Visie 12. IHC Merwede op koers met intellectuele eigendom. Biomassa = kassa. Gedeeld octrooihouderschap. Merken in China.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Visie 12. IHC Merwede op koers met intellectuele eigendom. Biomassa = kassa. Gedeeld octrooihouderschap. Merken in China."

Transcriptie

1 Visie 12 Biomassa = kassa Gedeeld octrooihouderschap Foto: IHC Merwede Merken in China IHC Merwede op koers met intellectuele eigendom

2 Inhoud 3 3 Column: Eigenwijs 4 4 Biomassa = kassa 6 6 Belang van een merk. De voordelen van merkregistratie op een rij 8 8 Eindhoven als lichtend voorbeeld Duidelijkheid over Adwords Wijzigingen Antilliaanse merkregistraties Merken in China steeds beter beschermd IHC Merwede: IE is nauw verweven met groei Gedeeld octrooihouderschap: in voor- en tegenspoed Nieuwe CEO en management team Nederlandsch Octrooibureau Colofon Redactie: Caroline Pallard, Bas Verschoor, Loes Scheffer, Willem Niesing, Judith Hofstra-Denissen, Eveline Debrichy, Stijn Laagland Aan dit nummer werkten mee: Jessica Kroeze, Jaap Mannaerts, Erik Stegeman, Florence Tordoir Tekstredactie en foto s IHC Merwede: Bureau Lorient Communicatie, Leendert van der Ent Fotografie: Jeroen Bouman, Sjoerd van der Hucht, Ruud Koppenol Vormgeving en illustraties: Boulogne Jonkers Artikelen uit Visie verschijnen ook op Nederlandsch Octrooibureau Alle rechten voorbehouden Contact Nederlandsch Octrooibureau Den Haag J.W. Frisolaan JS Den Haag Tel: Fax: Ede Bennekomseweg LL Ede Eindhoven Kennedyplein ZT Eindhoven Correspondentieadres Postbus LS Den Haag

3 Foto: Sjoerd van der Hucht Eigenwijs Afgelopen tijd hebben we twee afzonderlijke professionele bladenmakers naar ons blad laten kijken. Hun anonieme oordeel was, dat het door het formaat teveel op een productbrochure leek. Het zou beter zijn om meer mensen op de voorkant af te beelden, deze trekken immers de aandacht. En om het formaat aan te passen naar A4. Zodat het een écht magazine zou worden. Wij hebben deze tips gretig in ontvangst genomen. Om er vervolgens niets mee te doen. Noem ons eigenwijs. Maar wij vinden het nu juist erg onderscheidend dat we een vierkant blad hebben. Zonder al teveel mensen op de voorkant. Leg ons tussen de glossy s en opiniebladen op een tafel en we vallen juist op. Voor ons geen glossy Herman (zo heet namelijk onze nieuwe CEO). Wij laten liever zien wat voor mooie producten, verpakkingen of technieken onze klanten ontwikkelen. Daar gaan we dan zelf van glimmen. Wij zijn juist erg trots als we met u op de foto mogen voor in dit blad. Eerlijk gezegd voelt dat al zelfs wat ongemakkelijk. Want dit blad is eigenlijk niet ons podium. Wij treden liever niet zelf op de voorgrond. Wij zullen u ook nooit een stofzuiger verkopen. Wij stoppen al onze energie in het zo optimaal mogelijk adviseren bij bescherming en beheer van uw IE-portfolio. Zodat u ongestoord stofzuigers kunt verkopen. Of baggerschepen. Judith Hofstra-Denissen Hoofdredacteur Visie 3

4 Biomassa = kassa! Foto: Stijn Laagland Plannen voor de aanbouw van nieuwe steenkoolcentrales liggen de laatste tijd sterk onder vuur vanwege de uitstoot van CO 2. Tegelijkertijd is er steeds meer belangstelling voor hernieuwbare brandstoffen. Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) ontwikkelde een nieuwe techniek om een hernieuwbaar alternatief van steenkool te maken: biokool. Het ingrediënt is biomassa en de techniek heet torrefactie. Binnenkort wordt een proeffabriek gebouwd als belangrijke stap naar grootschalige inzet van de technologie. Bieden ouderwetse kolencentrales wellicht een oplossing voor toekomstige energie- en milieuproblemen? De veronderstelling dat kolencentrales oud en vies zijn en dat alleen zonne- en windenergie toekomst hebben, is te kort door de bocht, zegt Jaap Kiel, programmaleider biomassa en kolen van ECN. Energie is voor iedereen van groot belang. Door economische groei wordt er steeds meer fossiele energie gebruikt. Daardoor neemt de uitstoot van CO 2 toe en verandert het klimaat. Het is duidelijk dat de energiehuishouding duurzamer moet worden. Bij het verstoken van steenkool in kolencentrales komt veel CO 2 vrij. De netto CO 2 -uitstoot kan worden verlaagd door steenkool door hernieuwbare biomassa te vervangen. Bij de verbranding van biomassa komt weliswaar ook CO 2 vrij, maar bij een juiste inzet wordt dit gecompenseerd doordat nieuwe biomassaaanwas deze CO 2 weer opneemt. Er ontstaat zo een CO 2 -kringloop zonder netto uitstoot. Daarom zijn wij al jaren bezig met het ontwikkelen van technieken om dit mogelijk te maken. Het feit dat wij officieel eigenaar zijn van de technologie versterkte onze onderhandelingspositie. Biomassa zoals hout, agrarische reststromen, papier, slib en mest is in principe een prima hernieuwbare energiebron. Er is ruim voldoende van aanwezig, ook als we alleen duurzame biomassa in aanmerking nemen en concurrentie met voedsel vermijden. Bovendien is de energetische waarde hoog. Biomassa heeft echter een aantal lastige eigen schappen, waardoor het moeilijk als brandstof kan worden ingezet. Het is vaak erg vochtig, heeft een lage energiedichtheid, de samenstelling is niet constant en het is moeilijk te vervoeren en op te slaan. Ook zijn de bestaande steenkoolcentrales er niet op gebouwd. Met name de toevoer als poeder is bij biomassa moeilijk te realiseren, omdat biomassa door haar taaie, vezelige karakter moeilijk te vermalen is. Deze nadelen zijn op te lossen door het materiaal eerst door middel van zogenaamde torrefactie voor te behandelen. Roosteren als voorbehandeling Het woord torrefactie is afgeleid van het Franse torrefier dat roosteren betekent. Het proces bestaat al jaren en wordt vooral gebruikt bij het roosteren van koffiebonen. In de huidige toepassingsvorm is torrefactie een warmtebehandeling zonder zuurstof, waarmee biomassa of biomassahoudende reststromen worden omgezet in een vaste biobrandstof, die veel beter geschikt is als energiebron. 4 Visie

5 De bovenste etage van de Moving Bed torrefactie-inrichting. Jaap Kiel heeft reden om verheugd te zijn. Binnenkort wordt de geoctroo ieerde techniek in het groot gerealiseerd. Foto: ECN Heet gas In 2005 vroeg ECN samen met Nederlandsch Octrooibureau octrooi aan voor een Moving Bed torrefactie-inrichting. Een groot reactorvat, bestaand uit een soort valbuis zonder bewegende delen, wordt hierbij compleet gevuld met biomassa. De biomassa beweegt zich van boven naar beneden en komt in direct contact met een heet gas. De reactor wordt continu bijgevuld met biomassa en levert zo een constante aanvoer van getorrefieerd materiaal op, dat daarna tot zogenaamde pellets, of biokool wordt geperst. In 2006 werd het octrooi voor heel Europa aangevraagd. Proeffabriek De huidige testopstelling van ECN in Petten is slechts drie verdiepingen hoog en produceert ongeveer 50 kg biokool per uur. Om de technologie op grote schaal te testen sloot ECN vorig jaar een samenwerkingsovereenkomst met energieconcern Vattenfall, mede-eigenaar van NUON. Samen met nog een derde partij wordt op korte termijn met de bouw gestart van een proeffabriek die werkt met de Moving Bedtechnologie. Jaap Kiel: Het Moving Bed-octrooi was van groot belang bij het vinden van een geschikte strategische partner en het sluiten van een licentieovereenkomst voor toekomstige ECN doet onderzoek op het gebied van duurzame energie technologie en zoekt samenwerkingsverbanden met andere partijen op het gebied van energieonderzoek en technologietoepassing. ECN wordt voor een beperkt deel gefinancierd door de Nederlandse overheid. Daarnaast ontvangt ECN inkomsten uit deelname aan onder meer EU-projecten en het bedrijfsleven. Per jaar dient ECN ongeveer tien tot twintig octrooiaanvragen in. fabrieken. Het octrooi toont aan dat onze Octrooibureau: Het doel van ECN op het gebied technologie nieuw en uniek is. Het feit dat wij van torrefactie was het realiseren van een sterk officieel eigenaar zijn van de technologie basisoctrooi voor de torrefactie-installatie. Met versterkte daarnaast onze onderhandelingspositie. een belangrijke rol spelen in de toekomst van deze overeenkomst voor een testfabriek kan ECN biokool. Nederlandsch Octrooibureau begeleidt Toekomst octrooiaanvragen over de hele wereld zoals Het meestoken van biomassa in kolencentrales is bijvoorbeeld de familie-octrooien met betrekking momenteel in Nederland al gemeengoed. De tot de Moving Bed torrefactie-inrichting van ECN. percentages variëren tussen de tien en twintig Ik vind het prachtig om bij deze groene procent. Dit wordt ook sterk door de overheid technologie betrokken te zijn. gestimuleerd. Door optimalisatie met torrefactie wordt het op korte termijn mogelijk om het Maarten Ketelaars percentage biomassa verder op te voeren richting vijftig procent. Bij sommige centrales zou in de toekomst zelfs volledig overgeschakeld kunnen worden op getorreficeerde biomassa. Daarnaast is opwerking van biomassa tot biokool van groot belang voor toekomstige duurzame productie van transportbrandstoffen en chemicaliën. Maarten Ketelaars, sectiehoofd Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek en Fysica en lid van het Management Team van Nederlandsch Visie 5

6 Belang van een merk De voordelen van merkregistratie op een rij s Werelds duurste merken: 1. Google 2. IBM 3. Apple 4. Microsoft 5. Coca Cola 6. McDonald s 7. Marlboro 8. China Mobile 9. GE 10. Vodafone bron: RTL-nieuws Grote merken staan vaak voor miljoenen op de balans. Een sterk merk geeft namelijk exclusiviteit aan een product of dienst en vervult een belangrijke kwaliteit- en garantiefunctie. Merken worden daarom vaak heel zorgvuldig gekozen, gepositioneerd en gekoesterd. 6 Visie

7 Toch zien wij in de praktijk dat bedrijven soms slordig omgaan met de juridische kanten van een merkenbeleid. Is er wel voldoende onderzoek gedaan naar de beschikbaarheid van een merk? En is het merk wel geregistreerd in de landen waar het gebruikt wordt? We zien dat bedrijven over het algemeen wel op Google zoeken en een domeinnaam vastleggen. Helaas denken veel bedrijven vervolgens dat het merk ook vrij is. De werkelijkheid is anders. Een merk is pas vrij als er geen ander geregistreerd identiek of overeenkomstig merk in de zelfde productgroep of dienstengroep bestaat. Zonder onderzoek loopt men de kans te investeren in een merk dat al blijkt te bestaan. Zonder registratie bestaat geen juridische grond om op te treden tegen een inbreukmaker en kunnen anderen het merk zelfs op hun naam registreren. Gebruik van een merk zónder registratie biedt geen enkel gebruiksrecht Is een merk belangrijk voor een bedrijf, dan hoort daar ook een goede juridische begeleiding bij. De juridische begeleiding start aan het begin van de ontwikkeling van een merk. Al heel vroeg moeten de mogelijke merken worden onderzocht op beschikbaarheid door onderzoek in de relevante merkenregisters. Indien het merk beschikbaar lijkt, is het zaak zo vroeg mogelijk een registratie aan te vragen bij de officiële merkenbureaus. Exclusiviteit In de Benelux-merkenwet staat dat het exclusieve recht op een merk uitsluitend door inschrijving (ofwel registratie) ontstaat. Alleen registratie geeft de houder een exclusief recht op een merk. Gebruikt u uw merk al jaren zonder registratie dan heeft u dus geen enkel gebruiksrecht. U loopt dan kans dat een houder van een identiek of overeenkomstig merk het verbiedt uw merk te gebruiken en bovendien valt er niets doen tegen inbreukmakers. Eén van de positieve aspecten van een merk registratie is dat de merkinschrijving wordt gepubliceerd in het merkenregister. Uw merk komt daardoor aan het licht bij beschik baarheidsonderzoeken. Bedrijven die een nieuw merk zoeken komen uw merk tegen en zullen er mogelijk van afzien het zelf te gaan gebruiken. Een ander voordeel is dat u op uw producten en andere uitingen het teken mag gebruiken bij het ingeschreven merk. Een teken staat professioneel en schrikt potentiële inbreukmakers af. Gebruik dit teken alleen als het merk ook daad werkelijk in het betreffende land is ingeschreven. In veel landen is het namelijk strafbaar als het teken ongeoorloofd wordt gebruikt. Optreden Een merkregistratie geeft bescherming tegen inbreuk door anderen. Op grond van een inschrijving kunt u bezwaar maken tegen concurrenten die een identiek of overeenstemmend merk in dezelfde branche gebruiken. Ook kunt u tijdig optreden tegen merken die later dan uw merk ter inschrijving worden ingediend. Door het stelselmatig bewaken en beschermen van uw merk houdt u uw eigendomsrecht exclusief en verhoogt u de onderscheidende kracht en waarde van uw merk. Het beschermen van uw merk is dus een hele belangrijke reden voor het registreren van een merk in het merkenregister. Maar dat is tegenwoordig lang niet meer de enige reden. Financiële waarde Indien u een mooi en sterk merk heeft ontwikkeld vertegenwoordigt het al snel een grote waarde voor uw bedrijf. Aangezien een merk de goodwill en de kwaliteit van een product of dienst weer spiegelt is het heel belangrijk het merk te registreren zodat het intellectuele eigendomsrecht een immateriële activa wordt van het bedrijf. Deze intellectuele eigendomsrechten vertegenwoordigen een financiële waarde die op de balans kan worden opgevoerd. Dat kan bij verkoop van het bedrijf van belang zijn. Verkoop, verpanding of het in licentie geven van merken kan alleen indien merken zijn geregi streerd. Licenties binnen een concern kunnen trouwens ook fiscaal voordelig zijn. De holding verleent dan bijvoorbeeld een licentie aan een dochtermaatschappij om een merk te gebruiken en ontvangt daarvoor royalty s. Bij de ontwikkeling van een merk hoort dus onlosmakelijk een gedegen juridisch merkenbeleid en -strategie. Voor uw bestaande merken die nog niet geregistreerd zijn is registratie vaak alsnog te realiseren. Wacht niet tot het te laat is. Florence Tordoir Hoe gedegen is uw merkenbeleid? Ontwikkeling van het merk Beschikbaarheidsonderzoek In welke landen registreren? Officiële merkregistratie Introductie Exploitatie Bewaking Taxatie t.b.v. balans Licentiëring / verkoop Visie 7

8 Eindhoven als lichtend voorbeeld Het Intelligent Community Forum kenschetst Zuidoost- Nederland als één van de zeven slimste innovatieregio s ter wereld. Reden voor tevredenheid - maar niet voor achterover leunen. De regio gaat nog harder aan de weg timmeren om de toppositie te versterken. We zijn klaar voor Brainport Samen met de mainports Schiphol en de Rotterdamse haven vormt de regio Zuidoost- Nederland één van de pijlers onder de Nederlandse economie. Cijfers onderbouwen dat de Brainport economisch en technologisch toonaangevend is. Bijna de helft van alle Nederlandse R&D-investeringen leiden hier tot méér dan de helft van alle octrooien. Het kabinet wil dat de Nederlandse economie tot de vijf sterkste in de wereld gaat behoren. Het heeft gekozen voor inzet op topsectoren. Vooral High Tech Systems & Materials, Chemie en Agrofood leveren een grote bijdrage aan de Nederlandse economie. Deze drie sectoren zijn verantwoordelijk voor 68% van de private R&D-uitgaven en dragen gezamenlijk bijna de helft van de Nederlandse export als motor voor economische groei. Alleen als de kenniseconomie van Zuidoost- Nederland volop de ruimte krijgt om verder te groeien, zal deze top vijf positie voor Nederland bereikbaar zijn. Doel is om onder de regio s met een soortgelijk business- en technologieprofiel tot de top drie in Europa en de top tien in de wereld te behoren. Dat vraagt gerichte acties en investeringen. Foto: Jeroen Bouman Brainport 2020 Het rapport Brainport 2020: Top Economy, Smart Society beschrijft deze in een visie, een strategie en een concreet uitvoeringsprogramma voor de regio. Op 16 februari 2011 ontving minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie het rapport uit handen van burge meester Van Gijzel van Eindhoven. Het is een antwoord op de opdracht van oud-minister Van der Hoeven: Ontwikkel, analoog aan de luchtvaartnota en de havenvisie, een samenhangen de en integrale visie op Brainport. Op het schaalniveau van Zuidoost-Nederland met Brainport als belangrijke spil en met aandacht voor de grensoverschrijdende verbindingen naar met 8 Visie

9 V.l.n.r.: Jan van den Hooven, Aleidus van t Hof, Rolf Suurmond, Mark Krämer, Harm van der Heijden, Age Raukema, Hans Hutter, Jaap Mannaerts. name Vlaanderen en Nordrhein-Westfalen. Nu al bedenkt Zuidoost-Nederland oplossingen voor wereldwijde problemen, zoals slimme zorg op afstand, zonne-energie, elektrische auto s en LED-verlichting. Naast versterking van bestaande topclusters bepleit Brainport 2020 het ontwikkelen van nieuwe topclusters voor het aanboren van nieuwe, duurzame markten. Voorbeelden vormen slimme mobiliteit, slimme materialen, homecare, industrial design, zonne-energie, energie in de gebouwde omgeving en agrofood. Verbindingen zijn daarbij cruciaal. Het gaat bijvoorbeeld om verbindingen tussen materialen en chemie, biologie en psychologie, technologie en design, ondernemerschap en gedragswetenschap of tussen hightechsystems en agrofood. Kennis van binnenuit Nederlandsch Octrooibureau erkent het belang van de regio Zuidoost-Nederland al lange tijd. Veel klanten zijn namelijk gevestigd in deze regio. In 2007 was het daarom tijd voor een eigen vestiging in Eindhoven. Sinds 2008 is dit kantoor gehuisvest in de Kennedytoren. Het afgelopen jaar is er flink geïnvesteerd om uit te groeien tot een volwassen kantoor met een team van consultants met expertise in nagenoeg alle technologiegebieden. Het Eindhovense team van Nederlandsch Octrooibureau bestaat uit acht octrooi gemachtigden. Zes van hen zijn actief voor de sectie werktuigbouwkunde, elektrotechniek & fysica. Twee werken er voor de sectie chemie & life sciences. Age Raukema en Jan van den Hooven hebben ervaring opgedaan als octrooi gemachtigde bij ASML, Harm van der Heijden en Mark Krämer bij Philips en NXP. Rolf Suurmond en Aleidus van t Hof bouwden ervaring op in de R&D bij respectievelijk Philips Healthcare en Océ. Jaap Mannaerts en Hans Hutter, al vele jaren werkzaam bij Nederlandsch Octrooibureau, completeren het team van specialisten. Zij worden ondersteund door portfolio assistants Tiffany Cornelissen, Menno Bos en Susan Zweverink. Het Eindhovense team kent de hightech-sector dus van binnenuit. Kennis van halfgeleidertechnologie, lithografiesystemen, medische apparatuur, communicatiesystemen, softwaretoepassingen en LCD-displays alsook (bio-) procestechnologie, fysische chemie, voedingsmiddeltechnologie, farmacologie en farmaceutische technologie zijn allemaal aanwezig. Dit resulteert in een uitstekende match met de topclusters die het Brainport 2020-programma noemt. Maak kennis! Bij de bedrijvigheid in Zuidoost-Nederland en bij de wereldwijde reputatie van Eindhoven als designstad, past ook dienstverlening op andere deelgebieden van het intellectuele eigendomsrecht. De Eindhovense vestiging zal daarom op korte termijn beschikken over een specialist op gebied van onder andere merken, modellen en auteursrecht. Tot die tijd brengen de collega s uit de Haagse vestiging regelmatig een bezoek aan Eindhoven om deze specialisaties in te vullen. Nederlandsch Octrooibureau Eindhoven levert heel graag een bijdrage aan de grenzeloze ambitie van de regio Zuidoost-Nederland. U bent van harte welkom voor een kennismaking in het hart van de Brainport. Jaap Mannaerts Foto: Jeroen Bouman Visie 9

10 Duidelijkheid over Adwords De vraag was lange tijd of het toegestaan is om merken van concurrerende partijen als AdWord bij Google in te kopen. Het doel hiervan is namelijk vaak dat de eigen advertentie wordt getoond wanneer op een concurrerend merk wordt gezocht. Ook was onduidelijk of Google merkinbreuk pleegt door het mogelijk te maken om te adverteren op merknamen welke niet aan de adverteerder toebehoren. Google niet aansprakelijk Het Hof van Justitie heeft ondertussen duidelijk gemaakt dat Google momenteel niets te verwijten valt. Google is volgens het Hof niet aansprakelijk voor merkinbreuk wanneer zij neutraal handelt. Het is de keuze van afnemers van het AdWords-programma om wel of niet gebruik te maken van een bepaalde merknaam. Foto: BoulogneJonkers Het AdWords-programma van Google heeft recentelijk voor flink wat merkenrechtelijke opschudding gezorgd. Het Hof van Justitie sprak zich eindelijk uit over de toelaatbaarheid van het gebruik van merken van derden als AdWord. De afgelopen maanden volgden de eerste uitspraken van Nederlandse rechters. Geven deze uitspraken voldoende duidelijkheid over wat nu wel en wat nu niet mag? Een andere reden waarom Google niet aansprakelijk is, is dat er op het moment dat een AdWord gekozen wordt er nog geen directe link is met bepaalde producten of diensten. Pas wanneer een bepaald woord gebruikt gaat worden voor producten of diensten kan er sprake zijn van merkinbreuk. Dit is een belangrijk basisprincipe uit het merkenrecht: met een registratie van een merk verkrijgt men slechts een alleenrecht voor specifieke groepen producten waarvoor inschrijving is verzocht en dus niet voor alle denkbare producten. Adverteerders mogelijk wel aansprakelijk Adverteerders zijn volgens het Hof van Justitie wel aansprakelijk voor eventuele merkinbreuk bij gebruik van merken van derden als AdWord. De nationale rechter moet onderzoeken of er sprake is van merkinbreuk door te beoordelen of het voor de normaal geïnformeerde en redelijk oplettende internetgebruiker duidelijk is of de 10 Visie

11 adverteer een economische band met de merk - houder heeft. Als onterecht een dergelijke band wordt gesuggereerd is er snel sprake van merkinbreuk. Er is dus wel enige ruimte om te adverteren op merken van derden maar er moet wel duidelijk worden gemaakt wat de relatie tot de merkhouder is. Wederverkoop tweedehands merkproducten is een goede reden voor gebruik van een merknaam van een derde. Volgens deze recente uitspraken kan een merkhouder de wederverkoop van zijn producten door een derde trouwens niet verbieden, zolang de merkhouder deze producten als eerste op de markt heeft gebracht binnen de Europese Economische Ruimte. Het merkrecht van de merkhouder is dan uitgeput. Wederverkoop van tweedehands merkproducten kan daarom een goede reden zijn om een merknaam van een derde te gebruiken. Echter: advertenties waarin staat dat het om namaak of imitatieproducten van een bepaald merk gaat zijn in ieder geval niet toegestaan! Gebrek aan onderscheidend vermogen De Nederlandse rechter heeft zich ondertussen ook enkele malen uitgesproken over het gebruik van AdWords. Opvallend punt in deze zaken was dat uitgebreid de vraag aan de orde kwam of de klagende partij wel voldoende merkenrechtelijke gronden had om te kunnen optreden. Termen die in een branche gangbaar zijn mag men niet als merk monopoliseren. Een AdWord van een dergelijke term valt daarom ook niet te monopoliseren. Pas wanneer het duidelijk is dat er een geldig merkrecht is, komt de vraag aan de orde of er sprake is van merkinbreuk. Bij beantwoording van deze vraag hield de Nederlandse rechter zich steeds aan de lijnen zoals deze zijn uitgezet door het Hof van Justitie. Erik Stegeman Wijzigingen Antilliaanse merkregistratie Sinds 1 oktober 2010 zijn Bonaire, Sint Eustatius en Saba (ook wel Caribisch Nederland) als bijzondere Nederlandse gemeente onderdeel geworden van Nederland. Curaçao en St. Maarten zijn sinds deze datum volledig onafhankelijke landen. Eerder hebben wij u laten weten dat deze constitutionele wijzigingen ook gevolgen hebben op merkenrechtelijk gebied. Graag brengen wij u hierbij op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. U beschikt over een nationale Antilliaanse registratie? Wij hebben eerder al aangegeven dat, wanneer u over nationale merk rechten beschikt voor de Nederlandse Antillen, het noodzakelijk is om bevestigingsdepot in te dienen voor Caribisch Nederland. Zonder dit bevestigingsdepot vervallen uw merkrechten voor deze drie eilanden. Wanneer wij merkregistraties voor u in beheer hebben welke voor een handhavingsdepot in aanmerking komen dan ontvangt u hierover persoonlijk bericht. Nationale Antilliaanse rechten zullen overigens automatisch worden omgezet in registraties voor Curaçao en St. Maarten. Hier is dus geen handhavingsdepot voor nodig. U beschikt over een Internationale registratie met aanwijzing van de Antillen? Wanneer u een Internationale merkregistratie heeft waarin de Nederlandse Antillen is aangewezen dan hoeft u geen actie nemen. Deze Internationale aanwijzing is ondertussen al omgezet in drie afzonderlijke aanwijzingen voor Caribisch Nederland (landencode: BQ), Curaçao (CW) en St. Maarten (SX). Mocht bovenstaande informatie vragen oproepen dan kunt u altijd contact opnemen met uw merkengemachtigde. Overigens zijn de merken gemachtigden van Nederlandsch Octrooibureau ook Caribisch merkengemachtigde. Wij kunnen u dus rechtstreeks voor het merkenbureau voor Caribisch Nederland vertegenwoordigen. Foto: BoulogneJonkers Visie 11

12 Merken in China steeds beter beschermd Als tweede economie van de wereld, is China voor veel bedrijven een zeer belangrijke afzetmarkt aan het worden. China heeft echter een reputatie als land waar namaak en merkinbreuk moeilijk te bestrijden zijn. De laatste jaren is hierin gelukkig een kentering merkbaar. Merkenrecht wordt meer en meer gerespecteerd. Dat ondervonden onlangs enkele westerse bedrijven. Hun conflicten met Chinese merkhouders konden positief worden afgesloten. Een drietal voorbeelden. Foto: BoulogneJonkers 12 Visie

13 CITI Het Amerikaanse Citibank verhinderde met succes dat het merk CITI CS in China voor financiële diensten ingeschreven zou worden. In eerste instantie won Citibank een oppositieprocedure bij het Chinese Merkenbureau. De Chinese houder van het merk CITI CS ging echter in beroep. Dit beroep pakte voor Citibank niet goed uit. Vanwege de verschillen in opmaak en de verhoogde opmerkzaamheid van het publiek, dat bij financiële zaken extra oplettend zou zijn, werd namelijk beslist dat de merken wel naast elkaar mochten worden ingeschreven. Citibank liet het er niet bij zitten en liet de zaak voorkomen bij Beijing s Intermediate People s Court. Deze Volksrechtbank had oog voor het feit dat het woord CITI in het merk CITI CS los staat en daardoor overeenstemt met het CITI van Citibank. Als allebei de merken in de financiële markt gevoerd zouden worden, zou verwarringsgevaar bij het publiek wel degelijk mogelijk zijn. Dit ondanks het gebruik op grote schaal van CITI CS en ondanks de reclameacties door het Chinese bedrijf. zijn. Volgens Hino Motors was er wel degelijk relevantie tussen voertuigen en smeer middelen. Ook hier oordeelde Beijing s Intermediate People s Court anders over de zaak dan het Chinese Merkenbureau. De rechtbank was van mening dat volgens consumenten voertuigen en smeerolie wel degelijk verwant zijn in functie en gebruik. Olie is immers onmisbaar voor het goed functioneren van een voertuig. Bovendien zijn distributiekanalen en kopers dezelfde. Het gaat dus om verwante waren. De Volksrechtbank vond dat het Merkenbureau de kwestie onjuist beoordeeld had en stelde Hino Motors in het gelijk. NIVEA / OUMEINA Het Duitse cosmeticaconcern Beiersdorf moest in actie komen vanwege inbreuk op het bekende merk NIVEA. Dit merk is sinds 1993 in China geregistreerd als NIVEA in combinatie met de vertaling in Chinese karakters. Beiersdorf constateerde gebruik in China van een merk OUMEINA, hetgeen in het Chinees erg lijkt op NIVEA. De Chinese Onderneming Yingzi Cosmetics vond dat van gelijkenis niet gesproken kon worden. De kwestie werd voorgelegd aan Beijing s Intermediate People s Court, dat oordeelde dat de merken NIVEA en OUMEINA wel overeenstemmen. Yingzi moest een schadevergoeding betalen. Loes Scheffer HINO Het tweede voorbeeld heeft betrekking op het merk HINO van Hino Motors Ltd, dat oppositie indiende toen een Chinese onderneming het merk HINQ had gedeponeerd, voor motorolie en andere oliën en vetten. De merken van Hino waren ingeschreven voor voertuigen, motoren en onderdelen voor voertuigen. Het Chinese Merkenbureau wees de oppositie af, omdat de waren van beide partijen van heel andere aard Ons advies Een goede bescherming van uw merk in China is belangrijk en nuttig. Deponeer uw merk (ook) in Chinese karakters. Daarmee wapent u zich tegen navolging door Chinese bedrijven. Deze imiteren een buitenlands merk vaak door de vertaling of de bewerking daarvan in de Chinese taal als hun merk te laten inschrijven. Met alleen een inschrijving van uw merk in Latijns schrift is het moeilijk om tegen deze praktijken op te treden. Zo dreigt het gevaar dat de Chinese consument uw merk alleen kent in de versie in Chinese karakters die zij eraan hebben gegeven. Dit kan handhaving van uw merkrecht door normaal gebruik in de weg staan. Nederlandsch Octrooibureau kan u in samen werking met interne en externe Chinese specialisten adviseren over kansen en mogelijk heden in China. Hebt u inbreuk op uw merk vastgesteld, dan is vasthoudendheid aan te bevelen, zoals bovenstaande voorbeelden van inbreukbestrijding laten zien. Visie 13

14 IE is nauw verweven met groei Intellectuele eigendom (IE) is hot bij IHC Merwede in Kinderdijk. Niet zonder reden, zegt dr. ir. Léon Seijbel, senior IP consultant. Onze klanten kijken naar de kosten per kuub gebaggerd zand. Hoewel onze schepen niet de goedkoopste zijn, scoren we daarop dankzij onze IE-positie het gunstigst. Dit illustreert hoezeer IE een voorwaarde is voor verdere groei. IHC Merwede is s werelds grootste bouwer van baggerschepen. Voor die markt zijn de snel groeiende economieën in Azië en Zuid-Amerika belangrijk, want daar worden veel nieuwe havens gebouwd en bestaande verdiept. Daarom heeft het bedrijf zelfs gedurende de recente crisisjaren steeds voldoende werk onder handen gehad en bleven de cijfers in de boeken zwart. Op het bedrijfsterrein in Kinderdijk getuigen nieuwe gebouwen van vertrouwen in de toekomst. We hebben een duidelijk gezicht in de markt als de nummer één in de wereld, constateert Seijbel. Léon Seijbel: Met een product als de Beaver kun je IE-technisch verschillende kanten op: het logo erop is beschermd, de merknaam, de techniek in de baggerpomp en het model van de stuurhut. En dat wil IHC Merwede graag zo houden. Maar dat moet dan wel onder veranderende marktomstandigheden. In het verleden werd er in deze markt niet veel beschermd, maar dat is veranderd, stelt Seijbel vast. De concurrentie wordt harder en zowel wij als anderen beschermen onze intellectuele eigendom actiever. Dat vraagt om een duidelijke visie op IE en van daaruit opereren we. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat we sneller dan voorheen beslissen over octrooiaanvragen en het beschermen van merken. IHC Merwede beschermt uitvindingen voor Foto: Bureau Lorient Communicatie Nederland, Europese landen en voor de rest van de wereld. Daaronder ook China, waar het bedrijf veel klanten heeft. De wetgeving is daar de laatste jaren ontwikkeld, waardoor het eenvoudiger is geworden om rechten in China te beschermen. IHC Merwede s octrooiportefeuille omvat nu zo n 140 octrooien in ongeveer 40 octrooifamilies. De uitvindingen betreffen niet zozeer de schepen maar vooral de werktuigen daarop, zoals bagger pompen. Daarom zit de meeste IE in de werktuigdivisie Technology & Services. We realiseren zoveel mogelijk operationele uren op zee voor de klant. Daarvoor is betrouwbare en slijtvaste techniek natuurlijk belangrijk. Maar dat geldt evenzeer voor slimme vindingen die langer doorwerken op ruwe zee mogelijk maken. Als de klant daarmee een cent per kuub goedkoper kan werken betekent dat een grote besparing. De cruciale informatie om dat mogelijk te maken zit in onze IE. Geluidsoverlast bestrijden Naast octrooien worden ook merken belangrijker voor IHC Merwede. Een actueel merkentraject betreft de wereldwijde bescherming van de naam en het logo van het bedrijf, die op alle producten terugkomen. Bij de meeste producten gaat het om maatprojecten met speciale gereedschappen. Toch is er ook een standaardlijn cutterzuigers onder de beschermde merknaam Beaver. 14 Visie

15 Slimme vindingen maken langer doorwerken op ruwe zee mogelijk Foto: IHC Merwede De Beaver 50: de typenaam van de vijftien verschillende Beaver Dredgers van IHC Merwede is als merk geregistreerd Onze contactpersonen weten na een half woord en één A4 tje wat wij willen en komen dan met een kant en klare concept-octrooitekst van tien pagina s. Omdat we al jaren samenwerken beschikken ze bij een uitvinding aan een bagger pomp al over de prior art, het dossier over de vorige uitvinding. Je weet van elkaar wat je kunt. Voor ons is dit de ideale constellatie. Het model van de stuurhut op die vaartuigen is beschermd, evenals de baggerpomp. Met één product kun je IE-technisch verschillende kanten op, illustreert Seijbel. IHC Merwede legt zich niet alleen toe op bagger vaartuigen. Naast Dredging & Mining is het bedrijf ook actief in Offshore & Marine. Seijbel: In de offshore zijn onze vindingen bijvoorbeeld te vinden in de heihamers voor het plaatsen van de fundering van windmolens op de zeebodem. Ook in die specialisatie is het realiseren van zoveel mogelijk operationele uren voor de klant belangrijk. Maar dit is niet het enige wat telt. Bij windmolens gaat het om duurzame energie, dus is ook duur zaamheid bij het plaatsen van de molens van belang. Helaas veroorzaakt heien in de zeebodem veel geluidsoverlast voor flora en fauna, aldus Seijbel. De geluidsgolven dragen ver onder water. Daarom hebben we, vooruitlopend op eventuele regelgeving op dit gebied, een geluidsisolerend scherm ontwikkeld dat het offshorebedrijf om de heihamer heen kan plaatsen ter bescherming van het zeeleven. Het Nederlandse octrooi hiervoor werd in december 2010 verleend. Om voor akoestische ontkoppeling onder water te zorgen passen we een opbouw uit dubbelwandige pijpen toe met lucht daartussen. Half woord genoeg Dat IHC Merwede intellectuele eigendom serieus neemt blijkt uit het feit dat het bedrijf een eigen afdeling IP Support heeft met een eigen IE-onderzoeker. Onze afdeling beheert het proces tussen uitvinder en octrooigemachtigde, zegt Seijbel. Ik ben zelf uitvinder geweest en ik ken al onze interne uitvinders. Dat werkt makkelijk. We vragen de uitvinder zijn vinding volgens richtlijnen te beschrijven, met onder andere de achtergrond, probleem en oplossing. En - heel belangrijk - een beschrijving van andere mogelijke oplossingen. Als dat gereed is zit het werk voor de uitvinder erop en nemen wij het traject over. IE-beheer is een langdurig proces waarmee je de meeste uitvinders niet gelukkig maakt. Als technologiebedrijf houden we de kerntechnologie graag dicht bij ons en doen we veel op de afdeling. Met merken is dat minder; daar besteden we een groter deel van het traject uit. Bij de IE-bescherming werkt IHC Merwede samen met drie partijen. De 26 verschillende Business Units beslissen zelf met welk octrooibureau en welk merkenbureau ze werken. Nederlandsch Octrooibureau wordt als enige ingeschakeld voor zowel merken als octrooien. Seijbel: We hebben nauw contact met Nederlandsch Octrooibureau. Verwevenheid IHC Merwede heeft de omzet gedurende de laatste jaren weten te verdubbelen. Die groei komt naast het baggeren ook uit verbreding in aangrenzende markten. Nog meer vooruitstrevende technologie moet verdere groei faciliteren, geeft Seijbel aan. Een mogelijke groeier is de pioniersmarkt van de deep sea mining. Daarbij gaat het om het winnen van bijvoorbeeld metalen van de zeebodem op drie kilometer diepte of meer. Dit werk vraagt nog meer om vondsten voor het verbeteren van de economische haalbaarheid dan om technologische doorbraken. Hoe dan ook is het vooruitstrevende technologie. Seijbel: En dat is onlosmakelijk verbonden aan IE. Dat maakt duidelijk hoezeer groei en een goede IE-positie voor ons verweven zijn. Bas Verschoor Visie 15

16 Gedeeld octrooihouderschap: in voor- en tegenspoed Bij een gedeeld octrooihouderschap (co-ownership of joint ownership) zijn meerdere natuurlijke of rechtspersonen gezamenlijk houder van hetzelfde octrooi. Hieraan kunnen voor- en nadelen kleven voor de mede-octrooihouders. Of gedeeld octrooihouderschap verstandig is, hangt onder meer af van de nationale octrooiwetgeving die hierop van toepassing is: elk land hanteert zijn eigen regels. Zet de voor- en nadelen op een rijtje en maak duidelijke afspraken. Een gedeeld octrooihouderschap kan op verschillende manieren tot stand komen. In de meest gangbare situatie komt de octrooiaanvrage tot stand door de gezamenlijke inspanningen van twee of meer partijen. Dat kan gaan om bijvoorbeeld twee natuurlijke personen, een onderzoeksinstituut en een industriële onderneming, of een universiteit en een technologiestichting. De Rijksoctrooiwet, het Europees Octrooiverdrag (European Patent Convention - EPC) en het PCT-verdrag kennen ieder bepalingen die toezien op het aanvragen van een octrooi door meerdere partijen. Gedeeld octrooihouderschap kan ook ontstaan als een octrooi al is verleend, bijvoorbeeld door een bedrijfsfusie of een octrooioverdracht aan meerdere partijen. Ongeveer zes procent van alle Europese octrooi aanvragen wordt ingediend door meer dan één partij. In ruim zeventig procent van deze gevallen gaat het om twee (maar niet meer) aanvragers van dezelfde nationaliteit. Aanvragen door meer dan twee partijen of door partijen met Foto: BoulogneJonkers 16 Visie

17 verschillende nationaliteiten komen veel minder vaak voor. Veruit de meeste gezamenlijke octrooiaanvragen worden gedaan door twee industriële ondernemingen. In veruit de meeste gevallen functioneert gedeeld octrooihouderschap prima. Niettemin kunnen er onder bepaalde omstandigheden potentiële valkuilen ontstaan. Die doen zich vooral voor na verlening van het gezamenlijke octrooi, in het bijzonder als (één van) de octrooihouders het verkregen recht wil licentiëren aan andere partijen of het juist wil handhaven tegen inbreukmakers, en dan ook nog in verschillende landen. Verschillende landen, verschillende regels Een octrooi is een nationaal recht. Er bestaat niet zoiets als een wereldoctrooi. Een Europese of een PCT-octrooiaanvrage leidt uiteindelijk, na verlening, tot een bundel nationale octrooien. Op ieder octrooi in die bundel is de nationale octrooiwetgeving van de betreffende Europese verdragsstaat of buiten-europese jurisdictie van toepassing. Hierbij kunnen de volgende valkuilen ontstaan: In geen enkele jurisdictie dekt de nationale octrooiwetgeving alle aspecten van gedeeld octrooihouderschap volledig. Waar de nationale octrooiwetgeving tekortschiet, moeten de octrooihouders terugvallen op de veel algemenere bepalingen van het vermogensrecht. Een voorbeeld: In de hele Nederlandse Rijksoctrooiwet is slechts één artikel (Artikel 66, over licenties) te vinden dat iets zegt over de rechten en plichten van gezamenlijke octrooihouders. Voor alle andere zaken is men aangewezen op het Burgerlijk Wetboek. De Canadese octrooiwetgeving kent zelfs geen enkele bepaling over gedeeld octrooihouderschap. Er bestaan grote onderlinge verschillende in nationale wetgeving, zowel tussen Europese verdragsstaten als daarbuiten, bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Japan. Dit geldt voor zowel de nationale octrooiwetten als manier waarop het vermogensrecht is geregeld. Anders gezegd: nationale jurisdicties verschillen zowel in de mate waarin nationale octrooiwetten gedeeld octrooihouderschap dekken als in de octrooiwetgeving als zodanig, maar ook in de vermogensrechtbepalingen die van toepassing zijn waar de nationale octrooiwetgeving voor gedeeld octrooihouderschap tekortschiet. Dit heeft tot gevolg dat er alleen al in Europa geen twee landen zijn te vinden waarin gedeeld octrooihouderschap op dezelfde manier is geregeld! Ingrijpende gevolgen Dit kan ingrijpende gevolgen hebben wanneer meerdere octrooihouders een bundel nationale octrooien delen en zij in meerdere landen één of meer van de volgende acties overwegen: de geoctrooieerde vinding actief exploiteren, licenties onder het octrooi aan een andere partij verlenen, (een deel van) het octrooi aan een andere partij overdragen of het octrooi tegen vermeende inbreukmakers handhaven. Omdat iedere jurisdictie voor deze acties een eigen set wettelijke bepalingen kent, dienen de gedeelde octrooihouders zich in ieder land aan andere regels te houden. Hieronder volgen enkele voorbeelden van uiteenlopende regels in verschillende landen. De geoctrooieerde vinding exploiteren In veruit de meeste jurisdicties mogen de octrooihouders zelfstandig het geoctrooieerde exploiteren (bijvoorbeeld produceren, exporteren en verkopen) zonder toestemming van de andere octrooihouders. Dit geldt niet voor bijvoorbeeld Zwitserland en Chili, waar individuele exploitatie pas is toegestaan als alle octrooihouders daar overeenstemming over hebben bereikt. Dat is overigens zo vreemd nog niet, want met gedeeld octrooihouderschap creëert men feitelijk zijn eigen concurrenten. Daarom moet de exploiterende octrooihouder in bijvoorbeeld Frankrijk, Luxemburg en Polen zijn medehouders (gedeeltelijk) compenseren voor het individuele gebruik. In Polen bedraagt deze compensatie maximaal een kwart van de gegenereerde winst. Overdracht In het algemeen geldt dat overdracht van een gedeeld octrooi niet de aantrekkelijkste optie is voor de verkrijgende partij. Die krijgt namelijk niet zonder meer de volledige beschikking over het gehele octrooi. Partijen die overwegen gezamenlijk octrooi aan te vragen om dit eventueel door overdracht te gelde te maken moeten hier rekening mee houden. Er is (gelukkig) geen enkele jurisdictie waarin een medehouder het gehele octrooi kan overdragen aan een derde partij zonder toestemming van zijn medehouders. Dit ligt anders wanneer een medehouder alleen zijn eigen deel wil overdragen aan een andere partij. In veel jurisdicties is daarvoor geen toestemming nodig van de medehouders. Maar in onder meer België, Frankrijk, Luxemburg, Hongarije en Spanje moet deze medehouder zijn deel eerst onder dezelfde condities aan zijn medehouders aanbieden. In landen als Oostenrijk, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Japan is wél toestemming van de mede-octrooihouders vereist voor overdracht van het eigen deel. Tenslotte kent geen enkele jurisdictie wettelijke voorzieningen voor het verder onderverdelen van een deel van het octrooi door meervoudige overdracht. Dit is een potentieel risico in de jurisdicties waar geen toestemming van de andere houders vereist is voor overdracht, omdat hiermee één van de Visie 17

18 houders in theorie een oneindig aantal concurrenten voor de andere houders kan creëren. Licentieverlening In de meeste Europese verdragsstaten, net als in Japan, is toestemming van de medehouders nodig om licenties onder het octrooi te kunnen verlenen aan andere partijen. In Nederland is dit zelfs de enige expliciete bepaling over gedeeld octrooihouderschap in de Rijksoctrooiwet: [ ] een licentie kan door de rechthebbenden slechts met gemeen goedvinden verleend worden (Art. 66(2) ROW). In Europa zijn geen twee landen te vinden waarin gedeeld octrooihouderschap op dezelfde manier is geregeld In de Verenigde Staten daarentegen is geen toestemming van de medehouders vereist. Beide situaties kennen voor- en nadelen. Als altijd volledige toestemming van alle medehouders nodig is, kan dit de licentie-inkomsten beperken. Anderzijds kunnen medehouders die geen toestemming nodig hebben zoveel concurrenten voor elkaar creëren als ze willen - of toch niet. In Duitsland heeft de hoogste rechtsinstantie nog niet beslist of een dwarsliggende minderheid onder de gezamenlijke octrooihouders kan worden gedwongen een licentie te verlenen. In Italië is voor het verlenen van een licentie voor minder dan negen jaar een tweederde meerderheid van de medehouders voldoende. Frankrijk en Luxemburg maken onderscheid tussen exclusieve en niet-exclusieve licenties, waarbij alleen de eerste categorie gezamenlijke toestemming vereist. Voor niet-exclusieve licenties volstaat het informeren en compenseren van de medehouders. Handhaving pas in werking als partijen onderling geen Stel dat een mede-octrooihouder een andere afspraken hebben gemaakt. Hebben partijen wel partij verdenkt van inbreuk en het octrooi tegen onderlinge afspraken gemaakt, dan kunnen ze deze partij wil handhaven. In de meeste landen deze aanvullende bepalingen terzijde schuiven. mogen octrooihouders dan zelfstandig een Artikel 66 van de Rijksoctrooiwet verklaart dit gerechtelijke procedure starten. In Frankrijk, letterlijk: Indien het octrooi aan verscheidene Luxemburg en Spanje moeten de medehouders personen gezamenlijk toekomt, wordt hun wel hiervan op de hoogte worden gebracht. In onderlinge verhouding beheerst door hetgeen België daarentegen moeten alle houders tussen hen bij overeenkomst is bepaald. (Art. 66(1) beslissingen met betrekking tot handhaving ROW). gezamenlijk nemen. Weer anders ligt het in bijvoorbeeld Ierland, Groot-Brittannië en Malta: daar moeten de medehouders zich bij de opgestarte procedure voegen om deze voort te zetten. Recept voor rampspoed? Jessica Kroeze Betekent dit nu dat partijen zonder meer moeten afzien van gedeeld octrooihouderschap? Het antwoord is: nee, niet altijd. Dit verhaal draagt ook een geruststellende boodschap in zich: het merendeel van de nationale wettelijke bepalingen valt onder het zogenoemde regelende of aanvullende recht. Deze treden Ons advies Het advies van Nederlandsch Octrooibureau over gedeeld octrooihouderschap luidt: twee of meer partijen die overwegen gezamenlijk octrooi aan te vragen, in het bijzonder met als doel om in veel landen bescherming te krijgen, moeten eerst bepalen of de voordelen van gedeeld octrooihouderschap opwegen tegen de eventuele nadelen. Er bestaan verschillende (contractuele) manieren om de gezamenlijke inventieve inspanningen van meerdere partijen om te zetten in een octrooi(aanvrage) met slechts één octrooihouder, waarbij alle partijen toch in voldoende mate worden beloond. Kiezen partijen toch voor een gedeeld octrooihouderschap, dan is het advies om een overeenkomst op te (laten) stellen, die in ieder geval de hierboven beschreven belangrijke aspecten dekt. Daarnaast is het zaak om heldere onderlinge afspraken te maken over de verleningsprocedure (wie is beslissingsbevoegd?), eventuele conflictoplossing (welke instantie, welk nationaal recht?) en de voorwaarden voor beëindiging van het gedeeld octrooihouderschap. De octrooigemachtigden en juristen van het Nederlandsch Octrooibureau zijn u graag van dienst voor advies en het opstellen van dergelijke overeenkomsten. 18 Visie

19 Nieuwe CEO en management team Nederlandsch Octrooibureau Per 1 januari 2011 heeft Nederlandsch Octrooibureau Herman de Haan aangesteld als Chief Executive Officer (CEO). De Haan (50) heeft ruime ervaring op het vlak van management en marketing bij diverse bedrijven in de zakelijke dienstverlening. Hij was eerder Managing Director bij advocaten- en notarissenkantoor Van Doorne NV en Chief Operating Officer bij CB Richard Ellis BV. Foto: Ruud Koppenol Nederlandsch Octrooibureau heeft de ambitie om de komende jaren zijn sterke positie op de Europese markt verder uit te bouwen. Om deze ontwikkeling te realiseren is de managementstructuur van het bureau aangepast. Herman de Haan: Nederlandsch Octrooibureau heeft een toppositie in de markt en wij zien nog voldoende ruimte voor verdere groei de komende jaren. Ook zullen wij blijven investeren om onze klanten ten volle te laten profiteren van verdere digitalisering. Wij zien een stijgende lijn in het aantal Europese octrooiaanvragen. Vandaar ook onze sterke focus op de Europese markt. Tegelijk met de aanstelling van Herman de Haan tot CEO is per 1 januari ook het management team van Nederlandsch Octrooibureau vernieuwd. Het nieuwe management team bestaat uit Erwin Ehrenburg, Chief Operating Officer (COO), Marlous Stal-Hilders (manager juridische sectie), Arthur Meekel (manager chemie en life sciences) en Maarten Ketelaars (manager werktuigbouwkunde, elektrotechniek en fysica). Het nieuwe management team van Nederlandsch Octrooibureau: v.l.n.r. Herman de Haan, Maarten Ketelaars, Marlous Stal-Hilders, Erwin Ehrenburg, Arthur Meekel Visie 19

20 Kenmerkend Blijf op de hoogte van wetens waardigheden over merken- en modellenbescherming. Meld u aan voor onze digitale nieuwsbrief Kenmerkend op de pagina nieuws en publicaties van onze website of stuur een naar of niet echt? 20 Visie Echt

Europese octrooiaanvragen

Europese octrooiaanvragen Vereenigde Octrooibureaux N.V. Johan de Wittlaan 7 2517 JR Postbus 87930 2508 DH Den Haag Telefoon 070 416 67 11 Telefax 070 416 67 99 patent@vereenigde.com trademark@vereenigde.com legal@vereenigde.com

Nadere informatie

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl 1 Een octrooi (ook wel patent) is een juridisch document waarin de beschermingsomvang van een technische uitvinding of idee is vastgelegd. Met een octrooi kunt u derden, die daartoe niet gerechtigd zijn,

Nadere informatie

patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer

patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer patent Landscaping: waardevolle analyses voor strategische informatie Auteur: Sanne Pfeifer Octrooidatabases worden met het jaar completer. Het analyseren van de hierin aanwezige informatie, ook wel landscaping

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Functies merken. Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl

Functies merken. Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl 1 Merken spelen een zeer grote rol in het economische verkeer. Ze zijn onmisbaar en het gebruik ervan is zo vanzelfsprekend, dat ondernemers zich soms onvoldoende realiseren van hoeveel betekenis merken

Nadere informatie

Samenwerken & Intellectueel Eigendom

Samenwerken & Intellectueel Eigendom Samenwerken & Intellectueel Eigendom 15 mei 2012 Mecc Maastricht René Janssen octrooiadviseur regio Limburg NL Octrooicentrum (locatie Syntens-Roermond) NL Octrooicentrum Octrooiverlening Nederland (uitvoering

Nadere informatie

Ondernemen met IP in de praktijk

Ondernemen met IP in de praktijk Ondernemen met IP in de praktijk Inhoud Wat is IE? Hoe werkt IE? o c t rooien m e rk e n m o d e llen a d v o c a t uu r Waarom IE beschermen? Alternatieven voor het beschermen van IE? Welke verschillende

Nadere informatie

Bescherming en exploitatie van Intellectueel Eigendom

Bescherming en exploitatie van Intellectueel Eigendom Bescherming en exploitatie van Intellectueel Eigendom Bescherming uitvinding / vorm / merk en IP strategie (parallelsessie I) Kayin Pang, Peter van Essen and Ard Ellens Food Valley & Nederlandsch Octrooibureau

Nadere informatie

Introductie. Nieuwsbrief Juni 2015

Introductie. Nieuwsbrief Juni 2015 IZI NIEWS Juni 2015 IZI Patents B.V. Postbus 15 6573 ZG Beek-Ubbergen Nederland P: 0031 (0)88 121 0010 F: 0031 (0)88 121 0011 E: info@izipatents.com [E-mailadres] Introductie Beste lezer, Met trots presenteren

Nadere informatie

EUROPEES PATENT IN 9 STAPPEN

EUROPEES PATENT IN 9 STAPPEN EUROPEES PATENT IN 9 STAPPEN www.inaday.eu WIJ ZIJN INADAY, SPECIALIST IN MERKEN & PATENTEN Inaday maakt merk- en patentbescherming begrijpelijk en bereikbaar. Dit doen we door de procedures voor merk-

Nadere informatie

HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN

HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN 1 INTRODUCTIE H:11 Een merkstrategie voor een bedrijf identificeert welke merkelementen een bedrijf kiest voor toepassing op de diverse producten die

Nadere informatie

Als het nodig is om een groot gevecht aan te gaan om sommige van onze merken sterker te maken, ben ik daar klaar voor

Als het nodig is om een groot gevecht aan te gaan om sommige van onze merken sterker te maken, ben ik daar klaar voor Moleculair decoreren Genezing van kanker een stapje dichterbij brengen Food for thought Bescherming en ontwerp van voedingswaren en verpakkingen Jong Talent: Manus VR Data glove speciaal ontwikkeld voor

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Aangenaam. Sharinne Ibrahim Floor de Roos. Handelsrecht (Intellectuele eigendom en ICT-recht, Contracten) Vestiging Venlo en Eindhoven

Aangenaam. Sharinne Ibrahim Floor de Roos. Handelsrecht (Intellectuele eigendom en ICT-recht, Contracten) Vestiging Venlo en Eindhoven Aangenaam Sharinne Ibrahim Floor de Roos Handelsrecht (Intellectuele eigendom en ICT-recht, Contracten) Vestiging Venlo en Eindhoven 1 Intellectuele eigendom Handelsnaamrecht * Merkenrecht * Auteursrecht

Nadere informatie

Rijswijk DE OCTROOIGEMACHTIGDEN telefoon 070-3905578 -------- fax 070-3905171 Beschikking A. - B.

Rijswijk DE OCTROOIGEMACHTIGDEN telefoon 070-3905578 -------- fax 070-3905171 Beschikking A. - B. Postbus 3219, 2280 GE Rijswijk -------- Beschikking A. - B. 1.1 Bij brief van 6 juni 2000 heeft de heer A. (hierna A.) aan de Raad van Toezicht (hierna de Raad) verzocht om een oordeel te geven over een

Nadere informatie

De Octrooicellen. Bescherm en valoriseer uw uitvindingen. Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming

De Octrooicellen. Bescherm en valoriseer uw uitvindingen. Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming De Octrooicellen Bescherm en valoriseer uw uitvindingen Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming De octrooicellen Bescherm en valoriseer uw uitvindingen Gratis

Nadere informatie

Beschermen van ideeën, innovatie en design: uw toolbox

Beschermen van ideeën, innovatie en design: uw toolbox Arnhem, 10 oktober 2011 Beschermen van ideeën, innovatie en design: uw toolbox Marijke Van kan Partner / Merken- en modellengemachtigde AOMB octrooi- en merkenbureau Agenda Beschermen van ideeën, innovatie

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Overige IE-rechten / Europees recht/mededinging 14 mei 2012 09.45 12.45 uur Casus (3x) Korte vragen (3x)

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Overige IE-rechten / Europees recht/mededinging 14 mei 2012 09.45 12.45 uur Casus (3x) Korte vragen (3x) Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Overige IE-rechten / Europees recht/mededinging 14 mei 2012 09.45 12.45 uur Casus (3x) Korte vragen (3x) Tentamen Octrooigemachtigden Overige IE-rechten / Europees

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Internationaal Merkenbureau Bouma. Het juridisch management van merken

Internationaal Merkenbureau Bouma. Het juridisch management van merken Internationaal Merkenbureau Bouma Het juridisch management van merken Schat, staat de Bouma koud? Slagzin Geluid Geur Symbolen Smaak Cijfers Vorm Opmaak Kleur Auteursrecht Typografie Beeldelementen Wat

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE

BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE eric.degryse@simontbraun.eu I. OCTROOIWETGEVING : België Wetboek van economisch recht, 19 April 2014, Boek XI, "Intellectuele eigendom, titel 1, Uitvindingsoctrooien

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 29 874 (R 1777) Goedkeuring en uitvoering van de op 17 december 1991 te München tot stand gekomen Akte tot herziening van artikel 63 van het Verdrag

Nadere informatie

Hoe bescherm ik mijn naam en product?

Hoe bescherm ik mijn naam en product? 3 Hoe bescherm ik mijn naam en product? Over auteursrechten, merkbescherming, registratie van uw domeinnaam en patenten MICHIEL VERHAMME TIMOTHY VAN DE GEHUCHTE 4 Hebt u nog vragen, neem dan contact op

Nadere informatie

NEDERLANDS PATENT IN 6 STAPPEN

NEDERLANDS PATENT IN 6 STAPPEN NEDERLANDS PATENT IN 6 STAPPEN www.inaday.eu WIJ ZIJN INADAY, SPECIALIST IN MERKEN & PATENTEN Inaday maakt merk- en patentbescherming begrijpelijk en bereikbaar. Dit doen we door de procedures voor merk-

Nadere informatie

Webinar merkbewaking

Webinar merkbewaking Webinar merkbewaking Inleiding Kristin Geboers: moderator Karin Keijzer Sprekers: Sandra Bauwens Nicole Van Roon Wat houdt merkbewaking in & Uw voordeel Sandra Bauwens Benelux en Europees merken en modellengemachtigde

Nadere informatie

Specialisatie Use-IP is gespecialiseerd in het intellectuele eigendomsrecht en het algemeen verbintenissenrecht.

Specialisatie Use-IP is gespecialiseerd in het intellectuele eigendomsrecht en het algemeen verbintenissenrecht. WIE Jurist Use Intellectual Property (Use-IP) is opgericht door Aernoud Bourdrez. Aernoud Bourdrez is gespecialiseerd in het algemeen verbintenissenrecht en het intellectuele eigendomsrecht. Als advocaat

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

10 november 2009 www.octrooibureau.nl

10 november 2009 www.octrooibureau.nl Octrooirecht in 15 vragen Voor de Automotive Portal Website Nederlandsch Octrooibureau 10 november 2009 www.octrooibureau.nl Inleiding Ik wil meer weten over octrooien U overweegt een octrooi aan te vragen.

Nadere informatie

ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER. Samenvatting:

ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER. Samenvatting: ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER Samenvatting: De nieuwe Europese biocidenwetgeving is geen eenvoudige materie. Recent zijn in de branche uitingen gecommuniceerd die nogal voor verwarring hebben

Nadere informatie

Vertaling C-125/14-1. Zaak C-125/14. Verzoek om een prejudiciële beslissing. Fővárosi Törvényszék (Hongarije)

Vertaling C-125/14-1. Zaak C-125/14. Verzoek om een prejudiciële beslissing. Fővárosi Törvényszék (Hongarije) Vertaling C-125/14-1 Zaak C-125/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 18 maart 2014 Verwijzende rechter: Fővárosi Törvényszék (Hongarije) Datum van de verwijzingsbeslissing: 10

Nadere informatie

De status van mobiel intranet

De status van mobiel intranet De status van mobiel intranet White paper Bilthoven, 26 april 2012 Sabel Online Lonneke Theelen E Lonneke@sabelonline.nl T (088) 227 22 00 W www.sabelonline.nl http://nl.linkedin.com/in/lonneketheelen

Nadere informatie

STW-gebruikerscommissie

STW-gebruikerscommissie STW-gebruikerscommissie Versie: november 2013 Pagina 1 / 10 Inhoud Inhoud... 1 Inleiding... 2 Definities... 3 02. Toepasselijkheid... 3 03. Taak... 4 04. Uitvoering project... 4 05. Samenstelling... 4

Nadere informatie

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Persinformatie Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Mario Mehren: strategie Wintershall blijkt succesvol 2 juni 2015 Michael Sasse Tel. +49 561 301-3301

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

TEST STARTENDE ONDERNEMERS ALLES VAN WAARDE IS WEERLOOS (Lucebert), bescherming en bewaking van het Intellectuele Eigendom

TEST STARTENDE ONDERNEMERS ALLES VAN WAARDE IS WEERLOOS (Lucebert), bescherming en bewaking van het Intellectuele Eigendom Beste ondernemer, TEST STARTENDE ONDERNEMERS Een ieder die een project of een eigen bedrijf start, moet zich voorbereiden door zoveel mogelijk te ontdekken over de situatie waarin men zich waarschijnlijk

Nadere informatie

Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen

Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen 1. Inleiding De SERV werd op 3 november 2006 om advies

Nadere informatie

Eenheidsoctrooi komt eraan

Eenheidsoctrooi komt eraan Eenheidsoctrooi komt eraan Welke keuze gaat u maken? Marc van der Burg Octrooicentrum Nederland Opzet 0. Problemen 1. Eenheidsoctrooi: Unitary Patent (UP) 2. Octrooigerecht: Unified Patent Court (UPC)

Nadere informatie

Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk

Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk Publicatie Bescherming van het intellectueel eigendom als ondernemer met een modemerk Hoe kan een Nederlandse startende ondernemer met een modelabel zijn intellectuele eigendom zo goed mogelijk beschermen?

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

Wat is intellectueel eigendom en hoe pas ik het toe binnen mijn organisatie? 9 februari 2012 An Cosaert

Wat is intellectueel eigendom en hoe pas ik het toe binnen mijn organisatie? 9 februari 2012 An Cosaert Workshop intellectueel eigendom Wat is intellectueel eigendom en hoe pas ik het toe binnen mijn organisatie? 9 februari 2012 An Cosaert Even schetsen Waarom? It s worth protecting what another wants to

Nadere informatie

Van mijn kleur moet je afblijven!?

Van mijn kleur moet je afblijven!? Van mijn kleur moet je afblijven!? Studiedag kleur & communicatie ICC Gent 14 maart 2008 Wat te verwachten? Wat te verwachten? Korte schets van beschermingsmogelijkheden Heel wat voorbeelden Mijn visie

Nadere informatie

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw?

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Q&A Octrooien op planteigenschappen 1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Als het Europees Octrooi Bureau een patent verleent,

Nadere informatie

Gelet op artikel 4.5, vijfde lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek;

Gelet op artikel 4.5, vijfde lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek; Regeling vergoeding uitvindingen en software TU Delft HET COLLEGE VAN BESTUUR VAN DE TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT Overweegt dat de Technische Universiteit Delft (TU Delft) belang hecht aan het ontwikkelen

Nadere informatie

VAN N UI U TV T IND ING CRE R ATI T E T EXPLO ITA T E

VAN N UI U TV T IND ING CRE R ATI T E T EXPLO ITA T E VAN UITVINDING EN CREATIE TOT EXPLOITATIE Een goed idee is goud waard. Intussen heeft u alles goed geregeld: uw octrooigemachtigde heeft octrooi of kwekersrecht aangevraagd, een merkenbureau heeft uw merk

Nadere informatie

FRANCHISE & E-COMMERCE KANSEN VOOR FRANCHISEGEVER & FRANCHISENEMERS

FRANCHISE & E-COMMERCE KANSEN VOOR FRANCHISEGEVER & FRANCHISENEMERS FRANCHISE & E-COMMERCE KANSEN VOOR FRANCHISEGEVER & FRANCHISENEMERS Exploderende groei E-commerce E-commerce is niet meer weg te denken uit onze economie. Al decennia lang is deze vorm van handelen via

Nadere informatie

Team IE & ICT. www.dehaanlaw.nl

Team IE & ICT. www.dehaanlaw.nl Team IE & ICT www.dehaanlaw.nl De Haan team intellectuele eigendom, internet, E-commerce en ICT-recht Intellectuele eigendom, internet, E-commerce en ICT-recht zijn verwante rechtsgebieden met een heel

Nadere informatie

Een i-depot is een dienst die door het BBIE wordt aangeboden om aan documenten een vaste datum te verlenen.

Een i-depot is een dienst die door het BBIE wordt aangeboden om aan documenten een vaste datum te verlenen. i-depot 1. Wat is een I-depot? Een i-depot is een dienst die door het BBIE wordt aangeboden om aan documenten een vaste datum te verlenen. Een i-depot is geen intellectueel eigendomsrecht, maar een hulpmiddel

Nadere informatie

BaOpt Benelux bv Wilhelminastraat 51 2011 VL Haarlem Hierna te noemen BaOpt Benelux

BaOpt Benelux bv Wilhelminastraat 51 2011 VL Haarlem Hierna te noemen BaOpt Benelux BaOpt Licentieovereenkomst Tussen BaOpt Benelux bv Wilhelminastraat 51 2011 VL Haarlem Hierna te noemen BaOpt Benelux en Hierna te noemen gebruiker gezamenlijk te noemen "de

Nadere informatie

Octrooien: geen BARRICADE maar PARADE. barricade EN parade. Bolletje beschuit. Alfons Laudy

Octrooien: geen BARRICADE maar PARADE. barricade EN parade. Bolletje beschuit. Alfons Laudy Octrooien: geen BARRICADE maar PARADE Alfons Laudy KiviNiria Ondernemersdag 9 juni 2006 barricade EN parade Octrooibescherming Soorten octrooien Kosten Voordelen / nadelen Octrooi-informatie Bolletje beschuit

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Total Zero Antwoorden op uw vragen

Total Zero Antwoorden op uw vragen Wat is Total Zero? DPD Pakketservice heeft toegezegd om vanaf juli 2012 in zijn zes belangrijkste markten volledig CO 2 -neutraal te werken: dit nieuwe initiatief draagt de naam Total Zero. Als eerste

Nadere informatie

Mededingingsrecht bij licentiecontracten: a devil in disguise or a girl s next best FRAND? Joost Fanoy BK seminar 3 oktober 2013

Mededingingsrecht bij licentiecontracten: a devil in disguise or a girl s next best FRAND? Joost Fanoy BK seminar 3 oktober 2013 Mededingingsrecht bij licentiecontracten: a devil in disguise or a girl s next best FRAND? Joost Fanoy BK seminar 3 oktober 2013 Programma Inleiding mededingingsrecht Groepsvrijstellingverordening Technologieoverdracht

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT 1 INTRODUCTIE H:1 Een merk is in de eerste plaats een product. Een product is fysiek, een service, winkel, persoon, organisatie, plaats of een idee. Een

Nadere informatie

Date de réception : 02/02/2012

Date de réception : 02/02/2012 Date de réception : 02/02/2012 Resumé C-661/11-1 Zaak C-661/11 Resumé van het verzoek om een prejudiciële beslissing overeenkomstig artikel 104, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof

Nadere informatie

Het Beleidsdocument: Naamgeving farmaceutische producten bekeken vanuit merkenrechtelijk perspectief

Het Beleidsdocument: Naamgeving farmaceutische producten bekeken vanuit merkenrechtelijk perspectief Het Beleidsdocument: Naamgeving farmaceutische producten bekeken vanuit merkenrechtelijk perspectief Marloes Meddens-Bakker Klos Morel Vos & Reeskamp Introductie Bij de naamgeving van farmaceutische producten

Nadere informatie

Hogeschool. NL Octrooicentrum. NL Octrooicentrum

Hogeschool. NL Octrooicentrum. NL Octrooicentrum Hogeschool NL Octrooicentrum Octrooien en het innovatieproces Ontwikkelproces idee concept prototype product markt introductie octrooi = bescherming en octrooi = informatie monitoren concurrenten + vakgebied

Nadere informatie

Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid

Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid Green Deal van Essent New Energy met de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Overige IE-rechten / Europees recht/mededinging 16 mei 2011 09.45 12.45 uur Casus (3x) Korte vragen (3x)

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Overige IE-rechten / Europees recht/mededinging 16 mei 2011 09.45 12.45 uur Casus (3x) Korte vragen (3x) Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Overige IE-rechten / Europees recht/mededinging 16 mei 2011 09.45 12.45 uur Casus (3x) Korte vragen (3x) Tentamen Octrooigemachtigden Overige IE-rechten / Europees

Nadere informatie

Fiscaal voordeel. binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Fiscaal voordeel. binnen het Koninkrijk der Nederlanden Fiscaal voordeel binnen het Koninkrijk der Nederlanden Inleiding Op 7.800 km afstand van Nederland kunt u als Nederlands ondernemer fiscaal voordeel behalen op Aruba. Dit kan in een deel van het Koninkrijk

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Knipperlichten. Intellectuele eigendom en ICT. Ellen Enkels. 20 februari 2013

Knipperlichten. Intellectuele eigendom en ICT. Ellen Enkels. 20 februari 2013 2013 Knipperlichten Intellectuele eigendom en ICT Ellen Enkels 20 februari 2013 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Overzicht I. Regelgeving Europees

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

Geachte gasten, beste collega s

Geachte gasten, beste collega s Geachte gasten, beste collega s Ik heet u allen van harte welkom bij de officiële ingebruikname van de volledig nieuwe voorzuivering voor ons Productiebedrijf Andijk. In het bijzonder wil ik verwelkomen,

Nadere informatie

24-10-2013. Intellectual Property & bedrijfswaarde aeternus college tour bedrijfswaarde AUTEURSRECHT. Intellectuele eigendom: hoofdcategorieën

24-10-2013. Intellectual Property & bedrijfswaarde aeternus college tour bedrijfswaarde AUTEURSRECHT. Intellectuele eigendom: hoofdcategorieën Intellectual Property & bedrijfswaarde aeternus college tour bedrijfswaarde Intellectuele eigendom: hoofdcategorieën 1. Copyright (Auteursrecht e.a.) Intellectuele eigendom 2. Industriële Eigendom Antoon

Nadere informatie

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector Wereld Natuur Fonds Driebergseweg 10 Postbus 7 3700 AA Zeist Tel: +31 30 693 7333 Direct: Fax: +31 30 691 2064 Info@wnf.nl www.wnf.nl Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse

Nadere informatie

www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014 CWTS B.V. Centre for Science and Technology Studies, Leiden University

www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014 CWTS B.V. Centre for Science and Technology Studies, Leiden University REPORT Onderzoek naar unieke uitvindingen zoals beschreven in octrooifamilies gebaseerd op onderzoek van TO2-instituten en hun medewerkers in de periode 2001-2010 www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014

Nadere informatie

5 Op grond van art 23p ROW 1995 overweegt de voorzitter van de Raad het volgende:

5 Op grond van art 23p ROW 1995 overweegt de voorzitter van de Raad het volgende: Beslissing Mw. A. - B. Per brief van 31 juli 2003 richt mw. A. (hierna A.) zich tot de Raad van Toezicht voor Octrooigemachtigden (hierna de Raad) met een klacht wegens niet geleverde diensten en het hiervoor

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

PATENT UIT DAT ZIET ER

PATENT UIT DAT ZIET ER SHELL VENSTER 02-2014 23 # 1 SHELL IS IN DE VERENIGDE STATEN NUMMER ÉÉN OP HET GEBIED VAN OCTROOIEN DAT ZIET ER PATENT UIT SHELL WIL DE MEEST INNOVATIEVE EN COMPETITIEVE ONDERNEMING ZIJN IN DE OLIE- EN

Nadere informatie

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl 1 Het ontwerpen en op de markt brengen van producten in een veelheid van vormen en verschijningen is een wezenlijk kenmerk van onze economie. De ontwikkeling en realisering van een nieuwe uitvoering van

Nadere informatie

Inbreuk op een octrooi Kan u uw uitvinding commercialiseren?

Inbreuk op een octrooi Kan u uw uitvinding commercialiseren? Inbreuk op een octrooi Kan u uw uitvinding commercialiseren? Inleiding De vorige edities van Construction Rights geeft uitleg over wat een octrooi is, hoe dergelijk document is opgebouwd, waar men in databases

Nadere informatie

In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid

In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid om de in Nederland opgelegde sanctie (verder) in eigen

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

APPS & R E C H T. 2014, Ruby Nefkens en Ilham Keip

APPS & R E C H T. 2014, Ruby Nefkens en Ilham Keip APPS & R E C H T 2014, Ruby Nefkens en Ilham Keip Apps en recht Het tot stand komen van een app begint altijd met een idee. En tijdens de uitwerking van dit idee tot een concrete app komen veel onderwerpen

Nadere informatie

Als u tijdelijk voogd wordt over een jongere. uit het Caribische deel van het Nederlandse Koninkrijk

Als u tijdelijk voogd wordt over een jongere. uit het Caribische deel van het Nederlandse Koninkrijk Als u tijdelijk voogd wordt over een jongere uit het Caribische deel van het Nederlandse Koninkrijk Inhoud 4 > Gezag en voogdij 5 > Voogdijregeling 5 > Tijdelijke voogdij 7 > Vereisten voorafgaand aan

Nadere informatie

Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V (hierna: DAS).

Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V (hierna: DAS). Voorwaarden MERKZEKER! 1. De voorwaarden van MERKZEKER! 1.1. MERKZEKER! is een initiatief van Novagraaf Nederland BV (hierna: Novagraaf) en DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V (hierna:

Nadere informatie

23.06.2011. Borrel Lawton Brands. - Juridische bescherming van teksten, ontwerpen, logo s en merknamen. - Achtergrond en doel bijeenkomst

23.06.2011. Borrel Lawton Brands. - Juridische bescherming van teksten, ontwerpen, logo s en merknamen. - Achtergrond en doel bijeenkomst 23.06.2011 Borrel Lawton Brands - Juridische bescherming van teksten, ontwerpen, logo s en merknamen - Achtergrond en doel bijeenkomst bpriem@lawtonbrands.com / itenoever@lawtonbrands.com Agenda 15.30

Nadere informatie

Ideeën vastleggen. Succesvol ondernemen begint met registreren

Ideeën vastleggen. Succesvol ondernemen begint met registreren Ideeën vastleggen Succesvol ondernemen begint met registreren Een goed idee ontstaat vaak spontaan op het moment dat u dit het minst verwacht. In de kroeg, onder de douche, tijdens het koken of op de fiets.

Nadere informatie

Evonik Röhm GmbH [Persoonsnaam] DomJur 2014-1072

Evonik Röhm GmbH [Persoonsnaam] DomJur 2014-1072 Evonik Röhm GmbH [Persoonsnaam] DomJur 2014-1072 WIPO Arbitration and Mediation Center Zaak-/rolnummer: DNL2014-0019 Datum: 8 juli 2014 Uitspraak Geschillenbeslechter 1. Partijen Eiseres is Evonik Röhm

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

UITSPRAAK GESCHILLENBESLECHTER Disney Enterprises Incorporated v. Stichting Domain City Zaaknr. DNL2011-0009

UITSPRAAK GESCHILLENBESLECHTER Disney Enterprises Incorporated v. Stichting Domain City Zaaknr. DNL2011-0009 ARBITRATION AND MEDIATION CENTER UITSPRAAK GESCHILLENBESLECHTER Disney Enterprises Incorporated v. Stichting Domain City Zaaknr. DNL2011-0009 1. Partijen Eiser is Disney Enterprises Incorporated uit Burbank,

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

INFORMATIE OVER AANDEELHOUDERSRECHTEN 23 MAART 2012

INFORMATIE OVER AANDEELHOUDERSRECHTEN 23 MAART 2012 Delhaize Groep NV Osseghemstraat 53 1080 Brussel, België Rechtspersonenregister 0402.206.045 (Brussel) www.delhaizegroep.com INFORMATIE OVER AANDEELHOUDERSRECHTEN 23 MAART 2012 Deze nota tracht de belangrijkste

Nadere informatie

Industriebeleid vertalen naar MKB-metaal

Industriebeleid vertalen naar MKB-metaal Door Tony van der Meer Jos Kleiboer Directeur Beleid Koninklijke Metaalunie Industriebeleid vertalen naar MKB-metaal STAAL IN BEELD MAART 2015 10 De industrie wordt steeds meer gezien, wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

138 De Pensioenwereld in 2014

138 De Pensioenwereld in 2014 17 138 De Pensioenwereld in 2014 Beleggingen 139 EU-claims: geen grijs gedraaide plaat Auteurs: Susan Groot Koerkamp en Erwin Nijkeuter In de meeste Europese landen worden of werden buitenlandse pensioenfondsen

Nadere informatie

Werken in de trustbranche..door mr R-J.P. Lugard 1

Werken in de trustbranche..door mr R-J.P. Lugard 1 Werken in de trustbranche..door mr R-J.P. Lugard 1 Dat je met je rechtenstudie kan gaan werken als advocaat, notaris of bij de zittende magistratuur is bekend. Er zijn daarnaast nog meer bedrijven die

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden KoopeenTweet.nl

Algemene Voorwaarden KoopeenTweet.nl 1. Partijen Algemene Voorwaarden KoopeenTweet.nl 1.1 Dit zijn de voorwaarden die van toepassing zijn op het gebruik en functioneren van (de diensten die worden aangeboden via) de website van koopeentweet.nl

Nadere informatie

Kiki koning. 2. De toepasselijkheid van eventuele inkoop- of andere voorwaarden van de opdrachtgever wordt uitdrukkelijk van de hand gewezen.

Kiki koning. 2. De toepasselijkheid van eventuele inkoop- of andere voorwaarden van de opdrachtgever wordt uitdrukkelijk van de hand gewezen. Algemene voorwaarden Tekstbureau Kiki Koning Artikel 1. Algemeen 1. Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle aanbiedingen, offertes en overeenkomsten tussen Tekstbureau Kiki Koning en haar

Nadere informatie

1 Beleidsregels inzake gebruik Woord- en Beeldmerk

1 Beleidsregels inzake gebruik Woord- en Beeldmerk 1 Beleidsregels inzake gebruik Woord- en Beeldmerk 1.1 Uitgangspunten 1. Het Woord en Beeldmerk SnelStart is officieel gedeponeerd in het Merkenregister voor de Benelux landen 2. Het gebruik van het Woord-

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Titel voorstel: Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vertaalregelingen voor het EU-octrooi

Titel voorstel: Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vertaalregelingen voor het EU-octrooi Fiche 9: Verordening EU octrooi vertaalregelingen 1. Algemene gegevens Titel voorstel: Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vertaalregelingen voor het EU-octrooi Datum Commissiedocument:

Nadere informatie