Ondersteunen, Aanmoedigen en Uitnodigen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ondersteunen, Aanmoedigen en Uitnodigen"

Transcriptie

1 Ondersteunen, Aanmoedigen en Uitnodigen Uitvoeringsnotitie Vrijwilligerswerk November

2 Hoofdstuk 1 - Aanleiding & Inleiding 1.1 Aanleiding Wie in Doetinchem vrijwilligerswerk wil doen kan terecht bij tenminste 600 organisaties, waaronder sportverenigingen, zorginstellingen, vrijwilligersclubs die actief zijn op het gebied van cultuur of zich, al dan niet vanuit een geloofsovertuiging, inzetten voor kwetsbare burgers. De veel(zijdig)heid van deze organisaties laat de betrokkenheid van de inwoners van Doetinchem zien, iets waar we trots op zijn en willen koesteren. De waarde die vrijwilligerswerk heeft voor de samenleving, de buurt en het individu is groot. Daarom willen we vrijwilligers in Doetinchem blijven ondersteunen, aanmoedigen en nieuwe vrijwilligers uitnodigen. Het huidige vrijwilligersbeleid van de gemeente Doetinchem is in 2007 opgesteld. In 2011 is het vrijwilligersbeleid herijkt en maakt onderdeel uit van het Wmo beleidsplan Dit beleid geldt inhoudelijk nog steeds. Tegelijkertijd staan we letterlijk voor de Doetinchemse Keuze, om zorg en ondersteuning gekanteld, dichtbij de burger in de wijk te organiseren. Deze keuze vraagt om een nieuwe focus op onze rol als gemeente ten aanzien van vrijwilligerswerk. En dus om een aanscherping van het beleid in de lijn van de Doetinchemse Keuze. Praktisch is er behoefte aan een uitvoeringsagenda. Deze uitvoeringsnotitie heeft als doel hierin te voorzien. 1.2 Maatschappelijke en politieke ontwikkelingen Vandaag de dag bevindt Doetinchem zich in een periode van transities. Een aantal maatschappelijke ontwikkelingen is al langer aan de gang, zoals de individualisering, vergrijzing en ontgroening van de samenleving, stijgende zorgkosten, de economische crisis, een toenemende werkeloosheid, de opkomst van de sociale media en het maatschappelijke ondernemerschap. Daarnaast staan we aan de vooravond van een aantal decentralisaties, gepaard met een bezuiniging en versobering in het sociale domein. Om binnen alle ontwikkelingen mensen de juiste ondersteuning te kunnen bieden, Vrijwilligers in cijfers Uit de Wmo benchmark blijkt dat de gemeente Doetinchem op het gebied van vrijwilligers bovengemiddeld scoort ten opzichte van andere gemeenten van een vergelijkbare grootte. Uit het participatieonderzoek blijkt echter dat het aantal inwoners van Doetinchem dat wekelijks vrijwilligers werk verricht met 23% lager ligt dat het landelijke gemiddelde van 27%.. De uitgaven per inwoner aan de ondersteuning van het vrijwilligerswerk zijn in Doetinchem ( 4,32), hoger dan gemeenten van dezelfde grootte ( 2,29). De ondersteunende faciliteiten komen overeen met faciliteiten in andere gemeenten. Een aandachtspunt is dat er (nog) geen zicht is op het gebruik van de ondersteuning. Bron: raadsmededeling Wmo Benchmark november 2013 wordt in Doetinchem nadrukkelijk de keuze gemaakt deze ondersteuning zoveel mogelijk dichtbij, in wijken en buurten te organiseren. Het werken vanuit de kanteling van de Wmo en Wijkwerk Nieuwe Stijl worden daarom de komende jaren verder ontwikkeld. (De Doetinchemse Keuze, oktober 2013) 2

3 De participatiewet in relatie tot vrijwilligerswerk De komst van de Participatiewet in 2015 heeft als gevolg dat de gemeente meer zal inzetten op een vlotte arbeidstoeleiding en re-integratie bij en met de werkgever. Ook bestaat er de mogelijkheid dat bijstandsgerechtigden in het kader van de tegenprestatie maatschappelijk nuttige werkzaamheden verrichten. Vanwege het verplichte karakter hiervan, zien we de tegenprestatie niet als vrijwilligerswerk, maar als onbetaald werk. Daar gaat deze notitie niet over. Deze notitie gaat onder andere wel over vrijwilligerswerk als middel tot participatie voor een kleine groep mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. 1.3 Rol van de gemeente Als gevolg van de ingezette ontwikkelingen vanuit het kabinet, zal de overheid de komende jaren terugtreden uit het sociaal domein. Terwijl een aantal voorzieningen voor kwetsbare burgers zal verdwijnen, geeft dit tegelijkertijd ruimte aan initiatieven van maatschappelijk betrokken bedrijven, actieve burgers en (vrijwilligers)organisaties. Om dit te faciliteren is het noodzakelijk dat de rol van de gemeente wordt herzien. Initiatieven die bijdragen aan het zelfoplossend vermogen van de samenleving, ontstaan vanuit persoonlijke drijfveren in samenspel met maatschappelijke omstandigheden. Zulke initiatieven hebben een eigen dynamiek en laten zich daarmee niet vangen in gemeentelijke beleidsdoelen en prestatie afspraken. Het volgens een hiërarchische structuur willen inrichten van het sociaal domein, ontneemt daarom ruimte voor innovatie en initiatieven vanuit de samenleving. Het subsidie instrument is voor vrijwilligersorganisaties, als ondersteuning te eenzijdig en niet altijd geschikt. Met erkenning, aanmoediging en betrokkenheid kan veel bereikt worden. Als maatschappelijk partner in een zelfredzame samenleving ligt de eigen kracht van de gemeente veel meer in het -vanuit een gelijkwaardige positie- stimuleren, aanjagen en uitnodigen tot maatschappelijke betrokkenheid van organisaties, bedrijven en individuen. Ambtenaren, wethouders, burgemeester en raadsleden zullen daarbij meer hun sociale en communicatieve vaardigheden moeten inzetten dan zij tot nu toe gewend zijn. Deze paradigmashift sluit aan bij de De Doetinchemse Keuze, waarin wordt gepleit voor een creatieve houding van de gemeente, met als doel...initiatieven aan elkaar te verbinden en mogelijkheden te zien, in plaats van proberen vast te houden aan de huidige situatie. Een betrokken houding vanuit de gemeente draagt bij aan het behouden van het mooie vrijwilligersklimaat waarover Doetinchem reeds beschikt. 1.4 Gevolgen voor het vrijwilligerswerk op een rij De veranderingen die in 1.2 zijn genoemd, brengen een aantal concrete gevolgen voor vrijwilligerswerk(beleid) met zich mee. De belangrijkste zijn: Als gevolg van de individualisering veranderen de omstandigheden waarin mensen vrijwilligerswerk willen doen. Structureel langdurig vrijwilligerswerk wordt minder populair, terwijl meer mensen een voorkeur hebben voor flexibele, afgebakende klussen. De huidige vrijwilliger is daarnaast inhoudelijk gemotiveerd en ziet vrijwilligerswerk vaak als middel voor persoonlijke groei. 3

4 In de sport, de cultuur en de zorg zijn vrijwilligers onmisbaar, terwijl deze sectoren nu en in de komende jaren worden geconfronteerd met bezuinigingen. Er liggen zeker mogelijkheden om meer vrijwilligers op een zinvolle manier in te zetten, maar er is ook een risico dat meer druk zal ontstaan op het vrijwilligerswerk. Ook is de verwachting dat de druk op mantelzorgers de komende jaren zal toenemen en dus ook het aantal (overbelaste) mantelzorgers. Als we ervoor willen zorgen dat mantelzorgers ook in de toekomst voldoende ondersteund worden om hun zware taak te volbrengen, zijn vrijwilligers zijn onmisbaar. De bezuinigingen op sociale werkplaatsen heeft als gevolg dat een groot aantal mensen hun zinvolle dagbesteding kwijtraakt. Voor zoveel mogelijk mensen zal geprobeerd worden een reguliere werkplek te vinden, maar voor degenen voor wie dit niet haalblaar blijkt, kan het doen van vrijwilligerswerk een goed alternatief zijn. Het betekent wel dat een nieuwe kwetsbare groep de vrijwilligersmarkt betreedt. Het begeleiden van en omgaan met deze mensen vraagt extra inzet en specifieke vaardigheden van de huidige vrijwilligers en professionals. In 2014 wordt de vergoeding voor de maatschappelijke stage afgeschaft. In de afgelopen jaren is de maatschappelijke stage een goede manier gebleken om jongeren en vrijwilligersorganisaties met elkaar in contact te brengen. In hoeverre het afschaffen van de vergoeding ook leidt tot het verdwijnen van de maatschappelijke stage is nog niet duidelijk. Scholen in Gelderland hebben aangegeven hier een alternatieve vorm voor te willen vinden, zodat jongeren al vroeg in aanraking komen met vrijwilligerswerk. In het algemeen zal vrijwilligerswerk steeds meer een sleutelrol krijgen in de civil society. Vrijwilligers of actieve burgers worden steeds belangrijker om samen met professionals betrokken wijken en buurten te creëren waarin ook kwetsbare buurtbewoners een plek en een vangnet hebben. Ook in Doetinchem is met Wijkwerk Nieuwe Stijl deze weg ingeslagen. 1.5 Definities Hoewel de begrippen vrijwilliger en vrijwilligerswerk algemeen bekend zijn, kunnen deze wel degelijk op verschillende manieren worden uitgelegd. Ter voorkoming van misverstanden volgt hier daarom een definiëring van enkele belangrijke begrippen in deze notitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligerswerk wordt hier gedefinieerd als werk dat in enig georganiseerd verband onverplicht en onbetaald wordt verricht ten behoeve van anderen of de samenleving. Vrijwillige inzet Vrijwillige inzet is vrijwilligerswerk dat door een individu al dan niet in georganiseerd verband wordt gedaan voor een afgebakende periode voor een afgebakend project. Burgerinitiatieven zijn een vorm van vrijwillige inzet. 4

5 Onbetaald werk Het huidige kabinet stuurt aan op het doen van een tegenprestatie door mensen met een uitkering. Wij zien deze vorm van verplichte wederkerigheid nadrukkelijk niet als vrijwilligerswerk. Deze vorm van onbetaald werk maakt onderdeel uit van de uitwerking van de Participatiewet. Informele zorg versus mantelzorg Informele zorg is zorg die onbetaald en niet beroepshalve wordt verricht. Mantelzorg is langdurige zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende, maar door mensen uit diens directe omgeving, waarbij de zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en de gebruikelijke zorg voor huisgenoten overstijgt. Mantelzorg geschiedt niet op vrijwillige basis maar overkomt je. Vrijwilligersorganisaties Vrijwilligersorganisaties zijn er in vele soorten en maten. De verschillende bestaansvormen zijn: - de vrijwilligersondersteunende organisatie; een organisatie die hoofdzakelijk uit beroepskrachten bestaat, waar vrijwilligers ondersteunende taken verrichten (zoals een verpleeg- en verzorgingstehuis); - de vrijwilligersbestuurde organisatie; vrijwilligers vormen het bestuur, het werk wordt uitgevoerd voor beroepskrachten (bijvoorbeeld een sportserviceorganisatie); - de vrijwilligersorganisatie ( all-volunteer ): een organisatie die louter wordt gerund door vrijwilligers - De (sport)vereniging die ook volledig uit vrijwilligers bestaat, maar die vanwege de ledenstructuur weer een geheel eigen dynamiek heeft. Natuurlijk bestaan er ook tussenvormen, zoals bijvoorbeeld all volunteer organisaties die ondersteund worden door een betaalde coördinator. In deze notitie wordt met vrijwilligersorganisatie met name de all volunteer variant bedoeld, maar ook andere varianten komen aan bod. 1.6 Leeswijzer In hoofdstuk 2 van deze uitvoeringsnotitie worden de operationele doelen van het vrijwilligerswerk geformuleerd. In hoofdstuk 3 worden deze doelen verder uitgewerkt en worden een aantal voorstellen gedaan. Deze zijn verwerkt in een uitvoeringsagenda in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 worden de financiële consequenties uiteengezet. 5

6 Hoofdstuk 2 Doelen 2.1 Brede belang van vrijwilligerswerk In het huidige vrijwilligersbeleid wordt het brede belang van vrijwilligerswerk als volgt geformuleerd: - Het draagt bij aan de instandhouding van voorzieningen - Het draagt bij aan de sociale cohesie van de samenleving - Het biedt de mens ontplooiingskansen en zinvolle tijdsbesteding - Het doet zich voor in meerdere sectoren, o.a. in samenwerking met professionele betaalde inzet Het algemene doel daarbij is de randvoorwaarden te scheppen, waardoor het vrijwilligerswerk in de gemeente Doetinchem zijn functie en waarde kan blijven behouden en zich verder kan ontwikkelen. Het huidige vrijwilligersbeleid stamt uit 2011 en geldt inhoudelijk nog steeds. Tegelijkertijd staan we op dit moment letterlijk voor de Doetinchemse Keuze, een keuze die vraagt om een nieuwe focus op het vrijwilligersbeleid en onze rol als gemeente. Vanuit deze focus formuleren we operationele doelen om tot een concrete aanpak te komen. 2.2 Operationele doelen Op basis van het algemene doel en de in hoofdstuk 1 genoemde ontwikkelingen en trends zijn er zeven operationele doelen te benoemen: 1. Het stimuleren van vrijwilligerswerk in de breedte. 2. Benutten van de diversiteit aan potentiële vrijwilligers en vrijwilligerswerk: bij elkaar brengen van raag en aanbod. 3. Vrijwilligerswerk inzetten als vorm van daginvulling voor mensen met een beperking. 4. Vrijwilligerswerk als participatie en opstap voor bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. 5. In de zorg wordt op een verantwoorde manier een beroep gedaan op vrijwilligers en ervaringsdeskundigen. 6. Ondersteuning van mantelzorgers door vrijwilligers, zodat overbelasting bij mantelzorgers zoveel mogelijk beperkt wordt. 7. Vrijwilligers en actieve burgers vormen een verbindende factor in wijken en buurten. Om de doelen te realiseren is een aanpak nodig die aansluit op de Doetinchemse situatie. Er is daarom met verschillende beleidsambtenaren gesproken, met de medewerkers van de vrijwilligerscentrale, buurtcoaches, professionals uit de zorg en natuurlijk met vrijwilligers zelf. Daarnaast is gebruik gemaakt van recentelijk gepubliceerde onderzoeken op het gebied van vrijwilligerswerk. 6

7 Hoofdstuk 3 - Aanpak 3.1 Het stimuleren van vrijwilligerswerk in de breedte Het stimuleren van vrijwillige inzet gebeurt vanuit de wetenschap dat mensen vrijwilligerswerk doen vanuit hun eigen motieven en drijfveren. Door de juiste voorwaarden te scheppen worden mensen zoveel mogelijk aangemoedigd hun drijfveren om te zetten in acties. Door de verkeerde randvoorwaarden, zoals vasthouden aan regels en protocollen, kunnen mensen juist ontmoedigd raken. In elk contact dat burgers hebben met de gemeente is het belangrijk dat dit beseft wordt en men zich bewust is van de mogelijkheid die je als gemeenteambtenaar, raadslid of wethouder hebt je betrokkenheid te tonen en vrijwilligers (-initiatieven) aan te moedigen. Het is een gezamenlijk leerproces om tot een grondhouding te komen waarbij burgers worden aangemoedigd en uitgenodigd tot vrijwillige inzet. Ellen de Mooij adviseert gemeenten in Uit Vrije Wil (2013) om vrijwilligers te stimuleren door verbindingen te leggen; faciliteiten beschikbaar te stellen; vrijwilligerswerk te promoten; en het waar nodig met professionals te ondersteunen. Ondersteunen De ondersteuning van vrijwilligers(organisaties) is een belangrijke taak die nu bij de vrijwilligerscentrale (VWC) ligt. De VWC bestaat op dit moment uit drie professionele krachten die samen ruim 1,3 fte vormen. De ondersteunende taken bestaan uit: - Informatie & advies aan vrijwilligers(organisaties) - Deskundigheidsbevordering van vrijwilligers(organisaties) - Promotie en waardering Daarnaast heeft de VWC een aantal taken en diensten, waarvan het potentiële vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties de grootste is. bemiddelen van Sportverenigingen hebben een specifieke behoefte aan ondersteuning, bijvoorbeeld voor het werven van vrijwilligers. Nadruk ligt daarbij op het activeren van de eigen leden. Hierbij worden zij ondersteund door een verenigingsconsulent en buurtsportcoaches van Sportservice Doetinchem. Ook voor vrijwilligersorganisaties binnen de culturele sector geldt dat zij ondersteuning elders vinden, voornamelijk bij het Steunpunt Amateurkunst. (SAK) Voor de overige organisaties is de vrijwilligerscentrale de belangrijkste partner als het gaat om gerichte ondersteuning aan vrijwilligers. Omdat de positie van de VWC in de toekomst onduidelijk is, is het belangrijk dat een keuze wordt gemaakt in welke organisatievorm de VWC verder gaat. Het heeft in elk geval de voorkeur dat de VWC laagdrempelig toegankelijk is voor zowel organisaties als burgers. Belangrijke vraag is dan ook of de huidige locatie binnen het Zorgplein daarvoor geschikt is. In een heldere opdrachtformulering aan de VWC dienen afspraken over ondersteuning van vrijwilligers(organisaties) op zowel stedelijk als wijkniveau te worden gemaakt, rekening houdend met de eigen kracht van vrijwilligers en organisaties. Van de VWC wordt daarin een gekantelde werkwijze verwacht, aansluitend bij Wijkwerk Nieuwe Stijl. Dit betekent dat de VWC vrijwilligersorganisaties wel adviseert, maar geen taken overneemt. Met het opzetten van 7

8 een expertteam bestaande uit vrijwilligers, heeft de VWC hierin al een stap gezet: het expertteam gaat uit van het principe voor en door vrijwilligers. Verbinden Het is van belang dat vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties elkaar vinden. Ook deze taak is nu bij de VWC belegd. Daaronder valt ook het verbinden van organisaties die elkaar kunnen ondersteunen en helpen ontwikkelen. Een voorbeeld is de betrokkenheid van de VWC bij de Doetinchemse Uitdaging. Door het organiseren van een Meet & Match markt brengt de VWC maatschappelijk betrokken ondernemingen in contact met vrijwilligersorganisaties. Het leggen van verbindingen kan echter in de dagelijkse werkzaamheden van de VWC een prominentere rol krijgen. (dit komt in 3.2 verder aan bod) Daarnaast is de gemeente bij uitstek een organisatie die verschillende partijen met elkaar kan verbinden en samenwerking kan stimuleren. Waarderen, verleiden en promoten Het waarderen en promoten van vrijwilligerswerk liggen in elkaars verlengde. Door aandacht te hebben voor de prestaties van vrijwilligers en deze te erkennen worden vrijwilligers erkend en tegelijk wordt het vrijwilligerswerk op zich gepromoot. Het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling van competenties en deskundigheidsbevordering is een belangrijke manier van waarderen. Tegelijkertijd investeer je op deze manier in vrijwilligers. De vrijwilligerscentrale biedt vrijwilligersorganisaties de kans hun vrijwilligers een erkend portfolio of ervaringscertificaat te laten opbouwen. Voor vrijwilligers die buiten deze organisaties vrijwilligerswerk doen is het mogelijk om via de VWC een ervaringscertificaat te krijgen. Op die manier wordt met name voor De Doetinchemse Uitdaging De Doetinchemse Uitdaging is een bedrijven netwerk dat bedrijven sinds 2012 uitdaagt Maatschappelijk Betrokken te Ondernemen. Zij ondersteunen daarmee maatschappelijke (vrijwilligers-) organisaties, ondermeer door het beschikbaar stellen van spullen, klussen en kennis. Door maatschappelijk betrokken te ondernemen, laten bedrijven niet alleen hun eigen medewerkers vrijwilligerswerk doen, maar dragen zij ook bij aan de ondersteuning, waardering en promotie van vrijwilligerswerk. jongeren het doen van vrijwilligerswerk aantrekkelijk. Natuurlijk is ook een jaarlijks presentje, of het in het zonnetje zetten van vrijwilligers een belangrijke manier van waarderen. Veel organisaties waarderen hun vrijwilligers dan ook op deze manier en maken daarvoor gebruik van sponsoring, al dan niet via de Doetinchemse Uitdaging. Het verleiden van jongeren tot vrijwilligerswerk moet daarnaast gebeuren door aan te sluiten bij de leefwereld van deze jongeren. Weinig jongeren staan uit zichzelf te springen om vrijwilligerswerk te gaan doen. Uit ervaringen met de maatschappelijke stage blijkt dat veel jongeren toch een positief gevoel overhouden aan het doen van vrijwilligerswerk, omdat het hen nieuwe inzichten heeft opgeleverd. Het promoten van vrijwilligerswerk is vooral effectief wanneer wordt aangehaakt bij actuele ontwikkelingen. Deze kunnen aanleiding geven voor raadsleden, burgemeester & wethouders en ambtenaren om bij vrijwilligersorganisaties een werkbezoek af te leggen en of bepaalde vrijwilligersactiviteiten in de lokale media te etaleren. 8

9 De volgende gebeurtenissen en/of evenementen zijn hiervoor in elk geval geschikt: - NL Doet - Meet&Match Markt - Dag van de vrijwilliger - Jubilea van vrijwilligersorganisaties - Verkiezingen - Eventueel landelijk nieuws Door werkbezoeken en andere activiteiten op te nemen in de jaarprogrammering van de wijknetwerken kan promotie en waardering structureel georganiseerd worden op wijkniveau. Hierbij helpen ook de social media kanalen van de wijknetwerken. Sinds 2012 zetten bedrijven zich via het initiatief de Doetinchemse Uitdaging in voor de samenleving. Zij leveren menskracht en materialen aan maatschappelijke organisaties. Door dit initiatief (financieel) te ondersteunen, draagt de gemeente bij aan de promotie van vrijwilligerswerk door bedrijven. De vrijwilligerscentrale ondersteunt daarnaast organisaties bij het waarderen van hun vrijwilligers. En organiseert mede het jaarlijkse evenement waarbij vrijwilligers in het zonnetje worden gezet. 3.2 Benutten van de diversiteit aan potentiële vrijwilligers en vrijwilligerswerk: bij elkaar brengen van vraag en aanbod. De match van vraag en aanbod van vrijwilligersorganisaties Er zijn circa 600 organisaties in Doetinchem, waaronder sportverenigingen en culturele organisaties, die met vrijwilligers werken. Een groot deel daarvan draait geheel op vrijwilligers, maar ook professionele (zorg)instellingen (die voor een deel van hun activiteiten afhankelijk zijn van vrijwilligers) vallen hieronder. De meeste organisaties vinden vrijwilligers door eigen naamsbekendheid, maar zoeken en vinden daarnaast vrijwilligers via de vacaturebank van de vrijwilligerscentrale. De VWC heeft een belangrijke taak in het bij elkaar brengen van vraag en aanbod van alle organisaties. Mensen die op zoek zijn naar vrijwilligerswerk kunnen terecht op de digitale vacaturebank van de VWC. Hierop plaatsen organisaties die in Doetinchem actief zijn hun vacatures voor vrijwilligers. Daarnaast is de VWC telefonisch bereikbaar of kunnen mensen langskomen voor een gesprek. Het is daarnaast een taak van de VWC om de wijknetwerken en buurtcoaches te ondersteunen bij het organiseren van vrijwilligerswerk op wijkniveau, zodat vraag en aanbod elkaar ook in de wijk sneller vinden. De VWC ontwikkelt hiervoor een sociale kaart van vrijwilligersorganisaties. In gesprekken met zelforganisaties maken zij hen bewust van hun rol in de buurt. Het inzichtelijk maken van vrijwilligers en organisaties op wijkniveau komt in 3.6 verder aan bod. De match van ondersteuningsvragen en aanbod Wanneer een klant zich meldt bij het Zorgplein, onderzoeken de consulenten welke ondersteuningsbehoefte de klant heeft. Vanuit die ondersteuningsbehoefte wordt gekeken of en op welke manier hij of zij vanuit de Wmo gecompenseerd kan worden. Vanuit de gekantelde werkwijze wordt breed gekeken naar mogelijke oplossingen. Hierbij komen ook 9

10 vrijwilligers steeds vaker in beeld, wanneer een consulent besluit dat een vrijwilliger (een deel van) de oplossing is. Het snel kunnen vinden van een individuele vrijwilliger, maar ook makkelijk inzicht hebben in de sociale kaart, draagt bij aan het gekantelde werken van de consulent. Het meldpunt Vrijwillige Dienstverlening is als onderdeel van de vrijwilligerscentrale opgezet om mensen met een (tijdelijke) ondersteuningsbehoefte aan een vrijwilliger te helpen. Omdat het meldpunt zelf ook uit vrijwilligers bestaat, ontbreekt soms de doorzettingsmacht om binnen de afgesproken termijn een vrijwilliger te vinden. Vanuit de VWC is onvoldoende tijd om het meldpunt zodanig te coördineren dat knelpunten snel worden weggenomen, waardoor het soms (te) lang duurt voor een vrijwilliger wordt gevonden. In potentie is het meldpunt Vrijwillige Dienstverlening echter een goed instrument om vraag en aanbod op individueel niveau bij elkaar te brengen. Hiervoor is het nodig dat het meldpunt uit een breder aanbod van vrijwilligers kan putten. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van het netwerk van buurtcoaches. In paragraaf 3.6 wordt een voorstel gedaan voor een digitale database van vrijwilligers per wijk. Het meldpunt kan gebruik maken van deze database om snel een match te maken. Voor kwetsbare ouderen is er de vergelijkbare dienst Op Maat van IJsselkring: Vrijwilligers begeleiden kwetsbare ouderen bij praktische klussen of bijvoorbeeld een bezoek aan het ziekenhuis en worden daarbij ondersteund door professionals. Dit is een waardevolle en relatief goedkope manier om kwetsbare ouderen te ondersteunen. Samenvoeging met het meldpunt Vrijwillige Dienstverlening en de VWC kan echter voor een efficiënter georganiseerd aanbod zorgen. Aandachtspunt daarbij is wel dat een bepaalde professionele expertise op het gebied van ouderen behouden blijft. Maatschappelijke stage In 2015 schaft het rijk de verplichte maatschappelijke stage af en ontvangen gemeenten hiervoor geen middelen meer. In 2014 wordt de makelaarsfunctie voor maatschappelijke stages nog door MaS-Achterhoek uitgevoerd. Een regionale werkgroep gaat onderzoeken hoe de maatschappelijke stage vanaf 2015 ingevuld en gefinancierd kan worden. Een goede invulling kan bijdragen aan een toekomstbestendig vrijwilligersklimaat in Doetinchem. Via de maatschappelijke stage komen middelbare scholieren in contact met vrijwilligerswerk. Hoewel niet alle scholieren hier van te voren zin in hebben, zijn de ervaringen achteraf vaak wel positief. In sommige gevallen blijven jongeren zelfs als vrijwilliger hangen aan de maatschappelijke organisatie waar ze stage hebben gelopen. 3.3 Vrijwilligerswerk als participatie en opstap voor bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Vrijwilligerswerk voor de moeilijk plaatsbare Hoewel het grootste deel bijstandsgerechtigden via gerichte re-integratie en arbeidstoeleiding aan het werk dient te gaan, is voor een klein deel met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt het doen van vrijwilligerswerk een goede stap. Binnen deze kleine groep kan voor een deel vrijwilligerswerk het maximaal haalbare zijn, voor een ander deel kan het een opstap zijn naar meer gerichte re-integratie en arbeidstoeleiding. Vrijwilligerswerk stelt deze bijstandsgerechtigden hiertoe in staat doordat ze verder geactiveerd worden en waardevolle vaardigheden ontwikkelen. 10

11 De komst van de Participatiewet houdt voor het vrijwilligersbeleid met name in dat een bredere groep van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt via de gemeente gestimuleerd wordt om vrijwilligerswerk op te pakken (participatieladder 1 t/m 3). Het begeleiden van en omgaan met deze mensen vraagt extra inzet en specifieke vaardigheden van de huidige vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Voor de klanten van W&I vraagt het matchen (en het doen) van vrijwilligerswerk soms extra begeleiding. De VWC kan in overleg met de consulent W&I of buurtcoach inventariseren welke organisatie eventueel geschikt zou zijn voor een bepaalde klant en het gesprek met de organisatie hierover voeren. Belangrijk is wel dat ook na het matchen zowel de klant als organisatie een aanspreekpunt blijven houden, zodat eventuele problemen snel herkend en opgevangen kunnen worden. Logisch is de VWC als aanspreekpunt voor de organisaties aan te wijzen en de consulent W&I of buurtcoach als contactpersoon voor de klant. Concreet ziet de werkwijze er als volgt uit: - De VWC en consulent W&I of buurtcoach overleggen en inventariseren de vraag naar vrijwilligerswerk zodanig dat passende matches gemaakt kunnen worden - De consulent W&I of buurtcoach inventariseert de mogelijkheden van de klant - De VWC verkent met vrijwilligersorganisaties de mogelijkheid om gebruik te maken van vrijwilligers uit het klantenbestand van W&I - De VWC is aanspreekpunt voor vrijwilligersorganisaties - De consulent W&I of buurtcoach blijft langs de zijlijn aanwezig om de klant te begeleiden en te volgen of de klant toe is aan een volgende stap richting werk. - W&I promoot regelmatiger het doen van vrijwilligerswerk via o.a. de nieuwsbrief W&I. Door deze acties, het met elkaar meedenken en extra promotie van vrijwilligerswerk door W&I moeten nog meer geschikte matches tot stand kunnen worden gebracht. Extra begeleiding van mensen met een uitkering die vrijwilligerswerk binnen een organisaties doen, kan daarnaast worden gerealiseerd door het inzetten van (ervaringsdeskundige) vrijwilligers die één op één begeleiding kunnen bieden. 3.4 Vrijwilligerswerk als vorm van daginvulling voor mensen met een beperking. Als gevolg van de decentralisatie AWBZ staat de gemeente voor de taak om dagbesteding per 2015 op een efficiëntere en manier in te vullen. Naast een bezuiniging biedt dit ook een kans om meer aan te sluiten bij de mogelijkheden van bepaalde doelgroepen. Voor de verschillende doelgroepen zal geïnventariseerd moeten worden welke vormen van vrijwilligerswerk geschikt zijn en hoe de begeleiding moet worden ingevuld. Een tussenvorm van collectief vrijwilligerswerk kan een logische uitkomst zijn. Een voorbeeld hiervan zijn zelfsturende groepen die bestaan uit psychisch kwetsbare mensen. Deelnemers aan deze groep zijn zowel gebruiker als vrijwilliger en kunnen hierin een ontwikkeling doormaken. Deze groepen hebben geen constante begeleiding nodig, maar slechts coördinatie op afstand. De gemeente wil organisaties die vormen van collectief vrijwilligerswerk opzetten extra ondersteunen, bijvoorbeeld door subsidie. Een andere manier om dit meer mogelijk te maken is het openstellen van geschikte locaties in de wijk voor het organiseren van activiteiten. 11

12 3.5 In de zorg wordt op een verantwoorde manier een beroep gedaan op vrijwilligers Vrijwilligers zijn onmisbaar in de zorg Vrijwilligers ondersteunen de professionele zorgverleners door een scala van activiteiten te vervullen. Dit gaat van (ondersteunen bij) activiteitenbegeleiding tot vervoer naar dagbesteding en van het bijhouden van de website tot maatjescontact. Zonder deze vrijwilligers zouden zorginstellingen grote moeite hebben kwaliteit van zorg te leveren, de begroting rond te krijgen en overbelasting van professionals te voorkomen. Het is dan ook belangrijk dat het aantal vrijwilligers in de zorg ook in de toekomst gewaarborgd blijft. Het behouden van het aantal benodigde vrijwilligers kent een aantal bedreigingen: Zorginstellingen krijgen te maken met extra bezuinigingen in de toekomst. Een (verdere) verschuiving van taken naar vrijwilligers is een manier om deze bezuinigingen op te vangen, waarbij het de vraag is of vrijwilligers dit aan kunnen (zie kader) Er is een verschuiving te zien van intramuraal naar extramuraal. Vrijwilligers die nu binnen de beschutting van een zorginstelling actief zijn, worden steeds meer gevraagd ook in de wijk actief te zijn. Dit vraagt om andere vaardigheden en inzet van vrijwilligers, maar ook om een andere rol van de zorginstelling om deze vrijwilligers aan zich gebonden te houden. Er is een groeiende behoefte aan maatjes, ter voorkoming van eenzaamheid onder ouderen. In verzorgingshuizen worden allerlei ontmoetingsactiviteiten georganiseerd, maar voor thuiswonende ouderen en mensen met een GGZ achtergrond zijn sociale contacten minder vanzelfsprekend. Sommige organisaties hebben een vergrijzend vrijwilligersbestand en lopen het risico in korte tijd meer vrijwilligers kwijt te raken dan zij kunnen aantrekken. Voor het behoud van vrijwilligers is gedegen vrijwilligersbeleid van zorginstellingen, bestaande uit in elk geval waardering, scholing en deskundigheidsbevordering, onmisbaar. Om te voorkomen dat vrijwilligers overbelast raken, is het daarnaast belangrijk dat in het beleid het bewaken van het evenwicht tussen professional en vrijwilliger wordt opgenomen. Een herkenbaar aanspreekpunt in de organisatie voor vrijwilligers die in de vrijwilligersklem terecht dreigen te komen is hier in ieder geval onderdeel van. Daarnaast is het belangrijk dat de match tussen vrijwilliger en vrijwilligerswerk goed gemaakt wordt. Zorginstellingen staan open voor alle vrijwilligers, maar soms blijkt een vrijwilliger niet te passen bij de beschikbare taken. Dit kan leiden tot het uitvallen van een vrijwilliger, waar deze met een warme overdracht naar een andere organisatie wellicht behouden zou kunnen worden. Samenwerking tussen organisaties op dit punt is dus van belang. De Vrijwilligersklem Uit landelijk onderzoek blijkt dat vrijwilligers in de zorg in het algemeen aanvullend werken op professionals, maar de afbakening van wat vrijwilligers kunnen doen blijkt niet altijd duidelijk. Verschillende auteurs signaleren dat er steeds hogere eisen worden gesteld aan vrijwilligers en aan vrijwilligersorganisaties. Vrijwilligerswerk in de zorg begint vaak inspirerend en licht, maar kan steeds zwaarder worden. De vrijwilliger denkt er niet meer mee op te kunnen houden zonder dat de toch al kwetsbare cliënt daarvan schade ondervindt. Tonkens en collega s (2008) noemden dit fenomeen de vrijwilligersklem. Uit onderzoek van Faulk (2009: 91) blijkt dat een deel van de vrijwilligers moeite heeft om nee te zeggen. 12

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Vrijwilligerswerkbeleid 2016-2020 Gemeente Oss

Vrijwilligerswerkbeleid 2016-2020 Gemeente Oss Vrijwilligerswerkbeleid 2016-2020 Gemeente Oss Project Vrijwilligerswerkbeleid 2016-2020 Datum 24 mei 2016 Auteur S. Dohmen, M. Megens Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Huidige situatie 3. Relevante ontwikkelingen

Nadere informatie

Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014

Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014 Beleidsnota Maatschappelijk nuttig werk gemeente Leeuwarden 2014 Sector Werk en Inkomen Sector Zorg Hulpverlening en Sport 1 INHOUDSOPGAVE 1. Aanleiding 2. 0ntwikkelingen 3. Visie en doelstellingen 4.

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip De veranderende politieke en maatschappelijke verhoudingen resulteren in minder overheid en meer burger. Door de terugtredende overheid ontstaat er meer ruimte

Nadere informatie

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers 05.12.2011 In de WMO-beleidsnotitie van Land van Cuijk is het volgende in hoofdstuk 6 opgenomen: 6.3.2 Vrijwilligers in de zorg Voor

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond Postbus 232 5700 AE HELMOND Helmond, 20 januari 2012 Onderwerp: Advies betreffende evaluatie Seniorenraad 2009-2011 nota Seniorenbeleid 2012

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

15 november 2012 NOVi-bijeenkomst Begrippenkader Vrijwilligerswerk 52 vrijwilligerscentrales nvt

15 november 2012 NOVi-bijeenkomst Begrippenkader Vrijwilligerswerk 52 vrijwilligerscentrales nvt Vergadering d.d. Activiteit Aanwezig Afwezig 15 november 2012 NOVi-bijeenkomst Begrippenkader Vrijwilligerswerk 52 vrijwilligerscentrales nvt Op 15 november kwamen 52 mensen van vrijwilligerscentrales

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Bouwstenen voor Burgerkracht Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Even voorstellen: Platform 31 Wie zijn we? Een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Driezorg

Mantelzorgbeleid Driezorg Mantelzorgbeleid Driezorg Inleiding Mantelzorg is een belangrijk en omvangrijk deel van de zorg. Naar verwachting neemt het aandeel van mantelzorgers toe in verband met demografische en sociaal-economische

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan

Uitvoeringsprogramma Vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan Uitvoeringsprogramma Vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan Kantelen naar vrijwilligers Gemeente Oostzaan 22-12-2011 Joost Nellen, JongeHonden Anne Vrieze, WWZ Consultancy Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1.

Nadere informatie

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Tot slot: Meer doelmatigheid van het professionele aanbod valt te verkrijgen door het kritisch doorlichten

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie

Buurthuizen en activiteiten

Buurthuizen en activiteiten Invalshoek: een wijkbudget voor activiteiten We stoppen met de financiering van (een gedeelte van) de huidige activiteiten in de wijk en stellen per wijk een budget beschikbaar voor initiatieven van inwoners

Nadere informatie

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo Mieke Biemond Inhoud presentatie Kern- en knelpunten van de nieuwe Wmo Vrijwilligers in Nederland Toekomstagenda Informele zorg

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren 1 Prestatieveld Sociale Samenhang en Leefbaarheid Doel: Versterken van het zorgzaam samenleven Wat deden we al en blijven

Nadere informatie

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Wmo monitor 2011 - uw organisatie Vraag 1 Welk type organisatie vertegenwoordigt u? (meerdere antwoorden mogelijk) Professionele organisaties Welzijnsorganisatie Vrijwilligerscentrale

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

Dé mantelzorger bestaat niet

Dé mantelzorger bestaat niet Dé mantelzorger bestaat niet Deze notitie over mantelzorg is opgesteld is samenwerking met: Stichting Pulse, Plaatselijk Overleg Gehandicapten, het Nederlandse Rode Kruis, de Zonnebloem IJsselstein, de

Nadere informatie

Uitgangspunten vrijwilligersbeleid Papendrecht

Uitgangspunten vrijwilligersbeleid Papendrecht Uitgangspunten vrijwilligersbeleid Papendrecht De gemeente bepaalt de visie en het beleid op vrijwilligerswerk gericht op de lokale vraag. Binnen de Wmo (prestatieveld vier) zijn gemeenten verplicht de

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk. Wat kenmerkt de Alblasserdamse vrijwilliger?

Vrijwilligerswerk. Wat kenmerkt de Alblasserdamse vrijwilliger? Vrijwilligerswerk Wat kenmerkt de Alblasserdamse vrijwilliger? Vrijwilligerswerk: het is onbetaald, niet verplicht, maar wel georganiseerd èn levert enige vorm van sociale winst op. Sommigen doen het ad

Nadere informatie

Informeel Delen van Ervaringen en Expertise IDEE 13 mei

Informeel Delen van Ervaringen en Expertise IDEE 13 mei Informeel Delen van Ervaringen en Expertise IDEE 13 mei 5/14/2014 Startpunt We leven niet in een tijdperk van veranderingen maar in een verandering van tijdperken. Jan Rotmans Maatschappelijke en politieke

Nadere informatie

Verordening Tegenprestatie 2015

Verordening Tegenprestatie 2015 Bijlage 2 Verordening Tegenprestatie 2015 De raad van de gemeente Hengelo, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 november 2014, gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de

Nadere informatie

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Thema/Bron/Beleid Ondersteuning vrijwilligers/ mantelzorgers, WMO prestatieveld 4 Begroting 2015 Bedrag Notitie Mantelzorg Notitie Vrijwilligers AWBZ Pakketmaatregel

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Welkom De steunpunten algemeen Stand van zaken steunpunt vrijwilligers Stand van zaken steunpunt mantelzorg Vragen Contactgegevens De steunpunten Startbijeenkomst

Nadere informatie

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2015;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2015; Gemeenteraad Onderwerp: Volgnummer 2015-09 Regionaal beleidskader Participatiewet en verordeningen Dienst/afdeling SMO De raad van de gemeente Oss; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

Vrijwillig Haaksbergen

Vrijwillig Haaksbergen Vrijwillig Haaksbergen Stand van zaken 1 augustus 2014 Sybren Bouwsma en Maaike Moulijn - Arcon Rapport Vrijwillig Haaksbergen 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Stand van zaken vrijwillige inzet... 4 3. Ondersteuning

Nadere informatie

Platform Mantelzorg Amsterdam

Platform Mantelzorg Amsterdam Reactie van het Platform Mantelzorg Amsterdam op het conceptrapport Naar een continuüm van respijtzorg in 2015 RIGO Research en Advies 8 maart 2013 Reactie van het Platform Mantelzorg Amsterdam op de concept

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

Verordening Tegenprestatie Participatiewet 2015

Verordening Tegenprestatie Participatiewet 2015 De raad van de gemeente Boxtel, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 25 november 2014, gelet op artikelen 8a, eerste lid, onderdeel b en 9 eerste lid onderdeel c van

Nadere informatie

Werkvloer Participatie/welzijn voor Zorg

Werkvloer Participatie/welzijn voor Zorg Werkvloer Participatie/welzijn voor Zorg Thema/Bron/Beleid Participatie/ WMO prestatieveld 1 Leefbaarheid en sociale samenhang in dorpen, wijken en buurten bevorderen Prestatieveld 3 Informatie, advies,

Nadere informatie

voorstel Beslisnota voor de raad Openbaar Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1

voorstel Beslisnota voor de raad Openbaar Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1 Beslisnota voor de raad Openbaar Onderwerp Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1 Portefeuillehouder Nelleke Vedelaar Informant Erna van Dijk Eenheid/Afdeling Ontwikkeling / OWS Telefoon

Nadere informatie

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010 Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet Datum: 2 september 2010 Algemeen Allereerst willen we als Wmo-Adviesraad opmerken dat het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Kadernota. Meedoen. Midden-Drenthe

Kadernota. Meedoen. Midden-Drenthe Kadernota Meedoen In Midden-Drenthe Aansluiting met de samenleving Miriam Smid-Mos Afdeling Samenlevingszaken Gemeente Midden-Drenthe Oktober 2008 1 INHOUDSOPGAVE 2 Inleiding 3 1. Landelijk beleid en de

Nadere informatie

#Durftevragen en #Durftegeven

#Durftevragen en #Durftegeven #Durftevragen en #Durftegeven Over meedoen, welzijn, eigen kracht en solidariteit Otwin van Dijk wethouder Doetinchem Waar hebben we het over? De toestand volgens Wmo Eigen kracht en solidariteit Minder

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Als zorgaanbieder doet u een beroep op zorgvrijwilligers en mantelzorgers. Binnen zorginstellingen wordt de verbinding met thuis en het gewone leven zoveel mogelijk

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Hulpdienst Nijmegen

Beleidsnotitie. Hulpdienst Nijmegen Beleidsnotitie Hulpdienst Nijmegen 2012-2016 2 INLEIDING Stichting Hulpdienst Nijmegen is een vrijwilligersorganisatie die zinvolle en nuttige ontmoetingen organiseert tussen vrijwilligers, hulpbehoevenden

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Projectplan Eigen Kracht - Van barrière naar carrière LEVgroep Penningstraat 55 5701 MZ Helmond Projectperiode 2013 2014 1 1 Inleiding Eigen Kracht is

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 13R5271 13bst00404 Beslisdatum B&W 12 maart 2013 Dossiernummer 13.11.551 RaadsvoorstelVerbindende kracht - Samen voor elkaar: de ontwikkeling van samenkracht

Nadere informatie

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Verenigingen, stichtingen en instellingen barsten doorgaans van de ambities en toekomstplannen. Maar om ze te realiseren heb je financiële middelen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk

Nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk Nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk September 2015 Nieuwsbrief De eerste interne nieuwsbrief Samen Sterk in de Wijk Vught. Deze brief verschijnt periodiek. Samenwerkende organisaties Samen Sterk in de Wijk

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek Mantelzorg in de gemeente Groesbeek 1 Inleiding De gemeente is vanuit de Wmo verantwoordelijk voor ondersteuning van mantelzorgers. Met deze notitie wordt een eerste invulling gegeven aan die verantwoordelijkheid.

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Het college van burgemeester en wethouders van Eindhoven,

gemeente Eindhoven Het college van burgemeester en wethouders van Eindhoven, gemeente Eindhoven Besluit Het college van burgemeester en wethouders van Eindhoven, Gelet op het bepaalde in de Algemene subsidieverordening gemeente Eindhoven, titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht

Nadere informatie

De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009

De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009 De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009 In december 2007 hebben de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s!

Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! ACTIEF VOOR Sportorganisaties Maatschappelijke organisaties Onderwijs Overheden Sport en bewegen binnen het Sociaal Domein Breng beweging in de drie D s! De drie D s Drie transities in het sociale domein:

Nadere informatie

Kenmerk 13s058 / augustus 2013. Inleiding

Kenmerk 13s058 / augustus 2013. Inleiding Kenmerk 13s058 / augustus 2013 Inleiding In de komende maanden en jaren krijgen gemeenten te maken met een drietal decentralisaties van de rijksoverheid naar de gemeentelijke overheid waarvan die in meer

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 4. Doetinchem, 9 juli 2014

Aan de raad AGENDAPUNT 4. Doetinchem, 9 juli 2014 Aan de raad AGENDAPUNT 4 Beleidsplan Met Elkaar, Voor Elkaar, over de decentralisaties Jeugdzorg, Wmo/AWBZ en de Participatiewet Doetinchem, 9 juli 2014 Voorstel: 1. Dat preventie een prioritair onderwerp

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Onderwerp : Project Tegenprestatie Aard : Toezegging(en) raad/commissie Portefeuillehouder : Vervoort Datum college : 12-3-2013 Openbaar : Ja Afdeling : ISD Contactpersoon : R. Rongen

Nadere informatie

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL Inhoudsopgave: Voorwoord... 1 1. Visie: door KANTELING in BALANS...2 1.1 De kern: Eigen kracht en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

1 1 111 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1111 111 Ons kenmerk: 2013/280201

1 1 111 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1111 111 Ons kenmerk: 2013/280201 1 1 111 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1111 111 Ons kenmerk: 2013/280201 N Visie op hoofdlijnen op het 1 gebruik van buurthuizen Betere bezetting van accommodaties, meer zelfstandige buurthuizen en minder gesubsidieerde

Nadere informatie

Subsidies Gemeente Deurne vanaf 2017

Subsidies Gemeente Deurne vanaf 2017 Subsidies Gemeente Deurne vanaf 2017 Informatiebijeenkomst vrijwilligers- en subsidiebeleid 11 april 2016 Programma Presentatie vrijwilligersbeleid Presentatie subsidiebeleid Vragen algemeen Vrijwilligersbeleid

Nadere informatie

Mantelzorg, waar ligt de grens?

Mantelzorg, waar ligt de grens? Mantelzorg, waar ligt de grens? CDA Talentacademie 2014-2015 Anita Relou Wat is volgens het christendemocratisch gedachtengoed de grens van mantelzorg. Inleiding 2015. Een jaar met veel veranderingen in

Nadere informatie

Participatiewiel: een andere manier van kijken

Participatiewiel: een andere manier van kijken Participatiewiel: een andere manier van kijken Ideeën voor gebruik door activeerders en hun cliënten Participatiewiel: samenhang in beeld WWB Schuldhulpverlening Wajong / WIA / WW / WIJ AWBZ en zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 November 201 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Mens & Maatschappij, Volwassenen & senioren en Sociale Zekerheid Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 Mens & Maatschappij,

Nadere informatie

Het sociaal domein. Renate Richters Els van Enckevort

Het sociaal domein. Renate Richters Els van Enckevort Het sociaal domein Renate Richters Els van Enckevort Om te beginnen vijf stellingen Zijn ze waar of niet waar? - 2 - Stelling 1 Ongeveer 5% van de jeugdigen in Nederland heeft met (een vorm van) jeugdzorg

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Servicepunt Vrijwilligerswerk Hengelo. Onderdeel. Maatschappelijke Stage

Plan van Aanpak. Servicepunt Vrijwilligerswerk Hengelo. Onderdeel. Maatschappelijke Stage Plan van Aanpak Servicepunt Vrijwilligerswerk Hengelo Onderdeel Maatschappelijke Stage 2012 Concept 0.2 Inhoud Deel I Kaders 1. Inleiding 2. Doelgroep 3. Doelstelling 4. Kerntaken 4.1 Makelen en verbinden

Nadere informatie

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Vrijwilligerswerk in zorg & ondersteuning Werk dat in enig georganiseerd verband, onverplicht en

Nadere informatie

Steunpunt Mantelzorg Dokkumer-Walden Het bieden van: Informatie (brochures, website, speciale gelegenheden) Advies en begeleiding (individueel) Emotionele steun: Luisterend oor Weg naar steunpunt soms

Nadere informatie

Vrijuit over vrijwillige inzet. Inzicht in de informele zorg Land van Cuijk. RMC Radius 1

Vrijuit over vrijwillige inzet. Inzicht in de informele zorg Land van Cuijk. RMC Radius 1 Vrijuit over vrijwillige inzet Inzicht in de informele zorg Land van Cuijk RMC Radius 1 Inleiding In onze samenleving zijn mensen steeds meer op elkaar aangewezen. Informele zorg is belangrijker dan ooit.

Nadere informatie

Goed voor elkaar. Vrijwilligersbeleid. Stichting Maatvast Postbus 166 2130 AD Hoofddorp

Goed voor elkaar. Vrijwilligersbeleid. Stichting Maatvast Postbus 166 2130 AD Hoofddorp Goed voor elkaar Vrijwilligersbeleid Stichting Maatvast Postbus 166 2130 AD Hoofddorp Januari 2015 INHOUD Inleiding 3 1. Visie op vrijwilligers 3 2. Posities in de organisatie 4 2.1 Positie van vrijwilligers

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016.

Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Ermelo. Nr. 30596 16 maart 2016 Subsidie vrijwillige inzet en informele zorg gemeente Ermelo 2016 Burgemeester en wethouders van de gemeente Ermelo; overwegende

Nadere informatie

naar een nieuw Wmo-beleidsplan

naar een nieuw Wmo-beleidsplan naar een nieuw Wmo-beleidsplan gemeente Cranendonck extra Commissievergadering 26 april 2011 Ruud Vos Naar een nieuw Wmo-beleidsplan voor Cranendonck trends en ontwikkelingen bestuursakkoord Rijk en VNG

Nadere informatie

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd.

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd. OPA Borsele Speerpunten Ondersteuning van mensen in kwetsbare situaties Mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking en ouderen worden steeds meer aangesproken op hun eigen kracht

Nadere informatie

Instellen Vrijwilligersfonds

Instellen Vrijwilligersfonds Openbaar Onderwerp Instellen Vrijwilligersfonds Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting De motie Vrijwilligersfonds, kleine moeite groot plezier roept ons college op

Nadere informatie

Vrijwilligersverenigingen

Vrijwilligersverenigingen Vrijwilligersverenigingen Activiteiten organiseren via een verenigingsstructuur is een relatief nieuwe manier om vrijwilligers in te zetten in zorgorganisaties. Deze ontwikkeling kan aantrekkelijk zijn

Nadere informatie

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 Waar gaan we het over hebben? 1. Waarom decentraliseren? 2. Decentralisatie Jeugdzorg 3. Decentralisatie

Nadere informatie

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Who Cares! Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Op deze bijeenkomst gingen we in gesprek over de kansen en de grenzen ten aanzien

Nadere informatie

Samen de samenleving sterker maken. Estinea, partner in het sociaal domein

Samen de samenleving sterker maken. Estinea, partner in het sociaal domein Samen de samenleving sterker maken Estinea, partner in het sociaal domein Estinea biedt professionele ondersteuning aan mensen met een beperking. Meedoen? Gewoon doen! Meedoen is niet voor iedereen vanzelfsprekend.

Nadere informatie

Nota Vrijwilligersbeleid 2016-2020 Aa en Hunze

Nota Vrijwilligersbeleid 2016-2020 Aa en Hunze Nota Vrijwilligersbeleid 2016-2020 Aa en Hunze Versie 16 maart 2016 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Definitie vrijwillige inzet en vrijwilligerswerk 4 2. Maatschappelijke ontwikkelingen 5 3. Wat willen we

Nadere informatie

DEMENTIEPROOFMETER 2015 Gemeente Helmond Ja Nee

DEMENTIEPROOFMETER 2015 Gemeente Helmond Ja Nee DEMENTIEPROOFMETER 2015 Gemeente Helmond Ja Nee 1.a Uw gemeente kent/heeft een actuele sociale kaart dementie opgebouwd uit vragersperspectief met het aanbod in uw gemeente en in de eigen regio. 1 wel

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk meer kracht geven

Vrijwilligerswerk meer kracht geven Notitie Vrijwilligerswerk meer kracht geven Hoogeveen Wim Warrink, raadslid Hetty Pullen-Muis, vervangend raadslid September 2012 1 Inhoud 1. Samenvatting 3 2. Inleidend 3 3. Aanleiding voor het voorstel

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet

Verordening tegenprestatie Participatiewet Verordening tegenprestatie Participatiewet De raad van de gemeente Leidschendam-Voorburg; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel

Nadere informatie

Werven & Behouden. Programma. Kennismaken. Vrijwilligers 7/22/2013

Werven & Behouden. Programma. Kennismaken. Vrijwilligers 7/22/2013 Programma SportService Zwolle & Vrijwilligerscentrale Zwolle Peter van Diermen Werven & Behouden Opening & Kennismaking Vrijwilligers Ervaringen uit de praktijk Vrijwilligersbeleid Pauze Motivatiemanagement

Nadere informatie

Notitie basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg. Gemeente Voorst, vakgroep Zorg, februari 2011 (2011-10958)

Notitie basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg. Gemeente Voorst, vakgroep Zorg, februari 2011 (2011-10958) Notitie basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg Gemeente Voorst, vakgroep Zorg, februari 2011 (2011-10958) INHOUD Blz. Inleiding 3 Wat is vrijwilligerswerk en wat is mantelzorg? 3 Gemeente Voorst

Nadere informatie

Familieparticipatie en mantelzorg

Familieparticipatie en mantelzorg Familieparticipatie en mantelzorg Inleiding: Mantelzorg en familieparticipatie zijn twee begrippen die vaak door elkaar gebruikt worden. Norschoten maakt onderscheid in deze twee begrippen. In deze notitie

Nadere informatie