Adviesrapport accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie voltijd Cluster Zorg en Welzijn Hogeschool Leiden

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie voltijd Cluster Zorg en Welzijn Hogeschool Leiden"

Transcriptie

1 Adviesrapport accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie voltijd Cluster Zorg en Welzijn Hogeschool Leiden

2 Adviesrapport accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie voltijd Cluster Zorg en Welzijn Hogeschool Leiden CROHO nr Hobéon Certificering BV December 2005 Auditteam: W.L.M. Blomen J. Hesse G J. Stoltenborg KJ. Legemate

3 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING Functie van het rapport Bereik van de beoordeling Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Beslisregels Auditteam Deelnemers visitatie Programma visitatie Zie Bijlage II Enkele karakteristieken van de opleiding Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden 5 2. BEVINDINGEN EN BEOORDELING 7 Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding 7 Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen 7 Facet 1.2. Niveau Bachelor 10 Facet 1.3. Oriëntatie HBO 12 Onderwerp 2: Programma 14 Facet 2.1. Eisen HBO 14 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma 17 Facet 2.3. Samenhang Programma 19 Facet 2.4. Studielast 22 Facet 2.5. Instroom 24 Facet 2.6. Duur 25 Facet 2.7. Afstemming tussen Vormgeving en Inhoud 26 Facet 2.8. Beoordeling en Toetsing 29 Onderwerp 3: Inzet van Personeel 32 Facet 3.1. Eisen HBO 32 Facet 3.2. Kwantiteit Personeel 34 Facet 3.3. Kwaliteit Personeel 36 Onderwerp 4: Voorzieningen 38 Facet 4.1. Materiële Voorzieningen 38 Facet 4.2. Studiebegeleiding 40 Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg 42 Facet 5.1. Evaluatie Resultaten 42 Facet 5.2. Maatregelen tot Verbetering 44 Facet 5.3. Betrekken van Medewerkers, Studenten, Alumni en Beroepenveld 46 Onderwerp 6: Resultaten 48 Facet 6.1. Gerealiseerd Niveau 48 Facet 6.2. Onderwijsrendement SAMENVATTEND OORDEEL Oordeelschema HBO bachelor opleiding Fysiotherapie voltijd Integraal oordeel/ advies aan NVAO 53 Bijlage I: Curricula Vitae en onafhankelijkheidsverklaringen externe auditoren Bijlage II: Programma visitatie 26 oktober 2005

4 1. INLEIDING 1.1. Functie van het rapport Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende Beoordelende Instantie is opgesteld ten behoeve van de accreditatie van de in paragraaf 1.2 genoemde HBO bachelor opleiding Bereik van de beoordeling De Hogeschool Leiden, in casu de opleiding Fysiotherapie, deel uitmakend van het cluster Zorg & Welzijn van deze onderwijsinstelling Het onderhavige rapport heeft betrekking op de opleiding Fysiotherapie welke wordt uitgevoerd in voltijd De basis voor het onderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door de Management Review en de bijhorende bijlagen van de opleiding Fysiotherapie, voltijd Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Basis voor de werkwijze en beoordeling is geweest het protocol Hobéon als VBI, 2004, dat van toepassing is op de trajecten in Bij de beoordeling van de betreffende opleidingsvariant is uitgegaan van het door de NVAO vastgestelde Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs. Daarin staan de onderwerpen en facetten vermeld waarop een VBI zich bij de beoordeling van een opleiding moet richten. Voorts zijn daarin opgenomen de criteria aan de hand waarvan een VBI moet bepalen of de basiskwaliteit van die opleiding als voldoende kan worden beoordeeld. Voorafgaand aan het accreditatieonderzoek heeft Hobéon Certificering de opleiding voorbereid op de audit door een inhoudelijke toelichting te geven op het NVAO-Accreditatiekader. Met betrekking tot het specifieke referentiekader van de betreffende opleidingsvarianten geldt het volgende: De opleiding Fysiotherapie heeft zich voor wat betreft beroepsprofiel, opleidingscompetenties en doelstelling tenminste gebaseerd op het landelijk beroepsprofiel en de opleidingscompetenties (zie onder facet 1.1.: Domeinspecifieke Eisen ). Het auditteam heeft het opleidingsspecifieke referentiekader beoordeeld en vastgesteld dat het in voldoende mate gespecificeerd is en passend is voor een opleiding Fysiotherapie op HBO-niveau. Het auditteam heeft dit kader in zijn beoordeling betrokken. Zie voorts onder facet 1.1. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 1

5 De beoordelingsprocedure van Hobéon Certificering kent twee hoofdmomenten: Documentanalyse Het gaat hier om een analyse en beoordeling van (i) de door de opleiding Fysiotherapie aangeleverde Management Review met betrekking tot de voltijdopleiding Fysiotherapie, (ii) de in het kader van de interne sturingscyclus opgeleverde managementrapportages en (iii) de onderliggende documentatie die o.a. betrekking had op: verschillende managementrapportages, studiegids, informatiegids keuzepunten, kwaliteitsplan, instellingsplan, klachtenregeling, clusterplan Zorg en Welzijn, beroepsprofiel, toetskader. Op basis van de door de opleiding Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden geleverde documentatie, heeft het auditteam zich een beeld kunnen vormen van de primaire en secundaire processen van de voltijdopleiding Fysiotherapie. Het auditteam heeft dit beeld getoetst aan zaken als: ambitieniveau, toekomstgerichtheid, innovatief vermogen, kwaliteitsbewaking via interne en externe evaluatie, arbeidsmarktrelevantie, resultaatgerichtheid, continuïteit, studenten- en docentenbelangen. Audit De audit was gericht op een actieve controle door middel van een visitatie 1, uitgevoerd door een auditteam waarvan deel uitmaakten één externe onafhankelijke deskundige op het gebied van Fysiotherapie, één student, één lead auditor, één auditor onderwijs en secretaris vanuit Hobéon Certificering. Onder controle moet hier worden verstaan, dat het auditteam op verschillende niveaus (management, coördinatie, examencommissie, docenten, studenten, staf) heeft getoetst (i) of de in de documentatie beschreven beleidsvoornemens en de daaraan gerelateerde uitvoeringsprocessen zijn geïmplementeerd en (ii) of de overige in de documentatie vervatte informatie verifieerbaar is. Deze verificatie door het auditteam geschiedde enerzijds door, zoals hierboven reeds is aangegeven, hetzelfde onderwerp meerdere malen en met verschillende geledingen te bespreken en anderzijds aan de hand van additionele (tijdens de visitatie verstrekte) documentatie en, daar waar het de huisvesting en materiële voorzieningen betreft, door eigen waarneming. Daarnaast heeft het auditteam tijdens en/of voorafgaand inzage gehad in documentatie op de volgende terreinen: overzicht van de samenstelling van de gremia uit het werkveld waarmee de opleiding overleg voert; verslagen van die bijeenkomsten met het werkveld; personeelsplan; huisvestingsanalyse; netwerkoverzicht docenten; alumnibeleid; kwaliteitshandboek; detailbeschrijving van modules, cases en de daaraan gekoppelde opdrachten; stageverslagen en beoordelingen; literatuur, direct gerelateerd aan de opleiding en achtergrondliteratuur; de eindproducten van studenten in de vorm van afstudeerwerkstukken. Aldus had het auditteam voldoende instrumenten om zich op gedetailleerd niveau op de hoogte te stellen van inhoud, opzet, uitvoering en resultaten van het opleidingsprogramma en van de daarmee samenhangende personele, organisatorische en materiële voorzieningen. 1 Visitatie heeft op plaatsgevonden op 26 oktober Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 2

6 Het auditteam heeft op deze wijze alle in het NVAO-Accreditatiekader vermelde facetten beoordeeld, op basis waarvan een samenvattend oordeel per onderwerp werd gegeven. Een en ander werd vastgelegd in een conceptrapport dat aan de opleiding werd voorgelegd voor een toets op eventuele feitelijke onjuistheden. Op onderdelen heeft het auditteam aanvullende documentatie gevraagd en ontvangen. Deze is meegenomen in de beoordeling en toegevoegd aan de documentatieset. Het voorliggend rapport is de weergave van het oordeel van het auditteam met daarbij de gronden waarop dat oordeel is gebaseerd Beslisregels Met als uitgangspunt de Beslisregels Accreditatie zoals vastgelegd in het NVAO-Accreditatiekader 2 heeft Hobéon Certificering de volgende beslisregels toegepast. A. De scores op de per onderwerp gerubriceerde facetten leiden tot een score op het betreffende onderwerp en wel volgens de regels onder C. B. Binnen de beoordeling van een facet is er ruimte voor een eigen afweging van het auditteam: uitvoering/praktijk weegt zwaarder dan beleid/theorie; (beter een goed functionerende regeling die slecht is opgeschreven dan omgekeerd); primaire processen wegen zwaarder dan secundaire. C. Van facetten naar onderwerp. Hier geldt het volgende: een onderwerp krijgt de score voldoende indien alle facetten tenminste voldoende hebben gescoord of indien één facet onvoldoende en de overige tenminste voldoende hebben gescoord, mits er een acceptabel verbeterplan beschikbaar is voor he t facet met de score onvoldoende ; een onderwerp krijgt de score onvoldoende indien één facet onvoldoende heeft gescoord en er geen acceptabel verbeterplan voor dit facet beschikbaar is; een onderwerp krijgt de score onvoldoende indien meer dan één facet onvoldoende heeft gescoord, ongeacht of er voor die facetten acceptabele verbeterplannen zijn. D. Indien voor een onderwerp een hogere score dan voldoende gerechtvaardigd is, dan wordt dat met inachtneming van de regels onder E, als extra aantekening vermeld. E. Met betrekking tot de extra aantekening geldt het volgende: een onderwerp krijgt de extra aantekening goed indien alle facetten van dat onderwerp goed hebben gescoord of indien één facet voldoende en de overige facetten goed of excellent hebben gescoord; 3 een onderwerp krijgt de extra aantekening excellent als alle facetten van dat onderwerp excellent hebben gescoord of indien één facet goed en de overige facetten excellent hebben gescoord; een onderwerp krijgt geen extra aantekening indien één van de facetten van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord. 2 Volgens de NVAO-Beslisregels Accreditatie kan een Onderwerp uitsluitend onvoldoende of voldoende scoren; een Facet kan volgens diezelfde regels onvoldoende, voldoende, goed of excellent scoren. 3 In het NVAO-Accreditatiekader worden bij Onderwerp 2 ( Programma ) acht Facetten onderscheiden. Eén van die Facetten (Facet 2.6.) betreft de duur van de opleiding. Het daarbij behorende criterium (240 ECTS) is evenwel geen (kwaliteits)criterium, maar een formele vereiste waaraan het programma van een opleiding a priori moet voldoen, wil die opleiding überhaupt in aanmerking kunnen komen voor een HBO Bachelor accreditatieonderzoek. Duur is dus van een andere orde dan -bijvoorbeeld- Rendement of Kwaliteit Personeel. Bij de beslissing of het Onderwerp Programma een extra aantekening goed dan wel excellent verdient, wordt het Facet Duur dan ook buiten beschouwing gelaten. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 3

7 Auditteam Het auditteam was als volgt samengesteld: Voorzitter: Werkvelddeskundige: Student: Onderwijsdeskundige en secretaris: Dhr. W.L.M. Blomen Dhr. dr. J.R. Hesse Mw. K.J. Legemate Dhr. ds. G.J. Stoltenborg Bij het samenstellen van het auditteam heeft Hobéon Certificering er zorg voor gedragen, dat de voor de beoordeling van de opleiding Fysiotherapie noodzakelijke expertise aanwezig is. Expertise met betrekking tot de onderwijskundige aspecten (i.c. het primaire proces, de ondersteunende processen en de organisatorische context) en expertise met betrekking tot de inhoudelijke aspecten (i.c. het programma in relatie tot het specifieke domein). De heer Blomen heeft als lead-auditor zitting gehad in het auditteam. Hij is directeur van Hobéon Certificering en is als lead-auditor betrokken geweest bij verschillende beoordelingstrajecten. De werkvelddeskundige de heer Hesse is als inhoudelijke deskundige betrokken bij de audit. Hij heeft op grond van zijn ervaring en positie in het (internationale) werkveld (als fysiotherapeut, onderzoeker en docent) een goed zicht op de ontwikkelingen en trends binnen het fysio-domein en op de eisen die vanuit de verschillende deelgebieden binnen het domein gesteld worden aan de fysiotherapeut. De secretaris, de heer Stoltenborg, heeft zich vooral gericht op de onderwijskundige aspecten van de opleiding Fysiotherapie. Werkzaam als senior-adviseur binnen Hobéon heeft hij de afgelopen jaren actief geparticipeerd binnen onderwijs inhoudelijke- en didactische trajecten. Tevens is hij als lid van auditteams betrokken geweest bij verschillende audits. Mevrouw Legemate is 4e jaars student aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding te Amsterdam, volgt daarnaast een digitaal schakelprogramma van de aan Fysiotherapie gerelateerde opleiding Master Bewegingswetenschappen en is als studentlid de afgelopen twee jaar bij meerdere audits op diverse hogescholen betrokken geweest. Voor de curricula vitae verwijzen wij naar bijlage I Deelnemers visitatie Het auditteam heeft tijdens de visitatie gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers vanuit de verschillende geledingen van de opleiding(en): management, coördinatoren, docenten, studenten en staf. Voor een volledig overzicht van de deelnemers aan de visitatie: zie Bijlage II Programma visitatie Zie Bijlage II. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 4

8 1.4. Enkele karakteristieken van de opleiding Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden In deze paragraaf geven wij enkele karakteristieken van de opleiding Fysiotherapie die van toepassing zijn op alle onderwerpen die in dit rapport worden behandeld. Van belang is allereerst de opvolging die is gegeven aan de uitkomsten van de visitatie in In december van dat jaar is de afdeling Fysiotherapie gestart met een oriëntatie op de organisatie-inrichting. De afdeling zag daarvoor twee aanleidingen. De eerste wordt gevormd door het eindrapport van de visitatiecommissie Fysiotherapie, Ergotherapie en Bewegingstechnologie. In dat rapport adviseert de commissie de afdeling Fysiotherapie met klem om op zo kort mogelijke termijn de organisatie van de opleiding ter hand te nemen. Daarop zijn doelstellingen geformuleerd die sturend zijn geweest voor de activiteitenplannen vanaf het cursusjaar Bij de evaluaties en analyses van de effecten van de activiteitenplannen -en van de kwaliteitszorgsystematiek in het algemeen- maakt de opleiding gebruik van interne en externe benchmarks. De tweede aanleiding is het Instellingsplan van de Hogeschool Leiden. Dit Instellingsplan schetst de hoofdlijnen waarlangs het beleid zich in een meerjarenperspectief zal ontwikkelen. In het plan zijn drie thema s geïdentificeerd als bepalende factoren voor het in de komende jaren succesvol zijn van de Hogeschool: ondernemerschap, competentiegericht leren, de onderwijsvisie SPACE (Studentgerichte aanpak, Persoonlijke leerroute, Assessment, Competentiegericht en Effectief en eigenzinnig) en ontwikkeling naar fase III van de EFQM systematiek. Dergelijke inhoudelijke strategische keuzes zijn betekenisvol voor en vragen veel van personeel en organisatie van ook de afdeling Fysiotherapie. Een belangrijk organisatiekenmerk van de afdeling Fysiotherapie is het werken in faseteams (propedeuse, hoofdfase en afstuderen). Deze teams zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het onderwijs in hun fase. Gezien de nieuwe ontwikkelingen in maatschappij, gezondheidszorg en fysiotherapie die van invloed zijn op de beroepsuitoefening is de visie op fysiotherapie momenteel bijgesteld. Ook het nieuwe beroepsprofiel van de fysiotherapeut 2005 is aanleiding om de visie te herijken. Bij de vormgeving van het curriculum van de opleiding Fysiotherapie is uitgegaan van een aantal expliciete didactische uitgangspunten die passen binnen de onderwijsvisie van de onderwijsinstelling: competentieleren en studentgecentreerd onderwijs. De opleiding hanteert een mensvisie die in het document de Visie op Fysiotherapie Hogeschool Leiden als volgt geformuleerd is (pag. 5): Als grondslag voor het fysiotherapeutisch hanteren we aan onze opleiding het beeld van de mens zoals Aristoteles dat als eerste nauwkeurig beschreef. Menselijk leven wordt daarin beschreven in drie dimensies: lichaam, ziel, geest. De mens heeft de kenmerken van de levenloze dingen: het stoffelijk materieel lichaam-zijn De mens is, net als dieren en planten, een bezield, d.w.z. levend lichaam; hij is als een organisme met basale levensfuncties en via lust en onlust emotioneel betrokken op de omgeving. De mens beschikt bovendien nog over een geestelijk vermogen; als mens kan hij in vrijheid en verantwoordelijkheid waarden realiseren. Een ontwikkeling van dit geestelijk vermogen kan het besef dat mensen met elkaar en alle leven verbonden zijn wekken of doen groeien. De visie op Fysiotherapie is afgeleid van de bovengenoemde mensvisie en wordt aan de Hogeschool Leiden opgevat als een vorm van gezondheidszorg, gericht op het onderzoeken en begeleiden van natuurlijke herstel- en aanpassingsprocessen van het bewegend functioneren in het menselijk lichaam op stoornis-, beperkings- en handicap(participatie)niveau waarbij inbegrepen die situaties waarin natuurlijk herstel in verminderde mate of in het geheel niet meer optreedt. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 5

9 De afgestudeerde fysiotherapeut heeft de vaardigheid om via actief en passief bewegingsonderzoek, palperend onderzoek, duiding van klinische symptomen vast te stellen welke weefselstoornissen aan de orde zijn. Als doel van de opleiding geeft de studiegids aan: De opleiding Fysiotherapie leidt de student op tot een fysiotherapeut die zelfstandig en in samenwerking met anderen in staat is om methodisch fysiotherapeutisch te handelen op basis van actuele vakinhoudelijke kennis en vaardigheden; die in staat is dit handelen te motiveren vanuit een eigen werkconcept; die in staat is de patiënt een actieve rol te laten vervullen in het herstelproces; die in staat is om te beoordelen wanneer preventie dan wel preventieve maatregelen geïndiceerd zijn; die in staat is de organisatie rond de patiëntenzorg uit te voeren; die in staat is om te functioneren als een hoger opgeleide. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 6

10 2. BEVINDINGEN EN BEOORDELING Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding Dit onderwerp kent drie facetten: 1. domeinspecifieke eisen; 2. niveau bachelor; 3. oriëntatie HBO. Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen Criterium Het facet Domeinspecifieke Eisen is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk)? Bevindingen De eindkwalificaties van de opleiding zijn in eerste instantie ontleend aan het landelijk beroepsprofiel, dat in 1998 is opgesteld door het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). Op basis van dit landelijk profiel heeft de opleiding Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden in 2003 een competentieprofiel ontwikkeld. Het competentieprofiel was in het voorjaar van 2003 gereed en is sindsdien richtinggevend voor het nieuwe onderwijs zo is het auditteam gebleken uit de documentatie. De opleiding heeft in het document Naar een competentiegerichte leeromgeving (juni 2003) volgens het auditteam op een heldere wijze de totstandkoming van de beroepscompetenties beschreven en daarbij gebruik gemaakt van een Fysiotherapeutische competentiematrix. In juni 2005 is een nieuw competentieprofiel door het Studierichtingoverleg Fysiotherapie vastgesteld. Het beroepsprofiel en competentieprofiel zijn formeel vastgesteld in de Algemene Leden Vergadering van het KNGF. Het nieuwe competentieprofiel gaat uit van beroepsrollen, benoemt kritische/typerende beroepssituaties, resultaten en beschrijft niveau-indicatoren en algemene normen van professionaliteit. Dit nieuw landelijk competentieprofiel voor de hbo-fysiotherapeut is opgesteld naar aanleiding van twee ontwikkelingen, zo blijkt uit de documentatie: het oude beroepsprofiel was, als gevolg van inhoudelijke veranderingen in de beroepsuitoefening en de positie van de fysiotherapeut, toe aan een revisie; in het hoger onderwijs heeft de afgelopen jaren het denken in termen van competenties meer dynamiek gekregen en worden innovaties gedomineerd door het streven naar meer competentiegericht onderwijs. De competenties die de opleiding hanteert, corresponderen met de kerntaakgebieden van de fysiotherapeut: fysiotherapeutische zorg (bijvoorbeeld m.b.t. methodisch handelen, anamnese, fysiotherapeutische diagnose, behandelplan en effectmeting); voorlichting en preventie (bijvoorbeeld m.b.t. gezondheidsvoorlichting, op preventie gerichte begeleiding, beroepsvoorlichting); administratie en beheer (bijvoorbeeld m.b.t. procedures, patiëntendossiers, praktijkbeheer, budgetbewaking); onderwijs en onderzoek (bijvoorbeeld studentenbegeleidingsplan, presentaties voor organisaties en/of disciplines, schrijven artikelen); organisatie en kwaliteit: (bijvoorbeeld m.b.t. interne overlegstructuur, bedrijfsvoering, efficiency van het professioneel handelen, ontwikkeling van het beroep). Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 7

11 De opleiding Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden is bezig haar eigen competentieprofiel in te passen in het landelijk profiel, met behoud van een eigen inkleuring door haar keuze van minors, het accent dat bepaalde competenties krijgen, kritische contexten en werkconcept. Voor de eigen inkleuring is een plan van aanpak geschreven voor het project Implementatie landelijke competentieprofielen en een project Verbredende minors Zorg & Welzijn dat wordt uitgevoerd. Zo is er sprake van een eigen inkleuring in de richting van psychosociale gezondheidszorg omdat, zo geeft de opleiding aan, meer persoonsgebonden- en omgevingskenmerken een rol spelen bij het (succes van) fysiotherapeutisch handelen. De opleiding heeft de achtergronden van de keuzes die men heeft gemaakt goed gedocumenteerd en beargumenteerd in de door het auditteam bestudeerde notities. Uit deze documentatie en uit de gesprekken tijdens de audit is gebleken, dat de opleiding een, naar het oordeel van het auditteam, heldere visie heeft op de belangrijkste ontwikkelingen binnen het brede terrein van de gezondheidszorg en binnen het specifieke domein van de fysiotherapie. Ook is er aantoonbaar sprake geweest van discussies binnen de opleiding over het opnemen van bijvoorbeeld ondernemerschap in het opleidingsprogramma. De discussie hieromtrent is binnen de afdeling Fysiotherapie nog gaande. Zo wordt hogeschool-breed een keuzemodule aangeboden. Het cluster Zorg & Welzijn is in het project Verbredende minors Zorg & Welzijn bezig om de minor Ondernemerschap meer toe te spitsen op Zorg & Welzijn. In dit verband wijst het auditteam er op dat de veranderingen binnen het zorgstelsel van januari 2006, belangrijke implicaties zal hebben voor de positie van de fysiotherapeut. De fysiotherapeut zal zich dienen te profileren als bewegingsdeskundige en als preventiedeskundige bij arbeids- en sportgerelateerde zaken. In tegenstelling tot de voorheen afwachtende houding (vraaggericht handelen) zal van de huidige fysiotherapeut juist een aanbodgerichte zorg verwacht worden hetgeen een beroep doet op zijn ondernemerschap. De opleiding speelt in op maatschappelijke ontwikkelingen in de gezondheidszorg met door haar georganiseerde voorjaarsconferenties en de vertaling van de resultaten naar het onderwijsprogramma. Het auditteam waardeert de professionaliteit waarmee de afdeling Fysiotherapie haar visie in samenspraak met het beroepenveld heeft ontwikkeld en vervolgens in eindkwalificaties/eindtermen heeft gedefinieerd. Bovendien heeft de opleiding naar aanleiding van gesprekken extern en intern de eindkwalificaties op een inzichtelijke en daardoor goed traceerbare wijze naar het opleidingsprogramma vertaald. Er is sprake van een versterking van de externe oriëntatie door middel van kenniscreatie, kennis delen en verspreiden, zoals geformuleerd in de door het auditteam bestudeerde nota Kennis moet aarden en het clusterplan. Er wordt een kennisgebied Eerstelijns Fysiotherapie opgezet dat een bijdrage moet leveren aan het actueel houden van het curriculum, de professionalisering van de docent en de verder ontwikkeling van het vak in de regio. Dit laatste gebeurt o.a. in samenwerking met fysiotherapeuten in de regio Leiden en met het Regionaal Genootschap voor Fysiotherapie. Het auditteam heeft het projectplan bestudeerd waarin de opleiding de implementatie beschrijft van het nieuw landelijk competentieprofiel fysiotherapie. Hieruit blijkt dat het werkveld alsmede alumni een rol spelen bij dit implementatieproces. In het projectplan wordt er expliciet op gewezen dat externe stakeholders uitgenodigd worden om tijdens overleggen met de afdeling Fysiotherapie de concepten van het profiel van commentaar te voorzien. Uiteindelijk kan dit voor de afdeling Fysiotherapie leiden tot: een optimale aansluiting op de gewijzigde taken en verantwoordelijkheden van de fysiotherapeut als hulpverlener, als manager en als beroepsontwikkelaar; een versterking van de multidisciplinaire samenwerking (multiprofessionaliteit). Bovendien beoogt de opleiding met haar curriculuminnovatie, het verwerven van competenties een centrale rol te geven in de opleiding, zo blijkt uit de gesprekken tijdens de visitatie. Op basis van de evaluaties met het werkveld zijn verbeteracties in gang gezet die ertoe hebben geleid dat een ruimere plaats Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 8

12 is ingeruimd voor kennisvermeerdering (anatomie, pathologie, neurologie) om daarmee het beoogde competentieniveau te realiseren. Daarnaast is de implementatie van nieuwe leerinhouden ten gevolge van het in werking treden van de directe toegankelijkheid fysiotherapie verder geconcretiseerd in het curriculum. Het nieuwe competentieprofiel van de opleiding Fysiotherapie sluit, zo constateert het auditteam op basis van bestudering van documenten (in het bijzonder het opleidingsprofiel) aan bij de algemene eisen die de internationale beroepsvereniging aan dit type opleidingen stelt. Deze zijn geformuleerd in Declarations of Principle and Position Statements en het Education Policy Statement van de European Region of the WCPT. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding als goed gelet op de volgende constateringen. De afdeling Fysiotherapie heeft een curriculum dat geënt is op landelijk overeengekomen eindkwalificaties, dat aantoonbaar met collega-instituten is afgesproken en door het beroepenveld is gevalideerd. De Leidse inkleuring is voorts gebaseerd op een keuze die recht doet aan de huidige ontwikkelingen binnen het fysiotherapeutische domein. Deze Leidse inkleuring is aantoonbaar door het beroepenveld (beroepenveldcommissie) gevalideerd. De eindkwalificaties zijn voldoende concreet en gedetailleerd uitgewerkt en vormen daardoor, naar het oordeel van het auditteam, een voldoende referentiepunt voor het curriculum. De eindkwalificaties zijn aantoonbaar in het opleidingsprogramma verankerd, zo leert analyse van de competentiematrix en de beschrijving van het opleidingsprogramma. De opleiding onderhoudt contacten met het werkveld waaronder contacten met praktiserende fysiotherapeuten in de Leidse regio. De afdeling baseert zich wat betreft het herziene competentieprofiel op internationale afspraken, hetgeen een internationale dimensie in het profiel garandeert. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 9

13 Facet 1.2. Niveau Bachelor Criterium Het facet Niveau Bachelor is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor? Bevindingen Het auditteam heeft de eindkwalificaties van de opleiding Fysiotherapie bestudeerd om te bepalen in welke mate deze kwalificaties beantwoorden aan het niveau bachelor zoals beschreven in de Dublin Descriptoren. De opleiding stelt zelf in de documentatie vast: De belangrijkste Dublin Descriptoren Kennis en Inzicht, alsmede het toepassen daarvan, de oordeelsvorming, communicatie en leervaardigheden zijn allen ruimschoots vertegenwoordigd in zowel het competentieprofiel van de Hogeschool Leiden als in het landelijke competentieprofiel. Het auditteam onderschrijft dit standpunt. Voor zover het sectoroverstijgende kwalificaties betreft, zijn de eindkwalificaties van de opleiding Fysiotherapie ontleend aan de tien generieke kwalificaties zoals door de commissie Franssen vastgelegd in haar rapport Prikkelen, presteren en profileren. Hierna rubriceren wij de verschillende componenten van de eindkwalificaties onder de Dublin Descriptoren. Kennis en inzicht De eindkwalificaties waarop de opleiding zich richt, zijn zodanig dat zij niet verworven kunnen worden zonder gedegen kennis en inzicht op de terreinen: anatomie en fysiologie van het menselijk houdings- en bewegingsapparaat; medisch klinische vakken als: pathologie, orthopedie en neurologie; respiratoir cardiovasculair systeem; biomechanica en natuurkunde voor zover relevant voor het fysiotherapeutisch handelen; methoden van anamnese en diagnose; de principes van methodisch handelen in klinische situaties. In de competentiematrix die door het auditteam is bestudeerd, wordt deze dimensie van de Dublin Descriptoren herkenbaar in verband gebracht met enerzijds specifieke beroepsthema s en anderzijds de taakgebieden van een fysiotherapeut. Daarmee laat de opleiding zien, dat zij deze Dublin Descriptor uitdrukkelijk als referentie in haar opleidingsprogramma hanteert. Toepassen Kennis en inzicht De beroepsspecifieke competenties zijn gericht op het uitvoeren van de kerntaken van de fysiotherapeut. Dit wordt zichtbaar in de beroepsproducten die studenten tijdens de opleiding geacht worden te maken. Bijvoorbeeld: behandelplannen; gezondheidsprofielen; ontwerpen van begeleidingstrajecten. In de beroepsspecifieke competenties wordt expliciet naar deze en andere beroepsproducten verwezen. De vermelde producten (behandelplannen, gezondheidsprofielen, e.d.) betekenen een professionele toepassing door de student van zijn verworven kennis en inzicht. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 10

14 In de competentie-matrix wordt deze dimensie van de Dublin Descriptoren telkens en expliciet in verband gebracht met enerzijds generieke beroepsthema s en anderzijds de taakgebieden van een fysiotherapeut. Daarmee laat de opleiding zien, dat zij deze Dublin Descriptor als referentie in haar programma hanteert. Omdat aan de praktijk ontleende projecten een onderdeel vormen van het programma, is het verwerven van kennis en inzicht gedurende de studie aantoonbaar gericht op het ontwikkelen van beroepsproducten en daarmee op het toepassen van kennis en het handelen op basis van inzichten. Oordeelsvorming Zowel de algemene HBO-competenties als de beroepsgerichte eindkwalificaties omvatten het hele spectrum van analyse en probleemdefinitie, behandelstrategieën, het ontwerpen van behandelplannen, uitvoering en effectmeting. De hiermee verband houdende vaardigheden zijn gericht op het maken van keuzen op basis van kennis en inzicht hetgeen vooronderstelt dat de student in staat is problemen te analyseren en mogelijke behandelstrategieën tegen elkaar af te wegen. Duidelijk is dat in het beroepsprofiel de dimensie oordeelsvorming in verband gebracht wordt met zowel beroepsthema s en de taakgebieden van een fysiotherapeut. Ook hierbij geldt dat de opleiding aantoont dat zij deze Dublin Descriptor in haar opleidingsprogramma heeft opgenomen. Communicatie In de competenties waar de opleiding zich op richt, speelt communiceren een belangrijke rol. Het gaat hier uitdrukkelijk om communicatie met patiënten, met professionals binnen de gezondheidszorg en om communicatie binnen de eigen werksetting. Communicatie is in het beroepsprofiel opgenomen als een fundamentele vaardigheid waarbij deze Dublin- Descriptor in verband wordt gebracht met zowel specifieke als generieke beroepsthema s en met de in de competentie-matrix door de afdeling Fysiotherapie gedefinieerde taakgebieden van een fysiotherapeut. Daarmee laat de opleiding zien, dat zij deze Dublin Descriptor uitdrukkelijk als referentie in haar opleidingsprogramma hanteert. Leervaardigheden Voor de opleiding geldt, dat de te verwerven competenties een aantal vaardigheden van de studenten veronderstellen die direct refereren aan de leervaardigheden van de (toekomstige) fysiotherapeut. Dit krijgt gestalte door: Verder professionalisering tijdens de beroepsuitoefening; Het volgen van cursussen/seminars op een hoger niveau. In de competentiematrix is deze dimensie geplaatst in het perspectief van het verzorgen van presentaties voor andere organisaties of disciplines en het schrijven van artikelen op het terrein van toegepast wetenschappelijk onderzoek. Daarmee laat de opleiding zien, dat zij de Dublin Descriptor leervaardigheden in haar programma heeft opgenomen. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet als goed gelet op de volgende overwegingen: de eindkwalificaties van de opleiding bevatten alle elementen waar de Dublin Descriptoren betrekking op hebben. Er is hierbij sprake van een bereik en diepgang die overeenkomen met het bachelorniveau waar de Dublin Descriptoren naar verwijzen; de opleiding Fysiotherapie heeft de Dublin Descriptoren uitgewerkt naar specifieke en generieke beroepsthema s en naar de onderscheiden taakgebieden van de fysiotherapeut. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 11

15 Facet 1.3. Oriëntatie HBO Criteria Het facet Oriëntatie HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Zijn de eindkwalificaties van de opleiding mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties? Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor de betreffende opleiding vereist of dienstig is? Bevindingen Het facet Oriëntatie HBO kent twee dimensies. Hoger onderwijs enerzijds, Beroepsonderwijs anderzijds. Ten aanzien van Hoger onderwijs blijkt uit de documentatie en uit de gesprekken tijdens de audit dat het beroepsprofiel en de daarmee samenhangende beroepscompetenties die de afdeling Fysiotherapie hanteert een hoog niveau van beroepsuitoefening beschrijft (zie facet 1.1) en aantoonbaar aansluit (zie facet 1.2.) bij de beschrijving van het bachelor niveau in de Dublin Descriptoren. Daarmee is aangegeven dat de opleiding Fysiotherapie gerekend kan worden tot het hoger onderwijs. De wijze waarop de opleiding de Dublin Descriptoren heeft uitgewerkt en in het programma heeft opgenomen, beoordeelde het auditteam reeds als goed. Wij verwijzen naar facet 1.2. Ten aanzien van het beroepsonderwijs geldt het volgende voor deze opleiding. De competenties van de opleiding zijn geformuleerd in termen van beroepscompetenties. Deze zijn aantoonbaar (zie facet 1.1) in overleg met zowel het beroepenveld als het KNGF opgesteld en door het beroepenveld gevalideerd zowel landelijk als via de beroepenveldcommissie op regionaal niveau. Daarnaast heeft de opleiding een duidelijke visie op het beroep waarvoor wordt opgeleid. Deze visie komt tot uiting in de eindtermen die de opleiding Fysiotherapie hanteert en die beschreven is in de documentatie. Daarmee is op het niveau van de opleidingsdoelstellingen de oriëntatie op het voor de fysiotherapeut relevante werkveld geborgd, hetgeen impliceert dat de opleiding als beroepsopleiding aangeduid kan worden. De wijze waarop de opleiding de beroepscompetenties in samenspraak met collega-opleidingen en het landelijk en regionale beroepenveld heeft uitgewerkt, beoordeelde het auditteam reeds als goed. Voor een nadere uitwerking van de relatie tussen de eindkwalificaties die de afdeling Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden hanteert en het studieprogramma verwijzen wij naar de bevindingen onder facet 2.1. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding als goed gelet op het volgende: de opleiding heeft de eindkwalificaties herkenbaar ontleend aan de door het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofiel fysiotherapie; in de van dit beroepsprofiel afgeleide opleidingsspecifieke kwalificaties wordt ook het bachelorniveau van de beginnende beroepsbeoefenaar op een heldere en daarmee eenduidige wijze geformuleerd. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 12

16 SAMENVATTEND OORDEEL DOELSTELLINGEN OPLEIDING : VOLDOENDE Het auditteam beoordeelt dit onderwerp als voldoende. De opleiding heeft goed zicht op de ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg in het algemeen en binnen het vakgebied van fysiotherapie in het bijzonder. De opleiding heeft haar inzichten/opvattingen goed vertaald naar opleidingsdoelstellingen en naar de programma-onderdelen, waarbij de opleiding het werkveld heeft betrokken. Tevens anticipeert de opleiding door haar gerichtheid op zowel maatschappelijke- als gezondheidsthema s expliciet op belangrijke ontwikkelingen in het werkveld. Conform de Beslisregels Accreditatie zoals vastgelegd in het NVAO Accreditatiekader, kan een Onderwerp niet hoger scoren dan voldoende. Het auditteam beoordeelt evenwel drie facetten van het onderwerp Doelstellingen Opleiding als goed. Dit rechtvaardigt een kwalificatie goed voor dit onderwerp. Reden voor het auditteam de kwalificatie goed als extra aantekening aan het oordeel toe te voegen Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 13

17 Onderwerp 2: Programma Dit onderwerp kent acht facetten: 1.eisen hbo; 2. relatie tussen doelstellingen en inhoud; 3. samenhang programma; 4. studielast; 5. instroom; 6. duur; 7. afstemming tussen vormgeving en inhoud; 8. beoordeling en toetsing. Facet 2.1. Eisen HBO Criteria Het facet Eisen HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Vindt kennisontwikkeling van studenten plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontwikkeld studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek? Heeft het programma aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline? Waarborgt het programma de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft het aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk? Bevindingen Kennisontwikkeling door studenten vindt binnen de opleiding aantoonbaar plaats via interactie met de beroepspraktijk, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal, vakliteratuur en toegepast onderzoek bij het afstuderen. Het auditteam heeft dit geconstateerd aan de hand van documenten waaronder de Stand van zaken notities inzake propedeuse, hoofdfase en afstudeerfase (juni 2005) en de onderliggende evaluatiebronnen. Het curriculum is gebaseerd op de in overleg met het KNGF afgesproken richtlijnen en de algemeen aanvaarde wijze van methodisch-fysiotherapeutisch handelen. Daarnaast volgt de opleiding Fysiotherapie de KNGF-richtlijnen. Zo is in het studiejaar de richtlijn voor de ziekte van Parkinson ingevoerd. In is de onlangs gepubliceerde richtlijn Beroerte geïmplementeerd. Het auditteam acht dit adequaat en beschouwt dit als goede voorbeelden waarbij actuele ontwikkelingen in het beroepenveld terug te vinden zijn in het bijgestelde curriculum. Andere belangrijke ontwikkelingen die van invloed zijn op de beroepsuitoefening, zijn toenemende marktwerking (vrije marktwerking en het vrijgeven van de tarieven van fysiotherapie), bezuinigingen op de fysiotherapie in de intramurale zorg en de wet Poortwachter. Doordat fysiotherapie enige tijd geleden uit het basispakket is gehaald, is de vraag naar fysiotherapie gedaald. Anderzijds neemt de behoefte aan eerstelijns fysiotherapie juist toe, onder meer door de toename van het aantal chronisch zieken en de vergrijzing. Deze ontwikkelingen vertalen zich in het onderwijs door een accentverschuiving van traditionele intramurale en extramurale fysiotherapie naar transmurale zorg en door ruime aandacht voor preventieve beweegprogramma s en arbeidsgerelateerde klachten. Ook via het post-hbo onderwijs wordt het initiële programma aan actuele ontwikkelingen aangepast, door ( gedeeltelijke) implementatie van de post-hbo cursussen directe toegankelijkheid fysiotherapie, arbeid en fysiotherapie, en gedragsmatige benadering van chronische pijn. Ieder jaar worden onderwijsontwikkeldagen, teambijeenkomsten en scholingen georganiseerd om een snelle aansluiting met de zich ontwikkelende beroepspraktijk mogelijk te maken. In zijn er scholingen voor docenten en informatieve bijeenkomsten georganiseerd over directe toegankelijkheid fysiotherapie, evidence based medicine en zijn bijeenkomsten gehouden op het terrein van arbeidsgerelateerde fysiotherapie, transmurale zorg, preventie in relatie tot verbreding van het beroep en beweegprogramma s. Over nieuwe ontwikkelingen in het beroep en onderwijs en de consequenties daarvan voor het onderwijs wordt in januari 2006 een grote conferentie gehouden voor het regionale werkveld en Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 14

18 voor de medewerkers van de afdeling. Verder organiseert de afdeling Fysiotherapie van de Hogeschool Leiden, in samenwerking met twee regionale beroepsverenigingen, jaarlijks voor het regionale werkveld, docenten en studenten twee Van de hoed en de rand lezingen over actuele thema s. In het onderwijs wordt gewerkt met recente vakliteratuur, werkmodellen en aan de beroepspraktijk ontleende casuïstiek. De opleiding beschikt over een uitgebreid en adequaat netwerk voor de oriëntatie-, junior- en seniorstages in de regio s Rijn- en Bollenstreek en Groot Den Haag. Het onderwijs in de hoofdfase en afstudeerfase is ten dele aan de praktijkstages gerelateerd. Tijdens terugkombijeenkomsten voeren studenten onder meer opdrachten uit de actuele beroepspraktijk uit. Op basis van praktijkervaringen werken de studenten aan het realiseren van hun eigen leerdoelen. De beroepsgerichte studieopdrachten in het probleemgestuurd onderwijs (PGO) in de propedeuse en de actuele projectthema s in de hoofdfase sturen de inrichting van het vaardigheidsonderwijs. Het auditteam beschouwt dit als een adequate omgang van opleiding met de praktijk. Uit documentatie blijkt dat de PGO-opdrachten en projectthema s zijn gebaseerd op het Nivel-onderzoek (1998) naar de patiënt die de fysiotherapeut behandelt en op actuele ontwikkelingen in het beroepenveld (verslagen voorjaarsconferentie Fysiotherapie 2005). In het projectonderwijs verdiepen studenten zich in belangrijke en actuele thema's: multiprofessionele zorg, gedragsmatige benadering, arbeidsgerelateerde fysiotherapie, evidence based fysiotherapie, kwaliteitszorg en preventie. De projectopdrachten zijn veelal ontleend aan concrete vragen uit de beroepspraktijk. Een aantal projecten wordt uitgevoerd in opdracht van externe opdrachtgevers, afkomstig uit zowel de fysiotherapeutische werkvelden in de regio als uit voor de fysiotherapie belangrijke instellingen (zoals Leids Universitair Medisch Centrum, regionale eerstelijns praktijken, TNO/preventieve geneeskunde en Arbodiensten). De actualiteit en de praktijkgerichtheid van het curriculum worden regelmatig getoetst aan het werkveld met de beroepenveldcommissie, het werkveldoverleg met de stagebegeleiders (tweemaal per jaar) en de externe tentaminatoren (in de regel zijn dit praktiserende fysiotherapeuten). In het teamoverleg en scholingen zijn de actuele ontwikkelingen in de maatschappij en gezondheidszorg en de interactie met de praktijk regelmatig agendapunten. Voor het geven van hoorcolleges en voor het vaardigheidsonderwijs wordt regelmatig gebruik gemaakt van externe deskundigen. Zo verzorgen bijvoorbeeld fysiotherapeuten van het Rijnlands Revalidatie Centrum vaardigheidslessen en begeleiden ze simulatie patiëntcontacten op het gebied van neurologische en cardiopulmonaire (hart- en ademhalingsstelsel betreffende) aandoeningen. Door de goede contacten van de opleiding met het werkveld heeft de opleiding goed zicht op de kwaliteit van de door afgeleverde beginnende beroepsbeoefenaren. De opleiding heeft verder, zo blijkt uit het leerplan, een omvangrijke buitenschoolse component. In het curriculum komt de beroepsgerichtheid tot uitdrukking in alle onderdelen: projecten, practica, theorievakken en buitenschools curriculum. Uit evaluaties met de stage-instellingen is gebleken dat de stagebegeleiders de indruk hadden dat sinds de invoering van een nieuw curriculum in 1998 de studenten bepaalde vaardigheden op een minder hoog niveau beheersen dan voorheen. Daarentegen zijn de studenten beter dan voorheen in staat om informatie te verzamelen, kennis te transfereren en te communiceren. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 15

19 Naar aanleiding van deze evaluaties heeft de opleiding besloten specifieke vaardigheden weer een prominentere plek te geven in het curriculum. De opleiding trekt docenten aan die (deels) in de praktijk werkzaam zijn of recentelijk in de praktijk werkzaam zijn geweest (ook alumni). Daarnaast beschikt de opleiding over een naar het oordeel van het auditteam voldoende ruim en gedifferentieerd netwerk van relaties uit het werkveld, waarvan zij systematisch gebruik maakt. De docenten worden zo veel mogelijk bij stagebegeleiding en afstudeerbegeleiding ingezet. In verschillende documenten staat de rol van de docentbegeleider nauwkeurig omschreven. De student vindt de resultaten van deze contacten met de beroepspraktijk in alle studieonderdelen van het curriculum terug. Daarnaast wordt de beroepsgerichtheid van de opleiding in de projectmatige- en thematische benadering van het curriculum versterkt door stages en het afstuderen in de beroepspraktijk. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet van de opleiding als goed omdat: het programma van de opleiding via projecten en de stages de student ruime en goed gestructureerde mogelijkheden biedt om zijn kennis te ontwikkelen in frequente interacties met het beroepenveld; de opleiding gebruik maakt van gastdocenten uit het werkveld; de interactie tussen het binnenschools programma en de stage-werkplek goed geregeld is en gestructureerd; het opleidingsprogramma aantoonbaar ontworpen is in nauwe en frequente samenspraak met het beroepenveld, zowel landelijk (via het KNGF) als regionaal via bijvoorbeeld de beroepenveldcommissie van de afdeling Fysiotherapie; de gebruikte vakliteratuur en het studiemateriaal goed en up-to-date zijn. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 16

20 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma Criteria Het facet Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Is het programma een adequate concretisering van de eindkwalificaties qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen? Zijn de eindkwalificaties adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma? Biedt de inhoud van het programma studenten de mogelijkheid de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken? Bevindingen Het competentieprofiel van de opleiding Fysiotherapie beschrijft de eindkwalificaties, het niveau, de oriëntatie en de beroepscontexten. Van het competentieprofiel en de competentiematrix zijn de leerdoelen afgeleid. De opleiding heeft dit in een matrix verder uitgewerkt. Context? Taken? Micro: werken met individuen Meso: werken met instellingen Macro: werken in beroepsgroep/maatschappij Handelingen op het terrein van geneeskunst A1: fysiotherapeutisch behandelingsplan A2: Inter/multiprofessioneel zorgplan A3: richtlijnen t.b.v. fysiotherapeutische zorg (ft-zorg) Ft-handelingen niet B1: Fysiotherapeutisch B2: Preventief beleidsplan B3: richtlijnen t.b.v. preventie op het terrein van de geneeskunst adviesplan/trainingsprogramma Beheer C1: Patiëntendossier C2: Afdelingsbeheersplan C3: Beroepsgroepbeheersplan Onderwijs en onderzoek D1: studenten begeleidingsplan D2: presentatie voor organisaties of disciplines D3: artikel van toegepast wetenschappelijk onderzoek Kwaliteitszorg E1: individueel kwaliteitsverbeterplan E2: afdelingskwaliteitsjaarverslag E3: beroepsgroep kwaliteitszorgplan De competenties zijn op vijf niveaus beschreven. In de propedeuse worden competenties op niveau één (beginner) nagestreefd, in de hoofdfase op niveau twee (geoefend beginner) en in de afstudeerfase op niveau drie (beginnend beroepsbeoefenaar, bekwame uitvoerder). De A1- en B1-competenties omvatten bij benadering 70 procent van het dagelijks werk van de fysiotherapeut en staan dan ook centraal in de opleiding, met name in de propedeuse, in de skillslijn en in de stages. In de afstudeerfase maakt de student kennis met toegepast wetenschappelijk onderwijs en doorloopt hij de verschillende fasen van onderzoek (competenties D2 en D3). De studiegids beschrijft globaal voor de onderwijseenheden PGO-blok, skills, project en stage: doelen, inhoud, onderwijsvorm en toetsvorm. In blokboeken en stagehandleidingen staan de leerdoelen specifieker geformuleerd. Het auditteam heeft op basis van het studieprogramma en op basis van een analyse van de verschillende leerlijnen, waaronder de integrale-, skills- en ervaringsleerlijn zicht gekregen zowel op de inhoud, het bereik en het niveau van de doelstellingen als ook op de mate van concreetheid. Het auditteam concludeert op basis hiervan, dat binnen de leerlijnen en op de verschillende niveaus van het programma (semester, blok, project, practicum, module) een duidelijke relatie bestaat tussen deze doelstellingen en de eindkwalificaties van de opleiding. Hobéon Certificering Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, Hogeschool Leiden 17

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam Amsterdamse Hogeschool voor Paramedische Opleidingen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding voor Ergotherapie, voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding voor Ergotherapie, voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding voor Ergotherapie, voltijd Hogeschool van Amsterdam Amsterdamse Hogeschool voor Paramedische Opleidingen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Zorg en Welzijn Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal School of Agriculture & Technology Hogeschool INHOLLAND Delft Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Afdeling Management & Human Resources Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek Instituut voor Innovatie, Industrie

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd CROHO nr. 34275 Haagse

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING voltijd - deeltijd CROHO:

Nadere informatie

Adviesrapport Toets nieuwe opleiding HBO bachelor Tweedegraads Lerarenopleidingen Nederlands en Natuurkunde voltijd, deeltijd, duaal.

Adviesrapport Toets nieuwe opleiding HBO bachelor Tweedegraads Lerarenopleidingen Nederlands en Natuurkunde voltijd, deeltijd, duaal. Adviesrapport Toets nieuwe opleiding HBO bachelor Tweedegraads Lerarenopleidingen Nederlands en Natuurkunde voltijd, deeltijd, duaal Saxion Next Adviesrapport Toets nieuwe opleiding HBO bachelor Tweedegraads

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd CROHO nr. 30100 Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Academie Gezondheidszorg

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Academie Gezondheidszorg Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd Saxion Hogeschool Enschede Academie Gezondheidszorg Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd CROHO

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Haagse Hogeschool Afdeling Sociaal Pedagogische Hulpverlening Rapport ten behoeve

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische bedrijfskunde voltijd

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd.

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd. Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Saxion Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd CROHO nr.34479 Saxion Hogescholen Hobéon Certificering

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Hanzehogeschool Groningen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Hogeschool voor Management en Documentaire Informatievoorziening Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede

Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemie,Chemische Technologie, Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek, voltijd Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd Saxion Hogescholen Adviesrapport ten behoeve van Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd

Nadere informatie

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd en deeltijd (Croho 34404) En Informatiedienstverlening en -management voltijd en deeltijd (Croho 34649) Saxion

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal Nationale Handels Academie Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd. Hogeschool van Utrecht Faculteit Gezondheidszorg

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd. Hogeschool van Utrecht Faculteit Gezondheidszorg Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd Hogeschool van Utrecht Faculteit Gezondheidszorg Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Fysiotherapie, voltijd CROHO

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Scheepsbouwkunde Voltijd. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Scheepsbouwkunde Voltijd. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Scheepsbouwkunde Voltijd Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. Maritiem Officier - MAROF voltijd. Hogeschool van Amsterdam Domein Techniek

Adviesrapport accreditatie. Maritiem Officier - MAROF voltijd. Hogeschool van Amsterdam Domein Techniek Adviesrapport accreditatie Maritiem Officier - MAROF voltijd Hogeschool van Amsterdam Domein Techniek Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek Voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek Voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek Voltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding en Diëtetiek voltijd CROHO nr. 34579 Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd TMO, hogeschool voor modemanagement Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bouwkunde - BK, voltijd, deeltijd Hogeschool van Amsterdam Instituut Bouwkunde en Civiele Techniek Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel en Arbeid P&A Voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel en Arbeid P&A Voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel en Arbeid P&A Voltijd en deeltijd Hogeschool van Utrecht Faculteit Sociaal Agogische Opleidingen Rapport ten behoeve van Accreditatie

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd INHOLLAND Select Studies Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleidingen Milieukunde en Milieutechnologie voltijd / deeltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleidingen Milieukunde en Milieutechnologie voltijd / deeltijd. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleidingen Milieukunde en Milieutechnologie voltijd / deeltijd Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen voltijd. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen voltijd. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen voltijd Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening voltijd en deeltijd Saxion Hogescholen, Enschede Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd. Hogeschool Notenboom

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd. Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd Hogeschool Notenboom

Nadere informatie

Adviesrapport Toets nieuwe opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijke Werk en Dienstverlening deeltijd, afstandsonderwijs

Adviesrapport Toets nieuwe opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijke Werk en Dienstverlening deeltijd, afstandsonderwijs Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport Toets nieuwe opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijke Werk en

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica, voltijd - deeltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica, voltijd - deeltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica, voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek - FNT Instituut voor Innovatie, Industrie en Informatica Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Technische Informatica, voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Technische Informatica, voltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica, voltijd Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek - FNT Instituut voor Innovatie, Industrie en Informatica Adviesrapport

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding CAM - Complementary and alternative medicine deeltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding CAM - Complementary and alternative medicine deeltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding CAM - Complementary and alternative medicine deeltijd Hogeschool Saxion Next/Academie voor Natuurgeneeskunde Hilversum Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Economie voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER 1. INLEIDING Het certificeringsonderzoek voor de aanbieders van opleidingen voor tourmanager heeft de vorm van

Nadere informatie

Bedrijfseconomie, Commerciële Economie, Small Business en Retailmanagement

Bedrijfseconomie, Commerciële Economie, Small Business en Retailmanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfseconomie, deeltijd Commerciële Economie, deeltijd Small Business en Retailmanagement, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen SprotmanagementS [Sportmanagement] voltijd Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sport en Bewegen [Sportmanagement]

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie