Duwen en trekken aan het distributienet. 15 december 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duwen en trekken aan het distributienet. 15 december 2010"

Transcriptie

1 Duwen en trekken aan het distributienet 15 december 2010

2 Ontwikkelingen Verduurzaming energie: better city, better life Toename e-vraagkant: Warmtepompen in plaats van gasketels E-auto in plaats van benzineauto Toename aanbodkant: Kleinschalig: Micro-WKK en PV-systemen Grootschalig: Decentrale opwekking en windturbines Grootste impact in de LS- en MS-netten Ongelijktijdigheid vraag en aanbod (netbelasting) Spanningskwaliteit (grootte, dips, harmonischen)

3 Verbruik (TWh/jaar) Trendbreuk in de groei (CBS) Elektriciteitsverbruik CBS 2010 Berekend Trendbreuk

4 Verbruik (TWh/jaar) Groei: 2,4 % per jaar, lineair Elektriciteitsverbruik CBS 2010 Trendlijn

5 Verbruik (TWh/maand) Zomer en winter in Landelijk verbruik per maand jan-08 feb-08 apr-08 mei-08 jul-08 sep-08 okt-08

6 Belasting (MW) Kassengebied, 3 weken in september 1,000 Uurgemiddelden belastingen in een streng (kassengebied) 0,000-1,000-2,000-3,000-4,000-5,000-6,000 1-sep 3-sep 5-sep 7-sep 9-sep 11-sep 13-sep 15-sep 17-sep 19-sep 21-sep Tijd (dag)

7 Ontwikkeling decentrale opwekking

8

9 Windenergie JUWI windturbine 7,5 MW 135 m hoog Rotor: 126 m diameter Fabrikant: Enercon Locatie: Rheinland-Pfalz

10 Micro-WKK Remeha HRe evita Stirling motor Lineaire generator 1 kw elektrisch Netinpassing geen probleem

11 PV-systemen in soorten en maten

12 PV-opwekking Installatie: 2 daken met 16x7 panelen 20 kw

13 PV-conversie Vermogen: 20 kw

14 E-opslagsystemen Redox-flow batterij: 100 kwh, 10 kw

15 Omslag Stelling: een toenemend deel van de elektriciteitsvraag zou de niet-beïnvloedbare productie moeten volgen Smart Cities, Smart Cars, Smart Homes: Geven aan wat hun status is en kunnen op afstand worden beïnvloed Uitgesteld/gepland laden van e-auto s Beïnvloedbare belastingen Elektrische ruimteverwarming: grote tijdconstanten Batterijsystemen Vliegwielsystemen

16 Mogelijkheden Integreer duurzame energiebronnen op efficiënte wijze en maak gebruik van load management Besteed aandacht aan peak shaving Handhaaf power quality en betrouwbaarheid Ontwikkel opslagsystemen als essentiële onderdelen van intelligente netten

17 Huishoudens Duwen PV: 2 kw per huishouden (20 panelen 20 m 2 ); 50% Micro-WKK: 1kW per huishouden; 50% Wind: geen bijdrage Decentrale opwekking: geen bijdrage Trekken Warmtepompen: 2,2 kw per huishouden; 50% Elektrisch bijverwarmen: 6 kw per huishouden; 50% E-auto: 0,8 kw per auto (8 uren laden); 10% Batterijsystemen

18 MS-net Duwen Wind: MW per aansluiting Decentrale opwekking: kw per aansluiting Trekken Snellaadstation E-auto: 50 kw per auto (30 minuten) Batterijsystemen

19 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 6000 m 3*240 CU XLPE 6/10 (240 Cu) 600 m 3* 50 CU XLPE 6/10 (50 Cu) Voorbeeld: een streng in het MS-net 5 km kabel 3x95 Cu en 3x50 Cu 10 netstations met gemiddeld 140 klanten Belasting per netstation: 160 kw gemiddeld MS10 10 kv Voeding 110 kv V 10250/400 V 630 kva 630 kva MS-onderstation 10 kv LS10 0,4 kv MS-verdeelstation 10 kv MS1 10 kv MS2 10 kv MS3 10 kv MS4 10 kv MS5 10 kv MS6 10 kv MS7 10 kv MS8 10 kv MS9 10 kv 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 95 CU XLPE 6/10 (95 Cu) 600 m 3* 50 CU XLPE 6/10 (50 Cu) 10250/400 V 315 kva 315 kva 10250/400 V 250 kva 250 kva 10250/400 V 250 kva 250 kva 10250/400 V 250 kva 250 kva 10250/400 V 250 kva 250 kva 10250/400 V 630 kva 630 kva 10250/400 V 630 kva 630 kva 10250/400 V 400 kva 400 kva 10250/400 V 315 kva 315 kva LS1 0,4 kv LS2 0,4 kv LS3 0,4 kv LS4 0,4 kv LS5 0,4 kv LS6 0,4 kv LS7 0,4 kv LS8 0,4 kv LS9 0,4 kv

20 Belasting per netstation P max,n = V n + (V n) P max,140 = 160 kw

21 Profiel van standaard stedelijke belasting P=1,2 kw per woning gemiddeld

22 Belasting nettransformatoren 50% 0%

23 Belasting van MS-kabels 40% 20% 0%

24 Spanning MS-net 10,3 kv 10,2 kv 10,1 kv

25 Spanning op de LS-knooppunten 400 V 390 V

26 Stedelijke belasting met micro-wkk Maximum verbruik per huishouden: 1,2 kw Vermogen per micro-wkk: 1 kw Geschatte bijdrage micro-wkk tijdens koude dag: 50% per huishouden

27 Spanning MS-net 10,5 kv 10,4 kv 10,3 kv

28 Spanning LS-knooppunten 410 V 400 V

29 Vergelijken spanningen MS Knooppuntspanningsband MS1 MS2 MS3 MS4 MS5 MS6 MS7 MS8 MS9 MS10 10,1 LS 10,2 10,3 Umin...Umax (kv) Knooppuntspanningsband 10,4 10,5 LS1 LS2 LS3 LS4 LS5 LS6 LS7 LS8 LS9 LS10 0,39 0,395 0,4 Umin...Umax (kv) 0,405 0,41

30 Vergelijken belastingen Takbelastingsband : MS-v erdeelstation - MS1 : MS1 - MS2 : MS2 - MS3 : MS3 - MS4 : MS4 - MS5 : MS5 - MS6 : MS6 - MS7 : MS7 - MS8 : MS8 - MS9 : MS2 - MS10 : MS1 - LS1 : MS2 - LS2 : MS3 - LS3 : MS4 - LS4 : MS5 - LS5 : MS6 - LS6 : MS7 - LS7 : MS8 - LS8 : MS9 - LS9 : MS10 - LS10 kabels transformatoren belasting min...max (%)

31 Stedelijke belasting met micro-wkk en PV Maximum verbruik per huishouden: 1,2 kw Vermogen per micro-wkk: 1 kw Geschatte bijdrage micro-wkk tijdens koude dag: 50% per huishouden gemiddeld Vermogen per PV-installatie: 2 kw Geschatte bijdrage tijdens zonnige dag: 25% per huishouden gemiddeld

32 Spanning in het MS-net 10,6 kv 10,5 kv 10,4 kv 10,3 kv

33 Spanning op de LS-knooppunten 410 V 400 V

34 Vergelijken spanningen MS Knooppuntspanningsband MS1 MS2 MS3 MS4 MS5 MS6 MS7 MS8 MS9 MS10 10,1 LS 10,2 10,3 Umin...Umax (kv) Knooppuntspanningsband 10,4 10,5 LS1 LS2 LS3 LS4 LS5 LS6 LS7 LS8 LS9 LS10 0,39 0,395 0,4 Umin...Umax (kv) 0,405 0,41 0,415

35 Vergelijken belastingen Takbelastingsband : MS-v erdeelstation - MS1 : MS1 - MS2 : MS2 - MS3 : MS3 - MS4 : MS4 - MS5 : MS5 - MS6 : MS6 - MS7 : MS7 - MS8 : MS8 - MS9 : MS2 - MS10 : MS1 - LS1 : MS2 - LS2 : MS3 - LS3 : MS4 - LS4 : MS5 - LS5 : MS6 - LS6 : MS7 - LS7 : MS8 - LS8 : MS9 - LS9 : MS10 - LS10 kabels transformatoren belasting min...max (%)

36 Teruglevering met micro-wkk en PV 100 kw 0 kw -100 kw

37 Mogelijke inzet van opslag Teruglevering: 100 kw Teruglevering gedurende de dag: Ptransforma tor, h 350 h kwh 10 storage units van 10 kw piek Huidige stand van techniek biedt meer dan voldoende energieopslag (1000 kwh met voorbeeld-opslagsysteem)

38 Stedelijke belasting met warmtepompen Maximum verbruik per huishouden: 1,2 kw Vermogen per warmtepomp: 2,2 kw Geschatte bijdrage warmtepomp tijdens koude dag: 50% per huishouden gemiddeld Model: continue belasting 1 kw Voedingstransformator trapstand: 2 trappen hoger

39 Belasting nettransformatoren 100% 50% 0%

40 Vergelijking belasting MS-kabels en nettransformatoren Takbelastingsband : MS-v erdeelstation - MS1 : MS1 - MS2 : MS2 - MS3 : MS3 - MS4 : MS4 - MS5 : MS5 - MS6 : MS6 - MS7 : MS7 - MS8 : MS8 - MS9 : MS2 - MS10 : MS1 - LS1 : MS2 - LS2 : MS3 - LS3 : MS4 - LS4 : MS5 - LS5 : MS6 - LS6 : MS7 - LS7 : MS8 - LS8 : MS9 - LS9 : MS10 - LS10 kabels transformatoren belasting min...max (%)

41 Vergelijken spanningen MS Knooppuntspanningsband MS1 MS2 MS3 MS4 MS5 MS6 MS7 MS8 MS9 MS10 10 LS 10,1 10,2 Umin...Umax (kv) Knooppuntspanningsband 10,3 10,4 LS1 LS2 LS3 LS4 LS5 LS6 LS7 LS8 LS9 LS10 0,375 0,38 0,385 0,39 Umin...Umax (kv) 0,395 0,4

42 Toevoeging bijverwarming Maximum verbruik per huishouden: 1,2 kw Vermogen per warmtepomp: 2,2 kw Geschatte bijdrage warmtepomp tijdens koude dag: 50% per huishouden gemiddeld Model: continue belasting 1 kw Vermogen: 6 kw Geschatte bijdrage tijdens koude dag: 50% per huishouden gemiddeld

43 Belasting nettransformatoren 300% 200% 100% 0%

44 Vergelijken spanningen Knooppuntspanningsband MS1 MS2 MS3 MS4 MS5 MS6 MS7 MS8 MS9 MS10 9 9,5 Umin...Umax (kv) Knooppuntspanningsband 10 LS1 LS2 LS3 LS4 LS5 LS6 LS7 LS8 LS9 LS10 0,32 0,34 0,36 Umin...Umax (kv) 0,38 0,4

45 Spreiden van de bijverwarming In de ochtend twee gescheiden pieken van halve grootte In de avond overlap gedurende één uur

46 Belasting van nettransformatoren 300% 200% 100% 0%

47 Mogelijke inzet van opslag 100 huishoudens: 150 kw pieken 1 hr s-ochtends en 2 hr s-avonds Energievraag voor de pieken: 450 kwh 15 storage units van 10 kw piek Tijdspreiding vermogen: 450 /24 = 19 kw Huidige stand van de techniek levert voldoende energieopslag Alternatief: grotere transformator en dikkere kabels

48 En in het LS-net 4 LS-secties van 100 m Toegepaste kabel: 95 Al en 50Al 10 vrijstaande woningen per sectie Totale belasting 103 kw, 82 A V V 235 V 3 A 82 A 10250/400 V 400 kva 14 % 82 A 10 vrijstaande woningen 63 A 4* 95 VVMvKsas/Alk 44 % 233 V 231 V 229 V 63 A 10 vrijstaande woningen 44 A 4* 95 VVMvKsas/Alk 34 % 44 A 10 vrijstaande woningen 24 A 4* 50 VVMvKsas/Alk 37 % 24 A 10 vrijstaande woningen 0 A 4* 50 VVMvKsas/Alk 20 % 228 V Knooppuntspanningsband LS A1 A2 A3 A Umin...Umax (V)

49 Toepassing warmtepompen Elektrisch vermogen: 2,2 kw Bijverwarming: 6 kw Gelijktijdigheid is groot Winter: warmtepomp met bijverwarming Zomer: alleen warmtepomp (koeling)

50 Woonwijk met warmtepompen Elektrisch vermogen per aansluiting: 2,2 kw en cos( )=0,9 Gelijktijdigheid: 1 Toegepaste kabel: 150, 95 en 50 Al V V 238 V 9 A 217 A 10250/400 V 400 kva 38 % 217 A 23 kva 164 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 90 % 234 V 230 V 227 V 164 A 23 kva 111 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 68 % 111 A 23 kva 58 A 10 vrijstaande woningen 4* 95 VVMvKsas/Alk 60 % 58 A 23 kva 0 A 10 vrijstaande woningen 4* 50 VVMvKsas/Alk 48 % 224 V Belastingstroom stijgt van 82 naar 217 A Knooppuntspanningsband (90%) LS A1 A2 A3 A Umin...Umax (V)

51 Warmtepompen en bijverwarming Elektrisch vermogen per aansluiting: 2,2 + 6 kw en cos( )=1 Gelijktijdigheid: 1 Toegepaste kabel: 150 Al V V 237 V 22 A 543 A 10250/400 V 400 kva 94 % 543 A 81 kva 408 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 226 % 225 V 216 V 210 V 408 A 81 kva 274 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 170 % 274 A 81 kva 139 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 114 % 139 A 81 kva 0 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 58 % 208 V Belastingstroom stijgt van 82 naar 543 A Knooppuntspanningsband (226%) LS A1 A2 A3 A Umin...Umax (V)

52 Warmtepompen en bijverwarming Elektrisch vermogen per aansluiting: 2,2 + 6 kw en cos( )=1 Gelijktijdigheid bijverwarming: 0,5 Toegepaste kabel: 150 Al V V 239 V 15 A 370 A 10250/400 V 400 kva 64 % 370 A 51 kva 279 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 154 % 230 V 224 V 220 V 279 A 51 kva 188 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 116 % 188 A 51 kva 96 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 78 % 96 A 51 kva 0 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 40 % 219 V Belastingstroom stijgt van 82 naar 370 A (154%)

53 275 A Alternatief ontwerp Kortere lengtes Minder aansluitingen per streng V V 238 V 22 A 544 A 10250/400 V 400 kva 94 % 275 A 81 kva 140 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 115 % 232 V 231 V 225 V 140 A 81 kva 1 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 58 % 275 A 81 kva 140 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 114 % 140 A 81 kva 0 A 10 vrijstaande woningen 4*150 VVMvKsas/Alk 58 % 223 V 275 A 4*150 VVMvKsas/Alk 114 % Knooppuntspanningsband LS A1 A2 A3 A Umin...Umax (V)

54 Elektrisch rijden Prognose 2020: of elektrische auto s? Grootste impact in de LS-netten Middelgrote impact in de MS-netten Gemiddeld gebruik e-auto: 6,3 kwh/dag Gemiddeld verbruik woning: 9,6 kwh/dag

55 Opladen e-auto Laadtijd gemiddelde energie: 2 hr: 3,2 kw 8 hr: 0,8 kw LS-aansluiting voldoet Snelladen volledige lading (30 minuten) Kleine accu (16 kwh): 21 kw Grote accu (36 kwh): 48 kw Eigen MS-aansluiting, bijvoorbeeld kw

56 Opladen E-auto in de daluren 10% huishoudens hebben E-auto Takbelastingsband : MS1 - LS1 : MS2 - LS2 : MS3 - LS3 : MS4 - LS4 : MS5 - LS5 : MS6 - LS6 : MS7 - LS7 : MS8 - LS8 : MS9 - LS9 : MS10 - LS belasting min...max (%)

57 Opladen E-auto in de daluren 50% huishoudens hebben E-auto Takbelastingsband : MS1 - LS1 : MS2 - LS2 : MS3 - LS3 : MS4 - LS4 : MS5 - LS5 : MS6 - LS6 : MS7 - LS7 : MS8 - LS8 : MS9 - LS9 : MS10 - LS belasting min...max (%)

58 Conclusies Duwen: Micro-WKK: geen probleem PV-systemen: let op de spanningsverhoging Trekken: E-auto: geen probleem, mits gespreid laden Snellaadstation kw: MS-ruimte Warmtepompen: Grootschalig alleen in nieuwe netten Speciale aanleg LS-netten Elektrisch bijverwarmen: in tijd spreiden

59 Conclusies Soms is de hoeveelheid te transporteren energie te groot voor een traditioneel aangelegd net Voor studies is inzicht nodig in: toekomstige energiestromen flexibiliteit van de energievraag

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

All-electric voorbij, op weg naar 0 CO 2

All-electric voorbij, op weg naar 0 CO 2 All-electric voorbij, op weg naar 0 CO 2 2050 alles duurzaam Ing. Marco J. Bijkerk Manager innovative technologies New Business Development Remeha 24-1-2017 remeha.nl ALL GAS Nul op de meter PV Groen Gas

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Ing. Marco J. Bijkerk, Manager innovative technologies Business development Remeha NWE

Ing. Marco J. Bijkerk, Manager innovative technologies Business development Remeha NWE Ing. Marco J. Bijkerk, Manager innovative technologies Business development Remeha NWE 2050 alles duurzaam CO 2 Brandstof gebruik en CO2 in centraal vermogen 700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000

Nadere informatie

Energietransitie en schaalvoordelen

Energietransitie en schaalvoordelen Energietransitie en schaalvoordelen Samenvatting McKinsey-onderzoek Oktober 2013 CONTEXT Recent is door McKinsey, in opdracht van Alliander, een onderzoek uitgevoerd naar de vraag: Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

In het hol van de leeuw?

In het hol van de leeuw? In het hol van de leeuw? Ing. Ruud Brunst Manager Applications 5-10-2016 remeha.nl We horen vaak Gas raakt op of fosiele brandstoffen worden schaars maar is dat wel zo? remeha.nl Gas zal nog lang beschikbaar

Nadere informatie

Warm tapwater in de toekomst

Warm tapwater in de toekomst Warm tapwater in woningen Inzicht in de warmtapwatervraag in het licht van de verduurzaming van de energievoorziening 06/11/12 Renee Heller Warm tapwater in de toekomst Warm tapwater wordt steeds groter

Nadere informatie

All-electric, al achterhaald voordat we begonnen zijn?

All-electric, al achterhaald voordat we begonnen zijn? All-electric, al achterhaald voordat we begonnen zijn? 2050 alles duurzaam Ing. Marco J. Bijkerk Manager innovative technologies New Business Development Remeha 17-3-2016 remeha.nl ALL GAS Groen Gas ALL

Nadere informatie

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U.

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U. NAV STUDIENAMIDDAG MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK: AANPAK VAN ONTWERP TOT REALISATIE NAAR EEN PASSIEVE WONING OP BASIS VAN TRADITIONELE BOUWMETHODES ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP

Nadere informatie

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar Drie scenario s bestaande technologie Netgebonden Infrastructuur: elektriciteit en warmte (gas) Actuele gegevens van 2012 vertaald naar 2035

Nadere informatie

Opslag en technische vereisten voor het net van de toekomst

Opslag en technische vereisten voor het net van de toekomst Opslag en technische vereisten voor het net van de toekomst Prof. dr. ir. Jan Desmet Hoogleraar - Manager Lemcko Smart Grid School - Opslag en technische vereisten voor het net van de toekomst - 14/10/2015

Nadere informatie

B4U, Invloed van decentrale opwekking en opslagsystemen op de modellering van LS-netten. Beschrijving model decentrale opwekkers

B4U, Invloed van decentrale opwekking en opslagsystemen op de modellering van LS-netten. Beschrijving model decentrale opwekkers B4U, Invloed van decentrale opwekking en opslagsystemen op de modellering van LS-netten. Beschrijving model decentrale opwekkers 1 171 pmo 2-7-21 Phase to Phase BV Utrechtseweg 31 Postbus 1 68 AC Arnhem

Nadere informatie

26-11-2010. In balans met Smart Grids Willem Kooiman 29 november 2010. Team Smart Grids. Stelling! Inhoud. Wat is Smart Grid

26-11-2010. In balans met Smart Grids Willem Kooiman 29 november 2010. Team Smart Grids. Stelling! Inhoud. Wat is Smart Grid Team s John v.d. Ven, DLV GE Marco Polet Priva Sjoerd Leij Yacht Maarten Pennings NXP Marc Vlemmings NXP In balans met s Willem Kooiman 29 november 2010 Johan Hugh Egbert Irin Hans Euson Maaskant Bouwhuis

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015

Enexis. De veranderende rol van de netbeheerder. Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis. 12 november 2015 Enexis De veranderende rol van de netbeheerder Peter Vermaat Voorzitter Raad van Bestuur Enexis 12 november 2015 Rol Enexis in de elektriciteitsketen Elektriciteitscentrale voor de opwek van elektriciteit

Nadere informatie

Opslag van elektrische energie:

Opslag van elektrische energie: : Regelgevend kader Luc Decoster 17/02/2016 Gebruik van opslag Optimalisatie van het verbruik door de netgebruiker: Optimalisatie van het eigen verbruik In combinatie met lokale productie-installaties

Nadere informatie

Windenergie. Verdiepende opdracht

Windenergie. Verdiepende opdracht 2015 Windenergie Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel leer je meer over windenergie. Pagina 1 Inhoud 1. Windenergie... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3 Verwerking... 9 Pagina 2 1. Windenergie

Nadere informatie

Analyse van verschillende studies naar de impact van DCO en nieuwe belastingen op het MS- en LS- net

Analyse van verschillende studies naar de impact van DCO en nieuwe belastingen op het MS- en LS- net Restricted Analyse van verschillende studies naar de impact van DCO en nieuwe belastingen op het MS- en LS- net Uitgegeven op 29/10/2012 Dit document is het eigendom van Laborelec, het kan het niet doorgegeven

Nadere informatie

Windturbines. Energie in de wind Rotor is de motor. Zeeuwind. 07 April Voor meer informatie:

Windturbines. Energie in de wind Rotor is de motor. Zeeuwind. 07 April Voor meer informatie: Zeeuwind Windturbines 07 April 2016 Opgericht in 1987 Coöperatieve Windenergie Vereniging Ruim 1900 leden (Mede)eigenaar van 14 windparken in Met 41 MW 11% van het Zeeuwse windvermogen Produceert jaarlijks

Nadere informatie

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet Femke Hulsbergen 7 januari 2011 Inhoud TNO Oplaadmogelijkheden elektrisch vervoer Belasting op het netwerk De kosten om overbelasting te voorkomen

Nadere informatie

Middels deze brochure bieden we inzicht in:

Middels deze brochure bieden we inzicht in: 2 Daarom energieopslag In het energieakkoord van 2013 is afgesproken dat Nederland in 2050 volledig draait op duurzame energie. Zon en wind worden daarmee de belangrijkste bronnen van elektriciteit. Een

Nadere informatie

Beheersing piekverbruik

Beheersing piekverbruik Beheersing piekverbruik Cis Vansteenberge Smart Building Congres 5 maart 2015 Beheersing piekverbruik 5/3/2015 1 Inhoud Inleiding Congestie Windprofiel Profiel zonne-energie Oplossingen DSM Opslag Besluit

Nadere informatie

Kleine windturbines. Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur. Filip Arnou Green Energy Consult

Kleine windturbines. Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur. Filip Arnou Green Energy Consult Kleine windturbines Presentatie Kontich. Donderdag 13 november 2014. Van 13u30 tot 17 uur Filip Arnou Green Energy Consult Windenergie De wind is een onuitputtelijke en natuurlijke bron om elektriciteit

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag

Nadere informatie

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD?

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? JA! DE VOLGENDE STAP NAAR MEER ONAFHANKELIJKHEID WAAROM? 1. Eigen energie voorziening Geen impact meer van prijsstijgen en zelf in controle van je eigen elektriciteit, dag

Nadere informatie

Grip op de Maas kentallen voor energie opwek. in combinatie met ruimtebeslag

Grip op de Maas kentallen voor energie opwek. in combinatie met ruimtebeslag Grip op de Maas kentallen voor energie opwek in combinatie met ruimtebeslag Een eerste aanzet tot de vorming van typische kentallen en iconen ter verbinding van de werelden van Water, Landschap en Energie

Nadere informatie

EOS DEMOS Project Smart Storage Een flexibel net met decentrale opslag

EOS DEMOS Project Smart Storage Een flexibel net met decentrale opslag EOS DEMOS Project Smart Storage Een flexibel net met decentrale opslag Ir. A.J.M. Schouwenaar Dinsdag 8 oktober 2013 Innovator Asset Management Enexis B.V. 1 Enexis kerncijfers 2 Enexis heeft een faciliterende

Nadere informatie

Analyse energieverbruik

Analyse energieverbruik Analyse energieverbruik International School of Amsterdam (ISA) Jan 217 24-1-217 J.A. Meerkerk Advies Tel. 6-53319418 j.a.meerkerk@online.nl 1 Inhoudsopgave 1 ENERGIEVERBRUIK... 3 2 GASVERBRUIK... 4 3

Nadere informatie

Impact DG en nieuwe belastingen op het LSnet in bestaande woonwijken. HERMES DG 3 fase 2. Final report

Impact DG en nieuwe belastingen op het LSnet in bestaande woonwijken. HERMES DG 3 fase 2. Final report Impact DG en nieuwe belastingen op het LSnet in bestaande woonwijken HERMES DG 3 fase 2 Final report WBS n SEP0562 10/11/2009 Voorbereid door Laborelec voor stuurgroep HERMES DG 3 Productenlijn : Electrical

Nadere informatie

Stochastische loadflow

Stochastische loadflow Stochastische loadflow 7-43 pmo 6 november 27 Phase to Phase BV Utrechtseweg 3 Postbus 68 AC Arnhem T: 26 352 37 F: 26 352 379 www.phasetophase.nl 2 7-43 pmo Phase to Phase BV, Arnhem, Nederland. Alle

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

SMART GRID ALBERT MOLDERINK

SMART GRID ALBERT MOLDERINK SMART GRID ALBERT MOLDERINK WIE BEN IK Albert Molderink (http://www.utwente.nl/ctit/energy/people/molderink_a.php) www.utwente.nl www.ipsumenergy.com Computer Architectures for Embedded Systems Discrete

Nadere informatie

Capaciteitsplan Elektriciteit

Capaciteitsplan Elektriciteit Titel Nummer Datum 31 oktober 2002 Inhoud Pagina 1 INLEIDING... 3 2 HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE BEHOEFTE AAN TRANSPORT... 3 2.1 HET MAXIMALE SCENARIO... 4 2.2 HET MINIMALE SCENARIO... 5 2.3 HET WERKELIJKE SCENARIO...

Nadere informatie

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014 TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid Programmalijnen en speerpunten 2014 Programmalijnen en aandachtspunten 1. Energiemanagement voor fleibiliteit van energiesysteem 2. Informatie en control

Nadere informatie

Slimme woningen & power quality SmartgridNL 4 juni 2013 Hoofddorp

Slimme woningen & power quality SmartgridNL 4 juni 2013 Hoofddorp Slimme woningen & power quality SmartgridNL 4 juni 2013 Hoofddorp Ron Visser Movares Energy Contactgegevens: Ron.Visser@movares.nl, 030-2654576, www.movares.nl/energy Slimme woningen & power quality Kenmerken

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

Elektriciteitopslag ZX ronde 4 december 2016

Elektriciteitopslag ZX ronde 4 december 2016 Elektriciteitopslag ZX ronde 4 december 2016 In een van eerdere verhaaltje heb ik iets verteld over alternatieve vormen van elektriciteit opwekking en opslag daarvan. Wel het is zover, momenteel wordt

Nadere informatie

Storingsanalyses en predictieve energielogging in hedendaagse installaties

Storingsanalyses en predictieve energielogging in hedendaagse installaties Storingsanalyses en predictieve energielogging in hedendaagse installaties Bart Verhelst Karybel bvba Inhoud Inleiding: Korte voorstelling Karybel Case 1: Storingen op elektrische installatie door energie-efficiënte

Nadere informatie

Fase-aardsluiting in een zwevend MS-net in Gaia

Fase-aardsluiting in een zwevend MS-net in Gaia Fase-aardsluiting in een zwevend MS-net in Gaia 08-239 pmo 21 oktober 2008 Phase to Phase BV Utrechtseweg 310 Postbus 100 6800 AC Arnhem T: 026 352 3700 F: 026 352 3709 www.phasetophase.nl 2 08-239 pmo

Nadere informatie

thuis in energie presentatie Duurzaam4Life tbv VCEN

thuis in energie presentatie Duurzaam4Life tbv VCEN 7-7-2017 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life tbv VCEN 1 7-7-2017 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life tbv VCEN 2 7-7-2017 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life tbv VCEN 3 In de media:

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

Nieuwe technologie: Nieuwe ontwerpregels Deel 1. 6 november 2014 Bunnik

Nieuwe technologie: Nieuwe ontwerpregels Deel 1. 6 november 2014 Bunnik Nieuwe technologie: Nieuwe ontwerpregels Deel 1 6 november 2014 Bunnik Nieuwe techniek smart. meter, trafo, building, grid,. Is het allemaal wel zo slim? Programma 13.30 inleiding betreffende Ontwerpcriteria

Nadere informatie

Zoektocht naar de optimale mix van energiedragers voor een duurzame, gebouwde omgeving

Zoektocht naar de optimale mix van energiedragers voor een duurzame, gebouwde omgeving Samen bouwen aan Duurzaam Groningen #DGcongres Zoektocht naar de optimale mix van energiedragers voor een duurzame, gebouwde omgeving Piet Nienhuis en Paul Friedel Nederlandse Gasunie Zoektocht naar de

Nadere informatie

Mogelijkheden met Profielen. P.M. van Oirsouw 13 december 2005

Mogelijkheden met Profielen. P.M. van Oirsouw 13 december 2005 Mogelijkheden met Profielen P.M. van Oirsouw 13 december 2005 1 Mogelijkheden met profielen Definitie profiel/patroon Koppeling aan belasting en opwekking Koppeling aan een netvoeding Belastingsgedrag

Nadere informatie

Windenergie in Utrecht

Windenergie in Utrecht Windenergie in Utrecht J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

Besparen door Duurzame Energie

Besparen door Duurzame Energie Besparen door Duurzame Energie Soester Zakenkring 29 januari 2013 Agenda Welkom De bedrijven: wie zijn wij? Praktijkcase: ISO 14001 bij Van Dorresteijn. Besparingen n.a.v. energiescan. Zonnepanelen. Is

Nadere informatie

Het bewaken en verbeteren van de netspanningskwaliteit in de energievoorziening

Het bewaken en verbeteren van de netspanningskwaliteit in de energievoorziening Het bewaken en verbeteren van de netspanningskwaliteit in de energievoorziening De decentrale invoeding van duurzame energie en de sterke toename van de toepassing van zuinige elektronische belastingen

Nadere informatie

Vergroot de beschikbaarheid door Power Quality Management. Arjan Pit

Vergroot de beschikbaarheid door Power Quality Management. Arjan Pit Vergroot de beschikbaarheid door Power Quality Management Arjan Pit Inhoud Waarom loont permanent meten? Welke meetinstrumenten zijn nodig? Hoe vertalen we meetdata naar managementinformatie? Wat is Power

Nadere informatie

SOPRA lokale opslag systemen in de elektriciteits-voorziening

SOPRA lokale opslag systemen in de elektriciteits-voorziening SOPRA lokale opslag systemen in de elektriciteits-voorziening onderwerpen Alfen Elektriciteitsvoorziening van de toekomst Alfen s rol in verschillende innovatie projecten ICU laadoplossingen Solar PV projecten

Nadere informatie

Lokale productie en opslag: een realiteit! SMA Solar Technology AG

Lokale productie en opslag: een realiteit! SMA Solar Technology AG Lokale productie en opslag: een realiteit! Inhoud 1 Marktverwachtingen en motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Marktverwachtingen en motivatie 2 Lokaal

Nadere informatie

ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg. ECN colloquium 2 mei 2005

ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg. ECN colloquium 2 mei 2005 ECN-RX--05-116 MICRO-WARMTEKRACHT: Hoe magisch is de Toverketel? G.J. Ruijg ECN colloquium 2 mei 2005 MEI 2005 Micro-Warmtekracht: Hoe magisch is de Toverketel? ECN colloquium 2 mei 2005 Gerrit Jan Ruijg

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

Positioning paper Warmtepompen in smart grids

Positioning paper Warmtepompen in smart grids Positioning paper Warmtepompen in smart grids Maart 2013 2 Positioning paper Dit document is bedoeld om beslissers en beleidsmakers binnen netwerkbeheerders, centrale en decentrale overheden, grotere installatiebedrijven,

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

KIVI NIRIA Jaarcongres 6 oktober 2010. De keten van Elektrische mobiliteit. ing. Jerry van Zundert MBA.

KIVI NIRIA Jaarcongres 6 oktober 2010. De keten van Elektrische mobiliteit. ing. Jerry van Zundert MBA. KIVI NIRIA Jaarcongres 6 oktober 2010. De keten van Elektrische mobiliteit. ing. Jerry van Zundert MBA. 13-10-2010 13-10-2010 Productportfolio 380 kv 150/110 kv 10 kv 0,4 kv 1990 ICU 2000 2010 13-10-2010

Nadere informatie

ECN TNO activiteiten systeemintegratie

ECN TNO activiteiten systeemintegratie ECN TNO activiteiten systeemintegratie Rob Kreiter Den Haag 22-05-2015 www.ecn.nl Aanleiding: meer duurzaam - minder zekerheid - meer complexiteit Uitdaging voor de (verre) toekomst Elektriciteitsbalans

Nadere informatie

Lokale energiecoöperatie

Lokale energiecoöperatie Lokale energiecoöperatie Stuwende kracht achter de de duurzame energietransitie van onderaf 1 Inhoud I. Visie II. De Energie Coöperatie III. Eemflow Energie VOF 2 Van Klimaat beleid naar Energie transitie

Nadere informatie

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII Stichting Spaarnesant 04 februari 2014 9X3803 Entrada 301 Postbus 94241 1090 GE Amsterdam +31 20 569 77 00 Telefoon 020-5697701 Fax info@amsterdam.royalhaskoning.com

Nadere informatie

SOLIDpower. Presentatie ISSO New Business event J.W. Tolkamp 5 november 2015

SOLIDpower. Presentatie ISSO New Business event J.W. Tolkamp 5 november 2015 SOLIDpower Presentatie ISSO New Business event J.W. Tolkamp 5 november 2015 Decentraal stroom opwekken Huidige Situatie: Centrale opwekking Toekomstige situatie: Decentrale flexibele opwekking 2 3 Huidige

Nadere informatie

Stroomcompensatie bij transformatorregelingen

Stroomcompensatie bij transformatorregelingen Stroomcompensatie bij transformatorregelingen 01-154 pmo 5-6-2001 Phase to Phase B Utrechtseweg 310 Postbus 100 6800 AC Arnhem T: 026 356 38 00 F: 026 356 36 36 www.phasetophase.nl 2 01-154 pmo 1 INLEIDING

Nadere informatie

09 april 2015 Joulz, Utrecht. Maintenance for Energy

09 april 2015 Joulz, Utrecht. Maintenance for Energy 09 april 2015 Joulz, Utrecht Maintenance for Energy Uitdagingen van de Netbeheerder Verantwoord investeren in onzekerheid. (Th.A.M. de Bruin) CAPEX realisatie programma Voorjaar 2015 Vanzelfsprekend, toch?

Nadere informatie

Gaia LV network design. Strand-Axelsson

Gaia LV network design. Strand-Axelsson Gaia LV network design Strand-Axelsson 06-163 pmo 10 november 2006 Phase to Phase BV Utrechtseweg 310 Postbus 100 6800 AC Arnhem T: 026 352 3700 F: 026 352 3709 www.phasetophase.nl 2 06-163 pmo Phase to

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

Kinderuniversiteit (Groene) energie?

Kinderuniversiteit (Groene) energie? Kinderuniversiteit (Groene) energie? Johan Driesen, Elektrotechniek Lieve Helsen, Werktuigkunde Leuven, 15 oktober 2011 Transport 15.10.2011 Kinderuniversiteit (Groene) Energie? 2 Transport 15.10.2011

Nadere informatie

Vol gas op weg naar een duurzame energietoekomst

Vol gas op weg naar een duurzame energietoekomst Vol gas op weg naar een duurzame energietoekomst Innovaties op gasgebied Hans Overdiep en Henk Ensing GasTerra B.V. VSK 2014 Onderwerpen - Verleden, heden en toekomst (aard)gas - Wikipedia, Gas en Energie

Nadere informatie

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Introductie Methode Subsidies Technologien Wind Zon Geothermisch Biomassa Externe Investeerders

Nadere informatie

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie.

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie. Veel gestelde vragen Er worden ons veelvuldig vragen gesteld over de werking en toepassing van de WhisperGen in scheeps- en woning installaties. De meest voorkomende ze zullen hieronder behandeld worden.

Nadere informatie

25 jaar windenergie in de Noordoostpolder

25 jaar windenergie in de Noordoostpolder 25 jaar windenergie in de Noordoostpolder Ir. Guido Bakema KIVI-Excursie 14 september 2015 RWE Innogy Windpower Netherlands B.V. 1 Agenda 1. de Noordoostpolder 2. Het windpark Westermeerdijk (1987 2015)

Nadere informatie

Windenergie in de Wieringermeer

Windenergie in de Wieringermeer Windenergie in de Wieringermeer J. H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie

De toekomst van omvormers, monitoring en energieopslag. Michiel Klees

De toekomst van omvormers, monitoring en energieopslag. Michiel Klees De toekomst van omvormers, monitoring en energieopslag Michiel Klees mklees@mastervolt.com 21-03-2017 Historie residentiele PV omvormers Mastervolt produceert al 25jr PV omvormers, met alle concepten ervaring.

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

Elektrische opslag van energie in de residentiële sector Door: Erik de Leeuw, directeur SOLARWATT Benelux

Elektrische opslag van energie in de residentiële sector Door: Erik de Leeuw, directeur SOLARWATT Benelux SOLARWATT Pagina 1 Elektrische opslag van energie in de residentiële sector Door: Erik de Leeuw, directeur SOLARWATT Benelux Pagina 2 Introductie SOLARWATT Pagina 3 SOLARWATT is pionier in de fotovoltaïsche

Nadere informatie

B4U, Invloed van decentrale opwekking en opslagsystemen op de modellering van LS-netten. Beschrijving model opslagsystemen

B4U, Invloed van decentrale opwekking en opslagsystemen op de modellering van LS-netten. Beschrijving model opslagsystemen B4U, nvloed van decentrale opwekking en opslagsystemen op de modellering van LS-netten. Beschrijving model opslagsystemen 0 84 pmo 0-8-200 Phase to Phase BV Utrechtseweg 30 Postbus 00 6800 AC Arnhem T:

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

IPIN Proeftuin Lochem

IPIN Proeftuin Lochem IPIN Proeftuin Lochem Inleiding, samenwerking, uitdaging Oktober 2013 Ben Tubben Opzet programma IN4Energy Het consortium IN4Energy maakt het mogelijk dat deelnemers aan de proeftuin daadwerkelijk richting

Nadere informatie

Gelijkstroomnet in Nederland

Gelijkstroomnet in Nederland CONCEPT TER DISCUSSIE Gelijkstroomnet in Nederland Publieke gelijkstroomdienst mogelijk maken Plan van Aanpak AM Realisatie & Aanbesteding Programma Gelijkstroom CONCEPT TER DISCUSSIE Again a war of currents?

Nadere informatie

BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN

BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN Energie De basiseenheid voor energie is de Joule (J). Bij elektriciteitslevering wordt echter bijna uitsluitend gebruik gemaakt van de eenheid kwh (kilowattuur), gelijk

Nadere informatie

Groener door ICT. Erik Huizer Algemeen directeur TNO Informatiemaatschappij

Groener door ICT. Erik Huizer Algemeen directeur TNO Informatiemaatschappij Groener door ICT Erik Huizer Algemeen directeur TNO Informatiemaatschappij 2 Groener door ICT Smart energy systems door ICT Slimmer rijden door ICT Slimmer werken door ICT Vergroening van ICT Smart Grids

Nadere informatie

1 september Oplossingen voor het toenemende energieverbruik

1 september Oplossingen voor het toenemende energieverbruik Oplossingen voor het toenemende energieverbruik 1 september 2015 Oplossingen voor het toenemende energieverbruik 1 Toenemend energieverbruik? Oplossingen voor het toenemende energieverbruik 2 Toenemend

Nadere informatie

Geniet van de DHP-AQ, de stilste en energiezuinigste lucht/water-warmtepomp ooit Zekerheid, comfort en energiebesparing in elk seizoen

Geniet van de DHP-AQ, de stilste en energiezuinigste lucht/water-warmtepomp ooit Zekerheid, comfort en energiebesparing in elk seizoen MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Geniet van de DHP-AQ, de stilste en energiezuinigste lucht/water-warmtepomp ooit Zekerheid, comfort en energiebesparing in elk seizoen kleincomforttechniek.nl Danfoss warmtepomptechnologie:

Nadere informatie

ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek

ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek Toekomst volgens TenneT Klaas Hommes Arnhem, 25 april 2012 Stay tuned. Safety first! Voor uw en onze veiligheid vragen wij uw aandacht voor de volgende veiligheidsmaatregelen:

Nadere informatie

Positioning paper Warmtepompen in smart grids

Positioning paper Warmtepompen in smart grids Positioning paper Warmtepompen in smart grids Maart 2013 Positioning paper Dit document is bedoeld om beslissers en beleidsmakers binnen netwerkbeheerders, centrale en decentrale overheden, grotere installatiebedrijven,

Nadere informatie

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stan de Ranitz Jaarbijeenkomst Warmtenetwerk 12 mei 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte Utrecht 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) in Utrecht 3. Verdere verduurzaming

Nadere informatie

Warmte: transitiepad naar een CO2 neutrale wijk

Warmte: transitiepad naar een CO2 neutrale wijk Warmte: transitiepad naar een CO2 neutrale wijk Werksessie Topsector Energie 03/10/2016 Juriaan van Tilburg, Edwin van Vliet Even voorstellen > Juriaan van Tilburg 2016-heden: consultant Ecofys > Future

Nadere informatie

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen

Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen Introductie in Energie- & Industriesystemen TB141E - Hoorcollege 9 - Toekomstige Energie & Industriesystemen Dr. ir. Émile J. L. Chappin Challenge the future 1 Mondiale uitdagingen Spanning tussen toename

Nadere informatie

Urban Energy. Kansen en mogelijkheden van energiemodellering op wijkniveau. Aart de Geus TNO

Urban Energy. Kansen en mogelijkheden van energiemodellering op wijkniveau. Aart de Geus TNO Urban Energy Kansen en mogelijkheden van energiemodellering op wijkniveau Aart de Geus TNO Opzet Presentatie Waarom en voor Wie Ontwikkelingen GIS en wijk modellen Urban Strategy als voorbeeld Energie

Nadere informatie

Capaciteitsplan EWR Netbeheer B.V

Capaciteitsplan EWR Netbeheer B.V Capaciteitsplan EWR Netbeheer B.V Inhoudsopgaaf Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Prognose behoefte capaciteit transportnetten 1.2 Algemeen 1.3 Belastingen in knooppunten 1.4 Productie-invoeding in knooppunten

Nadere informatie

Bijeenkomst 28 november Molen van Sloten Jan Scheepers

Bijeenkomst 28 november Molen van Sloten Jan Scheepers Bijeenkomst 28 november Molen van Sloten Jan Scheepers This project has received funding from the European Union's Seventh Programme for research, technological development and demonstration under grant

Nadere informatie

De elektrische wensbus

De elektrische wensbus De elektrische wensbus 1 Inhoud 1. Vijf ontwikkelingen versterken elkaar 2. Resultaten pilot Berg aan de Maas: Kilometers, ritten, laden. 3. Technische ontwikkelingen / Knelpunten en oplossingen 4. Kostencalculatie

Nadere informatie

Alliander Rol E- opslag

Alliander Rol E- opslag Alliander Rol E- opslag Vakbeurs energie 7 oktober 2015 Den Bosch Drs. J.H. Blom MBE Tuesday, 13 October 2015 1 Jos Blom Info Energy Life 5 juni 2012 Alliander Visie: Wij staan voor een energievoorziening

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Een klant (de Afnemer) van WEB die hernieuwbare elektriciteit terug wil leveren dient de volgende procedure door te lopen 1

Een klant (de Afnemer) van WEB die hernieuwbare elektriciteit terug wil leveren dient de volgende procedure door te lopen 1 PARTICULIEREN Aanvraag voor teruglevering hernieuwbare elektriciteit aan Water- en Energiebedrijf Bonaire N.V. Inleiding In het kader van duurzaamheid creëert de Wet elektriciteit en drinkwater BES de

Nadere informatie

De wereld van Smart Grids Leuven, 5 oktober, 2010. Gerrit Jan Schaeffer Directeur Energie Groep VITO

De wereld van Smart Grids Leuven, 5 oktober, 2010. Gerrit Jan Schaeffer Directeur Energie Groep VITO De wereld van Smart Grids Leuven, 5 oktober, 2010 Gerrit Jan Schaeffer Directeur Energie Groep VITO The Web Titel 2 Wat zijn de kenmerken van de wereld van smart grids?» Alle aansluitingen aan het net

Nadere informatie

Aansluitbeleid TenneT

Aansluitbeleid TenneT Aansluitbeleid TenneT Aansluitbeleid & Congestiemanagement Klaas Hommes Arnhem, 23 juni 2011 Aansluitbeleid TenneT Introductie Elektriciteitsmarkt Ontwikkelingen net Europees net Nederlands net Taken Tennet

Nadere informatie

NEN 1010 over Photo Voltaïc installaties

NEN 1010 over Photo Voltaïc installaties NEN 1010 over Photo Voltaïc installaties Paul Castenmiller NEN 1010 over PV installaties Ontwikkelingen PV installaties. Normen PV installaties. NPR 5310-blad 65 Eigenschappen en risico s Architectuur

Nadere informatie

Windenergie in Steenbergen

Windenergie in Steenbergen Windenergie in Steenbergen J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen noemenswaardige

Nadere informatie