GEMEENTE HARDENBERG STAPT STEVIG OP DE TOEKOMST AF

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GEMEENTE HARDENBERG STAPT STEVIG OP DE TOEKOMST AF"

Transcriptie

1 MEERJARENPROGRAMMA GEMEENTE HARDENBERG STAPT STEVIG OP DE TOEKOMST AF een nadere uitwerking van de toekomstvisie en het collegeprogramma Hardenberg September 2014

2 I N LEIDING Op 23 april 2013 stelde de gemeenteraad van Hardenberg een nieuwe toekomstvisie De gemeente Hardenberg stapt stevig op de toekomst af vast, na een evaluatie van de oorspronkelijke toekomstvisie uit De toekomstvisie bestrijkt het tijdvak De toekomstvisie voor de gemeente Hardenberg kent drie doelstellingen: samenhang in diverse gemeentelijke beleidsvelden ondersteunen; een helder profiel naar buiten toe creëren; strategische politieke keuzes maken. De toekomstvisie beschrijft drie programmalijnen: wonen, werken en welzijn. Hieronder worden deze kort toegelicht. In bijlage 1 is meer achtergrondinformatie over de toekomstvisie en uitgangspunten van de gemeente opgenomen. Daarin wordt o.a. ingegaan op het gelaagdheidsprincipe (centrale kernen, grote kernen en overige kernen) en onze kijk op de samenleving. Wonen Woningbouw vindt bij de kleine en grote kernen plaats op basis van behoefte met speciale aandacht voor jongeren en ouderen, bij voorkeur via inbreiding. De meeste woningbouw vindt plaats in Hardenberg en Dedemsvaart. De gemeente vindt voorzieningen in de kernen belangrijk, waarbij betrokkenheid van inwoners en particulier initiatief uitgangspunten zijn. In de kleine kernen is een ontmoetingsplek een ondergrens voor het voorzieningenniveau. Bundeling en samenwerking zijn hierbij van belang. Centrale voorzieningen met een uitstraling voor de regio zijn er vooral in de kern Hardenberg gelegen, waarbij Dedemsvaart een aanvullende functie heeft. Eigen verantwoordelijkheid en elkaar aanspreken zijn van groot belang in de openbare ruimte en op het gebied van veiligheid. Bij grote sociale problemen is de gemeente regisseur die partijen bij elkaar brengt. Werken De gemeente concentreert bedrijvigheid en voorzieningen in Hardenberg en Dedemsvaart. In de kleinere kernen is binnen bestaande bebouwing ondernemerszin mogelijk. De gemeente koestert de bestaande bedrijvigheid en starters en stimuleert de maakindustrie, recreatie & toerisme en de (verbrede) agrarische sector als visitekaartje van de gemeente. Ook de zorg is een belangrijke sector. Welzijn Het bevorderen van 'zelfredzaamheid' is de beste manier om kwetsbare groepen te helpen. Indien mensen niet voor zichzelf kunnen zorgen en ook de omgeving geen rol kan spelen, zal de gemeente (tijdelijk) een vangnetfunctie vervullen en ondersteuning bieden bij het weer zelfredzaam worden. De gemeente stimuleert vrijwilligerswerk en mantelzorg. De gemeente versterkt de kwaliteiten van de groene ruimte met een gebiedsgerichte werkwijze. 2

3 Collegeprogramma Op 18 april 2014 sloten CDA, CU en PvdA een nieuw college-akkoord Behoedzaam vooruit! in de raad van 24 april 2014 heeft de raad in grote meerderheid ingestemd met het collegeprogramma. De raad en het college kiezen daarmee voor voortzetting van vastgesteld beleid, maar monitoren dit beleid goed, zodat tijdig kan worden bijgestuurd. Vanaf 2015 komen veel zorg- en welzijnstaken naar de gemeente toe. De voorbereidingen hiervoor zijn al een heel eind op weg. Wij menen goed in staat te zijn de veranderingen te hanteren. Ook de lijn van bezuinigingen wordt voortgezet. Echter, met enkel bezuinigen redden we het niet. De opgaven waar de gemeente voor staat vragen om nieuwe denkwijzen, concepten en innovaties en een slimmere manier van samenwerken en verbinden. Uitwerking In dit meerjarenprogramma geven wij een nadere invulling van de Toekomstvisie en hebben wij de afspraken van het collegeprogramma opgenomen. Op die manier geven wij aan hoe wij de komende jaren uitvoering willen geven aan beide opdrachten. Het meerjarenprogramma beoogt een verbinding te leggen tussen de Toekomstvisie, diverse vastgestelde kader- en visienota s en het onlangs vastgestelde collegeprogramma en heeft vooral een interne werking voor raad, college en de bestuursdienst Ommen-Hardenberg. Het meerjarenprogramma is niet een alomvattend programma waarin alles is opgenomen wat we de komende jaren gaan doen. Met name de (vaak beleidsarme) going concernzaken worden niet weergegeven. Maar daar waar de Toekomstvisie om een nadere uitwerking vraagt, wordt die in dit programma gegeven, evenals de afspraken uit het collegeprogramma. Als bijlage 2 hebben we een schematisch overzicht van de opbouw, doelen en ambities van dit meerjarenprogramma opgenomen. Dit meerjarenprogramma is de belangrijkste basis - zowel qua inhoud, als qua opbouw - voor de begroting 2015 en de jaren daarna. Bij de begroting wordt ook rekening gehouden met de in de verschillende kadernota s beschreven ambities en doelen. De begroting zal vervolgens het sturingsinstrument zijn voor bestuur en de ambtelijke organisatie (bestuursdienst Ommen- Hardenberg) rond de zogenaamde 3W-vragen: wat willen we bereiken, wat gaan we daar voor doen en wat mag het kosten? Hardenberg, 5 augustus 2014 Burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg, J.M.G. Waaijer P.H. Snijders Secretaris Burgemeester 3

4 Inhoudsopgave Inleiding 2 De Nieuwe werkelijkheid 5 Programmalijnen, programma s en beleidsvelden 12 Programmalijn 1: Wonen 13 Programmalijn 2: Werken 20 Programmalijn 3: Welzijn 25 Rol gemeente 32 Vertaling naar de begroting 35 Bijlage 1: Kernbegrippen en uitgangspunten gemeente Hardenberg 37 Bijlage 2: Alles op een rij 42 4

5 D E N IEUWE W E R K ELIJKHE ID Inleiding In het afgelopen decennium heeft de gemeente Hardenberg - samen met partners in de publieke en private sector - vele initiatieven ontplooid. De kracht van Hardenberg (gewoon doen) is in de afgelopen jaren zichtbaar geworden door de vele resultaten die zijn bereikt. De afgelopen 10 jaar heeft Hardenberg - mede met inzet van derdengelden - meer dan 100 miljoen geïnvesteerd in projecten, zoals het Masterplan Centrum Hardenberg, Theater de Voorveghter, het Vechtpark Hardenberg, het Vechtdalcollege in Dedemsvaart, MFC s De Binder, het Trefpunt en De Baron, verbouwing dorpshuis Lutten, sportvelden De Krim, opwaardering woonomgeving (o.a. in Balkbrug, Bruchterveld, Gramsbergen en Sibculo), de Nieuwe Veste in Hardenberg, het Lokaal Opleidingen Centrum (LOC) met MBO-opleidingen, werk en bibliotheek onder één dak en een Ondernemersstartpunt. Het beeld van Hardenberg over de laatste 10 jaar is: niet alleen papieren plannen, maar zichtbare resultaten voor de eigen inwoners, maatschappelijke partners en andere overheden. Hardenberg heeft zich mede hierdoor ontwikkeld als een gemeente die een functie vervult voor eigen inwoners én de regio. Met name de kern Hardenberg en de hier aanwezige voorzieningen vervullen een regionale streekfunctie. De samenwerking binnen de (economische) regio Zwolle kan deze functie versterken. De gemeente heeft de ambitie om haar functie voor de regio te behouden en een verbindende schakel te zijn tussen Zwolle en Duitsland, en tussen Twente en Drenthe. Het tijdsgewricht waarin de gemeente zich nu bevindt is een duidelijk andere dan die achter ons ligt. In het licht van de economische ontwikkelingen, werkeloosheid, het grotere takenpakket (decentralisaties), de uitdagingen in het buitengebied en forse bezuinigingen is de investeringsruimte voor de komende jaren beduidend kleiner. Dit neemt niet weg dat de gemeente ambities heeft en deze ook wil realiseren. De strategische opgave van de gemeente laat zich samenvatten als het behouden en waar mogelijk versterken van de regionale functie in bijvoorbeeld de economisch belangrijke sectoren maakindustrie, zorg, landbouw/agribusiness en recreatie & toerisme. De lerende economie De maatschappij is in beweging. In het sociaal domein zijn er ingrijpende veranderingen als gevolg van de decentralisaties en bezuinigingen. Maar ook de markt is aan verandering onderhevig, onder meer door economische ontwikkelingen, demografische ontwikkelingen (meer ouderen, dalende beroepsbevolking, arbeidsmigratie) en een terugtredende (Rijks)overheid. Tevens verandert de houding van burgers, instellingen en bedrijven jegens de overheid en elkaar (kritischer, gelijkwaardiger en meer vraag- dan aanbodgestuurd). Na de economische crisis kunnen overheden en bedrijfsleven niet terugvallen op economische ontwikkeling zoals we dat gewend waren. Er is een ander perspectief nodig waarbij we rekening moeten houden met trendbreuken. Innovatie vindt steeds meer plaats in ketens en netwerken, en gebeurt door het verplaatsen en koppelen van kennis en toepassingen. Een nieuwe economische orde vraagt om de overstap van een kenniseconomie naar een lerende economie. 5

6 Het grootste verschil dat overheden kunnen maken met hun economisch beleid ter ondersteuning van innovatie en economische ontwikkeling is via de infrastructuur. Dat gaat dan over wegen, spoorlijnen en digitale verbindingen. Maar ook om goede opleidingen, mensen en veerkrachtige instituten. Niet het produceren van nieuwe kennis is hierbij van doorslaggevend belang, maar het kunnen opnemen en toepassen van kennis op andere terreinen en het verbinden van markten en domeinen. Het zwaartepunt van innovatie is verschoven van technisch vernuft naar gebruik, verbinding, toepassing en beleving. Het gaat om kenniscirculatie op regionale schaal. De arbeidsmarkt wijzigt door bedrijfsbeëindigingen en schaalvergroting, maar ook door vergrijzing, migratie, netwerken en flexibilisering van contracten en standplaats. De moderne economie vraagt dat mensen bij elkaar komen, ideeën uitwisselen, discussiëren, onderhandelen, leren en creëren. De rol van de overheid verschuift daarin van sturing naar facilitering. De regionale economie laat een voorzichtig herstel zien; de globale economie en globalisering nemen verder toe. Gelijktijdig zien we - als tegenhanger van de globalisering - een zogenaamde lokalisering; de toenemende hang naar de eigen vertrouwende omgeving, streekproducten en aandacht voor lokale cultuurhistorie. Tot slot kan nog genoemd worden de toenemende rol en invloed van Europa op onze samenleving. Soms rechtstreeks (arbeidsmigratie), soms via landelijke wetgeving (vertaling diverse Europese richtlijnen). De decentralisaties Vanaf 2015 gaat een aantal belangrijke taken naar de gemeente. Het gaat om de volgende taken: De Participatiewet: gemeenten krijgen naast de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de WWB, WSW, ook de verantwoordelijkheid voor een deel van de Wajong. De Wmo 2015: vanuit de AWBZ worden de extramurale begeleiding, waaronder individuele begeleiding, groepsbegeleiding (dagbesteding, inclusief vervoer), kort verblijf en een klein deel van de persoonlijke verzorging ondergebracht bij de Wmo. Tevens wordt op de Hulp bij het Huishouden een forse korting doorgevoerd. De Jeugdwet: alle onderdelen binnen de jeugdzorg gaan onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid vallen. Hieronder gaan wij wat uitgebreider in op deze grote verandering voor onze inwoners, maar ook voor de ambtelijke organisatie van de Bestuursdienst Ommen-Hardenberg. Slimme manieren van samenwerken Voor deze nieuwe opgaven krijgt de gemeente geld van het Rijk. Dat bedrag is echter lager dan het budget dat er de afgelopen periode aan is uitgegeven. Daarom willen wij hier op een andere manier mee omgaan. Uitgangspunt is dat mensen in eerste instantie voor zichzelf en voor elkaar zorgen. Wanneer dit niet voldoende lukt, kan de gemeente ondersteunen. Ook wil de gemeente door slimme manieren van samenwerken kosten besparen. Op deze manier blijft het geld zo veel mogelijk beschikbaar voor de mensen die het echt nodig hebben. 6

7 Gebiedsteam Samen Doen Het gebiedsteam Samen Doen speelt een belangrijke rol in de uitvoering van de nieuwe taken. Dit wordt vanaf 2015 het aanspreekpunt waar inwoners terecht kunnen met vragen op het gebied van werk, welzijn, wonen en zorg. De contactpersoon van Samen Doen kijkt samen met de inwoner naar de situatie en welke ondersteuning nodig is. Hierbij wordt eerst gekeken wat de inwoner zelf kan doen, of wat mogelijk is met hulp uit de omgeving. Wanneer dit niet voldoende is, wordt gekeken naar een andere oplossing, zoals vrij toegankelijke voorzieningen (bijvoorbeeld de buurtkamer, welzijnswerk etc.). Wanneer ook hier geen oplossing in wordt gevonden, komt de maatwerkvoorziening in beeld. Dit zijn diensten die op de persoon zijn afgestemd, bijvoorbeeld een rolstoel of een woningaanpassing. Deze diensten zijn het duurst en moeten daarom gericht worden ingezet. Eigen kracht en meedoen In de nieuwe manier van werken wil de gemeente meer inzetten op de eigen kracht van de inwoner en de omgeving en meedoen aan de samenleving. Daarom wordt ingezet op preventie, het voorkomen dat mensen ziek worden en ondersteuning nodig hebben, en het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. Ondersteuning bij werk en inkomen De gemeente is vanaf 2015 ook verantwoordelijk voor mensen met een arbeidsbeperking. Voor de mensen die op termijn een baan kunnen vinden, wordt het Werkspoor opgezet. Hierin worden mensen met re-integratie voorbereid op een baan. Ook worden werkgevers benaderd om arbeidsplekken te creëren. Het Participatiespoor richt zich op mensen waarvoor betaald werk niet is weggelegd. Met het Participatiespoor wordt geprobeerd om ze meer te laten deelnemen aan het maatschappelijke leven. Van mensen in het Werkspoor en het Participatiespoor wordt een tegenprestatie verwacht; dit is een maatschappelijk nuttige activiteit. Hierbij wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met de interesses en voorkeuren van de persoon. Begeleiding van AWBZ naar Wmo Vanaf 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor de functie begeleiding uit de AWBZ. Dit is een breed aanbod van diensten die variëren van het ondersteunen bij het zelfstandig wonen tot dagbesteding voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Al hoewel de gemeente voorlopig blijft werken met de organisaties die nu ook al diensten aanbieden aan deze doelgroep, wijzigt de wijze waarop de begeleiding wordt georganiseerd. Er wordt ingezet op het vergroten van het groepsaanbod en het terugdringen van individuele ondersteuning. Hulp bij het huishouden Op de Hulp bij het Huishouden wordt door het Rijk fors bezuinigd. Dit heeft gevolgen voor de ondersteuning die de gemeenten Ommen en Hardenberg hierin biedt. De colleges vinden het belangrijk dat het geld dat ze hiervoor krijgen, wordt ingezet bij de mensen die het het hardst nodig hebben. Daarom willen de colleges de Hulp bij het huishouden die vooral schoonmaak betreft (HH1) in principe niet langer vergoeden. Hulp bij het huishouden die ook een meer begeleidend karakter heeft (HH2) zal wel mogelijk blijven, indien dit noodzakelijk is. De gemeenten informeren alle cliënten in de loop van 2015 over de veranderingen. In een persoonlijk gesprek wordt de situatie bekeken en wordt onderzocht wat de cliënt zelf kan doen en op welke punten ondersteuning van de gemeente beschikbaar is. 7

8 Hulpverlening aan kinderen en jongeren De gemeenten waren al verantwoordelijk voor de preventieve jeugdhulp; dit is in de vorm van opvoedondersteuning geboden vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin. Dit wordt vanaf 2015 aangevuld met jeugdhulp en jeugdbeschermingsmaatregelen. De gemeenten werken hiervoor samen met de andere gemeenten in de regio IJsselland. Inwoners kunnen bij het gebiedsteam Samen Doen terecht met vragen over opvoeden en opgroeien. De contactpersoon van Samen Doen brengt samen met ouders of opvoeders en kinderen de situatie in kaart en zoekt hier de passende ondersteuning voor. Persoonsgebonden Budget (PGB) In de nieuwe regelingen blijft het mogelijk om zorg in te kopen via een Persoonsgebonden Budget (PGB), maar er gaat wel wat veranderen in de uitvoering hiervan. Nu is het zo dat u bij een PGB de cliënt zelf geld op zijn rekening krijgt waarmee hij zorg kan inkopen. Vanaf 2015 krijgt hij niet langer zelf een bedrag uitgekeerd, maar gaat de Sociale VerzekeringsBank (SVB) het geld beheren. De cliënt kiest zelf bij welke organisatie hij zorg inkoopt, maar de rekening gaat nu naar de SVB. De SVB betaalt dit met het PGB van de cliënt. Eigen bijdrage Voor een groot aantal voorzieningen zal vanaf 2015 een eigen bijdrage van de inwoner worden gevraagd. Op deze manier willen de gemeenten de zorg betaalbaar houden. De hoogte van de eigen bijdrage wordt berekend aan de hand van de kosten van de voorziening en de hoogte van het inkomen. De cliënt wordt hierover altijd vooraf geïnformeerd. Op deze manier blijft de zorg ook voor mensen met een laag inkomen bereikbaar. Voor mensen met een minimum inkomen bestaat de mogelijkheid om een beroep te doen op de Bijzondere Bijstand. Voor de ondersteuning vanuit Samen Doen hoeft geen eigen bijdrage te worden betaald. Een investerende en inspirerende overheid Hardenberg wil klaar zijn voor een nieuwe economische orde. Een lerende economie, met mensen en instituties die voldoende in staat zijn om met veranderingen om te gaan, vormt een goede insteek voor toekomstige economische ontwikkelingen. Hardenberg wil investeren in sociale infrastructuur, de fysieke infrastructuur en flexibel ruimtegebruik. Bovenstaande ontwikkelingen hebben gevolgen voor de gemeente en haar rol in de samenleving. De gemeente moet nieuwe manieren vinden en snel en flexibel in te springen op maatschappelijke wensen. Daarbij moet de gemeente ook haar eigen rol nadrukkelijk tegen het licht houden en, in het verlengde daarvan, naar de rol van de Bestuursdienst Ommen-Hardenberg. 8

9 Hieronder volgt een overzicht van wat de gemeente wil bereiken (1), wil zijn (2) en wat zij van de samenleving verwacht (3). Hieruit spreekt een beeld van een gemeente die veel aan de samenleving zelf wil overlaten, maar gelijktijdig een stevige regie- of stimulerende rol wil blijven spelen. 1. Wat wil de gemeente bereiken? De gemeente Hardenberg wil de kwaliteiten van haar grondgebied, inwoners, bedrijven en de samenleving benutten en versterken. Biodiversiteit, natuur en landschap spelen daarbij een belangrijke rol. Het aanwezige landschap met zijn ruimtelijke kenmerken vormt de kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen. Er moet ruimte zijn voor vernieuwing, maar die moet zo worden vormgegeven dat dit leidt tot een meerwaarde voor natuur en landschap. Eventueel via compensatie elders. Hierbij gaat het om de landschappelijke identiteit (beeld, beleving), de natuurwaarden (flora en fauna) en de cultuurhistorische waarden. De gemeente Hardenberg gaat uit van economische ontwikkeling vanuit een regionaal perspectief. Behoud van werkgelegenheid staat voorop. Ondernemers in de regio hebben een enorme spirit, onderlinge betrokkenheid en uitwisseling. De kansrijke speerpunten voor de regio Hardenberg zijn de hoogwaardige maakindustrie, landbouw/agribusiness en recreatie & toerisme rond de thema s ontdekken, beleven en genieten. Naast de genoemde sectoren speelt zorg een steeds belangrijkere rol. Tussen zorg en platteland, zorg en vrijetijdseconomie en zorg en techniek ontstaan nieuwe relaties en doen zich kansen voor. De gemeente ziet kansen in de preventiekant van zorg waarbij ons prettige woon- en leefklimaat een grote rol kan spelen. De gemeente wil de decentralisaties in het sociaal domein invoeren met zo min mogelijk hinder voor de inwoners. Mensen ervaren dat zorg dichtbij is en dragen de visie die hierbij geldt. Voor mensen die echt buiten de boot (dreigen te) vallen, biedt de gemeente een vangnet. De gemeente Hardenberg voert een actief grondbeleid. Centralisatie van bedrijvigheid met aandacht voor de bestaande sectoren is van groot belang. De woningbouw concentreert zich in de grootste kernen. Hardenberg blijft voorloper op het gebied van duurzaamheid: de gemeente wil zoveel mogelijk een duurzame en energieneutrale gemeente te zijn en daarbij zelf het goede voorbeeld geven. Schoon, heel en veilig staan centraal. Waar de rol van de overheid afneemt en de samenleving zelf meer aan zet is, wil de gemeente die samenleving zo min mogelijk belemmeren met regelgeving en voorschriften. Regels om de samenleving in goede banen te leiden en om veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moeten democratisch worden vastgesteld én gehandhaafd. Om beter onderdeel te worden van de lerende economie met kenniscirculatie, is de ontwikkeling naar flexibele netwerken nodig. Kennis moet van buiten naar binnen worden gehaald en tussen verschillende sectoren zijn kruisbestuivingen en co-creatie nodig. De tijd is rijp voor een investeringsprogramma in de sociale infrastructuur, die belangrijk is voor de regionale economie. De rol van de overheid verandert om als inspirerende gesprekspartner een betrokken verbinder en intermediair in de regio te kunnen zijn. Juist de gemeente blijkt een katalysator te zijn om netwerken te openen en te verbinden zodat de kenniscirculatie verbetert. Samen met de markt, inwoners en instellingen is de gemeente slechts één van de spelers bij maatschappelijke ontwikkelingen. Met minder regels en procedures krijgen ontwikkelingen van 9

10 burgers en bedrijven meer ruimte. De gemeente vervult een regierol door doelen te stellen en samenwerking en ontwikkelingen op gang te brengen. Dit betekent dat gemeente minder verantwoordelijk is voor realisatie en uitvoering. Hardenberg is een uitgestrekte gemeente, waar kernen en gebieden verschillende mogelijkheden, kansen en behoeftes hebben. Kwaliteit verschilt per kern en gebied. Om de gewenste kwaliteit in deze verschillen en uitgestrektheid te kunnen realiseren, is het denken in lagen een hulpmiddel. Voor het buitengebied helpt een gebiedsgerichte benadering om de verschillende kwaliteiten goed te kunnen ontwikkelen. Voor de kernen helpt het om een onderscheid te maken in kleine kernen, grote kernen en centrale kernen. Voorzieningen kunnen via samenwerking in grote kernen kwaliteit leveren die dicht bij de mensen is. Soms is centralisatie nodig om het hoge kwaliteitsniveau van de kritische consument te kunnen realiseren. Op deze wijze kunnen de regionale voorzieningen in de centrale kernen en de mogelijkheden op vitale platteland elkaar versterken. Ook levert de gemeente een bijdrage aan de publieke belangen (proces van co-creatie). Dit hoeft niet altijd een financiële bijdrage te zijn. 2. Wat wil de gemeente zijn? De gemeente Hardenberg kiest voor bundeling en samenwerken. Dat kan op alle gebieden: tussen mensen onderling (hulpvaardigheid, samenredzaamheid), maar vooral ook tussen voorzieningen, instellingen, onderwijs, bedrijven, belangenorganisaties én de gemeente. De gemeente heeft hierbij de rol van regisseur, geen uitvoerder, en faciliteert daar waar nodig geacht. De gemeente ziet kansen om partijen bijeen te brengen en te faciliteren en is in staat om koppelingen te maken en dwarsverbanden te leggen. Deze dwarsverbanden bieden de mogelijkheid niet elk probleem vanuit een nieuwe invalshoek te benaderen, maar een veel meer integrale aanpak te kiezen. De gemeente wil gebruik maken van kennis die anderen hebben, en wil daarvan zelf ook leren en luisteren naar de behoeften van de samenleving. Dit houdt in dat de gemeente geen taken van deze partijen overneemt De gemeente Hardenberg treedt naar buiten onder het motto De kracht van gewoon doen. Daarmee geeft zij aan dat de gemeente en haar inwoners met beide voeten in de aarde staat, daadkrachtig is en van aanpakken weet. Zoals gezegd spreekt hieruit een beeld van een loslatende overheid die gelijktijdig toch wil blijven meedenken, meepraten én meesturen. 3. Wat verwacht de gemeente van de samenleving De gemeente Hardenberg gaat uit van een betrokken samenleving en is zelf een betrokken - verbindende - overheid. Zorg, onderwijs en onderlinge hulp (noaberschap) staan centraal. Inwoners begrijpen dat de overheid niet meer alles op zich kan nemen en nemen de ruimte die ze krijgen om zelf initiatieven te ontplooien. Mensen zorgen in eerste instantie voor zichzelf en elkaar. De gemeente faciliteert dit en stapt, waar mensen buiten de boot dreigen te vallen, in (vangnetfunctie). Daarbij geldt dat regels nodig zijn, maar dat de mens voorop staat. 10

11 Samen sta je sterk Gelet op de snelle en voortdurende maatschappelijke veranderingen werkt de gemeente steeds minder met langjarige beleidsplannen en doelstellingen, maar - vanuit langere termijnambities - met kortere termijnscenario s en doelstellingen voor de 2 tot 4 jaar om die ambities te bereiken (zoals bijvoorbeeld geeffectueerd in de Woonvisie). De gemeente doet dit niet alleen. Samenwerking, afstemming en bundeling moeten leiden tot een sterkere onderlinge verbinding van voorzieningen en sectoren die elkaar aanvullen en versterken. Daarin heeft de gemeente een aandeel, maar belangrijker wordt dat onze inwoners, het bedrijfsleven, de instellingen, verenigingen en andere instanties meedoen en daarnaast ook zelf initiatieven van onderop kunnen ontwikkelen. Daarbij geprikkeld door bezuinigingen en een terugtredende overheid. De gemeente springt - indien nodig - flexibel en alert in. Hier is maatwerk belangrijk. Er bestaat geen blauwdrukoplossing voor elk probleem. Verderop wordt de rol van de gemeente nader uitgediept. Een rol die zich als het ware door de drie programmalijnen heen vlecht. 11

12 P R O GR AMMALIJNEN, P R OGRAMM A S EN BELEIDSVELDEN Waar de toekomstvisie zelf vooral ingaat op twee van de drie doelstellingen van de toekomstvisie: samenhang in beleid en een helder profiel, gaat dit meerjarenprogramma vooral in op de derde doelstelling van de toekomstvisie: strategische politieke keuze maken, en dan met name voor de periode De drie programmalijnen zijn uitgewerkt in een aantal programma s die de gemeente in de periode tot 2018 wil realiseren. Daarbij is onder andere rekening gehouden met het medio 2013 vastgestelde bezuinigingsplan (Tegen de Stroom in), maar ook met recentelijke vastgestelde of in ontwikkelingen zijnde (visie)nota s op het terrein van wonen (Woonvisie 2014), bedrijvigheid (Bedrijventerreinenvisie), sociaal domein (Visienota sociaal domein, Visienota participatiewet), R&T, Kunst en Cultuur, landbouw en platteland, onderwijshuisvesting, Promotiebeleid (Gewoon Doen) en het Handhavingsuitvoeringsprogramma. De programma s zijn: 1. Wonen naar wens 2. Duurzaam en bereikbaar 3. Ondernemen 4. Meedoen 5. Gezond en vitaal 6. Samen leven 7. Betrokken bestuur Elk programma bestaat uit enkele beleidsvelden, die corresponderen met de indeling van de begroting. In totaal bestaan de beleidsvelden uit 35 speerpunten/ ambities (wat willen we bereiken?), waarbij tevens is verwoord wat de gemeente daarvoor gaat doen (wat gaan wij daar voor doen?). In schema hieronder weergegeven. Wonen naar wens Duurzaam en bereikbaar Ondernemen Meedoen Gezond en vitaal Samen leven Betrokken bestuur Wonen Werken Welzijn Rol gemeente De vertaling van het meerjarenprogramma / ambities in jaardoelen en de verdeling van de beschikbare middelen (wat mag het kosten?) vinden jaarlijks plaats in de begroting. In bijlage 2 hebben wij alle programmalijnen, programma's, beleidsvelden en meerjarenambities in een schema gezet. 12

13 P R O GR AMMALIJN 1: WONEN In dit hoofdstuk beschrijven we de doelstellingen zoals die zijn verwoord in de toekomstvisie. Aansluitend volgt een korte toelichting 1. Daarna wordt een aantal programma s beschreven met daarbij de concrete ambities voor de komende jaren. Doelstellingen toekomstvisie In de toekomstvisie zijn de volgende doelstellingen beschreven: Bouwen op basis van behoefte Bouwen voor doelgroepen Duurzaam bouwen Bieden van een ontmoetingsplek op basis van draagvlak en versterken sociale cohesie Zorg voor kwetsbare groepen en onderlinge hulp Verbeteren kwaliteit van onderwijs en zorg, voor zover dat een wettelijke taak is Verbeteren woon- en ondernemersklimaat Bevorderen van een veilige en leefbare woonomgeving Bevorderen zelfredzaamheid van de samenleving Verminderen regels en deze strikter handhaven De doelstellingen worden uitgewerkt volgens het zogenaamd gelaagd model. Duurzaam bouwen op basis van behoefte en voor doelgroepen (jongeren en ouderen) staat voorop. De gemeente voert een actief grondbeleid en werkt waar mogelijk samen met marktpartijen en woningcorporaties. We willen inwoners zoveel mogelijk binden aan de gemeente. Basisonderwijs in de kernen en voorgezet onderwijs en MBO in de grote kernen is daarbij van groot belang. Daarnaast verdient elke kern minstens één voorziening als fysieke plek voor ontmoeting en sociaal-culturele activiteiten en/of sport. Daarbij wordt ingezet op bundeling en samenwerking en betrokkenheid van de inwoners. Samen met die inwoners wil de gemeente werken aan een prettige en rustige en veilige leefomgeving. Voorzieningen zijn daarnaast ook van belang voor de programmalijn Werken, omdat met een breed scala aan voorzieningen de gemeente aantrekkelijk blijft voor werkgevers en werknemers. Programma s De programmalijn Wonen bestaat uit een tweetal programma s, waarin de doelstellingen voor de komende jaren verder zijn uitgewerkt en toegelicht: Wonen naar wens Duurzaam en bereikbaar 1 Voor een nadere toelichting zie bijlage 1 en/of de toekomstvisie zelf. 13

14 Programma 1: Wonen naar wens Grondexploitatie Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 1. De gemeente streeft naar een gezonde grondexploitatie. De algemene reserve grondbedrijf bedraagt 4,9 miljoen. De gemeente actualiseert jaarlijks de nota grondexploitatie en voert die uit met een realistische programma voor uitgifte van bedrijfs- en woningkavels, een actueel financieel inzicht. Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 2. Op het gebied van ruimtelijke ordening faciliteert de gemeente ruimtelijke ontwikkelingen waarmee de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving wordt benut en versterkt en waarmee een bijdrage wordt geleverd aan een vitale, dynamische en leefbare samenleving en aantrekkelijke woon- en werkomgeving. De gemeente actualiseert haar bestemmingsplannen waarmee flexibel kan worden ingesprongen op wensen en behoefte van inwoners en ondernemers. De gemeente stelt tevens een structuurvisie op waarmee in hoofdlijnen het ruimtelijk beleid wordt vastgelegd. Volkshuisvesting en woningbouw Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 3. De gemeente streeft er - conform de Woonvisie - naar dat huidige en nieuwe inwoners met plezier wonen in een woning die voldoet aan de woonbehoefte en die past bij de financiële draagkracht van mensen. Deze woning staat in de omgeving die zij wensen. Inwoners krijgen de ruimte om eigen verantwoordelijkheid te nemen voor hun leven. De gemeente spant zich in om op een vraaggestuurde manier voldoende woningen te realiseren, waarbij extra aandacht is voor de vraag en behoefte van jongeren en senioren. Hiervoor faciliteert de gemeente de vraag van doelgroepen en individuele bewoners via flexibele plan- en regelgeving. Daarnaast faciliteert de gemeente nieuwbouw naar behoefte, waarbij efficiënt wordt omgegaan met ruimte. Inbreiding heeft de voorkeur boven uitbreiding. Hierdoor liggen meer woningen dichter bij bestaande voorzieningen. Ook daarom wordt gelaagdheid 2 toegepast en ligt prioriteit bij de kernen Hardenberg en Dedemsvaart. De gemeente zal - in samenwerking met plaatselijke belangen - initiatief van onderop (van de bewoners zelf) faciliteren en er kan ontwikkeld en gebouwd worden in de kernen indien de behoefte is aangetoond. De gemeente ontwikkelt en onderzoekt ook (nieuwe) producten en diensten, zoals tijdelijke bebouwing/verhuur van leegstaande (gemeentelijke) terreinen, zelfrealisatie/collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO), levensloopbestendig bouwen, of een kavelreserveringsregeling. 2 Zie bijlage 1. 14

15 Ook zet de gemeente zich in voor het in stand houden van een strategische sociale huurwoningvoorraad, sociale grondprijzen en woningen voor statushouders. Het instrument startersleningen wordt vooralsnog gecontinueerd. De gemeente ondersteunt haar inwoners als het gaat om het bevorderen van sociale samenhang, informele zorg en leefbaarheid. Zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking of chronische psychische/psychosociale problemen wordt - zo veel mogelijk in de eigen leefomgeving gestimuleerd. Dit geldt ook voor het bieden van opvang. 4. In de gemeente zijn voldoende woningen in de verschillende segmenten (goedkoop, betaalbaar, midden en duur) voor de huidige en nieuwe inwoners. Om dit te bereiken is het nodig dat het aantal woningen de komende 4 á 5 jaar met 5% toeneemt ten opzichte van Het Woonteam van de gemeente werkt op een markgerichte manier, met (verkoop)begeleiding gericht op het leveren van maatwerk en het ontzorgen van de klant. Het woningaanbod wordt voortdurend afgestemd op de woonwensen en -behoeften van inwoners. De gemeente ontwikkelt gemeentelijke woningbouwplannen kleinschalig en in samenspraak met inwoners. Om de afstemming tussen het aanbod en de woonwensen vorm te geven, worden bij het ontwikkelen van het aanbod verschillende methoden ingezet, zoals bewustwordings- en informatiecampagnes (informatiepunt regio Hardenberg, woonevent, themabijeenkomsten, kavelinformatieavonden, nieuwsbrieven en een digitaal platform). Er worden prestatieafspraken met woningcorporaties gemaakt, onder meer gericht op het verkorten van de wachttijd voor huurwoningen, het beperken van huurlastenverhogingen en meer aanbod van crisis- en overbruggingswoningen en zorgeenheden. Tot slot is er specifiek beleid ter voorkoming van dakloosheid. WMO-woonvoorzieningen Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 5. Van de totale woningvoorraad is 20% levensloopbestendig, of levensloopbestendig te maken en gericht op het zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. 60% Van de inwoners met een zorgbehoefte woont langer zelfstandig thuis in bestaand vastgoed, waaronder in vrijkomend (agrarisch) vastgoed. In 2016 woont ten minste 50% van de huishoudens in een woonservicegebied. De gemeente stimuleert/bevordert het bouwen boven de wettelijke norm op het gebied van zorg en duurzaamheid. Daarnaast stimuleert de gemeente door middel van bewustwording dat bij het ontwerpen van woningen rekening wordt gehouden met volgende levensfases van inwoners. Vanaf 2015 wordt het aantal beschikbare en benodigde levensloopbestendige/aanpasbare wooneenheden in de gemeente tweejaarlijks in beeld gebracht. De transities in de zorg zijn in volle gang, waarbij gemeenten nieuwe taken krijgen om de eigen kracht en de samenredzaamheid van mensen te versterken en mensen langer zelfstandig te laten wonen. Dit vraagt om andere huisvesting en zorgverlening voor mensen met een beperking en ouderen en om innovatie in de zorgverlening. Het kan gaan om een combinatie van de realisatie van voldoende extramurale beschutte woonvormen, ontwikkeling van domotica en digitale ondersteuning van zorgverlening, nieuwe samenwerkingsvormen tussen professionals en vrijwilligers of nieuwe werkwijzen in zorgverlening. 15

16 Ook de combinatie met de vrijetijdseconomie biedt kansen. De projecten i-age met grotere toepassing van domotica en de vakantiedialyses zijn hier voorbeelden van. Ook in de zorgsector zijn innovaties nodig en mogelijk dankzij kenniscirculatie en kruisbestuivingen tussen sectoren. De gemeente onderzoekt en verruimt de (planologische) mogelijkheden die voorwaardenscheppend zijn voor de mogelijkheden om voor aangepast wonen voor doelgroepen, mantelzorgfaciliteiten en om langer thuis te kunnen wonen met zorg. De gemeente stimuleert de woonzorgmogelijkheden aan huis door hierover proactief informatie te verstrekken en positief mee te denken met woonzorgexperimenten. Bewustwordingscampagnes, zoals Lang zult u wonen, stimuleren inwoners de woning zodanig aan te passen dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente zorgt voor voldoende gebouwen in de buurt en de wijk waar woon-zorggerelateerde functies gehuisvest zijn. Programma 2: Duurzaam en bereikbaar Afvalverwijdering en -verwerking Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 6. De gemeente zet in op continueren van de huidige kwaliteit van inzameling tegen zo laag mogelijke kosten, duurzaam gebruik van grondstoffen door maximale scheiding van waardevolle grondstoffen en reductie van de hoeveelheid huishoudelijk restafval. De gemeente gaat over tot het invoeren van fase 2 van omgekeerd inzamelen 3, afhankelijk van de evaluatie van fase 1. De gemeente draagt tevens zorg voor voorlichting ter voorkoming van zwerfafval en vervuiling van afvalstromen. In het kader van omgekeerd inzamelen wordt onderzocht of- binnen de kaders van het DIFTAR-beleid -het brengen van bepaalde soorten afval naar de stortplaats Bovenveld aantrekkelijker kan worden gemaakt, waardoor minder afval illegaal wordt gestort. Riolering en water Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 7. De gemeente streeft naar een doelmatige inzameling, transport en of verwerking van afvalwater en overtollig regenwater, opdat de bestemming van een gebied niet structureel wordt belemmerd. Daarbij streeft de gemeente naar een goed gebruik en een doelmatig beheer van de riolering. De gemeente zorgt voor een actueel verbreed Gemeentelijk rioleringsplan (vgrp). De gemeente voert reguliere werkzaamheden aan het rioolstelsel uit in het kader van goed onderhoud. De gemeente zal het afkoppelen van bestaande bebouwing en verhard oppervlak adviseren en/of uitvoeren wanneer het maatschappelijk verantwoord is. Er wordt daarbij een afweging gemaakt tussen doelmatigheid, duurzaamheid, strategie en kosten. Voor de uitvoering van de grondwatertaak hanteert gemeente Hardenberg het bij het vgrp vastgestelde grondwaterbeleid. Binnen de afvalwaterketen wordt de komende jaren intensief samengewerkt. 3 In fase 2 wordt het restafval gebracht naar ondergrondse verzamelsystemen (in de bebouwde kommen), terwijl de huidige restafvalcontainer gebruikt wordt voor de gescheiden inzameling van de zogenaamde droge herbruikbare materialen (o.a. kunststofverpakkingen, sap-pakken en blik). 16

17 Duurzaamheid en milieu Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 8. De gemeente streeft naar duurzame leefomgeving voor alle inwoners en bedrijven met voldoende energiebronnen. Hardenberg blijft voorloper op het gebied van duurzaamheid, met name bij het stimuleren van energiebesparende maatregelen, en streeft naar een energieneutrale gemeenschap. De gemeente zorgt voor stimuleringsmaatregelen voor energiebesparing. Hiervoor wordt gezocht naar subsidiemogelijkheden en gunstige fiscale voorwaarden voor leningen. Activiteiten rond duurzaam (ver)bouwen en energiebesparing worden voorgezet en uitgebreid. De beleidsmaatregen in de Woonvisie Ruimte voor bewoners worden uitgevoerd. De gemeente streeft er naar om ook voor kleinere stallen verwisseling van asbest voor zonnepanelen mogelijk te maken. De gemeente wil op termijn energieneutraal worden. Dit betekent dat alle gebruikte energie binnen de gemeente zelf of in de regio duurzaam wordt opgewekt. Om dit te bereiken zal de komende jaren vooral worden ingezet op energiebesparing bij particuliere huiseigenaren en bedrijven en het faciliteren en stimuleren van duurzame energieprojecten. De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld, bijvoorbeeld door duurzaamheidsmaatregelen in de eigen gebouwen te nemen en het gemeentelijk vastgoed zo te verduurzamen. Concreet wil de gemeente in 2015 in de eigen gebouwen minimaal 10% energie besparen ten opzichte van het gebruik eind Nieuwe gemeentelijke gebouwen en eigendommen zijn met duurzame materialen gebouwd en zijn energieneutraal. In een nota Vastgoedmanagement wordt dit nader uitgewerkt. Het grootste deel van de energievraag in de gebouwde omgeving in de gemeente Hardenberg betreft woningen. Van deze woningen is het overgrote deel particulier bezit. Het Energieloket Bewust Duurzaam Thuis blijft zich richten op deze doelgroep en is een goed voorbeeld van energiebesparing bij huishoudens. Hoewel de gerealiseerde energiebesparing in absolute zin nog relatief gering is, is gemeente Hardenberg hierin één van de koplopers en deze positie in de kopgroep willen we de komende jaren behouden door de stevige basis die gelegd is met Bewust Duurzaam Thuis verder uit te bouwen. Hardenberg is door de provincie Overijsel en RUD IJsselland gevraagd een rol te vervullen als regionaal kennispunt Energie & Duurzaamheid. Vanuit dit kennispunt worden aan de hand van de energiebesparingskansen en mogelijkheden voor de productie van duurzame energie afspraken gemaakt tussen bedrijven en het bevoegd gezag. Deze afspraken hebben betrekking op generieke maatregelen en een uitvoerings- en investeringsagenda. Omdat energiebesparing slechts een deel van de oplossing is bij het realiseren van een energieneutraal Hardenberg, is daarnaast de ontwikkeling van duurzame energieprojecten van groot belang. In de afgelopen jaren zijn er diverse projecten voorbereid voor productie van duurzame energie (bijvoorbeeld groengasproductie Broeklanden, windenergie Dedemsvaart- Zuid). 17

18 Infrastructuur, bereikbaarheid en verkeersveiligheid Wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen? 9. De gemeente streeft naar een goede bereikbaarheid, het optimaliseren van de regionale stroomwegen en de fietsverbindingen tussen kernen, woonwijken en voorzieningen. De gemeente biedt voldoende parkeerruimte op de juiste plek, voor de juiste prijs en voor alle doelgroepen. De gemeente blijft intensief betrokken bij het optimaliseren van de N36, N34, N340, N377 en N48 en streeft naar goede (fiets)verbindingen tussen kernen, woonwijken en voorzieningen. Daarnaast regelt en exploiteert de gemeente de parkeerbehoefte, middels parkeerregulatie (regels) en een goed functionerend parkeersysteem. 10. De OV-bereikbaarheid verbetert en sluit goed aan op de regionale OV-hoofdinfrastructuur. Huidige en toekomstige knelpunten in de OV-bereikbaarheid worden geïnventariseerd (2014) en in samenhang met doelgroepenvervoer en in overleg met externe partijen opgelost. Eigen inzet en vrijwilligers - en de binnengemeentelijke OV-bereikbaarheid tussen de kernen - spelen hierbij een belangrijke rol. Verder wordt ingezet op herstructurering van de stationsomgeving in Hardenberg. De gemeente zal zich (blijven) inzetten voor een goede bereikbaarheid van zowel de trein als het busvervoer. Hardenberg groeit met deze verbeteringen uit tot een OV-knooppunt tussen de regio s Zwolle, Twente en Drenthe. In het gebied rond station Hardenberg zijn parallel aan de upgrading van de spoorverbindingen verschillen ontwikkelingen gaande zoals de sportboulevard, het gezondheidspark, de beoogde nieuwbouw van het ziekenhuis en de opwaardering van het oude stationsgebouw. Voor studenten en werknemers is een goede treinverbinding met Twente van groot belang. De stationsomgeving Hardenberg heeft de potentie om verder uit te groeien tot een regionaal knooppunt dat de regio s Zwolle, Twente en Drenthe verbindt en waar diverse economische ontwikkelingen elkaar kunnen versterken. De gemeente wil zich maximaal inzetten om het vooren natransport te faciliteren. Een goed functionerend OV-knooppunt versterkt de duurzame Hardenbergse economie. De volgende elementen zijn daarbij van belang: Extra parkeerplaatsen voor fietsers en auto s aan beide kanten van het spoor Een tunnel voor voetgangers en fietsers onder het spoor om de verkeersveiligheid te verbeteren en gebieden aan elkaar te koppelen Herinrichten stationsplein voor betere aansluiting op ander OV Het stationsgebouw verdient een nieuwe invulling om de levendigheid en de knooppuntfunctie van het gebied te ondersteunen 11. De verkeersveiligheid verbetert, waarbij het aantal verkeersslachtoffers met lichamelijk letsel op gemeentelijke wegen de komende vijf jaar daalt met 5 % ten opzichte van In het buitengebied wordt op de daarvoor geschikte wegen preventief een 60-kilometer regiem ingevoerd, dat per 1 januari 2016 geëffectueerd is. Het gemeentelijk budget voor onderhoud van wegen, waarin verkeerveiligheidsmaatregelen worden meegenomen, wordt op orde gehouden. 18

19 12. Op het gebied van digitale bereikbaarheid zet het college zich in om de kansen te benutten om glasvezel ook voor kleine kernen en het buitengebied gerealiseerd te krijgen. Om succesvolle aanleg te bewerkstelligen is draagvlak en betrokkenheid vanuit de bevolking van essentieel belang. De gemeente faciliteert initiatieven en fungeert als verbindende schakel tussen overheden, marktpartijen en bevolking. De markt doet de bewoners en bedrijven een aanbod. Dit gebeurt mede op basis van de subsidieregeling die de provincie Overijssel heeft vastgesteld. Het is vervolgens aan de bewoners van het buitengebied om samen met de aanbieder inspanning te leveren om voldoende deelnemers te verzamelen voor een rendabele aansluiting. De gemeente kijkt waar gefaciliteerd kan worden om deze ambitie te realiseren. 19

20 P R O GR AMMALIJN 2: WERKEN Na het benoemen en kort toelichten van de in de toekomstvisie benoemde doelstellingen worden in het programma Ondernemen diverse concrete doelstellingen verwoord. Doelstellingen toekomstvisie In de toekomstvisie zijn de volgende doelstellingen beschreven: Behoud, versterking en verbreding van de werkgelegenheid Concentreren bedrijvigheid in de kernen Hardenberg en Dedemsvaart Versterken recreatie & toerisme en zorg als visitekaartje van de gemeente Vervullen van een regionale economische rol Versterken verbindingen Verminderen regelgeving De gemeente Hardenberg (en de regio Noordoost Overijssel) heeft een redelijk unieke positie. De bestaande bedrijven zijn voor het grootste deel ontstaan uit decennia lang aanwezige lokale bedrijvigheid, gesticht en doorontwikkeld door lokale ondernemers. De groei van de werkgelegenheid die er is geweest, heeft zich vooral gemanifesteerd in deze bedrijven. De meeste werkgelegenheid zit in de industrie, de zorg en de agrarische sector, maar recreatie & toerisme zijn belangrijk om als gemeente aantrekkelijk te blijven voor (potentiële) werknemers en werkgevers. Vanuit de streekfunctie van Hardenberg blijven bereikbaarheid en verbindingen van groot belang. De kern Dedemsvaart is daarbij complementair. De gemeente wil inzetten op faciliteren van ondernemers (accountmanagement, ontzorgen). In de visie op de Participatiewet is beschreven dat de arbeidsmarkt gaat veranderen en dat daarop in wordt ingespeeld. Met name de flexibilisering is één van de kernpunten van de veranderende arbeidsmarkt. Door goed in verbinding te blijven met onze partners (ondernemers, onderwijs etc.) wil de gemeente inspelen op de kansen die zich voordoen. Een belangrijk thema dat de gemeente oppakt is de werkgeversbenadering (Participatiewet). In dat kader is het essentieel dat we niet willen dat meerdere organisaties dezelfde werkgevers benaderen, we groeien toe naar één werkgeversbenadering. Momenteel wordt de uitvoering van de WWB en de WSW nog door twee organisaties uitgevoerd met een eigen werkgeversbenadering en begeleiding naar werk. De wens om naar één werkgeversbenadering te gaan heeft hiervoor gevolgen. Er wordt uit strategisch oogpunt gekeken welke partijen het best in staat zijn de gevraagde dienstverlening tegen de laagste kosten uit te voeren. We gaan daarbij niet alleen uit van de prijs, maar ook van kwaliteit. De daadwerkelijke uitvoering van re-integratiediensten en trajecten kan door verschillende partijen worden uitgevoerd. Deze programmalijn bestaat uit één programma: Ondernemen, met daarbinnen drie beleidsvelden. 20

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID.

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID. MIDDEN TUSSEN DE MENSEN De uitgangspunten van het CDA Koggenland zijn helder: je wilt werken voor je brood, je ziet om naar elkaar en je laat de wereld knap achter voor je kinderen. Het CDA staat voor

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

Voortzetting van de subsidieregeling

Voortzetting van de subsidieregeling Voortzetting van de subsidieregeling De huidige regeling Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen is zo succesvol dat deze recht doet aan continuering. De 60 aanvragen bij de laatste tranche van deze

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

DE GEMEENTE HARDENBERG STAPT STEVIG OP DE TOEKOMST AF

DE GEMEENTE HARDENBERG STAPT STEVIG OP DE TOEKOMST AF DE GEMEENTE HARDENBERG STAPT STEVIG OP DE TOEKOMST AF Toekomstvisie gemeente Hardenberg 2013-2023 1 VOORAF Dit is de toekomstvisie 2013-2023 van de gemeente Hardenberg. In 2004 stelde de gemeente haar

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma CDA Meppel 2014-2018. Meppel verdient Beter!

Verkiezingsprogramma CDA Meppel 2014-2018. Meppel verdient Beter! Verkiezingsprogramma CDA Meppel 2014-2018 Meppel verdient Beter! Vastgesteld op de ledenvergadering van 25 november 2013 Voorwoord Voor u ligt het verkiezingsprogramma van het CDA voor de gemeenteraadsverkiezingen

Nadere informatie

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij De bibliotheek actief in het sociale domein Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij Programma Wetten op een rij: Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Inleiding Als voorbereiding van haar strategisch plan 2015-2017 heeft Woontij een vragenlijst opgesteld waarmee input wordt gevraagd voor de te kiezen

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Manifest Input voor het coalitieakkoord Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Maart 2015 Geachte heer, mevrouw, Op het PlattelandsParlement Gelderland

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

De visie in de Wmo beleidsnota sluit aan bij landelijk en regionaal ontwikkelingen. ( SHEET 1)

De visie in de Wmo beleidsnota sluit aan bij landelijk en regionaal ontwikkelingen. ( SHEET 1) Presentatie raad Wmo beleidsnota 2013-2016 Inleiding Ik presenteer u de Wmo beleidsnota voor de periode 2013-2016. De nota is in een turbulente tijd tot stand gekomen. Landelijk wijzigt het beleid bijna

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Intentieovereenkomst. Asbest van het bedrijfsdak

Intentieovereenkomst. Asbest van het bedrijfsdak Intentieovereenkomst Asbest van het bedrijfsdak Intentieovereenkomst Wij, vertegenwoordigers van bestuursorganen en organisaties die werken aan de realisatie van een gezond en veilig leefmilieu, economie

Nadere informatie

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd.

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd. OPA Borsele Speerpunten Ondersteuning van mensen in kwetsbare situaties Mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking en ouderen worden steeds meer aangesproken op hun eigen kracht

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Koers in het sociale domein. Maatschappelijke participatie kaderstelling Koers in het sociale domein

Raadsvoorstel. Koers in het sociale domein. Maatschappelijke participatie kaderstelling Koers in het sociale domein Titel Nummer 14/63 Datum 21 augustus 2014 Programma Fase Onderwerp Maatschappelijke participatie kaderstelling Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1530 AA Wormer

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist De Ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en

Nadere informatie

Aanvullende beleidsdocumenten. Rijksbeleid Wet maatschappelijke ondersteuning

Aanvullende beleidsdocumenten. Rijksbeleid Wet maatschappelijke ondersteuning Aanvullende beleidsdocumenten Onderstaande teksten zijn een aanvulling op Hoofdstuk 3 uit de Toelichting van het bestemmingsplan. Het zijn samenvattende teksten die betrekking hebben op beleidsdocumenten

Nadere informatie

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Raadsvoorstel Agendapunt: 04 Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 23 september 2014 28 oktober 2014 Nota 'Triple

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld.

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld. rriercoj Gemeenteraad Barneveld Postbus 63 3770 AB BARNEVELD Barneveld, 27 augustus 2015 f Ons kenmerk: Ö^OOJcfc Behandelend ambtenaar: I.M.T. Spoor Doorkiesnummer: 0342-495 830 Uw brief van: Bijlage(n):

Nadere informatie

Coalitieprogramma s regio Oost

Coalitieprogramma s regio Oost Coalitieprogramma s regio Oost Van: Aan: C.c.: Datum: 7 juli 2014 H.M. Immink t +31 (0)55 3 686 868 e h.immink@bouwendnederland.nl Betreft: Coalitieprogramma s gemeenten regio oost Inleiding: 83 coalitieprogramma

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren,

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015 Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Wanneer we kijken naar de wereld om ons heen, dan beseffen we hoe rijk gezegend we zijn met de omgeving waarin we

Nadere informatie

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016

Meerjarenplan. Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Meerjarenplan Vereniging Plaatselijk Belang Hoonhorst 2013-2016 Inleiding Dit meerjarenplan is het vervolg op het meerjarenplan 2009 2012. Veel uit het vorige plan is gerealiseerd, maar er zijn ook projecten

Nadere informatie

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1 Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed 19 april 2012 pagina 1 Strategie van Ymere Missie Ymere werkt als maatschappelijke onderneming aan wijken met perspectief, waar bewoners willen

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 Vastgesteld in de raadsvergadering van 18 juni 2012. Verkorte versie wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 1 Wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 In de wijkvisie

Nadere informatie

www.liberaalhardenberg.com Verkiezingsprogramma "Naar een transparante en eerlijke toekomst"

www.liberaalhardenberg.com Verkiezingsprogramma Naar een transparante en eerlijke toekomst Verkiezingsprogramma 2014 2018 "Naar een transparante en eerlijke toekomst" Inleiding De afgelopen vier jaar heeft Liberaal Hardenberg als eenmansfractie steeds de strijd aangebonden met gevestigde opvattingen

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom?

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Het ministerie van VWS heeft wee websites in het leven geroepen die hierover uitgebreid informatie geven www.dezorgverandertmee.nl en www.hoeverandertmijnzorg.nl

Nadere informatie

portefeuillehouder ak e i e \* Secretaris akkoord

portefeuillehouder ak e i e \* Secretaris akkoord Gemeente Zandvoort B&W-ADVIES Verordening Nadere regels Beleidsnota Overig Na besluit (B&W/Raad): Uitgaande brief verzenden Stukken retour Publicatie Afdeling / werkeenheid: MD/BA Auteur : P. Haker Datum

Nadere informatie

Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard. Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018. "Alles van waarde is weerloos"

Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard. Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018. Alles van waarde is weerloos Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018 Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard "Alles van waarde is weerloos" Lucebert Dat moet dus beschermd worden 1 December 2013 Inhoud 1. Maatschappelijke

Nadere informatie

één werkbedrijf voor het Rijk van Nijmegen

één werkbedrijf voor het Rijk van Nijmegen deze brochure is een verkorte versie van het Werkboek Sterke werkwoorden november 2013 één werkbedrijf voor het Rijk van Nijmegen De ambities voor regionale samenwerking op het domein Werk tussen de gemeenten

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording vragen PvdA-fractie inzake gebruik leegstaande panden om woningnood op korte termijn op te lossen

Onderwerp Beantwoording vragen PvdA-fractie inzake gebruik leegstaande panden om woningnood op korte termijn op te lossen PvdA-fractie T.a.v. Mevrouw A. Postma De Roede 12 9285 VK Buitenpost Dossiernummer : n.v.t. Stuknummer : n.v.t. Behandeld door : E. Idsardi Email : gemeente@achtkarspelen.nl Uw brief/mail van Uw kenmerk

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Opzet presentatie Wat zijn de veranderingen t.o.v. van huidige Wmo? Opdracht gemeente Maatwerkvoorzieningen specifiek begeleiding Vervolgstappen tot 1 januari

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Veranderingen in de zorg

Informatiebijeenkomst Veranderingen in de zorg Informatiebijeenkomst Veranderingen in de zorg Welkomstwoord Wethouder Homme Geertsma Wethouder Erik van Schelven Wethouder Klaas Smidt Inhoud Doel & programma bijeenkomst Veranderingen in de zorg Visie

Nadere informatie

Veranderingen in het sociale domein en de rol van kerken Samenvatting

Veranderingen in het sociale domein en de rol van kerken Samenvatting Veranderingen in het sociale domein en de rol van kerken Samenvatting We bevinden ons midden in een grote verandering van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving. Waar voorheen de overheid op het

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Verslag publieksdebat Brummen

Verslag publieksdebat Brummen Verslag publieksdebat Brummen Datum bijeenkomst: 3 april 2013 Auteur: Els Holsappel Aanwezig: 15 deelnemers Doel van de bijeenkomst: Verzamelen reacties op de conceptvisie; Input leveren voor de definitieve

Nadere informatie

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl DE CONSUMENT AAN HET STUUR Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl www.sir-55.nl www.sir-55.nl SIR-55 CREËERT BETROKKEN BEWONERS Wie zijn medioren? Medioren zijn actieve, vitale en maatschappelijk

Nadere informatie

AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e

AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e Stand van zaken Regiocontract (1november 2015) Subsidieverlening De provincie heeft besloten voor 2 programma's in het Regiocontract: Aantrekkelijk

Nadere informatie

Informatieavond Beleidsstukken Wmo 2015 en Jeugdwet

Informatieavond Beleidsstukken Wmo 2015 en Jeugdwet Informatieavond Beleidsstukken Wmo 2015 en Jeugdwet Woensdag 20 augustus 2014 Programma Welkom en inleiding Voorstellen sprekers Beleidsstukken Jeugdwet Beleidsstukken Wmo 2015 Jeugdwet wetgeving Invoering

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Bij Uitstek Dalfsen! Woonvisie 2011 2016 gemeente Dalfsen

Bij Uitstek Dalfsen! Woonvisie 2011 2016 gemeente Dalfsen Bij Uitstek Dalfsen! Woonvisie 2011 2016 gemeente Dalfsen Algemeen Dalfsen heeft bij uitstek een eigen identiteit op het gebied van wonen. In de woonvisie leest u meer over de bebouwingsplannen voor de

Nadere informatie

Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend Toekomstvisie gemeente Goirle 2020

Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend Toekomstvisie gemeente Goirle 2020 Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend Toekomstvisie gemeente Goirle 2020 Versie 21 augustus 2013 blz 1 van 9 Inleiding Voor u ligt de Toekomstvisie Thuis in Goirle: groen, sociaal, ondernemend 2020',

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Strategische uitgangspunten 2014-2018. Moveoo beweegt

Strategische uitgangspunten 2014-2018. Moveoo beweegt Strategische uitgangspunten 2014-2018 Moveoo beweegt Deze strategische notitie beoogt het kader te schetsen waarbinnen Moveoo haar hieronder kort samengevatte werkwijze, visie en doelstellingen in de periode

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 AANDACHT VOOR VITALE KLEINE KERNEN IN TOEKOMSTIG GEMEENTELIJK BELEID

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 AANDACHT VOOR VITALE KLEINE KERNEN IN TOEKOMSTIG GEMEENTELIJK BELEID GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 AANDACHT VOOR VITALE KLEINE KERNEN IN TOEKOMSTIG GEMEENTELIJK BELEID In maart 2014 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Politieke partijen schrijven daarvoor hun verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Meer woonkansen voor ouderen

Meer woonkansen voor ouderen Meer woonkansen voor ouderen Ouderen willen zo lang mogelijk in hun vertrouwde leefomgeving blijven wonen. Met een slimme combinatie van maatregelen maakt u als gemeente dat mogelijk. Uw resultaten: Efficiënte

Nadere informatie

naar een nieuw Wmo-beleidsplan

naar een nieuw Wmo-beleidsplan naar een nieuw Wmo-beleidsplan gemeente Cranendonck extra Commissievergadering 26 april 2011 Ruud Vos Naar een nieuw Wmo-beleidsplan voor Cranendonck trends en ontwikkelingen bestuursakkoord Rijk en VNG

Nadere informatie

Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities

Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities De drie transities Jeugdwet, Wmo 2015 en Participatiewet Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities Nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

2.3 Programma 3: De werkende gemeente

2.3 Programma 3: De werkende gemeente 2.3 Programma 3: De werkende gemeente Wat willen we bereiken? Algemeen Als gemeente kiezen we voor een strategische focus op werken en leren. Door het versterken van de economische ontwikkeling in onze

Nadere informatie

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015 Inhoud Waarom moest het veranderen? Wat is veranderd? Wat heeft de gemeente gedaan? Wat betekent dat voor jullie? Wat voor ondersteuning? Waar zijn

Nadere informatie

Het sociaal domein. Renate Richters Els van Enckevort

Het sociaal domein. Renate Richters Els van Enckevort Het sociaal domein Renate Richters Els van Enckevort Om te beginnen vijf stellingen Zijn ze waar of niet waar? - 2 - Stelling 1 Ongeveer 5% van de jeugdigen in Nederland heeft met (een vorm van) jeugdzorg

Nadere informatie

VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ADVIES RAAD BRUMMEN

VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ADVIES RAAD BRUMMEN Verordening Maatschappelijke Advies Raad 2015 Brummen VERORDENING MAATSCHAPPELIJKE ADVIES RAAD 2015 BRUMMEN Verordening Maatschappelijke Advies Raad 2015 Brummen Inhoudsopgave Artikel 1 Begripsomschrijving...

Nadere informatie

Langer zelfstandig wonen

Langer zelfstandig wonen Langer zelfstandig wonen Inspiratiedag 5 oktober 2013 Kenniscentrum Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen HAN Centre of Expertise Krachtige Kernen Martha van Biene, martha.vanbiene@han.nl Daniëlle

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Nieuwe Wmo: dagbesteding en individuele begeleiding

Nieuwe Wmo: dagbesteding en individuele begeleiding Nieuwe Wmo: dagbesteding en individuele begeleiding Wat verandert er in 2015? Veel mensen die niet meer alles zelf kunnen, lukt het prima om hun leven te organiseren met hulp van familie of buren. Maar

Nadere informatie

Sociale werkbedrijven de toekomst

Sociale werkbedrijven de toekomst & Sociale werkbedrijven de toekomst Sociale werkbedrijven 2.0 De Participatiewet vraagt om een nieuwe manier van werken. Er zijn nieuwe doelen vastgelegd en overal ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden.

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 1 De landelijke ontwikkelingen Regeerakkoord: Decentralisaties naar gemeenten: 1. AWBZ begeleiding,inkomensondersteuning,

Nadere informatie

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken.

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken. Geacht college, raad en toehoorders, Ik wil graag beginnen met een compliment voor deze begroting, die naar het schijnt in een bijzonder korte tijd is opgesteld. En daarnaast voor de uiterst overzichtelijke

Nadere informatie

Nanuru, MH (Anna) PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.? /ZO\5/QL\Z, Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: bestuursdienst Qmmen*Hardenherg

Nanuru, MH (Anna) PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.? /ZO\5/QL\Z, Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: bestuursdienst Qmmen*Hardenherg Nanuru, MH (Anna) Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: Gedda Jansonius [Gedda.Jansonius@ommen-hardenberg.nl] woensdag 4 november 2015 12:53 Statengriffie Informatie gemeente Hardenberg tbv discussie

Nadere informatie

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd RAADSVOORSTEL Onderwerp : Pilot energieaanpak woningen Raadsvergadering : 2 december 2009 Politieke markt d.d.: - Agendapunt : 6 Portef.houder : wethouder Berkelder Voorstelnummer : 236649 BenW-besluit

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Strategisch samenwerken wonen, welzijn, zorg Annette Duivenvoorden

Strategisch samenwerken wonen, welzijn, zorg Annette Duivenvoorden Strategisch samenwerken wonen, welzijn, zorg Annette Duivenvoorden Projectleider Rem op AWBZ: 3 miljard Hervorming Langdurige Zorg Niet nieuw - Extramuralisering al gewenst beleid sinds jaren 90 - Geleid

Nadere informatie

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP Vanaf 2015 krijgt de gemeente er zorgtaken bij. Een deel van de zorg die nu via het zorgkantoor vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) loopt, gaat

Nadere informatie

Verslag publieksdebat Eerbeek

Verslag publieksdebat Eerbeek Verslag publieksdebat Eerbeek Datum bijeenkomst: 8 april 2013 Auteur: Els Holsappel Aanwezig: 16 deelnemers Doel van de bijeenkomst: Verzamelen reacties op de conceptvisie; Input leveren voor de definitieve

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 Versie Nr.1 Registratienr.: Z/14/004375/12040

Pagina 1 van 5 Versie Nr.1 Registratienr.: Z/14/004375/12040 Pagina 1 van 5 Versie Nr.1 Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 9 oktober 2014 Onderwerp: Beleidsplan Participatiewet Aan de raad. Beslispunten 1. Ter uitvoering van de Participatiewet het Beleidsplan

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie