het gazon van A tot Z

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "het gazon van A tot Z"

Transcriptie

1 het gazon van A tot Z Het gazon van A tot Z Uitgave 2009

2 INHOUD VOORWOORD Bodem Bemesting Onderhoud Betekenis van de bodem Bodemeigenschappen Aanpassing aan het type grasveld De bemestingstoestand van de bodem De ph-waarde controleren De profielopbouw voor sportvelden Waarom moeten grasvelden bemest worden? Grassen herkennen Gras leeft niet van stikstof alleen De Wet van Liebig Voedingsstoffen: behoefte en de juiste verhouding De juiste langdurige werkende stikstof Grasveldbemesting over het gehele jaar Milieuvriendelijke bemesting De grasmat dicht en gezond houden Bemestingsadviezen voor sportvelden en elite gazons Bemestingsadviezen voor siergazons Bemestingsadviezen voor rustiek gazon Bemestingsadviezen voor zeer rustiek gazon, met ijzer Bemestingsadviezen voor industrieterreinen en parken Bemestingsadviezen voor stadionvelden met hoge eisen Overzicht van de gebruikte meststoffen voor golfterreinen per locatie Aanleg en zaaien van een nieuw gazon Maaien Verticuteren Verluchten Bezanden Wortelactivering Agrosil Beregening Kick Wetting Agent Onkruidbestrijding Ziektebestrijding Regeneratie en renovatie Jaaroverzicht van het onderhoud Sportgrasvelden worden gebruikt zonder rekening te houden met de natuurlijke behoeften van het gras. De grasvelden worden bij iedere weersgesteldheid en in elk seizoen aan zware belasting onderworpen. Wortels en bladeren worden hierdoor zwaar beschadigd. Door bodemverdichting dringt het oppervlaktewater niet meer door; het gehalte aan lucht in de bodem en de gasuitwisseling worden gereduceerd. Bovendien ontstaan oneffenheden en de beschadiging breidt zich uit. Wat kan men doen om een dure renovatie te voorkomen? De grondslag voor een duurzame en degelijke graskwaliteit is een aangepaste bemesting volgens de behoefte van de grassen en aangepast aan het gazontype. Even belangrijk zijn de mechanische onderhoudsmaatregelen. Zij moeten aangepast worden aan de gebruiksintensiteit en de kwaliteitseisen die men stelt aan de grasvelden. In deze brochure zijn allerlei gegevens verzameld die kunnen helpen bij een vakkundig en verantwoord onderhoud van grasvelden, waarbij rekening wordt gehouden met de huidige stand van het grasveldonderzoek en de milieubescherming. Producten Productoverzicht Langdurig werkende meststoffen Samengestelde organische meststoffen Gedeeltelijk omhulde meststoffen Sporenelementen Bodemverbetering, plantenbescherming Overige 53 3

3 BODEM BODEM BETEKENIS VAN DE BODEM De bodem is belangrijk als standplaats en als leverancier van voedingsstoffen, nodig voor de ontwikkeling van de gazongrassen. De bodem zorgt ook voor de opslag en voorraad van de voedingsstoffen en water. De luchtporiën zorgen voor een voldoende zuurstofvoorraad en bevorderen zo de afbraak en de omzetting door micro-organismen van de organische fractie. In de meest uiteenlopende omstandigheden moet de bodem voldoen aan de hoge eisen die gesteld worden bij het gebruik van sportvelden, speelweiden en andere gazons. BODEMEIGENSCHAPPEN EN GRASGROEI Vochthoudend vermogen Wordt bepaald door het aandeel kleine en kleinste poriën in de grond. Waterdoorlatend vermogen Is afhankelijk van het aandeel grote poriën. Gelaagdheid Geeft inzicht in de verdichtingsgraad en de mogelijke doorwortelingsintensiteit van de grond. Bodemreactie (ph-waarde) Geeft de zuurtegraad weer. AANPASSING VAN DE GROND VOLGENS HET TYPE GRASVELD Overeenkomstig het latere gebruik, worden grasvelden aangelegd op verschillende grondsoorten. Voor landschapsgroen houdt men zich meestal aan de bestaande grond. Voor gebruiksgazons en vooral voor sportvelden worden speciale voorbereidingsmaatregelen getroffen. Het komt hierop neer dat men de bodemeigenschappen verandert door verandering van de korrelsamenstelling en door bijmenging van bodemhulpstoffen (zoals Agrosil LR). De grasgroei wordt dan optimaal en de grond bereikt een hoge graad van belastbaarheid. In de Din norm wordt de ideale korrelverdelingscurve getoond (zie afb.), maar ook duidelijke grenswaarden voor de eerder genoemde bodemeigenschappen. Het voordeligst voor de praktijk is echter het aanpassen van de bestaande grond. Een krachtige en gezonde grasgroei bij een zware belasting van de bodem is alleen mogelijk als een reeks bodemcriteria gunstige waarden vertonen. Om een grond voor grasvelden te beoordelen, zijn volgende punten van belang: Korrelverdeling Een goede verdeling van fijne, middel-grove en grove korrelfracties zorgt voor een goede stroefheid, een voldoende draagkracht en een goede waterdoorlaatbaarheid. Poriënvolume Een uitgebalanceerde verhouding tussen kleine, middelgrote en grote poriën verzekert een regelmatige gasuitwisseling in de bodem. Absorptievermogen Wordt bepaald door de organische en de minerale colloïden (humus- en kleidelen), belangrijk voor het vasthouden van de voedingsstoffen en voor het buffervermogen van de grond. Korrelverdeling van de toplaag van grassportvelden volgens DIN

4 BODEM BODEM DE JUISTE BEMESTINGSTOESTAND VAN DE BODEM Wanneer de toplaag voor sportvelden opgebouwd is met veel zand, is het vasthoudend vermogen voor voedingsstoffen laag. Om een aangepaste voeding van de grassen te verzekeren, moet er van de hoofdelementen fosfor, kali en magnesium een voldoende voorraad aanwezig zijn in de bodem. Door regelmatig onderzoek (alle 2-3 jaar) worden de gehalten aan hoofdelementen bepaald, waardoor een aangepaste basisbemesting kan gebeuren. Het aanbevolen niveau van de voorraad aan voedingsstoffen is aangegeven in de tabel, waarbij de hoogste cijfers betrekking hebben op velden met intensief gebruik. De juiste bemestingstoestand van de bodem Voedingsstoffen in de bodem voor grasvelden. Streefcijfers voedingsstoffen in mg per 100g grond Fosfaat Kali Magnesium (P 2 ) (K 2 O) (MgO) Bestaande grond Opbouw volgens DIN ph-waarde CONTROLEREN De ph duidt de zuurtegraad van de grond aan. Deze beïnvloedt de ontwikkeling van de grassen, de beschikbaarheid en opneembaarheid van de voedingsstoffen en ook de bodemstructuur. Voor gazongrassen is een ph van 5,5 tot 7,3 wenselijk (volgens CaCI 2 -methode). Beschikbaarheid van voedingsstoffen (en Al) volgens de bodemreactie 7 = neutraal Opmerking: Vooral bij een sterk verschraalde toplaag voor grasvelden moet bijzondere aandacht gegeven worden aan de voorziening met sporenelementen. BODEMOPBOUW VOOR GRASSPORTVELDEN Grassportvelden stellen hoge eisen aan de bespeelbaarheid. Voorafgaand grondonderzoek en controle van de toplaag zijn zeker nodig, om ervoor te zorgen dat voldaan wordt aan de criteria volgens DIN bij de aanleg van een grasveld. Volgens deze DIN zijn verschillende constructievarianten mogelijk. Ook andere bouwwijzen, aangepast aan de plaatselijke omstandigheden, kunnen gekozen worden. Aanleg op bestaande grond heeft bewezen ook goede resultaten te geven, afhankelijk van het latere onderhoud. Bij belaste grasvelden (sportveld, golfgreen, golfafslag en andere) wordt de bovenste bodemhorizont aangeduid als toplaag. Afhankelijk van het gebruik is deze laag tussen 10 en 25 cm dik. De samenstelling van het substraat voor de toplaag kan bijvoorbeeld als volgt zijn: Basisbouwstoffen ca. 20 Vol.-% zandige bovengrond (grond van ter plaatse) ca. 50 Vol.-% gewassen zand, korrelgrootte 0-5 mm ca. 30 Vol.-% lavazand 0-5 mm Grondverbeteringsmiddelen en meststoffen Per m 2 los gemengd product: ca. 1,5 kg silicaat-colloïde met fosfor dat zich omzet tot colloïdaal silicium; handelsproduct Agrosil LR ca 1,5 kg omhulde meststof met 6 maanden werkingsduur, als aanhoudende voedingsbron = Basacote Plus 6M K (+2) ca 0,5 à 1 kg langdurig werkende meststof met ISODUR die tevens 60% snel werkende stikstof bevat = Floranid Gazon (+2) + sporenelementen De goede samenstelling kan door een laboratorium bevestigd worden. Wanneer sommige elementen aangevuld moeten worden, gebeurt dit volgens de grondontleding, vb. met g/m 2 patentkali. 6 De hoge stikstofbehoefte van grassen wordt gedekt door regelmatige bemestingen tijdens de groeiperiode. Afhankelijk van het type gazon en het grasmengsel variëren de stikstofbehoeften tussen 10 en 40 g N/m 2 /jaar (zie hoofdstuk bemesting). 7

5 BEMESTING BEMESTING WAAROM MOETEN GRASVELDEN BEMEST WORDEN? Bemesting is de belangrijkste maatregel die genomen moet worden om een dichte grasmat te verkrijgen, bestand tegen betreden. Een bemesting, aangepast aan voortdurende belasting, of aan de gestelde eisen, is de beste voorzorgsmaatregel voor een duurzame, functionele grasmat. GOLFTERREINEN Van alle sportgrasvelden stelt het golfterrein wel de meest verschillende en de hoogste eisen aan de bemesting. Zowel voor de tees, de fairways als voor de greens moeten de nodige voedingsstoffen telkens aangepast worden aan de plaatselijke omstandigheden en aan het toepassingsgebied. GRASSEN HERKENNEN Een kwart van onze aarde is bedekt met grasvegetaties. De grassenfamilie (Graminaceae) telt zo n soorten, waarvan er ongeveer 150 zijn gecultiveerd. De belangrijkste vinden we terug in onze weilanden, gazons, sportvelden, wegbermen, etc. Afhankelijk van het gebruiksdoel, zijn speciale graszaadmengsels samengesteld waarin de grassoorten in een vooraf nauwkeurig bepaald percentage voorkomen. Onderstaande tabel illustreert de toegevoegde waarde die de belangrijkste zes grassoorten hebben binnen de specifieke graszaadmengsels voor gazons en sportvelden. Op de volgende bladzijden leert u ze bovendien ook herkennen/determineren. AAN GAZONGRASSEN WORDEN DE HOOGSTE EISEN GESTELD Om te kunnen voldoen aan die hoge eisen, moeten de grassen sterk kunnen doorgroeien en moeten ze dus ononderbroken kunnen beschikken over voedingsstoffen. SPORTGRASVELDEN Sportgrasvelden worden voortdurend sterk belast door wedstrijden en trainingen. De grasmat wordt weggespeeld en dikwijls beschadigd in de diepte. Bovendien moet er regelmatig gemaaid worden. Door het afvoeren van het maaisel worden ook voedingsstoffen weggevoerd. Grassen voor sportvelden moeten daarom een sterke groeikracht vertonen, om telkens opnieuw het verloren evenwicht te herstellen en openingen in de grasmat op te vullen. Daarom moeten de grassen ononderbroken kunnen beschikken over alle voedingsstoffen in aangepaste hoeveelheden. SIER-EN PARKGAZON Siergazon en parken zijn er voor de ontspanning en verbeteren de kwaliteit van het leven. Belangrijke kwaliteitsnormen zijn een dichte grasmat en een groene kleur. Dat veronderstelt een goede bemesting volgens de overeenkomstige behoeften. Waardering soorteigenschappen (schaal 1-10). Hoge cijfers betekenen een goede waardering Engels raaigras Veldbeemd gras Roodzwenk gras Hardzwenk gras Struis gras Rietzwenk gras opkomstsnelheid bespelingstolerantie zodevorming groeisnelheid droogtetolerantie schaduwtolerantie kortmaaitolerantie wintervastheid ph-voorkeur 6, ,5 5-5,5 5-5,5 4, ,5 stikstofbehoefte korrelgewicht (g) 1,7 0,3 1 0,9 0,07 2,5 Bron: Advanta 8 9

6 BEMESTING BEMESTING GRASSEN HERKENNEN Engels raaigras Veldbeemdgras Hardzwenkgras Lolium perenne vlotte opkomst en beginontwikkeling zeer goed bestand tegen betreding snelle (her)groei vormt dichte zode gebruikt in sportvelden, speelgazons en openbaar groen Poa pretensis bijzonder stevige zode door ondergrondse uitlopers droogtetolerant en goed wintervast verdraagt bespeling en maaien prima van nature een trage opkomst en beginontwikkeling gebruikt in sportvelden, speelgazons, openbaar groen en golftees en -fairways Festuca ovina bijzonder droogtetolerant door extensieve groei zeer geschikt voor bermen kan goed concurreren bij matige stikstof voorziening over het algemeen vrij weinig vatbaar voor ziekten als rooddraad Rietzwenkgras Struisgras Roodzwenkgras Festuca arundinacea prima bestand tegen zowel droge als natte periodes verdraagt bespeling goed diepe beworteling Agrostis tenuis vormt zowel ondergrondse als bovengrondse uitlopers verdraagt kort maaien zeer goed vormt een dichte zode met groot herstellingsvermogen gewoon struisgras is gevoelig voor winterbetreding zeer geschikt voor de aanleg van golfgreens Festuca rubra 3 typen binnen deze soort: gewoon, met fijne uitlopers en met forse uitlopers prima bestand tegen schaduw en kort maaien roodzwenk met forse uitlopers wordt gebruikt in bermmengsels gewoon roodzwenkgras en roodzwenk met fijne uitlopers worden gebruikt in gazons, openbaar groen en golfbanen vormt een dichte en fijnbladige zode 10 Vredo Dodewaard B.V. Bron: Advanta Postbus 35 NL-6670 AA Zetten Welysestraat 25a NL-6669 DJ Dodewaard - Holland Tel. 31 (0) Fax 31 (0) Vredo Doorzaaimachines

7 BEMESTING BEMESTING EEN GRASVELD LEEFT NIET VAN N ALLEEN g Stikstof voor: de vorming van eiwit de opbouw van cellen ononderbroken groei regeneratiekracht Fosfaat voor: de wortelgroei energierijke stofwisseling de vorming van enzymen Kali voor: vast stevig weefsel weerstandsvermogen opbouw van reservestoffen optimale stofwisseling waterhuishouding Magnesium en sporenelementen voor: chlorophylvorming energieopname assimilatie zuurstofproductie ademhaling BELASTE GRASVELDEN HEBBEN VEEL VOEDINGSSTOFFEN NODIG Grasvelden zijn er voor uiteenlopende redenen en worden verschillend gebruikt. Daarom bestaat er geen standaard bemesting voor gazons. Die moet aangepast zijn aan de speciale behoeften naar gebruiksintensiteit en kwaliteitseisen. Dat geldt vooral voor de stikstofbehoeften van de verschillende gazontypen. Jaarlijkse behoeften aan voedingsstoffen naar grasveldtype en gebruikseisen Behoeften aan voedingselementen in eenheden/ha Grasveldtype N P 2 K 2 O MgO Sportvelden - Hoge eisen Gemiddelde eisen Lage eisen Golfgreens Golf tees Golf fairway Siergazons, ligweiden Rustiek gazon Industrieterreinen & parken De hoeveelheden voedingselementen, opgegeven in deze tabel, kunnen aangepast worden: De behoeften aan kali en magnesium zijn wat hoger op zeer doorlatende bodem en bij veel neerslag. De behoeften aan voedingsstoffen zijn wat lager op bodems met een goede reserve, bv. bodems met een hoog gehalte aan organische stof of wanneer het maaisel blijft liggen. DE WET VAN HET MINIMUM VAN JUSTUS VON LIEBIG VAN 1855 BEWIJST HET In deze wet wordt uitgelegd dat de plant zich richt voor zijn groei en rendement naar dat voedingselement dat het minst (dus in minimum) aanwezig is. Er is geen voedingsstoffenverhouding die overal juist is voor alle grasvelden, want ze variëert volgens het gebruik, de betreding en het niveau van bemesting. In de vorige tabel (blz 10) zijn de hoeveelheden voedingsstoffen weergegeven in de verhouding dat ze opgenomen worden. VOEDINGSELEMENTEN IN DE JUISTE VERHOUDING VOOR GRASSEN Het feit alleen dat alle voedingsstoffen voorradig zijn, is nog geen verzekering voor een goede een aangepaste grasgroei. De voedingsstoffen moeten ook in de juiste verhouding aanwezig zijn. Alleen dan kunnen de grassen de voedingsstoffen optimaal benutten. De Compo - meststoffen bevatten de juiste voedingsverhouding en alle sporenelementen. Met langdurig werkende meststoffen kan iedere gewenste verhouding aan voedingsstoffen ingesteld worden in functie van de behoeften. Een tekort of een voorraad van een voedingselement kan doelmatig aangepast worden. OPLETTEN VOOR ONGELIJKMATIGE VERDELING Als de meststof niet gelijkmatig wordt gestrooid of de verschillende voedingselementen niet gelijkmatig verdeeld zijn in de meststof (bulk blend), dan is het resultaat van de bemesting niet te voorspellen. Alleen een gelijkmatige verdeling van alle voedingsstoffen korrel voor korrel, verzekert een gelijkmatige gezonde groei. Floranid - meststoffen bevatten per kilo 1000 en korreltjes wat de verdeling ten goede komt

8 BEMESTING BEMESTING DE JUISTE LANGDURIG WERKENDE MESTSTOF IS DOORSLAGGEVEND Grassen verdragen geen hoge concentratie aan stikstof in de bodem Graswortels zijn gevoelig en verbranden gemakkelijk. Als er veel stikstof ter beschikking is, zal er een massale grasopbrengst zijn met veel maaibeurten. De grassen worden week, verdragen minder betreding en worden gevoeliger voor ziekten. Daarom moet de stikstof langzaam maar zeker ter beschikking komen. In de COMPO-meststoffen zit er langdurig werkende ISODUR -stikstof, die langzaam maar zeker vrijkomt op het ritme van de biologische groeifactoren. Isodur doseert de stikstoftoediening De Isodur -stikstof zorgt voor een langdurige stikstofvoorziening. Isodur wordt onder invloed van natuurlijke factoren zoals vochtigheid en warmte, en de afbraak door bodembacteriën, geleidelijk omgezet naar ammonium en nitraat. Uit onderzoek met een lysimeter blijkt dat na gebruik van Isodur -meststoffen, het grondwater niet meer nitraten bevat dan een gelijkaardig onbemest perceel. Teveel stikstof veroorzaakt: overmatige lengtegroei van de bladeren grotere maaibehoeften weke gevoelige bladeren verhoogde viltvorming, slechte doorlaatbaarheid voor water zwakke verluchting van de bodem verhoogd gevaar voor schimmelaantastingen zwakke wortelgroei verhoogd gevaar voor verbranding geringe stroefheid van de grasmat snellere verwelking van de grassen DE BEMESTING VAN GRASVELDEN GEDURENDE HET JAAR Bemestingstijdstip afhankelijk van het type grasveld Grasveld type Jan Maart Voorjaar (maart tot mei) Het voorjaar is belangrijk als regeneratiefase voor grasvelden. Dat geldt vooral voor sportvelden met belasting in de winter, waar de beschadigingen aan de grasmat nu moeten worden hersteld. Als er in de late herfst niet bemest wordt, moet er vroegtijdig in maart met de bemesting begonnen worden. Wanneer een late herfstbemesting wordt toegepast met een langdurig werkende Floranid - meststof, moet de eerste gift pas in april - mei toegediend worden, wanneer de sterke voorjaarsgroei begint af te nemen. Grassen hebben de grootste behoefte aan voeding in de periode voorjaar tot zomer. Grasvelden met weinig betreding en oppervlakten met weinig eisen krijgen in deze periode hun hoofdbemesting. de regeneratie van belaste sportvelden. De periode eind juli - begin augustus betekent voor sportvelden de voorbereiding van het nieuwe speelseizoen. Een optimale be-mesting is dan noodzakelijk, zodat de grasmat groeikrachtig en gezond het nieuwe seizoen ingaat. Grasvelden met een lichte betreding of in winterrust krijgen nu hun laatste bemesting met langdurig werkende meststoffen. Deze bemesting volstaat tot het volgende voorjaar. Herfst tot winter (september tot december) In deze periode bestaat er een verhoogde gevoeligheid voor aantasting door de sneeuwschimmel, vooral bij gebruik van snelwerkende stikstofvormen. Vanaf oktober volgt dan de winterbemesting op basis van kali en magnesium, die pas toegediend wordt wanneer de bodemtemperatuur blijvend onder 5 C gedaald is. Vanaf dat moment stopt de lengtegroei van de bladeren. De winterbemesting is gunstig voor sportvelden met winterbetreding, omdat de wortelgroei en de regeneratiekracht ondersteund worden. Het grasveld komt beter door de winter en heeft meer reserve voor het voorjaar. Het gebruik van traagwerkende meststoffen met veel kali is zeer belangrijk in deze periode. Wat Floranid zo uniek maakt, is dat het het enige middel is dat nog een klein beetje stikstof, gecontroleerd vrijgeeft, bij 5 C. Hierdoor kan men in de winter nog altijd een gezonde en stevige grasmat behouden. Op deze manier is er gedurende een periode Het tijdstip, het aantal bemestingsbeurten van 3 maanden stikstof beschikbaar voor de en het niveau van de bemesting richten zich plant. hoofdzakelijk naar de soort, de gebruiksintensiteit en de kwaliteitseisen van de gras- In de vroege zomer loopt de regeneratiefase Zomer (juni tot augustus) Doordat Isodur niet oplost in koud water, velden. Bovendien is het belangrijk rekening door en gaat dan over in de zomerrustfase. spoelt het bovendien niet uit en beperkt het te houden met het biologisch groeiritme van In de vroege zomer kan men dus nog een 14 de zoutbelasting. de grassen. nauwkeurig bepaalde bemesting geven voor 15 Sportvelden Mei/ Juni Jul/ Aug - hoge eisen x x x x x x - middelmatige eisen: * bij winterbetreding x x x x x * zonder winterbetreding x x x x Siergazons x x x Rustiek gazon x x Speelgazons x x Parken x x Okt Nov

9 BEMESTING BEMESTING MILIEUVRIENDELIJKE GRASVELDBEMESTINIG Onder een grasmat spoelen weinig voedingselementen uit, ondanks de relatief hoge behoeften. Als de doorsijpeling van meststoffen verder Isodur is milieuvriendelijk In Isodur is de stikstof organisch gebonden. Deze is bovendien slechts voor een zeer klein deel oplosbaar in koud water en kan dus niet uitspoelen uit de bewortelingszone. Isodur - stikstof kan door de grassen volledig opgenomen worden, omdat Isodur in de bodem volledig omgezet wordt. Afhankelijk van de warmte en de vochtigheid wordt Isodur eerst systematisch omgezet in zijn originele bestanddelen. Warmte en vochtigheid beïnvloeden tegelijk ook de plantengroei, zodat de omzetting overeenstemt met de biologische groeifactoren. vermindert of zelfs helemaal voorkomen wordt, zal het grondwater beter beschermd zijn tegen nitraatbelasting. Daarom moeten grasvelden beredeneerd bemest worden en is de keuze van de meststofvorm doorslaggevend. Nitraatconcentratie in het uitgespoelde water van golfgreens bij verschillende N-meststoffen (volgens Brown et al.) NO 3 in uitgespoeld water, mg/l mg/l Ammoniumnitraat Minerale samengestellde samengestelde meststof ( ) Organische meststof Isodur Dagen na na bemesting de bemesting Bemesting: 163 kg/ha kg/ha Daarna wordt de vrijkomende stikstof door de bodembacteriën omgezet in stikstofvormen die opneembaar zijn door de planten. De overblijvende organische rest wordt gebruikt als voedingsbron door de bodembacteriën en omgezet tot koolzuur en water, stoffen die nuttig zijn voor plantengroei. Bij toepassing van stikstofbronnen die langdurig werken zoals Isodur, is de stikstofbevoorrading zo gecontroleerd dat praktisch geen nitraatuitspoeling meer plaatsvindt. DE GRASMAT DICHTHOUDEN Onder een gesloten, dichte grasmat is de stikstofuitspoeling duidelijk minder dan bij een kale grond of onder een dunne grasmat. De langdurig werkende Isodur -stikstof bevordert de breedtegroei en de uitstoeling van de grassen, zonder de lengtegroei aan te wakkeren. Dat betekent meer bladeren en stengels per oppervlakte-eenheid en dus een dichtere grasmat. DE WORTELGROEI BEVORDEREN Een dicht en diep wortelstelsel kan meer stikstof opnemen. Naarmate de doorwortelde bodemhorizont groter is, zal de hoeveelheid stikstof die in de bodem vrijkomt beter benut worden. Een diep wortelsysteem is bovendien een bescherming tegen uitspoeling. Bij zeer slechte bodemomstandigheden, zware belasting of ongunstige weersinvloeden kan de wortelgroei stagneren. Agrosil LR kan dan de wortelgroei opnieuw op gang brengen. Zoutindex van stikstofmeststoffen Isodur is vriendelijk voor de wortels, omdat het de zoutbelasting in de bodem niet verhoogt. GRASSEN GEZOND HOUDEN Gezonde grassen zijn minder gevoelig voor ziekten. Een aangepaste voeding met al de nodige voedingsstoffen op het juiste tijdstip zorgt ervoor dat de grassen een grotere weerstand opbouwen tegen ziekten en een grotere concurrentiekracht hebben tegen ongewenste kruiden. Ook dat is milieuvriendelijk! TIPS VOOR EEN MILIEUVRIENDELIJKE GRASVELDBEMESTING De voedselbehoeften nauwkeurig bepalen Rekening houden met de voedselvoorraden in de bodem Letten op de juiste verhouding van de voedingselementen Gebruik maken van de milieuvriendelijke Isodur -stikstof Bemestingstijdstippen en aantal beurten bepalen Zorgen voor een regelmatige verdeling van de voedingselementen De grasmat gesloten houden. De wortelgroei bevorderen. De grassen gezond houden door optimale een bemesting % N- inhoud Zout index Zout index per N- eenheid Ammoniumsulfaat ,3 Ureum ,7 Organische N-meststof 6 4 0,8 Isodur ,1

10 BEMESTING: ADVIEZEN BEMESTING: ADVIEZEN Sportvelden en Elite siergazons Siergazon Organisch + Mineraal Organisch + Mineraal Mineraal Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Maart Floranid Gazon 30 April / Zaaien Agrosil 15 Mei Juli September Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) November Patentkali Gazon 20 Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO , Maart Floranid Gazon 30 Mei Juli September Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) November Patentkali Gazon 20 Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO , Maart Juni September Voedingselementen in eenheden Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) N P 2 K 2 O MgO Maart Floranid Gazon 30 Juni September Voedingselementen in eenheden Floranid Permanent Floranid Permanent N P 2 K 2 O MgO Rustiek gazon Mineraal Organisch + Mineraal Mineraal Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Maart Floranid Gazon 30 April / Zaaien Agrosil 20 Mei Floranid Gazon 30 Juli Floranid Permanent 30 September Floranid NK 30 Maart Floranid Gazon 35 Mei Juli September Floranid Permanent Floranid Permanent Floranid Permanent November Patentkali Gazon 30 April Juli Voedingselementen in eenheden Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) N P 2 K 2 O MgO April Juli Voedingselementen in eenheden Floranid Permanent Floranid Permanent N P 2 K 2 O MgO November Patentkali Gazon 30 Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO

11 BEMESTING: ADVIEZEN BEMESTING: ADVIEZEN Zeer rustiek maar met ijzer Stadionvelden met hoge eisen Organisch + Mineraal Mineraal Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Maart Ferro Top 30 April/Juni Compo Gazon (+3) 30 September Ferro Top 20 Periode Maart/April Produkt Floranid Permanent Dosis (g/m² of kg/1000m²) 20 Juni Ferro Top 20 September Ferro Top 20 Jan/Feb Floranid Permanent 20 Maart/April Floranid Gazon 40 Bij doorzaaien Agrosil 20 Juni Floranid Permanent 40 Juli/Aug Floranid Gazon 30 Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO Sep/Okt Floranid Permanent 30 November Patentkali Gazon 30 Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO Industrieterreinen & parken Organisch + Mineraal Mineraal Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Periode Produkt Dosis (g/m² of kg/1000m²) Maart Compo Gazon (+3) 20 Maart Ferro Top 20 Juni Ferro Top 20 Juni Ferro Top 20 September Ferro Top 20 September Ferro Top 20 Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO Voedingselementen in eenheden N P 2 K 2 O MgO

12 BEMESTING: ADVIEZEN VOOR GOLF PER LOCATIE Het bemesten van golfterreinen moet men van geval tot geval bekijken en is afhankelijk van de bodemanalyse, de opbouw van het terrein, de betreding, toernooikalender, Hiervoor is het aangeraden om advies te vragen bij een golfconsulent AANLEG VAN EEN NIEUWE GAZON De oude gazon vernietigen met Glyfosaat Aandacht geven aan de grondstructuur De ph corrigeren naar een ph (KCl) tussen 5,5 en 6,5 Gras inzaaien, liefst in de periode maart tot mei of augustus tot oktober, maar wel 4 a 8 weken na het gebruik van Glyfosate. Aanbevolen zaaidiepte 0,5 tot 1,5 cm Dosis 2 à 4kg/100m² (of afhankelijk van gebruik) Welk mengsel gebruiken? Een combinatie van Engels raaigras, Veldbeemdgras & Roodzwenkgras. Voor een fijn siergazon neem een mengsel met meer roodzwenk Voor een sport gazon is een mengsel met meer raaigras aanbevolen. Engels raaigras zal later meer gemaaid moeten worden, Veldbeemd & Roodzwenk groeien minder snel maar moeten meer geverticuteerd worden. Bemesten met een traagwerkende meststof samen met het inzaaien. Met Floranid Gazon aan 3kg/100m² (behalve in oktober 2kg/100m² Floranid Gazon) Ideaal nog 3,5 à 5kg/100m² Agrosil mee inwerken of 1,5 à 2,5kg/100m² strooien voor de beworteling extra te stimuleren. Alles rollen In het najaar, direct na het rollen spuiten tegen het onkruid met een middel dat isoxaben bevat; zeker als men traag groeiende mengsels heeft ingezaaid. De grond moet vochtig zijn, de temperatuur laag, het moet regenachtig weer zijn. Het mag zelfs regenen. Het gras laten groeien tot 8 cm De grond eventjes vastrollen. Het gras terug laten komen en dan 1/3 afmaaien met een grasmaaier waarvan de messen zeer scherp zijn. Stilletjes aan de grashoogte brengen tot 3 à 5 cm. Later in het seizoen bemesten met traagwerkende meststoffen volgens bodemontleding en bemestingsadviezen. Het effect van meer graszaad 125 kg per veld 250 kg per veld 375 kg per veld Sneller dicht en eerder bespeelbaar * Minder onkruiden/straatgras * Steviger zode, minder speelschade

13 AANLEG VAN GRASZODEN De voorbereiding is exact de zelfde dan bij aanleg van gazon. Ideaal 3,5 à 5kg/100m² Agrosil mee inwerken of 1,5 à 2,5kg/100m² strooien voor de beworteling extra te stimuleren De graszoden aanleggen Rollen Goed begieten Bemesten met 3kg/100m² Floranid Gazon HET DOORZAAIEN Onkruid bestrijding doen Uitkammen om vilt en mos te verwijderen Het bestaande gazon kort maaien Met aangepaste apparatuur (doorzaaimachines) het zaad in de grond brengen op 0,5 tot 1,5 cm diepte. Lichte top dressing uitvoeren. Rollen Na 4 weken bemesten met 3kg/100m² Floranid Gazon Ideaal nog 1,5 à 2,5kg/100 m² Agrosil strooien voor de beworteling extra te stimuleren. Inzaaien met traagwerkende meststof MAAIEN Door te maaien worden de grassen op een bepaalde lengte gehouden om de speltechnische gebruikswaarde voor de verschillende sporten te waarborgen. Regelmatig maaien bevordert de dichtheid en het algemeen uitzicht van de grasmat, omdat het de uitstoeling en de uitlopervorming verbetert. Grasveld De verschillende grassoorten reageren verschillend op maaihoogte en maaifrequentie. De maaifrequentie is afhankelijk van de samenstelling van de grasmat, de functie van het grasveld, de speltechnische eisen, de bemesting en de weersomstandigheden. Het maaitijdstip wordt dus bepaald door de groei, zodat maximaal de helft van de graslengte wordt afgemaaid. Maaibeurten, lengtegroei en maaihoogte van verschillende grasveldtypes Aantal maaibeurten per groeiseizoen Maaihoogte in mm Lengtegroei in mm Landschapsgazon Parken Siergazon Ligweiden Sportvelden Hockeyvelden Golf Greens Voorgreens/tees Fairways MAAISYSTEMEN Kooimaaiers geven de beste maaikwaliteit, als ze goed afgesteld zijn, want het gras wordt geknipt. Het is dus ideaal als men zeer kort moet maaien. Regelmatig maaien is dan wel noodzakelijk. Cirkelmaaiers zijn ook geschikt om langer gras te maaien. Afvoeren van het maaisel is dan wel nodig. De cirkelmaaiers kloppen het lange gras af. Het is dus zeer belangrijk dat de messen goed geslepen zijn. Wanneer dit niet het geval is zal het gras uitrafelen. Inzaaien zonder traagwerkende meststof Grassoorten (botanische naam) Grassoorten (Nederlandse naam) Optimale maaihoogte (mm) Agrostis tenuis struisgras 3-12 Festuca ovina hardzwenkgras Lolium perenne Engels raaigras Poa annua straatgras < 25 Poa pratensis veldbeemgras

14 MAAISEL Oprapen/opvangen is noodzakelijk bij lang, grof materiaal bij koud en nat weer bij ongustige mineralisatie, zoals bij zure bemesting of bij sterk verschraalde bodemopbouw. Laten liggen mag: bij fijn, kort maaigoed bij droog, warm weer bij goede bodemactiviteit en bij fysiologisch neutrale bemesting, zoals bij langdurig werkende Floranid - meststoffen. BELUCHTEN Intensief gebruik van de grasvelden, maar ook de inzet van onderhoudsmateriaal bij ongunstige weersomstandigheden, veroorzaken verdichtingszones in de bovenste laag. De macroporiën in de bodem verminderen, zodat de waterdoorlaatbaarheid en de luchthuishouding in het gedrang komen. Door te werken met beluchtingstoestellen worden deze ongunstige bodemontwikkelingen tegengegaan. De wortelgroei en de biologische activiteit van de bodem worden daardoor sterk bevorderd. HET GEBRUIK VAN BELUCHTINGSMACHINES Vooral tijdens de groeiperiode van april tot september is de uitwerking van een bodemverluchting bijzonder gunstig voor de ontwikkeling van de grasmat. Hierbij is het zeker nodig een voldoende aantal gaten per m² te bereiken. Sommige machines gaan tot 400 gaten per m². De beste resultaten worden bereikt door te beluchten in het voorjaar of de late zomer. Sterk belaste sportvelden worden tijdens de groeiperiode minstens om de maand belucht met bv. een prikrol. VERTICUTEREN UITKAMMEN Zodra vilt (thatch) duidelijk aanwezig is, moet de grasmat uitgekamd worden. Dit vilt ontstaat uit afgestorven stengeldelen, bladeren, oppervlakkige wortels en uitlopers, wanneer de productie van organische stof groter is dan de afbraak. Er ontstaat een meestal bruine laag tussen de bodem en de scheuten van de grasplanten, waardoor de waterdoorlaatbaarheid en de gasuitwissling vermindert. De stroefheid van de grasmat vermindert en voor ziekteverwekkers biedt het vilt een goede overlevingsmogelijkheid. Uitkammen kan het best van april tot september bij een viltlaag vanaf 1 cm en bij een sterk verschraalde toplaag vanaf 0,5 cm uitgevoerd worden. Het uitkammen zal gebeuren wanneer het gras in volle groei is. Vooraf moet men het grasveld kort maaien tot ongeveer 2 cm. Het uitkamapparaat (verticaalsnijder) wordt zo afgesteld dat de messen de bodem 1-2 mm raken. De viltlaag moet volledig doorsneden wordende zoutbelasting. Bij een viltlaag van meer dan 1 cm dikte mag er niet zo diep gesneden worden, omdat er dan gevaar bestaat voor uitdroging door een te erge wortelbeschadiging. In dit geval moet het uitkammen gebeuren in meerdere malen met tussenperioden. Na uitkammen zal een bemesting de grasregeneratie bevorderen. Het gunstigste is dat het uitkammen samengaat met een bezanding, eventueel samen met een verluchting. In ieder geval moet men het uitgekamde vilt afvoeren

15 WERKINGSDIEPTE BIJ VERLUCHTEN BEZANDING TIJDSTIP VAN BEZANDING De bewerking moet ten minste de bewortelingshorizont omvatten. Daarom moet een diepte van 5-8 cm bereikt worden. Het verluchtingsmateriaal bereikt deze diepte meestal alleen bij een vochtige bodem. Vooral op zware, kleverige gronden bieden de toestellen met holle tanden voordeel, omdat de uitgestoken bodemproppen opgeruimd kunnen worden. Bij een latere bezanding worden de verluchtingsgaten dan gedeeltelijk opgevuld. Bij sterk verschraalde toplagen bestaan de proppen uit zand, dat na opdrogen, met een sleepmat weer in de grasmat verspreid kan worden. De bezanding van grassportvelden dient meestal als onderhoud of als verbetering van de bodemstructuur. In combinatie met regelmatig verluchten kan een trapsgewijze gronduitwisseling gebeuren op zware bodems. Dit neemt meerdere jaren in beslag. Door herhaaldelijk bezanden ontstaat een mini-toplaag. Herhaaldelijke kleine bezandingen zorgen voor structuur in het vilt dat zo doorlatend blijft voor water, voedingsstoffen en lucht. Het beste is te bezanden in de groeiperiode van april tot september. Indien mogelijk, wordt de bezanding gecombineerd met een mechanisch onderhoud, zoals verticuteren of verluchten. Meestal wordt een eenmalige bezanding toegepast in het kader van een regeneratiebeurt na de competitie. Op golfgreens worden jaarlijks verschillende kleine hoeveelheden zand toegepast als topdressing. Door bezanding wordt de toplaag na regen sneller droog en worden kleine bodemoneffenheden gemakkelijk uitgevlakt met het sleepnet. Hoeveelheid zand per bezanding afhankelijk van het te bereiken doel WERKTUIGEN Verluchtingstoestellen kunnen aangebouwd worden of zelfrijdend zijn en worden uitgerust met lepels, tanden, messen of holle tanden. Met holle tanden wordt de beste werking bereikt. Voor diepverluchting zijn er speciale uitrustingen zoals lange volle tanden, de boorinrichting, de persluchtverluchter, water tegen hoge druk de grond injecteren, schudfrezen, l/m² Hoeveelheid zand Ton/speelveld (7000 m²) Functie verbetering van de vlakheid verschraling van de viltlaag het opvullen van de verluchtingsgaten verschralen van de bodem opbouw van een verschraalde toplaag > 10 > 100 grondige verbetering (renovatie) van de dragende toplaag 28 29

16 KWALITEIT VAN HET ZAND Zand heeft als functie een duurzame verbetering van de bodemstructuur, wanneer aan volgende kwaliteitseisen wordt voldaan: afgelijnde indeling van de korrelgrootte (fijn, middel en grof zand) weerstand bieden aan afbraak bij mechanische belasting weerstand bieden aan verwering de juiste ph-waarde. VERDELING VAN DE KORRELGROOTTE In de praktijk wordt gewassen zand voor bezanding aangeboden met korrelgrootte 0-2mm tot 0-4mm. Er moet op gelet worden dat slechts sporen van afslibbare delen (<0,06mm) aanwezig zijn. Belangrijk is ook zo mogelijk kalkvrij of kalkarm zand (<5% CaCO 3 ) te gebruiken, anders bestaat er gevaar voor dichtsmeren. De optimale korrelgrootte van zand voor bezanding wordt het best bepaald aan de hand van de korrelgrafiek van de gazonbodem. HET STROOIEN VAN ZAND De verdeling van het zand moet zo gelijkmatig mogelijk gebeuren. Voor golfgreens worden kleine, speciale toestellen gebruikt; voor sportvelden worden bezandingskarren met grote capaciteit ingezet. Nadat het zand op het grasveld verdeeld en voldoende opgedroogd is, zorgt een sleepnet of de borstel voor een intensieve inwerking van het zand in de verluchtingsgaten en in de grasmat. WORTELACTIVERING Een dicht en diep wortelgestel van de grassen is de basis voor een aanhoudende betredingsresistentie en regeneratiekracht van de grassportvelden. Door bodemverdichting en ongunstige samenstelling van de bodem wordt de wortelgroei nadeling beïnvloed. Alle onderhoudsmaatregelen zijn er daarom op gericht de wortelgroei te bevorderen, zoals: Verluchten en uitkammen Doordringende beregening Voldoende maaihoogte Langdurig werkende Floranid meststof met gedoseerde stikstofvrijstelling in de bodemoplossing Verbetering van het fosfaatgehalte in de bodem tot 25 cm diep VOORDELEN VOOR DE PLANT DOOR AGROSIL Met Agrosil, een colloïdaal silicium dat enig in zijn soort is, kan de wortelgroei rechtstreeks gestimuleerd worden. De graswortels worden in de diepte geleid en de hoeveelheid wortels gelijktijdig verhoogd. Daardoor wordt de invloed van de overige onderhoudsmaatregelen versterkt en de betredingsresistentie van de gazongrassen geoptimaliseerd. ANDERE VOORDELEN Verdere voordelen van Agrosil zijn: Betere benuttiging van water en voedingsstoffen Vertraging van het verwelken van het gras Bevordering van het bodemleven Vermindering van de verdamping van de grassen Verbetering van de weerstand van de bladeren tegen mechanische belasting en tegen schimmelinfecties. Dankzij de omzetting onder gelvorm, van Agrosil, wordt de structuur verbeterd. Meststof P 2 Agrosil + P 2 Fosfaat uit meststoffen dringt maar 5 cm diep in de bodem. Wortels hebben ook dieper fosfaat nodig

17 TIJDSTIP EN HOEVEELHEID VAN TOEPASSING Agrosil kan toegepast worden tijdens het hele groeiseizoen, voor zover er voldoende vocht aanwezig is. De gebruiksdosis bedraagt 30-70g/m². Afhankelijk van de bodemsamenstelling en de belasting is deze toepassing na 2-4 jaar te herhalen. Om een snelle beginwerking te hebben, is het nodig bij droog weer en droge bodem te beregenen a rato van l water/m². De voorziene bekalking moet 2-3 weken vroeger gegeven worden. Een bijkomende bemesting gebeurt best met één van de langdurig werkende kwaliteitsmeststoffen Floranid. De keuze van de formule hangt af van de resultaten van een grondonderzoek. Deze bemesting kan eventueel onmiddellijk gebeuren. TOEPASSING BIJ INZAAI OF GRASZODEN Bij inzaaien wordt Agrosil (30-50g/m²) gestrooid vóór het uitvoeren van de bodembewerking en vermengd met de grond. Voor het leggen van graszoden (bv. in de doelen) wordt 25-50g/m² toegepast om een snellere doorworteling te garanderen. BEREGENING Grassen bestaan overwegend (ca %) uit water. Om de goede conditie te onderhouden en het gemakkelijk herstel van sportgrasvelden te bevorderen is er dus een uitstekende waterverzorging nodig. De totale waterbehoefte van het gras hangt af van: de standplaats de bodemstructuur het grastype Het gemiddelde dagelijkse waterbehoefte ligt rond 2,5 l/m², maar dit wijzigt naargelang de temperatuur, de behoefte van het gras en de betredingsintensiteit. De waterbehoefte van de verschillende grassoorten TIJDSTIP VAN BEREGENING Wanneer in een droogteperiode voetafdrukken in het gras gedurende een langere tijd zichtbaar blijven, moet er begonnen worden met de beregening. Men beregent ten laatste zodra er verwelking begint op te treden. Sterke zonnestraling en krachtige wind verminderen het beregeningsresultaat door verdamping en afdrift. BEREGENINGSINTENSITEIT Per beregeningsbeurt moet de bewortelingszone volledig bevochtigd worden zonder oververzadiging. Volgens de grondsoort is er l/m² water nodig per beregeningsbeurt. Het beregeningsinterval wordt zo groot mogelijk gehouden (7 tot 14 dagen), afhankelijk van de dagtemperatuur en het waterverbruik. Herhaaldelijk kleine watergiften bevorderen de ontwikkeling van straatgras, veroorzaken een vlak wortelgestel met een verminderde betredingsresistentie en verhogen het waterverlies. Met Agrosil Zonder Agrosil Waterbehoefte Grassoort (wetenschappelijke naam) Grassoort (Nederlandse naam) Geringe behoefte Festuca arundinacea Rietzwenkgras Wat zeggen de wortels ervan? Festuca ovina Schapengras Festuca rubra Poa pratensis Lolium perenne Agrostis stolonifera Agrostis capillaris Poa annua Roodzwenkgras Veldbeemdgras Engels raaigras Wit struisgras Gewoon struisgras Straatgras Hoge behoefte Poa supina Bergpadgras 32 33

18 BEVOCHTIGINGSMIDDEL KICK WETTING AGENT In sommige situaties droogt de grond snel uit, of is het moeilijk deze te bevochtigen. Kick Wetting Agent biedt hiervoor de oplossing. Kick is een mengsel van tensiden op basis van gesulfoneerd carbonzuur en vetalcohol voor acute en preventieve behandeling tegen droogteschade op grasvelden. Het verhoogt de effectiviteit van water om door de toplaag van elk type gazon te dringen. Bovendien voorkomt het of doet het droogteschade teniet, zonder verbrandingsgevaar van het gazon. Kick biedt de volgende voordelen: Het bevordert de waterverdeling en doorbreekt hydrofobie in de toplaag. Het voorkomt dauw. Het verbetert de benutting van het regenen/of beregeningswater. Het vermijdt de schade ten gevolge van uitdroging door droge plekken (dry spot). Het kan gebruikt worden tijdens de hele vegetatieperiode (lente, zomer, herfst). Het wordt volledig in de bodem afgebroken. Er hoeft niet direct beregend te worden. ONKRUIDBESTRIJDING Grasvelden bestemd voor sportbeoefening (voetbal, hockey, golf, e.a.) moeten een dichte, homogene grasmat hebben om speltechnisch een gelijkmatig verloop te garanderen. Deze functie van de grasmat wordt negatief beïnvloed door de aanwezigheid van kruiden. Bovendien betekent hun aanwezigheid een voedselconcurrentie voor de grassen. In siergazons en gebruiksgrasvelden storen zij het esthetische aspect. Door verdringing van de grassen veroorzaken ze in de koude perioden een open gazon, die dan overwoekerd wordt door bv. mossen. Door de groeiwijze van de onkruiden rozetten, bovengrondse of ondergrondse uitlopers - heeft men een aanduiding voor de bestrijding: mechanisch of chemisch. DOELTREFFEND GEBRUIK VAN PRODUCTEN Vooraf moet ervoor gezorgd worden dat gazongrassen in hun ontwikkeling bevorderd worden door een juiste voeding en een deskundig onderhoudsprogramma. Wanneer er toch veel onkruiden komen, is dat te wijten aan het in gebreke zijn van bv. één element van het onderhoudsprogramma; dan kan Floranid Gazon met herbicide doelgericht gebruikt worden om grasonkruiden te bestrijden, bv. Bellis perennis (madeliefje), Plantago sp (weegbree), Taraxacum officinalis (paardenbloem), Trifolium repens (steenklaver) en andere. Floranid Gazon met herbicide wordt gestrooid met de meststofstrooier. De openingen die ontstaan door de afstervende onkruiden groeien snel dicht bij goed verzorgde gazons. Een andere manier is het spuiten van een selectief herbicide waarbij er een snelle opname is van de actieve stoffen. Men kan ook sneller een grotere oppervlakte behandelen. Waterverbruik per dag en per m² Aanbevelingen voor gebruik van Kick op grasvelden Terrein/ behandeling Hoeveelheid concentraat per 1000 m² Preventieve behandeling Waterhoeveelheid Gebruiksfrequentie: aantal/jaar Producten voor onkruidbestrijding in grasvelden Product Actieve stof Gebruiksdosis Tijdstip Floranid Gazon met herbicide (erkenningsnummer: 7375/B + Nr 145) Opmerking: dit product is veilig voor bijen 0,7% 2,4 D + 0,1% dicamba 300 kg/ha of 30 g/m² April tot september Hoogste dagtemperatuur Verbruik (liter) 25 mm beregenen na dagen Greens et tees ml l 4-6 Fairways ml l C 2 14 Sportvelden ml l C C 5 7 Droge plekken Dry spot ml l 2 x (tussentijd van 14 dagen) Antidauw naargelang ml l behoefte behandeling 34 35

19 Compo waaier NL.qxd :23 Pagina 17 ZIEKTEBESTRIJDING Verzwakte grassen zijn gevoelig voor schimmelaantastingen. Schadelijke schimmels kunnen de grasvegetatie zo sterk aantasten tot deze volledig afsterft. Het is aan te bevelen om rekening te houden met de ziekteresistentie van de soorten en rassen bij het inzaaien of doorzaaien van grasvelden. Door de groeikracht van de grassen te bevorderen worden de ziekterisico s sterk verminderd. Hierbij behoort: gezonde en evenwichtig voeding verwijderen van vilt verluchten bij bodemverdichting DOELTREFFEND GEBRUIK VAN PRODUCTEN De beste resultaten worden bereikt als men bij de eerste ziektesymptomen kan ingrijpen. In streken waar er gemakkelijk sneeuwschimmel optreedt, zal er bijzondere aandacht geschonken worden aan preventieve maatregelen. Eén- of meermalige bespuitingen zijn afhankelijk van het ziekteverloop. Daarbij moet de gebruiksaanwijzing en de wetgeving van het land strikt in acht genomen worden Insignia werkt tegen volgende ziekten: Naam: Rooddraad Rhizoctonia Anthracnose Pythium P.17 Producten tegen ziekten in grasvelden Insignia : bevat 20% pyraclostrobine wordt gespoten aan 1.25 kg/ha met 200 tot 800 l water/ha. wordt zeer snel opgenomen door de plant en heeft een lange nawerking heeft een breed werkingsspectrum werkt preventief en curatief. erkenningsnummer: 9464/B Dollarspot Roest Rooddraad Naam: Rooddraad Sneeuwschimmel Grijze sneeuwschimmel Fusarium sp. Opgelet: de gebruiksaanwijzingen en toelatingen per land moeten in acht worden genomen. Heksenkringen kunnen met geen enkel middel goed bestreden worden. Men kan wel extra Wetting Agent erop toepassen, om de schade te beperken Heksenkringen

20 REGENERATIE EN RENOVATIE VAN SPORTGRASVELDEN De grasmat moet, als functioneel element van het sportveld, standhouden bij een intensief gebruik. Beschadigingen aan de grasmat evenals ongunstige bodemomstandigheden kunnen verholpen worden door aangepaste regeneratie- en renovatiemaatregelen. De omvang van de noodzakelijke werken is afhankelijk van de vastgestelde oorzaken en van de omvang van de schade. REGENERATIEMAATREGELEN Kort maaien Minder dan 2 cm om het oude grasbestand te verzwakken. Verticuteren Om de dikte van de viltlaag te verminderen en zo de waterdoorlaatbaarheid en de stroefheid te verhogen. Het geverticuteerde vilt wordt afgevoerd. Verluchten Met ongeveer 400 gaten/m² en een diepte van 5-10 cm, om de bewortelingsdiepte te verbeteren en de waterdoorlaatbaarheid te verhogen. RENOVATIEMAATREGELEN Sleuvendrainage Ter verbetering van de waterafvoer langs sleuven, gevuld met zand. Breedte, diepte en onderlinge afstand van de sleuven zijn afhankelijk van de toestand van het veld. (vb. Whizz-Wheel). Doorzaaien Met 25 g/m² van een doorzaaimengsel van goede sportveldrassen bestaande uit 75% Engels raaigras sportveldtype en 25% veldbeemdgras grasveldtype, om een dunne grasmat op te vullen, de grasmatsamenstelling te veranderen de stroefheid van de grasmat te verhogen. Regeneratiebemesting-bijbemesting Telkens met g/m² langdurig werkend Floranid -meststof, zoals in volgend programma: Bij regeneratie 3 kg/are Floranid Gazon Na 6 weken 3 kg/are Floranid Permanent Na 12 weken 3 kg/are Floranid Permanent Bezanden Met 3-8 l/m² gewassen kwartszand ter verbetering van de stroefheid en het wegwerken van oneffenheden en ter verbetering van de waterafvoer in de vorm van zandsleuven. Buizendrainage Om het overtollige bodemwater af te voeren langs de afwatering. Beregening om de bodem volledig vochtig te maken vóór de bewerking (ongeveer 20 l/m²) en om bij doorzaai de grasgroei te bevorderen in de kiemfase (3-5 l/m²). Wortelactivering Met g/m² Agrosil LR (colloïdaal silicium) om de doorworteling te intensiveren en de stroefheid te verhogen. Verticale drainage Om de waterdoorlaatbaarheid te verbeteren langs diepverluchtingsgaten die opgevuld worden met zand (Vertidrain). Diepteverluchting Van het type vertidrain, om verdichte lagen te breken en de waterdoorlaatbaarheid te verbeteren. Uitvlakken Uitgespeelde delen worden opgevuld met lichte zandgrond en doorgezaaid of belegd met rolgazon. Het is sterk aan te bevelen zich te laten leiden door vakkundige voorlichting en de uitvoering van bovenstaande bewerkingen te laten gebeuren door gespecialiseerde aannemers. Sluiten van het sportveld Is nodig gedurende 6-10 weken, afhankelijk van de begintoestand en de uitgevoerde werken

21 SKALENDER PRODUCTOVERZICHT Tijdstip Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Frequentie Aard van het werk Volgens noodzaak Bodem onderzoek Aanvullende bemesting P/K/Mg Volgens noodzaak Bekalking meststoffen 2-4 Maaien Uitkammen 1-4 Beluchten 1-4 Bezanden 1-2 Wortelactivering 1 Volgens noodzaak Beregening Volgens noodzaak Volgens noodzaak Ziektebestrijding Volgens noodzaak Volgens noodzaak Doorzaaien Volgens noodzaak Graszoden/ inzaaien Hoogwaardige producten voor het bemesten en verzorgen van de meest veeleisende gazons, o.a. golfterreinen. Kwalitatieve producten voor het bemesten en verzorgen van gazons die aan hoge belasting blootgesteld zijn. Producten Greens & Tees Fairways & Driving Range Bemesting met langdurigwerkende Onkruidbestrijding Diepteverluchting Sportterreinen Openbaar groen Basacote Plus 3M Basacote Plus 6M (K) Basacote Plus 9M (K) Basacote Plus 12M Basatop Sport - Basatop mini - Sportica K - Fetrilon 13 - Hortrilon - Ferro Top - Compo Gazon (+3) Compo Gazon (+3) Gazon Plus Meststof Floranid 32 - Floranid Eagle Start Floranid Eagle NK Floranid Eagle Floranid Eagle K Floranid Fairway Floranid Gazon Floranid Gazon + herbicide - Floranid Master Extra Floranid NK Floranid Permanent - Floranid Garden Floranid Racines Insignia Vitanica Aangepaste producten voor het bemesten en Kick Wetting Agent Agrosil 40 verzorgen van tuinen en Patentkali Gazon publieke aanplantingen. 41

22 PRODUCTEN: VERKLARING COMPO-MESTSTOFFEN ZIJN MILIEU-BEWUSTE MESTSTOFFEN: LANGDURIG WERKENDE ORGANISCHE MESTSTOFFEN MESTSTOFFEN De Floranid meststoffen bevatte naast nitrische en ammoniakale stikstof, eveneens een synthetisch, organisch gedeelte, Isodur genoemd. Terwijl de eerste 2 stikstofsoorten op relatief korte termijn werken, zorgt Isodur voor een langdurige stikstofvoorziening. Onder invloed van natuurlijke elementen zoals vochtigheid en warmte wordt het geleidelijk aan omgezet in ammonium en nitraat, door het bodemleven. Dankzij de goed uitgekiende verhouding tussen de voedingselementen geeft deze langdurig werkende meststof na iedere bemestingsbeurt een perfect uitzicht en kleur, een betere weerstand tegen het betreden van het gazon en bevordert het de wortelgroei, de uitstoeling en de breedtegroei van de grassen. Ongewenste groeistoten of verlies door uitspoeling worden vermeden. Kali zorgt ervoor dat beplantingen en gazons in de zomer beter bestand zijn tegen droogte en in de winter tegen vocht. Fosfaat, magnesium en de sporenelementen verzekeren de verzorging van de planten volgens behoefte. Deze meststoffen bevatten naast ammoniakale stikstof, eveneens een deel organisch gebonden stikstof, en als kers op de taart, een deel Isodur. Compo Gazon verenigt de voordelen van de organisch gebonden stikstof en Isodur -stikstof in één product. Op deze manier is een langdurige en egale groei van het gazon verzekerd, ongeacht de weersomstandigheden. Compo Gazon geeft geen risico op verbranding, minder vervilting en geen uitspoeling. Bovendien krijgen mossen en onkruiden minder kans zich in het gazon te nestelen. GEDEELTELIJK OMHULDE MESTSTOFFEN EN OMHULDE MESTSTOFFEN Deze meststoffen zijn (gedeeltelijk) omhuld met een elastische hars. Dit type omhulling zorgt ervoor dat de voedingsstoffen geleidelijk en op een gecontroleerde manier vrijgegeven worden. Elke meststofkorrel bevat de nodige voedingsstoffen. Na bemesting dringt het water uit de bodem door de microporiën van het hars, zodat de voedingsstoffen binnenin het hars oplossen en zo er een geconcentreerde voedingsoplossing ontstaat. Via diffusie komen de elementen uiteindelijk in de bodem terecht. PRODUCTEN: VERKLARING De omhulling biedt vele voordelen zoals: Een grotere veiligheid van de teelten door de geleidelijke vrijgave Door de elasticiteit van het hars, worden de mechanische beschadigingen van de korrel tot het minimum beperkt. De omhulling is vorstresistent, dus zelf bij sterke temperatuurschommelingen blijft de vrijgave geleidelijk aan gebeuren, en niet in een keer wat het geval is als de omhulling zou barsten. De vrijgave is afhankelijk van vocht en temperatuur. Dit zorgt ervoor dat de vrijgave gebeurd volgens de behoefte van de plant (vrijgave is lager bij lage temperaturen en hoger bij hogere temperaturen). Minder uitspoeling NPK-bevattende meststoffen, maar eveneens een uitgebalanceerde mix van sporenelementen. In de adviezen kan Floranid vervangen worden door Basatop

23 PRODUCTEN: LANGDURIG WERKENDE MESTSTOFFEN LANGDURIG WERKENDE MESTSTOFFEN FLORANID GAZON (+2) 20 % Stikstof totaal (N) 2.5 % Nitraatstikstof 8.0 % Ammoniumstikstof 9.5 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 3.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 8 % Kaliumoxide (K 2 3 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.0 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.01 % B (Boor) % Cu (Koper) 0.3 % Fe (IJzer) 0.01 % Mn (Mangaan) % Zn (Zink) Chloorarm FLORANID NK (+3) 14 % Stikstof totaal (N) 3.0 % Nitraatstikstof 6.0 % Ammoniumstikstof 5.0 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 19 % Kaliumoxide (K 2 3 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.5 % Magnesiumoxide oplosbaar in water Chloorarm FLORANID GAZON + HERBICIDE (+3) FLORANID 32 % N 15 % Stikstof totaal (N) 2.3 % Nitraatstikstof 8.2 % Ammoniumstikstof 4.5 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 2.5 % Fosforzuuranhydride (P 2 8 % Kaliumoxide oplosbaar in water 3 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.5 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.06 % Fe (IJzer) % Zn (Zink) Chloorarm Erkeningsnummer: 7375/B + Nr 145 Actieve stof: 0.7 % 2,4 D % dicamba 32 % Stikstof totaal (N) 4.0 % Ureumstikstof 28.0 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) FLORANID PERMANENT (+2) 16 % Stikstof totaal (N) 2.1 % Nitraatstikstof 7.9 % Ammoniumstikstof 6.0 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 7 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 5.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 15% Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.0 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.01 % B (Boor) % Cu (Koper) 0.5 % Fe (IJzer) 0.01 % Mn (Mangaan) % Zn (Zink) Chloorarm FLORANID MASTER EXTRA (+2) 19 % Stikstof totaal (N) 2.5 % Nitraatstikstof 8.0 % Ammoniumstikstof 8.5 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 3.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 10 % Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.0% Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.01 % B (Boor) % Cu (Koper) 0.5 % Fe (IJzer) 0.01 % Mn (Mangaan) 0.01 % Zn (Zink) Chloorarm 44 45

24 PRODUCTEN: LANGDURIG WERKENDE MESTSTOFFEN LANGDURIG WERKENDE MESTSTOFFEN FLORANID RACINES (+2)+ AGROSIL FLORANID FAIRWAY (+4) 10 % Stikstof totaal (N) 2.2 % Nitraatstikstof 4.1 % Ammoniumstikstof 3.7 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 4 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal Ammoniumcitraat 2.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 14 % Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.0 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 9 % Siliciumdioxide (SiO 2 ) totaal 3.5 % Siliciumdioxide (SiO % B (Boor) 0.01 % Cu (Koper) 0,5 % Fe (IJzer) 0.01 % Mn (Mangaan) 0.01 % Zn (Zink) 15 % Stikstof totaal (N) 2.5 % Nitraatstikstof 8.75 % Ammoniumstikstof 3.75 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 3.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 13 % Kaliumoxide (K 2 (in sulfaatvorm) 4 % Magnesiumoxide (MgO) Chloorarm FLORANID EAGLE NK (+2) FLORANID EAGLE % Stikstof totaal (N) 9.3 % Ureumstikstof 10.7 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 18 % Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 2.0% Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.1 % Cu (Koper) 0.3 % Fe (IJzer) 0.2 % Mn (Mangaan) Chloorarm 24 % Stikstof totaal (N) 8.3 % Ureumstikstof 1.0 % Ammoniumstikstof 14.7 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 ) 3.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 10 % Kaliumoxide oplosbaar in water 1.0 % Fe (IJzer) 0.5 % Mn (Mangaan) Chloorarm FLORANID EAGLE START % Stikstof totaal (N) 6.6 % Ureumstikstof 4.8 % Ammoniumstikstof 6.6 % Isobutyleendiureum stikstof (Isodur ) 24 % Fosforzuuranhydride (P 2 ) 22.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 5 % Kaliumoxide (K % Fe (Ijzer) 0.5 % Mn (Mangaan) Chloorarm FLORANID EAGLE K % Stikstof totaal (N) 3.6 % Ureumstikstof 1.2 % Ammoniumstikstof 7.2 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 6 % Fosforzuuranhydride (P 2 ) 4.0 % Fosforzuuranhydride (P 2 24 % Kaliumoxide (K % Fe (IJzer) 0.2 % Mn (Mangaan) Chloorarm 46 47

25 PRODUCTEN: SAMENGESTELD ORGANISCHE MESTSTOFFEN (GEDEELTELIJK) OMHULDE MESTSTOFFEN COMPO GAZON (+3) COMPO GAZON (+3) 10 % Stikstof totaal (N) 3.5 % Ammoniumstikstof 2.5 % Stikstof van Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 4 % Organisch gebonden stikstof afkomstig van verenmeel, vleesbeendermeel, bloedmeel, cacaodoppen, meel van oliekoeken (kokos), meel van oliekoeken (boternoot) en meel van oliekoeken (soja) 3 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal Ammoniumcitraat 3 % Kaliumoxide (K 2 3 % Magnesiumoxide (MgO) oplosbaar in mineraal zuur 43 % Organische stof afkomstig van verenmeel, vleesbeendermeel, cacaodoppen, bloedmeel, meel van oliekoeken (boternoot), meel van oliekoeken (kokos), en meel van oliekoeken (soja) Aantal bacteriën (Bacillus sp.) per gram: % Stikstof totaal (N) 2.2 % Ammoniumstikstof 2.0 % Isobutylideendiureum stikstof (Isodur ) 2.8 % Organisch gebonden stikstof afkomstig van verenmeel, bloedmeel, vleesbeendermeel, beendermeel, cacaodoppen, meel van oliekoeken (boternoot) en meel van oliekoeken (soja) 4 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 20 % Kaliumoxide (K 2 3 % Magnesiumoxide (MgO) oplosbaar in mineraal zuur 28 % Organische stof afkomstig van verenmeel, bloedmeel, cacaodoppen, vleesbeendermeel, meel van oliekoeken (boternoot), beendermeel en meel van oliekoeken (soja) Aantal bacteriën (Bacillus sp.) per gram: 10 6 BASATOP SPORT (MINI) (+3+17) SPORTICA K BASACOTE PLUS 3 M, 6M, 9M, 12M* ( (+2)) 20 % Stikstof totaal (N) 9.5 % Nitraatstikstof 10.5 % Ammoniumstikstof 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 2.5 % fosforzuuranhydride (P 2 10 % Kaliumoxide (K 2 3 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 2.4 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 17 % Zwaveltrioxide (SO 3 ) 14 % Zwaveltrioxide (SO % B (Boor) 0.3 % Fe (IJzer) 0.02 % Zn (Zink) Min. 40 % van de korrels zijn volledig omhuld 30 % Stikstof totaal (N) 30 % Ureumstikstof 10 % Kaliumoxide oplosbaar in water 12.5 % Zwaveltrioxide (SO 3 ) totaal 12.5 % Zwaveltroxide (SO 3 16 % Stikstof totaal (N) 7.4 % Nitraatstikstof 8.6 % Ammoniumstikstof 8 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal Ammoniumcitraat 5.6 % Fosforzuuranhydride (P 2 12 % Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.4 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.02 % B (Boor) 0.05 % Cu (Koper) 0.4 % Fe (IJzer) 0.15 % gechelateerd met EDTA 0.06 % Mn (Mangaan) 0.015% Mo (Molybdeen) 0.02 % Zn (Zink) Ideaal voor containerteelt, maar ook om in te mengen in bloembakken. *12M bevat 15 % N totaal: 7 % NO 3 en 8 % NH

26 PRODUCTEN: OMHULDE MESTSTOFFEN PRODUCTEN: SPORENELEMENTEN BASACOTE PLUS 6M K EN 9M K ( (+2)) BASACOTE TABS 6M ( (+2)) NITROPHOSKA TOP (+5) 11 % Stikstof totaal (N) 6.5 % Nitraatstikstof 4.5 % Ammoniumstikstof 9 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal Ammoniumcitraat 5.6 % Fosforzuuranhydride (P 2 19 % Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.4 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.02 % B (Boor) 0.05 % Cu (Koper) 0.4 % Fe (IJzer) 0.15 % gechelateerd met EDTA 0.06 % Mn (Mangaan) 0.015% Mo (Molybdeen) 0.02 % Zn (Zink) Ideaal voor containerteelt, ook om in te mengen in bloembakken. 16 % Stikstof totaal (N) 7.4 % Nitraatstikstof 8.6 % Ammoniumstikstof 8 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal Ammoniumcitraat 5.6 % Fosforzuuranhydride (P 2 12 % Kaliumoxide (K 2 2 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 1.4 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.02 % B (Boor) 0.05 % Cu (Koper) 0.4 % Fe (IJzer) 0.15 % gechelateerd met EDTA 0.06 % Mn (Mangaan) 0.015% Mo (Molybdeen) 0.02 % Zn (Zink) Ideaal voor containerteelt, ook om in te mengen in bloembakken. 12 % Stikstof totaal (N) 6.0 % Nitraatstikstof 6.0 % Ammoniumstikstof 5 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal ammoniumcitraat 3.5 % fosforzuuranhydride (P 2 17 % Kaliumoxide (K 2 5 % Magnesiumoxide (MgO) totaal 5 % Magnesiumoxide oplosbaar in water 0.03 % B (Boor) 0.5 % Fe (IJzer HORTRILON FETRILON 13 FERROTOP ( ) 3 % Magnesiumoxide (Mg 0,5 % B (Boor) 2.5 % Cu (Koper) * 5.0 % Fe (IJzer) * 2.5 % Mn (Mangaan) * 0.5 % Mo (Molybdeen) 0.5 % Zn (Zink) * * In de chelaatvorm EDTA Fe-chelaat (EDTA) IJzer (Fe) 13 % oplosbaar in water en volledig gechelateerd Vrij van ballaststoffen 6 % Stikstof totaal (N) 3.7% Ammoniumstikstof 2.3 % Ureumstikstof 12 % Kaliumoxide (K 2 6 % Magnesiumoxide (Mg 45 % Zwaveltrioxide (SO 3 8 % IJzer (Fe 0.01 % Mangaan (Mn) 50 51

27 BODEMVERBETERING EN PLANTENBESCHERMING PRODUCTEN: OVERIGE AGROSIL 20 % Totaal Fosforzuuranhydride (P 2 ) 18% P 2 oplosbaar in water en neutraal Ammoniumcitraat 12 % P 2 oplosbaar in water 36 % Totaal kiezelzuur (SiO 2 ) 18 % SiO 2 reversibel oplosbaar 8.5 % Natrium KICK WETTING AGENT Mengsel van tensiden op basis van gesulfoneerd carbonzuur en vetalcohol. Tegen droogteschade op grasvelden. PATENTKALI GAZON % Kaliumoxide (K 2 11 % Magnesiumoxide (Mg 45 % Zwavelzuuranhydride (SO 3 VITANICA SPORENELEMENTEN 5 % Stikstof (N) totaal 0.12 % Organische stikstof 4.9 % Ureumstikstof 10 % Kaliumoxide (K % B (Boor) % Cu (Koper) * 0.02 % Fe (Ijzer) 0.01 % Mn (Mangaan) * % Mo (molybdeen) % Zn (zink) * * Volledig gechelateerd door EDTA Chloorarm INSIGNIA Fungicide; preventief en curatief tegen de diverse grasziekten 20 % pyraclostrobin Erkenningsnummer: 9464/B Niet toegelaten in Nederland COMPO PLUS MESTSTOF % Stikstof (N) totaal 6 % Ammoniumstikstof 3 % Fosforzuuranhydride (P 2 en neutraal Ammoniumcitraat 3 % Kaliumoxide (K 2 28 % Watervrij ijzersulfaat 52 53

28

VERZORGING VAN UW GAZON

VERZORGING VAN UW GAZON VERZORGING VAN UW GAZON Pagina Maaien 2 Verticuteren 2 Sproeien 2 Mosbestrijding 2 Onkruidbestrijding 3 Ziektebestrijding 3 Rooddraad 3 Sneeuwschimmel 3 Nieuwe gazons 3 Wijze van bemesten 4 Winterbemesting

Nadere informatie

IJZERSTERK. zelf herstellend Engels raaigras

IJZERSTERK. zelf herstellend Engels raaigras IJZERSTERK zelf herstellend Engels raaigras Revolutionaire technologie: zelf herstellend en hoogste bespelingstolerantie G ras heeft een prominente plek in tuinen. Een mooie grasmat geeft dan ook direct

Nadere informatie

Schimmels. Schimmelziektes in sportvelden en gazons

Schimmels. Schimmelziektes in sportvelden en gazons Schimmelziektes in sportvelden en gazons Brown patch Brown Patch Symptomen: Donkere ringen van afstervend gras Droogte plekken Wit verkleuring van het aangetaste gras Brown Patch Infectie: Juni tot september

Nadere informatie

Veel leesplezier! Bertus Stip, Hoveniersbedrijf Stip

Veel leesplezier! Bertus Stip, Hoveniersbedrijf Stip Het bodemboek aanleg en onderhoud van de tuin Voorwoord De grond in de tuin, wat moeten we daar nu weer mee? Misschien heeft u zichzelf deze vraag wel eens gesteld. Wij van Hoveniersbedrijf Stip stellen

Nadere informatie

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water.

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water. Graszoden leggen Graszoden leggen Het voordeel van graszoden boven graszaad is dat het effect direct zichtbaar is. Maar ook graszoden moeten eerst aanslaan voor ze kunnen worden betreden en moeten vochtig

Nadere informatie

graszaadmengsels voor professionals

graszaadmengsels voor professionals graszaadmengsels voor professionals 2013 graszaadmengsels voor professionals INHOUD Masterline 2 ONZE MENSEN, UW ADVISEUR TER PLAATSE 3 MASTERLINE MENGSELS 5-9 Technologische ontwikkelingen 11-13 mengselkeuze

Nadere informatie

2015 EURO GRASS. Mengsels voor sport, golf, en openbaar groen. www.dsv-zaden.nl

2015 EURO GRASS. Mengsels voor sport, golf, en openbaar groen. www.dsv-zaden.nl 2015 EURO GRASS Mengsels voor sport, golf, en openbaar groen Groei door innovatie DSV en Euro Grass 03 Groei door innovatie 05 Gazon 06 Sport 07 Grasgids & DynaSeed 08 Openbaar groen 09 Golf Met de merknaam

Nadere informatie

Tuinadvies. De Ceuster Meststoffen Bannerlaan 79 2280 Grobbendonk Tel.: 014-257 357 Fax: 014-25 73 51 voor annemie so on. Moestuin Moestuin Algemeen

Tuinadvies. De Ceuster Meststoffen Bannerlaan 79 2280 Grobbendonk Tel.: 014-257 357 Fax: 014-25 73 51 voor annemie so on. Moestuin Moestuin Algemeen Tuinadvies Moestuin De Ceuster Meststoffen Bannerlaan 79 2280 Grobbendonk Tel.: 014-257 357 Fax: 014-25 73 51 voor annemie so on Zuurgraad (ph) Zuurgraad van uw grond is 5,3 Streefwaarde: 6,8 Verhoog deze

Nadere informatie

TUINAANLEG - HOVENIERS Aanleg en onderhoud van het gazon

TUINAANLEG - HOVENIERS Aanleg en onderhoud van het gazon TUINAANLEG - HOVENIERS Aanleg en onderhoud van het gazon Aanleg en onderhoud van het gazon INHOUDSOPGAVE A. Aanleg van een gazon A.1. De bodemtextuur 4 A.2. Een goede bodemstructuur, essentieel voor een

Nadere informatie

Beredeneerde bemesting van een paardenweide

Beredeneerde bemesting van een paardenweide Beredeneerde bemesting van een paardenweide Gras is het voornaamste voedsel voor paarden. Gras verschaft de noodzakelijke voeding en het omvangrijke ruwvoer dat nodig is voor een goede spijsverteringsactiviteit

Nadere informatie

Mengselkeuzeschema Bermen en Dijken. Intensief Extensief Extensief beheer beheer beheer

Mengselkeuzeschema Bermen en Dijken. Intensief Extensief Extensief beheer beheer beheer GRASZADEN BERMEN EN DIJKEN Mengsel B 3 Low maintenance Bermen BTK 1100 D 1 D2 Engels raaigras - 10% 20% - 40% 10% Veldbeemdgras - 10% - 20% 25% 30% Roodzwenkgras 50% 50% 70% 60% 25% 60% Hardzwenkgras 45%

Nadere informatie

VERSLAG BODEMANALYSE TUIN

VERSLAG BODEMANALYSE TUIN 1 BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. Staalnemer: 876 STAD ANTWERPEN B.D.B.-ONDERZOEK GROTE MARKT 1 Tel: 016 / 31 09 22 2000 ANTWERPEN VERSLAG BODEMANALYSE TUIN klantnummer: 323380 datum staalname: 22/04/2014

Nadere informatie

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine Nieuwsbrief nr.1 maart 2015 Technieken en wetgeving veranderen continu. Middels de nieuwsbrief gaan we proberen u een aantal keer per jaar op de hoogte te houden van de actualiteiten en nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

graszaadmengsels voor professionals

graszaadmengsels voor professionals graszaadmengsels voor professionals 2012 graszaadmengsels voor professionals INHOUD innoseeds / 2 innovaties BINNEN MAsTERLINE 4 iseed 5 COLDMASTER 6 4salt / Microclover 7 Samenstellingen 10 bodemanalyse

Nadere informatie

Grasgids voor. Belgisch Witblauw. Méér vlees uit gras. Groot in Gras. Waar koopt u? Voor verkoopadressen kijk op www.barenbrug.be of bel 03 219 19 47

Grasgids voor. Belgisch Witblauw. Méér vlees uit gras. Groot in Gras. Waar koopt u? Voor verkoopadressen kijk op www.barenbrug.be of bel 03 219 19 47 BB-082011 Grasgids voor Waar koopt u? Voor verkoopadressen kijk op www.barenbrug.be of bel 03 219 19 47 Belgisch Witblauw Groot in Gras Barenbrug Belgium NV Hogenakkerhoekstraat 19 9150 Kruibeke E-mail:

Nadere informatie

Biostimulerend middel voor de rhizosfeer Haal het maximale uit de wortel. explorer 21

Biostimulerend middel voor de rhizosfeer Haal het maximale uit de wortel. explorer 21 Biostimulerend middel voor de rhizosfeer Haal het maximale uit de wortel 21 Begin bij het inzaaien Een succesvolle maïsteelt wordt voorbereid vanaf het vroegste stadium. Daarbij gaat het erom vroegtijdig

Nadere informatie

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016.

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016. Even Voorstellen Pascal Kleeven Akkerbouw/vollegrondgroentebedrijf Sinds1999 in dienst bij Vitelia-Agrocultuur Bemesting Wie teelt er maïs? Vragen Wie heeft er een mestmonster? Wie heeft er actuele grondmonsters?

Nadere informatie

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare basismeststof groei door kennis Growsol Growsol meststoffen is een range van vloeibare meststoffen voor de basisbemesting voorafgaand aan een teelt. Een aantal producten kunnen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 landbouw-breed CSPE KB minitoets bij opdracht 17

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 landbouw-breed CSPE KB minitoets bij opdracht 17 landbouw en natuurlijke omgeving 2010 landbouw-breed SPE KB minitoets bij opdracht 17 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen

Nadere informatie

1. Wat is een groendak? 2. Waarom een groendak? 3. Waarom een nidasedum groendak? 4. Wat is Nidasedum en hoe wordt nidasedum gekweekt? 5.

1. Wat is een groendak? 2. Waarom een groendak? 3. Waarom een nidasedum groendak? 4. Wat is Nidasedum en hoe wordt nidasedum gekweekt? 5. Info sessie 1. Wat is een groendak? 2. Waarom een groendak? 3. Waarom een nidasedum groendak? 4. Wat is Nidasedum en hoe wordt nidasedum gekweekt? 5. Toebehoren nidasedum 6. Waarmee rekening te houden

Nadere informatie

Meer theorie over bodem & compost

Meer theorie over bodem & compost Basiscursus Ecologische Moestuin Meer theorie over bodem & compost Inhoud van de presentatie 1. Waarom biologisch? 2. Waar een moestuin aanleggen? 3. Inleiding bodem 4. Bodem: Minerale bestanddelen 5.

Nadere informatie

Producten Handboek A A N V U L L I N G 2 0 1 0

Producten Handboek A A N V U L L I N G 2 0 1 0 Producten Handboek AANVULLING 2010 2 i n F O r m a t i e Hierbij ontvangt u voor het jaar 2010 een aanvulling op ons Producten Handboek 2009. Dit keer niet een uitgebreid nieuw Handboek maar een overzicht

Nadere informatie

Bodem en bodemverzorging

Bodem en bodemverzorging Bodem en bodemverzorging Compost en composteren Basisbemesting Basiscursus dl2. TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond Je eigen grond Soort, structuur, zorg Compost en composteren De natuurlijke

Nadere informatie

Vredo Doorzaaimachines

Vredo Doorzaaimachines Vredo Doorzaaimachines h e t e c h t e w e r k! Waarom doorzaaien? Juli 1976, een extreem droge zomer, grasland verdort, grasopbrengsten zijn laag en er dreigt een tekort aan wintervoer. Wat is dan de

Nadere informatie

Samenleven doe je samen. De sleutel tot duurzaam sportveld onderhoud. regionale kennisdag voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en uitvoerders.

Samenleven doe je samen. De sleutel tot duurzaam sportveld onderhoud. regionale kennisdag voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en uitvoerders. Samenleven doe je samen. De sleutel tot duurzaam sportveld onderhoud. regionale kennisdag voor gemeentelijke beleidsmedewerkers en uitvoerders. Datum: Donderdag 28 februari 2013 Plaats: Kantine CVV Achilles

Nadere informatie

Onderhoud grassportvelden. Maatwerk voor de beheerder

Onderhoud grassportvelden. Maatwerk voor de beheerder Maatwerk voor de beheerder Inhoudsopgave 1. Onderhoud van natuurgras is maatwerk... 3 2. Onderhoud in het algemeen... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Ontwikkelingen... 4 2.3 Maatregelen... 5 2.4 Onderhoudskosten...

Nadere informatie

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering Groenbemesters 2015-2016 Een vruchtbare investering Beste akkerbouwer, Gezondheid, structuur en een goed bodemleven van de bodem verbeteren de opbrengst van teeltgewassen en hiermee ook uw bedrijfsresultaat.

Nadere informatie

Langwerkende meststoffen voor de. professionele hovenier

Langwerkende meststoffen voor de. professionele hovenier Langwerkende meststoffen voor de professionele hovenier Wij weten precies wat uw tuin nodig heeft. En dat weten we al meer dan 140 jaar. Met onze proefstations met een totale oppervlakte van meer dan 85

Nadere informatie

EAG COVERMENGSELS TIJDELIJKE WEIDEMENGSELS

EAG COVERMENGSELS TIJDELIJKE WEIDEMENGSELS EAG COVERMENGSELS EN TIJDELIJKE WEIDEMENGSELS 2015 VOORDELEN COVERMENGSELS Principe : Het samenvoegen van soorten groenbedekkers met de bedoeling er landbouwkundige voordelen uit te halen zoals : Voldoen

Nadere informatie

Gras catalogus Passion for grass

Gras catalogus Passion for grass Gras catalogus Passion for grass Groot in Gras Inhoud Passion for Grass 4 Focus op kwaliteit en kennis 6 Gazon & openbaar groen 8 Sport 20 Golf 28 Green Earth 40 Controlled release meststoffen 46 Bloemenmengsels

Nadere informatie

Erwin den Elzen, Aannemingsbedrijf Van der Meer: Nieuwe aanbestedingsprocedure geeft ruimte aan kwaliteit

Erwin den Elzen, Aannemingsbedrijf Van der Meer: Nieuwe aanbestedingsprocedure geeft ruimte aan kwaliteit Nummer 11 voorjaar 2014 Erwin den Elzen: Met producten zoals Pre-Seed van Bio-Trio onderscheidt Vitagro zich positief. Groen In dit nummer Versterkingen voor het Vitagro-team 2 Bio-Trio meststoffen met

Nadere informatie

Egbert Harms: Er ligt een mooie, egale mat zonder pollen

Egbert Harms: Er ligt een mooie, egale mat zonder pollen De groenprofessional kiest natuurlijk voor Heigo. Deze nieuwsbrief is een uitgave van Heigo Nummer 6 Groen In dit nummer FC Groningen speelt op mooie egale mat zonder pollen 2 Update Haifa bemestingsproef

Nadere informatie

Bodem. Bodemleven. Bodemverzorging. Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014

Bodem. Bodemleven. Bodemverzorging. Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Bodem Bodemleven Composteren Bodemverzorging Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond. Bodem: leer je bodem kennen Bodemvoedselweb Composteren Bodem verbeteren en voeden

Nadere informatie

Gras catalogus Passion for grass

Gras catalogus Passion for grass Gras catalogus Passion for grass Groot in Gras Inhoud Passion for Grass 4 Focus op kwaliteit en kennis 6 Sport 8 Golf 16 Gazon & openbaar groen 28 Bermen en dijken 36 Green Earth 42 Bloemenmengsels 48

Nadere informatie

CSPE GL 2010. minitoets bij opdracht 9

CSPE GL 2010. minitoets bij opdracht 9 CSPE GL 2010 landbouw-breed - afdelingsprogramma landbouw minitoets bij opdracht 9 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen

Nadere informatie

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium 2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium Het natriumadvies voor grasland is niet gericht op verhoging van de opbrengst, maar wordt uitsluitend gegeven met het oog op de gezondheidstoestand van het rundvee

Nadere informatie

doorzaaien een stralend gazon voor iedereen

doorzaaien een stralend gazon voor iedereen doorzaaien een stralend gazon voor iedereen Sommige dingen horen nu éénmaal samen... Zoals de Eliet DZC 600 doorzaaimachine en supersnel Advanta Recover 2 doorzaaizaad! Advanta en Eliet slaan de handen

Nadere informatie

werkdocument -,p.- rljksdienst voor de ijsselmeerpolders rnlntsterle van verkeer en waterstaat ~eideperiode van de graskavels door Ing. P.J.

werkdocument -,p.- rljksdienst voor de ijsselmeerpolders rnlntsterle van verkeer en waterstaat ~eideperiode van de graskavels door Ing. P.J. -,p.- rnlntsterle van verkeer en waterstaat rljksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument I ~eideperiode van de graskavels EZ 20 en E'Z :2 1 in 1982 door Ing. P.J. Huesmann mei, 1984-94 Abw postbus

Nadere informatie

Als sneeuwschimmel voor de zon Beschikt de Nederlandse golfindustrie in het voorjaar over drie fungiciden?

Als sneeuwschimmel voor de zon Beschikt de Nederlandse golfindustrie in het voorjaar over drie fungiciden? Het is de schrik van iedere greenkeeper. Lelijke plekken in de, verder zo mooie, grasmat. Schimmelziektes. Waar komen ze vandaan? En vooral: wat is er aan te doen? Auteur: Olga Krips Als sneeuwschimmel

Nadere informatie

GRASDUINEN IN HET GRAS

GRASDUINEN IN HET GRAS Ruraal Netwerk 25 april 2013 GRASDUINEN IN HET GRAS GEBRUIKSDOELSTELLINGEN VAN GRAS VOOR LANDBOUW Geert Rombouts Mathias Abts Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Voorlichting

Nadere informatie

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei.

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei. Lentetips April Vroegbloeiende struiken kan u na de bloei snoeien. Vanaf april ziet onkruid vaak zijn kans. Onbeplante oppervlaktes zijn snel bedekt met ongewenst groen. Schoffelen is dus de boodschap!

Nadere informatie

4 verschillende kweekmethoden

4 verschillende kweekmethoden 4 verschillende kweekmethoden Kweken met turfpotjes Turfpotjes zijn gemaakt van een samengeperst mengsel van houtvezels, turf en kalkzandsteen (natuurlijke voedingsstoffen). Deze zijn biologisch afbreekbaar

Nadere informatie

Gazongids. Gratis 10L Viano Potgrond 29,99 - bon 2 = 27,99 (zak 20kg) Herstel beschadigde plekken in je gazon in 1, 2, 3!

Gazongids. Gratis 10L Viano Potgrond 29,99 - bon 2 = 27,99 (zak 20kg) Herstel beschadigde plekken in je gazon in 1, 2, 3! Herstel beschadigde plekken in je gazon in 1, 2, 3! Zuurstofkuur met Gazon-Booster! Na verticuteren is je gazon beschadigd en schraal. In de zomer kan beschadiging voorkomen rond de schommel, de trampoline,...

Nadere informatie

in het huishouden in de tuin FilOsOFie OVeriGe ActiViteiten & slot

in het huishouden in de tuin FilOsOFie OVeriGe ActiViteiten & slot In het huishouden Onderhoud vloeren, wandtegels, keuken en badkamermeubels............................................ p 19 Geurvermindering, afvoerbuizen en afvoerputjes (septische put)...........................................

Nadere informatie

Insecticiden binnenshuis

Insecticiden binnenshuis Insecticiden binnenshuis Tegen vliegende insecten in huis Vliegen, wespen, muggen en motten kunnen worden geweerd met spuitbussen. Spar U kan plakstrippen en elektrische verstuivers gebruiken. Tegen muggen

Nadere informatie

Het gebruik van gips in de fruitteelt

Het gebruik van gips in de fruitteelt Het gebruik van gips in de fruitteelt Inleiding Als voedingselement zorgt calcium voor stevige, lang houdbare vruchten. Calcium speelt daarnaast ook een belangrijke rol bij bodemstructuur en -vruchtbaarheid.

Nadere informatie

handboek Greenonderhoud

handboek Greenonderhoud handboek Greenonderhoud HANDBOEK GREENONDERHOUD Auteur: Dr. Stephen Baker Directeur Soils & Sports Surface Science Sports Turf Research Institute (STRI) St Ives Estate, Bingley, West Yorkshire BD16 1AU

Nadere informatie

Inhoud. The do s and the don ts met grasdallen! 1. Doel. 2. Problemen in praktrijk. 2.1. Grasdalkeuze. 2.1. Grasdalkeuze 3/02/2015

Inhoud. The do s and the don ts met grasdallen! 1. Doel. 2. Problemen in praktrijk. 2.1. Grasdalkeuze. 2.1. Grasdalkeuze 3/02/2015 The do s and the don ts met grasdallen! Günther Van Hulle Disaghor Group gunther@disaghor.be 1. Doelstelling / Uitdaging 2. Problemen in praktijk 3. Correcte opbouw Referenties Inhoud Groeninnovatieforum

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Uw klantnummer: 5001382 Postbus 170 NL- 6700 AD Wageningen T +31 (0)88 876 1010 E klantenservice@blgg.agroxpertus.com I blgg.agroxpertus.nl T monstername:

Nadere informatie

DUURZAAM GOLFBAAN BEHEER MONITORING

DUURZAAM GOLFBAAN BEHEER MONITORING Houten, 15 december 2014 DUURZAAM GOLFBAAN BEHEER MONITORING Flip Wirth Onderwerpen 1.Geschiedenis en ontwikkeling 2.Monitoring DGBeheer 3.Ontwikkelingen en mogelijkheden 4.Afronding START IN MEI 2005

Nadere informatie

WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen. Mijn naam: Eddo de Veer

WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen. Mijn naam: Eddo de Veer WEERBAAR Telen = Veerkracht in de plant brengen Mijn naam: Eddo de Veer HOE? Begin met een goede bodem analyse Ik werk met de Bodem Balans Analyse Het gaat om de verhoudingen van de mineralen aan het complex

Nadere informatie

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Bijeenkomst PN DA Jongenelen oktober 2013 Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV Waarom een grondanalyse? Inzicht krijgen in de beschikbare voeding voor de plant; Hoofdelementen; Sporenelementen; ph van de

Nadere informatie

meststoffen vloeibare bladmeststoffen groei door kennis

meststoffen vloeibare bladmeststoffen groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare bladmeststoffen groei door kennis Foliplus Foliplus bladmeststoffen is een complete range van vloeibare meststoffen voor toepassing op het blad. CropSolutions heeft de beste

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU

FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DG Dier, Plant en Voeding (DG4) DIENST GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN MESTSTOFFEN COMPO BENELUX N.V. FILLIERSDREEF 14

Nadere informatie

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem Ongelijke waterafgiftes door leidingvernauwingen en/of verstopte druppelaars of sproei-installatie zijn een doorn in het oog van een kweker. Ongelijke bewatering verstoort

Nadere informatie

Bodemmonster Bodemmonster

Bodemmonster Bodemmonster Evenwicht in de volkstuin? Evenwichtige bemesting Bodemmonster Bodemmonster Belangrijk om te weten: Fosfaat laag: voldoende bemesten Kali laag: voldoende bemesten of bijsturen Magnesium laag: bijsturen

Nadere informatie

WERK VAN DEN AKKER Afdeling Herentals PELARGONIUM EN GERANIUM.

WERK VAN DEN AKKER Afdeling Herentals PELARGONIUM EN GERANIUM. WERK VAN DEN AKKER Afdeling Herentals PELARGONIUM EN GERANIUM. Lesgever: Bart Peers 29-01 - 2012 Verslag: Michel Peeters 1. PELARGONIUM. 1.1 Inleiding Pelargonium ofwel in de volksmond geranium is een

Nadere informatie

Management samenvatting

Management samenvatting Management samenvatting Onderzoek naar de milieu-impact van natuurlijk grassportvelden Dit rapport beschrijft de milieu-impact van natuurlijke grassportvelden en de mogelijkheden om deze milieu-impact

Nadere informatie

BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN?

BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN? BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN? Ronald Euben Wat vraagt de biet? 2 Bij de zaai Enkele (kleine) kluiten bovenaan (dichtslaan, erosie) Verkruimelde, aangedrukte laag (contact zaad bodem) Vaste,

Nadere informatie

Het ECOstyle 7-Stappenplan voor een mosvrij en diepgroen gazon

Het ECOstyle 7-Stappenplan voor een mosvrij en diepgroen gazon Maart April Mei Februari Stap 1: e ti te en Stap 2: oo zaa en met Graszaad-Extra Stap 3: e a en met AZ-Kalk Stap 4: 1 e bemesting met Gazon-AZ Stap 5: aa en Juni Januari December Stap 7: A st oo en met

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht. Bodem en grondstaal

Onderzoeksopdracht. Bodem en grondstaal Onderzoeksopdracht Bodem en grondstaal Gebruik grondboor 1. Duw en draai gelijktijdig, in wijzerzin, de schroefachtige punt (het boorlichaam) in de bodem. Deze schroef verzamelt en houdt de grond vast.

Nadere informatie

Goede bemesting geeft gezonde planten

Goede bemesting geeft gezonde planten Goede bemesting geeft gezonde planten Door: HortiNova Opbouw van presentatie: Doel van gezonde bodem & plant Hoe groeit een plant? Hoe kan een plant ziek worden? Waarom moeten we bladgroen en wortels promoten

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is.

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is. Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 vrijdag 19 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Kunstmest. Doel en gebruik van onze meststoffen. Ammoniaksulfaat:

Kunstmest. Doel en gebruik van onze meststoffen. Ammoniaksulfaat: Kunstmest Doel en gebruik van onze meststoffen Ammoniaksulfaat: Ammoniaksulfaat is een chemische, snelwerkende meststof rijk aan stikstof. Ammoniaksulfaat zorgt voor een snelle groei van planten. Deze

Nadere informatie

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot opbrengst en sortering van con- Invloed van bladbemesters ( vooral Mg en Mn) op de sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot Inleiding Vele mineralen, anorganische stoffen en sporenelementen

Nadere informatie

Voedingselementen in het voetlicht

Voedingselementen in het voetlicht Voedingselementen in het voetlicht Door René Krikke (Relab den Haan) en Maurice Evers (Lumbricus) Artikelen zijn eerder verschenen in de Greenkeeper 2009 2010 Den Hoorn, augustus 2010 Inleiding Relab den

Nadere informatie

Onkruidbestrijding in weiland. in nazomer en herfst

Onkruidbestrijding in weiland. in nazomer en herfst Onkruidbestrijding in weiland in nazomer en herfst Inhoud Veel en goed ruwvoer Pag. 3 Pag. 10 Pag. 14 Pag. 15 Veel en goed ruwvoer Onkruidbestrijding in nazomer en najaar Middelen voor onkruidbestrijding

Nadere informatie

2 BEMESTING WINTERTARWE

2 BEMESTING WINTERTARWE 2 BEMESTING WINTERTARWE 2.1 Bekalking, basisbemesting en stikstofbemesting in wintertarwe W. Odeurs 1, J. Bries 1 Een beredeneerde bemesting is een belangrijke teelttechnische factor voor het bekomen van

Nadere informatie

Hoe kunnen we de kwaliteit van onze houtchips verbeteren?

Hoe kunnen we de kwaliteit van onze houtchips verbeteren? Hoe kunnen we de kwaliteit van onze houtchips verbeteren? 1. Het chippen van het hout: Zorg dat het hout kan voordrogen, leg het hout enkele maanden op een stapel op een plek waar de wind er goed bij

Nadere informatie

Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en PHYSIOMAG-

Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en PHYSIOMAG- Vraag & Antwoord -PHYSIOMAX en - Samenstelling Wat zijn de bestanddelen in Physiomag? - Jonge zeekalk van mariene oorsprong met Biostimulant Physio aangevuld met magnesium. 34% CaO Calciumoxide totaal

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

Resultaten meerjarenproef: bewerking van de ploegzool bij nietkerende grondbewerking (NKG)

Resultaten meerjarenproef: bewerking van de ploegzool bij nietkerende grondbewerking (NKG) PROSENSOLS Resultaten meerjarenproef: bewerking van de ploegzool bij nietkerende grondbewerking (NKG) Doelstellingen De ploegzool is een verdichte laag in de bodem die weinig water doorlaat en moeilijker

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115 voorste deel Onderzoek Onderzoek-/ordernr: Datum monstername: Datum verslag: 110027/001746286 07-10-2010 22-10-2010 Monster genomen bij: A. Dierhouder 8822 XX ARUM Grondsoort: Bemonsterde laag: Monster

Nadere informatie

Weidemengsels 2015 Informatie en productenoverzicht

Weidemengsels 2015 Informatie en productenoverzicht Weidemengsels 2015 Informatie en productenoverzicht Weidemengsels Mengselwijzer Kies het juiste weidemengsel De weidemengsels van GP zijn al vele jaren de beste weidemengsels van Nederland. Het brede assortiment

Nadere informatie

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen :

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen : TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN Ongeacht de aard van de ingreep en zijn doeltreffendheid vergt het drogen van muren vrij veel tijd. Zo bijvoorbeeld bevat een muur met een dikte van 40

Nadere informatie

fungicide suspensie concentraat 400 g/l pyrimenthanil 4 x 5 l GEVAAR

fungicide suspensie concentraat 400 g/l pyrimenthanil 4 x 5 l GEVAAR Scala Toelatingsnummer 11555 N W.4 Productgroep: Formulering: De identiteit van alle stoffen in het mengsel die bijdragen tot de indeling van het mengsel: Werkzame stof: Verpakking: Gevarenaanduidingen:

Nadere informatie

Xtradal. De Xtra grote grasplaat

Xtradal. De Xtra grote grasplaat NL Xtradal XL De Xtra grote grasplaat X Xtradal XL Xtra groot (120 cm x 80 cm) Xtra snel te plaatsen Xtra sterk (Max. 300 T) X X X NO Av NIEUW met waterreservoir Un Het grasveld blijft et langer groen

Nadere informatie

3. BODEMANALYSE EN BODEMZORG

3. BODEMANALYSE EN BODEMZORG 3. BODEMANALYSE EN BODEMZORG 1. DE BODEMANALYSE De bodem bestaat uit drie grote bestanddelen. 1. Mineraal materiaal dat verschilt van streek tot streek en dat voortkomt van de ontbinding van het gesteente

Nadere informatie

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement. www.cavdenham.nl

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement. www.cavdenham.nl Samen naar een optimaal rendement www.cavdenham.nl Maisteelt 2015 Ook voor het maisjaar 2015 hebben de rundveespecialisten van CAV Den Ham weer een keus gemaakt uit het grote aanbod van maisrassen in Nederland.

Nadere informatie

2.2 Grasland met klaver

2.2 Grasland met klaver 2.2 Grasland met klaver Tot grasland met klaver wordt gerekend grasland met gemiddeld op jaarbasis meer dan 10 15 procent klaver. 2.2-1 2.2.1 Grasland met klaver: Kalk In deze paragraaf wordt alleen de

Nadere informatie

Bestrijding van ziekten en plagen in grassportvelden

Bestrijding van ziekten en plagen in grassportvelden Bestrijding van ziekten en plagen in grassportvelden De plagen in een sportveld worden in de meeste gevallen veroorzaakt door dierlijke activiteit, maar ook door ziekten. Indien de aantasting zodanig is

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. landbouw-breed CSPE BB. gedurende 240 minuten. Bij dit examen horen digitale bestanden.

Examen VMBO-BB. landbouw-breed CSPE BB. gedurende 240 minuten. Bij dit examen horen digitale bestanden. Examen VMBO-BB 2012 gedurende 240 minuten landbouw-breed CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 16 opdrachten. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering

Groenbemesters 2015-2016. Een vruchtbare investering Groenbemesters 2015-2016 Een vruchtbare investering Beste akkerbouwer, Gezondheid, structuur en een goed bodemleven van de bodem verbeteren de opbrengst van teeltgewassen en hiermee ook uw bedrijfsresultaat.

Nadere informatie

Weidemengsels 2015 Informatie en productenoverzicht

Weidemengsels 2015 Informatie en productenoverzicht Weidemengsels 2015 Informatie en productenoverzicht Weidemengsels De weidemengsels van GP zijn al vele jaren de beste weidemengsels van Nederland. Het brede assortiment kwaliteitsmengsels wordt samengesteld

Nadere informatie

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt.

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt. Praktijkproef Super FK in Paprika 20 bij de start van de teelt. Inleiding: Het doseren van Super FK zorgt primair voor een actiever/vegetatiever gewas, een betere en vollere gewasstand, met een betere

Nadere informatie

Onkruidbestrijding in grasland in het najaar

Onkruidbestrijding in grasland in het najaar Onkruidbestrijding in grasland in het najaar Inhoud Pag. 3 Pag. 10 Pag. 14 Pag. 15 Veel en goed ruwvoer Voordelen van een onkruidbestrijding in het najaar Middelen voor een onkruidbestrijding in het najaar

Nadere informatie

Hoe ontstaan komgronden

Hoe ontstaan komgronden De Batouwe ligt in het rivierengebied tussen de Rijn/Lek en de Waal. De bodem in dit gebied is ooit gevormd door de rivieren en is in een lange tijd opgebouwd tot wat het nu is: blauwe komklei. In dit

Nadere informatie

De Scandinavische manier van bemesten. Nationaal Golf & Groen symposium, 10 december 2015

De Scandinavische manier van bemesten. Nationaal Golf & Groen symposium, 10 december 2015 De Scandinavische manier van bemesten Nationaal Golf & Groen symposium, 10 december 2015 Programma 1. Situaties 2. Referentie 3. De optimale mix van voedingstoffen 4. Grassoorten en hun groei potentieel

Nadere informatie

Leer hoe u uw gazon onderhoud en aanlegt

Leer hoe u uw gazon onderhoud en aanlegt Leer hoe u uw gazon onderhoud en aanlegt Goedgroen.com All rights Reserved Inhoud 1. Inleiding 2. Kleine gazons 3. Grote gazons 4. Grassoorten 5. Gazon aanleggen 6. Onkruid in het gazon 7. Verticuteren

Nadere informatie

Bermenplan Assen. Definitief

Bermenplan Assen. Definitief Definitief Opdrachtgever: Opdrachtgever: Gemeente Assen Gemeente Mevrouw Assen ing. M. van Lommel Mevrouw M. Postbus van Lommel 30018 Noordersingel 940033 RA Assen 9401 JW T Assen 0592-366911 F 0592-366595

Nadere informatie

Bezoek aan het Sports Turf Research Institute, Bingley, UK

Bezoek aan het Sports Turf Research Institute, Bingley, UK Bezoek aan het Sports Turf Research Institute, Bingley, UK Reisverslag 29 juni 2009 Expertisecentrum graszaad Proefboerderij Rusthoeve en DLV Plant p/a Noordlangeweg 42 4486PR Colijnsplaat C Sam de Vlieger

Nadere informatie

Reken af met duist in stappen

Reken af met duist in stappen Reken af met duist in stappen Zo blijft resistente duist beheersbaar Duist is een lastig onkruid in wintertarwe. Dat komt met name doordat het een directe concurrent is voor het gewas. Het ontneemt voedsel

Nadere informatie

Onkruid op pad en terras. onkruid in. Onkruid tussen sierstruiken

Onkruid op pad en terras. onkruid in. Onkruid tussen sierstruiken Onkruid op pad en terras onkruid in Onkruid tussen sierstruiken ONKRUID OP PAD & TERRAS Wilt u komaf maken met dat ontsierende onkruid op uw tuinpad of terras? Het productengamma met de blauwe band is

Nadere informatie

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding OPSTIJGEND VOCHT Rewah nv Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding Diagnose: opstijgend vocht! - Vlekvorming - Geurhinder - Vochtig pleisterwerk - Schimmels - Zoutuitbloeiingen

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. NATUURBEHEER & LANDBOUW www.hydrorock.com Natuurbeheer en watermanagement Droogte, hittegolven, hevige regenval en overstromingen. Ze komen

Nadere informatie

GROENE DAKEN...VOOR IEDEREEN!

GROENE DAKEN...VOOR IEDEREEN! GROENE DAKEN...VOOR IEDEREEN! SAMEN DUURZAAM VERDER! Optigroen groendakopbouw volgens het voorbeeld natuurdak Producten en schema van de groendakopbouw 1 Vegetatielaag type Matten SKG alternatief 1: Pluggen

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie