Overheid & ICT: alle standhouders en de Geo-Route Nieuws rond beheersystemen Digitalisering rond WION, BAG en nwro Kadaster publiceert Historiekaart

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Overheid & ICT: alle standhouders en de Geo-Route Nieuws rond beheersystemen Digitalisering rond WION, BAG en nwro Kadaster publiceert Historiekaart"

Transcriptie

1 3 Ontwikkelingen in Ruimtelijke Informatie & Geo-ICT April/Mei 2009 jaargang 7 Overheid & ICT: alle standhouders en de Geo-Route Nieuws rond beheersystemen Digitalisering rond WION, BAG en nwro Kadaster publiceert Historiekaart

2 BAG Totaal Werkt goed!! Bij meer dan 100 gemeenten!! lees meer op

3 Colofon GIS-Magazine informeert over ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke informatie en Geo-ICT. GIS-Magazine verschijnt 8 maal per jaar in Nederland en België. Directie/uitgever: Ruud Groothuis Redactie: Tel.: (0527) Fax: (0527) Hoofdredacteur: Remco Takken Eindredacteur: Eric van Rees Aan deze uitgave werkten mee: Serge Beckers Willem van Hinsbergh Bart Biemond Richard Schmidt Gerard Groeneveld András Wilscinszky Selma Hafkamp Met vaste bijdragen van: Guido van den Heuvel Roelof Keppel Lambert-Jan Koops Sonja van Poortvliet Advertentie-exploitatie: Tel.: (0527) Fax: (0527) Wilfred Westerhof Abonnementenservice: Tel.: (0527) Fax: (0527) Jacqueline Bruinsma Vormgeving: Sander van der Kolk Druk: Drukkerij Giethoorn ten Brink, Meppel Uitgever: CMedia B.V. Constructieweg 17, 8305 AA Emmeloord Postbus 231, 8300 AA Emmeloord Tel: (0527) Abonnementen: Uitgebreide informatie over een abonnement op GIS-Magazine vindt u in de rubriek Lezersservice. GIS-Magazine op Internet: ISSN Marc Vloemans Berend Vonk (cartoon) Miron Ziekman (karikaturen) Niets uit deze uitgave mag geheel of gedeeltelijk worden overgenomen en vermenig vuldigd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De passie voor de waar-vraag Dit tijdschrift komt ongetwijfeld in handen van mensen die nieuwsgierig zijn naar de betekenis en het belang van GIS, Geografische Informatie Systemen. Lang niet alle beursexposanten en bezoekers op Overheid & ICT hebben immers een geografische achtergrond, of een beroepsmatige focus op de digitale kaart als bindende factor voor allerlei soorten informatie. Niet alle van overheidswege aanwezige bezoekers hebben raakvlakken met actuele wetgeving, zoals de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), de Wet Informatie-uitwisseling van Ondergrondse Netten (WION), de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) of de nieuwe Wet op de Ruimtelijke Ordening (nwro). Dat kan natuurlijk. De passie voor de waar?- vraag is echter bij iedereen op te roepen. Wel zullen vakspecialisten in de geo-sector iets verder kijken als zij een mooi uitgevoerde landkaart zien. Denk aan verrassende verbanden tussen totaal verschillende maatschappelijke vraagstukken, die zichtbaar worden op een kaart. Warme hartkloppingen die opkomen bij het zien van een Amsterdamse gracht, die op de Kleinschalige Basiskaart daadwerkelijk digitaal onder een brug door stroomt. Het gevoel van controle dat je krijgt als je een leiding-afsluiter in een Smallworld- of ArcGIS-omgeving dicht zet met een muisklik, en je meteen kunt zien welke watergebruikers een brief zullen krijgen wegens periodiek onderhoud of bruin water. Maar sta ook even stil bij de maagzweer die opspeelt bij het idee dat wij straks al die prachtige ondergrondse kabel- en leidingbestanden aan het Kadaster moeten aanleveren als plat, nee, banaal PNG-bestand Een simpel screenshot! Weg interactiviteit, weg precisie, weg automatische één-op-één terugmelding van mogelijke fouten, weg uniek identificeerbare objecten Au! OK, er is dus nog veel te doen, maar veel is al gedaan. Mijn grootouders woonden vroeger aan de Renkumse Doctor Haverkorn van Rijsewijkweg nummertje 16. Stel je eens voor hoe vaak deze prachtige straatnaam in het verleden is verhaspeld. Door de Belastingdienst, Waterleiding Maatschappij Gelderland, de PGEM, de Burda, de Rijksdienst voor Wegverkeer, de VARA en niet te vergeten de gemeentelijke afdelingen. Want alle brieven die uitgingen van Groen, Wegen, Bouwen & Wonen, Sociale Zaken en noem ze maar op, allemaal verrieden ze een eigen straatnamenbestand. En dan raakt er wel eens correspondentie kwijt die vorig jaar nog opgeslagen lag onder Dr. Havercorn v. Ryswykwg 16. Telt u het aantal mogelijke afwijkingen even? Vanaf het moment dat de gemeenten alle BAG-gegevens, want daar praten we over, eenmaal op orde hebben, zal er heel veel ergernis, inefficiëntie en dubbele bijhouding omtrent de adressering voorgoed zijn verdwenen. Niet meer vragen naar de bekende weg! En van daar uit gaan we verder. We zien elkaar vast en zeker op de Overheid & ICT-beurs, op zoek naar nieuwe uitdagingen, mooie geo-oplossingen voor alledaagse problemen! Copyright 2009 CMedia B.V. Remco Takken, Hoofdredacteur GIS-Magazine 3

4 I n h o u d Overheid Geo en gemeentes 6 Grontmij pilot bji WML 8 Van onze gemeenteambtenaar in India 10 Nijmegen breidt GBKN uit met afdelingsgegevens 12 Wijsgraaf One-stop-shop KLIC en WION 14 Silence, een berekende kijk op geluid 16 Oranjewoud GBI OpenGIS-dag 18 Pagina 10 Uitbesteding invoer BAG-data komt op gang De invoering van de BAG (Basisregistraties Adressen en Gebouwen) kost gemeenten veel energie en capaciteit. Het geografische deel van de migratie is zelfs een vak apart. DHV ontwikkelde er een nieuwe dienst voor, het werk wordt verricht in India. Stroomlijn raadpleeg-tool voor intranet 21 Orde op ondergrondse zaken 22 RO Totaal: historische rol voor voormalig Amerongen 26 Een geo-interface voor wet- en regelgeving 29 Overheid & ICT 31 dg Dialog actueel 60 Columns Een gletsjer in Nederland 28 Twitter, zeg waar je bent! 55 Overheid & ICT = GIS? 59 GIS PowerCivil ook op Nederlandse markt 46 Cursus BIM voor managers 48 Kadaster presenteert Historiekaart.nl 50 Kaartgegevens in CAD-omgeving 56 Grootformaatprinten HP breidt printportfolio grootformaat uit 58 Pagina 16 Silence: een berekende kijk op geluid Silence is een geo-applicatie voor grootschalige en gedetailleerde geluidsberekeningen. Geluidsspecialisten van verschillende Rijkswaterstaatdiensten gebruiken de applicatie ter ondersteuning van geluidbeleid. 4

5 Adverteerdersindex 66 Agenda 53 De Geograaf 43 In het volgende nummer 66 Kort Nieuws 61 Lezersservice 66 Trainingswijzer 24 Pagina 26 Nieuwe applicatie voor digitale bestemmingsplannen Op 1 juli 2009 moeten nieuwe bestemmingsplannen van gemeenten digitaal worden opgesteld. Burgers moeten er online op kunnen reageren. Leveranciers Bentley en Crotec ontwikkelden er nieuwe applicaties voor binnen RO Totaal. pagina 31 Overheid & ICT: de complete Geo-Route GIS-Magazine zet een tijdens Overheid & ICT een Geo-Route uit waarlangs alle bedrijven gelegen zijn die zich bezighouden met geo-informatie, GIS, GPS en andere locatiegebonden ICT-technologieën. Branche-vereniging Geobusiness Nederland verzorgt dagelijks een tour. 5

6 Overheid Geo en gemeentes GIS voor beheer en onderhoud Door: Selma Hafkamp Wegen, groen, riolering, straatmeubilair, openbare verlichting vallen onder de gemeentelijke beheerobjecten binnen de openbare ruimte. Ze bepalen mede het beeld van de stad. Bewoners en bezoekers kunnen zich zo te voet, met de fiets, auto of openbaar vervoer, veilig en comfortabel verplaatsen. Goed beheer en onderhoud van de openbare ruimte betekent: het gepland en financieel verantwoord treffen van maatregelen, en het ondernemen van die acties waarmee de beheerobjecten veilig en comfortabel blijven en zoveel mogelijk beschikbaar zijn. Deze maatregelen en acties moeten bijdragen aan een positieve beleving van de burgers en bezoekers van de stad en een goede bereikbaarheid op lange termijn. Over het algemeen is dit een heel rationeel en technisch proces. Knelpunten, belemmeringen, kansen, overlast, risico s en locatieontwikkelingen laten zich met GIS makkelijker oplossen. Omgevingsveriabelen In GIS en GIS-systemen wordt niet alleen gekeken naar de technische staat, de economische waarde of financiële consequenties van de te beheren objecten. Ze worden in verband gebracht met een aantal omgevingsvariabelen. Demografische gegevens, leeftijdsopbouw van een wijk in relatie tot de speelvoorzieningen, de relatie tussen verkeersaantrekkende objecten en de onderhoudstoestand van omliggende wegen of bijvoorbeeld de bereikbaarheid (aanrijtijden) van objecten in relatie tot verkeersremmende maatregelen. Beheercyclus in fasen Een beheercyclus is een beschrijving van alle relevante fasen en factoren die van invloed zijn op een het beheerproces De beheercyclus onderscheidt zich in primaire en secundaire fasen. De primaire fasen zijn gericht op het signaleren, monitoren en interpreteren. In de secundaire fasen wordt de planning, uitvoering, toetsing, vastlegging van wijzigingen en acceptatie en validatie 6

7 Overheid doorlopen. Dit alles leidt tot een eenvoudiger inzicht voor buitendienstmedewerkers. Het beheer en onderhoud wordt transparanter voor de gehele organisatie. Knelpunten, belemmeringen, kansen, overlast, risico s en locatieontwikkelingen laten zich makkelijker oplossen. De uitwerking hiervan leidt tot een onderhoudsproduct, zoals een maaibestek. GIS: technisch en strategisch Met de toepassing van GIS wordt het beheer- en onderhoudsproces uit het operationele getrokken. Op strategisch niveau kunnen de puur technische keuzes die gemaakt worden getoetst worden aan meer strategische variabelen. Dit kan helpen bij de prioritering van de werkzaamheden en het inzichtelijk maken van de noodzaak van maatregelen bij management en bestuur. Het dagelijks beheer en onderhoudsproces wordt hierdoor ook leuker! Het vormt nog meer een integraal onderdeel met het beleidsproces en kan in voorkomende gevallen beslissingsondersteunend worden ingezet. Ruimtekader GIS levert een ruimtekader om efficiënt beheer en ingewikkelde vraagstukken te ondersteunen. Een uitgebreid geografisch gegevensbestand, gekoppeld aan een vraag, een analyse, en de visualisatiekracht van de GIS-software verstrekken een veelheid aan oplossingen voor actuele ruimtelijke vraagstukken waar u vandaag de dag mee geconfronteerd wordt. ArcGIS Een GIS vormt naast een beheerapplicatie steeds meer een onlosmakelijk onderdeel van het werkproces. Zowel binnen als naast het beheerproduct XEIZ wordt ArcGIS van ESRI ingezet ter ondersteuning in ieder afzonderlijk deelproces als onderdeel van de totale keten of als sturend en beslissingondersteunend mechanisme voor beheer en onderhoud. De voordelen om als beheerder de ruimtelijke informatie in een GIS inzichtelijk te hebben zijn legio. Vaak wordt toegespitst op de raakvlakken van ontwerp, uitvoering, beheer en onderhoud, maar ook op het gebied van inkoop, logistiek, planning. De kracht ontstaat uit de combinatie van kennis op het gebied van GIS en vakinhoudelijke materiekennis op het gebied van beheer en onderhoud. Zowel op het vlak van oriënterende studies, inventarisaties, natuurwetgeving, effectstudies als beheer en onderhoud zijn er zoals hiervoor beschreven diverse toepassingen denkbaar. De toepassing van GIS georiënteerde vraagstukken zorgt zo voor een nieuwe dimensie in het denken over beheer en onderhoud. Selma Hafkamp is projectleider beheerapplicaties en GIS. Internet: 7

8 Overheid Leidingdetectie in gevarieerde ondergrond Grontmij Pilot-project bij WML Door: Sonja van Poortvliet Zeker weten waar je leidingen liggen: best belangrijk. Niet alleen in het kader van de nieuwe WION-wetgeving. Waterleiding Maatschappij Limburg vond het de hoogste tijd om 600 kilometer aan transportleidingen opnieuw in te meten. Maar hoe? Grondradar, ook wel georadar of Ground Penetrating Radar genoemd. WION De Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION, ook wel Grondroerdersregeling genoemd) betekent onder meer dat in 2009 alle netbeheerders en grondroerders hun ondergronds netwerk (kabels en/of leidingen) tot op een meter nauwkeuring in kaart moeten hebben. Dit om de informatieuitwisseling over de ligging van kabels en leidingen tussen de kabelen leidingbeheerder en de aannemers en loonbedrijven beter te laten verlopen, zodat het aantal graafincidenten vermindert. Grontmij Geogroep De afdeling Geogroep van Gront - mij levert diensten op het gebied van geodesie en geofysica. De hoofdactiviteiten bestaan uit controle-, deformatie-, hoogte- en DTMmetingen, hydrografie, kaartvervaardiging, inventariseren ten behoeve van GIS-toepassingen, geofysische meettechnieken, matenplannen, maatvoering en uitzetten. Precieze ligging De Waterleiding Maatschappij Lim - burg (WML) levert drinkwater aan de gehele provincie Limburg. De organisatie heeft ongeveer 900 kilometer aan transportleidingen in de grond liggen. Dat is het type leiding dat absoluut noodzakelijk is om water te leveren aan de klant. Belangrijk dus om precies in kaart te hebben waar deze liggen. Maurice van Engelshoven, projectleider transport- en terreinleidingen, en trekker van het pilotproject bij WML: Een aantal jaren geleden is de analoge informatie daarover gedigitaliseerd. Maar niet altijd zijn die data kloppend. Dit in combinatie met de naderende WION-wetgeving deed ons besluiten om een aantal partijen te benaderen met ons vraagstuk. Aanprikken en graven? WML heeft een aantal landmeters in dienst. Het opsporen van het transport- leidingennetwerk zou dus ook deels door eigen personeel kunnen gebeuren. Maar de enige techniek die zij daartoe zouden hebben, is aanprikken en graven. En dat geeft veel overlast in gebieden die particulier eigendom zijn (landbouwgebieden), of in stedelijk gebied. Bovendien bestaat de kans dat andere voorzieningen die ondergronds lopen verstoord worden door de opsporingen. WML was daarom op zoek naar detectiemethoden die zo min mogelijk overlast bezorgden, maar had de kennis over deze technieken zelf niet in huis. Grontmij bleek hier wel aardig bedreven in te zijn. Mara van Eck van der Sluijs, adviseur geofysica en projectleider van het project vanuit de afdeling Geogroep van Grontmij, vertelt over de variëteit aan technieken die zij toepassen in diverse projecten. De methode die je toepast hangt af van het type leiding en van de ondergrond. Een aantal transportleidingen bij WML is voor- zien van signaalkabels. Daar kunnen we ons eigen signaal op zetten om zo leidingen te detecteren. Radiodetectie heet dat. Een andere manier is grondradar, ook wel georadar of Ground Penetrating Radar (GPR) genoemd. Van Eck van der Sluijs: Hierbij gaan electromagnetische stralen de grond in. Die reflecteren op leidingen. Het is een techniek die vooral gebruikt wordt bij ondiepe ondergronden. In zand werkt deze methode perfect. Maar in klei of löss kunnen de elektromagnetische stralen slechter doordringen en heeft de methode minder effect. Grondsoort en leidingmateriaal Gezien de variatie in leidingmateriaal en in bodemsoorten was het noodzakelijk om meerdere technieken toe te passen in Limburg. In het plan van aanpak dat Grontmij ontwikkelde is dan ook een opsplitsing gemaakt in grondsoort 8

9 Overheid Een pulserende golftoongenerator, aangesloten op een brandkraan. en materiaal. Er zijn, naast radiodetectie en grondradar, nog twee technieken gebruikt: de pulserende golftoongenerator en tra cer - metingen. Van Eck van der Sluijs legt uit wat er dan precies gebeurt: De pulserende golftoongenerator is aangesloten op een brandkraan. Er wordt een golf geproduceerd in de leiding die door geofoons opgevangen wordt. Dit is een materiaalonafhankelijke methode. Er zit echter een nadeel aan deze methode. Aan beide zijden van de brandkraan is maar een bereik van 300 tot 400 meter, terwijl een leidingsegment gemiddeld 2 tot 4 kilometer lang is. De adviseur vervolgt: Dan is er nog de tracermethode. Deze is gebaseerd op het principe dat er door stromingen in de vloeibare buitenkern van de aarde er aan het aardoppervlak een natuurlijk en constant aanwezig potentiaalveld is. Objecten in de grond kunnen dan een verstoring geven. Het is een methode die we gebruiken om bijvoorbeeld archeologische resten in kaart te brengen. Of om vervuilingen op te sporen. Bij Shell bijvoorbeeld is het een perfecte methode voor monitoring om risico s te beperken. Pilot project Het pilot project dat Grontmij bij WML uitvoerde hield in dat twintig kilometer aan transportleidingen in kaart gebracht werd. Het doel was te achterhalen welke methoden het meest geschikt waren en of het überhaupt mogelijk was om alles in kaart te brengen. WML op haar beurt had een kostenplaatje voor ogen wanneer zij zouden besluiten om in totaal 600 kilometer analoog ingemeten leidingen door Grontmij op te laten sporen. Met twee man in het veld ging Grontmij aan de slag: een landmeter voor het inmeten van de leidingen en een geofysisch specialist voor het toepassen van de technieken. De data werden verwerkt in AutoCAD. Via Smallworld konden de bestanden als DXF-files in het GISsysteem worden ingevoerd, compleet met attribuutdata zoals diameters en dergelijke. Aan de GeoDatabase (GDB)-afdeling bij WML de taak om de data te verwerken. Maar ook om ze te corrigeren. Van Engelshoven legt uit: In de gedetecteerde leidingen zitten knikken. Maar bij het inmeten zijn het meer bogen. Onze GDB-afdeling moet dit dan aanpassen. Een ander aandachtpunt is de doorkoppelingen met het distributienet. Dit zijn leidingen, waterkranen et cetera die aansluiten op het transportleidingennet. Al deze doorkoppelingen zijn meegemeten door Grontmij, maar dit kan niet zo nauwkeurig gebeuren als bij de transportleidingen. De afweging voor de GDB-afdeling is dan welke informatie wordt versleept om de informatie over de locaties van zowel transportleidingen als appendages op elkaar aan te laten sluiten. Bij de tracer-methode geven objecten een verstoring in de grond.brandkraan. Zoekwerk WML en Grontmij kwamen tot de conclusie dat 75 procent van de leidingen is op te sporen via non-destructieve technieken. De rest is echt zoekwerk. Dus aanprikken en graven, zegt Van Engelshoven. We weten wel van andere technieken die dat percentage misschien kunnen verlagen, maar die staan nog in de kinderschoenen. Tot nu toe is 20 kilometer aan leidingen gedetecteerd. Het onlangs opgestelde projectplan gaat er van uit dat per jaar 200 kilometer aan leidingen is op te sporen. Dit komt neer op gemiddeld één kilometer per dag, drie jaar lang. Een omvangrijk project dat WML echter wel volledige zekerheid geeft over de locatie van hun gehele transportleidingennet. Iets dat volgens van Engelshoven vrij uniek is voor een waterleidingmaatschappij. Sonja van Poortvliet is freelance tekstschrijver en vertaler. Meer informatie over de gebruikte technieken is te bekijken via 9

10 Overheid Uitbesteding invoer BAG-data komt op gang Van onze gemeenteambtenaar Door: Guido van den Heuvel De invoering van de BAG (Basisregistraties Adressen en Gebouwen) kost gemeenten veel energie en capaciteit. Het geografische deel van de migratie is zelfs een vak apart. DHV ontwikkelde er een nieuwe dienst voor, het werk wordt verricht in India. Enquête Bij een enquête in het najaar van 2008 (onder negentig gemeenten) stelde DHV vast dat eenderde van deze Nederlandse gemeenten nog niet gestart zijn met de invoering van het geografische deel van de BAG. Een zelfde deel is inmiddels wel begonnen met de invoer. Slechts een derde deel zou al een flink eind op weg zijn bij de invoer. Bestekken en opdrachten voor India worden in het Engels weergegeven. De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), vraagt om een inventarisatie van alle panden in een gemeente. Het opsporen, identificeren en overzetten van data uit bronbestanden, zoals de Grootschalige Basis - Kaart, (GBK), kadastrale kaarten en luchtfoto s, is voor gemeenten tijdrovend en complex. Daarbij speelt mee dat veel kleine gemeenten kampen met een onderbemande geo-afdeling. Met de inzet van BAG-expertise en dagelijkse routine is in de migratie van data veel schaalvoordeel te halen, dacht ingenieursbureau DHV. Daarom bouwde DHV met partners CycloMedia en NedGraphics een nieuwe BAG-service. Deze zorgt voor een geautomatiseerde invoer van geografische data voor de verblijfsobjecten- en pandenkaart. Uitbesteden Voor een gestructureerde selectie van gebouwen worden alle objecten in een gemeente getoetst aan de hand van luchtfoto s en richtlijnen van VROM. De centrale vraag luidt; is een object een pand volgens de VROM-richtlijn? Of is het een niet meetellend Gammaschuurtje of plantenkasje? De invoer van de data en kartering vindt plaats bij het Global Engi neering Center van DHV in India. Het enige werk dat Nederlandse gemeenten rest, is het beantwoorden van openstaande vragen van tekenaars in India. Hebben de tekenaars binnen een dag een antwoord op hun query, dan werken ze verder aan de invoer. Op afstand dus. Hun werkexpertise bestaat uit GBKcoderingen en in het Engels vertaalde BAG- en VROM-richtlijnen. DHVproject manager Kees van der Lee: Omdat veel gemeenten kampen met capaciteitsproblemen, er zijn maar honderd zelfmuterende gemeenten, spelen we met uitbesteding in op een concrete vraag van gemeenten. De nieuwe pandenkaart wordt vollediger dan de GBK en andere kaarten. Omdat we alle objecten nauwkeurig detecteren en identificeren, kunnen gemeenten besparen op hun naverkenning in het veld. Ronald Floor, DHV-adviseur: Er zitten extra componenten in onze dienst, zoals pand-identificatie en een interactief controleproces via een speciale WebGIS-omgeving. Die voorzieningen ontbreken in het aanbod van andere partijen. Bij de start van een project maken we met gemeenten harde afspraken over responstijden en de deadline. Het controleproces in deze software zorgt voor een nauwkeurige en controleerbare afhandeling. Veel identi- DHV-adviseur Ronald Floor: Bij de start van een project maken we met gemeenten harde afspraken over responstijden en de deadline. 10

11 volop ruimte voor de BAG in India. vicrea.nl Achtergrond BAG Op 1 april 2007 werd de Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen onroerende zaken (Wkpb) van kracht. Daarnaast moeten dit jaar alle gemeenten een Basis Registratie Adressen (BRA) en een Basis Registratie Gebouwen (BRG), samen de BAG genoemd, invoeren. Dat vraagt om aanpassingen in de informatievoorziening van gemeenten. De opgeschoonde data van gemeenten worden voortaan dagelijks ook opgeslagen in de 'Landelijke Voorziening'. De invoer van BAG-data en kartering vindt plaats bij het Global Engineering Center in India. ficatietwijfels kunnen wij inmiddels vanuit DHV al beantwoorden. Het met partners ontwikkelde werkproces voldoet nu naar behoren. Onder de gebruikers zijn gemeenten als Does - burg, Aalten, Liesveld en Bunschoten. Werkproces Het werkproces vindt plaats op basis van de GBK, kaarten en luchtfoto s. Het proces is opgedeeld in vier hoofdstappen. De eerste stap is; de topografie uit de GBK van de gemeente halen. De GBK wordt hierbij omgezet van een lijn- naar een vlakgericht topografisch bestand, waarbij eventuele fouten worden verwijderd. De tweede stap is de opbouw van de pand- en verblijfsobjectenkaart. Het is de opstap naar een pandenkaart. Hierbij wordt de pand - geometrie vastgesteld op basis van de gebouwen in de GKB. Ook in deze fase vinden de nodige correcties plaats. Daarna is het tijd om gebouwmutaties in te voeren. Omdat de gehele GBKN een momentopname is, ontbreken er wel eens panden. Hierbij worden afwijkende bouwwerken bekeken om vast te stellen of het een pand betreft volgens het Objectenhandboek Gebouwen Registratie van VROM. Daarna volgt de definitieve vaststelling of een bouwwerk een pand is. Tijdens de identificatie toetsen de tekenaars in India de Nederlandse objecten met een plaatselijke vertaling van het referentiebestand. Andre Volman, projectleider/be heerder BAG en medewerker Bouw- en Woningtoezicht en Monumen ten zorg van de Gemeente Doesburg zegt over de BAG-dienst: Op het gebied van geografie hebben wij geen personele capaciteit en GIS-software. Toch willen we medio 2009 een volledige panden- en verblijfsobjectenkaart in ons bezit te hebben. Zelf tijdelijk personeel regelen was voor ons geen optie. Per dag zijn we een paar uur bezig met de voorbereiding tot het beantwoorden van vragen over twijfelgevallen parallel lopende met het brondocumentenonderzoek. Het proces verloopt goed. We zijn in april 2008 gestart met het karteren van gebouwen. Begin april 2009 worden alle administratieve gegevens van de brondocumenten gekoppeld aan de geografische gegevens binnen de BAG-applicatie van Centric. Invoer en controle DHV publiceert de vragen en gegevens in een interactieve WebGIS-omgeving. Daarin beantwoorden gemeenten de vragen en controleren gemeenten hun data. Bij twijfel stopt de invoer tijdelijk; openstaande vragen van tekenaars worden dan teruggestuurd naar de betreffende gemeente. Voor de uitvoering van het project worden cyclorama s en Stereo10-luchtfoto s gebruikt. Door de samenwerking met CycloMedia kunnen DHV-klanten gebruik maken van de nieuwe luchtopnamen. Door samenwerking met Nedgraphics voldoen de bestanden aan de regels voor de opslag van interne bestanden. Speciale software-tooling, kwaliteitscontroleurs en beeldmateriaal op hoge resolutie zorgen voor goede beeldkwaliteit. Het nieuwe databestand kan worden opgeleverd in een versie die geschikt is voor elke BAG- en de meeste GIS-applicaties. Het kan ook als CAD-bestand worden aangeleverd. DHV begint de komende maanden aan een campagne om gemeenten te wijzen op de nieuwe dienst. Internet: 11

12 Overheid Nijmegen breidt GBKN-kaart uit met afdelingsgegevens Alle data honderd procent geo Door: Lambert-Jan Koops Groenbeheer, het onderhoud van de wegen en de straatverlichting, de controle van het rioleringsstelsel, het zijn taken die elke gemeente in Nederland uit moet voeren. In Nijmegen is een project opgestart om de beschikbare data betrouwbaarder en nauwkeuriger te maken. Als de kwaliteit van de basisgegevens verbetert, worden veel misverstanden voorkomen en worden ook onnodige kosten bespaard. In de GBKN wordt een vlak aangeduid als plantvak, maar dat is voor de Nijmeegse afdeling Groenbeheer veel te grof. Bij de Directie Stadsbeheer werken Robert van Wijk en Harry Sassen als geo-informatiedeskundigen op de afdeling Geo-informatie. Samen met nog elf collega's zijn ze verantwoordelijk voor al de basisgegevens die in relatie staan met een plek in Nijmegen, zoals luchtfoto's, cyclorama's, plattegronden en basiskaarten. Deze gegevens worden aangeleverd aan andere afdelingen terwijl de afdeling Geo-informatie ook advies geeft over de aanschaf en het gebruik van geogerelateerde software. Zo zijn er in samenwerking met andere afdelingen themakaarten gemaakt die op internet worden gepubliceerd, zoals historische, thermografische en milieukaarten. De taakverdeling is daarbij heel duidelijk, zo legt Sassen uit: Wij faciliteren alleen maar, zo zorgen we bijvoorbeeld voor de benodigde GIS-viewer, het beheer van de NGdW Eén van de problemen die overwonnen moest worden, was het verschil in databenadering door de afdeling Geo-informatie en de afdeling Groenbeheer. Van Wijk: Voordat we de vraag van de afdeling Groenbeheer kregen om het kaartbeheer op ons te nemen, waren we in 2007 al van GBKN-database veranderd. In eerste instantie werkten we met GEOCAD op MicroStation met DGN-bestankaarten is in handen van de afdelingen zelf. Verfijningen De basisgegevens zijn in handen van de afdeling Geo-informatie. Dat betekent dat deze afdeling de GBKN muteert waar en wanneer dit nodig is volgens de algemene richtlijnen van de GBKN. Deze kaarten worden vervolgens door andere afdelingen gebruikt als onderlegger voor hun eigen data. Hierdoor zijn op de afdeling Openbare Ruimte van de Gemeente Nijmegen kaarten aanwezig die veel gedetailleerdere informatie bevatten dan de kaarten bij de afdeling Geo-informatie. Van Wijk geeft een voorbeeld: In de GBKN wordt een vlak aangeduid als plantvak, maar dat is voor de afdeling Groenbeheer veel te grof. Een dergelijk perceel kan bijvoorbeeld zijn opgedeeld in heesters en een rozenperk en dat is uiteraard wel van belang als er bestekken moeten worden opgemaakt. Vandaar dat de afdeling Groenbeheer hier nog weer allerlei verfijningen in aanbrengt. Deze werden nooit teruggekoppeld naar de basisbestanden, omdat we daar de softwarematige infrastructuur niet voor hadden en omdat daar in eerste instantie geen specifieke vraag naar was. De specifieke vraag kwam in 2008 toen de afdeling Groenbeheer, onder het motto schoenmaker, blijf bij je leest, tot de conclusie kwam dat het bijhouden van de grafische kaart een taak was die eigenlijk veel beter kon worden uitgevoerd door de afdeling Geo-informatie. Daarbij werd meteen het plan bedacht om ook de verfijnde groendata op te nemen in de GBKN. Hierbij geven de Nijmeegse wijkopzichters mutaties door aan de afdeling Geo-informatie die deze aanpast in de GBKN. De afdeling Groenbeheer krijgt vervolgens de nieuwe kaart en een werklijst waarin alle mutaties staan vermeld, waarna deze gegevens worden gebruikt voor het updaten van de bestekken en andere administratieve taken. 12

13 volop ruimte voor de WOZ metrisch correct vicrea.nl booglengte, is de afrondingsfout van het eindpunt vaak zo groot dat Oracle het als twee losse lijnen ziet. Dus ook dat moet dan weer handmatig worden aangepast. De NedGeodataWarehouse-gegevens worden in Nijmegen benaderd via de beheerapplicatie GBI. den, maar dat hebben we omgezet naar NedGeodata Warehouse (NGdW) op basis van een Oracle Spatial database. Die benaderen we nog steeds met GEOCAD en MicroStation, maar groenbeheer gebruikt voor het maken van kaarten het programma Omega. Daarnaast gebruikt de afdeling ook nog een applicatie voor administratieve doeleinden: GBI van Oranjewoud. We moesten dan ook op zoek naar een manier om de NGdW-gegevens te benaderen via GBI. Dat bleek uiteindelijk te kunnen met NedView Pro van NedGraphics. Deze laatste partij kennen we goed, omdat ze ook de leverancier zijn van GEOCAD. Conversieproblemen Momenteel werken Sassen en Van Wijk aan het aanvullen van de GBKN met de groendata. Dat zou theoretisch volledig automatisch moeten kunnen, maar in de praktijk valt dat toch tegen. Sassen legt uit waar de problemen ontstaan. Er zijn verschillende aandachtspunten bij het opnemen van de gegevens. Soms zijn de data onjuist omdat er verkeerde gegevens zijn ingevoerd en soms zijn er verouderde data in gebruik gebleven bij groenbeheer. Dat zijn de gewone, menselijke fouten in de data. Daarnaast zijn er een tweetal conversieproblemen. In de eerste plaats is Omega wat minder streng dan Oracle. De eerstgenoemde werkt met een foutenmarge en beschouwt twee lijnen die tot een bepaalde afstand bij elkaar komen als sluitend en dus het binnenliggende gebied als een gesloten vlak. In Oracle moet je de lijnen echter handmatig opnieuw bij elkaar brengen, want daar is het kleinste gaatje nog genoeg om er voor te zorgen dat een vlak niet correct afgebakend is. Daarnaast is de aansluiting van rechte lijnen op een booglengte een probleem. Dat komt omdat daar altijd sprake is van een afronding door de wijze waarop een booglengte is gedefinieerd. Dit is namelijk een deel van een cirkel, waarbij het middelpunt en het beginpunt van de boog een vaste coördinaatwaarde hebben. Vervolgens is ook de booglengte in graden een vaste waarde voor de software, maar de eindcoördinaat van de boog is uiteindelijk een afgerond getal, aangezien deze berekend wordt op basis van de hiervoor genoemde onderdelen. Als nu een rechte lijn is aangesloten op het eindpunt van een Andere afdelingen Hoewel er nog handmatig moet worden bijgestuurd, verloopt de omzetting van de groendata voorspoedig. Dat mag ook wel, want de afdeling groenbeheer kan geen mutaties doorvoeren zolang de conversie nog in volle gang is. Daarom is er ook een duidelijke deadline gesteld. Een deadline die gehaald zal worden, stelt Sassen vol vertrouwen. Al met al is het project goed verlopen. We denken nu dan ook al na over de samenwerking met andere afdelingen van de divisie Openbare Ruimte, zoals bijvoorbeeld de afdeling Wegbeheer. Ook daarvoor willen we de grafische kaarten bijhouden, dus ook daarvoor zullen we de data moeten omzetten. Bovendien moeten we daar ook nog de juiste software voor zien te vinden, aangezien alle afdelingen hun eigen administratieve pakketten gebruiken. Dat zal echter de moeite meer dan waard zijn omdat de voordelen duidelijk zijn. Een dergelijke omzetting zorgt er bijvoorbeeld voor dat we alle geometrische fouten uit de database kunnen halen. Dankzij de strikte regels van NGdW, die we met NedGraphics hebben opgesteld, hebben we na de omzetting honderd procent geometrisch correcte groendata in huis en dat willen we ook bereiken voor de andere afdelingen. 13

14 Overheid Wijsgraaf voor KLIC en WION Samenwerkingsverband Door: Remco Takken Samenwerkingsverbanden schieten uit de grond tussen bedrijven die diensten verlenen op het gebied van veilig graven, de Wet op de Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION) en het digitale berichtenverkeer met KLIC-Online. Sinds kort kunnen we hier Wijsgraaf aan toevoegen. Wijsgraaf, een nieuw samenwerkingsverband tussen ICon-services Infrastructuur Controle, Volker Wes - sels Telecom en Fugro-Inpark. De drie partners zijn actief op verschillende terreinen: aanleg van kabels en leidingen, KLIC-verwerking, risicoanalyse en GIS-hosting van ondergrondse infrastructuur. Fugro heeft al een eigen KLIC-Robot ontwikkeld voor het automatiseren van het berichtenverkeer dat binnenkort wettelijk verplicht wordt voor beheerders van kabels en leidingen. Frits de Ruiter de Wild van Wijsgraaf belicht de achtergrond van de samenwerking met de andere partijen. Wij zijn een one-stop-shop voor WION en KLIC. Met de drie partners hebben we in feite alles in huis, maar de klant hoeft niet alles te kopen. Icon-services maakt risico-analyses van gas en electriciteitsleidingen, zij komen desgewenst al in actie ver voordat een graver zich meldt. Fugro s ervaring met KLIC-Instap en de KLIC-Robot garandeert dat elke verplichting wordt meegenomen die het Kadaster oplegt ten aanzien van graafmeldingen. Volker Wessels Telecom heeft de capaciteit om conversiewerk aan tekeningen te realiseren, maar kan ook in het veld aan de slag. Denk aan het graven van proefsleuven, het begeleiden van projecten of het uitvoeren van complete reconstructies. Ook is nagedacht over het toekomstig beheer van bestaande, nieuwe en geplande ondergrondse kabels en leidingen. De Ruiter de Wild: Bij het maatwerk dat wij aanbieden, moet je het heel breed zien. Denk bijvoorbeeld aan een compleet nieuwbouwproject, dat we vanaf de eerste graafsleuf tot de laatste huisaansluiting kunnen begeleiden. Het ligt ook in de lijn om, naast de 24-7 ICT die we aanbieden als KLIC-dienst, een langer termijncontract af te sluiten om alle veranderingen en vernieuwingen aan de ondergrondse netwerken bij te houden en uit te wisselen voor de komende vijftien à twintig jaar. De dienstverlening van Wijsgraaf is bedoeld voor netbeheerders in alle soorten en maten, waarbij de organisatie er op wijst dat je netbeheerder kunt zijn voordat u het weet. Wettelijk is iedereen netbeheerder die kabels en leidingen in de grond heeft liggen. Dat kunnen gemeentes zijn, ziekenhuizen of grotere bedrijven. Maar ook kleinere ondernemingen hebben vaak, zonder dat iemand het weet, het een en ander onder de grond liggen. En elke netbeheerder moet de exacte ligging van deze kabels en leidingen volgens wettelijke en technische specificaties hebben aangegeven bij het Kadaster. Bij graafwerk is de netbeheerder dan ook verantwoordelijk voor het juist weergeven van de ondergrondse kabels en leidingen. 14

15 Think Global... Think GlobalNET! Breed scala aan (netwerk) oplossingen Vast referentie station Dichtstbijzijnde referentie station Automatische cel voor landelijk werkende gebruikers (multi baseline) Op maat gemaakte netwerkoplossingen Ondersteuning van GPS en GLONASS, voorbereiding voor Galileo Ondersteuning van verschillende formaten Voor alle merken ontvangers: RTCM 3.xx, RTCM 2.xx, Leica, CMR en CMR+ Voor alle GPS toepassingen: RTK (cm), DGPS, GIS (sub-meter) en RINEX (post processing) Ondersteuning van verschillende communicatie mogelijkheden NTRIP (internet) GPRS en GSM

16 Overheid Silence: een bereken Door: Bart Biemond, Gerard Groenveld, Richard Schmidt en András Wilcsinszky Silence is een geo-applicatie voor grootschalige en gedetailleerde geluidsberekeningen. Geluidsspecialisten van verschillende Rijkswaterstaatdiensten gebruiken de applicatie ter ondersteuning van geluidbeleid. Het op hoogte brengen van wegen op basis van het Maaiveld AHN. Silence is ontwikkeld door DGMR en Nieuwland, in samenwerking met de diensten binnen Rijkswaterstaat en dataleveranciers. De geo-applicatie is in tien jaar tijd uitgegroeid tot een praktisch instrument met ruime toepassingsmogelijkheden. Vraag om stilte Geluidshinder als gevolg van verkeer is in het dichtbevolkte Nederland altijd een belangrijk aandachtspunt geweest. De Wet Geluidhinder dateert van begin jaren tachtig, opgezet vanwege de groei van het verkeer, infrastructuur en bebouwing. Deze regelgeving is in de loop der jaren steeds verder ontwikkeld, ook vanuit Europa. Gevolg van deze regelgeving is dat veel overheden en adviesbureaus geluidsberekeningen uitvoeren om het toekomstige effect van verkeerstoename of infrastructurele wijzigingen in kaart te brengen. Silence is voor Rijkswaterstaat het instrument om dergelijke berekeningen uit Speciale toepassing van Versioning Verschillende scenario s (alternatieven), gebaseerd op een nul-situatie, worden opgeslagen met behulp van het versioning-mechanisme van ArcSDE. Dit mechanisme wordt normaal gesproken ingezet wanneer meerdere gebruikers gelijktijdig eenzelfde dataset moeten bewerken. Hier wordt het mechanisme echter gebruikt om alternatieven op een bestaande situatie op te slaan. De bestaande situatie wordt daarbij in de SDE.Default version opte voeren. De ontwikkeling van Silence versie 3 leidt tot een standaard-instrument voor berekeningen rondom het hoofdwegennet voor heel Rijks water - staat. Uitbreiding op ArcGIS Desktop Silence 3 en de bijbehorende geluidsdatabase zijn sinds 2008 centraal beschikbaar gekomen als extensie van ArcMap en vormt een uitbreiding op ArcGIS-desktop. Voor de opslag van ruimtelijke gegevens, meta-informatie en administratieve gegevens wordt gebruik gemaakt van een centrale geodatabase gebaseerd op Oracle10gR2 en ArcSDE 9.1 (Enterprise). De rekentools voor geluidoverdrachtsberekeningen zijn naadloos geïntegreerd in de Silence 3-software zodat contourberekeningen gestart kunnen worden vanuit de GIS-omgeving. ArcGIS en de Silence 3-applicatie worden via een Citrix-sessie beschikbaar gesteld aan de gebruikers. Geodata In de Digitale Geluid Database van Silence zitten alle gegevens van de Rijkswegen en omgeving van meerdere peiljaren. Een speciaal ingerichte beheerorganisatie zorgt ervoor dat deze digitale geluidsdatabase up-to-date blijft en er een historisch archief wordt bijgehouden. De geodatabase is opgedeeld in een algemeen en gebruikersspecifiek deel. Het algemene deel bevat administratieve gegevens over gebruikers, datasets en de scenario s voor geluidsberekeningen. Verder bevat het een representatieve set gegevens voor ieder peiljaar. Iedere gebruiker beschikt over een gebruikersspecifiek deel waarin eigen scenario s samengesteld kunnen worden. Indien gewenst kunnen gebruikers via de Silence applicatie de eigen scenario s en berekeningen delen met de andere Silence gebruikers. Binnen Silence zijn diverse methodieken ontwikkeld voor het koppelen van gegevens uit de verschillende bronnen. Voorbeelden zijn het op hoogte leggen van wegen (ook die niet in het AHN zitten) op basis van het Maaiveld AHN en het combineren van weggegevens (WEGGEG) met intensiteitsgegevens uit de Intens en Inwevabestanden. 16

17 Leefbaarheid van de openbare ruimte de kijk op geluid volop ruimte voor de Wkpb vicrea.nl Silence 3 is centraal beschikbaar als extensie van ArcMap en vormt een uitbreiding op ArcGIS Desktop. geslagen. elk alternatief is gebaseerd op een afgeleide version waarin de wijzigingen ten opzichte van de bestaande situatie opgeslagen zijn. Geluidsberekeningen Om de geluidberekeningen te kunnen uitvoeren wordt gebruik gemaakt van de DGMR Geonoise/Geomilieu Weg - verkeerslawaai reken-software. Deze software is uitgebreid gevalideerd en de defacto-standaard binnen Neder - land. Hiermee is Silence geschikt voor berekeningen volgens rekenmethode SRM2 en SKM-II. Gezien de grootschaligheid van de gebieden, het hoge detailniveau en de complexiteit van de berekeningen is er sprake van aanzienlijke rekentijden. Om deze acceptabel te houden wordt technologie van DGMR voor gedistribueerde berekeningen ingezet. Op dit moment wordt er op twintig computers parallel gerekend. Hierbij is de Silence software verantwoordelijk voor het prioriteren, uitzetten van reken-jobs en het opleveren van de resultaten. Deze geavanceerde rekentools stellen Rijkswaterstaat in staat om gedetailleerde berekeningen en meerdere scenario s op landelijke schaal in korte tijd te kunnen doorrekenen. Toekomstige ontwikkelingen De verwachting is dat SWUNG (modernisering van de Wet Geluid hinder), en in het bijzonder de geluidproductieplafonds impact zullen hebben op de functionaliteit die Silence in de toekomst gaat bieden. Daarnaast vinden uitbreidingen plaats op het vlak van koppelingen, gegevensmutaties, berekeningen en analyses. Het systeem kent echter ruimere toepassingsmogelijkheden. Het zou net zo goed kunnen worden ingezet voor luchtkwaliteitberekeningen of berekeningen voor externe veiligheid (gevaarlijke transporten). Ook biedt het toevoegen van andere soorten geluidsbronnen, zoals spoor en industrie, mogelijkheden voor het opzetten van extra scenario s voor andere overheden of belanghebbenden. Koppeling van rekenmodellen en ArcGIS, het specifiek toepassen van versioning, en bronbestanden in combinatie met maatregelmodulen kunnen tot een nog veel grotere verscheidenheid aan scenario s en resultaten leiden. Tien jaar Silence levert een mooi startbewijs. Richard Schmidt is sector manager en Partner bij DGMR Software. Bart Biemond is projectleider Silence. Gerard Groenveld is senior adviseur Geo-informatie bij Nieuwland. András Wilcsinszky is geo-inhoudelijk adviseur voor Silence. Internet: De ontwikkeling van Silence versie 3 leidt tot een standaard-instrument voor berekeningen rondom het hoofdwegennet voor heel Rijks water staat. 17

18 Overheid Oranjewoud s GBI OpenGIS-dag WION domineert de agenda Door: Remco Takken Met 182 gemeentes die Oranjewoud s beheersysteem GBI inzetten, is het voor de vele (GIS-)partners natuurlijk zeer interessant om de nieuwste ontwikkelingen te laten zien aan mogelijke klanten. De WION scoort dit jaar hoog op de actualiteitsladder. Oranjewoud s Cor Leenstra spreekt over succesvol implementeren in tien stappen. De GBI-gebruikersdagen kenmerken zich traditiegetrouw door een grote openheid. Ook op 19 maart waren alle grote GIS-leveranciers (behalve MapInfo) weer aanwezig in De Meern met presentaties en een stand op de beursvloer. Verder opvallend: GBI, toch het product van organisator Oranjewoud en het voornaamste bindmiddel van de 115 leden tellende Gebruikersvereniging Oranjewoud, kwam maar mondjesmaat aan bod. Productmanager GBI Harmen Tjeerdsma beaamt dit: Deze dag wordt vooral bezocht door mensen die ons product volop gebruiken en kennen. Voor hen is er hier veel ruimte om contact te leggen met onze partners. En we bieden die partners de mogelijkheid ons netwerk te gebruiken. We benadrukken vooral het begrip Open in de titel. In november zijn er nog bijeenkomsten die specifiek over GBI zullen gaan. GBI zullen gaan. Draagvlak en implementatie Wie een (duur) gemeentelijk beheersysteem aanschaft voor de openbare ruimte, wil natuurlijk dat het toekomstig gebruik en het draagvlak voor zo n systeem op peil blijft. Hoe pak je zoiets aan? Oranjewoud s Cor Leenstra gaf tijdens de GBI OpenGIS-dag in tien stappen aan hoe een succesvolle implementatie van een beheersysteem er uit kan zien. Op galante wijze zette hij in zijn presentatie een aantal gemeentes in het zonnetje die Oranjewoud s beheersysteem GBI succesvol inzetten. Tien stappen De gemeente Goirle organiseerde in een vroeg stadium een bijeenkomst met raadsleden, beheerders, wethouders en managers. Na afloop was iedereen wijzer, aldus Leenstra. Stap twee: laat vooral aan iedereen zien wat je voor moois in handen hebt. De gemeente Almere ging in de versnelling voor Stap drie, en toonde middels een stripverhaal wat zo n beheersysteem allemaal kan. Verder hield Almere de vaart er in met informatieve lunch-bijeenkomsten, een digitale nieuwsbrief en posters. Het visueel maken van de informatie is een volgende stap in Leenstra s chronologische top-tien, op nummer vier met de gemeente Capelle aan de IJssel. Een vijfde, belangrijk advies: Ga voor de quick-win. Verdeel je traject op in sprints, maak er geen eindeloze marathon van. Het gaat er om je doelen bereikbaar te houden. De zesde stap werd klaarblijkelijk succesvol gezet door de gemeente Rheden, bij het verbreden van het publiek. Zij presenteerden gemeentebreed de weg- en rioolplanning. Stap zeven betrof het combineren van de beschikbare gegevens: een beetje een open deur, maar daarom niet minder waar. Letterlijk opgevoerd als beste leerling van de klas werd, op nummer acht, de gemeente Best. Als trouw deelnemer van Oranjewoud s BeheerAcademy een goed voorbeeld van een organisatie die de kennis op peil houdt. Stap negen moest het doen zonder gemeentelijk voorbeeld: maak het databeheer niet te moeilijk, houd de detaillering beheersbaar. Denk daarbij vooral aan de latere bijhouding van al die gegevens, zo waarschuwde Leenstra. Tot slot werd de Groningse gemeente Noordenveld aangehaald met de opzet van hun actuele en volledige mutatiezakboek. GBI en de WION Per 1 oktober 2009 start de operationele fase van KLIC Online, en niet lang daarna zijn netbeheerders verplicht hun ondergrondse kabel- en leidinggegevens digitaal uit te wisselen met iedereen die wil graven. Nedgraphics, Gemnet, GISkit, Geodan en Tensing diepten allen de WION uit tijdens de GBI/ OpenGIS-dag. De koppeling met de gemeentelijke beheergegevens van leidingen uit het GBI geschiedt veelal met de nieuwe module GBI Toonbank. IMKL-bestanden gaan in het geval van de KLIC-service van Gemnet dagelijks of wekelijks, maar minstens eenmaal per maand richting de host, KPN. De GBI-koppeling van partner Vicrea zorgt er middels ETL-procedures voor dat de data bij KPN liggen opgeslagen. De service draait dan gewoon door bij uitval van gemeentedata. 18

19 Overheid worden belicht. NedGraphics tenslotte sluit met haar NedWION op een laagdrempelige manier aan op haar concept NDgW. Gemeenten die zelf de Klic-afhandeling ter hand nemen kunnen daarmee ruimschoots uit de voeten. GBI OpenGIS-dag: veel ruimte om contacten te leggen. Geodan s WION Systeem onderscheidt zich door een beveiligde toegang, wat voor partijen als Shell, Velin en de NAM een reden was om voor deze oplossing te kiezen. Ook interessant: de mogelijkheid van calamiteitmelding, die via het Kadaster meteen terugkoppelt naar grondroerder en netbeheerder. Tensing zet met haar KLIC-Online-oplossing naar eigen zeggen de eerste schreden op de gemeentelijke markt. Net als bij Geodan is er de mogelijkheid om te kiezen voor volledige ontzorging, shared service of local service. In het laatste geval houdt de gemeente het beheer geheel in eigen hand. Nieuwe functionaliteit wordt binnenkort verwacht, dit zal in een volgende editie van GIS-Magazine nader IJzersterke troef Oranjewoud is als grote speler op het gebied van gemeentelijke beheersystemen kennelijk machtig genoeg om alle gedoodverfde WION/ KLIC-concurrenten bij elkaar te krijgen op haar gebruikersdag. De gemeentelijke gebruikers van GBI krijgen zo alle gelegenheid om goed beslagen ten ijs te komen bij de uiteindelijke keuze voor nieuwe software. Een ijzersterke troef, waarbij het niet per se meer nodig is om de kwaliteiten en kenmerken van het eigen GBI-product luid van de daken te schreeuwen. met klic behandeling en risicoanalyse toezicht op kamv en uitvoering assistentieverzoek en vooroverleg reconstructies en schadeherstel gis-hosting en gis-onderhoud Wijsgraaf is opgericht door ICon-services, Fugro-Inpark en VolkerWessels Telecom 19

20 NIEUW 2-3 DECEMBER E 2009 JAARBEURS R UTRECHT T HÉT PLATFORM VOOR GEOPRODUCTEN, TOEPASSINGEN N EN DIENSTENN IN NEDERLANDD NL HET GIN CONGRES IN NIEUW PERSPECTIEF!

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

BGT migratie Maastricht BGT contactdagen 30 oktober 2014, Tilburg

BGT migratie Maastricht BGT contactdagen 30 oktober 2014, Tilburg BGT migratie Maastricht BGT contactdagen 30 oktober 2014, Tilburg Ad Balemans, Coördinator/specialist vastgoedinformatie gemeente Maastricht Matty Lakerveld, directeur, Crotec 03/11/2014 Programma Proces

Nadere informatie

Geo informatieplan 2013-2016 Koggenland op de kaart

Geo informatieplan 2013-2016 Koggenland op de kaart Geo informatieplan 2013-2016 Koggenland op de kaart Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Verantwoording 2012 4 2.1 Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) 4 2.2 Diversen 4 3 Nieuwe ontwikkelingen 5 3.1

Nadere informatie

Professionalisering van de vastgoedinformatievoorziening. Startnotitie. Versie: 19 juni 2006. Albert van Tuil Reinout Schaatsbergen

Professionalisering van de vastgoedinformatievoorziening. Startnotitie. Versie: 19 juni 2006. Albert van Tuil Reinout Schaatsbergen Professionalisering van de vastgoedinformatievoorziening Startnotitie Versie: 19 juni 2006 Albert van Tuil Reinout Schaatsbergen Inleiding Zoals in een memo van 7 maart 2006 aan het MT van de gemeente

Nadere informatie

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT MEMO Aan : College van B&W, Commissie Middelen Van : Christien Sepers en Jeroen van der Hulst Datum : 2 april 2009 Onderwerp : Voortgangsrapportage ICT-projecten april 2009 Ons kenmerk : 2009008153 Projectenoverzicht

Nadere informatie

Het stelsel werkt, ook voor de WOZ

Het stelsel werkt, ook voor de WOZ Het stelsel werkt, ook voor de WOZ Dataland Congres 2014 12-6-2014 Harmen Tjeerdsma Agenda Voorstellen Trends Stelsel en Neuron Ontwikkelingen WOZ Neuron WOZ Registratie Samenwerking En verder Vragen en

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2013 Rockanje, 1 oktober 2013 Nr. 83169/74225

Raadsvoorstel 2013 Rockanje, 1 oktober 2013 Nr. 83169/74225 Raadsvoorstel 2013 Rockanje, 1 oktober 2013 Nr. 83169/74225 Raadsvergadering van 28 en 31 oktober 2013 Agendanummer 11 Aan Onderwerp: de gemeenteraad. Krediet Basisregistratie Grootschalige Topografie

Nadere informatie

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan?

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan? 19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR 17 november 2010 Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA Wat heb ik er aan? 1 NORA Gemma architectuur RSGB Waar gaat dat allemaal over? Doel: Duidelijkheid creëren

Nadere informatie

BGT in de keten van inwinning en beheer

BGT in de keten van inwinning en beheer BGT in de keten van inwinning en beheer Bart van der Lely bart.vanderlely@grontmij.nl 1 Grontmij Intranet Internet GeoWeb Ruimtelijke Ordening Beheer Openbare Ruimte Belastingen Raadpleeg Milieuvergunningen

Nadere informatie

(Gemeentelijke) Samenwerking in het Geo-domein

(Gemeentelijke) Samenwerking in het Geo-domein (Gemeentelijke) Samenwerking in het Geo-domein Gabriel van Tiggelen senior beleidsmedewerker informatiebeleid VNG ambtelijk voorzitter Gemeentelijk Geo Beraad Geo-informatie Belang (Geo) informatie bij

Nadere informatie

Hoe maak je de BGT succesvol

Hoe maak je de BGT succesvol Hoe maak je de BGT succesvol in jouw organisatie? Hoe succesvol geworden bij de provincie Johan Janzen Succes vertalen naar jouw organisatie Willy Bakker Hoe het allemaal begon (Landmeten) Instrumentarium/hulpmiddelen

Nadere informatie

HEXAGON GEOSPATIAL BENELUX 2015

HEXAGON GEOSPATIAL BENELUX 2015 HEXAGON GEOSPATIAL BENELUX 2015 Assetmanagement met ruimtelijke modellen Antea Group Emiel Huizinga & Cesar Blaauwgeers 2D en 3D mutatiesignalering Asset Management met ruimtelijke modellen Agenda Intermezzo

Nadere informatie

Kadaster. Bijeenkomst VIAG 28 augustus 2015. Henk Polet Key accountmanager

Kadaster. Bijeenkomst VIAG 28 augustus 2015. Henk Polet Key accountmanager Kadaster Henk Polet Key accountmanager Wie, wat en hoe Organisatie Taken Kadaster Uitvoering Continuering Rechtzekerheid Gids Platform 2 Organisatie 3 Taken Wettelijke taken het bijhouden van de openbare

Nadere informatie

Méér dan een kaart. Kleinschalige topografie bij de gemeente Amsterdam. Aad Vuyk Productmanager Kartografie bij Geo-informatie

Méér dan een kaart. Kleinschalige topografie bij de gemeente Amsterdam. Aad Vuyk Productmanager Kartografie bij Geo-informatie Méér dan een kaart Kleinschalige topografie bij de gemeente Amsterdam Aad Vuyk Productmanager Kartografie bij Geo-informatie Agenda Positie van Geo-informatie & (kleinschalige) producten Basisregistratie

Nadere informatie

BRIDGIS EN DE BAG Opgesteld door Bridgis Geoservices BV Datum Mei 2013

BRIDGIS EN DE BAG Opgesteld door Bridgis Geoservices BV Datum Mei 2013 BRIDGIS EN DE BAG Opgesteld door Bridgis Geoservices BV Datum Mei 2013 INHOUD Wat is de BAG 3 Waarom de BAG? 4 Bridgis en de BAG 4 Het datawarehouse van Bridgis 4 Gevolgen van de BAG 5 Advies & Maatwerk

Nadere informatie

PRESENTATIE WOZ KAART

PRESENTATIE WOZ KAART PRESENTATIE WOZ KAART 1) Ontwikkeling Vanaf 1 juli 2011 moet de BAG-gegevens opslag in de WOZ administratie worden gebruikt. De WOZ-objecten worden afgeleid van het BAG-adres. In de toekomst worden de

Nadere informatie

Basisregistraties Adressen en Gebouwen. De BAG: niet omdat het moet, maar omdat we er wijzer van worden!

Basisregistraties Adressen en Gebouwen. De BAG: niet omdat het moet, maar omdat we er wijzer van worden! Basisregistraties Adressen en Gebouwen 1 De BAG: niet omdat het moet, maar omdat we er wijzer van worden! Agenda Wat is de BAG: inhoud, samenhang in stelsel Winstpakkers van de BAG Relatie WABO - BAG Wat

Nadere informatie

LSV-workshop 19 oktober 2006 afstemmen bronhouderdata grootschalige topografie

LSV-workshop 19 oktober 2006 afstemmen bronhouderdata grootschalige topografie LSV-workshop 19 oktober 2006 afstemmen bronhouderdata grootschalige topografie De GBK Rotterdam en de GBK (stad en haven) Topografie Producerende Gemeente voor eigen risico/rekening, volledig eigenaar

Nadere informatie

Productblad B3P WION. B3Partners. 1 Inhoudsopgave

Productblad B3P WION. B3Partners. 1 Inhoudsopgave Productblad B3P WION 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave...1 2 Introductie...2 3 B3Partners als leverancier WION-applicatie...2 4 Wettelijke situatie m.b.t. informatie-uitwisseling...3 5 Werking van de WION-applicatie...4

Nadere informatie

MEMO. JvdH. Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT Bloemendaal nieuw (jan 2009)

MEMO. JvdH. Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT Bloemendaal nieuw (jan 2009) JvdH MEMO Aan : College van B&W, Commissie Middelen c.c. : Van : Jeroen van der Hulst Datum : 13 januari 2009 Verzenddatum : 13 januari 2009 Onderwerp : Voortgangsrapportage ICT-projecten jan 2009 Ons

Nadere informatie

Kernregistratie Openbare Ruimte Overheid & ICT, Utrecht

Kernregistratie Openbare Ruimte Overheid & ICT, Utrecht Kernregistratie Openbare Ruimte Overheid & ICT, Utrecht DE KERNREGISTRATIE OPENBARE RUIMTE IS EEN ONMISBAAR INSTRUMENT VOOR IEDERE OVERHEIDSORGANISATIE DIE BEHEERTAKEN IN DE OPENBARE RUIMTE HEEFT René

Nadere informatie

Viewer MapGuide Open Source/Enterprise

Viewer MapGuide Open Source/Enterprise Viewer MapGuide Open Source/Enterprise Versie 2.0, december 2012 GISkit BV Introductie Van Mapguide 6.5 MapGuide Open Source Ondanks het succes van MapGuide 6.5 had architectuur van dit product zijn beperkingen.

Nadere informatie

Efficiënter inwinnen, beheren en informeren door BRK levering

Efficiënter inwinnen, beheren en informeren door BRK levering Efficiënter inwinnen, beheren en informeren door BRK levering Verandering in uw gemeentelijke organisatie Mickel Langeveld Adviseur Tactisch Informatie Management We zijn operationeel en zijn in december

Nadere informatie

Samenhang VROM ICT-projecten voor gemeenten, provincies en waterschappen

Samenhang VROM ICT-projecten voor gemeenten, provincies en waterschappen Samenhang VROM ICT-projecten voor gemeenten, provincies en waterschappen Maart 2008 VROM en de elektronische overheid Het ministerie van VROM wil bijdragen aan een betere dienstverlening door de overheid.

Nadere informatie

LSV GBKN Het Heden: de veranderende rol van de partijen

LSV GBKN Het Heden: de veranderende rol van de partijen LSV GBKN Het Heden: de veranderende rol van de partijen De Technisch / Inhoudelijk uitdagingen tijdens de mars Gebruikersmiddag Stichting GBKN Zuid-Holland en Utrecht 2008 "Qui audet adipiscitur" Woensdag

Nadere informatie

Technisch Rapport. BAG Extract in i-bridge2.0. Versie 1.0. Datum 9 December 2010

Technisch Rapport. BAG Extract in i-bridge2.0. Versie 1.0. Datum 9 December 2010 Technisch Rapport BAG Extract in i-bridge2.0 Versie 1.0 Datum 9 December 2010 Status Final Colofon IVENT A&A CDC Madame Curielaan 4-6 Postbus 20703 2289 CA Rijswijk Contactpersoon Patrick Brooijmans Teamleider

Nadere informatie

Beleid en standaarden

Beleid en standaarden Beleid en standaarden Grondstof voor Nationale en Europese Geo-Infrastructuren Noud Hooyman 17-11-2004 Inhoud Wat is een Nationale Geo Infrastructuur Waar doen we het voor Stroomlijning Basisgegevens:

Nadere informatie

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR DB-vergadering 08-02-2010 BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR vraag van uit de vergadering van dagelijks bestuur dagelijks bestuur

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

BETER INZICHT IN DE OPENBARE RUIMTE. Slim meten is vooruit denken!

BETER INZICHT IN DE OPENBARE RUIMTE. Slim meten is vooruit denken! BETER INZICHT IN DE OPENBARE RUIMTE Slim meten is vooruit denken! INHOUDSOPGAVE Drukte in de ondergrond 3 Het delen van informatie 4 Het gebruik van nieuwe technieken 5 Nog een stapje verder 6 Bronvermelding

Nadere informatie

Geo samenhang in de basisregistraties

Geo samenhang in de basisregistraties Geo samenhang in de basisregistraties Dag van de geo-standaarden Geonovum, 19 mei 2010 Dirk Moree Yvette Ellenkamp Aanleiding Basisregistraties BRK (kadaster) BRT (kleinschalige topografie) BAG (adressen

Nadere informatie

U W B O R D E N B E S TA N D O P O R D E? inzicht K WA L I T E I T V E I L I G H E I D K O S T E N B E H E E R S I N G

U W B O R D E N B E S TA N D O P O R D E? inzicht K WA L I T E I T V E I L I G H E I D K O S T E N B E H E E R S I N G U W B O R D E N B E S TA N D O P O R D E? inzicht K WA L I T E I T V E I L I G H E I D K O S T E N B E H E E R S I N G Bordenbeheer in de stad Houd grip op kosten en grip op kwaliteit Heeft u een overzicht

Nadere informatie

Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente

Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente Waar hieronder wordt gesproken over partijen is bedoeld: gemeenten, provincies, waterschappen en rijksdiensten

Nadere informatie

Gw-klic biedt tevens de optie om kaartbeelden op het scherm, te plotten op schaal naar PDF.

Gw-klic biedt tevens de optie om kaartbeelden op het scherm, te plotten op schaal naar PDF. Gw-klic Met het internetportaal Geowerken-klic (Gw-klic) wordt door grondroerders waaronder ingenieursbureaus, aannemers en uitvoerders op effectieve wijze invulling gegeven aan de Wet Informatie Ondergrondse

Nadere informatie

BAG BGT Bert ten Brinke Nieuwland Geo-Informatie 16 oktober 2014

BAG BGT Bert ten Brinke Nieuwland Geo-Informatie 16 oktober 2014 BAG BGT Bert ten Brinke Nieuwland Geo-Informatie 16 oktober 2014 Agenda Kennismaken Relatie basisregistraties / BAG / BGT Wat is de BGT LSV-BGT Relatie BAG BGT Relatie BGT / Maatschappij en binnengemeentelijke

Nadere informatie

Processen en juridische aspecten LV WOZ

Processen en juridische aspecten LV WOZ Processen en juridische aspecten LV WOZ LV WOZ Inlichtingen Peter van den Heuij T 070-3427816 p.p.a.heuij@minfin.nl Datum 23 mei 2011 Auteur Ruud Kathmann Bijlage: Inleiding Voor de aanbesteding van de

Nadere informatie

dé online facturenservice

dé online facturenservice dé online facturenservice Digitaal factureren is niet alleen goedkoper dan papieren facturatie, het legt ook minder beslag op uw organisatie, kent een hogere service gerichtheid naar uw klanten en het

Nadere informatie

Veel te doen in 2016!

Veel te doen in 2016! GBI6 Applicatieinformatie 2016 > Veel te doen in 2016! > Achtergrondinfo: product 6.3 > Tip: planmatig naar 6.3 > Nieuwe helpdesk: GBIservices > Indexering GBI producten en onderhoud > Achtergrondinfo:

Nadere informatie

BABVI/U201101511 Lbr. 11/056

BABVI/U201101511 Lbr. 11/056 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Overheidsbrede inkoop van beeldmateriaal uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201101511 Lbr. 11/056 bijlage(n) -

Nadere informatie

52 10 16 N,5 21 39 O.

52 10 16 N,5 21 39 O. Programma showroom Neuron BGT Introductie Vicrea en Neuron Presentatie Neuron BGT Pauze Demonstratie Neuron BGT Vragen en nadere technische uitleg Maak elke elke locatie een bron van informatie. Essentie

Nadere informatie

BGT-keten in opbouw. Marcel Reuvers Ernst Koperdraat

BGT-keten in opbouw. Marcel Reuvers Ernst Koperdraat BGT-keten in opbouw Marcel Reuvers Ernst Koperdraat 16 september 2013 Agenda Vertikale keten 1. Stapsgewijs naar een volledig werkende keten 2. De plateauplanning 2013-2016 3. Het komende jaar 4. Wat betekent

Nadere informatie

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas Harry Pergens Waarom sta ik hier Ervaringen bij de vervanging van IRIS bij Roer en Overmaas samen met jullie te delen Daarmee een bijdrage te leveren aan

Nadere informatie

Informatie over KLIC naar Kadaster en KLIC Online. 9 mei 2007 - Amersfoort Willem van Hinsbergh en Ad van Houtum

Informatie over KLIC naar Kadaster en KLIC Online. 9 mei 2007 - Amersfoort Willem van Hinsbergh en Ad van Houtum Informatie over KLIC naar Kadaster en KLIC Online 9 mei 2007 - Amersfoort Willem van Hinsbergh en Ad van Houtum 2 Paar vragen vooraf. Kent u de wet op de informatie-uitwisseling ondergrondse netten? Kent

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Aanschaf software voor digitalisering bestemmingsplannen

Nota van B&W. Onderwerp Aanschaf software voor digitalisering bestemmingsplannen Nota van B&W Onderwerp Aanschaf software voor digitalisering bestemmingsplannen Portefeuille C. van Velzen Auteur Dhr. M. Overing Telefoon 5113551 E-mail: m.overing@haarlem.nl SO/BD/2006/787 Te kopiëren:

Nadere informatie

Wabo Next. ABR Kennisbijeenkomst, najaar 2011

Wabo Next. ABR Kennisbijeenkomst, najaar 2011 Wabo Next ABR Kennisbijeenkomst, najaar 2011 Agenda 1. Welkom, voorstellen, verwachtingen 2. Wabo NU 3. Wabo NEXT: Wabo = exemplarisch 4. Wabo NEXT: hoe inzetten in de organisatie 5. SWOT, actieplan 6.

Nadere informatie

Conclusie Architectuur Elektronische Overheid. 2007 Niet kantelen,maar koppelen!

Conclusie Architectuur Elektronische Overheid. 2007 Niet kantelen,maar koppelen! Conclusie Architectuur Elektronische Overheid 2007 Niet kantelen,maar koppelen! ? Roep naar meer Informatie!! JJH Front-office `c Transactieplatform MID-office Backoffice applicaties Klant Contact Centrum

Nadere informatie

Gebruikersmiddag GBKN Regio Utrecht en Zuid Holland. Jeroen Brakel Flip van der Valk

Gebruikersmiddag GBKN Regio Utrecht en Zuid Holland. Jeroen Brakel Flip van der Valk Gebruikersmiddag GBKN Regio Utrecht en Zuid Holland Jeroen Brakel Flip van der Valk 9 juni 2011 Visie, creativiteit, vakmanschap, degelijkheid en betrouwbaarheid zijn leidende waarden we zijn actief sinds

Nadere informatie

O10. Innovatieve opsporingstechnieken ondergrondse infrastructuur

O10. Innovatieve opsporingstechnieken ondergrondse infrastructuur tussenrapport O10-08-01 O10 Innovatieve opsporingstechnieken ondergrondse infrastructuur Fase 1: Inventariseren en analyseren van technieken en het opstellen van een programma van eisen COB-137 omslag_tussenrapporto10_wt.indd

Nadere informatie

Stage- en/of afstudeeronderwerpen

Stage- en/of afstudeeronderwerpen Stage- en/of afstudeeronderwerpen Afdeling Basisinformatie Van Rob Poll-van Dasselaar Datum 10 juli 2015 Inhoudsopgave 1 De afdeling 3 2 Stage lopen of afstuderen 4 3 De opdrachten 5 4 Geïnteresseerd?

Nadere informatie

Samen verminderen we graafschade. Wat moet u weten?

Samen verminderen we graafschade. Wat moet u weten? Samen verminderen we graafschade Wat moet u weten? Gaat u graven, heien, een damwand slaan? Dan is het goed vooraf te weten wat u in de bodem kunt tegenkomen. Zo voorkomt u graafschade. Minder graafschade

Nadere informatie

Rapportage workfl ow

Rapportage workfl ow Rapportage workflow Rapportage registratie workflow C.G.A.M Wessels Introductie Workflow management (WFM) staat voor de automatisering van bedrijfsprocessen en werkstromen (regels, procedures en processen)

Nadere informatie

BGT migratie Spijkenisse

BGT migratie Spijkenisse BGT migratie Spijkenisse Erwin van Leiden Teamcoördinator Geo-informatie Plv directeur Syntrophos Matty Lakerveld, directeur, Crotec 12/11/2014 Even voorstellen: 2 Korte introductie Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Hebt u echter nog vragen welke u niet in dit document terugvindt? Zend dan uw vraag aan: klic@kadaster.nl.

Hebt u echter nog vragen welke u niet in dit document terugvindt? Zend dan uw vraag aan: klic@kadaster.nl. Vragen en antwoorden In dit document vindt u antwoorden op vragen welke gesteld zijn naar aanleiding van de informatiebijeenkomsten t.b.v. provincies, gemeenten en waterschappen die hebben plaatsgevonden

Nadere informatie

SOCIAL INFORMATION SYSTEM

SOCIAL INFORMATION SYSTEM De SIS is een tool die oplossingen biedt voor uitdagingen en vragen in de wijk. Het product is vooral sterk in het verbinden van belangen. Zo stelt het organisaties in staat makkelijk en efficiënt met

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT De energiemarkt in Nederland is continu in beweging. Nieuwe toetreders veroveren marktaandeel en slimme meters, sectorwijzigingen en splitsing zorgen voor veranderingen. Energiebedrijven

Nadere informatie

Producten- en Dienstencatalogus BAG Verstrekkingen. Bijlage A - Verklarende woordenlijst

Producten- en Dienstencatalogus BAG Verstrekkingen. Bijlage A - Verklarende woordenlijst Producten- en Dienstencatalogus BAG Verstrekkingen Bijlage A - Verklarende woordenlijst Versie 2011 Verklarende woordenlijst Deze verklarende woordenlijst bevat een uitleg van begrippen en afkortingen

Nadere informatie

Kijk op Nederland! 2 juni 2009 Marcel Horssius

Kijk op Nederland! 2 juni 2009 Marcel Horssius Kijk op Nederland! 2 juni 2009 Marcel Horssius Ambities Dé leverancier van vastgoed- en geo-informatie Toonaangevend in Europa 2 Wat doet het Kadaster Registratie, beheer en ontsluiting van vastgoedinformatie

Nadere informatie

Voortgang ICT Gemeente Bloemendaal. Juni 2007

Voortgang ICT Gemeente Bloemendaal. Juni 2007 Voortgang ICT Gemeente Bloemendaal Juni 2007 Uitgangspunten: ICT beleidsplan 2006 Lange termijnvisie Planmatig werken Het ontwikkelen van een ICT strategie, niet alleen voor de korte, maar ook voor de

Nadere informatie

Digitale Plannen en de nieuwe WRO

Digitale Plannen en de nieuwe WRO Digitale Plannen en de nieuwe WRO Afstemming tussen Geo-Informatiemodellen Paul Janssen, Geonovum Presentatie Wie is Geonovum? Wat is een geo-informatiemodel? Rol van een geo-informatiemodel Stelsel van

Nadere informatie

De impact van 3D. 3D Pilot-NL. O v e r h e i d & I C T

De impact van 3D. 3D Pilot-NL. O v e r h e i d & I C T 3D Pilot-NL De impact van 3D 3D geo-informatie zal belangrijker worden bij het plannen en beheer van ons zeer dichtbevolkte en intensief gebruikte land. Dit was de motivatie voor de 3D Pilot-NL, een initiatief

Nadere informatie

Maatwerk software ontwikkelingen

Maatwerk software ontwikkelingen Maatwerk software ontwikkelingen IT Diensten Richard Schmidt Maatwerk Software Ontwikkelingen, 1 Wat is maatwerk software DGMR Maatwerk software Hoogwaardige wetenschappelijke software Gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

Integratie bij de bouw van een geo-gegevensmagazijn

Integratie bij de bouw van een geo-gegevensmagazijn Apex & Spatial Integratie bij de bouw van een geo-gegevensmagazijn SPREKER : E-MAIL : DATUM : Raymond van den Hoek rhoek@transfer-solutions.com 26-03-2012 WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Raymond van den Hoek

Nadere informatie

Regelt u hier, ook de informatievoorziening?

Regelt u hier, ook de informatievoorziening? Regelt u hier, behalve de catering en de schoonmaak, ook de informatievoorziening? over informatievoorziening bij kleinere gemeenten Mieke van Elk www.sidebysite.com Informatie-functie Kleinste gemeente

Nadere informatie

Metadata Catalogus (algemeen) Productbeschrijving Dataset Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN)

Metadata Catalogus (algemeen) Productbeschrijving Dataset Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) Metadata Catalogus (algemeen) Productbeschrijving Dataset Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) Metadata referentie invoerdatum: 1998/1999 laatste controledatum: 26 oktober 2000 laatste update datum:

Nadere informatie

MELDINGEN & VERGUNNINGEN

MELDINGEN & VERGUNNINGEN BEHEER / AFHANDELING / TOEZICHT Optimaal procesmanagement bij werkzaamheden aan kabels en leidingen Efficiënte verwerking van administratieve processen bij meldingen en vergunningen Gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Beheerpakket: Stap voor stap implementeren

Beheerpakket: Stap voor stap implementeren Beheerpakket: Stap voor stap implementeren De organisatie moet er klaar voor zijn De aanschaf van een beheerpakket volstaat niet met het kopen van een stukje software, de organisatie moet ook klaar zijn

Nadere informatie

Dataopwerkingsprojecten 'zichtbaar' onder controle

Dataopwerkingsprojecten 'zichtbaar' onder controle Dataopwerkingsprojecten 'zichtbaar' onder controle Visualisatie ten behoeve van projectaanpak en datakwaliteit Maurice Willemsen en Joery Korobejnik Spatial Eye en Enexis Asset Management maurice.willemsen@spatial-eye.com

Nadere informatie

"Nieuw softwarepakket maakt gegevens rioolnetwerk snel zichtbaar.

Nieuw softwarepakket maakt gegevens rioolnetwerk snel zichtbaar. "Nieuw softwarepakket maakt gegevens rioolnetwerk snel zichtbaar. Met medewerking van: Martin Nederlof bedrijfsleider Leitec Infrascan, Montfoort Gemeenten maken steeds vaker gebruik van inspecties en

Nadere informatie

DRAAIBOEK AANSLUITEN DOOR GEMEENTEN OP DE LV WOZ. VERSIE d.d. 08-07-2015

DRAAIBOEK AANSLUITEN DOOR GEMEENTEN OP DE LV WOZ. VERSIE d.d. 08-07-2015 DRAAIBOEK AANSLUITEN DOOR GEMEENTEN OP DE LV WOZ VERSIE d.d. 08-07-2015 INLEIDING De Basisregistratie Waarde Onroerende Zaken (Basisregistratie WOZ) is onderdeel van het overheidsstelsel van basisregistraties.

Nadere informatie

Hyarchis.Net MKB. Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers. Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen

Hyarchis.Net MKB. Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers. Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen Hyarchis.Net MKB Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen Heeft uw bedrijf door alle uitpuilende archiefkasten soms meer weg van een papieropslag? Kunt u

Nadere informatie

Van Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk NZa, directie Regulering 088-7708770. Toelichting opties invoering DSM-5 16 februari 2016

Van Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk NZa, directie Regulering 088-7708770. Toelichting opties invoering DSM-5 16 februari 2016 Memo Aan Ministerie van VWS Van Telefoonnummer E-mailadres NZa, directie Regulering 088-7708770 Onderwerp Datum Toelichting opties invoering 16 februari 2016 Eind 2014 heeft het Zorginstituut Nederland

Nadere informatie

I-R-E. Mandaatbesluit uitvoering Wet BAG

I-R-E. Mandaatbesluit uitvoering Wet BAG ( M E E N Ì- E I-R-E Mandaatbesluit uitvoering Wet BAG Burgemeester en wethouders van de gemeente Waalre; overwegende: - dat in artikel 2 van de Wet basisregistraties adressen en gebouwen (Wet bag), die

Nadere informatie

Geo-Informatie. AGGN 7 Juni 2012 GIS Internet en Mobiel

Geo-Informatie. AGGN 7 Juni 2012 GIS Internet en Mobiel Geo-Informatie AGGN 7 Juni 2012 GIS Internet en Mobiel Sjaak Dieleman WUR, GIS Opleiding Nieuwland Geo-Informatie Detachering waterschap Ministerie van Buitenlandse Zaken (Azië) FAO - Wereld Voedsel Organisatie

Nadere informatie

Verkoop Openbaar Groen

Verkoop Openbaar Groen Beleidsnotitie Verkoop Openbaar Groen [Concept - Versie] Datum: Januari 2014 Naam: Beleidsnotitie Verkoop Openbaar Groen, afdeling Omgeving Sectie: Openbaar Groen 1 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 1.1

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Wat is de Landelijke Voorziening Beeldmateriaal?...3 2 Levering van de luchtfoto s...4 2.1 Luchtfoto s via webservices...4 2.2 Luchtfoto

Nadere informatie

1 0a Het totaal aantal WOZ-objecten per 1 januari van het lopende jaar in de gemeente dat wordt gevraagd, is het aantal objecten:

1 0a Het totaal aantal WOZ-objecten per 1 januari van het lopende jaar in de gemeente dat wordt gevraagd, is het aantal objecten: Nummer Toelichting Waarderingsinstructie 1 0a Het totaal aantal WOZ-objecten per 1 januari van het lopende jaar in de gemeente dat wordt gevraagd, is het aantal objecten: Inclusief - geblokkeerde objecten;

Nadere informatie

Agenda. AbiWare en GIS. AbiWare. AbiWare Gebruikers. AbiWare Gebruikers. Kennismaking GIS en EDL. Eurotronics NV april / juni 2005

Agenda. AbiWare en GIS. AbiWare. AbiWare Gebruikers. AbiWare Gebruikers. Kennismaking GIS en EDL. Eurotronics NV april / juni 2005 Agenda Dhr Pol Van Cleemput - AbiWare Inleiding AbiPlan en GIS Dhr Peter Bonne Eurotronics Situering GIS en EDL product Demo AbiFire EDL Vragen AbiWare en GIS Pol Van Cleemput AbiWare 23 juni 25 Eurotronics

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 10/19 juni /3 juli 2008. Onderwerp: Implementatie BAG in de gemeente Woensdrecht

Vergadering d.d.: 10/19 juni /3 juli 2008. Onderwerp: Implementatie BAG in de gemeente Woensdrecht RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 10/19 juni /3 juli 2008 agendanummer: Onderwerp: Implementatie BAG in de gemeente Woensdrecht Portefeuillehouder: M. P. Groffen datum: 26 mei 2008 Samengevat voorstel 1.

Nadere informatie

Beschikken over actuele gegevens van elkaars deel van de (afval)waterketen

Beschikken over actuele gegevens van elkaars deel van de (afval)waterketen Beschikken over actuele gegevens van elkaars deel van de (afval)waterketen Wijnand Turkensteen Waterschap Rijn en IJssel Rutger Traag Gemeente Duiven Waar gaan we het over hebben? Inleiding Ons probleem

Nadere informatie

Maximale inwonerstevredenheid. Overheid 360º. Daniël Prins (VeloA) Maarten van der Hoek (Exxellence)

Maximale inwonerstevredenheid. Overheid 360º. Daniël Prins (VeloA) Maarten van der Hoek (Exxellence) Maximale inwonerstevredenheid Overheid 360º Daniël Prins (VeloA) Maarten van der Hoek (Exxellence) Digitale overheid 2017 Het kabinet wil in 2017 burgers en bedrijven volledig digitaal toegang geven tot

Nadere informatie

Toetsingskader Calamiteitenmeldingen

Toetsingskader Calamiteitenmeldingen Toetsingskader Calamiteitenmeldingen Copyright : Agentschap Telecom 2009 Onderdeel Ministerie van Economische Zaken Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Wettelijk kader 3 3 Leeswijzer 4 4 Toetsingskader artikel

Nadere informatie

Informatiebeleid & ICT Financiën en control Facilitaire zaken. Financiële administratie. backoffice applicatie (buiten Klantcontacten

Informatiebeleid & ICT Financiën en control Facilitaire zaken. Financiële administratie. backoffice applicatie (buiten Klantcontacten Voorinvullen (sectorspecifiek) svoering Serviceregister en - intranet Aanvragen van een dienst of product, dan wel het indienen van een verzoek of een bezwaar GEMMA e-formulieren specificatie 1.3 Zaaktypen

Nadere informatie

Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw

Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw Bijdrage voor Ronde tafel gesprek BIM voor infra en civieltechniek Brussel, 25 maart 2015 Jan-Hein Poodt Hoofd Havens, Vaarwegen & Tunnels Grontmij

Nadere informatie

Transitie BGT: gezien vanuit marktpartijen. GBKN Deelnemersdag St.GBKN Flevoland en St.GBKN Gelderland 5 oktober 2011 Wim van Pijkeren

Transitie BGT: gezien vanuit marktpartijen. GBKN Deelnemersdag St.GBKN Flevoland en St.GBKN Gelderland 5 oktober 2011 Wim van Pijkeren Transitie BGT: gezien vanuit marktpartijen GBKN Deelnemersdag St.GBKN Flevoland en St.GBKN Gelderland 5 oktober 2011 Wim van Pijkeren Achtereenvolgens Geo Business Nederland Vertrekpunt branche Onderzoek

Nadere informatie

Visualisaties voor een veiliger wereld

Visualisaties voor een veiliger wereld Visualisaties voor een veiliger wereld Innovatieve technologie leider in het grootschalig en systematisch in beeld brengen van omgevingen Edgar Kuijlaars Presentatie Kivi Niria 13 februari 2009 Een beeld

Nadere informatie

Beoordelingsprotocol objectkenmerken

Beoordelingsprotocol objectkenmerken WAARDERINGSKAMER NOTITIE Betreft: Beoordelingsprotocol objectkenmerken Datum: 7 februari 2014 Bijlage(n): - BEOORDELINGSPROTOCOL OBJECTKENMERKEN Inleiding De juiste registratie van alle gegevens over een

Nadere informatie

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Versie: 1.0 Datum: 16 augustus 2011 Auteur: Niels van der Kolk Afdeling: Belasting & Vastgoed 1 Inhoudsopgave 1 Regionale uitvoeringsdiensten

Nadere informatie

Vaals, juni 2013 Versie 1.2. PLAN VAN AANPAK Informatievoorziening & Automatisering De route voor de toekomst 2013-2015

Vaals, juni 2013 Versie 1.2. PLAN VAN AANPAK Informatievoorziening & Automatisering De route voor de toekomst 2013-2015 Vaals, juni 2013 Versie 1.2 PLAN VAN AANPAK Informatievoorziening & Automatisering De route voor de toekomst 2013-2015 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Plan van aanpak 1.1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 Actiepunten

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

Gegevensmanagement in Horst aan de Maas

Gegevensmanagement in Horst aan de Maas Gegevensmanagement in Horst aan de Maas Eens GEGEVEN blijft een GEGEVEN Themamiddag invoering BAG 29 november 2007 Horst aan de Maas Aanleiding In 2001: herindeling nét achter de rug Heel veel beweging

Nadere informatie

Gebruikersdag Beatrixgebouw, Utrecht 6 juni, 2012

Gebruikersdag Beatrixgebouw, Utrecht 6 juni, 2012 Gebruikersdag Beatrixgebouw, Utrecht 6 juni, 2012 Plenair ochtendprogramma 09.30-10.00 uur: Registratie/koffie en informatieplein 10.00-10.30 uur: Introductie, Bart van der Lely, Grontmij Welkomstwoord,

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Sjablonen Websupport Registratie Data Verslaglegging Websites Inrichtingen Video solutions Rapportages Consultancy Imports Helpdesk Exports Full Service Dashboards Registratie Koppelen en controleren De

Nadere informatie

Praktijkinstructie Geautomatiseerde informatievoorziening - beheer 3 (CIN02.3/CREBO:50170)

Praktijkinstructie Geautomatiseerde informatievoorziening - beheer 3 (CIN02.3/CREBO:50170) instructie Geautomatiseerde informatievoorziening - beheer 3 (CIN02.3/CREBO:50170) pi.cin02.3.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen,

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

Gw-klic. GW-Klic. o Automatische verwerking klic-meldingen. o Optimalisatie van het graafwerkproces. o Preventie van graafschade

Gw-klic. GW-Klic. o Automatische verwerking klic-meldingen. o Optimalisatie van het graafwerkproces. o Preventie van graafschade Gw-klic o Automatische verwerking klic-meldingen o Optimalisatie van het graafwerkproces o Preventie van graafschade o Integraalbeheer van het klic-meldingen proces o Volledig online Ten behoeve van grondroerders:

Nadere informatie

MijnOmgeving. Geo-informatie dvoor X de ogen van de klant

MijnOmgeving. Geo-informatie dvoor X de ogen van de klant MijnOmgeving Geo-informatie dvoor X de ogen van de klant Presentatie Hoe het scherm eruit ziet Wat het doet Onze benadering Demo Advisering inhoud Wat het niet kan Van idee naar product Projectgroep Functioneel

Nadere informatie

Graafschade bij aanleg Glasvezel

Graafschade bij aanleg Glasvezel Graafschade bij aanleg Glasvezel Colofon Aan Van Nummer Datum 11 juli 2011 Copyright Agentschap Telecom 2011 Inhoud 1 Inleiding 4 2 Reikwijdte WION 5 3 Onderzoek 6 4 Conclusie 8 5 Aanbevelingen 9 Pagina

Nadere informatie