7 Dc bestuurdersbeloning: van bezoldigingsbeleid tot claw back

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "7 Dc bestuurdersbeloning: van bezoldigingsbeleid tot claw back"

Transcriptie

1 7 Dc bestuurdersbeloning: van bezoldigingsbeleid tot claw back Paul i4stering 1. Inleiding Dc beloning van bestuurders staat al enkele jaren in bet middelpunt van de belang stelling en vormt bet onderwerp van, soms felle, maatschappelijke discussies, Inmid dels heeft dit geleid tot verschillende gedragscodes en nieuwe wetsbepalingen, die de bestuurdersbeloning normeren. Juridisch roept de bestuurdersbeloning ook tal rijke vragen op. De discussie barst vaak a! los bij de vaststellmg van bet belonings pakkea: welke stakeholder heefi daarbij welke bevoegdbeden? Wat is de invloed van de aandeelhouders. commissarissen, onderneniingsraad en de bestuurder zeif op de bestuurdersbeloning? En kan de afgesproken of al uitbetaalde beloning later nog aangepast of teruggevorderd worden? Gedachi kan bijvoorbeeld worden aan de situatie dat de raad van commissarissen een zeer gewilde bestuurder een royale salaris- en bonusregeling toekent, die echter wel in strijd is met bet algemene bezoldigingsbeleid van de vennootschap. Of dat afgesproken bonuscriteria enkele jaren later een boge bonus opleveren, terwiji de financiële vooruitzichten voor de onderneming inmiddels zijn verslechterd en de publieke opinie kritischer is gewor den. Wat zijn dan de juridische mogelijkheden om de beloningsafspraken met de bestuurder aan te passen, of terug te draaien? Dit hoofdstuk zet in paragraaf 2 en 3 eerst uiteen hoe de bestuurdersbeloning vast gesteld behoort te worden, waarbij als uitgangspunt geldt de bestuurder van een (beursgenoteerde) N.V. in de private sector.t Daarna kornt in paragraaf 4 de open baarmaking van de beloning aan de orde. Paragraaf 5 gaat in op de vraag hoe de be!oningsafspraken eventucel aangepast of teruggedraaid kunnen worden, gezien de meest recente rechtspraak en de toepasselijke regels van bet vennootschaps recht (bock 2 BW) en bet arbeidsrecht. Tot slot wordi in paragraaf 7 en 8 nagegaan of nieuwe wetgeving de bestaande situatie gaat veranderen; levert bet wetsvoor stel claw back een wezenlijke bijdrage aan bet aanpassen of terugvorderen van 2 I In de (semi)overheidsector gelden vaak specilieke gedragcodes en regels mbt. beloning; datzelfde geldi bijvoor beeld voor de finaneiele sector, waar ook de toezichthouders DNI3 en AFM een rol spelen in de beloningsdiscussie Deze specifiekere regels Iaat ik in dit artikel grotendeels buiten beschouwing. 2 Wetsvoorstel Wijziging van bock 2 van bet Burgerlijk Wetboek en de Wet of het Iinancieel toezieht in verband met de hevoegdheid tot aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen van bestuurders en dage Iijks beleidsbepalers en deskundigheidstoetsing van commissarissen, Tweede Kamer, vergaderjaar , 32 5t2, nr.2.

2 ruimte. bijvoorbeeld IIO(J(LOUk 7 te lmge beloningen voor bestuurders en verzwakt (Ic positie van de hestuurder van een beursgcnoteerde onderneming zodra hij met langer werknemer kan zijn? 3 Van bczoldigingsbeleid naar bezoldigingsbesluit \ oordat de vragen over aanpassing otterugvordering van bestuurdersbelonangen aan de orde zijn, is de voorvraag wie bevoegd is de beloning voor een bestuurder vast te stellen, Binnen de naamloze vennootschap begint bet bij de vaststelling van het bezoldi gingsbeleid. Dc algemene vergadering van aandeelhouders moet een beleid op het terrein van bezoldiging van bet bestuur vaststellen (art. 2: 135 lid I BW). In de prak tijk blijkt dat (beursgenoteerde) NVfs in dit bclcid op hooftuijnen vastleggeri welke vaste beloning, variabele beloning, uitkeringen bij einde dienstverband, aandelen en optieregelingen en andere materiële heloningsbestanddelen zoal aan bestuurders kunnen worden toegekend. Dit algemene beleid laat echter meestal nog behoorlijk wat ruimte open voor de specafleke invulling per bestuurder. Zo laten algemene oprnerkingen over de boogte van bet basissalaris - vastgesteld op bet niveau vergelijkbaar met dat van een bepaalde peer group van andere ondernernin gen - Ook as de varaahele beloning vaak wel een gemaximeerd percentage van bet aste salaris, maar kan dat door toepassing van een prestatielactor (bijvoor beeld tussen 0 en 2) nog beboorlijk oplopen. Niettemin bepaalt de algemene vergadering dus bet algemene kader voor de beloning van bestuurders, Sinds I juli 2010 beeti de ondememingsraad daarbij de wettelijke rnogelijkheid oni zijn standpunt over een voorstel tot vaststelling van bet bezoldigings beleid schriflelijk aan de algemene vergadering kenbaar te maken en tijdens de alge mene vergadering toe te lichten(artikel 2:135 lid 2 BW). Ditstandpuntbepalingsrecht is juridisch tandeloos, in die zin dat de algemene vergadering bet standpunt van de onder nerningsraad zonder consequenties kan negeren, rnaar mogelijk gaat toch enige invloed nit van de mening van de ondememingsraad en zal nog eens extra nagedacht worden over bet bezoldigingsbeleid omdat ook de OR zacb bierover zal kunnen uitlaten. Na vaststelling van bet bezoldigingsbeleid, scbrajft de wet voor dat de algemene vergadering ook de concrete bezoldiging van de bestuurders bepaalt, tenz,i bij statuten baervoor een ander orgaan is aangewezen. Bij de beursgenoteerde NV is dat vrijwel steeds bet geval en wordt de raad van commissarissen hiervoor aangewezen; de corporate governance code voor beursgenoteerde vennootschappen zoals deze sinds I januari 2009 geldt (de Code Frijns, hierna: de Code ) gaat er ook van uit dat dit bet geval is. Daarmee Iigt de grootste verantwoordelijkheid voor toekenning van beloningen aan bestuurders in de praktijk bij de raad van commissarissen. Alleen 3 Dc naar vcrwachting per I januarl 2(J12 n werking tetreden Wet hestuur en toezicht (Staatsbiad ) bevat dele reei.

3 hetgcen De hesruurdersheloning: ian hezoldigingsbeleid to, claw back voor optie en aandelenregelingen blijft steeds de goedkeuring van de algemene vergadering nodig (artikel 135 lid 5 Bock 2 BW), Zolang de raad van commissarissen binnen de grenzen van bet bezoldigingsbeleid blijft, kan hij zelf de beloning per bestuurder vaststellen, Om deze bevoegdheid enigszins te normeren, bevat de Code voor de beursgenoteerde onderneming (maar met een bredere uitstraling in de private sector) aanbevelingen over de bestuurders beloning. Op enkele punten zijn deze normen concreet, bijvoorbeeld de norm dat cen vergoeding bij onvrijwillig ontslag in beginsel niet hoger mag zijn dan één jaarsala ris, of dat toegekende optics afhankelijk moeten zijn van voorafgestcldc doelen en de cerste drie jaar na tockenning nict mogen worden uitgeoefend. Op andere punten is de Code bcschrijvender van aard, zoals het voorschrift dat variabele beloning gekoppeld moet zijn aan bepaalde, beoordeclbarc en beinvlocdbare doelen die over wegend cen lange tcrmijn karaktcr hebben, waarbij bet variabele dccl van de belo fling passend moct zijn ten opzichtc van bet vaste dccl daarvan, In enkele specifieke sectoren, zoals de financiële sector en dc semi-publickc sector, gcldcn gcdragscodcs of (nicuwe) wettelijkc regels met hardcrc grcnzcn voor de bcstuurdcrsbcloning. Dc vraag of afwijking van gcdragscodcs zoals dc Code - met uitleg zoals bckend mogelijk is - juridischc gevolgen heeft, komt hicrna aan de orde, 4 3. Van bezoldigingsbesluit naar beloningsafspraken Met de vaststclling van bet bcloningspakkct voor ccn (nieuwc) bcstuurdcr, nccmt dc raad van commissarissen cen bczoldigingsbcsluit, dat - als bet goed is binncn dc grenzen van bet bczoldigingsbcleid blijft. Aangenomcn wordt dat ccn dcrgclijk bczoldigingsbesluit cen direct extem wcrkcnd bcsluit is; 5 dat wil zcggcn dat dczc categoric bcsluitcn aangcmcrkt wordcn als cen rcchtstrccks tot dc wcdcrpartij (in dit geval: de bestuurdcr) gcrichtc rcchtshandeling van de rcchtspersoon, waarmce dc vcnnootschap direct wordt vertcgcnwoordigd. Het bezoldigingsbesluit van dc raad van commissarissen bindt aldus dc vcnnootschap; daarvoor is geen extra handcling (bet sluitcn van ecn ovcrccnkomst ter uitvocring van hct besluit) nodig. Toch sluit dc vennootschap in de praktijk mccstal ook een arbcidsovcrcenkomst met dc bestuurdcr; daarin wordcn dc bcloning en anderc afsprakcn (bijvoorbccld: beta ling bij zickte, concurrenticbcding en dcrgelijkc) uitgcwcrkt. Dc grondslag voor de bcloningsafspraken met dc bcstuurdcr is dan dus twccërlci: bet bczoldigingsbesluit dat de vcnnootschap bindt en bet arbcidscontract tusscn partijen. Zoals hicrna nog aan de ordc komt, is deze dubbclc binding relevant, omdat cvcntuclc mogclijk hcden voor de vcnnootschap om later op cen bczoldigingsbcsluit terug tc komcn, aldus slechts één van dc twcc pijlcrs ondcr de beloning aantastcn; dc contractuclc afspraken staan dan nog ovcrcind. 4 Zie bijoorbeeid de Code Banken of de Beloningscode Bestuurders in de Zorg. 5 Zie hierover I. Mejer-Wagenaar, Over beloningen van besiunrders: Art. 2:135 BW en clv relarie met her arheids rechi, WPNR , en J.M, van Slooten en I. Zaal, Gebrekkig Loon, Ondernerningsrecht , nr, 85.

4 geeft JIOQ/dStUk 7 I-let verschil tussen bezoldigingsbesluit en een arbeidsovereenkomst met de bestuurder (of eventueel, een opdrachtovereenkomst), kan ook zichtbaar worden doordat verschillende organen binnen de vennootschap hierbij betrokken zijn. I-let bezoldigingsbesluit zal, zoals opgemerkt, meestal door de raad van commissaris sen genomen worden, Voor bet sluiten van een arbeidscontract gelden de normale vertegenwoordigingsregels bij bet sluiten van contracten, Het kan dus zijn dat een bestuurder benoemd wordt door de algemene vergadering, de raad van commissa rissen de bezoldiging vast stelt en de andere bestuurders het arbeidscontract met een nieuwe bestuurder sluiten; daarmee bestaat ook bet risico dat het contract afwijkt van bet bezoldigingsbesluit of dat, terwijl de algemene vergadering nog over benoeming van de bestuurder moet beslissen, contractueel a! bepaald is welke ont 6 slagvergoeding de bestuurder ontvangt bij niet-benoeming en beeindiging van de arbeidsovereenkomst 7 4. Beheersing beloning door openbaarmaking? Dc naamloze vennootschap doet elk jaar achteraf versiag van de bezoldiging voor iedere bestuurder, waarbij de eerder genoemde beloningsbestanddelen dienen te worden vermeld (artikel 2:383c 383e BW). 0(3k dient jaarlijks in de jaarrekening aandacht besteed te worden aan de mate van compliance met de Code) Ingeval van benoeming van een nieuwe bestuurder bij de (beursgenoteerde) NV, schrijft de Code voor dat de belangrijkste elementen uit bet contract met de bestuurder uiterlijk bij de oproeping voor de algemene vergadering waar de benoeming op de agenda staat openbaar wordt gemaakt. Aldus kan deze beloning bij de bestuurdersbenoeming meegewogen worden, Met name die voorgescbreven uitleg over de beloningsafspra ken voorafgaand aan de benoeming van een nieuwe bestuurder leidt in de praktijk we! tot een bewuste afweging of bet afgesproken pakket goed valt uit te leggen. Naast de genoemde informatievoorziening verkrijgt de ondernemingsraad ten minste eenrnaal per jaar informatie over de hoogte en de inhoud van de arbeids voorwaardelijke regelingen en afspraken per groep in de onderneming werkzame personen (artikel 31d en 31e WOR), Hoewe! dit in groepen van minimaal vijf per sonen geschiedt - indien bet bestuur uit minder dan 5 personen bestaat, mag het bestuur met een volgende managementgroep gecombineerd worden - dit de ondernemingsraad naast bet jaarverslag ook een beeld van de bestuurdersbe!oning in verhouding tot de beloning in de onderneming als geheel. 6 Ter voorkoming van een tegenstrijdig helang zal ondertekening van bet arbeidscontract in de praktijk vaak door de raad van eommissarissen of een andere door de algemene vergadering daartoe aangewezen persoon geschieden (arttkel 2:146 8W), Na de tnwerkingtreding van de Wet beswur en toezicht wijzigt de regeling in bock 2 8W over tegenstrijdig belang. Bestourders met een tegenstrijdig belang blijven dan (extem) bevoegd om de vennootschap te vertegenwoordigen. 7 Dit speelde bijvoorbeeld bij bet beloningspakket van de beer Moberg in de AHOLD-zaak, 1-1f Amsterdam (OK) 6 januari 2005, JOR 2005,6. 8 DeCode is aangewezen als gedragscode in de zjn van art. 2:39 1 lids 8W.

5 De besruurdersheloning: van bezoldigingsheleici tot claw back 5. Problenien met de beloning Wat kan er in de praktijk nu zoal mis gaan rond de bestuurdersbeloning en welke juridische gevolgen heeft dat? Een aantal scenario s: (i) (ii) Om een succesvolle bestuurder voor de vennootschap te behouden, besluit de raad van commissarissen de bestuurder eenmalig een forse extra bonus toe te kennen; probleem is dat deze bonus de maxima die hieraan gesteld worden in bet bezoldigingsbeleid te boven gaat en deze bonus tot grote verontwaardiging leidt bij enkele grootaandeelhouders. Dc bestuurder heeft een bonusregeling conform het bezoldigingsbeleid, maar op basis van de afgesproken criteria leidt dit tot een veel hogere bonusaanspraak dan voorzien was en bovendien leidt de bonus naar verwachting tot negatieve publiciteit. (iii) Dc bestuurder heefi conform bet bezoldigingsbeleid bij ontslag recht op een vergoeding van édn vast jaarsalaris; indien de bestuurder reeds vier maanden na benoeming niet blijkt te voldoen, vindt de vennootschap uitbetaling van een jaarsalaris te veel van het goede. (iv) Dc bestuurder ontvangt een bonus op basis van bebaalde doelstellingen, maar een half jaar later blijkt dat enkele doelstellingen toch niet behaald zijn en dat de onderliggende informatie deels onjuist was. Wie kan in deze situaties ingrijpen, er voor de discussie alvast maar van uitgaand dat overleg met de bestuurder over aanpassing van de afspraken niet tot bet gewenste resultaat leidt? 5.1 Scenario ri,): aantasting bezoldigingsbesluir Toekenning van een forse extra bonus, die hoger is dan de maxima in het bezol digingsbeleid, zal al snel kwalificeren als een bezoldigingsbesluit in strijd met dit beleid, Toch is bet aantasten van dit bezoldigingsbesluitjuridisch geen gemakkelijke opgave. Discussie kan in de eerste plaats ontstaan indien een bepaalde beloning of afvloei ingsregeling wordt toegekend waarvoor bet bezoldigingsbeleid weliswaar geen expliciete basis biedt, maar die het bezoldigingsbeleid ook niet verbiedt, Zou inci dentele toekenning daarvan door de raad van commissarissen toch mogelijk zijn? Het antwoord hierop is niet duidelijk, maar uit een enkele uitspraak lijkt te volgen dat de rechter de raad van commissarissen hier toch nog wel wat ruimte geeft. 9 In deze zaak werd het eventueel overschrijden van de kaders van bet bezoldigingsbe leid overigens geheeld doordat de aandeelhouders wel met de betrokken afvloeiings regeling hadden ingestemd, zodat een later beroep door de algemene vergadering 9 Aldus overweegt de Rechtbank Rotterdam bij vonnis dd, 30 maart 2011, JAR ( Dc Vries/Econosto ).

6 JAR!Itn/cisiuk 7 (met daarin dezellue groep aandeelhouders) op ovcrtreding van art. 2: maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar LOU zljn. I 35 11W naar Indien we aannemen dat een bepaakl bezoldigingsbeslutt strijdig is met het bezol digingsbelemd, is vervolgens de vraag wat daarvan Aannemelijk is dat cen dergelijk besluit nietig respectievelijk 2: 1 5 (IC o1 jurmdische consequenties zijn. vernmeiighaar is (artikelen 2: 14 BW)) Dc betrokken, hoze aandeelhouders kunnen als beiang hebbende bij dit besluit waarschijnlijk in rechte vorderen dat vernietiging wordt uitgesproken of wordt bevestigd dat her hesluit nietig is (vgl. art. 2:15 lid voor vernietiging). instellen, 1 Ook een opvolgend hestuurder LOU 3 13W een dergelijke actie kunnen Maar is daarmee ook tie bonusaanspraak van de bestuurder van tie baan? Iloewel bet de bedoeling van de wettelijke regeling omtrent bezoldiging in art. 2: I 35 11W is om beloning van bestuurders in strijd met het beleid vastgesteld door de algemene vergadering tegen te gaan, Ieidt een eventuele vernietiging of nietigheid van het bezoldigingsbesiuit niet zonder meer tot bet verval van de bonusaanspraak voor de bestuurder. Art. 2:16 lid 2 13W bepaalt namelijk dat de vernietiging van cen besluit niet aan de wedei-partij (in dit geval: de bestuurdcr) kan worden tegengeworpen, indien de bestuurder het gebrek dat aan bet besluit kleefde niet kende en niet hoefde te kennen. Kortorn, wist de bestuurder wel dat de toegekende. extra bonus in strijd was met bet bezoldigingsbeleid, of had hij dat moeten weten? Gocd verdedigbaar is naar mijn mening dat een fungerend bestuurder op de hoogte is of moet zijn van het bezoldigingsbeleid. Voor een extern, nog aan te trekken bestunrder geldt dit weliicht in mindere mate, al kan ook van ecu deskundige of ervaren kandidaat-bestuurder verwacht worden dat hij of zij zich van bet beleid op de hoogte brengi voordat een arheidsovereenkomst wordt aangegaan. Laten we nu aannemen dat bet de aandeelhouders iukt orn bet bezoidigingsbesluit wegens kwade trouw van de bestuurder aan te tasten. 1)an rijst de vraag oier naast het besluit, ook contractuele afspraken (arbeadsovereenkomst of opdrachtover eenkomst) met de bestuurder bestaan. Meestal is dat bet geval. Deze contractuele afspraken vervailen niet zomaar vanwege een gebrek in de besluitvorming binnen de vennootschap. Ook de toekenning van ecu eenmalige, extra bonus vindt meestal plaats in de vorm van ecu aanvuilende afspraak of schriftelijke toezegging, waar plaats hierbij de kantrekening dat aan de vennootschap in beginsel gebonden is. ecu enkeling wel heeft betoogd dat net als bij bet ontslag van de bestuurder bet 1k (1 Aldus ook Reehibank Rutlerdain 3)) rnaart 2)). 2( (LIe I nc, Lco,unu, 1 en I. Mei)er Waeenaar, siii /,csiuiualerv; 2; i_li /?Ii en iciatic inii hci gens svordt our nog ssel nerdedigd dat ecu alu iking door Ic raad an eornniissarisse it in indis duecl ceval op goede gronden rnogclijk is gaal ti mers urn beleid). Lie aldus J.M. Van Slooten en I. Zaal, Gcbrckkii, Lou,,, Ondernern ingsreeht , nr. 85 II I Iterbtj rnoeten zij u ci voldoende helang hebben, aldus ook Asser- Van der Grinten Macijer 2-Il. nr. 36. Denkhaar is dat indien ssegvallen van het hctuldigtngshesluti met leidt tot het versal van eontractuele afspraken met de hestuurder. de betrokken aandeelltouders onvoldoende helang hebben ecu verklaring your reehi user de heid of ho vemiettizinu van bet hesluit. (3rn he/ininrcn ho (ho lnn ic 1 hi orhcuiuct hi. WPNR , Oven jeer nietig

7 Dc bes1iwrdcchcloning: can bezoldigingsbcleid (01 claw back 91 vennootschapsrecht in dit opzicht prevaleert boven het arbeidsrecht, zodat bij bet wegvallen van het bezoldigingsbesluit er ook geen loonafspraak meer zou zijn en, daarmee, geen arbeidsovereenkomst t2 Er is op dit moment echter geen duidelijke rechtspraak die dit standpunt kan bevestigen en mijns inziens gaat dit standpunt ook te ver, Miskend wordt hiermee dat voor het bestaan van een arbeidsovereenkomst ver eist is dat er enige betaling aan de bestuurder wordt verricht; een verschil van mening over de hoogte daarvan doet daar niet aan af en bij bet ontbreken van een loonafspraak heeft de bestuurder wettelijk recht op een gebruikelijk loon (art. 7:618 BW). 3 Kortom, bet besluit van een raad van commissarissen om bijvoorbeeld een hoge bonus in strijd met bet bezoldigingsbeleid toe te kennen, is waarschijnlijk wel aan tastbaar maar de daarnaast gemaakte contractuele afspraak met de bestuurder vervalt daardoor niet vanzelf Daarvoor is aanpassing of aantasting van die overeenkomst met de bestuurder nodig. Kunnen de commissarissen dus eigenlijk het bezoldigingsbeleid zonder consequen ties negeren? Dat is ook weer niet het geval. Dc raad van commissarissen zal door de algemene vergadering ter verantwoording geroepen kunnen worden en de algemene vergadering kan bijvoorbeeld besluiten geen décharge aan de commissarissen te ver lenen vanwege bet schenden van het bezoldigingsbeleid. Ook staan de algemene vergadering normale sancties zoals schorsing, ontslag of aansprakelijkstelling van de commissarissen ter beschikking en zouden aandeelhouders kunnen stellen dat door een of meer afwijkingen van het bezoldigingsbeleid sprake is van wanbeleid en in het kader van een enquêteprocedure maatregelen kunnen vorderen, Bovendien kan het bij de beoordeling of contractuele afspraken (achteraf) aangepast moeten worden, mijns inziens wel relevant zijn dat de beloningsafspraak in kwestie destijds in strijd met bet bezoldigingsbeleid gemaakt is en, bijvoorbeeld, dat deze ook afwijkt van een gedragscode zoals de Code. Zoals gezegd, zal in een dergelijk geval de beloningsafspraak niet automatisch vervallen of aantastbaar zijn. Niettemin heeft de Ondernemingskamer 4 wel bepaald dat de Code doorwerkt in de verhou ding tussen bestuurder en vennootschap via art. 2:8 8W. Dat artikel bepaalt, kort gezegd, dat de vennootschap en de bestuurder zich jegens elkander ook conform de normen van redelijkheid en billijkheid moeten gedragen en dat een tussen hen geldende regel (bij uitzondering) niet van toepassing is indien dat in de omstandig heden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Dc wijze waarop een afspraak tot stand gekomen is, kan dus relevant zijn bij de toetsing van die afspraak achteraf Hierbij past de kanttekening dat toekenning van een hoge beloning op zichzelf niet direct wanbeleid oplevert, aldus de Ondernemingskamer 12 I. Meer-Wagenaar, Over beloningen van besniurders: Art, 2:135 BWen de re/one met bet arbeidsrechr, WPNR 2006/ Zie aldus oak JH. Bennaars en PG. vestering, Beperking van de bestuurdersbeloning in het regeiwoud van yen nootschapsrechl, arbeidwechi en gedragscodes, Tijdschrift Arbeidsrechtpraktijk, special 1, juni HR 13 juli 2007, JOR 2007/178 ( ABNAMRO /La Salle ).

8 IJot/thtuk 7 in de PCMzaak 15 en dat in gevallen waarin welbewust afspraken in strijd met het bezoldigingsbeleid gemaakt zijn, de vraag is of dat (achteraf ten nadele van de bestuurder moet uitvallen, Al met al is de conclusie dat aantasting van gemaakte beloningsafspraken via bet vennootschapsrecht, bijvoorbeeld door aantasting van bet onderliggende bezoldi gingsbesluit, een lastig begaanbare weg is. Zoals hierna zal blijken, leveren ook andere vennootschapsrechtelijke gebreken, bijvoorbeeld bet feit dat een onbevoegd persoon of orgaan de beloningsafspraken met de bestuurder gemaakt heeft, vaak onvoldoende grond voor aantasting van de afipraak op. Om toegekende beloning terug te draaien, is vooral belangrijk dat ook de contractuele beloningsafspraken met de bestuurder aangepast kunnen worden, Daarop zien de volgende scenario s. 5.2 Scenario ( iii) en iii: huge bonus of huge ontslagvergoeding Dc vennootschap spreekt met de bestuurder een bonusregeling af, of een ontslag vergoeding voor als de arbeidsovereenkomst later door de vennootsehap beëin digd wordt, We nernen aan dat deze afspraken gewoon geldig zijn, ofwel door bet bevoegde orgaan confbrm bet bezoldigingsbeleid met de bestuurder overeengeko men. Twee jaar later blijkt dat toepassing van de bonuscriteria tot een nogal forse bonusaanspraak leidt, of dat ontslag voortijdig aan de orde is. Inmiddels is de maat schappelijke discussie rond excessieve bonussen en gouden handdrukken ver scberpt en zal een hoge bonusuitkering of vergoeding tot negatieve publiciteit voor de onderneming leiden. Kan een vennootschap in die omstandigheden iets afdoen aan de gemaakte afspraken? Toepassen ofaanpassen? Een vaste voorvraag bij deze situatie is uiteraard of bet nodig is om de gemaakte afspraken aan te passen of terug te draaien, of dat de afspraken zelf nog ruimte laten voor enige aanpassing. Indien de bonusregeling nog bepaalde voorwaarden bevat, een wijzigingsmogelijkheid, of een discretionaire bevoegdheid voor de raad van commissarissen om de bonus definitief vast te stellen, kan toepassing van deze voorbehouden in de bonusregeling uitkomst bieden en komt eenzijdige aanpassing van de gemaakte afspraken eigenlijk niet aan de orde. Uit de arbeidsrechtelijke rechtspraak 16 blijkt dat bet opnemen van voorwaarden in een bonusregeling in beginsel werkt: ook in bet arbeidsrecht geldt als uitgangspunt de contractsvrijheid tussen partijen. Een bepaling dat de bestuurder gedurende een bepaalde tijd nog in dienst moet zijn om de bonus te ontvangen, of dat toekenning 15 HofAmsterdarn (OK) 27 me) 2010, JOR 2010/ Zie year mm beschrijving hiervan oak ill. Bennaars en PG. vestering. BeperkIng von de hesmuuisersbeloning in het regelwoud van vennoorsehapsreehi, arheidcrecht en gedragscodes, Ttjdschnft Arbeidsrechtprakttjk, spec al I,juni 2010.

9 DL hc.vrnurdcr. hc/aning: van hczoltligingsht lcid Ia( claw hack van de bonus jaariijks ter discretie van de vennootschap is, is geldig en toepasbaar. Wel kan het goed werkgeverschap meebrengen dat de werkgever bij toepassing van een diseretionair systeem niet naar willekeur mag handelen. Ook is het natuur lijk zinvol om de bonus te koppelen aan bepaalde doelstellingen om zodoende de bestuurder de juiste prikkels te geven. Dc keerzijden daarvan is dat jaarlijkse toepassing van een honusregeling conlorni een concrete systematiek ertoe kan leiden dat toch niet meer sprake is van ccii werkelijk discretionair systeem, waardoor een voorbehoud in (lit opzicht na enige tijd riiel meer onverkort werkt. Al met al verdient het meestal de voorkeur om te trachten beide voordelen te combineren, door bonus regelingen wel aan bepaalde doelstellingen te koppelen, maar om daarbij toch cell voorbehoud te maken dat de bepaling van de hoogte van de bonus uiteindelijk ter discretie van de raad van commissarissen is en dat aanpassing van de bonusregeling, bijvoorbeeld bij onredelijke uitkomsten, mogelijk is, Aunpassen beloningsafspraken Blijft de vraag wat de juridische mogelijkheden zijn indien geen sprake is van dui delij ke. contractuele voorbehouden vooraf. 1k behandel enkele praktijkvoorbeelden om de complicaties in die situatie te laten zien. Voorafeen sprekend voorbeeld betreffende pogingen van de Hartstichting om een een zijdige salarisverlaging voor haar directeur afte dwingen) stichting had bij indiensttreding een toeslag bedongen op het salaris dat gebruikelijk was bij fondsenwervende instellingen, omdat hij een inkomen wilde behouden zoals hij dat voordien als cardioloog gewend was. Hierover ontstond enige tijd later grote ophef in de media die tot flinke schade voorde Hartstichting kon leiden, omdatvrajwil ligers en collectanten werkzaarn voor de Hartstichting wegens deze kwestie dreigden af te haken en de jaarlijkse collecte aanstaande was. Omdat de bestuurder vasthield aan de gernaakte afspraken, trachtte de Hartstichting uiteindelijk tot ontslag van de bestuurder over te gaan. Dc rechter maakte hier echter korte metten mee. Voorop werd gesteld dat de salarisafspraak inclusieftoeslag bewust tussen partijen overeengekomen was. Onder druk van de buitenwacht te snel grijpen naar het middel van ontslag, achtte de rechter niet toegestaan. Dc werkgever had hier verder moeten trachten in overleg tot aanpassing van de afspraken te komen, Maar, wanneer is aanpassing dan wel mogelijk indien overeenstemming daarover niet bereikt wordt? 7 Dc bestuurder van de Hart Dc meest recente rechtspraak over deze problematiek vloeit voort uit het uiteenvallen van AHN AMRO bank en de staatsinterventie kort daarna, waardoor de Neder landse Staat enig aandeelhouder werd) Voorafgaand aan de overnarne door het 7 Kantonrechtcr s (iravenhage 6 juli 2004, JAR 2004/175. Dc werkgever was in do geval cen stichtmg en met cen naamloze of besloten vennootschap; voor de vraag of de werkgever aan contractuele afspraken gebonden is, maakt dat echter geen verschil. is zie voor een reeks aan uitspraken vooral: Kantonrechter Amsterdam 29 december JAR 2009/26 ( ABN AMRO / Schmiuniann ), Hof Amsterdam, nevenzittingsplaats Arnhem 29 september 2010, o.a. UN BN8468 en meest recent Flof Den Haag 3 mci 20)), UN BQ7 192.

10 eenvoudigweg langs Hoo/thauk 7 bankenconsortium (l3anco Santander, Fortis en RI3S) verzocht ABN AMRO ecu aantal key managers (soms ook formed bestuurdcr) gedurendc bet cruciale ont vlechtingsproces aan te blijven. Dc retentie-afspraken kwamen er steeds op neer dat de betrokken managers de toezegging kregen dat zij bij een ontslag binnen een terrnijn van enkelejaren, een ontslagvergoeding confhrm dc bestaande AI3N AMRO top excculire regeling zouden onivangen (de oude Kantonrechtersfirmule met een Cfactor 1,4)) Ook werden voor verschillende managers aangepaste (retentie) honusafspraken gemaakt. Dc totale aanspraken van de versch illende bestuurders of managers verschilden, maar varieerden van circa EUR 18 miljoen (de beer Schmittmann) tot bedragen net boven de EUR 1 miljoen. In de meest recente zaak die leidde tot het arrest van het Ilof Den Haag, was sprake van een bestuurder die bij ABN AMRO was ontslagen met cen ontslagvergoeding van circa EUR 1,3 rniljoen. ilij had vervolgens een aanbieding van een andere hank 01) zak, toen hij werd overgehaald in dienst te treden bij (destijds) Fortis Bank Neder land. Onderdeel van zijn beloningspakket was een contractuele ontslagvergoeding die neerkwam op circa 2jaarsalarissen inclusief bonus (EUR 1,5 miljoen). Na circa 14 maanden kwam het tot een beeindiging van de arbeidsovereenkomst waardoor de werkgever, uiteindelijk na de Staatsintcrventie weer ABN AMRO, de contractuele ontslagvergoeding zou moeten uitbetalen. Na het losbarsten van de kredietcrisis en overname door de Staat, achtte ABN AMRO onverkorte nakoming van de geschetste toezeggingen en afspraken niet Ian ger aanvaardbaar en heeft zij in diverse procedures getracht deze te laten beperken. In de eerste plaats beriep AHN AMRO zich in cen aantal van deze zaken op gebre ken in de totstandkornmg van de beloningsafspraken, zoals (i) dat deze met berusten op ecu bezoldigingsbesluit van de raad van commissarissen, of (ii) dat deze niet waren getekend door het bevoegde orgaan of zelfs de juiste groepsvennootschap, maar door andere leden van de raad van bestuur of door bestuurders van ccii andere groepsmaatschappij hoger in het concern, [let sub (i) vermelde gebrek ziet op de interne besluitvorming binnen de vennootschap en kan, zoals eerder vermeld, leiden tot nietigheid of vernietigbaarheid van bet onderliggende bezoldigingsbesluit, indien de bestuurder het gebrek kende of behoorde te kennen, Dc sub (ii) vermelde gebre ken komen er op neer dat de vennootschap niet rechtsgeldig vertegenwoordigd was bij bet maken van beloningsafspraken. Dc verschillende rechters vegen deze lbrmele argumenten echter steeds van tafel. In de Schmittmann-zaak overweegt de Kantonrechter - Iijke lijnen - arbeidsrechte dat van de werkgever mag worden verwacht dat deze ervoor zorgt dat afspraken op correcte wijze juridisch worden vormgegeven. Ook 9 Deze tlrniule ter herekcriing van ontslagvergoedtngen is gebaseerd op richtlijnen san de Iandelijke Kring van Kantonrechters en komt. kort gezegd, neer op een vergoeding gelijk aan a x b x c, waarbij a staat voor het auntal gewogen dienstjaren, voor de vaste maandelijkse beloning en c voor de correctiefactor waarin de ornstandigheden b van bet geval verdisconteerd kunnen warden. Dc afspraak bij ABN AMRO ging uit van de nude, gunstigere forniule die tot I januari 2009 gold en van een c-factor 1,4, terwijl c1 bet normale ultgangspunt is.

11 onvoorziene De besruzrdecheloning: van hezolthgingsbelezd lot claw back 95 het feit dat ten tijde van de splitsing van ABN AMRO verschillende leden van het consortium matlrleel als werkgevr optraden wordt ABN AMRO ftgengworpen In de meeste recente ABN AMROzaak oordeelde het Hof Den Haag dat de betrok kenheid van de concerntop (destijds van Fortis SAJNV.) bij de gesprekken over het beloningspakket van de bestuurder ook kan leiden tot ecu toerekenbare schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid, waardoor de werknemer erop mocht vertrouwen dat de werkgever, een groepsmaatschappij binnen het concern, gebonden was aan de afspraken. Voor het geval geldige beloningsafspraken tot stand gekomen waren, deed ABN AMRO een beroep op arbeidsrechtelijke en contractuele gronden om deze niet (onverkort) te hoeven nakomen, Toepassing van de overeengekomen afvloeiings regeling zou leiden tot een ontslagvergoeding die in absolute zin te hoog was en in strijd met de in Nederland geldende algemene rechtsbeginselen en rechtsovertuigin gen, zoals ook neergelegd in de Code, waarbij een ontslagvergoeding voor bestuur ders van één vast jaarsalaris inmiddels de norm is, Ook waren de resultaten van ABN AMRO door de kredietcrisis ernstig onder druk komen te staan, Om die redenen zouden de betrokken managers ecu aanpassing van hun arbeids voorwaarden (achteraf) moeten dulden, ABN AMRO ging hierbij voor verschillende juridische ankers liggen, zoals het goed werknemerschap (art. 7:611 8W, zoals door de Hoge Raad uitgewerkt in het Stoof/Mammoet-arrest ) 21 en een beroep op een eenzijdig wijzigingsbeding (art, 7:6 13 BW). Hierbij was in geschil of wel sprake was van een geldig wijzigingsbeding, of voldaan was aan de zorgvuldigheidsvereis ten om te kunnen komen tot wijziging van afspraken (voldoende onderling overleg, of alleen maar een eenzijdig voorstel van de werkgever?) en, uiteindelijk, of een goede werknemer wel met wijziging moest instemmen. Dc rechter beantwoordde deze vragen ontkennend, Ook de omstandigheid dat bepaalde afspraken afweken van de normen in de Code kon niet afdoen aan de expliciet gemaakte afspraken. In de Schmittmann-zaak overwoog de Kantonrechter zelfs dat de normen uit de Code door de rechter niet toegepast worden, omdat deze zich richten tot partijen bij het sluiten van de overeenkomst. Dat standpunt lijkt mij onjuist, omdat de normen uit de Code, zoals hiervoor reeds opgemerkt, mede invulling geven aan de vraag hoe de verschillende betrokkenen bij de vennootschap zich ten opzichte van elkaar beho ren te gedragen en welke regels tussen hen gelden (art. 2:8 8W). Daarom zijn deze normen en ook eventuele gebreken in de wijze van totstandkoming van afspraken mijns inziens toch ook relevant voor de vraag in hoeverre partijen later onverkorte nakoming daarvan mogen verwachten. In de ABN AMRO-zaken legden deze argu menten echter te weinig gewicht in de schaal. Resteerde de vraag of het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaard baar was dat de managers onverkorte nakoming van de beloningsafspraken vroegen, ook omdat sprake was van onvoorziene omstandigheden (artt. 6:248 lid 2 en 6: Hof Den Haag 3 mci 201 I, UN BQ HR 11 juli 2008, JAR ,

12 Iho/dsiuk 3 lid I BW). Dii zijn in het algemeen de laatste redmiddcl gronden voor aanpassing ol het buiten toepassing laten van contractuele aispraken. Dc geadieerde rechiers deciden dat welaswaar sprake was van onvoorziene omsiandigheden (bet uithrekcn van de kredaetcnsas en het daarvan op AI3N AMRO), maar dat deze slechis an nit zonderlajkc gevallen ertoc Iciden dat cerder explicact gemaakte afspraken aangepast moeten worden, zeker in deze kwcsties waarin de betrokken managers hun dccl van de aispraken (blijven werken voorabn AMRO)al waren nagekomen. Dc rechter sick trouw aan het gegeven woord voorop en overweegi dat de situatie bij ABN AMRO ook fact io ernstag is dat zaj door dc kredietcrasis de afgesproken vergoedingen niet meer kan betalen. Dc gevolgcn van de eerder gemaakte alprakeai dacnen daarom eerder voor rekcning van AI3N AMRO te komen dan voor rekenang van de individucle werknemer/ manager. In bet arrest van 3 mci 201! vcrwoordt bet L)en Haag dat (vraj schcrp) als volgt: elect [lof oor Wclhcht hectt ABN AMRO (pioisctmg) nor oor maalschappctijkc kritick ( graaicutiuur, cxccs sict. ndiuuui door het hot in dii kadcr gcmakshalvc niaar hegrcpcn ais ceo iii Nedcrland icvcndc. rechisoverluiging. Maar zuiks Lan. onder de in deze taak s astsiaandc leiten en omsiandigheden. mc! via ceo beroep op art. (i:245 13W atgcs cntcid s ordcn op wcrkncmcr (... Dc conclusie op basis van bet voorgaande mag duidelijk zijn. Het blijkt in de praktijk bijzonder rnoeilijk om onvoorwaardelajk gcrnaakte belonangsafspraken aebteraf [crug Ic draaicn, zells andien zich bijzondere omstandagheden zoals ccii kredactcrisas voordoen. 5.3 Scenario (iv,: bonus betauld op basis van onjuisle uirgangspunlen l3onussen worden vaak gekoppeld aan bet behalen van bepaalde linanciële niet lnanciëie doclstcll ingen. Laatstgenoemdc doclstellingen kunnen bijvoorhceld gerelatcerd zajn aan klanttevredenhcid. marktaandccl. malacudoclstcllangcn, of bet uitvoeren van ccii strategascb plan. [)e vennootschap sick de mate waaran doelstellingcn zajn behaald vast op basis van eigen informatie (jaarcijlcrs), maar eventueel ook op basis van inlormatie van den (marktaandeel). [)enkbaar is dat later hlijkt dat de gebruakie informatie met juist was en eagenlijk meer nario bevindt de bonus zacb al an bet vermogen van de bestuurder en is gecn sprake meer van aanpassing, maar van eventuele terugvordermg daarvan, of verrekening met andere betalingen aan de bestuurder. of minder bonus uatbctaald had moeten worden. In dit Op zichzelf baedt de wet hiervoor een duadelijke grondslag: uit art. 6:203 13W volgt dat clegene die een ander zonder rechtsgrond ccii geldsoni betaald, gerccbtigd is dat van de ontvanger als onverschuldigd betaald terug te vorderen. heel Hacrbij past de kanttekening dat in de arbeidsrechtelijke rechtspraak soms kingen aan een dergelijke tcrugbetaling worden gesteld. Dc cisen van redclijkheid of der sce beper

13 /)e Issn,u,Jcrbc/t),1u,g: 1(111 /c /JIgm/k/cid lot /oi back en hillijkheid eq. goed werkgeverschap (art. 7:611 13W) kunnen aan terugvordertng in de weg staan. Van belanghierbij is of de werknemerde betalingen te goedertrouw heeft ontvangen (het hoefde voor hem niet direct a! duidelijk te zijn dat sprake was van cen (deels) onterechte betaling), of het aan de werkgever te wijten is dat een verkeerde belaling is verricht, hoe lang geleden de betaling die tcruggedraaid moet worden verricht is en of de werknemer de hetalingen a! heeft aangewend orn te voor zien in tijn levensonderhoud. I3ij hestuurders zal ecu dccl van deze voorbehouden minder snel opgaan, omdat goed verdedigbaar is dat de bestuurder rekening behoort te houden met de terugvordermogelijkheid (zeker indien in zijn contract conform de Code ecu claw back bepaling is opgenomen), de bestuurder eerder dan een gewone werknemer op de hoogte kan zijn van onjuiste uitgangspunten voor de bonusbereke ning en omdat de bestuurder an het algerneen over enage linancaële reserve beschikt om ecu terugbetaling of verrekenang op te vangen. Ben vordering uit onverschuldigde betaling maakt, kortom, in het algemeen goede kans hij cen bonus die op onjuiste gronden is uitgekeerd. 6. Wctsvoorstel claw hack Dc vraag is of aangekondigde, nicuwe wetgeving de positie van de werkgever verder versterkt, Inmiddels is bij de Tweede Kamer het wetsvoorstel claw back aanhangig, waarmee de wetgever reageert op de maatschappelijke ophef over buitensporige bonussen, met name in de flnanciile sector. Dit wetsvoorstel geldt ten aanzien van bestuurders van alle NV s, en your bestuurders en dagelijks beleidsbepalers bij tinan ciële ondernemangen in de zin van art. 1: lii Wit Het wetsvoorstel beoogt in art. 2: 135 8W extra bevoegdheden toe te kennen aan bet orgaan dat de bezoldiging van bcstuur ders vaststelt (mcestal: de raad van commissarissen) om (i) ecu toegezcgde bonus aan Ic indicn volledige betaling daarvan naar maatstaven van redelijkheid en billajkhead onaanvaardbaar zou zajn vordercn indaen deze op basis van onjuiste anlormatie is vastgcsteld. Bovendien geldt bij een vennootschap waarvan de aandelen ol met medewerking van de vennootsehap uitgcgevcn certilicaten van aandelen zijn toegelaten tot de handel op ecu gereglemen teerde markt als bedoeld in art, I : I van de Wft dat de raad van commissarissen de hoogte van de bonus die door verkrijging van zeggenschap en (ii) een uatgekeerde bonus (deels) terug tc 24 over dc vcnnootschap 22 I ssccde Kamer, sergaderjaar Als voorheeldeii van dergelijke omstandigheden wordl in de memone van loelichting ecn buitensporig opgelo pen heurskoers door externe omsiandigheden. of een verslechiering van de iinaneiële positie van de ondernemmg ss aarrnee n de bonuseniena gem rekening is gehouden, kamerstukken Tweede Kamer, ), , nr.3en nr, Van erkrijgtng an de zeggensehap over de ennootschap is sprake wanneer meer dan de helli an de stemrecliieii door een siemgerechiigde, al dan met kraehiens overeenkomst met andere stemgereehtigden. alleen oi samen kun iien ivordrn uiigeoehnd, dan wel wanneer dez.e nicer dan de heift van de hestuurders of commlssarlssen kunnen henoettien ol onislaan. ook indien alle stenigerechtigden stemmen. Lie verder Nota van wijziging. I weede Kamer ,32512, nr. 7, p. II.

14 IIoo/dsiulc 7 eu oor aardclijk wordt, nioct aanpassen tot ecu passende hoogte indien uitkenng van dc bonus miar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zljn. Dc delinitie van bonus in bet wetsvoorstel is vrij ruirn 25 DeL gaat orn niet-vaste be!oning. waaronder de wetgever verstaat variabeic beloning waarvan de hoogte onzekcr en alhankclijk is van bercikte doe!stcllingen. maar ook om (gegarandeerde) bonussen waarvan de hoogte we! vast staat, rnaar die nog athanke!ijk zijn van ecn hepaa!d doe! of bepaalde omstandigheid (bijvoorheeld ecu welkornstbonus met de voorwaardc dat de hestuurdcr 6 maandcn na indiensttrcding nog naar behoren moet functioneren), Ouk de contractue!e ontslagvergocding of cenmalige extra pensioen storting a1t onder bet begrip niet-vaste he!oning. 26 Nu de rccenle rechtspraak!aat zien dat het voor ecu vennootsehap c.q. de raad van commissarissen moei!ijk is om eerder toegekende be!oning terug te draaien, zelfs bij drastisch gewijzigde omsiandigheden. zouden extra wettclijke bevoegdheden uitkornst kunnen bieden, 1)e harnvraag is dan of dit wetsvoorste! bet verschi! gaat maken, 1k zie twee hoofdrcdenen waarorn dat sterk betwijfe!d kan worden, In de cerste p!aals b!ijft de inhoudelijke rnaatstat voor wijziging van be!oningsaf spraken precies hetze!fde, Het wetsvoorstel sluit aan bij het criterium naar maatsta en van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar, welke toets a! jarcn in de wet is opgcnomcn, voor aanpassing van contractuele verplichtingcn in art, 6:248!id 2 13W en voor bcsluitcn binnen dc veunootschap in art. 2:8 13W. Dc bcschreveri AI3N AMRO-zaken en andcrc rcccntc rcchtspraak!atcn flu juist zien dat tocpassing van die maatstaf meestal niet tot ecn aanpassingsrnogelijkhcid Icidt. Flovcndicn: dcze wette!ijke aanpassingsgrond bcstaat a!, dus wat voegt het herhalen van dicze!fde grond op cen andcrc plaats in de wet toe? In de twcedc plaats is de vraag hoe dczc wettelijkc aanpassirigsbcvoegdheid zich ver houdt tot (eerdcrc) contractuele afspraken tussen vennootschap en dc bcstuurdcr. [)c aanpassing van ecu bonusregeliug wordi opgenornen in art. 2: W en sluit aan bij de bevocgdheid van dc raad van commissarissen om de bezoldiging van de bcstuur dcr vast Ic stellen. Het gaat bier dus orn cen nadcre invu!iing van dc bcvocgdhcid tot vastsle!!ing van de bezoldiging. 27 Maar, zoals ccrdcr bcsprokcn, vindt naast ecu bezo!digingsbes!uit mcestal ook contractucle vastlegging van de bcloningsafsprakcn plaats. 1!ct is daarmec dus nog maar dc vraag of ecu aanpassiugsbcvocgdhcid van de commissarissen mci betrckking tot cen ccrdcr genomen bezoldigingsbcsluit ook voldoende effect kan hebbcn op eerder gemaakte contractuele afspraken. Dc wetgevcr onderkent dat bet wetsvoorstel in wczen fuels nieuws bicdt. maar stclt dat bet wetsvoorste! bestaand recht nog eens verduidelijkt en exp!iciet maakt. Door 25 ze Nota van wljzigmg, Tweede Kamer , nr, 7, p3. 26 Memone van loelichttng, Tweede Kamer , nr. 3. p Memorie van toelichiing, Rveede Kamur 201) )2. nr. 3. p. T

15 I N I tuurdt ihcionuig: ton be:olclegings b ICid lot c/ow buck toepassing van de maatstaven redelijkheid en billijkheid specifiek op bonussen, zal sprake zijn van een nadere inkleuring en concretisering van deze maatstaven, aldus de wetgever 25 Al met a! vormt dit rnijns inziens een nogal magere basis voor cen meow we1svo0r stel. Indien de welgever daadwerkelijk ingrijpen met beirekking tot bonussen had willen ondersteunen, zoo bet voor de hand liggen om de raad van commissaris sen inhoudelijk een ruirnere aanpassingsbevoegdheid te geven, dat vil zeggen niet alleen indien voldaan wordt aan de zware bets van naar maatstaven van redelijkheid en billajkheid onaanvaardbaar. Uiteraard zou dat ook nadelen meebrengen (het beginsel afpraak is afspraak wordt dan uitgehold), maar daarmee zou de wetgever ten minste een duidelijke keuze maken. Dc toepassing van de aanpassingsbevoegdheid door de raad van corn missarissen zou ook nog aan rechterlijke toetsing onderhevig kunnen zijn. Recent is aan het wetsvoorstel claw back nog cen nieuw element toegevoegd, te weten een specitieke regel om de eventuele waardeverrneerdering van aandelen of optierechten van de bestuurder van een beursgenoteerde naamloze vennootschap be neutraliseren, indien deze waardevermeerdering verband houdt met een openbaar bod of een belangrijk bestuursbesluit in de zin van artikel 2:107a 8W (zoals de verkoop van de ondememing, oihet aangaan of verbreken van een duurzame samen werking met een andere onderneming). 129 lid 7 8W opgenomen worden, met als doe! orn de prikkel tot oneigenlijke oordeelsvorming van bestuurders in overnamesituaties tegen te gaan. commissarissen dient deze waardevermeerdering aan de hand van voorgeschreven peildata vast te stellen en het voorgeste!de artikellid bevat een rechtstreekse beta lingsverp!ichting voor de bestuurder aan de vennootschap. Een dergelijke bepaling is in een eerder stadium zeer kritisch ontvangen, waarbij de vraag is opgeworpen of een terugbeta!ingsplicht juridisch wel toelaatbaar is en of deze rege! zijn doe! niet voorbij zal schieten. voor de bestuurder zich verhoudt tot de hiervoor beschreven aanpassingsbevoegd heid van de raad van commissarissen; de terugbeta!ingsregel is een verdergaand middel, maar za! deze naast de algernene claw back bevoegdheden gaan gelden? Dc verdere parlementaire behande!ing van het wetsvoorste! zal hierover hope!ijk meer duidelijkheid verschaffen. 29 Deze regel zou in een nieuw artikel 2: 3 Dc raad van 3 Ook is onduidelijk hoe deze wette!ijke terugbetalingsplicht 25 Memorie tan toclichting. Tweede Kamer , nr. 3, p Tweede Nota van Wijziging, Tweede Kamer I, , nr. 8; dit voorstel is gebaseerd op het arncndement van de Kamerleden Tang en lrrgang op het wetsvoorstel vereenvoudiging en tiexihilisering BV-recht (Kamerstuk ken 11, , 31058, nr. 24) en serplaatst de discussie daarover naar bet claw back wetsvoorstel, 30 Aldus minister Opstelten in de toelichting bij de Tweede Nota van Wijziging, Tweede Kamer , , nr Zie bijvoorbeeld bet kritische advies van de Commissie Vennootschapsrecht d,d, 15 april 2010, te vinden op www. rijksoverheid.nl/oriderwerpen!wetgevingiprivaatrechtlcommissie-vennootschapsrccht.

16 vergelijkbare 7. De bestuurder niel!anger werknemer Hiervoor is uitgegaan van de op dit moment gangbare situatie dat de bestuurder ook een arbeidsovereenkomst met de vennootschap gesloten heell en dus tevens werkne mer is. Deze dubhele rechtsverhouding leidt in de praktijk soms tot vragen over de verhouding tussen vennootschapsrechtelijke besluiten (over ontslag, of vaststelling van beloning) en de arbeidsverhouding (regels omtrent beeindiging, beloningsaf spraken), zij het dat deze vragen in de rechtspraak grotendeels we! heantwoord zijn. Als onderdeel van de onlangs aangenornen Wet bestuur en toezicht, is op basis van een amendement een nieuwe regel voor de hestuurder van beursvennootschappen opgenornen. Art. 2: lid 2 BW (nieuw) hepaalt dat de rechtsverhouding tussen deze bestuurder en de vennootschap niet (meer) wordt aangemerkt als arbeids overeenkomsi. Dc indieners van bet amendement voerden hiervoor ëcn argument aan, namehjk dat aan bet fenomeen van te lioge vertrekvergoedingen voor falende bestuurders een einde gernaakt moet worden. [)e manier urn dat te voorkornen, aldus de toelichting, is dat een hestuurder zich met langer op de ontslagbcpalingen van bet arbeidsrecht kan beroepen. Merkwaardig genoeg is dit onderdeel van bet wetsvoor stel vrijwel zonder enige discussie door de Tweede en Eerste Karner overgenornen. Dc algemene verwachting 33 in de praktijk is dat de hoogte van ontslagvergoedingen (of bonussen, a! ziet dit wetsvoorstel daar met up) niet wezenlijk beinvlocd wordi door de aard van de rechtsverhouding tussen vennootsehap en bestuurder: deze hangt veeleer samen met de eerder daarover geniaakte, gebruikelijke afspraken. Indien de bestuurder van een beursftnds geen arbeidsovereenkomst meer heeft, zal hij ecu opdrachtovereenkomst hebben; andere smaken kent ons recht niet. Daarin kunnen - en naar verwachting: zullen - bepalingen omtrent betaling bij ontslag opgenomen worden, Het probleem dat kennelijk aangepakt moet worden, ziet niet op de omstancligheid dat rechters vanwege bet arbeidsrechi cen hogere vergoeding heb ben toegekend dan partijen hadden afgesproken, rnaar dat partijen dusdanige afspra ken over ontslagvergoedingen hadden gemaakt dat de rechter daar niet omheen kon. Zolang partijen dergelijke afspraken maken, blijil de discussie over te boge ontslag vergoedingen gaande. Overigens biedt de wet (art. 7:411 lid beeindiging van ecu opdrachtovereenkomst (dus hijvoorbeeld tijdens de 4jaar termijn waarvoor hestuurders normaliter benoemd worden), de opdrachtnemer-bestuurder 1 BW) bij ecu voortijdige recht op ecu naar redelijkheid vast te stellen dccl van bet loon ; ook bet opdracht overeenkomstenrecht biedt dus een basis voor discussies over vertrekvergoedingen licronder verstaat art. 2:32 lid 3 B\V (nicuw): ecu vennootschap waarvau aandelcu of met medewerking van tic vennootsehap uitgegesen ecrtilicaten daarvan zijn toegelaten tot de handel op cen gereglementeerdc rnarkt oleen multilaterale handeisfaciliteit, als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toeziehi, of Lot ecu met ecu gereglementeerde markt of multilateraic handclsfaeiliteit vergelijkbaar systeem uit ecu staat die gecu lidstaat is, 33 z hierover btjvoorheeld AG. Van Marwtjk Kooy, Thel 1(1 en daar,nee bavue, Ttjdschrttt Arbetdsreeht Prakttjk, junl 2010 special nr.l statutair directeur.

17 Dc besruurclersbeloning: van bezoldigingsbeleid lot claw back be dit ook zij, de vraag in het kader van dit artikel is of een opdrachtrelatie meer rnogelijkheden tot aanpassing van eerder overeengekomen beboning zou bieden dan de arbeidsovereenkomst, De wettelijke bepalingen over de opdrachtovereenkomst (artikelen, 7: BW) bevatten geen specifieke regels voor aanpassing van de contractuele afspraken. Daarmee schieten we dus op zichzelfniet zoveel op. Dc arbeidsrechtelijke mogelijkheid om abs goed werkgever en goed werknemer con form bet Stoof/Mammoet-criterium tot wijziging van eerder gemaakte afspraken te komen, valt weg. Of er op basis van goed opdrachtnemerschap (art. 7:402 BW ver wijst bijvoorbeeld naar wat ecu goed opdrachtnemer moet doen) een vergelijkbare inspanning van partijen moet zijn om bij gewijzigde omstandigheden te overleggen over aanpassing van gemaakte afspraken, is onduidelijk. Indien partijen in ecu arbeidsovereenkomst een wijzigingsmogelijkheid voor de werkgever opnemen, kan de werkgever hier alleen een beroep op doen indien hij daarvoor, kort gezegd, een zwaarwegend belang heeft (art, 7:6 13 BW). Mogelijk is ecu voordeel van de opdrachtrebatie dat een wijzigingsbeding gemakkelijker, zon der deze strenge toetsing van belangen, toegepast kan worden. Ook is denkbaar dat de terugvordering van een onverschubdigd betaabde bonus wat gemakkelijker kan plaatsvinden, zonder dat de normen van bet goed werkgeverschap de opdrachtgever kunnen worden tegengeworpen. Voor bet overige vablen partijen zoweb bij een arbeidsovereenkomst abs een opdracht overeenkomst terug op algemene, verbintenisrechtelijke begrippen en mogelijkhe den, zoabs de beschreven mogebijkheid om gemaakte afspraken aan te passen indien onverkorte nakoming naar maatstaven van redebijkheid en billijkheid onaanvaard baar zou zijn of indien sprake is van onvoorziene omstandigheden. Hoe dat uitpakt, is hiervoor beschreven, Deze wetsaanpassing zal voor bet onderwerp van dit artikeb dus weinig toevoegen. 8. Conclusie Dc regels en gedragscodes over de bestuurdersbeboning roepen voorab de betrokken partijen zeif op te komen tot verantwoorde beboningsafspraken, zoweb wat betreft de hoogte daarvan abs de ingebouwde flexibibiteit. Dc recente rechtspraak op dit viak baat zien dat eenmaal gemaakte, onvoorwaardebijke afspraken achteraf zeer bastig aan te passen zijn, zebfs indien de (flnanciële) wereld er ecu paar jaar later heeb anders uitziet. 1-let principe van trouw aan het gegeven woord staat voorop. Dc nieuwe, wettebijke cbaw back mogelijkheid voegt juridisch niet veeb toe aan de bestaande (on)mogebijkheden tot wijziging. Dc optimist zou zeggen dat het des ondanks misschien geen kwaad kan om door middel van (symbool-)wetgeving nog eens specifiek vast te beggen dat bonussen onder bijzondere omstandigheden

18 1100/thIlik 7 temeeedraaid kunnen worde it Ook de u/i lao noiinen nit de (ode, ioals bijvoor beeld bet maximum van één vast jaarsalaris bij ontslag, zijn langzamerhand immers gemeengoed geworden. Verschil rnaakt wel dat dit soort codes inhoudelijk nieuwe normen vooribrachien, terwil I bet claw back ctsvoorstel dat j uist met duet. M is schien dat dc \etgever in bet verdcre wetgevingsproces img wat nadere inkleuring kan geven aan de nieuwe wettelijke wijzigingsrnogelijkheid b!j bonussen. Daarna zal bet in oorkomende cevallen veer aan de rechter zijn urn te oordelen, of, nog beter, bij partien zelfom beloningsgeschillen Ic voorkomen. Dc raad van com missarissen moet zich ervan vergewissen dat de belonings- en honusafspraken met dc bestuurder beheershaar zijn. Dat kan op verschillende manieren, die bijvoorbeeld ook in de gedragscodes (de ( ode, Code Banken en dergelijke) worden voorgesteld. ( entraal daarin staat meestal (i) bet opnemen van ecu passende referentieperiode en/of bandbreedte voor beloning, zodat de uitbetaling van bonussen bijvoorbeeld plaatsvindt op basis van resultaten over ecu langere periode en binnen hepaalde bandbreedtes, gehascerd op scenario analyses, en (ii) bet inbouwen van voldoende diseretionaire aanpassingsbevoegdhcden your de raad van eommissarissen bij bui tengewone omstandigheden, zonder dat hiervoor een (te) strenge maatstaf geldt en (iii) een duidclijke terugvorderbevoegdheid indien bonusdoelsiellingen achterat loch nict (geheel) gehaald zijn. En doet zich loch een situatie your waarin garantles aan de bestuurder onvermijdelijk zijn, dan moet alle betrokkenen duidelijk zijn dat rneestal geldt: eens gegeven, hlijft gegeven.

De bestuurdersbeloning: van bezoldigingsbeleid tot claw back

De bestuurdersbeloning: van bezoldigingsbeleid tot claw back 7 De bestuurdersbeloning: van bezoldigingsbeleid tot claw back Paul Vestering 1. Inleiding De beloning van bestuurders staat al enkele jaren in het middelpunt van de belangstelling en vormt het onderwerp

Nadere informatie

Restricties voor beloningen en bonusverbod: de arbeidsrechtelijke gevolgen. Eugenie Nunes Boekel De Nerée N.V. 22 maart 2012

Restricties voor beloningen en bonusverbod: de arbeidsrechtelijke gevolgen. Eugenie Nunes Boekel De Nerée N.V. 22 maart 2012 Restricties voor beloningen en bonusverbod: de arbeidsrechtelijke gevolgen Eugenie Nunes Boekel De Nerée N.V. 22 maart 2012 Overzicht relevante wet- en regelgeving / algemeen Corporate Governance Code

Nadere informatie

RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen

RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen Algemeen Op 1 januari 2014 is de Wet tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk

Nadere informatie

De claw back en de redelijkheidstoets bij variabele beloningen

De claw back en de redelijkheidstoets bij variabele beloningen De claw back en de redelijkheidstoets bij variabele beloningen M r. B. Q u i s p e l e n m r. S. N. H o o g h i e m s t r a * Inleiding De afgelopen jaren hebben bonussen geleid tot grote maatschappelijke

Nadere informatie

Positie bestuurder. Benoeming, ontslag en bevoegdheden. Marie-Louise van Kalmthout, advocaat Matthijs van Rozen, notaris

Positie bestuurder. Benoeming, ontslag en bevoegdheden. Marie-Louise van Kalmthout, advocaat Matthijs van Rozen, notaris Benoeming, ontslag en bevoegdheden Marie-Louise van Kalmthout, advocaat Matthijs van Rozen, notaris 20 mei 2014 Invloed wetswijzigingen op bestaande statuten Wet Flex B.V. op 1 oktober 2012 Wet bestuur

Nadere informatie

Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2008 1

Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2008 1 Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2008 1 Remuneratiecommissie De Raad van Commissarissen kent geen aparte remuneratiecommissie, omdat de Raad uit vier leden bestaat en de

Nadere informatie

Analyse proceskansen. Geachte heer R

Analyse proceskansen. Geachte heer R te Per e-mail Ministerie van Financiën uw ref. - inzake Analyse proceskansen 10 juli 2015 Geachte heer R 1 Inleiding 1.1 Vandaag, op 10 juli 2015, heeft de tweede aandeelhoudersvergadering van de N.V.

Nadere informatie

GECOMBINEERDE COMMISSIE VENNOOTSCHAPSRECHT. van de. Nederlandse Orde van Advocaten. en de. Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie

GECOMBINEERDE COMMISSIE VENNOOTSCHAPSRECHT. van de. Nederlandse Orde van Advocaten. en de. Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie GECOMBINEERDE COMMISSIE VENNOOTSCHAPSRECHT van de Nederlandse Orde van Advocaten en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie Advies inzake het Ambtelijk Voorontwerp aanpassing en terugvordering bonussen

Nadere informatie

De algemene vergadering en de ondernemingsraad: perfect strangers?

De algemene vergadering en de ondernemingsraad: perfect strangers? De algemene vergadering en de ondernemingsraad: perfect strangers? Deze presentatie is beschikbaar op legalbusinessday.nl Marnix Holtzer Johanna Schermer Contact Marnix Holtzer E: marnix.holtzer@dlapiper.com

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

FHI HRM Actualiteitenseminar. 4 november 2009. Michiel van Dijk

FHI HRM Actualiteitenseminar. 4 november 2009. Michiel van Dijk FHI HRM Actualiteitenseminar 4 november 2009 Michiel van Dijk Actualiteiten Arbeidsrecht (ofwel: show me the money ) Kick off: twee belangrijke actualiteiten Kennelijk onredelijke ontslagen (k.o.o.): ABC

Nadere informatie

Remuneratierapport 2013 DPA Group N.V.

Remuneratierapport 2013 DPA Group N.V. Remuneratierapport 2013 DPA Group N.V. Remuneratierapport 2013 Het doel van dit remuneratierapport is om het remuneratiebeleid van de Raad van Commissarissen van DPA inzake de bezoldiging van de Raad van

Nadere informatie

Checklist Compliance Aanbevelingen Bestuurdersbeloningen Eumedion. www.haygroup.com

Checklist Compliance Aanbevelingen Bestuurdersbeloningen Eumedion. www.haygroup.com Checklist Compliance Aanbevelingen Bestuurdersbeloningen Eumedion www.haygroup.com Inleiding In aanvulling op de bestaande wet- en regelgeving en de Code Tabaksblat zijn in oktober 2006 door Eumedion,

Nadere informatie

Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2014 1

Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2014 1 Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2014 1 Selectie/remuneratiecommissie De Raad van Commissarissen heeft uit zijn midden een selectie/remuneratiecommisie ingesteld. De selectie/remuneratiecommisie

Nadere informatie

De statutair bestuurder is beter af met de nieuwe WWZ

De statutair bestuurder is beter af met de nieuwe WWZ De statutair bestuurder is beter af met de nieuwe WWZ Author : gvanpoppel Voor werknemers die statutair bestuurder zijn, gelden vaak andere regels bij onder meer ontslag, dan voor 'normale' werknemers.

Nadere informatie

DE STATUTAIR BESTUURDER ONDER WET WERK EN ZEKERHEID

DE STATUTAIR BESTUURDER ONDER WET WERK EN ZEKERHEID DE STATUTAIR BESTUURDER ONDER WET WERK EN ZEKERHEID 30 juni 2015 Edward de Bock ONDERWERPEN 1. Afwijking ketenbepaling 2. Aanzegplicht 3. Redelijke grond/herplaatsing 4. Bedenktermijn 5. Exit prevenfeve

Nadere informatie

Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2013 1

Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2013 1 Remuneratierapport Raad van Commissarissen Accell Group N.V. over 2013 1 Selectie/remuneratiecommissie De Raad van Commissarissen heeft uit zijn midden een selectie/remuneratiecommisie ingesteld. De selectie/remuneratiecommisie

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014

Remuneratierapport 2014 Remuneratierapport 2014 Het doel van dit remuneratierapport is om het remuneratiebeleid van de Raad van Commissarissen van DPA inzake de bezoldiging van de Raad van Bestuur van DPA, alsmede de uitvoering

Nadere informatie

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV

Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid Wft CRD IV Consultatievoorstel CRD IV Samenhang CRD IV Het Consultatievoorstel van de Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen ("Consultatievoorstel Wet beloningsbeleid") brengt in het Algemeen Deel van de Wet op het financieel toezicht ("Wft") voor een

Nadere informatie

Datum 10 juni 2014 Betreft Behandeling WWZ, schriftelijke reactie op voorstel VAAN d.d. 2 juni 2014

Datum 10 juni 2014 Betreft Behandeling WWZ, schriftelijke reactie op voorstel VAAN d.d. 2 juni 2014 > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22 Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 T

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 818 Wijziging van verschillende wetten in verband met de hervorming van het ontslagrecht, wijziging van de rechtspositie van flexwerkers en

Nadere informatie

Remuneratierapport DOCdata N.V. 2005

Remuneratierapport DOCdata N.V. 2005 Remuneratierapport DOCdata N.V. 2005 Inleiding Het doel van het bezoldigingsbeleid voor de Directie van DOCdata N.V. is een zodanige beloning te verschaffen dat: prestaties die in overeenstemming zijn

Nadere informatie

Bestuurders van een NV of BV staan doorgaans

Bestuurders van een NV of BV staan doorgaans MR. P.H.E.VOÛTE Het contract van de bestuurder en de commissaris Bestuurders van een NV of BV staan doorgaans in een dubbele of beter gezegd tweeledige rechtsbetrekking tot de rechtspersoon waar zij tot

Nadere informatie

Statutair bestuurder, tevens aandeelhouder kan tegen zijn wil en in strijd met aandeelhoudersovereenkomst ontslagen worden

Statutair bestuurder, tevens aandeelhouder kan tegen zijn wil en in strijd met aandeelhoudersovereenkomst ontslagen worden Statutair bestuurder, tevens aandeelhouder kan tegen zijn wil en in strijd met aandeelhoudersovereenkomst ontslagen worden Author : gvanpoppel Statutair bestuurder, tevens aandeelhouder kan tegen zijn

Nadere informatie

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB.

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB. Remuneratie disclosure 2013 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep functionarissen die in het nieuwe

Nadere informatie

Datum 31 maart 2010 Onderwerp Bevoegdheden aangaande bezoldiging van bestuurders (claw back en redelijkheidstoets)

Datum 31 maart 2010 Onderwerp Bevoegdheden aangaande bezoldiging van bestuurders (claw back en redelijkheidstoets) 1 CWO/COS 10-021 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301

Nadere informatie

Uitkomst Enquête 20% als Maximum Bonus voor alle Financiële medewerkers?

Uitkomst Enquête 20% als Maximum Bonus voor alle Financiële medewerkers? Uitkomst Enquête 20% als Maximum Bonus voor alle Financiële medewerkers? Inhoud: 1. Aanleiding 2. Geen bonus bij Staatsteun 3. Lagere beloningen (in de top) bij staatsdeelnemingen 4. Ontnemen onterechte

Nadere informatie

Rapport van bevindingen WNT Stichting Regionale Omroep West

Rapport van bevindingen WNT Stichting Regionale Omroep West Programma Normering Topinkomens Rapport van bevindingen WNT Stichting Regionale Omroep West Versie 1.0 Datum 24 februari 2015 Status Definitief Colofon Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 MR. J.B.H. THIEL Ondernemingsrechtadviseur NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting Op 12 mei 2011 heeft de Koningin aan de Tweede Kamer aangeboden 'een voorstel

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V. en haar rol als verantwoord aandeelhouder

DoubleDividend Management B.V. en haar rol als verantwoord aandeelhouder DoubleDividend Management B.V. en haar rol als verantwoord aandeelhouder Beloningsbeleid Amsterdam, 31 maart 2015 BELONINGSBELEID MAART 2015 DOUBLEDIVIDEND MANAGEMENT B.V. Pagina 1 Beloning van bestuurders

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Werkgevers kunnen nu nog kiezen of ze gebruik willen maken van de werkkostenregeling. Vanaf 1 januari 2015 zijn alle werkgevers echter verplicht

Nadere informatie

Remuneratierapport DOCdata N.V. 2006

Remuneratierapport DOCdata N.V. 2006 Remuneratierapport DOCdata N.V. 2006 Inleiding Het doel van het bezoldigingsbeleid voor de Directie van DOCdata N.V. is een zodanige beloning te verschaffen dat: prestaties die in overeenstemming zijn

Nadere informatie

Beperking van de bestuurders beloning in het regeiwoud van vennootschapsrecht, arbeids recht en gedragscodes

Beperking van de bestuurders beloning in het regeiwoud van vennootschapsrecht, arbeids recht en gedragscodes sinds STATUTAIR DIRECTEUR Beperking van de bestuurders beloning in het regeiwoud van vennootschapsrecht, arbeids recht en gedragscodes MR.J.H. BENNAARS EN MR. RG.VESTERING Het thema bestuurder en beloning

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 058 Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van de regeling voor besloten vennootschappen met beperkte

Nadere informatie

1. Decertificering en dematerialisatie van aandelen

1. Decertificering en dematerialisatie van aandelen 1 TOELICHTING BEHORENDE BIJ HET VOORSTEL TOT WIJZIGING VAN DE STATUTEN VAN ALANHERI N.V. ("ALANHERI" OF "DE VENNOOTSCHAP") Behorende bij agendapunt 8 van de op 27 mei 2011 te houden algemene vergadering

Nadere informatie

Remuneratierapport 2009 vastned management

Remuneratierapport 2009 vastned management Remuneratierapport 2009 vastned management Inleiding VastNed Retail en VastNed Offices / Industrial ( de fondsen ) hebben één statutair Directeur, VastNed Management, een gezamenlijke dochteronderneming

Nadere informatie

8.4 Remuneratierapport

8.4 Remuneratierapport 8.4 Remuneratierapport In dit remuneratierapport legt de Raad van Commissarissen verantwoording af over het beloningsbeleid binnen Ballast Nedam. De Raad van Commissarissen heeft in 2013 een remuneratiecommissie

Nadere informatie

Avondje Legal. 3 Advocaten

Avondje Legal. 3 Advocaten Avondje Legal 3 Advocaten Wat gaan we doen? Werkkostenregeling en de wijziging van arbeidsvoorwaarden Wet werk en zekerheid Wijziging arbeidsvoorwaarden Werkostenregeling: Iedereen kosten arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid

Wet Werk en Zekerheid Wet Werk en Zekerheid De elf belangrijkste wijzigingen en gevolgen voor de werkgever September 2014 Inhoud 1. Beëindiging tijdelijk contract 2. Proeftijd in tijdelijk contract 3. Concurrentiebeding in

Nadere informatie

Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven'

Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven' Update ' toezicht op bestuur in relatie tot de rol van participatiemaatschappijen in hun portefeuillebedrijven' 1 Toezicht op bestuur Op 31 mei 2011 is het wetsvoorstel bestuur en toezicht (het "Wetsvoorstel")

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid. Nathalie van Goor

Wet Werk en Zekerheid. Nathalie van Goor Wet Werk en Zekerheid Nathalie van Goor Stand van zaken Wijzigingen per 1 januari 2015: - Concurrentiebeding - Proeftijd - Bepaalde tijd contracten deel 1 - Oproepcontracten deel 1 Wijzigingen per 1 juli

Nadere informatie

Inwerkingtreding Wet bestuur en toezicht

Inwerkingtreding Wet bestuur en toezicht CORPORATE SEPTEMBER 2012 Inwerkingtreding Wet bestuur en toezicht In mei 2011 is de Wet bestuur en toezicht aangenomen door de Eerste Kamer. De inwerkingtreding van de Wet bestuur en toezicht werd uitgesteld

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag !! Directie Financieringen Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw brief (kenmerk) > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam &

meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over De Proeftijd De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500 AV UTRECHT t: (030)

Nadere informatie

Remuneratierapport DOCDATA N.V. 2007

Remuneratierapport DOCDATA N.V. 2007 Remuneratierapport DOCDATA N.V. 2007 Inleiding Het doel van het bezoldigingsbeleid voor de Directie van DOCDATA N.V. is een zodanige beloning te verschaffen dat: prestaties die in overeenstemming zijn

Nadere informatie

NOTULEN AUTEUR / INLICHTINGEN: 12 mei 2011 10060553/11-00258663/eti Concept-notulen flexbv

NOTULEN AUTEUR / INLICHTINGEN: 12 mei 2011 10060553/11-00258663/eti Concept-notulen flexbv NOTULEN VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN EEN BESLOTEN VENNOOTSCHAP NAAR NEDERLANDS RECHT, GEBASEERD OP DE WETSVOORSTELLEN INZAKE FLEXIBILISERING VAN HET BV-RECHT. Bijgaand eerst een toelichting en daarna

Nadere informatie

College Vertegenwoordiging en. tegenstrijdig belang

College Vertegenwoordiging en. tegenstrijdig belang College Vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang Mr. K. Frielink Universiteit van de Nederlandse Antillen Dinsdag 9 februari 2010 van 19.00-20.30 uur Vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang 1. Bestuur

Nadere informatie

MEMORANDUM. Geachte NBA,

MEMORANDUM. Geachte NBA, MEMORANDUM Aan : de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) Van : Ellen Timmer, Pellicaan Advocaten N.V. Datum : 18 november 2014 Betreft : Consultatie NBA-handreiking over ondersteuning door

Nadere informatie

Ontslag na doorstart faillissement

Ontslag na doorstart faillissement Ontslag na doorstart faillissement december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden

Nadere informatie

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag:

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag: Corporate governance De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur onderschrijven de belangrijkste principes van corporate governance. Goed ondernemingsbestuur is voor Neways een belangrijk uitgangspunt.

Nadere informatie

Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging?

Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging? Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging? september 2009 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch

Nadere informatie

BESTUURSREGLEMENT STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR CONTINUÏTEIT ABN AMRO GROUP

BESTUURSREGLEMENT STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR CONTINUÏTEIT ABN AMRO GROUP BESTUURSREGLEMENT STICHTING ADMINISTRATIEKANTOOR CONTINUÏTEIT ABN AMRO GROUP Vastgesteld op 9 november 2015 1 TOEPASSELIJKHEID 1.1.1 Dit reglement is van toepassing op een ieder die thans of in de toekomst

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 28 479 Rechtspositie van politieke ambtsdragers Nr. 51 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

WPNR 2015(7049) Flexibele (winst)uitkeringen, het is van tweeën één! Flexibele (winst)uitkeringen, het is van tweeën één!

WPNR 2015(7049) Flexibele (winst)uitkeringen, het is van tweeën één! Flexibele (winst)uitkeringen, het is van tweeën één! WPNR 2015(7049) Flexibele (winst)uitkeringen, het is van tweeën één! Flexibele (winst)uitkeringen, het is van tweeën één! Het nieuwe BV-recht in social en andere media: vragen uit de praktijk 1 A. Inleiding

Nadere informatie

AGENDA ROYAL IMTECH N.V.

AGENDA ROYAL IMTECH N.V. AGENDA ROYAL IMTECH N.V. Agenda voor de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders, te houden op 2 augustus 2013, om 10:00 uur in De Doelen, ingang Willem Burger Zaal, Kruisplein 40, 3012 CC

Nadere informatie

Remuneratie disclosure 2014

Remuneratie disclosure 2014 Remuneratie disclosure 2014 Remuneratie disclosure 2014 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep medewerkers

Nadere informatie

partijen zijn op de hoogte van de Richtlijn/Adviesregeling Arbeidsvoorwaarden Bestuurder kinderopvang van de NVTK (hierna: de Richtlijn).

partijen zijn op de hoogte van de Richtlijn/Adviesregeling Arbeidsvoorwaarden Bestuurder kinderopvang van de NVTK (hierna: de Richtlijn). MODEL ARBEIDSOVEREENKOMST BESTUURDER KINDEROPVANG DE ONDERGETEKENDEN: 1. [NAAM RECHTSPERSOON], gevestigd te [PLAATS], ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [NAAM], in zijn/haar hoedanigheid van [FUNCTIE],

Nadere informatie

Ontbindingsprocedure geen invloed meer op fictieve opzegtermijn

Ontbindingsprocedure geen invloed meer op fictieve opzegtermijn Januari 2013 Ontbindingsprocedure geen invloed meer op fictieve opzegtermijn Indien een werknemer wordt ontslagen (via een ontbinding bij de kantonrechter of met wederzijds goedvinden) en vervolgens aanspraak

Nadere informatie

Rapport van bevindingen WNT RTV Rijnmond

Rapport van bevindingen WNT RTV Rijnmond Programma Normering Topinkomens Rapport van bevindingen WNT RTV Rijnmond Versie 1.0 Datum 2 maart 2015 Status Definitief Colofon Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Eenheid toezicht

Nadere informatie

Overeenkomst van (ver)koop van aandelen. [naam vennootschap]

Overeenkomst van (ver)koop van aandelen. [naam vennootschap] Overeenkomst van (ver)koop van aandelen in [naam vennootschap] Tussen: 1. [Statutaire naam], statutair gevestigd en kantoorhoudende te [plaatsnaam] aan de [adres], hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet in verband met het verbeteren van de kwaliteit van bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen alsmede de uniformering van enkele bepalingen

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

Remuneratierapport 2011

Remuneratierapport 2011 Remuneratierapport 2011 Het doel van dit remuneratierapport is om het remuneratiebeleid van de Raad van Commissarissen van DPA inzake de bezoldiging van de Raad van Bestuur van DPA, alsmede de uitvoering

Nadere informatie

Bezoldigingsbeleid Raad van Bestuur Ordina N.V.

Bezoldigingsbeleid Raad van Bestuur Ordina N.V. Bezoldigingsbeleid Raad van Bestuur Ordina N.V. A Inleiding 1 In dit document wordt het bezoldigingsbeleid 2013 van Ordina N.V. (hierna Ordina ) weergegeven dat tijdens de jaarlijkse algemene vergadering

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014. Raad van Commissarissen GVB Holding NV

Remuneratierapport 2014. Raad van Commissarissen GVB Holding NV Raad van Commissarissen GVB Holding NV Colofon GVB Arlandaweg 100 1043 HP AMSTERDAM Directiesecretariaat Uw contact M.C.J. Schoordijk Telefoonnummer 020 4606060 Faxnummer 020 4606066 0.1 Definitief 2/9

Nadere informatie

Werknemer: degene met wie werkgever een arbeidsovereenkomst is aangegaan en op wie een van de CAO s van AkzoNobel in Nederland van toepassing is

Werknemer: degene met wie werkgever een arbeidsovereenkomst is aangegaan en op wie een van de CAO s van AkzoNobel in Nederland van toepassing is Sociaal Plan AkzoNobel in Nederland 2014-2016 AkzoNobel en vakorganisaties streven naar het behouden van werkgelegenheid bij reorganisaties. Voor die situaties waar behoud van werkgelegenheid onverhoopt

Nadere informatie

Remuneratierapport 2008 VastNed Management B.V.

Remuneratierapport 2008 VastNed Management B.V. Remuneratierapport 2008 VastNed Management B.V. Inleiding VastNed Retail en VastNed Offices/Industrial hebben één statutair directeur, VastNed Management, een dochteronderneming en de managementvennootschap

Nadere informatie

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht.

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht. Besluit van [datum] houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 5:81, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht (Vrijstellingsbesluit overnamebiedingen Wft) Op voordracht van Onze Minister van

Nadere informatie

GEWIJZIGDE AGENDA ROYAL IMTECH N.V.*

GEWIJZIGDE AGENDA ROYAL IMTECH N.V.* GEWIJZIGDE AGENDA ROYAL IMTECH N.V.* Agenda voor de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders, te houden op vrijdag 2 augustus 2013, om 10:00 uur in De Doelen, ingang Willem Burger Zaal, Kruisplein

Nadere informatie

11 november 2010. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.

11 november 2010. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb. Advies inzake wetsvoorstel 32512, Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het financieel toezicht in verband met de bevoegdheid tot aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen

Nadere informatie

Workshop flexibiliteit in het arbeidsrecht 19 september 2013 Hoe flexibel is flexibel?!"

Workshop flexibiliteit in het arbeidsrecht 19 september 2013 Hoe flexibel is flexibel?! Workshop flexibiliteit in het arbeidsrecht 19 september 2013 Hoe flexibel is flexibel?!" Mr. G.W. (Geert) Rouwet sectie arbeidsrecht 1 2 Agenda 1. inleiding 2. feiten en ontwikkelingen 3. actualiteiten

Nadere informatie

AGENDA. 5 Verlening van décharge aan de Directie voor het gevoerde beleid (stempunt)

AGENDA. 5 Verlening van décharge aan de Directie voor het gevoerde beleid (stempunt) AGENDA voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van SnowWorld N.V., te houden op donderdag 12 maart 2015 om 10:00 uur CET bij de vestiging van SnowWorld aan de Buytenparklaan 30, 2717

Nadere informatie

Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2010

Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2010 Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2010 Actualiteiten Arbeidsrecht Actualiteiten arbeidsrecht Ontwikkelingen ontslagvergoeding Overgang van onderneming (ovo) Actualiteiten 16 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Inleiding. Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Inleiding. Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DGBK/Directie Arbeidszaken Publieke Sector Project normeringsbeleid Schedeldoekshaven

Nadere informatie

De Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2014 en de Governance Principes van het Verbond van Verzekeraars hebben directe werking voor Monuta.

De Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2014 en de Governance Principes van het Verbond van Verzekeraars hebben directe werking voor Monuta. Regeling Beheerst Beloningsbeleid Monuta: Het beloningsbeleid van Monuta is gericht op het aantrekken, behouden en bevorderen van goede gekwalificeerde medewerkers. Dit alles is nauw verbonden met een

Nadere informatie

Toelichting op de wet Werk en Zekerheid

Toelichting op de wet Werk en Zekerheid Whitepaper: Toelichting op de wet Werk en Zekerheid Op 10 juni 2014 is de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) aangenomen. De WWZ beoogt het arbeidsrecht aan te passen aan de veranderende arbeidsverhoudingen in

Nadere informatie

Memorie van toelichting. Algemeen. 1. Inleiding

Memorie van toelichting. Algemeen. 1. Inleiding WIJZIGING VAN BOEK 6 VAN HET BURGERLIJK WETBOEK EN HET WETBOEK VAN BURGERLIJKE RECHTSVORDERING IN VERBAND MET DE NORMERING VAN DE VERGOEDING VOOR KOSTEN TER VERKRIJGING VAN VOLDOENING BUITEN RECHTE Memorie

Nadere informatie

Genoteerd. Februari 2014 - nummer 97. Wet aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen

Genoteerd. Februari 2014 - nummer 97. Wet aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen Genoteerd Februari 2014 - nummer 97 Wet aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen In deze uitgave Inleiding De redelijkheidstoets en de claw back Bestaande regelgeving en de Wet Claw back

Nadere informatie

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co Variabel beloningsbeleid Identified Staff u 2014 heeft een zorgvuldig, beheerst en duurzaam beloningsbeleid, dat vanzelfsprekend voldoet aan de geldende wettelijke vereisten. Belangrijke doelen van dit

Nadere informatie

VERGOEDINGEN EN SANCTIES PROF. MR. WILLEM BOUWENS

VERGOEDINGEN EN SANCTIES PROF. MR. WILLEM BOUWENS VERGOEDINGEN EN SANCTIES PROF. MR. WILLEM BOUWENS STELLING 1 Het nieuwe stelsel van ontslagvergoedingen is niet uit te leggen! 2 SOORTEN VERGOEDING 1. Vergoeding in verband met het voortijdig eindigen

Nadere informatie

SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG. heeft op 11 april 2011 het navolgende arbitrale vonnis gewezen in de zaak van:

SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG. heeft op 11 april 2011 het navolgende arbitrale vonnis gewezen in de zaak van: SCHEIDSGERECHT GEZONDHEIDSZORG Kenmerk: 11/06 Het Scheidsgerecht, samengesteld als volgt: mr. A. Hammerstein, wonende te Arnhem, voorzitter, mr. E.D. Rentema, wonende te Dordrecht, drs. A.G. Vennegoor-Kalter,

Nadere informatie

Pensioenfonds Horeca & Catering is vertegenwoordigd door SPF beheer b.v. bij: Algemene vergadering van aandeelhouders VNU. 19 april 2005 A G E N D A

Pensioenfonds Horeca & Catering is vertegenwoordigd door SPF beheer b.v. bij: Algemene vergadering van aandeelhouders VNU. 19 april 2005 A G E N D A Pensioenfonds Horeca & Catering is vertegenwoordigd door SPF beheer b.v. bij: Algemene vergadering van aandeelhouders VNU 19 april 2005 Agendapunten A G E N D A Stem 1. Opening - 2. Verslag van de raad

Nadere informatie

Remuneratierapport DOCDATA N.V. 2012

Remuneratierapport DOCDATA N.V. 2012 Remuneratierapport DOCDATA N.V. 2012 Inleiding Het doel van het bezoldigingsbeleid voor de Directie van DOCDATA N.V. is een zodanige beloning te verschaffen dat: prestaties die in overeenstemming zijn

Nadere informatie

Beloningsbeleid. Uitgangspunt

Beloningsbeleid. Uitgangspunt Beloningsbeleid Uitgangspunt Zorgvuldig, beheerst en duurzaam beloningsbeleid 6.1.1. De verzekeraar voert een zorgvuldig, beheerst en duurzaam beloningsbeleid dat in lijn is met zijn strategie en risicobereidheid,

Nadere informatie

De heer J.M. Coppoolse - Vereniging exleaseplan Diederik Kok - Pensioenjurist Datum 10 januari 2011

De heer J.M. Coppoolse - Vereniging exleaseplan Diederik Kok - Pensioenjurist Datum 10 januari 2011 Memorandum Aan De heer J.M. Coppoolse - Vereniging exleaseplan Van Diederik Kok - Pensioenjurist Datum 10 januari 2011 Betreft Vereniging exleaseplan / Advies Onder verwijzing naar ons gesprek d.d. 6 december

Nadere informatie

Cliënten en relaties van CMS Derks Star Busmann. Mr. Drs. P.B. van den Bos, Sectie Vennootschapsrecht kantoor Utrecht

Cliënten en relaties van CMS Derks Star Busmann. Mr. Drs. P.B. van den Bos, Sectie Vennootschapsrecht kantoor Utrecht Advocaten Notarissen Belastingadviseurs Memo Datum: 1 oktober 2004 Aan: Van: Betreft: Cliënten en relaties van CMS Derks Star Busmann Mr. Drs. P.B. van den Bos, Sectie Vennootschapsrecht kantoor Utrecht

Nadere informatie

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 Relevante feiten Als kaderlid van M heeft eerste eiser in 1993 aandelenopties verkregen op aandelen

Nadere informatie

HET NIEUWE ARBEIDS- EN ONTSLAGRECHT De 7 belangrijkste wijzigingen

HET NIEUWE ARBEIDS- EN ONTSLAGRECHT De 7 belangrijkste wijzigingen HET NIEUWE ARBEIDS- EN ONTSLAGRECHT De 7 belangrijkste wijzigingen Introductie Met de komst van de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) vinden per 1 januari en 1 juli 2015 ingrijpende veranderingen in het arbeids-

Nadere informatie

REMUNERATIERAPPORT over het verslagjaar 2014 Woningbouwvereniging Bergopwaarts te Deurne

REMUNERATIERAPPORT over het verslagjaar 2014 Woningbouwvereniging Bergopwaarts te Deurne REMUNERATIERAPPORT over het verslagjaar 2014 Woningbouwvereniging Bergopwaarts te Deurne Opgesteld door de Remuneratiecommissie van Bergopwaarts en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 31 maart

Nadere informatie

AGENDA ROYAL IMTECH N.V.

AGENDA ROYAL IMTECH N.V. AGENDA ROYAL IMTECH N.V. Agenda voor de buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders, te houden op 8 oktober 2013, om 10:00 uur in De Doelen, ingang Jurriaanse Zaal, Kruisplein 30, 3012 CC te Rotterdam.

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN AANBEVELING VAN DE COMMISSIE NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 30.4.2009 C(2009) 3177 AANBEVELING VAN DE COMMISSIE ter aanvulling van Aanbeveling 2004/913/EG en Aanbeveling 2005/162/EG wat betreft de regeling

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

Het Nieuwe Ontslagrecht De negen belangrijkste wijzigingen en gevolgen voor de werkgever. Jeroen van Engelen TRS Transportkoeling BV.

Het Nieuwe Ontslagrecht De negen belangrijkste wijzigingen en gevolgen voor de werkgever. Jeroen van Engelen TRS Transportkoeling BV. 2014 Het Nieuwe Ontslagrecht De negen belangrijkste wijzigingen en gevolgen voor de werkgever Jeroen van Engelen TRS Transportkoeling BV. 2-10-2014 Index 1. Aanpassing Duaal Stelsel 2. Aanzegtermijn 3.

Nadere informatie

WIJZIGINGEN IN BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID ALS GEVOLG VAN DE FLEX-WET EN HET WETSVOORSTEL BESTUUR EN TOEZICHT

WIJZIGINGEN IN BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID ALS GEVOLG VAN DE FLEX-WET EN HET WETSVOORSTEL BESTUUR EN TOEZICHT Notariaat M&A - oktober 2012 WIJZIGINGEN IN BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID ALS GEVOLG VAN DE FLEX-WET EN HET WETSVOORSTEL BESTUUR EN TOEZICHT In het wetsvoorstel Vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht

Nadere informatie

Vennootschappelijk belang en instructierecht: een (on)gelukkige combinatie?

Vennootschappelijk belang en instructierecht: een (on)gelukkige combinatie? Vennootschappelijk belang en instructierecht: een (on)gelukkige combinatie? Prof. mr. drs. I.S. Wuisman Mr. dr. R.A. Wolf Leiden Revisited, 9 september 2014 Programma Introductie; Statutair instructierecht;

Nadere informatie

II Het dienstverband

II Het dienstverband II Het dienstverband Voorwaarden De onderwerpen in dit boek hebben betrekking op de situaties waarbij er sprake is van een - tijdelijk of vast - dienstverband. Er is sprake van een dienstverband als er

Nadere informatie

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden.

2.1. X leeft van een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand. Op deze uitkering worden de lopende huurbetalingen volledig ingehouden. beschikking RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND Afdeling Civiel recht kantonrechter zittinghoudende te Utrecht zaaknummer: 2534388 UE VERZ 13805 GD/4243 Beschikking van 13 december 2013 inzake X wonende te Arnhem,

Nadere informatie