MANAGEMENT ACCOUNTING. Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van: Licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MANAGEMENT ACCOUNTING. Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van: Licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen"

Transcriptie

1 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR DE IMPACT VAN ERP-SYSTEMEN EN DE GEVOLGEN VOOR MANAGEMENT ACCOUNTING Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van: Licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen Stephanie De Cock onder leiding van Dr. Patricia Everaert

2 Ondergetekende, De Cock Stephanie, bevestigt hierbij dat onderhavige scriptie enkel mag worden geraadpleegd en gefotokopieerd mits schriftelijke toestemming van de auteur. Bij het citeren moet steeds de titel en de auteur van de scriptie worden vermeld.

3 Voorwoord VOORWOORD Na een tiental maanden aan deze scriptie te hebben gewerkt, is dit uiteindelijk het resultaat geworden. Tijdens deze periode stond ik er echter niet alleen voor en langs deze weg wens ik een aantal mensen te bedanken die een belangrijke rol hebben gespeeld bij het tot stand brengen van deze thesis. Eerst en vooral wens ik mijn dank te betuigen aan Dr. Everaert die als promotor van deze scriptie een goede steun en begeleiding betekende. Tevens ben ik Prof. Bruggeman zeer erkentelijk voor de stimulans en de inspiratie die hij heeft geleverd bij de uitwerking van het praktijkonderzoek. Ook wens ik Dhr. F. Bossuyt en Dhr. P. De Medts te vermelden voor de leerrijke gesprekken die ik met hen mocht hebben. Tenslotte wil ik de ondernemingen Van de Velde, Alpro, JBKart, de VRT en hun medewerkers van harte bedanken voor de kostbare tijd die zij hebben vrijgemaakt om het praktijkonderzoek mogelijk te maken en om mij enigszins een inzicht te geven in wereld van de ERP-systemen en management accounting in de praktijk. i

4 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE VOORWOORD INHOUDSOPGAVE GEBRUIKTE AFKORTINGEN LIJST VAN TABELLEN EN FIGUREN blz. i blz. ii blz. V blz. vi INLEIDING blz. 1 HOOFDSTUK 1: ERP TOEGELICHT 1.1 Inleiding blz Het ontstaan van ERP-systemen blz Definitie van een ERP-systeem blz Kenmerken van een ERP-systeem blz Het modulair karakter van een ERP-systeem blz Eén database, één systeem blz Configuratie blz Client/Server Technologie blz De vier grote spelers op de ERP-markt blz SAP blz Baan blz Peoplesoft blz Oracle blz Een aantal kerncijfers van deze vier ERP-spelers blz De implementatiestappen van een ERP-systeem blz Kritische succesfactoren en mogelijke valkuilen bij het implementeren van een ERP-systeem blz Een blik op de toekomst blz Conclusie blz. 27 HOOFDSTUK 2: DE IMPACT VAN EEN ERP-SYSTEEM OP DE ORGANISATIE VAN EEN ONDERNEMING 2.1 Inleiding blz De procesgerichte benadering van een ERP-systeem blz Integratie blz De discussie rond Business Process Reengeneering blz De strategische implicaties van een ERP-systeem blz Mogelijke redenen voor de geringe impact van een ERP-systeem blz Conclusie blz. 46 ii

5 Inhoudsopgave HOOFDSTUK 3: ERP-SYSTEMEN EN MANAGEMENT ACCOUNTING 3.1 Inleiding blz Definitie van Management Accounting blz ERP-systemen en hun relatie tot Accounting Informatie Systemen blz De rol van ERP-systemen bij het nemen van beleidsbeslissingen blz Costing blz Besluitvorming blz De rol van ERP-systemen bij het uitvoeren van controleactiviteiten blz Algemeen blz Cost Accounting blz Budgettering blz Prestatiemeting blz Rapportering blz Overzicht van de impact van een ERP-systeem op management accounting blz ERP-systemen en de gevolgen voor de Management Accountant blz Conclusie blz. 73 HOOFDSTUK 4: PRAKTIJKONDERZOEK NAAR ERP-SYSTEMEN EN MANAGEMENT ACCOUNTING IN EEN AANTAL BELGISCHE ONDERNEMINGEN 4.1 Inleiding blz Doel van het onderzoek blz Onderzoeksmethode blz Selectie van de ondernemingen blz Voorstelling van de in het onderzoek opgenomen ondernemingen blz Van de Velde blz Alpro Soja blz JBKart blz VRT blz Analyse van de onderzoeksresultaten blz Van de Velde blz Alpro Soja blz JBKart blz VRT blz Algemeen overzicht en vergelijking met de literatuur blz Suggesties voor verder onderzoek blz Conclusie blz. 105 iii

6 Inhoudsopgave ALGEMEEN BESLUIT blz. 106 LIJST VAN GERAADPLEEGDE WERKEN blz. vii BIJLAGEN Bijlage 1: Interviewschema blz. 1.1 Bijlage 2: Interview Van de Velde blz. 2.1 Bijlage 3: Interview Alpro Soja blz. 3.1 Bijlage 4: Interview JBKart blz. 4.1 Bijlage 5: Interview VRT blz. 5.1 iv

7 Lijst van de gebruikte afkortingen LIJST VAN DE GEBRUIKTE AFKORTINGEN AFKORTING BETEKENIS ABB ABC ABM AIS B2B BE BPR BW CAD CAM CIO CRM ERP ERP-systeem ES EVA IT MIS MPS MRP MRP II SCM Activity-Based Budgetting Activity-Based Costing Activity-Based Management Accounting Informatie Systeem Business-to-Business Business Engineering Business Process Reengineering Business Warehouse Computer-Aided Design Computer-Aided Manufacturing Chief Information Officer Customer Relationship Management Enterprise Resource Planning Enterprise Resource Planning Systeem Enterprise System Economic Value Added Informatietechnologie Management Informatie Systeem Master Production Schedule Material Requirements Planning Manufacturing Resource Planning Supply Chain Management v

8 Lijst van tabellen en figuren LIJST VAN TABELLEN EN FIGUREN TABEL BENAMING PAGINA Tabel 1 Een aantal kerncijfers van vier grote ERP-spelers. blz. 16 Tabel 2 Succesfactoren en valkuilen van een ERP-implementatie blz. 24 Tabel 3 Drie voorwaarden voor integratie blz. 35 Tabel 4 Het (her)ontwerpen van de ondernemingsprocessen blz. 37 Tabel 5 Een aantal kritische vragen voor een strategische ERPimplementatie blz. 44 Tabel 6 Mogelijke redenen voor de geringe impact van het ERP-systeem blz. 46 op de organisatie Tabel 7 Financiële rapportering versus management accounting blz. 48 Tabel 8 Beleidsbeslissingen bij management accounting blz. 50 Tabel 9 Beknopt overzicht van de impact van ERP-systemen op blz. 65 management accounting Tabel 10 Mogelijke opportuniteiten en bedreigingen voor de management blz. 72 accountant Tabel 11 Een aantal hypothesen afgeleid uit de literatuurstudie blz. 75 Tabel 12 Overzicht van de gecontacteerde ondernemingen blz. 80 Tabel 13 Overzicht van de onderzoeksresultaten per gevalstudie blz. 95 FIGUUR BENAMING PAGINA Figuur 1 De basisarchitectuur van een ERP-systeem blz. 10 Figuur 2 Een blik op de ERP-markt blz. 17 Figuur 3 De mogelijke impact van de procesgerichte benadering van een blz. 31 ERP-systeem Figuur 4 Vier alternatieve implementatiebenaderingen blz. 43 Figuur 5 De mogelijke strategische ondersteuning van ERP-systemen blz. 44 Figuur 6 Het ERP-systeem bekeken vanuit een accountingstandpunt blz. 51 vi

9 Inleiding INLEIDING Het ERP-systeem is nauwelijks weg te denken uit de hedendaagse onderneming. Ieder bedrijf die vooruit wil, heeft een ERP-implementatie achter de rug of is minstens druk in de weer met een dergelijke implementatie. Niet alleen de grote ondernemingen, maar ook de kleine en middelgrote bedrijven ontdekken de mogelijkheden van het ERP-systeem. Echter, totnogtoe is er slechts weinig bekend over de manier waarop een ERP-systeem de organisatie van een onderneming en daarbij in het bijzonder management accounting beïnvloedt. Dit vormt dan ook meteen het onderwerp van deze thesis. Zo hopen we de reeds bestaande materie omtrent ERP-systemen en management accounting te kunnen uitbreiden. In het eerste hoofdstuk van deze scriptie gaan we op zoek naar de karakteristieken en de basiswerking van het ERP-systeem. Op die manier worden we in de wereld van het ERP-systeem ingeleid. Concreet zullen we een licht werpen op het ontstaan en de basiskenmerken van het ERP-systeem. Ook bespreken we de vier grote spelers op de ERP-markt. Verder bekijken we de verschillende stappen, de kritische succesfactoren en de mogelijke valkuilen tijdens een ERP-implementatie en om af te sluiten gaan we na wat het ERP-systeem in de toekomst te wachten staat. Het tweede hoofdstuk beschrijft een aantal organisatorische implicaties voor een onderneming die een ERP-systeem implementeert. Zo bespreken we de procesgerichte benadering van het ERP-systeem en gaan we dieper in op het begrip integratie. Daarnaast openen we de discussie rond Business Process Reengineering en brengen we de strategische implicaties van een ERP-implementatie in kaart. Tenslotte bekijken we een aantal mogelijke redenen waarom het ERP-systeem totnogtoe een geringe impact blijkt te hebben. Deze twee eerste hoofdstukken zijn belangrijk om de impact, die het ERP-systeem al dan niet op management accounting heeft, tot op zekere hoogte te kunnen begrijpen. In het derde hoofdstuk gaan we over tot de kern van de zaak en komen we tot een overzicht van de literatuur met betrekking tot de invloed van het ERP-systeem op management accounting. Na het terrein van management accounting zorgvuldig te hebben afgebakend, geven we de relatie tussen het ERPsysteem en het Accounting Informatie Systeem weer. In de daaropvolgende secties bekijken we de impact van het ERP-systeem op de twee grote deelgebieden van management accounting, zijnde de besluitvorming en de controleactiviteiten. Om af te sluiten gaan we nog na hoe het ERP-systeem de functie van de management accountant beïnvloedt. 1

10 Inleiding Het vierde en laatste hoofdstuk, zet het uitgevoerde praktijkonderzoek over ERP-systemen en management accounting uiteen. Hierin beschrijven we de vaststellingen die we in de ondernemingen Van de Velde, Alpro Soja, JBKart en de VRT konden noteren om uiteindelijk tot een aantal suggesties voor verder onderzoek te komen. Op die manier pogen we een bijdrage te leveren tot de reeds bestaande literatuur. Tenslotte valt er op te merken dat de scriptie aan een aantal beperkingen onderhevig is. Eerst en vooral heeft de literatuur, met de impact van ERP-systemen op management accounting als onderwerp, eerder een geringe omvang. Dit heeft ons echter toegelaten het onderwerp wat uit te breiden en voldoende aandacht te schenken aan het ERP-systeem zelf, wat tot op zekere hoogte noodzakelijk bleek te zijn om de impact van het ERP-systeem op management accounting te kunnen begrijpen. Verder werd er bij het opzoeken van de literatuur bewust zo weinig mogelijk gebruik gemaakt van het internet. Het internet bevat genoeg literatuur over ERP-systemen om een mensenleven te vullen. Daar zit dus niet onmiddellijk het probleem. Wel is het zo dat het moeilijk in te schatten valt in hoeverre deze literatuur als wetenschappelijk kan worden beschouwd. Daarom werd de voorkeur gegeven aan de minder commerciële vakliteratuur en de papers en boeken geschreven door academici. Tenslotte werd bewust de keuze gemaakt niet al te technisch te gaan. Hiermee bedoelen we dat met betrekking tot de technologie die aan de basis ligt van het ERP-systeem en de implementatie ervan, er niet al te zeer in detail werd getreden. Wel werd ervoor gezorgd dat de uiteenzetting voldoende is om de basiswerking van en het concept rond het ERP-systeem te kunnen begrijpen. 2

11 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht HOOFDSTUK 1: ERP TOEGELICHT 1.1 INLEIDING Aan de hand van dit inleidend hoofdstuk is het voornamelijk de bedoeling een zicht te krijgen op de werking van ERP-systemen. Dit is noodzakelijk om te kunnen begrijpen op welke manier een ERPsysteem al dan niet een impact op management accounting kan hebben, wat in het derde hoofdstuk aan bod zal komen. In dit eerste hoofdstuk staan we vooreerst stil bij het ontstaan van ERP-systemen (1.2). Vervolgens wordt het ERP-systeem nauwkeurig gedefinieerd (1.3). Uit deze definiëring vloeien een aantal kenmerken voort, die uitvoerig in het volgende onderdeel onder de loep worden genomen (1.4). Verder staan we stil bij de markt van de ERP-systemen. Er wordt een korte beschrijving gegeven van de voornaamste ERP-spelers op die markt (1.5). In een volgend onderdeel wordt gepolst hoe een ERPimplementatie in zijn werk gaat (1.6). Een ERP-implementatie is echter geen alledaags werk, waardoor in een volgend onderdeel wordt teruggekomen op de kritische succesfactoren en de mogelijke valkuilen van zo n implementatie (1.7). Om af te sluiten wordt ook nog een blik geworpen op de toekomst en de mogelijke verdere evolutie van het ERP-systeem (1.8). 1.2 HET ONTSTAAN VAN ERP-SYSTEMEN De term Enterprise Resource Planning werd oorspronkelijk geïntroduceerd door de Gartner Group in het begin van de jaren 90 (Fahy et al., 1999, blz. 3). In die tijd kende het ERP-systeem een ware opmars. SAP, BAAN, en andere ERP-leveranciers kenden een exponentiële toename van hun verkoopcijfers. Het doel van deze systemen was te komen tot een geïntegreerde besturing van de bedrijfsprocessen. Ze waren oorspronkelijk vooral gericht op de grote industriële ondernemingen, maar ondertussen worden ook KMO s overtuigd van het ERP-gebeuren en zijn er ook voor deze marktsegmenten ERP-spelers actief, zoals Navision, Exact, e.a. (Van Assen et al., 2000, blz. 74). De oorsprong van het ERP-systeem kan teruggevonden worden bij MRP II (Manufacturing Resource Planning) en zijn voorganger MRP (Material Requirements Planning) (Fahy et al., 1999, blz. 3). MRP zorgde louter voor de materiaalbehoeftenplanning, terwijl MRP II de planning van alle benodigde resources via een geïntegreerd systeem omvatte (Van Dierdonck et al., 1994, blz. 227). 3

12 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht Mackey et al. (1995, blz. 94) vermeldt dat de term Material Requirements Planning of MRP voor het eerst werd geïntroduceerd door IBM in Het vroegere MRP-systeem maakte gebruik van stuklijsten ( Bills of Material ), voorraadgegevens en de Master Production Schedule (MPS) om tot een planning te komen van de materiaalbehoeften en om de materiaalstroom doorheen het productieproces te coördineren. De planning van deze materiaalbehoeften was in feite niets meer dan de planning van orders voor het produceren of aankopen van de benodigde onderdelen (Fahy et al., 1999, blz. 3; Mackey et al., 1995, blz. 94). Dit nog eerder simplistisch systeem groeide snel uit tot het complexere MRP II-systeem waarin niet enkel informatie over de materiaalbehoeften aan bod kwam, maar ook informatie met betrekking tot productieprocessen, machines, financiële middelen en distributieactiviteiten (Fahy et al., 1999, blz. 3). MRP II kwam tegemoet aan de gebreken van MRP, vooral door het incorporeren van een capaciteitsplanning (Rajagopal et al., 2000, blz. 46). Rajagopal et al. (2000, blz. 46) beschrijft MRP II als een techniek waarbij de MPS werd omgezet in een gedetailleerd schema voor grondstoffen en componenten. Er werd vertrokken van de verkopen en de operationele planning om te komen tot een gedetailleerd plan voor onderdelen, die zowel door de ondernemingen zelf werden geproduceerd als aangekocht bij externe leveranciers. MRP II omvatte componenten voor verkoop, productie, voorraadbeheer en kasstroomplanning of met andere woorden de kernelementen die nodig zijn om het productie- en distributieproces te plannen en te controleren. Dit MRP II-systeem wordt geacht de voorloper van het huidige ERP-systeem te zijn, waarbij het ERP-systeem aan de gebreken van MRP II tegemoetkomt (Rajagopal et al., 2000, blz. 46). Ten eerste is het namelijk zo dat ERP-systemen in staat zijn om de data van alle domeinen in de organisatie met elkaar te integreren. Ten tweede maakt een ERP-systeem het mogelijk om real-time informatie te produceren, terwijl MRP II dit niet deed. Samenvattend kunnen we dus stellen dat MRP II eerder tegemoet was gekomen aan de gebreken van het oorspronkelijke MRP-systeem en vervolgens komt het ERP-systeem nu op zijn beurt tegemoet aan de tekortkomingen van MRP II. Mackey et al. (1995, blz. 95) daarentegen maakt, in tegenstelling tot de vorige auteurs, een onderscheid tussen MRP, MRP II én MRP III. Zoals reeds vermeld, was het MRP-systeem aanvankelijk beperkt tot het plannen van materiaalbehoeften doorheen het productieproces. De volgende stap was te voorzien of er voldoende capaciteit beschikbaar was om de planning tot uitvoering te brengen. MRP II incorporeerde hierbij het aanvankelijke MRP schema met een capaciteitsplanning en zorgde voor een geïntegreerde planning van de productie, de aankopen en de machinebezetting. Tenslotte breidt MRP III het systeem uit door er cost accounting, klantvorderingen en leveranciersschulden, verkooporders en andere zaken aan toe te voegen. We zouden met andere woorden dit MRP III-systeem van Mackey et al. (1995, blz. 95) kunnen zien als de verdere stap in de evolutie en dus als een alternatieve benaming voor het ERP-systeem. 4

13 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht Uit het voorgaande is het duidelijk dat het ERP-systeem niet van vandaag op morgen is ontstaan. Het systeem heeft een hele ontwikkelingsgeschiedenis voor zich. Het lijkt dan ook veilig te stellen dat het ERP-systeem, zoals het nu bestaat, zich niet in een eindstadium bevindt. Ongetwijfeld staat het ERPsysteem in de toekomst een blijvende evolutie te wachten. Hierop komen we in een later onderdeel terug (cfr infra 1.8). 1.3 DEFINITIE VAN EEN ERP-SYSTEEM Om precies te weten wat nu onder een ERP-systeem wordt verstaan, kunnen we opzoek gaan naar een definitie in de literatuur. Al gauw blijkt dat iedereen er min of meer zijn eigen definitie op na houdt. Toch is het voor het verdere verloop van deze thesis van belang een duidelijke omschrijving weer te geven van wat een ERP-systeem precies in zich draagt. Zo vinden we bij Granlund et al. (2001, blz. 6) het volgende: ERP-systems are defined as module-based integrated software packages that control all personnel, material, monetary and information flows of a company. (Granlund et al., 2001, blz. 6) Granlund et al. (2001, blz. 6) benadrukt dus vooral dat het om geïntegreerde software gaat op basis van verschillende modules waarbij er wordt gepoogd te komen tot de controle van informatiestromen. Booth et al. (2001, blz. 6) geeft een meer omvangrijke definitie weer en zegt: Enterprise resource planning (ERP) systems are integrated software packages designed to provide complete integration of an organization s business information processing systems and all related data. These systems are conceptually based on event-driven systems concepts, which include the capturing of both financial and non-financial data to facilitate access and ad hoc analysis. (Booth et al., 2001, blz. 6) Booth et al. (2001, blz. 6) spreekt net als Granlund et al. (2001, blz. 6) over geïntegreerde software pakketten, maar beklemtoont de integratie van informatiesystemen en dus van informatiestromen eerder dan de controle ervan. Daarnaast vermeldt Booth et al. (2001, blz. 6) ook nog dat zowel financiële als niet-financiële informatie wordt gemanaged via het ERP-systeem. Scapens et al. (1998, blz. 46) beschrijft het ERP-systeem dan weer op de volgende manier: 5

14 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht ERPS are software packages, [ ], which use relational database technology to integrate the various elements of an organisation s information system. These packages provide a number of separate, but integrated modules, which can be configured for any organisation. (Scapens et al., 1998, blz. 46) Scapens et al. (1998, blz. 46) vermeldt dat het ERP-systeem gebaseerd is op relationele database technologie om tot de integratie van informatiesystemen te komen. Net zoals Granlund et al. (2001, blz. 6) spreekt Scapens et al. (1998, blz. 46) over modules waaruit het ERP-systeem is opgebouwd. Deze modules kunnen volgens hem aangepast worden aan de organisatie waar het ERP-systeem wordt geïmplementeerd. Bij Fahy et al. (1999, blz. 2) vinden we het volgende terug: ERP software is designed to model and automate many of the basic processes of a company, from finance to shopfloor, with the goal of integrating information across the company and eliminating complex, expensive links between computer systems that were never meant to talk to each other. (Fahy et al., 1999, blz. 2). Fahy et al. (1999, blz. 2) legt dus voornamelijk de nadruk op de automatisering van de basisprocessen van een onderneming en op de integratie van informatiestromen, net zoals we ook bij Booth et al. (2001, blz. 6) terugvonden. Davenport (2000, blz. 2) omschrijft ERP-systemen als volgt: Enterprise Resource Planning (ERP) systems are packages of computer applications that support many, even most, aspects of a company s (or a nonprofit organization s, university s, or government agency s) information needs. (Davenport, 2000, blz. 2) Davenport (2000, blz. 2) legt vooral de nadruk op het feit dat de informatiebehoeften van een onderneming kunnen worden voldaan door één enkel systeem, namelijk het ERP-systeem. Clewett et al. (1998, blz. 4) vermeldt dan weer het volgende: ERP applications promise to integrate an entire corporation s business processes, enabling the corporation to become more flexible, efficient, and competitive. [ ] The objective for enterprise applications is typically to provide enterprisewide access to integrated information and business processes. (Clewett et al., 1998, blz. 4) Clewett et al. (1998, blz. 4) is met name van mening dat een ERP-systeem zorgt voor een verhoging van de flexibiliteit, efficiëntie en competitiviteit. Ze vermeldt net zoals Booth et al. (2001, blz. 6) en Fahy et al.(1999, blz. 2) de integratie van informatiestromen, maar ook van ondernemingsprocessen. Daarnaast 6

15 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht beklemtoont Clewett et al. (1998, blz. 4) het feit dat door het gebruik van een ERP-systeem iedereen nu toegang heeft tot informatie met betrekking tot alle delen van de onderneming. Maccarrone et al. (2000, blz. 2) stelt tenslotte dat ERP-systemen worden gebruikt met als doel: To integrate all the information related to a firm s business in a unique system. (Maccarrone, 2000, blz. 2) Net zoals Clewett et al.(1998, blz. 4), Booth et al. (2001, blz. 6) en Fahy et al.(1999, blz. 2) duidt Maccarrone et al. (2000, blz. 2) aan dat een ERP-systeem het mogelijk maakt om de informatie van een organisatie te integreren en dat dit zelfs mogelijk wordt door één enkel systeem, wat we ook bij Davenport (2000, blz. 2) terugvonden. Dit betekent een breuk met het verleden, namelijk het tijdperk waarin veel verschillende deelsystemen werden aangewend om de organisatie te besturen. Hierdoor kunnen, zoals Fahy et al. (1999, blz. 2) het zegt, dure linken tussen de verschillende systemen worden vermeden. Op basis van deze verschillende visies, kunnen we nu tot een geïntegreerde omschrijving komen van wat een ERP-systeem precies inhoudt. Dit laat toe om het begrip ERP-systeem duidelijk af te bakenen in het verdere verloop van de thesis. We kunnen stellen dat een ERP-systeem bestaat uit verschillende en met elkaar geïntegreerde modules die aan de organisatie kunnen worden aangepast (configuratie ). Het ERP-systeem kan op die manier de integratie van informatiestromen bevorderen en aan alle informatiebehoeften van een onderneming voldoen. Het ERP-systeem kent een procesgerichte benadering wat toelaat de ondernemingsprocessen te automatiseren en te integreren. Om dit alles te kunnen verwezenlijken doet het ERP-systeem een beroep op relationele databanken en client/server technologie. 1.4 KENMERKEN VAN ERP-SYSTEMEN In dit onderdeel zullen we een aantal basiskenmerken van ERP-systemen bespreken. De kenmerken die hier zullen worden bekeken, vormen de voornaamste componenten die we kunnen terugvinden in de eerder gegeven geïntegreerde omschrijving van het ERP-systeem (cfr. supra 1.3). Deze kenmerken zijn belangrijk om de basiswerking van een ERP-systeem te begrijpen. Daarom werd ervoor geopteerd om dit in de hiernavolgende sectie uitgebreid te bespreken. 7

16 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht Als eerste kenmerk wordt het modulaire karakter van het ERP-systeem wat van naderbij bekeken. Vervolgens concentreren we ons op de database van het ERP-systeem. Verder komt de mate waarin het ERP-systeem kan worden aangepast of de configuratie aan bod. Tenslotte wordt een licht geworpen op de client/server technologie. Dit zijn meteen ook de kenmerken die kunnen worden teruggevonden bij Davenport (2000, blz. 299) HET MODULAIR KARAKTER VAN EEN ERP-SYSTEEM Het ERP-systeem kan worden beschouwd als een verzameling van modules (Granlund et al., 2001, blz. 6; Scapens et al., 1998, blz. 46; Davenport, 2000, blz. 299). Deze modules zijn in staat om met elkaar te communiceren, hetzij direct, hetzij indirect via het aanpassen van een centrale database (Davenport, 2000, blz. 299). In de literatuur kunnen we verschillende indelingen terugvinden van de bij het ERPsysteem voorkomende modules. Hierna volgt een samenvattende uiteenzetting. Een eerste module is de financiële module. Volgens Bancroft et al. (1998, blz. 32) omvat deze module drie submodules die op hun beurt verschillende functionaliteiten omvatten: Financiën, Controlling en Activamanagement. Financiën omvat onder meer functies voor het beheren van klantvorderingen en leveranciersschulden, de grootboekrekeningen en investeringen. Controlling bezit functionaliteiten voor de ondersteuning van kosten- en winstcentra, kostprijscalculatie, winstgevendheidanalyse, etc. Daarnaast bezit deze submodule een waaier aan rapporteringsfuncties. Ten derde hebben we de submodule voor Activamanagement. Deze module omvat functies voor het managen van vaste activa, gehuurde activa ( leasing ) en onroerende goederen. Daarnaast kunnen de liquide middelen worden beheerd aan de hand van de verscheidene thesauriemogelijkheden. Booth et al. (2000, blz. 8) neemt in zijn overzicht ook een financiële module op, maar hij geeft een andere indeling van de submodules weer. Zo onderkent hij de submodules Financiën, Financiële Rapportering en een submodule voor Management Accounting. Een tweede module verzorgt alles wat te maken heeft met het personeelsbeleid. Deze module ondersteunt onder andere de loonberekeningen, de administratie van de extra legale voordelen, personeelsontwikkeling, personeelsplanning en tijdmanagement, reiskostenvergoeding, etc. Er worden ook verschillende mogelijkheden voorzien om organogrammen te maken (Bancroft et al., 1998, blz. 33; Booth et al., 2000, blz. 8). Een derde module richt zich op de productie en logistiek. Dit is de meest omvangrijke en complexe module van allemaal. De reden hiervoor moet worden gezocht bij het ontstaan van ERP-systemen (cfr. supra 1.2). Algemeen kunnen volgens Bancroft et al. (1998, blz. 33) vijf submodules worden onderscheiden met opnieuw elk hun functionaliteiten. Een eerste submodule dient ter ondersteuning van 8

17 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht materiaalmanagement. Dit omvat alle taken om de supply chain te beheren, waaronder bijvoorbeeld functies voor het aankoopproces, leveranciersevaluatie, voorraadbeheer, kanban en just in time principe. Een tweede submodule verzorgt de ondersteuning van het onderhoud. Zo kunnen bijvoorbeeld het plannen en uitvoeren van herstellingen en preventief onderhoud worden geregeld. Ten derde is er kwaliteitsmanagement. Deze module staat onder meer in voor het plannen en implementeren van procedures voor inspectie en kwaliteitsverzekering. Ten vierde wordt er een submodule voorzien voor productieplanning en controle. Deze submodule omvat functies om alle stappen in het productieproces te ondersteunen, alsook functies voor het voorzien van de nodige capaciteiten, materiaalbehoeften, planning, product costing, stuklijsten ( bills of material ), CAD interface en engineering en veranderingsmanagement. Ten laatste hebben we een module voor projectmanagement. Hierdoor kunnen projecten worden gepland, gemanaged en geëvalueerd. Een vierde module zorgt voor de organisatie van de verkoop en de distributie. Deze module bezit functionaliteiten ter ondersteuning van prospect- en klantmanagement, verkoopordermanagement, configuratiemanagement, distributie, exportcontrole, verzending en transportmanagement en facturatie (Bancroft et al., 1998, blz. 34; Booth et al., 2000, blz. 8). Het overzicht toont op een eenvoudige manier waartoe een ERP-systeem in staat is. Het maakt duidelijk dat het systeem werkelijk de volledige onderneming en haar processen omvat. Hierbij moet worden opgemerkt dat ERP-systemen georganiseerd zijn rond ondernemingsprocessen, eerder dan rond de verschillende (departementale) functies. De verkoopmodule bijvoorbeeld laat toe om het verkoopproces als een geheel te managen zonder het in zijn verschillende functies uiteen te trekken. Het ERP-systeem integreert verschillende functies in één module zodat het geheel procesmatig kan worden benaderd (cfr. infra 2.2). Om de modules visueel voor te stellen, wordt hierna een schematisch overzicht gegeven van de opbouw van een ERP-systeem naar analogie van Granlund et al. (2000, blz. 6). Uit onderstaande figuur 1 kan ook het modulair karakter van een ERP-systeem worden afgeleid. Naast de modules opgenomen in het ERP-systeem wijst Granlund et al. (2000, blz. 6) er echter op dat ondernemingen ook gebruik kunnen maken van afzonderlijke applicaties (de special solutions ). Tussen deze applicaties en het ERPsysteem moeten dan wel (automatische of manuele) interfaces worden ontworpen om de informatiestromen tussen beide systemen te verzorgen. Om dit te kunnen verwezenlijken zullen er echter veel of weinig aanpassingen nodig zijn om de verbinding met het ERP-systeem mogelijk te maken. 9

18 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht Figuur 1: De basisarchitectuur van een ERP-systeem Logistiek Alleenstaande Applicaties Accounting Productie Personeelsbeleid Database/data warehousing Client/Server Technologie Materialen Projecten Etc. Bron: Granlund et al., 2000, blz. 6 Ondernemingen kunnen ervoor opteren om slechts die modules te implementeren die ze werkelijk nodig hebben (Davenport, 2000, blz. 299). Daarnaast kunnen ze zelfs beslissen om een aantal functies van de gekozen ERP-leverancier te vervangen door een softwareapplicatie van een andere leverancier. Dit valt ook onder wat Granlund et al. (2000, blz. 6) de special solutions of de alleenstaande applicatie noemt EÉN DATABASE, ÉÉN SYSTEEM Voor het tijdperk van de geïntegreerde informatiesystemen werden de nodige applicaties typisch ontworpen door de eigen informatica-afdeling (Bancroft et al., 1998, blz. 14). In de meeste gevallen werden deze applicaties ontwikkeld op vraag van de verschillende departementen. Maar dit heeft echter tot gevolg dat de applicaties ontwikkeld werden enkel en alleen vanuit het gezichtspunt van deze departementen. Zo gebruikte ieder departement zijn eigen definities voor het omschrijven van de nodige data naargelang de specifieke behoeften van het departement. Dit had echter tot gevolg dat er na verloop van tijd zogenaamde software eilanden ontstonden die met elkaar moesten worden verbonden. Dit gebeurde via een zogenaamde batch interface, waarbij de gegevens (meestal s nachts wanneer de gebruikers niet on-line waren) werden overgedragen van het ene eiland naar het andere. Omwille van de verschillende uitvalshoeken en het gebrek aan éénduidige definities, kregen de gegevensvelden in de verschillende systemen een andere betekenis. Dit zorgde dan weer voor 10

19 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht verwarring en overtolligheid van gegevens (redundantie ). Maar het zorgde daarenboven ook voor frustratie, gezien de gegevens uit de verschillende systemen bij de rapportering nooit overeenstemden. Het ERP-systeem komt tegemoet aan dit probleem. Hierbij wordt de onderneming als een geheel beschouwd en wordt er niet gedacht in termen van de verschillende departementen in een organisatie. Men redeneert wel op basis van processen, over de grenzen van de functionele departementen heen. Zo wordt er tot één enkel systeem gekomen. Hierbij is het kenmerkend dat het ERP-systeem gebruik maakt van één enkele database waarvan de verschillende applicaties gegevens ontrekken, invoeren en aanpassen (Davenport, 2000, blz. 302). Dit zorgt ervoor dat alle data slechts éénmaal in het systemen hoeven te worden ingevoerd wat leidt tot besparing van tijd en een afname van de redundantie of overtollige gegevens (Bancroft et al., 1998, blz. 16). Zo ook zullen de gegevens nu bij de rapportering met elkaar overeenstemmen, gezien ze afkomstig zijn van één en dezelfde database. Daarnaast wordt er gezorgd voor een éénduidige en duidelijke betekenis van elk gegevensitem door het aanleggen van een zogenaamde datadictionnary. Dit is een geautomatiseerde woordenboek waarin de precieze betekenis, omschrijving, samenstelling en randvoorwaarden voor de gegevens formeel worden vastgelegd (Bots J., 1999, blz. 918). De databases die door ERP-systemen worden gebruikt, zijn veelal relationeel (Davenport, 2000, blz. 302; Fahy et al., 1999, blz. 3; Scapens et al., 1998, blz. 46).. Het gebruik van relationele databases laat toe gegevens op te slaan zonder dat men vooraf weet op welke manier of in welke combinaties men die gegevens terug zal opvragen (Davenport, 2000, blz. 302). Een relationele database is een georganiseerde verzameling van gegevens die bestaat uit een aantal tabellen. Elke tabel bestaat uit een aantal kolommen (velden genoemd) en een aantal rijen (records genoemd). Een tabel moet een veld bevatten dat voor elke record een unieke waarde heeft. Dit veld wordt een primaire sleutel genoemd. Via een gemeenschappelijk veld kunnen dan relaties tussen de verschillende tabellen worden gelegd. Meestal zal dit gemeenschappelijk veld de primaire sleutel zijn. Er geldt dat wanneer de primaire sleutel is gekend, alle gegevens over een bepaald object (bijvoorbeeld de klant) zijn gekend, gezien alle bijhorende records kunnen worden opgespoord CONFIGURATIE Bij de definiëring van het ERP-systeem werd reeds vermeld dat de modules van een ERP-systeem kunnen worden aangepast aan de organisatie waar het systeem wordt geïmplementeerd (Scapens et al., 1998, blz. 46). Ook Davenport (2000, blz. 301) vermeldt dat hoewel een ERP-systeem een standaardpakket van verschillende applicaties vormt, de ondernemingen toch hun ERP-systeem kunnen afstemmen op de ondernemingsprocessen aan de hand van een configuratieproces. Concreet houdt dit in 11

20 Hoofdstuk 1: ERP Toegelicht dat de onderneming een hele resem keuzes moet maken in verband met de manier waarop ze haar processen wenst uit te voeren. Deze keuzes bevinden zich echt op het detailniveau van een ondernemingsproces, waardoor de configuratie veel tijd in beslag neemt. Bijvoorbeeld moet worden ingegeven of men de voorraadwaardering wenst uit te voeren aan de hand van LIFO of FIFO. De bedoeling is te komen tot een afstemming tussen de ondernemingsprocessen en het ERP-systeem. Davenport (2000, blz. 153) schrijft dat de huidige ERP-systemen voorzien zijn van zogenaamde templates waarin de verschillende parameters moeten worden ingevuld. Dit laat een snellere uitvoering van dit (omslachtig) configuratieproces toe. Deze templates zijn gestructureerd volgens industrietak. Indien men bijvoorbeeld heeft te doen met een chemische onderneming, kan onmiddellijk worden begonnen met het configureren van die parameters die typisch zijn voor de chemische sector. Daarnaast kan de onderneming bij de implementatie van SAP bijvoorbeeld (een van de grote ERPspelers, cfr. infra 1.5) gebruik maken van het zogenaamde referentiemodel om zich te laten bijstaan tijdens dit configuratieproces (Bancroft et al., 1998, blz. 40). SAP heeft dit referentiemodel op basis van een jarenlange ervaring in verschillende industrietakken ontplooid. Het omvat een uitgebreid overzicht van alle processen en oplossingen die in het systeem van SAP zijn opgenomen en die kunnen worden gebruikt als vertrekpunt voor het ontwerpen van de bedrijfsprocessen (Curran et al., 1999, blz. xxiii). Bancroft et al. (1998, blz. 41) vermeldt in deze context dat aan de hand van het referentiemodel het verschil kan worden nagegaan tussen de standaardapplicaties voorzien in het ERP-systeem en de manier waarop de onderneming haar ondernemingsprocessen wil uitvoeren. Zoals Bancroft et al. (1998, blz. 42) het stelt, kan het referentiemodel worden gebruikt om de verschillende ondernemingssituaties te identificeren en te definiëren. Indien dit is gebeurd, kan er worden nagegaan in welke mate het nodig zal zijn om het ERP-systeem aan de organisatie aan te passen ( customization ) CLIENT/SERVER TECHNOLOGIE De nieuwe ERP-systemen werken op basis van client/server technologie (Fahy et al., 1999, blz. 3; Davenport, 2000, blz. 300). Bij een dergelijke technologie is het de taak van de server te reageren en te antwoorden op de verzoeken en aanvragen van de gebruikers (de clients ). Deze verzoeken betreffen het verwerken van transacties en het opgeven van gegevens. Voorbeelden van een verzoek zijn: het doorgeven van boodschappen, het updaten van een file, het opvragen van bepaalde gegevens, etc. Deze aanvragen van de gebruikers komen via het netwerk bij de server terecht. De server moet dan bepalen op welke manier het best aan het verzoek van de gebruiker kan voldoen. Omwille van de typische architectuur van deze technologie, kunnen verschillende gebruikers tegelijkertijd een document, file of tabel opvragen en zelfs aanpassen (Bancroft et al., 1998, blz. 18). Client/Server technologie wordt dan ook aanschouwd als zijnde de oplossing voor de moeilijkheid om de organisatie aan elkaar te linken. 12

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Managementinformatiesysteem

Managementinformatiesysteem Managementinformatiesysteem (aanvulling bij hele boek) Het opzetten van een managementinformatiesysteem Wanneer je een werkstuk moet maken, bijvoorbeeld over de houding van de Nederlanders ten opzichte

Nadere informatie

Ready-2-Benefit ERP Out-of-the-box

Ready-2-Benefit ERP Out-of-the-box Ready-2-Benefit ERP Out-of-the-box AD ULTIMA GROUP Beneluxpark 7 8500 Kortrijk Belgium Tel: +32 56 740 740 Fax: +32 56 740 700 E-mail: info@adultimagroup.com Website: www.adultimagroup.com This document

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

Warehouse Management Systems vandaag en morgen

Warehouse Management Systems vandaag en morgen Warehouse Management Systems vandaag en morgen Ervaringen vanuit het internationale pakketonderzoek IPL / IML Oliver Wolf, René van den Elsen MTL - Team warehouse logistics -http://www.warehouse-logistics.com

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB ERP nu ook geschikt voor midden- en kleinbedrijf Was Enterprise Resource Planning (ERP) tot aan het begin van het millennium vooral voor de grote

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Haal meer uit uw productie en logistiek

Haal meer uit uw productie en logistiek De Clercq Solutions Efficiency Flexibility Traceability Quality Time-to-market Haal meer uit uw productie en logistiek De Clercq Solutions Productievloer, magazijn en medewerkers... De Clercq Solutions

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket Bedrijf BTL Plastics Sector Productie Producten en diensten Kunststofonderdelen voor industriële voertuigen en machines Website www.btlplastics.com

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

TimeManager. ERP voor Dienstverleners. SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company

TimeManager. ERP voor Dienstverleners. SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company TimeManager ERP voor Dienstverleners SalesManager Software 2013 The Customer Centric Software Company 2 Inleiding Bent u werkzaam in Professional Services? Met onze geïntegreerde CRM en Project Management

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

8 Productiebeheer met Navision

8 Productiebeheer met Navision 7 Voorwoord Productiebedrijven worden geconfronteerd met steeds korter wordende levertijden en veel meer variatie in het aantal producten. Veel klanten willen dat er op klantspecificatie geleverd wordt.

Nadere informatie

Het is een verticaal geïntegreerd bedrijf, dat zowel actief is in de productie van grondstoffen en halffabrikaten als van afgewerkte producten.

Het is een verticaal geïntegreerd bedrijf, dat zowel actief is in de productie van grondstoffen en halffabrikaten als van afgewerkte producten. Referenties Beaulieu International Group De klant Beaulieu International Group is een Belgische industriële groep die ontstond in de zomer van 2005 uit de fusie van vijf zelfstandige takken van de voormalige

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Daniël van der Perren 7-12-2009 Business Process Management Inhoud Business Process Management... 3 Maar wat is nu een Process?... 4 Wat is een Business Process?... 5 Wat is

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Self Service BI. de business

Self Service BI. de business BI in de praktijk Self Service BI Breng de kracht van BI naar de business Luc Alix Sogeti Nederland B.V. Redenen voor Business Intelligence Sneller kunnen beslissen 42 % Beter kunnen beslissen 42 % Concurrentieel

Nadere informatie

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware INTEGRATIE CONTINUE INNOVATIE WORKFLOW ONDERSTEUNING ABECON-CONSULTANCY OVER ABECON Microsoft Dynamics Nieuwe kansen in een veranderende media wereld Standaard

Nadere informatie

Efficiëntie? Dat is werken

Efficiëntie? Dat is werken Efficiëntie? Dat is werken met actuele informatie. Punt. Isabel Corporate Synchroniser Isabel Corporate Synchroniser Hoe efficiënt werkt u vandaag? Vandaag is het uitwisselen van bestanden tussen Isabel

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Presentation. Simple solutions for complex requirements

Presentation. Simple solutions for complex requirements Presentation Simple solutions for complex requirements Company plus 1994: Oprichting als Intersoft GmbH 2000: Omzetting naar FAUSER AG Vestingingen: Gilching (München), Erkrath (Düsseldorf) Hamburg Budapest

Nadere informatie

Supply Chain Solutions

Supply Chain Solutions Supply Chain Solutions Actemium Supply Chain Solutions verbetert uw efficiency op de werkvloer door real-time identificatie en registratie van de goederenstroom. Een naadloze aansluiting tussen uw backofficesysteem

Nadere informatie

Orbis Software. Exact. Integration Tools. Whitepaper

Orbis Software. Exact. Integration Tools. Whitepaper Orbis Software Exact Integration Tools Whitepaper Exact Integration Tools Whitepaper Orbis Software is met het product TaskCentre marktleider op het gebied van Business Proces Management (BPM) software

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Food Solution & Heemskerk OBUG 2014

Food Solution & Heemskerk OBUG 2014 Food Solution & Heemskerk OBUG 2014 Agenda - Introductie - W. Heemskerk BV - Wat is de Ordina Food Solution? - Waarom de Ordina Food Solution? - Aanpak - Resultaten 2 3 Historie W. Heemskerk BV 1960: Opgericht

Nadere informatie

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 How to create a sustainable future for production companies in Belgium, given the context of high costs & global competition? Industry 4.0: visie op een industriële

Nadere informatie

WMS WISE voor food-retail

WMS WISE voor food-retail WMS WISE voor food-retail De moderne oplossing voor efficiënt magazijnbeheer Warehousemanagement met flexibiliteit als uitgangspunt WISE Minimalisatie van kosten, maximale productiviteit Als food-retailer

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Onafhankelijke Bedrijfsadviseurs

Onafhankelijke Bedrijfsadviseurs Onafhankelijke Bedrijfsadviseurs CARE Consulting Services + 32 11 21 12 22 www.care4trade.be Onze missie Net zoals een architekt in de bouwsector, zo mag ook de rol van CARE Consulting Services gezien

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving

Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder Administratief 12 mei 2007 Inhoud Aanleiding Administratieve systemen REA model Aspect Oriented

Nadere informatie

OpenText RightFax. Intuitive Business Intelligence. Whitepaper. BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax

OpenText RightFax. Intuitive Business Intelligence. Whitepaper. BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax OpenText RightFax Intuitive Business Intelligence Whitepaper BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax Beschrijving van de oplossing, functionaliteit & implementatie Inhoud 1 Introductie 2 Kenmerken

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Ad Hoc rapportage of constante sturing. Presentatie door: Paul Brands Regional Account Executive

Ad Hoc rapportage of constante sturing. Presentatie door: Paul Brands Regional Account Executive 1 Ad Hoc rapportage of constante sturing Presentatie door: Paul Brands Regional Account Executive Agenda 2 Wie zijn wij? Duurzaam ondernemen / Informatie voorziening. Veranderende inzichten. Knelpunten

Nadere informatie

Alle functionaliteiten die u nodig heeft voor aanzienlijk lagere kosten. Maatwerk met standaard ERP Software

Alle functionaliteiten die u nodig heeft voor aanzienlijk lagere kosten. Maatwerk met standaard ERP Software Alle functionaliteiten die u nodig heeft voor aanzienlijk lagere kosten Maatwerk met standaard ERP Software Whitepaper Een goede start Plus handige cheklist! Efficiënter werken bij handels- en productiebedrijven.

Nadere informatie

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control Working capital management De toenemende druk op Credit Control Content Introductie (5 slides) Stelling Het dilemma van Credit Control Wat is werk kapitaal Positie Credit Control binnen de onderneming

Nadere informatie

HR Analytics made easy for SAP by Every Angle for HR. Mike Hoksbergen 18-19 april 2013

HR Analytics made easy for SAP by Every Angle for HR. Mike Hoksbergen 18-19 april 2013 HR Analytics made easy for SAP by Every Angle for HR Mike Hoksbergen 18-19 april 2013 Content 1 Introductie Every Angle Software Solutions B.V. 2 Every Angle Toegevoegde Waarde 3 Every Angle voor HR -

Nadere informatie

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille versie van 16/09/2014 1 Inleiding Via de kmo-portefeuille (http://www.kmo-portefeuille.be/) kunnen kmo s subsidies krijgen voor opleiding, advies, strategisch

Nadere informatie

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19 De auteurs 3 Voorwoord 5 Inleiding 7 Deel 1: Het begon met ABC 17 Bezin eer je begint... 19 Wat is Activity Based Costing? 25 1. Globaal ABC-model 25 2. Basisconcepten 30 2.1. Activity Costing 30 2.2.

Nadere informatie

CORE COMPETENCES. Boekhoudadministratie Financiële administratie Commerciële admin / ERP E-commerce

CORE COMPETENCES. Boekhoudadministratie Financiële administratie Commerciële admin / ERP E-commerce PARTNER IN AUTOMATISERING Sinds 1987 specialiseert ons systeemhuis zich in de ontwikkeling van efficiënte en gebruiksvriendelijke bedrijfsoplossingen, die het administratief en commercieel beheer van ondernemingen

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en)

EXAMENPROGRAMMA. Financieel-Administratief Diploma('s) Diplomalijn(en) Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Bedrijfsadministratie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

ICT Management. Leerprocessen en hun invloed op de kwaliteit van IT-servicemanagement. Kortere terugverdientijd door het versnellen van het leerproces

ICT Management. Leerprocessen en hun invloed op de kwaliteit van IT-servicemanagement. Kortere terugverdientijd door het versnellen van het leerproces ICT Management Kortere terugverdientijd door het versnellen van het leerproces Leerprocessen en hun invloed op de kwaliteit van IT-servicemanagement SOLUTIONS THAT MATTER 1 Kortere terugverdientijd door

Nadere informatie

Logistiek management in de gezondheidszorg

Logistiek management in de gezondheidszorg Katholieke Universiteit Leuven Faculteit Geneeskunde Departement Maatschappelijke Gezondheidszorg Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap Master in management en beleid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

face to face voorjaarsconferentie 2013 Universitair Ziekenhuis Antwerpen

face to face voorjaarsconferentie 2013 Universitair Ziekenhuis Antwerpen face to face voorjaarsconferentie 2013 Universitair Ziekenhuis Antwerpen missie Het UZA is een universitair centrum voor topklinische en klantvriendelijke patiëntenzorg, hoogwaardige academische opleiding

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding DYA DAG 2013 van samenhang naar verbinding 1 Programma 09.45 Principle-based architectuur: van gelijk hebben naar gelijk krijgen Theo-Jan Renkema, Rabobank Nederland 10.20 Van Samenhang naar verbinding:

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Praktische hulp bij de keuze van een ERP pakket in de Bouw. Peter Van Damme

Praktische hulp bij de keuze van een ERP pakket in de Bouw. Peter Van Damme Praktische hulp bij de keuze van een ERP pakket in de Bouw Peter Van Damme 1. Abc DigiBouw 2. Wat is ERP 3. Valkuilen 4. Methodiek en stappenplan 5. Conclusie 6. Hulpmiddelen Agenda ABC DigiBouw Advies

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

Inzet van ERP maximaliseren

Inzet van ERP maximaliseren Inzet van ERP maximaliseren Ziekenhuis Gelderse Vallei 4 december 2014 Introductie Sprekers van Vandaag Jan de Boer Partner KPMG IT Advisory Global Lead Healthcare +31 (0)30 658 2156 deboer.janjc@kpmg.nl

Nadere informatie

Wat is Sales Benchmarking?

Wat is Sales Benchmarking? benchmarking Wat is Sales Benchmarking? Sales Benchmarking vergelijkt de belangrijkste Sales prestatie indicatoren van uw organisatie met die van uw directe- en indirecte concurrenten. Benchmarking vindt

Nadere informatie

software, hardware en diensten Gerechtsdeurwaarders Accounting Handel & Industrie Logistieke Dienstverlening

software, hardware en diensten Gerechtsdeurwaarders Accounting Handel & Industrie Logistieke Dienstverlening software, hardware en diensten Gerechtsdeurwaarders Accounting Handel & Industrie Logistieke Dienstverlening Organi your profit! Actief sedert 1977 en ondertussen uitgegroeid tot een toonaangevende IT-speler

Nadere informatie

Plan van Aanpak Business Project

Plan van Aanpak Business Project 1. Aanleiding en achtergrond van het project Soulco is een Belgische KMO die zijn activiteiten uitoefent in Afrika en het Midden- Oosten. Ze willen graag een nieuwe website omdat hun huidige website volledig

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie Historie Royal Sens, opgericht in 1896, is werkzaam in de verpakking producerende sector en richt zich met name op de productie van papier- en kunststof etiketten, gesneden, gestanst én van de rol. De

Nadere informatie

Bedrijfsprocessen theoretisch kader

Bedrijfsprocessen theoretisch kader Bedrijfsprocessen theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. Bedrijfsprocessen Het procesbegrip speelt een belangrijke rol in organisaties. Dutta en Manzoni (1999) veronderstellen

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

sales performance Guided Buying software for customer specific solutions Bas Könst

sales performance Guided Buying software for customer specific solutions Bas Könst Guided Buying software for customer specific solutions Bas Könst Visie Quootz ontwikkelt en implementeert standaard software voor het optimaliseren van het verkoop-proces Wereldwijde toegang, 24/7 Webbased

Nadere informatie

Relationele databases

Relationele databases Relationele databases Normaliseert eer gij begint! Normalisatie is van zeer groot belang bij het ontwikkelen van een database applicatie. De kern van de zaak, de doelstelling : Efficiënt beheer van data.

Nadere informatie

Onderzoek naar de determinanten voor een succesvolle implementatie van een ERP-systeem

Onderzoek naar de determinanten voor een succesvolle implementatie van een ERP-systeem UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2006-2007 Onderzoek naar de determinanten voor een succesvolle implementatie van een ERP-systeem Scriptie voorgedragen tot het bekomen

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Overview. HP - Horti Productie. Microsoft Dynamics NAV. 2009 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. HP - Horti Productie. Microsoft Dynamics NAV. 2009 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV HP - Horti Productie Overview 2009 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted,

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Copyright Datacon www.datacon.nl Wat is een intranetportal? Een intranet is een online gepersonaliseerde en geïntegreerde toegang tot

Nadere informatie

Data transformeren naar actiegerichte inzichten REPORTS ANALYTICS

Data transformeren naar actiegerichte inzichten REPORTS ANALYTICS Data transformeren naar actiegerichte inzichten REPORTS to ANALYTICS Voordelen Voor de Business professional Vanaf dag 1 heb je waardevolle inzichten die voor een jumpstart van uw business intelligence

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

Operationeelrisicomodeleren

Operationeelrisicomodeleren Operationeelrisicomodeleren Eencombinatievanrisicomanagmenten procesmodelereninhetfinanciëledomein RolandSwinkels Juli2009 Plan van Aanpak Master Thesis Operationeel risico modelleren afstudeernummer:

Nadere informatie

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS Geïntegreerde Operations Support oplossingen Geïntegreerde Operations Support voor Telecom, Utilities & Media Als branchespecialist ondersteunt Atos Origin

Nadere informatie

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Automatiseer uw Purchase-to-Payproces voor een betere afstemming tussen Inkoop en Finance Uw

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Nieuwe Sales Forecast en Demand Planning op het HANA platform

Nieuwe Sales Forecast en Demand Planning op het HANA platform Nieuwe Sales Forecast en Demand Planning op het HANA platform Al meer dan tien jaar geleden lanceerde SAP APO, het supply chain planning systeem wat in vele bedrijven wereldwijd wordt gebruikt voor sales

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren

Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren M A P I N F O E X P O N A R E Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren INTRODUCTIE VAN MAPINFO EXPONARE MapInfo Exponare is ontwikkeld om gebruikers toegang

Nadere informatie

Uitleg algemene structuur WTell

Uitleg algemene structuur WTell Uitleg algemene structuur WTell Brondocument C:\WebServer\Handleiding\WTellAlgemeen\WTellStructuurGlobaal.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-09-11 1e versie met uitleg globale structuur WTell

Nadere informatie

CV van Wouter. Masters in Finance B.V. Opdrachtgever: KWS Infra BV. Functie: Administratief medewerker 06-2015 07-2015

CV van Wouter. Masters in Finance B.V. Opdrachtgever: KWS Infra BV. Functie: Administratief medewerker 06-2015 07-2015 CV van Wouter Profiel Wouter is een servicegericht persoon die van hard werken houdt, leergierig is en dingen zich snel eigen maakt. Hij heeft een net voorkomen en goede manieren. Zijn kracht ligt in het

Nadere informatie