Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verkiezingen Tweede Kamer 2012"

Transcriptie

1 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update:

2 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid over hoe in Europees verband met financiële zaken moet worden omgesprongen. Het st komt dit tot uitdrukking in de vraag of de begrotingsdiscipline binnen de eurozone versterkt moet worden, Nederland uit de euro moet, het euro-noodfonds ESM moet worden verhoogd, aan het Stabiliteits- en Groeipact moet worden vastgehouden, euro-obligaties moeten worden ingevoerd en of er een Europese heffing op financiële transacties moet komen. Voor meerdere partijen behoren uitzetting van lidstaten uit de eurozone en opsplitsing van de euro tot de mogelijkheden. Ditzelfde geldt ten aanzien van het opheffen van de euro. Andere partijen zijn hier of minder van. Er zijn geen partijen die zich expliciet verzetten tegen uitzetting van lidstaten of opsplitsing van de euro. D66 is als enige uitgesproken vóór het invoeren van een Europese belasting. 1 CDA, VVD en CU zijn van mening dat de begrotingsdiscipline binnen de eurozone (fors) moet worden versterkt. D66, GroenLinks, PvdA, PvdD en SP spreken zich niet expliciet tegen het versterken van de begrotingsdiscipline uit, maar geven wel aan dat landen met grote schulden de ruimte moeten krijgen om economisch herstel te realiseren. CU, D66, PvdA en VVD verklaren zich bereid om zich aan de afspraken uit het Stabiliteits- en Groeipact te houden. PVV en SP verklaren juist het tegenovergestelde. Uitzetting van lidstaten uit de eurozone of een opsplitsing van de euro zijn voor PvdD, VVD, CU en SGP reële opties. Alle andere partijen zijn hiervan geen, maar ook geen. GroenLinks, D66 en PvdA tonen zich in meer of mindere mate van het verhogen van het euro-noodfonds ESM. PvdD, SP en in mindere mate 50PLUS zijn hier tegen. CDA, CU en VVD nemen in deze kwestie geen standpunt in. De vraag of euroobligaties moeten worden ingevoerd, wordt positief beantwoord door D66, GroenLinks en PvdA. Tegen deze maatregel zijn CU, PVV en VVD. Een Europese heffing op financiële transacties is naar de mening van GroenLinks en PvdA gewenst. PvdD en SP lijken zich hierbij te kunnen aansluiten. CU, PVV en SGP zijn tegen dit plan. Veel steun bestaat voor het verbeteren van Europees toezicht op het bankwezen (CDA, CU, D66, GroenLinks, PvdA, SGP), het verlagen van de EU-begroting (CU, PvdA, SP, VVD) en het standpunt dat de EU het Nederlandse pensioenstelsel niet mag aantasten (CDA, CU, PvdA, SP, VVD). D66, GroenLinks en PvdA willen een Europees depositogarantiestelsel, maar geen enkele andere partij laat zich hierover uit. Hetzelfde geldt ten aanzien van het invoeren van een bankenunie (zelfde partijen) en het in Europees verband scheiden van spaar- en zakenbanken (CU, GroenLinks, PvdD, SP). VVD en SP willen meer transparantie in de besteding van EU-middelen. Andere partijen nemen hierover geen standpunt in. Opmerkelijk is het naar verhouding weinig uitgesproken verkiezingsprogramma van het CDA. Na 50PLUS onthoudt het CDA zich het vaakst van een standpunt over een financiële 1 In deze studie worden Europese standpunten vergeleken uit de verkiezingsprogramma s van de Nederlandse politieke partijen. Alleen uitspraken zijn opgenomen die een concrete beleidsmaatregel inhouden. Onvoldoende is het om bepaalde principes belangrijk te vinden, ergens speciale en voortdurende aandacht aan te geven en een stap terug te doen op een bepaald beleidsterrein. 2/6

3 kwestie in Europees verband. De woorden noodfonds, ESM, euro-obligaties of eurobonds komen zelfs letterlijk niet in het verkiezingsprogramma voor. De PvdA heeft het meest stelling genomen in Europese financiële kwesties. Partij Aantal keren geen uitspraak over Europese financiële kwestie* 50PLUS 22 CDA 18 PvdD, PVV, SGP 14 D66 13 VVD 12 GroenLinks 11 CU 10 SP 9 PvdA 8 * Alleen onderwerpen waarover meerdere partijen een standpunt innemen. Wanneer PvdA en VVD na de verkiezingen met elkaar in gesprek zouden gaan over een te vormen coalitie, dan is het al dan niet fors versterken van de begrotingsdiscipline binnen de eurozone een belangrijk strijdpunt. Dit geldt ook ten aanzien van het wel of niet invoeren van Europese obligaties. Een mogelijk strijdpunt is de vraag of Nederland uit de euro moet. Van de PvdA kan worden gezegd dat die hier tegen is, maar dit geldt niet voor de VVD. Daarnaast nemen PvdA en VVD standpunten in waarover de ander niets in het verkiezingsprogramma heeft opgenomen. Andere potentiële strijdpunten zijn: - beter Europees toezicht op het bankwezen; - verhogen van het euro-noodfonds (ESM); - Europese heffing op financiële transacties; - uitzetting landen uit eurozone mogelijk maken; en - actievere rol ECB als laatste redmiddel. 3/6

4 Tabel 1a. Financiën Standpunt Geen uitspraak Fors versterken begrotingsdiscipline binnen eurozone 2 Beter Europees toezicht op CDA, CU, D66, bankwezen 3 SGP CDA, VVD CU D66, GL, SP 50+ PvdD, PVV, SP, Verhogen euro-noodfonds (ESM) 4 GL D66, PvdA 50+ PvdD, PVV, CDA, CU, VVD SGP, SP Vasthouden aan Stabiliteits- en Groeipact (3 procent) 5 CU, D66, PvdA, VVD PVV, SP CDA, GL, PvdD, SGP, 50+ Invoeren Europese bankenunie D66, GL, PvdA CDA, CU, PvdD, In Europees verband scheiden spaar- en zakenbanken Invoeren Europees depositogarantiestelsel Verlagen EU-begroting Verlagen Nederlandse bijdrage aan EU (nettobetalingpositie) 6 Transparantie besteding EUmiddelen vergroten 7 CU, GL, PvdD, SP CDA, D66, PvdA, VVD, 50+ D66, GL, PvdA CDA, CU, PvdD, CU, PvdA, VVD CU, PvdA, VVD VVD CDA, D66, GL, PvdD, 50+ CDA, D66, GL, PvdD, SP, 50+ SP CDA, CU, D66, GL, De CU vindt het onvermijdelijk dat landen uit de eurozone die zich niet aan de regels houden, financiële sancties vanuit Brussel krijgen opgelegd. De partij laat zich over het versterken van de begrotingsdiscipline echter niet uit. De PvdA verwijst naar het Stabiliteit- en Groeipact, dat ruimte biedt om rekening te houden met uitzonderlijke economische omstandigheden van landen. De SP is voor het afschrijven van schulden wanneer die voor landen niet meer houdbaar zijn. D66 houdt vast aan de norm van 3% begrotingstekort en is van harde begrotingsafspraken, maar voor overheden die in alle redelijkheid niet in staat zijn hun schulden af te betalen, moet schuldsanering onder zeer strikte voorwaarden mogelijk zijn. GroenLinks vindt dat eurolanden die aankloppen bij het euronoodfonds onder strikt Europees toezicht moeten komen te staan, maar deze landen wordt tevens een perspectief geboden op economisch en sociaal herstel. De PvdD vindt dat lidstaten die dreigen te bezwijken onder hun schuldenlast geholpen moeten worden bij de wederopbouw van hun economie op een manier die te dragen is voor de bevolking. 3 De SP wil ingrijpende regulering van financiële markten in Europa, maar noemt het bankwezen niet expliciet. Wel wil de partij strakker toezicht op de kredietbeoordelaars. De CU vindt, omdat Nederland deel uitmaakt van een monetaire unie, dat het toezicht op banken in Europese afstemming dient te gebeuren tussen de verschillende nationale toezichthouders. 4 De PvdA is van een sterk en betrouwbaar noodfonds. D66 spreekt van een groot Europees noodfonds. De PvdD, PVV en de SP verzetten zich tegen het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM). De CU is niet tegen een Europees noodfonds, maar laat zich niet uit over de wenselijkheid van het verhogen van de beschikbare middelen. 50PLUS is tegen het onbegrensd uitbreiden van het noodfonds. 5 De SP is van plan de Europese begrotingsregels aan te passen en wil het tekort uiterlijk in 2015 terugbrengen onder 3 procent. De PVV wil in 2015 onder de 3 procent komen en op termijn begrotingsevenwicht bereiken. Zie ook voetnoot 2. 6 De PVV wil de Nederlandse betalingen naar nul terugbrengen. 7 De SP wil de EU-begroting niet meer accepteren als lidstaten hun Europese subsidies niet kunnen verantwoorden. De EUbegroting beslaat echter meer dan subsidieuitgaven. De PVV wil absolute transparante in EU-bestedingen. 4/6

5 Tabel 1b. Financiën (vervolg) Standpunt Geen uitspraak EU mag Nederlandse pensioenstelsel niet aantasten 8 CDA, CU, PvdA, SP, VVD D66, GL, PvdD, PVV, SGP, 50+ Euro-obligaties invoeren 9 D66, GL, PvdA CU, PVV, VVD CDA, PvdD, SGP, SP, 50+ Europese heffing op financiële transacties 10 GL, PvdA PvdD, SP CU, PVV, SGP CDA, D66, Invoeren protocol dat uittreding en uitzetting uit monetaire unie mogelijk maakt 11 PvdD, VVD CU, SGP CDA, D66, GL, PvdA, PVV, SP, 50+ Nederland uit de euro 12 PVV CU, PvdD, SGP SP, VVD D66, GL, PvdA CDA, 50+ Toezicht op permanente noodfonds (ESM) versterken 13 SP PvdD CDA, CU, D66, Handhaven Europese begrotingscommissaris CDA, VVD CU, D66, GL, 50+ Invoeren Europese belasting 14 D66 VVD CU, PVV, SGP CDA, GL, SP, 50+ Actievere rol ECB als laatste redmiddel D66, GL, PvdA CDA, CU, PVV, PvdD, SGP, SP, 8 De VVD vindt dat het Nederlandse pensioenstelsel een Nederlandse zaak is, waarmee de Europese Unie geen bemoeienis hoort te hebben. De CU vindt dat de EU een stap terug moet doen als het gaat om pensioenen (en andere zaken). 9 De PvdA wil invoering van eurobonds op termijn. De SP is ervoor dat de ECB direct de economie stimuleert door overheidsobligaties van alle eurolanden op te kopen. De partij laat zich echter niet uit over het gezamenlijk uitgeven van obligaties. 10 De PvdD pleit voor invoering van een financiële transactietaks, maar noemt hierbij niet het Europese beleidsniveau. Ook de SP is voor een belasting op financiële transacties, maar noemt Europa evenmin. De CU, SGP en PVV willen geen Europese belastingen. 11 De CU wil de mogelijkheid van uittreding en uitzetting tenminste onderzocht hebben. De SGP vindt dat splitsing van de euro serieus onder ogen moet worden gezien. De PvdD wil met spoed een exitstrategie ontwikkeld hebben voor landen die wat betreft hun financieel beleid niet passen binnen de eurozone. Zie ook voetnoot D66, GroenLinks en PvdA zijn bereid maatregelen (noodfonds, euro-obligaties) te nemen met als doel de euro als munt te handhaven. SP en VVD zijn hiertoe ten dele niet bereid en voor het andere deel on. De CU is van mening dat koste wat kost de eurozone in stand houden niet per definitie de beste oplossing is. 13 De PvdD verzet zich tegen het noodfonds en wil sowieso dat toezicht op gemeenschappelijke fondsen democratisch wordt gelegitimeerd via onafhankelijke controle. 14 De VVD geeft aan ervoor te zijn dat op nationaal niveau over belastingen wordt beslist, maar spreekt zich niet expliciet tegen het invoeren van Europese belastingen uit. 5/6

6 Tabel 1c. Financiën (vervolg) Standpunt Geen uitspraak Invoeren democratisch toezicht op ECB 15 SP PvdD CDA, CU, D66, Europees bestrijden belastingfraude, -vlucht en -ontduiking Gemeenschappelijke grondslag en minimumtarief voor winstbelasting bedrijven 16 Europees beleid om bonussen PvdA CU, CDA, GL, financiële sector te beperken 17 PvdD, SP Begrotingspact vervangen door Europese wetgeving (waarover Europees parlement meebeslist) PvdA, SP CDA, CU, D66, GL, PvdD, SP GL CDA, CU, D66, D66, PVV, SGP, GL CDA, CU, D66, Sterke, onafhankelijke ECB behouden CDA CU, D66, GL, ECB krijgt ook taak werkgelegenheid te bevorderen Automatische sancties bij fraude met Europese subsidies Handhaven Europese regels over concurrentie en staatssteun Uitleencapaciteit Europese Investeringsbank verhogen SP CDA, CU, D66, PvdD, PVV, SGP, VVD CDA, CU, D66, PvdD, PVV, SGP, SP, 50+ CU CDA, D66, GL, GL CDA, CU, D66, Invoeren bankennoodfonds D66 CDA, CU, GL, 15 De PvdD wil dat toezicht op gemeenschappelijke fondsen democratisch wordt gelegitimeerd via onafhankelijke controle. 16 GroenLinks vindt dat de regering zich moet inzetten voor Europese coördinatie van de belasting op bedrijfswinsten, om belastingconcurrentie tegen te gaan. De PVV wil geen Europese belastingen. 17 De SP is voor een wettelijk verbod op bonussen, maar betrekt hierin niet de Europese dimensie. CDA, CU, GroenLinks en PvdD zijn van mening dat een einde moet komen aan de bonuscultuur bij banken, maar gaan evenmin op de Europese dimensie in. 6/6

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Standpunten politieke partijen over Europa

Standpunten politieke partijen over Europa Standpunten politieke partijen over Europa Uitbreiding EU - De komende jaren treden geen nieuwe lidstaten toe tot de EU, met uitzondering van Kroatië. - Geen enkel land treedt toe als het niet voldoet

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat

Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat De verkiezingsprogramma s 2010 vergeleken: Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Edwin van Rooyen 1 Wat willen de Nederlandse politieke partijen met de Europese Unie? Welke ambitie hebben

Nadere informatie

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is.

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. VVD De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. De overheid moet wel zorgen voor veiligheid. Daarom moet de overheid overlast

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland?

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Korte omschrijving werkvorm: Op 22 september zijn er in Duitsland verkiezingen voor de Bondsdag. Welke partijen doen hier aan mee? Lijken

Nadere informatie

DE VERKIEZINGSUITSLAG

DE VERKIEZINGSUITSLAG DE VERKIEZINGSUITSLAG MAART 2017 - POLITIEK IN PRAKTIJK DOCENTENHANDLEIDING DE WERKVORM IN HET KORT Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen dat politieke partijen met elkaar moeten samenwerken

Nadere informatie

Centraal Planbureau 1 Europa in crisis

Centraal Planbureau 1 Europa in crisis 1 Europa in crisis Waarom dit boek? Vergelijkbaar met De Grote Recessie van 2 jaar geleden qua vorm en stijl qua beoogde doelgroep Euro-crisis ingrijpend voor ons dagelijkse leven / welvaart oplossing

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa 20 juni 2016 Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

Onderzoek Verkiezingen Europees Parlement 2014

Onderzoek Verkiezingen Europees Parlement 2014 Onderzoek Verkiezingen Europees Parlement 2014 17 mei 2014 Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onderzoeker Rozemarijn Lubbe: rozemarijn.lubbe@eenvandaag.nl. Op 22 mei gaat een deel van Nederland

Nadere informatie

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 Op dit moment is de officiele Nederlandse uitslag van de verkiezing voor het Europees Parlement nog niet bekend. Ipsos is gekomen met een exitpoll, GeenStijl met de

Nadere informatie

Bijlage I - Conceptbrief aan de Europese Commissie

Bijlage I - Conceptbrief aan de Europese Commissie Bijlage I - Conceptbrief aan de Europese Commissie CONCEPT Aan de Voorzitter van de Europese Commissie B-1049 Brussel België Onderwerp: Gemotiveerd advies (subsidiariteit) over het EU-voorstel voor een

Nadere informatie

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam DirectResearch Herengracht 454 1017 CA Amsterdam 020 770 75 79 info@directresearch.nl www.directresearch.nl Rapportage Amsterdam, 17-06-2016 Oekraïne Oekraïne referendum referendum (meting 2) Standaard

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 417 Kabinetsformatie 2010 Nr. 2 BRIEF VAN DE INFORMATEUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Hierbij zend ik u, daartoe

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 21 501-07 Raad voor Economische en Financiële Zaken Nr. 751 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

EEN NIEUW KADER VOOR HET BEGROTINGSBELEID

EEN NIEUW KADER VOOR HET BEGROTINGSBELEID EEN NIEUW KADER VOOR HET BEGROTINGSBELEID De staatsschuldencrisis die de Economische en Monetaire Unie momenteel op haar grondvesten doet schudden, is het pijnlijke bewijs dat het roer van het begrotingsbeleid

Nadere informatie

Sociale en politieke aspecten van een verdeelde wereld

Sociale en politieke aspecten van een verdeelde wereld Sociale politieke aspect van e verdeelde wereld Deze colleges: Inhoud (zie hiernaast) Acct: overige Icon Ctrale vrag: 1. Wat is het Nederlandse beleid welke zijn daarbij betrokk? (politiek-juridisch sociaal-economisch)

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa 18 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Wat doen centrale banken eigenlijk? Finale sessie: The big Picture. Brussel, 21 oktober 2015

Wat doen centrale banken eigenlijk? Finale sessie: The big Picture. Brussel, 21 oktober 2015 Wat doen centrale banken eigenlijk? Finale sessie: The big Picture Brussel, 21 oktober 2015 The big picture: het Eurosysteem, een ééngemaakt monetair beleid voor 19 lidstaten Overzicht Een globale crisis

Nadere informatie

Groeikansen voor VVD, SP en PVV

Groeikansen voor VVD, SP en PVV Groeikansen voor VVD, SP en PVV Dilemma s voor andere partijen. De standpunten van kiezers en partijen - Dr. Pieter van Wijnen Zo n tweehonderd jaar geleden werden in de politiek de termen links en rechts

Nadere informatie

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat 9 december 2014 Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

DE EUROCRISIS. Marcel de Ruiter

DE EUROCRISIS. Marcel de Ruiter DE EUROCRISIS Marcel de Ruiter Beste bezoeker van Haagsch College. Fijn dat u naar het college van Martin Visser over de eurocrisis bent gekomen. Als dank voor uw komst bieden wij u, in samenwerking met

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Pensioenscenario s in het licht van de komende verkiezingen. Emile Soetendal 10 januari 2017

Pensioenscenario s in het licht van de komende verkiezingen. Emile Soetendal 10 januari 2017 Pensioenscenario s in het licht van de komende verkiezingen Emile Soetendal 10 januari 2017 2 Tsunami van politieke partijen voor komende verkiezingen De kiesraad heeft voor de Tweede Kamer verkiezingen

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Nederlanders zoeken oplossing eurocrisis nadrukkelijker in minder Europa

Nederlanders zoeken oplossing eurocrisis nadrukkelijker in minder Europa Achtergrond Nederlanders zoeken oplossing eurocrisis nadrukkelijker in minder Europa Gemiddelde Nederlander wil meer inkomensgelijkheid Steeds meer mensen willen dat niet de EU, maar de individuele lidstaten

Nadere informatie

Perspectief Europa. Verkiezingspositionering EP 2014

Perspectief Europa. Verkiezingspositionering EP 2014 Perspectief Europa Verkiezingspositionering EP 2014 1. Inleiding en aanpak Een grote meerderheid van de Nederlandse kiezers is niet tegen de Europese Unie, maar wel tegen de manier waarop de EU nu is ingericht

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Rapportage Bekendheid en opinie van Nederlanders over CETA

Rapportage Bekendheid en opinie van Nederlanders over CETA Rapportage Bekendheid en opinie van Nederlanders over CETA Project: 16055057 Datum: 13 september 2016 Achtergrond en hoofdvraag De ambitie van foodwatch is dat bedrijven hun klanten open en eerlijk voorlichten

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt

Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 27.953 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 22 tot en met 28 augustus 2012. Over het

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen Analyse partijprogramma s

Tweede Kamerverkiezingen Analyse partijprogramma s Tweede Kamerverkiezingen 2017 Analyse partijprogramma s VluchtelingenWerk Nederland Tweede Kamerverkiezingen 2017 Analyse van de partijprogramma s In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart

Nadere informatie

Een Politiek-Economische Analyse van de Standpunten van de Nederlandse Politieke Partijen over de Eurocrisis tijdens de Verkiezingen van 2012 *

Een Politiek-Economische Analyse van de Standpunten van de Nederlandse Politieke Partijen over de Eurocrisis tijdens de Verkiezingen van 2012 * Een Politiek-Economische Analyse van de Standpunten van de Nederlandse Politieke Partijen over de Eurocrisis tijdens de Verkiezingen van 2012 * Bas Jacobs ** Erasmus Universiteit Rotterdam 5 september

Nadere informatie

omslag FORUM #06/24.03.11

omslag FORUM #06/24.03.11 10 Tik op de vingers of aai over de bol? Verstandig economisch beleid moet de norm worden. Voor álle euro-landen. Goeie voornemens zijn er genoeg, maar hoe hard gaat het spel gespeeld worden? Tekst: Jan

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema zorg

Onderzoek verkiezingsthema zorg Onderzoek verkiezingsthema zorg Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 27.798 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 15 tot en met 21 augustus 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

24 augustus 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys

24 augustus 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys 24 augustus 2015 Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Quiz. Heeft u een telefoon met internet? Ga naar kahoot.it en doe mee

Quiz. Heeft u een telefoon met internet? Ga naar kahoot.it en doe mee Quiz Heeft u een telefoon met internet? Ga naar kahoot.it en doe mee 2 de pijler SP PvdA GroenLinks CDA 50Plus ChristenUnie SGP D66 VVD PVV Verdere versobering Doorsneepremie Contract Max 40,4% aftrekbaar

Nadere informatie

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Naast kwantitatieve methoden in het onderzoek -een vraag stellen met antwoorden waaruit men kan kiezen en de resultaten in percentages worden uitgedrukt-

Nadere informatie

23 november Onderzoek: Proces Wilders

23 november Onderzoek: Proces Wilders 23 november 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan.

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan. Mededelingen stemmingen Ik verzoek de leden, hun plaatsen in te nemen. Voor wij gaan stemmen, geef ik als eerste het woord aan de heer Öztürk van de Partij van de Arbeid, die een wijziging wil doorgeven

Nadere informatie

16 mei Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu?

16 mei Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu? 16 mei 2017 Onderzoek: Formatie is vastgelopen: wat nu? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN

ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN Rapport ACHTERBAN CHRISTENUNIE ZIET SAMENWERKING MET D66 ZITTEN D66-kiezers verdeeld over regeren met ChristenUnie 22 juni 2017 www.ioresearch.nl I&O Research politieke peiling juni 2017 Achterban ChristenUnie

Nadere informatie

Het Europees kader inzake begrotingstoezicht

Het Europees kader inzake begrotingstoezicht Het Europees kader inzake begrotingstoezicht Seminarie voor leerkrachten, 26 oktober 2016 Wim Melyn Patrick Bisciari Departement Studiën Groep Overheidsfinanciën Structuur van de uiteenzetting Belang van

Nadere informatie

De week waarin alles anders werd (of niet?)

De week waarin alles anders werd (of niet?) De week waarin alles anders werd (of niet?) Er is waarschijnlijk geen week geweest in de Nederlandse politieke geschiedenis waar in een korte tijd zoveel veranderde als de afgelopen 7 dagen. In die periode

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Rapport Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Slechts zwakke stijging opkomstintentie, meerderheid VVD, PvdA en C3 ver weg De spanning voor de Provinciale Statenverkiezingen van woensdag

Nadere informatie

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN 16 maart 2015 VVD, PvdA en SP stijgen PVV en D66 leveren in Aftreden bewindslieden bevestigt kiezers vooral in partijvoorkeur VVD en PvdA tonen licht herstel;

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2016 2017 34 550 Nota over de toestand van s Rijks financiën Y VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 13 juni 2017 De leden van de vaste commissie

Nadere informatie

Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin, afschrift van het

Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin, afschrift van het 30891 Kabinetsformatie 2006 Nr. 2 Brief van de informateur Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 18 december 2006 Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Jubileumonderzoek Maurice de Hond

Jubileumonderzoek Maurice de Hond Ter gelegenheid van het 40-jarig jubileum van Maurice de Hond als opiniepeiler zijn er 100 vragen gesteld, die zijn ingebracht door leden van Peil.nl. Hier staat een selectie van deze vragen. Op http://bit.ly/40jrpeiler

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen jan

Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen jan Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011-31 jan. 2011- Resultaten 1e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 31 januari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Gelijke naleving van de wet?

Gelijke naleving van de wet? Gelijke naleving van de wet? Niraï Melis Maart 2014 Politiek en Gender in Nederland en Europa? In maart 2014 waren in een week tijd drie belangrijke onderwerpen in het nieuws. Er is nog steeds sprake van

Nadere informatie

1. Wat is uw functie? 2 In welke branche opereert uw branche?

1. Wat is uw functie? 2 In welke branche opereert uw branche? Landbouw, bosbouw en visserij Industrie Energievoorziening Waterbedrijven en afvalbeheer Handel Vervoer & opslag Horeca Informatie en communicatie (ICT / media) Financiële dienstverlening Verhuur en handel

Nadere informatie

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Voor: NPS/NOVA Hugo van der Parre Datum: 28 januari 2009 Project: 91804 Copyright: 2010. Synovate Ltd. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 155 Goedkeuring van de op 21 mei 2014 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst betreffende de overdracht en mutualisatie van de bijdragen aan

Nadere informatie

Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen

Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen In deze bijlage wordt uiteengezet waarom en op welke wijze de huidige methodiek uit het Stabiliteit en Groei

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

Voorspelling van akkoorden van drie mogelijke coalities in 2017

Voorspelling van akkoorden van drie mogelijke coalities in 2017 Voorspelling van akkoorden van drie mogelijke coalities in 2017 door Frans Stokman, Paul Lucardie, Jelle van der Knoop, Jelmer Draaijer 1 Datum waarop de gegevensverzameling is afgerond: 9 maart 2017 Datum

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 (Amsterdam, Rotterdam en de hoofdsteden van de twaalf provincies)

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 (Amsterdam, Rotterdam en de hoofdsteden van de twaalf provincies) Wijziging van de Kieswet in verband met het afschaffen van de mogelijkheid voor politieke groeperingen om lijstencombinaties te vormen (wetsvoorstel 34 377) Bijlage bij NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG

Nadere informatie

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone Eurogroep 1. Economische situatie in de eurozone Toelichting: De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de economische situatie in de eurozone. De groei van de economie lijkt verder aan te trekken terwijl

Nadere informatie

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Draagvlak voor (verder) bezuinigen op defensie danig geslonken; Nederlander wil investeringen in zorg en onderwijs 16 september, Prinsjesdag 2014.

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Analyse enquête StemWijzer

Analyse enquête StemWijzer Analyse enquête StemWijzer Om te bepalen over welke onderwerpen stellingen in de StemWijzer zouden moeten worden opgenomen, is onderzoek gedaan naar de vraag: Op welke onderwerpen baseren mensen op welke

Nadere informatie

34674 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten vanwege een aantal wijzigingen van pensioenwetgeving (Verzamelwet pensioenen 2017)

34674 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten vanwege een aantal wijzigingen van pensioenwetgeving (Verzamelwet pensioenen 2017) Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid datum 14 juni 2017 Betreffende wetsvoorstel: 34674

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU 30 januari 2015 Onderzoek: Griekenland en de EU Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

(Door de Commissie ingediend op 18 oktober 1996) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

(Door de Commissie ingediend op 18 oktober 1996) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD over bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten /* COM/96/0496 DEF - CNS 96/0248 */ Publicatieblad

Nadere informatie

Rapport Hoe denken Nederlanders over migratie en vluchtelingen in Europa en Nederland?

Rapport Hoe denken Nederlanders over migratie en vluchtelingen in Europa en Nederland? Rapport FORT EUROPA Hoe denken Nederlanders over migratie en vluchtelingen in Europa en Nederland? Onderzoek in opdracht van de Volkskrant, augustus 2015 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Politieke partijen langs de democratische meetlat

Politieke partijen langs de democratische meetlat De programma s voor de Europese verkiezingen van 2009 onderling vergeleken Politieke partijen langs de democratische meetlat Edwin van Rooyen 1 Welke positie nemen de Nederlandse politieke partijen in

Nadere informatie

Bijen beschermen door een verbod op gevaarlijke bestrijdingsmiddelen: Wat vindt de Nederlandse kiezer?

Bijen beschermen door een verbod op gevaarlijke bestrijdingsmiddelen: Wat vindt de Nederlandse kiezer? Bijen beschermen door een verbod op gevaarlijke bestrijdingsmiddelen: Wat vindt de Nederlandse kiezer? In de Ipsos Politieke Barometer van week 7 hebben Nederlanders van 18 jaar en ouder enkele vragen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 319 Goedkeuring van het op 2 maart 2012 te Brussel tot stand gekomen Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur in de economische en

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

Kiezersvoorkeuren in Amsterdam

Kiezersvoorkeuren in Amsterdam Kiezersvoorkeuren in Amsterdam In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart peilt OIS in opdracht AT de politieke voorkeur van Amsterdammers. Vooruitlopend daarop is een eerste verkennend onderzoek

Nadere informatie

Resultaten Schaduwkamer.nl tot en met 7 november 2010

Resultaten Schaduwkamer.nl tot en met 7 november 2010 Resultaten Schaduwkamer.nl tot en met 7 november 2010 Op 15 juni 2010 is Schaduwkamer van start gegaan. Op deze site kunnen alle Nederlandse kiezers met de Tweede Kamer meestemmen met belangrijke moties.

Nadere informatie

Overzicht en stemmingsuitslagen bij moties Novelle op Herzieningswet

Overzicht en stemmingsuitslagen bij moties Novelle op Herzieningswet Overzicht en stemmingsuitslagen bij moties Novelle op Herzieningswet Dertien moties ingediend bij debat op 9 december 2014. Drie moties verworpen en tien aangenomen. 1. De motie-karabulut over de sociale

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 31 571 Voorstel van wet van het lid Thieme tot wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren in verband met het invoeren van een verplichte

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2016 2017 32 043 Toekomst pensioenstelsel J VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 5 januari 2017 De vaste commissies voor Financiën 1 en voor

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 114 Goedkeuring van de op 27 juni 2014 te Brussel lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds (Trb. 2014, 207) 34 115 Goedkeuring

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.10.2015 COM(2015) 603 final 2015/0250 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van maatregelen om geleidelijk een gezamenlijke vertegenwoordiging van

Nadere informatie

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden?

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden? De zorgparagraaf Het sociale component Het economische beleid Duurzaamheid Onderwijs Het Europees beleid Om actief inbreng te kunnen leveren aan( maatschappelijke) discussies Om actief het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Van AOW tot kernenergie

Van AOW tot kernenergie Van AOW tot kernenergie Extra vragen in de Politieke Barometer Voor: Nova Door: Gaby Vullings Associate Research Director Datum: 1 juni 2010 Project: 91804 Copyright: Synovate BV. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Onderzoek: Crisis Griekenland'

Onderzoek: Crisis Griekenland' 30 juni 2015 Onderzoek: ' Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie