Inhoud Algemeen Onderzoek Onderwijs Advieswerkzaamheden 28 Bedrijfsvoering Financiën Jaarrekening Bijlagen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud Algemeen Onderzoek Onderwijs Advieswerkzaamheden 28 Bedrijfsvoering Financiën Jaarrekening Bijlagen"

Transcriptie

1

2 Leeswijzer Het ITC - International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation - legt met dit jaarverslag verantwoording af over het gevoerde beleid in het jaar Deze verantwoording richt zich in de eerste plaats op de Universiteit Twente als penvoerder en de Raad van Toezicht en daarnaast op externe opdrachtgevers, relaties en het eigen personeel. De indeling van dit jaarverslag is in overeenstemming met de richtlijn van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) voor de jaarverslaggeving voor het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (uitgegeven door de Centrale Financiën Instellingen - CFI - van het Ministerie van OCW). Het eerste hoofdstuk geeft het verslag van de Raad van Toezicht, bericht van het Bestuur, hoofdlijnen en kerngegevens van het ITC weer. Hoofdstukken 2, 3 en 4 zijn gewijd aan organisatie en beleid en de primaire taken van het ITC: onderzoek, onderwijs en advieswerkzaamheden. Er is aandacht voor de gerealiseerde wijzigingen in het onderwijsaanbod, de plannen voor de komende jaren en de beleidsoverwegingen waarop deze wijzigingen berusten. Hoofdstukken 5 en 6 behandelen de bedrijfsvoering en financiële aspecten. Het financiële verslag in hoofdstuk 7 bevat de jaarrekening en geeft aanvullende informatie bij de jaarrekening, inclusief de accountantsverklaring. De bijlagen bevatten gedetailleerde informatie over de academische output, studentenstatistieken en informatie over bestuur en adviesorganen, fellows en hoogleraren. Het verslag bevat niet alleen een verantwoording van het gevoerde beleid maar ook korte uiteenzettingen van highlights uit het verslagjaar. Naast dit jaarverslag wordt voor externe relaties jaarlijks een Engelstalig document 'ITC Facts and Figures' gepubliceerd waarin de belangrijkste elementen van het gevoerde beleid en de resultaten worden samengevat. Dit document en het Jaarverslag van het ITC verschijnt op Internet en is te vinden op

3 Inhoud 1 Algemeen Bericht van de Raad van Toezicht Voorwoord van het bestuur Missie, profiel en strategie Primaire processen Juridische structuur Organisatiestructuur Kerncijfers 9 2 Onderzoek Beleid en strategie Organisatie en kwaliteitszorg Realisaties Realisatie met betrekking tot Strategisch Plan Onderwijs Beleid en strategie Organisatie en kwaliteitszorg Realisaties Samenwerkingsverbanden 26 4 Advieswerkzaamheden Beleid en strategie Realisaties Samenwerkingsverbanden 30 5 Bedrijfsvoering Beleid en strategie Personele capaciteitsverdeling Huisvesting 35 6 Financiën Beleid en strategie Realisaties 37 7 Jaarrekening Grondslagen Geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerde exploitatierekening Geconsolideerd kasstroomoverzicht Toelichting op de onderscheiden posten van de geconsolideerde balans Niet uit de balans blijkende verplichtingen Overzicht verbonden partijen Toelichting op de onderscheiden posten van de geconsolideerde exploitatie rekening Enkelvoudige balans ITC per 31 december Enkelvoudige exploitatierekening ITC Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening Accountantsverklaring Gegevens over de rechtspersoon Specificatieposten OCW 64 Bijlagen 66 Aantal studenten/ects per categorie 67 Korte cursussen 68 Refresher courses 68 Academische output: performance-indicatoren per onderzoeksproject 69 Research partnerships Academische output 72 Bestuur en adviesorganen, fellows en hoogleraren 76

4

5 1 Algemeen 1.1 Bericht van de Raad van Toezicht De Raad van Toezicht (RvT) van de Stichting ITC houdt, op basis van statuten, toezicht op het Bestuur van het ITC. Het bestuur bestaat uit één bestuurder, te weten de rector van het ITC. Conform ministeriële richtlijnen bestaat er sinds 2001 een formele relatie tussen het ITC en de Universiteit Twente die is vastgelegd in een penvoerderovereenkomst. De RvT heeft in het verslagjaar 2007 drie maal vergaderd: 27 april, 27 september en 7 december. Gedurende het verslagjaar heeft de RvT met de directie van het ITC gesproken over een aantal ingrijpende en minder ingrijpende strategische onderwerpen. Samenstelling In 2007 liepen de zittingstermijnen van de heer Sweerts (per 1 december 2007), de heer Speelman (per 31 december 2007) en van de voorzitter de heer Heddema (per 31 december 2007) af. Alleen de heer Sweerts had statutair de mogelijkheid om voor herbenoeming in aanmerking te komen en is ook herbenoemd. Het vertrek van de heer Heddema gaf aanleiding tot het benoemen van een nieuwe voorzitter. In de vergadering van 7 december heeft de RvT professor Besemer tot voorzitter benoemd. Besluiten De jaarrekening 2006 is in de vergadering van 7 april bij besluit door de RvT ongewijzigd vastgesteld en ter goedkeuring aangeboden aan de penvoerder. De begroting 2008 is in december bij besluit door de RvT ongewijzigd vastgesteld en ter goedkeuring aan de penvoerder aangeboden. De door de overheid ingegeven wens om tot verdergaande samenwerking te komen tussen het ITC en de UT, gebaseerd op de voorgenomen verandering van de financieringsrelatie van het ITC met het Ministerie van OCW na 2007, heeft in 2007 de agenda van de RvT-vergaderingen beheerst. Na ondertekening van de door beide partijen gezamenlijk opgestelde intentieverklaring in 2006 zijn in 2007 de gesprekken gestart om te komen tot de beoogde integratie. Dat dit een niet altijd even eenvoudig traject is geweest, is duidelijk geworden in de uitgebreide discussies zoals die gevoerd zijn in de vergaderingen in april en september. Een en ander heeft gelukkig geresulteerd in een goede notitie over de bestuurlijke en inhoudelijke inbedding van het ITC in de UT, op grond waarvan de RvT in december het besluit heeft genomen de voorgestelde integratie per 1 januari 2010 goed te keuren. Overige aandachtspunten De toekenning van de onderwijsaccreditatie voor de WO-Master en HBO-Master door de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) was in 2007 voor het ITC een belangrijke mijlpaal. In de vergadering van 27 april 2007 heeft de RvT een voorgenomen besluit tot aankoop van het appartementencomplex De Stadsweide, na goedkeuring door de penvoerder en positief advies van de ondernemingsraad, bevestigd. De eigenaar van dit pand, dat reeds 20 jaar in gebruik was op huurbasis, dreigde het pand voor andere doeleinden te gaan gebruiken. Door aankoop is de huisvesting van studenten die gezinsleden meebrengen voor de toekomst veilig gesteld. Een delegatie van de RvT heeft op 27 april de vergadering m.b.t. de algemene gang van zaken met de directie en de ondernemingsraad bijgewoond. Het belang van een bijeenkomst met de ondernemingsraad, bij voorkeur twee keer per jaar, wordt door de RvT erkend. De RvT hecht veel waarde aan een goede informatieuitwisseling. De RvT spreekt haar dankbaarheid uit naar het bestuur en de medewerkers van het ITC voor de geleverde inzet in Onderwijskundig is in het verslagjaar een uitstekende prestatie verricht. Ook in bedrijfseconomische zin is sprake van een gezonde uitgangssituatie. Geconstateerd kan worden dat aan de vooravond van de hechter wordende samenwerking met de UT het ITC er goed voorstaat. Ir A. Heddema, voorzitter (tot 1 januari 2008) Prof. Mr. J. Besemer, voorzitter (m.i.v. 1 januari 2008) Algemeen 1

6 1.2 Voorwoord van het bestuur Geachte lezers Het ITC bevindt zich al enige tijd in een periode van grote veranderingen. Deze staan niet op zichzelf, maar komen voort uit de veranderingen die plaatsvinden in het speelveld van ons Instituut. Vorig jaar is al bericht dat het Ministerie van OCW de financiering van het ITC en zijn zusterinstellingen in Nederland anders gaat regelen. Per 1 januari 2008 wordt de huidige subsidieregeling beëindigd en zal de financiering onderdeel worden van de begroting van de Universiteit Twente (UT). Om die reden heeft in 2007 overleg tussen de UT en het ITC geleid tot de afspraak dat het ITC uiterlijk per 1 januari 2010 onderdeel zal worden van de UT. Het ITC zal daarmee definitief toetreden tot het Nederlandse universitaire bestel. Deze bestuurlijke ontwikkelingen lopen parallel met de academische ontwikkelingen in het Instituut. Een belangrijk aspect daarvan is het feit dat zowel ons MSc-programma als ons (Professional) Master-programma na een formele visitatie nu officieel door de NVAO is geaccrediteerd, hierdoor maken onze programma s nu officieel onderdeel uit van het Nederlands hoger onderwijsbestel. De aanbevelingen voortkomende uit de visitatie in 2006 van ons onderzoeksprogramma door externe leden van de Wetenschappelijke Raad van het ITC hebben geleid tot een substantiële vernieuwing. Nieuwe thema s zijn gedefinieerd, voor ieder thema is een groep onderzoekers aangewezen die verantwoordelijk is voor de kwaliteit en output van het onderzoek. Alle PhD-kandidaten worden aan een van deze groepen toegevoegd. Hun aantal is in 2007 boven verwachting gestegen tot 96. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met ca. 50 partnerinstellingen in binnen- en buitenland. Naast de doorlopende inhoudelijke vernieuwing van onze onderwijsprogramma s heeft er in 2007 ook een fundamentele structurele vernieuwing van het MSc-onderwijs plaatsgevonden. De vroegere zes programma s zijn samengevoegd tot één programma. Dit bestaat nu uit vier blokken, waarvan de laatste twee geïntegreerd zijn met het vernieuwde onderzoeksprogramma. Door de permanente vernieuwing van ons onderwijs kunnen we ons verheugen in een steeds groeiende belangstelling voor onze cursussen. De totale onderwijsproductie vertoonde ten opzichte van vorig jaar een groei van ca. 20%. Deze groei betreft naast het onderwijs in Enschede ook de 15 decentrale programma s die wij nu met 13 partners buiten Europa uitvoeren. Met de benoeming van professor Anne van der Veen op de leerstoel 'Governance and Spatial Integrated Assessment' is tevens een nieuw vakgebied binnen het ITC geïntroduceerd. Voor de adviesdiensten is de projectenportefeuille gegroeid, in 2007 werd voor 8 miljoen aan nieuwe opdrachten binnengehaald. Hier zien we vooral een toename van het aantal onderwijs- en onderzoeksprojecten. Daarnaast speelt hier het succes dat het ITC had in Europese programma s, zoals het Erasmus Mundus External Cooperation Window, een belangrijke rol. De grote belangstelling voor ons onderwijs leidt tot een hoge bezettingsgraad in het ITC International Hotel (IIH). Hiervoor is het appartementencomplex De Stadsweide, vlak bij de hoofdvestiging van het IIH, aangekocht om ook in de toekomst voldoende accommodatie te kunnen bieden. Mede door de goede resultaten ten aanzien van onderzoek, onderwijs en adviestaken sluit het ITC het boekjaar 2007 af als een financieel gezonde instelling. Alle veranderingen leggen een grote druk op de medewerkers. Ondanks dat blijkt men toch in staat om de kwaliteit van het werk in onderwijs, onderzoek en adviesdiensten op niveau te houden en daarbij een groeiende output te realiseren. Daarom wil ik mede namens mijn mededirecteur Sjaak Beerens de hele ITC-gemeenschap, onze studenten, maar vooral ook de medewerkers bedanken voor hun niet aflatende inspanning om de uitvoering van de missie van het ITC tot een succes te maken. Prof. dr. ir. Martien Molenaar, rector en bestuurder 2 Algemeen

7 1.3 Missie, profiel en strategie Missie Het International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation (ITC) richt zich op capaciteitsontwikkeling en kennisoverdracht op het gebied van geo-informatie en aardobservatie ten behoeve van in technisch en/of economisch opzicht minder ontwikkelde landen (LDC s). Deze activiteiten richten zich uiteindelijk op de versterking van organisaties die actief zijn op het gebied van productie, verspreiding, beheer en gebruik van geo-informatie (GI-organisaties). Het ITC bevindt zich in de unieke positie, dat zij onder één dak expertise verenigt ten aanzien van: het volledige beheertraject m.b.t. geo-informatie, van informatieverwerving tot verspreiding en toepassing/gebruik in procestechnische en technologische aspecten; de organisatorische en institutionele omgeving waarin geo-informatie wordt beheerd en gebruikt. Deze unieke positie wordt versterkt door de complementaire relatie die het ITC heeft met zijn vier partneruniversiteiten: de Universiteit Twente, Wageningen Universiteit en Researchcentrum, Universiteit Utrecht en de Technische Universiteit Delft. De samenwerking met deze universiteiten biedt het ITC de mogelijkheid betrokken te zijn bij fundamenteel en strategisch onderzoek binnen de eigen discipline, echter altijd met als uiteindelijk doel kennisvalorisatie voor klantorganisaties in minder ontwikkelde landen. Dit alles maakt het ITC wereldwijd tot een unieke organisatie. De taak van het ITC is uitdrukkelijk vastgelegd in het kader van Official Development Assistance (ODA). Deze taak wordt verder gekarakteriseerd door de definitie van capaciteitsontwikkeling als combinatie van: staf-ontwikkeling van GI-organisaties door scholing en training, de management versterking van GI-organisaties, de versterking van de institutionele kaders waarin GI-organisaties opereren. Het ITC ziet daarbij vooral volledige organisaties, en niet zozeer individuen, als klanten. Het gaat daarbij om de integrale kenniseisen van geselecteerde doelorganisaties. Profiel Het ITC is opgericht in 1950 en wordt aangeduid met de letters 'ITC' vanwege de oorspronkelijke naam: International Training Centre for Aerial Survey. Het ITC is het grootste instituut voor internationaal hoger onderwijs in Nederland. Het is gespecialiseerd in het verzamelen, beheren en visualiseren van geo-informatie en het geïntegreerd interpreteren van deze informatie. Het Instituut ondersteunt daarmee het managen van en het ontwikkelen van beleid met betrekking tot natuurlijke hulpbronnen gericht op duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding in ontwikkelingslanden. De activiteiten van het ITC zijn statutair vastgelegd en betreffen het verrichten en bevorderen van wetenschappelijk onderzoek, het verzorgen van onderwijs en training, het in internationaal verband verstrekken van adviezen en het bijdragen aan de wetenschappelijke ontwikkeling op de volgende gebieden: geo-informatievoorziening en aardobservatie, het gebruik van geo-informatie en aardobservatie voor het beheer en de ontwikkeling van natuurlijke hulpbronnen en voor landgebruik, het gebruik van geo-informatie en aardobservatie voor het monitoren, de analyse en het begrijpen van ruimtelijke processen, de operationalisering van kennis op deze gebieden voor civiele doeleinden en ter ondersteuning van goed bestuur. Het ITC beoogt mede de resultaten van zijn werkzaamheden dienstbaar te maken aan de sociaal-economische ontwikkeling van de samenleving in het algemeen en van die in ontwikkelingslanden in het bijzonder. Strategisch Plan Het Strategisch Plan heeft als motto 'From building capacity to building on capacity'. Het plan beoogt het versterken van de positie van het ITC als 'Centre of Excellence in Geo-information Science and Earth Observation'. Dit zal gerealiseerd worden door: het verbeteren van effectiviteit en efficiëntie van de inzet van de beschikbare personele en materiële middelen, het verder ontwikkelen van een internationaal netwerk van partnerships voor het samenwerken op het gebied van onderzoek, onderwijs en advieswerkzaamheden, het continueren van de integratie in het Nederlandse systeem voor Hoger Onderwijs, inclusief de accreditatie van de onderwijsprogramma's. Algemeen 3

8 Het Strategisch Plan biedt een algemeen beleidskader waarbinnen sinds 2005 en 2006 gedetailleerde strategiedocumenten zijn geschreven. Deze richten zich voor de wetenschappelijke afdelingen op de primaire processen onderzoek, onderwijs en advieswerkzaamheden en verder op de essentiële ondersteunende processen inzake human resource development, marketing, communicatie, partnerships en IT. In de volgende hoofdstukken komen de beleidsuitgangspunten en streefwaarden voor 2007 aan de orde. Vervolgens wordt aangegeven wat op deze verschillende terreinen is gerealiseerd. Oraties Victor Jetten en Anne van der Veen Is er een methode die van grote waarde kan zijn bij het oplossen van ontwikkelingsvraagstukken op overheidsniveau? Is het mogelijk de bedreiging die natuurrampen vormen voor de ontwikkeling in veel landen te reduceren? In hun oratie ter gelegenheid van het aanvaarden van hun ambt van hoogleraar op 17 december 2007 gaven Anne van der Veen, hoogleraar 'Governance and Spatial Integrated Assessment' en Victor Jetten, hoogleraar 'Earth Surface Systems Analysis', hun wetenschappelijke visie op deze vragen. Disastrous predictions Het zojuist verschenen United Nations Development Programme (UNDP) rapport 'Fighting climate change, human solidarity in a divided world' laat zien dat natuurrampen een directe bedreiging vormen voor de ontwikkeling in veel landen. Het ITC houdt zich al lange tijd bezig met het voorspellen van de processen die deze natuurrampen veroorzaken en de risico s voor de bevolking. Aangezien de capaciteit in veel landen te beperkt is om veel aan Disaster Management te doen is het zaak om een zo goed mogelijke voorspelling van de risico s te geven. Dit is een gevaarlijke bezigheid: de modellen die we daarvoor gebruiken zijn nog lang niet in staat overal goede antwoorden op te geven. De reden is de ruimtelijke variabiliteit van het landschap. Er zijn heel veel onbekende factoren die samen bepalen wanneer een regenbui rampzalige gevolgen heeft zoals overstromingen, erosie en aardverschuivingen. Een van de verbeteringen die we nu nastreven is het gebruik van hoge resolutie satellietbeelden. Die beelden bevatten veel informatie waaruit je de reactie van het landschap kunt afleiden. De kunst is om die informatie eruit te halen en aan een ruimtelijk model te koppelen. Het tweede probleem waar we tegenaan lopen is een communicatie-probleem. De technische resultaten van een risico voorspelling zijn niet zomaar bruikbaar voor de overheid. Er gaapt een kloof tussen de verschillende partijen die allemaal een belang hebben: de wetenschappers, de bevolking en de overheid. Spatial Integrated Assessment as a consilient exercise? Met zijn leerstoel 'Governance and Spatial Integrated Assessment' levert Van der Veen een bijdrage aan het overbruggen van deze kloof door het oplossen van beleidsproblemen in een ruimtelijk ordeningsperspectief. Zijn methode 'Integrated Assessment' is niet alleen toepasbaar binnen de wetenschappelijke discipline van zijn collega Jetten maar binnen vrijwel alle wetenschappelijke disciplines. Planologie heeft zich van meet af aan beziggehouden met het integreren van informatie vanuit verschillende disciplines. Dat is geen eenvoudige opgaaf: immers elke wetenschap heeft zijn eigen mores en zijn eigen taal. Het bijeenbrengen van dergelijke wetenschappelijke informatie vergt dan ook een eigen methodologie. 'Integrated Assessment' beoogt deze methodologie op te zetten. Het feit dat ruimtelijke ordening plaatsvindt binnen het overheidsbeleid geeft een extra dimensie aan het probleem. De overheid staat voor het collectieve, waar individuen geen greep op hebben. Governance, als een nieuw begrip, heeft tot doel zodanig beleid te ontwikkelen (met informatie vanuit verschillende expertises) dat elke belangengroep mee kan denken en oplossingen aan kan dragen. Zo wordt het draagvlak van nieuwe overheidsmaatregelen vergroot. Het ITC levert met deze nieuwe leerstoel een bijdrage aan ontwikkelingsvraagstukken. 4 Algemeen

9 1.4 Primaire processen Het ITC onderscheidt in de aansturing van zijn activiteiten drie primaire processen, te weten onderzoek, onderwijs en advieswerkzaamheden. Onderzoek Het ITC voert multidisciplinair en probleemgericht onderzoek uit ter ondersteuning van de onderwijsprogramma s en advieswerkzaamheden. Het onderzoeksprogramma wordt uitgevoerd door eigen medewerkers, promovendi en PhD-studenten in nauwe samenwerking met binnen- en buitenlandse universiteiten en kan afgesloten worden met een doctoraat (PhD degree). De onderzoeksactiviteiten van MSc-studenten vinden zoveel mogelijk plaats binnen de kaders van het ITC onderzoeksprogramma. Onderzoeksprojecten dragen bij aan een up-to-date vakkundigheid en zijn essentieel voor het verhogen van de onderwijskwaliteit van het ITC. Het Instituut onderkent de toenemende noodzaak van toegepast onderzoek, dat zich toelegt op specifieke ontwikkelingsproblemen gerelateerd aan de tegenstrijdige belangen tussen de ontwikkeling van hulpbronnen en een duurzaam milieu. Onderwijs Sinds 1950 hebben meer dan studenten, voornamelijk in de leeftijd tussen 30 en 45 jaar met meerdere jaren professionele ervaring en afkomstig uit 171 landen, met succes een opleiding afgesloten aan het ITC. Het onderwijsprogramma 'Geo-Information Science and Earth Observation' omvat reguliere opleidingen leidend tot: Master of Science (MSc)-graad (18 maanden), Master-graad (12 maanden), Postgraduate Diploma (PGD) (9 maanden), Diploma (9 maanden) Certificaat (3 weken - 3 maanden). Het programma kent de volgende opleidingen: Applied Earth Sciences, Geoinformatics, Governance and Spatial Information Management, Land Administration, Natural Resources Management, Urban Planning and Management, Water Resources and Environmental Management. Daarnaast omvat het onderwijsaanbod korte cursussen (3 weken 3 maanden), voornamelijk als onderdeel van de reguliere programma s (modules), bijscholings- ('refresher') en maatwerkcursussen. Deze worden zowel intramuraal (op het ITC) als extramuraal en on-line in nauwe samenwerking met lokale organisaties in de doellanden zelf verzorgd. Om tegemoet te komen aan de toenemende vraag naar flexibiliteit in opleidingen is het ITC samenwerkingsverbanden aangegaan met gerenommeerde buitenlandse organisaties en universiteiten in verschillende landen. Het door het ITC geaccrediteerde opleidingspakket wordt ter plaatse geheel of gedeeltelijk door deze organisaties verzorgd al dan niet met kwaliteitscontrole door het ITC. Gezamenlijke onderwijsprogramma s zijn inmiddels geïmplementeerd in Bolivia, Mexico, China, India, Iran, Nigeria, Tanzania, Ghana, Kenia, Indonesië, Nederland, Groot-Brittannië, Zweden en Polen. Het ITC-onderwijsprogramma draagt op deze wijze bij aan de human resource development (HRD) binnen productieorganisaties, onderwijs- en wetenschappelijke instituten in ontwikkelingslanden en landen in transitie. Advieswerkzaamheden Het onderzoek- en onderwijsprogramma wordt voornamelijk met subsidie van het Ministerie van OCW uitgevoerd. Daarnaast worden onderzoek-, onderwijs- en adviesopdrachten uitgevoerd in opdracht van derden, zogenaamde contractwerkzaamheden. Deze activiteiten worden uitgevoerd door de wetenschappelijke afdelingen en separaat beheerd door het Bureau Marketing and Project Services (MPS) om optimaal in te kunnen spelen op de specifieke eisen die de markt stelt. Deze projecten betreffen ook adviesdiensten aan academische- en professionele organisaties in de vorm van institutionele versterkingsprojecten. Tot dusverre heeft het ITC meer dan projecten met succes uitgevoerd. Het ITC is bekend bij alle grote internationale (projectfinancierende) organisaties. Daarnaast werkt het Instituut overal ter wereld nauw samen met een groot aantal instituten, vooral met organisaties in de doellanden van het ITC die overeenkomstige belangen hebben. Algemeen 5

10 In dit Jaarverslag worden de contractwerkzaamheden op het gebied van onderzoek en onderwijs behandeld in de hoofdstukken Onderzoek en Onderwijs. De werkzaamheden gericht op institutionele versterking en specifieke adviesopdrachten worden behandeld in het hoofdstuk over Advieswerkzaamheden. Het Twente Water Centre, het nieuwe expertisecentrum voor water, start met symposium Watersystemen en Governance: de grote onderzoeksvragen Overstromingen, waterschaarste, veranderingen in het ecosysteem, slechte waterkwaliteit: de problemen die op ons afkomen, vergen een benadering die verdergaat dan de klassieke ingenieursaanpak. Het Twente Water Centre brengt daarom technische en sociale wetenschappen samen in een nieuw multidisciplinair expertisecentrum voor water. Het Centrum, waarin de Universiteit Twente en het ITC samenwerken, ging officieel van start op 11 december met het symposium Watersystemen en Governance: de grote onderzoeksvragen. Het Twente Water Centre onderzoekt watersystemen en stroomgebieden vanuit het brede perspectief van governance en technologie. Hoe verlopen de natuurlijke processen, welke invloed heeft technologie en menselijk handelen daarop? Maar ook: hoe gaat de mens om met risico s? En welke economische implicaties hebben nieuwe technische scenario s? Het expertisecentrum brengt daarom verschillende disciplines bijeen: onder meer de civiele techniek, de bestuurs- en bedrijfskunde en de geo-informatiewetenschappen en aardobservatie. Binnen het centrum zijn ongeveer 100 wetenschappers werkzaam. Symposium Bij de officiële start van het nieuwe expertisecentrum gingen vier vooraanstaande sprekers in op de grote vraagstukken die met water te maken hebben: Mark Dierikx, directeur-generaal Water, Ministerie van Verkeer en Waterstaat; Arie Kraaijeveld, voorzitter van het Netherlands Water Partnership (NWP), Johan van de Gronden, directeur Wereld Natuurfonds (WNF) en Huib de Vriend, directeur Kennis en Kwaliteit van Deltares (gevormd door WL Delft Hydraulics, GeoDelft, TNO Bodem en Grondwater en Rijkswaterstaat). 1.5 Juridische structuur Het ITC is een zelfstandige instelling, de rechtsvorm van het Instituut is die van de stichting. De Universiteit Twente treedt op als penvoerder naar het Ministerie van OCW, met name voor wat betreft de financiële verantwoording. Verder heeft het ITC rechtstreekse relaties met het Ministerie van OCW en met het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking voor wat betreft de ontwikkeling van de missie van de instelling. 1.6 Organisatiestructuur Primaire processen Het ITC hanteert een systeem van procesmanagement waarin drie primaire processen worden onderscheiden, te weten onderzoek, onderwijs en advieswerkzaamheden. De wetenschappelijke afdelingen leveren hun expertise aan de drie primaire processen van het ITC. Deze processen worden gecoördineerd door een Hoofd Onderzoek (Head Research), een Hoofd Onderwijs (Head Education) en een Hoofd Project Services (Head Project Services). De hoofden worden ondersteund door bureaus ten behoeve van procesondersteuning (respectievelijk Bureau Research Coordination, Bureau Education Affairs en Bureau Marketing and Project Services). 6 Algemeen

11 Wetenschappelijke afdelingen De wetenschappelijke staf vormt de spil van het proces van kennisontwikkeling en kennisoverdracht. De wetenschappelijke medewerkers zijn gegroepeerd in zes wetenschappelijke afdelingen die worden bestuurd door een managementteam met een hoogleraar aan het hoofd (voorzitter). De zes wetenschappelijke afdelingen zijn: Earth Observation Science (EOS), Earth Systems Analysis (ESA), Geo-Information Processing (GIP), Natural Resources (NRS), Urban and Regional Planning and Geo-information Management (PGM), en Water Resources (WRS). Algemene ondersteuning Algemene ondersteunende taken worden uitgevoerd door vijf stafbureaus: 'Communication', 'Information Technology', 'Facility Management', 'Personnel Affairs and Organisation' en 'Financial and Economic Affairs'. Het Instituut werd in 2007 geleid door een bestuurder bijgestaan door een directeur (directeur Externe Betrekkingen). Het bestuur is verantwoording verschuldigd aan de Raad van Toezicht en wordt ondersteund door een aantal adviesorganen. De 'Academic board' is verantwoordelijk voor het ontwikkelen van beleid en het bewaken van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. De 'Scientific council' adviseert de directie op het gebied van wetenschappelijke en academische onderwerpen en de 'Institute council' geeft adviezen over algemeen beleid en strategie en over algemene management vraagstukken. De hier beschreven organisatiestructuur is weergegeven in onderstaand organigram. Figuur Organigram ITC Algemeen 7

12 Oratie Alfred Stein aan de Universiteit Twente Het verloop van een bosbrand voorspellen uit satellietbeelden: dat vergt, naast een goede waarneming, ook een creatieve manier van omgaan met onzekerheden. Juist in een tijd waarin het gaat over vage concepten zoals global change liggen er kansen te over voor de stochastiek in het begrijpen, en niet louter waarnemen, van beelden. Dit stelde Alfred Stein in zijn intreerede op 20 december 2007 als hoogleraar Stochastische beeldanalyse aan de Universiteit Twente. Stein is als hoogleraar Mathematical and Statistical Methods for Geodata verbonden aan het ITC. Als er elk kwartier een satellietbeeld binnenkomt met een opname van een gebied waar bosbranden woeden, is het verloop van de brand toch eenvoudig te voorspellen. Dat is tenminste de eerste indruk. En dat kan ook wel, betoogt Stein, maar die hoge snelheid van opeenvolgende beelden gaat wel ten koste van de ruimtelijke resolutie. Want als een enkele pixel staat voor een oppervlak van 9 vierkante kilometer, wat kun je dan nog zeggen? Een goed voorspellend model houdt rekening met de onzekerheid: het is beelden begrijpen in plaats van alleen waarnemen. Die stochastische beeldanalyse, gekoppeld aan de dynamiek in de tijd, kenmerken Stein's vakgebied. Epidemiologie Diezelfde onzekerheid zit in allerlei begrippen die we dagelijks als vanzelfsprekend hanteren: een 'verontreinigde' rivier, vanaf welk moment is die weer 'schoon'? Als je op een heel klein oppervlak gedetailleerde metingen doet, wat zegt dit dan over het geheel? Zo beschrijft Stein ook onderzoek naar het voorkomen van de zwerenziekte Buruli Ulcer in Ghana, waarbij verbanden worden gelegd met het drinkwater maar ook met de aanwezigheid van een mijn in de buurt. Alleen door goed om te gaan met onzekerheden zijn de sterfteoorzaken te koppelen aan deze omgevingsfactoren. Verstandig Omgaan met onzekerheden kan met een fuzzy benadering, die het voordeel heeft van de taal van alledag en ook aansluit bij toch al vage concepten. De stochastische benadering is beter gefundeerd en eenvoudiger. Uiteindelijk leidt verstandig gebruik van beelden ook tot betere besluitvorming, aldus Stein: ook bestuurders moeten die onzekerheden incalculeren als zij bijvoorbeeld risicokaarten opstellen voor gebieden. 5e internationale symposium 'Spatial Data Quality' Van 13 tot 15 juni 2007 organiseerde het ITC het 5e internationale symposium voor Spatial Data Quality. Plaats van handeling was het ITC gebouw in Enschede. Het symposium werd mede georganiseerd door werkgroep 7 van de ISPRS Commission II, onder voorzitterschap van professor Alfred Stein en werd bijgewoond door meer dan 120 deelnemers, afkomstig uit 28 landen, verspreid over alle continenten. Op het symposium kwamen experts uit het de hele wereld bijeen om de meest recente ontwikkelingen in kwantitatieve en kwalitatieve benaderingen en informatietheorie met betrekking tot de kwaliteit van ruimtelijke data te presenteren. De vijf hoofdthema s waren: geo-informatietheorie, ruimtelijke statistieken, toepassingen, kwaliteit van de verworven geo-informatie en verspreiding/geschiktheid voor gebruik. Iedere sessie werd geopend en afgesloten door een toonaangevende wetenschapper op het desbetreffende gebied: Professor Lotfi Zadeh van UC Berkeley in de Verenigde Staten, professor Shi van Hong Kong Polytechnic University, Dr. Gerard Heuvelink van Wageningen Universiteit en Researchcentrum, professor Wolfgang Förstner en professor Michael Goodchild van de University of California in de Verenigde Staten. De postersessie met meer dan 30 posters werd druk bezocht. De inzendingen werden door het wetenschappelijk comité beoordeeld op basis van wetenschappelijke inhoud en presentatie. Mevrouw Yan Gao van het Geography Institute in Mexico ontving tijdens de sluitingsceremonie de award voor de beste inzending. Het symposium bood een goede gelegenheid voor vooraanstaande wetenschappers en jonge onderzoekers om van elkaar te leren. Of zoals een deelnemer zei: "Het vakgebied kwaliteit van ruimtelijke data is blijkbaar volwassen geworden en dit congres kan nu zeker wedijveren met de belangrijkste congressen op het gebied van geo-informatie." 8 Algemeen

13 1.7 Kerncijfers Tabel Vijf jaren ITC in kengetallen Kwantitatieve indicatoren Nieuw ingeschreven studenten: Graad/diploma verlenend regulier Graad/diploma verlenend joint education Korte cursussen/modules/overig intramuraal Distance education Contract onderwijs intramuraal Contract onderwijs extramuraal / refresher courses Academisch aanvaardbare aanvragen Toegekende graden/diploma's en certificaten Wetenschappelijke publicaties 76 1) 65 1) PhD/promovendi studentmaanden PhD-studenten in fte Promovendi Promoties Externe opdrachten NFP-beurzen DGIS-projectbeurzen Studenten gefinancierd door multilaterale en nationale organisaties Studenten gefinancierd uit andere bronnen 2) Personeelsleden wetenschappelijk in fte 3) Personeelsleden ondersteunend in fte Gemiddelde leeftijd personeel 46,0 46,0 45,1 44,3 46,6 Financiële indicatoren 4) Rijksbijdragen Ministerie van OCW Cursusopbrengsten Contractwerkzaamheden Overige baten (incl. rente) Personele lasten Afschrijvingskosten Overige lasten Saldo ) 2) 3) 4) Herzien, vanaf 2003 worden alleen peer-reviewed articles, books en chapters in books opgenomen in dit overzicht Inclusief studenten gefinancierd door eigen regering, werkgever, universiteit of uit het 'ITC Capacity Building Programme' Inclusief PhD-studenten, wetenschappelijk geschoold personeel in management-/supportfuncties zijn niet meegeteld Betreft cijfers incl. IIH x 1.000,- Algemeen 9

14 'School for Disaster Geo-information Management' en 'School for Land Administration Studies' in 2007 Sinds 2005 is het ITC een Associated Institution van de United Nations University (UNU). Het ITC en de UNU werken samen op het gebied van landadministratie en de studie van natuurrampen, en het belang van geoinformatie voor deze twee thema s. Voor beide thema s heeft het ITC in 2006 een zogeheten 'School' opgezet. 'School for Disaster Geo-information Management' De 'School for Disaster Geo-information Management' (DGIM) heeft als doelstelling: het ondersteunen van organisaties in ontwikkelingslanden, door middel van training en gezamenlijk onderzoek en onderwijs op het gebied van geo-informatie voor risicoreductie en de verkleining van de impact van natuurrampen. DGIM houdt zich bezig met dataverzameling en het maken van data-analyses voor het vaststellen van gevaar, kwetsbaarheid en risico-inschatting, en om gemeenschappen en organisaties te helpen zich adequaat voor te bereiden op natuurrampen. Een belangrijk onderdeel van het werk van DGIM is de ondersteuning van universiteitsnetwerken in ontwikkelingslanden. Ook het geven van cursussen op het ITC en met partners in ontwikkelingslanden heeft een grote prioriteit, evenals onderzoek naar het bepalen en verminderen van risico. In 2007 werden meer dan 200 mensen uit ontwikkelingslanden getraind in korte cursussen. Daarnaast zijn o.a. de volgende activiteiten gerealiseerd: 2 universiteitsnetwerken in Afrika en Azië en een derde netwerk is in ontwikkeling in Latijns-Amerika gezamenlijke onderwijsprogramma's met partners uit regionetwerken in Afrika (1), Azië (3) en Latijns- Amerika (2) 14 korte cursussen en workshops in Afrika, Azië en Latijns-Amerika 4 MSc-beurzen en 6 korte cursusbeurzen toegewezen 15 PhD-studies waarvan 9 opgestart in door de EU medegefinancierde onderzoeksprojecten opgestart en 4 adviesprojecten gehonoreerd Meer informatie over de activiteiten van DGIM is te vinden op 'School for Land Administration Studies' De 'School for Land Administration Studies' is opgericht door het ITC en het Nederlandse Kadaster. Naast het geven van onderwijs en het verrichten van onderzoek wordt er - in samenwerking met de UNU - leiding en uitvoering gegeven aan een programma op het gebied van landadministratie. Het programma omvat een graadverlenende (MSc)-opleiding, seminars, cursussen en 'netwerken'. Na een succesvolle bijeenkomst voor beleidsmakers (Decision Makers Meeting (DMM)), in Windhoek (Namibië) in 2006, hield de UNU School in juni 2007 opnieuw een DMM in Tokio. Op de bijeenkomst, met de UNU als gastheer, kwamen ongeveer 25 beleidsmakers uit 16 landen bijeen om te praten over het effect dat landpolitiek heeft op het concept en ontwerp van landadministratiesystemen. In dezelfde maand leverde de school tevens een bijdrage aan een ITC refesher course in Vietnam. In augustus werd een bijdrage geleverd aan een zomerschool in het Chinese Xi an. Eerder dat jaar, in januari, kwamen deskundigen van de UN-Habitat bijeen in Nairobi (Kenia) om te praten over de transparantie van landadministratie. Als gevolg hiervan worden er in 2007 en 2008 een reeks korte cursussen gegeven. Ondertussen werden er voorbereidingen getroffen voor een nieuwe ITC-opleiding die in oktober 2007 van start is gegaan. Deze academische opleiding is volledig gewijd aan 'geo-information management for land administration. Ongeveer 30 studenten uit de hele wereld zijn met deze erkende, nieuwe opleiding gestart. Deelnemers DMM in Tokio Er is een onderzoeksprogramma van start gegaan ter ondersteuning van deze academische opleiding: in 2007 hebben 4 PhD-studenten zich gekwalificeerd om na de verdediging van hun voorstel hun onderzoek voort te zetten. Meer informatie over de activiteiten van de 'School for Land Administration' is te vinden op 10 Algemeen

15 2 Onderzoek 2.1 Beleid en strategie Het beleid is erop gericht de bekendheid en erkenning van het Instituut als een Centre of Excellence in Geo-information Science and Earth Observation te handhaven. Dit stelt hoge eisen aan het door het ITC uitgevoerde onderzoek. Het uiteindelijke doel van het ITC-onderzoeksprogramma is het genereren en verspreiden van nieuwe kennis die een bijdrage levert aan het realiseren van de Millennium Development Goals zoals deze zijn gedefinieerd door de Verenigde Naties. Met deze bijdrage is het ITC-onderzoeksprogramma gericht op die doelen die gericht zijn op duurzame ontwikkeling van de leefomgeving en het bestrijden van extreme armoede en honger. Het programma wordt uitgevoerd door eigen medewerkers, promovendi en PhD-studenten en gefinancierd uit zowel eigen subsidiemiddelen (personeel en materieel) als middelen verkregen uit contractwerkzaamheden. Tevens wordt er in toenemende mate naar gestreefd het onderzoek uit te voeren in samenwerking met professionele organisaties en kennisinstellingen in Nederland, Europa en de doellanden van het Instituut. 2.2 Organisatie en kwaliteitszorg De evaluatie in 2006 van het ITC Research en Graduate Programme door een externe commissie heeft geleid tot aanbevelingen betreffende organisatie en kwaliteitszorg. Deze aanbevelingen werden geïmplementeerd in Het onderzoeksprogramma, bestaande uit een aantal speerpunten en projecten, is vervangen door onderzoeksthema's die bestaan uit extern gefinancierde onderzoeksprojecten. Elk thema is gedefinieerd door een ITC-professor als interface van de global research agenda en de kennisgebieden van het ITC. Het thema wordt geleid door deze professor en is onderworpen aan bekrachtiging door de 'Academic Board' van het Instituut. Er wordt naar gestreefd om extern gefinancierde onderzoeksprojecten aan te trekken die zijn uitgevoerd door een team dat bestaat uit research staf en studenten. Om kwaliteit te waarborgen is een 'Training and Supervision Plan' voor elke promovendus geïntroduceerd en zijn drie formele 'Research Progress Monitoring Assessments' op voorgedefinieerde tijdstippen gepland in de eerste 30 maanden van de studie. Research programme Het onderzoeksprogramma bestond in 2007 uit 14 onderzoekthema s, te weten: Biodiversity in fragmenting landscapes Carbon cycle and climate change Disaster management Earth systems science Food security and environmental sustainability Informed multilevel governance of urban regions Land administration for informed governance Managing water scarcity Spatial data infrastructure technology Spatio-temporal data integration and visualization Stochastic methods for image mining and data quality Sustainable urban-regional dynamics Topographic mapping Water cycle and climate Het nieuwe onderzoeksthema 'Governance and Integrated Spatial Assessment' is in 2007 geformuleerd, hiermee wordt gestart in Een Engelstalige samenvatting van de voortgang rond de onderzoeksthema's kan worden geraadpleegd via Graduate programme Het graduate programme biedt gestructureerde training aan jonge onderzoekers op weg naar een PhD-graad. Elke promovendus en PhD-student wordt ondergebracht in een onderzoeksproject dat onderdeel uitmaakt van het totale onderzoeksprogramma. Het graduate programme streeft naar wetenschappelijke verdieping onder andere door middel van korte cursussen en diverse wetenschappelijke evenementen. Onderzoek 11

16 Geo-Innovatie award 3D topografie in de categorie wetenschap Het project '3D topografie' heeft tijdens de Nationale Geo-Innovatie Dagen in de Van Nelle Ontwerpfabriek te Rotterdam de Geo-Innovatie Award 2007 in de categorie 'Wetenschap' gewonnen. Programmadirecteur Jacqueline Meerkerk van het innovatieprogramma 'Ruimte voor Geo-Informatie' (RGI) overhandigde een fraaie sculptuur aan de 3D topografie onderzoekers Sander Oude Elberink (ITC) en Friso Penninga (TU Delft). De bezoekers aan de Nationale Geo-Innovatie Dagen konden via een stemformulier aangeven naar welk RGIproject hun voorkeur uitging. Sander: "Dit onderzoek is van belang omdat het een volledige keten van 3D topografie betreft: het begint bij de inwinning van 3D data, daarna de modellering en opslag, gevolgd door het gebruik ervan in toepassingen. We richten ons op nationale topografische bestanden dus het is de bedoeling dat de ontwikkelde methoden voldoende generiek zijn om alle mogelijke situaties in 3D te kunnen inwinnen, verwerken en gebruiken." Als voorbeeld is het Prins Clausplein bij Den Haag in 3D gemodelleerd, met kruisende snelwegen op vier niveaus. Steeds meer mensen krijgen te maken met 3D geo-informatie. De 3D modellen zullen bijvoorbeeld gebruikt worden bij openbare orde en veiligheid, toerisme en navigatie, ruimtelijke ordening en planning en bij training en gaming. De 3D interfaces van Google Earth en de TomTom-navigator geven een goede indruk van de mogelijkheden. De afdeling Earth Observation Science (EOS) geeft Sander de gelegenheid verder te werken aan dit onderwerp. Zijn werkzaamheden vallen in het onderzoeksthema 'Topographic Mapping'. Prijswinnaar PhD student Sander Oude Elberink (midden) tijdens de prijsuitreiking 3D Model van het Prins Clausplein, automatisch vervaardigd door integratie van laser altimetrie data met 2D Topografie EU-onderzoeksproject naar verwoestijning en herstel van land Verwoestijning is een groot probleem voor droge gebieden. Op dit moment heeft een derde van het aardoppervlak hier al mee te maken. Naast klimaatverandering speelt de mens hierin een grote rol, door bijvoorbeeld ontbossing, overbegrazing of verkeerd waterbeheer. Het ITC is partner geworden in het 5-jarige onderzoeksproject DESIRE (DESertification MItigation and REmediation of Land), gecoördineerd door Wageningen Universiteit en Researchcentrum, om samen met nog 27 andere wetenschappelijke instituten uit de hele wereld te werken aan de problemen van verwoestijning. In het project worden samen met de lokale bewoners alternatieve strategieën ontwikkeld om verdere verwoestijning te voorkomen en al aangetaste gebieden te herstellen. Het DESIRE-project heeft een budget van 9 miljoen en wordt gefinancierd onder het Zesde Kaderprogramma, het onderzoeksprogramma van de Europese Commissie. 2.3 Realisaties Wetenschappelijke publicaties Wetenschappelijke staf en PhD-studenten van het ITC publiceren hun onderzoeksresultaten in wetenschappelijke literatuur. Het aantal artikelen in (voornamelijk ISI-geregistreerde) peer-reviewed wetenschappelijke tijdschriften, boeken, hoofdstukken in boeken en PhD theses (gezamenlijk op te vatten als de maat voor de kennisontwikkeling binnen het Instituut) was 119 in 2007, ongeveer 6% meer dan in 2006 (112). De groei is vooral gerealiseerd door publicatie van een groter aantal hoofdstukken in boeken. Het aantal artikelen in ISI- 12 Onderzoek

17 geregistreerde tijdschriften (een breed gebruikte indicator van wetenschappelijke productiviteit en kwaliteit) is de afgelopen drie jaar nagenoeg gelijk gebleven. Daarnaast zijn er 64 complete papers verschenen in conference proceedings en een steeds groter wordend aantal wetenschappelijke rapporten, professionele publicaties en (niet-gepubliceerde) mondelinge presentaties. Tabel Onderzoeksresultaten Soort publicatie 2005* Artikelen in ISI (Institute for Scientific Information) geregistreerde tijdschriften Artikelen in andere peer-reviewed tijdschriften Boeken Hoofdstukken in boeken PhD theses Totaal wetenschappelijke publicaties Conferentie bijdragen - volledige artikelen Wetenschappelijke en technische rapporten en professionele publicaties Presentaties op conferenties * Herzien in vergelijking met cijfers in voorgaande jaarverslagen Onderzoeksseminars De in 2007 door en op het Instituut georganiseerde onderzoeksseminars boden onderzoekers de gelegenheid om resultaten en ervaringen uit te wisselen en recente ontwikkelingen in het kennisveld van het Instituut te bespreken. Er werden in 2007 in totaal 13 seminars georganiseerd. Ongeveer de helft van de sprekers was afkomstig uit het buitenland. Zij hebben op het Instituut samen met leden van de wetenschappelijke staf van het ITC aan onderzoeksprojecten gewerkt. Tabel Onderzoeksseminars en wetenschappelijke conferenties, gastsprekers Dr. Michael Berger, ESA ESTEC, Land Surfaces Unit of the Mission Science Division (EOP-SML), Noordwijk, the Netherlands ESA s EO Programme and Future Missions dedicated to the Observation of Land Surfaces Mr. Kamruzaman Jusoff, Erasmus Mundus Visiting Scholar, ITC, Enschede, the Netherlands Latest developments in airborne hyperspectral imaging research and applications in Malaysia Mr. L.A. (Sampurno) Bruijnzeel, Faculty of Earth and Life Sciences, Vrije Universiteit, Amsterdam, the Netherlands Tropical forests and streamflow: What benefits are to be expected from forestation? Mr. Yves-Louis DESNOS, Head Research and Development Section & Senior Advisor, Science and Applications Department, European Space Agency, ESRIN, Italy The ESA SAR missions and their Exploitation for Science and Applications Development Prof. Dr. Sébastien Lambot, Department of Environmental Sciences and Land Use Planning, Université Catholique de Louvain, Belgium, ICG-4: Agrosphäre, Forschungszentrum Jülich, Germany Measuring soil surface water content using full-wave inversion of off-ground GPR data 5th International Symposium on Spatial Data Quality 2007, June 2007, ITC Enschede, the Netherlands Dr. Mohsin Hafeez, Research Scientist (Spatial Hydrologist) and Senior Lecturer (adj), CSIRO Land and Water Division, Charles Sturt University, Wagga Wagga, Australia Irrigation Water Management in Murray Darling Basin, Australia: Challenges and Future Prospects Drs. Willem van Wijngaarden, Grupo ARCO, Bogotá, Colombia Conservation planning in biodiverse and data poor regions Dr. Tom Cudahy, Leader of CSIRO s Minerals and Environmental Sensing Group in Australia Spectral sensing solutions to geoscience challenges: An Australian perspective Ms Yu Zeng, Dept. of Earth Observation Science, ITC Enschede, the Netherlands SAR and Optical Image Fusion for Change Detection Mr. Mathias Spaliviero, Chief Technical Adviser, United Nations Human Settlements Programme (UN-HABITAT) Mozambique, Participatory Planning and Vulnerability Reduction using GIS and Remote Sensing Tools in Mozambique and in the Limpopo River Basin Onderzoek 13

18 Internationaal fietsonderzoeksprogramma Op 19 juni werd een overeenkomst ondertekend voor de oprichting van het Cycling Academic Network (CAN). De ondertekenaars waren ITC-rector professor Martien Molenaar, decaan professor Rikus Eising van de UT-faculteit Construerende Technische Wetenschappen en drs. Roelof Wittink en ir. Jaap Rijnsburger van de Nederlandse stichting Interface for Cycling Expertise (I-CE). Hiermee werd een startsein gegeven voor een internationaal fietsonderzoeksprogramma, in samenwerking met het Indian Institute of Technology in Dehli, India, de Universiteit van Kaapstad in Zuid-Afrika en de universiteiten van Rio de Janeiro, Porto Alegre en Sao Carlos in Brazilië. De fiets wordt in miljoenensteden steeds belangrijker. Niet alleen om verkeers- en milieuproblemen op te lossen maar ook om iets te doen aan het armoedeprobleem, door mensen een grotere economische reikwijdte te geven. De kennis en ervaring die Nederland heeft met integrale planning van fietsinfrastructuur wordt hier ingezet. Zes promovendi uit India, Zuid-Afrika en Brazilië zullen het onderzoeksprogramma gaan uitvoeren. Zij gaan o.a. onderzoek doen naar kenmerken van steden in relatie tot fietsgedrag, integratie van fiets- en bussystemen, de rol van fietsmobiliteit in armoedebestrijding en hoe fietsmobiliteit in planningsprocessen kan worden verankerd. De promovendi zullen gedeeltelijk in Nederland verblijven waar een gezamenlijk programma van UT en ITC wordt aangeboden. Ondertekeningsceremonie voor de oprichting van het CAN Van links naar rechts: ir. Jaap Rijnsburger en drs. Roelof Wittink (I-CE), professor Martien Molenaar (rector ITC), en professor Rikus Eising (decaan van de faculteit Construerende Technische Wetenschappen van de UT) Bijeenkomst in Kaapstad ter voorbereiding van de oprichting van het CAN Boven, van links naar rechts: professor Toni Lindau (UFRGS, Brazil), CAN coördinator dr. Mark Zuidgeest en CAN coördinator ir. Mark Brussel (ITC), dr. Marianne Vanderschuren en dr. Roger Behrens (UCT); Onder, van links naar rechts: professor Geetam Tiwari, ir. Tom Godefrooi (I-CE), CAN voorzitter professor Martin van Maarseveen (UT) en I-CE directeur drs. Roelof Wittink Extern gefinancierd onderzoek Hoewel het Instituut nieuwe onderzoeksinitiatieven steunt door het leveren van startkapitaal vanuit het ITC Research Fund (IRF), heeft het als doel om externe fondsen vanuit de markt voor onderzoeksprojecten te realiseren, met waar nodig een bescheiden aanvulling vanuit het IRF. Externe financiering van onderzoek kan twee verschillende vormen aannemen, die soms gelijktijdig optreden: financiering van onderzoek door de wetenschappelijke staf en promovendi van het Instituut en beurzen voor PhD-studenten. In 2007 zijn 35 onderzoeksprojecten extern gefinancierd. De opbrengsten van deze projecten, bedroeg in De personele inzet bedroeg 120 mensmaanden. Het ITC haalde 9 nieuwe contracten binnen op het gebied van onderzoek. Behalve de toename in extern gefinancierde PhD-studenten, werden ook de eerste projecten uit het Zevende kaderprogramma van de Europese Unie binnengehaald. Het aantal van (deels) extern gefinancierde promovendi groeide in 2007 van zeven naar negen, in het kader van fondsen voor onderzoeksprojecten vanuit het BSIK-programma (Besluit Subsidies Investeringen Kennisinfrastructuur) Ruimte voor Geo-informatie, de EU, SRON en Kadaster (samenwerking). Hun bijdrage heeft een jaarwaarde van De externe verstrekkers van beurzen voor PhD-studenten waren Huygens, Nuffic, Wotro, EU, Volvo Research and Education Foundation, Higher Education Commission of Pakistan, China Scholarship Council, en ministeries of overheidsorganen uit Botswana, Iran en Syrië. In de loop van 2007 is het 14 Onderzoek

19 aantal PhD-studentbeurzen gegroeid van 25 naar 36 (plus een klein aantal kort verblijvende PhD-studenten). De totale waarde van de externe beurzen bedroeg in Overige externe financiering geldt ten aanzien van PhD-studenten en promovendi bij Nederlandse partneruniversiteiten die mede geregistreerd zijn bij het ITC en van PhD-studenten met 'sandwichconstructies' met andere buitenlandse partneruniversiteiten. De waarde van deze twee manieren van externe financiering is geschat op in Hierdoor bedroeg de totale waarde van de externe onderzoeksfondsen meer dan 1 miljoen. Tabel Externe fondsen 2007 Aantal Waarde (in ) 1 jan 31 dec 2007 Projecten Promovendi PhD beurzen * Sub-totaal Nederlandse partners ** Buitenlandse partners ** Sub-totaal Totaal * niet meegerekend bij projecten ** geschatte waarde van externe fondsen (in de meeste gevallen lokaal support voor PhD-studenten) gebaseerd op nominale kosten van per jaar fulltime (Nederlandse partners) en per jaar parttime (buitenlandse partners). Rendement Begin 2007 bedroeg het aantal PhD-studenten en promovendi in het graduate programme 66. Gedurende het jaar promoveerden acht PhD-studenten en een promovenda. Ze deden dit aan de universiteiten van Wageningen (5) en Utrecht (3) en de Vrije Universiteit Amsterdam (1). Verder haakten in 2007 een promovendus en vijf PhD-studenten af, inclusief een PhD-student die afstudeerde (als voorzien) aan de University of Tromso in Noorwegen. Gedurende 2007 meldden vier nieuwe promovendi en 41 PhD-studenten zich aan, zodat het graduate programme aan het einde van het jaar 96 ingeschrevenen kende. Verder zijn vier PhD-studenten die gaan promoveren aan buitenlandse universiteiten (PhD interns) mede geregistreerd bij het ITC voor een periode van studie van 6 tot 12 maanden. Registraties in het graduate programme zijn weergegeven in tabel Hiernaast zijn drie stafleden van het ITC gepromoveerd bij Nederlandse universiteiten, wat het totaal (promovendi, PhD-studenten en staf) op 12 brengt. De titels van de PhD-theses zijn te vinden in de bijlage 'Academische input' op pagina 75. Tabel PhD-inschrijvingen ITC Graduate Programme Aantal 1 jan Nieuwe inschrijvingen Uitschrijvingen Promoties 31 dec Promovendi PhD studenten Beurzen Nederlandse partners Buitenlandse partners Totaal PhD interns n.a. 2 Promovendi die worden toegelaten tot het ITC graduate programme worden geacht hun promotieonderzoek, inclusief het schrijven van het proefschrift en de verdediging ervan, af te ronden binnen idealiter 3½ jaar en uiterlijk 4 jaar. Gedurende deze periode wordt de voortgang nauwlettend gevolgd. Indien wordt geoordeeld dat de voortgang onvoldoende is, wordt het onderzoek afgebroken en volgt er dus geen promotie. Dit kan ook gebeuren naar aanleiding van gezondheidsredenen of persoonlijke omstandigheden. In de periode , hebben in totaal 53 PhD-studenten en promovendi hun doctorsgraad behaald, terwijl 15 kandidaten hun onderzoek vroegtijdig hebben afgebroken. De gemiddelde onderzoeksduur voor succesvolle Onderzoek 15

20 promovendi en PhD-studenten bedroeg in die periode 46,3 maanden. Het rendement in de zin van het aantal promoties als percentage van het aantal kandidaten was 78%. Figuur Duur PhD onderzoek Maanden Gemiddeld 46.3 mnd Jaar van promotie Samenwerkingsverbanden Het ITC streeft ernaar onderzoek te doen in samenhang met partners die aanvullende wetenschappelijke expertise kunnen inbrengen en/of zich bezighouden met wetenschappelijke probleemstellingen binnen het onderzoeksveld van het Instituut. Hiertoe zoekt het Instituut actief naar mogelijkheden om joint research agreements aan te gaan met bestaande en nieuwe partners. Het kan hier gaan om allerhande overeenkomsten, van zeer algemene (intentieverklaringen, raamovereenkomsten) tot overeenkomsten voor de levering van specifieke middelen en ondersteuning van specifieke PhD-studenten (partnershipovereenkomsten). Bij een partnershipovereenkomst wordt de PhD-student gevraagd om eerst een onderzoeksvoorstel voor het ITC op te stellen. Mits dit, meestal na een periode van ongeveer zes maanden, wordt goedgekeurd door de examencommissie, voert hij of zij het onderzoek vervolgens gedeeltelijk op het ITC en gedeeltelijk bij de partnerorganisatie uit. Voorwaarde hierbij is dat de supervisie van de PhD-student wordt gedeeld door een medewerker van het ITC en iemand van de partnerorganisatie. Voor de evaluatie van de performance van de student worden de criteria van het graduate programme gebruikt en de promovendi worden geacht de verdediging van hun proefschrift bij een Nederlandse universiteit plaats te laten vinden. De verschillende typen overeenkomsten die met de partners zijn gemaakt (en nog steeds van kracht zijn ) zijn weergegeven in de bijlage 'Research partnerships 2007' op pagina Realisatie met betrekking tot Strategisch Plan Het ITC evalueert jaarlijks de onderzoeksresultaten tegen de achtergrond van het vigerend Strategisch Plan Wat betreft participatie door de (vooral wetenschappelijke) staf, streeft het plan naar stabiele input (gemeten in fte s) gefinancierd vanuit de basisfondsen van het Instituut, gepaard aan een sterke groei van de onderzoeksactiviteiten en wetenschappelijke output. In 2007 participeerden ongeveer 50 leden van de wetenschappelijke staf in het onderzoeksprogramma (core researchers, dat wil zeggen dat ze hier ten minste 20% van hun tijd aan besteedden). Samen met andere stafleden die ingezet zijn voor onderzoek maar voor minder dan 20% van hun tijd, was de totale staf input voor onderzoek, gefinancierd vanuit de subsidiemiddelen van het ITC, 20,1 fte (in 2006 was dit 20,7 fte). Vanuit de basisfondsen zijn verschillende promovendi gefinancierd voor in totaal 2,9 fte (het equivalent hiervan was 1,5 fte in 2006). De totale onderzoeksbijdrage vanuit de staf was dus 26 fte tegenover een geplande input van 25 fte. Het beleid is erop gericht geweest om fte voor promovendi te reserveren om zo het 16 Onderzoek

Inhoud Algemeen Onderzoek Onderwijs Advieswerkzaamheden 28 Personeel Huisvesting Financiën Jaarrekening Bijlagen

Inhoud Algemeen Onderzoek Onderwijs Advieswerkzaamheden 28 Personeel Huisvesting Financiën Jaarrekening Bijlagen Leeswijzer Het ITC - International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation - legt met dit jaarverslag verantwoording af over het gevoerde beleid in het jaar 2006. Deze verantwoording

Nadere informatie

Worldwide Alumni Network

Worldwide Alumni Network Worldwide Alumni Network Good practices internationale onderwijs instellingen ISS, UNESCO-IHE, IHS, ITC INTERNATIONAL INSTITUTE FOR GEO-INFORMATION SCIENCE AND EARTH OBSERVATION Deze sessie: Inleiding

Nadere informatie

College van Bestuur. Rector ITC. Earth Observation Science (EOS) Earth System Analysis (ESA) GEO Information Processing (GIP) Natural Resources (NRS)

College van Bestuur. Rector ITC. Earth Observation Science (EOS) Earth System Analysis (ESA) GEO Information Processing (GIP) Natural Resources (NRS) College van Bestuur Academic Board Faculteitsraad Rector ITC Management Team Academic Affairs (Directeur Academic Affairs / Deputy Rector) Business Affairs (Directeur Business Affairs) Vakgroepen ITC (Vakgroepvoorzitters

Nadere informatie

CAPACITEITSONTWIKKELING IN HET KADER VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING From building capacity to building on capacity

CAPACITEITSONTWIKKELING IN HET KADER VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING From building capacity to building on capacity CAPACITEITSONTWIKKELING IN HET KADER VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING From building capacity to building on capacity Sjaak Beerens Director External Affairs International Institute for Geo-Information Science

Nadere informatie

Kenniscentrum Risicomanagement

Kenniscentrum Risicomanagement Deskundigheid op het gebied van veiligheid High Tech Human Touch Samenwerking Het is de ambitie van het om opdrachtgevers, zoals bedrijven, overheden, nationale en internationale organisaties, te ondersteunen

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Inhoud Algemeen Onderzoek Onderwijs Advieswerkzaamheden 25 Bedrijfsvoering Financiën Jaarrekening Bijlagen

Inhoud Algemeen Onderzoek Onderwijs Advieswerkzaamheden 25 Bedrijfsvoering Financiën Jaarrekening Bijlagen Leeswijzer Het ITC - International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation - legt met dit jaarverslag verantwoording af over het gevoerde beleid in het jaar 2009. Deze verantwoording

Nadere informatie

Topstructuur Faculteit Bètawetenschappen

Topstructuur Faculteit Bètawetenschappen Faculteitsraad Bètafaculteit ingekomen 15 mrt 2005 FRBF 05-014 Topstructuur Faculteit Bètawetenschappen Vastgesteld in gezamenlijk overleg tussen het college van bestuur en het federatiebestuur. 15 maart

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 De Colleges van Bestuur van: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 de Erasmus Universiteit Rotterdam; de Radboud Universiteit Nijmegen; de Rijksuniversiteit Groningen;

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet

TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet TU Delft: Joint Research Centres aanwezig waar het er toe doet 5 March 2009 Delft University of Technology Challenge the future Grootste technische universiteit van NL TU engineers & technology utilized

Nadere informatie

Veerkracht en zelfredzaamheid vanuit internationaal perspectief Keynote Congres Voorbereid op zelfredzaamheid

Veerkracht en zelfredzaamheid vanuit internationaal perspectief Keynote Congres Voorbereid op zelfredzaamheid Veerkracht en zelfredzaamheid vanuit internationaal perspectief Keynote Congres Voorbereid op zelfredzaamheid Georg Frerks Hoogleraar Rampenstudies, Wageningen Universiteit Bredere Context Globalisering

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Kees Smit, Centre for International Cooperation, VU Aemro Bizuneh Bahir Dar University

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Vrienden van het Juda Palache Instituut

Jaarverslag Stichting Vrienden van het Juda Palache Instituut Jaarverslag Stichting Vrienden van het Juda Palache Instituut 2014 Besproken en goedgekeurd door het Algemeen Bestuur van de Stichting op 16 maart 2015 De Stichting Vrienden van het Juda Palache Instituut

Nadere informatie

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015

Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 Niewsbrief nr. 3 / November 2014 Januari 2015 1. Inleiding De laatste maanden is er hard gewerkt aan enkele SEFIRA werkpakketten. Onder de leiding van de universiteit van Urbino werd een theoretisch en

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

JAARVERSLAG 2012. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG 2012 Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 JAARVERSLAG STICHTING OPEN 2012 1 INHOUDSOPGAVE 1. VOORWOORD...

Nadere informatie

Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties. Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl

Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties. Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl Samenvatting Elf Japanse top-onderzoeksuniversiteiten spraken tijdens zijn bezoek aan

Nadere informatie

Programmaleider Inclusive Economy (0,8 FTE)

Programmaleider Inclusive Economy (0,8 FTE) The Broker is op zoek naar een: Programmaleider Inclusive Economy (0,8 FTE) The Broker is een thinknet, dat staat voor een gelijkwaardige, rechtvaardige, duurzame en vreedzame wereld. The Broker beoogt

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in?

Samenvatting. 1. Wat houdt het begrip internationale samenwerking in? Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting In de 21 ste eeuw is de invloed van ruimtevaartactiviteiten op de wereldgemeenschap, economie, cultuur, milieu, etcetera steeds groter geworden. Ieder land dient

Nadere informatie

Besluitenlijst van de kleine synode van de Protestantse Kerk in Nederland gehouden op vrijdag 21 juni 2013.

Besluitenlijst van de kleine synode van de Protestantse Kerk in Nederland gehouden op vrijdag 21 juni 2013. Besluitenlijst van de kleine synode van de Protestantse Kerk in Nederland gehouden op vrijdag 21 juni 2013. A. Jaarrekening 2012 Stichting Kerkelijk Geldbeheer (VA 13-03) 1. Het jaarverslag 2012 van de

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Advies Universiteit van Tilburg

Advies Universiteit van Tilburg Advies Universiteit van Tilburg De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Universiteit van Tilburg (hierna UvT) dat het College van Bestuur met zijn brieven van

Nadere informatie

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving Courtesy Vertaling Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC Taakomschrijving Achtergrond Tegen het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de wereldwijde opwarming van

Nadere informatie

Stichting financieel beheer Federatie 3 Technische Universiteiten. Cornelis Drebbelweg 5 2628 CM Delft. Financieel verslag 2014

Stichting financieel beheer Federatie 3 Technische Universiteiten. Cornelis Drebbelweg 5 2628 CM Delft. Financieel verslag 2014 Stichting financieel beheer Federatie 3 Technische Universiteiten Cornelis Drebbelweg 5 2628 CM Delft Financieel verslag 2014 INHOUDSOPGAVE: Bladzijde Jaarverslag 2 Jaarrekening 5 1. Balans per 31 december

Nadere informatie

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems

Thema WATER. Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Thema WATER Themacoordinatoren: Okke Batelaan Patrick Willems Harte, Physics Today, 2002 Conflict or opportunity? Argument Synthesis is needed for BIG issues in earth system science: 1. How will climate

Nadere informatie

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Persbericht Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Belang van managementonderzoek In een onlangs verschenen rapport*) van de Rijksuniversiteit Leiden is de kwaliteit

Nadere informatie

Bètasamenwerking UvA en VU Karen Maex, Peter van Tienderen, Hubertus Irth & Gert Grift Overzicht van aanpak en stand van zaken van de samenwerking

Bètasamenwerking UvA en VU Karen Maex, Peter van Tienderen, Hubertus Irth & Gert Grift Overzicht van aanpak en stand van zaken van de samenwerking Bètasamenwerking UvA en VU Karen Maex, Peter van Tienderen, Hubertus Irth & Gert Grift Overzicht van aanpak en stand van zaken van de samenwerking FNWI- FEW/FALW, versie april 2015 Eén gedeeld uitgangspunt

Nadere informatie

Beleidsplan Juli 2014-2019

Beleidsplan Juli 2014-2019 Beleidsplan Juli 2014-2019 Nijmegen, 1 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 1. Doel van de Stichting - uitgangspunten - doelstelling - onderzoek - doelgroepen 2. Werkzaamheden van de Stichting - strategie

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering)

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) FUNCTIEPROFIEL VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) April 2016 DE ORGANISATIE Stichting is een onafhankelijke Nederlandse stichting die zich wereldwijd richt

Nadere informatie

Micro Water Facility. Beleidsplan. Frederik Claasen. In opdracht van Bestuur MWF. December 2013 Projectnummer 1564

Micro Water Facility. Beleidsplan. Frederik Claasen. In opdracht van Bestuur MWF. December 2013 Projectnummer 1564 Micro Water Facility Beleidsplan Frederik Claasen In opdracht van Bestuur MWF December 2013 Projectnummer 1564 Micro Water Facility C/o Aidenvironment Barentszplein 7 1013 JN Amsterdam The Netherlands

Nadere informatie

Titel project: Unravelling the key controls of bauxite formation in Suriname

Titel project: Unravelling the key controls of bauxite formation in Suriname I Titel project: Unravelling the key controls of bauxite formation in Suriname Implementatie institu(u)t(en) en/of personen: Anton de Kom Universiteit en PhD student mevr Dewany Ritfeld Monsels. Budget:

Nadere informatie

Verbinden van Duurzame Steden

Verbinden van Duurzame Steden Verbinden van Duurzame Steden Managen van verwachtingen Jan Klinkenberg, Netwerkmanager VerDuS Startbijeenkomst URD2-projecten 11 oktober 2012 Programma vanmiddag 13.00-13.15 uur Introductie VerDuS 13.15-15.15

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur. Pagina 1

Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur. Pagina 1 Profielbeschrijving Voorzitter College van Bestuur Pagina 1 Contactgegevens Stichting Hervormde Scholen De Drieslag Lange Voren 88 3773 AS Barneveld info@dedrieslag.nl www.dedrieslag.nl Datum 28-01-2015

Nadere informatie

bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97

bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97 bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C381 van 16/12/97 Uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor OTO-werkzaamheden (geavanceerde opleidingscursussen) in het kader van het specifieke

Nadere informatie

Merken Wageningen UR en richtlijnen voor gebruik

Merken Wageningen UR en richtlijnen voor gebruik Merken Wageningen UR en richtlijnen voor gebruik Corporate Communicatie, mei 2013 Wageningen UR voert een strikt merkenbeleid. Dat is nodig, want daarmee kan de organisatie bouwen aan een grotere bekendheid

Nadere informatie

Ecological Management Foundation

Ecological Management Foundation Ecological Management Foundation Beleidsplan Frederik Claasen In opdracht van Bestuur EMF December 2013 Projectnummer 2047 Ecological Management Foundation C/o Aidenvironment Barentszplein 7 1013 JN Amsterdam

Nadere informatie

Brochure Managing Across the Lifecycle

Brochure Managing Across the Lifecycle Brochure Managing Across the Lifecycle Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen

Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen Els Martens, Agentschap voor Natuur en Bos «Stakeholders dialoog biodiversiteit», 13 juni 2013, KBIN Ecosysteemdiensten in kaart brengen en waarderen

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht)

RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) RFM Regulated Fund Management BV Registratiedocument (als bedoeld in artikel 4:48 lid 1 Wet op het financieel toezicht) I Gegevens betreffende de werkzaamheden van de beheerder RFM Regulated Fund Management

Nadere informatie

Nuffic Neso Mexico. Janneke de Geus Director 22 maart 2011

Nuffic Neso Mexico. Janneke de Geus Director 22 maart 2011 Nuffic Neso Mexico Janneke de Geus Director 22 maart 2011 Bienvenidos a Nuffic Neso México! Wie, wat, waar, wanneer Nuffic Neso Mexico 2011 Activiteiten Plannen Marktonderzoek Hoger onderwijs in Mexico

Nadere informatie

Evaluatie UNU-CRIS (UNITED NATIONS UNIVERSITY - The Research and Training Programme on Comparative Regional Studies)

Evaluatie UNU-CRIS (UNITED NATIONS UNIVERSITY - The Research and Training Programme on Comparative Regional Studies) Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie Beleidscontext algemeen UNU-CRIS Evaluatie UNU-CRIS (UNITED NATIONS UNIVERSITY - The Research and Training Programme on Comparative Regional Studies)

Nadere informatie

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente Het I*Teach project Innovative Teacher B Nico van Diepen Universiteit Twente Overzicht Het project De doelen De resultaten De plannen Het project Internationaal / EU Leonardo Partners - Sofia University

Nadere informatie

Informatie Subsidiefondsen Student Union Universiteit Twente

Informatie Subsidiefondsen Student Union Universiteit Twente Informatie Subsidiefondsen Student Union Universiteit Twente Kenmerk: volgt 5 De subsidiefondsen van de Student Union zijn in drie categorieën ingedeeld, volgens onderstaand figuur. Per categorie staat

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

Brochure Planning, Protection & Optimiz.

Brochure Planning, Protection & Optimiz. Brochure Planning, Protection & Optimiz. Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT WERKDOCUMENT. Commissie cultuur en onderwijs 7.3.2008

EUROPEES PARLEMENT WERKDOCUMENT. Commissie cultuur en onderwijs 7.3.2008 EUROPEES PARLEMENT 2004 Commissie cultuur en onderwijs 2009 7.3.2008 WERKDOCUMENT inzake het voorstel voor het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een actieprogramma ter verhoging

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2015. Universiteitsfonds Universiteit voor Humanistiek

Beleidsplan 2013-2015. Universiteitsfonds Universiteit voor Humanistiek Beleidsplan 2013-2015 Universiteitsfonds Universiteit voor Humanistiek Beleidsplan Universiteitsfonds Universiteit voor Humanistiek 2013-2015 Vastgesteld in de bestuursvergadering van 30 augustus 2013

Nadere informatie

Brochure Service Strategy

Brochure Service Strategy Brochure Service Strategy Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Anton de Kom Universiteit Paramaribo, Suriname. Presentatie IUS 25 Februari 2014

Anton de Kom Universiteit Paramaribo, Suriname. Presentatie IUS 25 Februari 2014 Anton de Kom Universiteit Paramaribo, Suriname Presentatie IUS 25 Februari 2014 Suriname anno 2014 Ontwikkelingsplan 2012-2016: Suriname in Transformatie Regeringsverklaring 2010-2015: Kruispunt Samen

Nadere informatie

Voorwoord. Voorzitter van stichting Blue Revolution Foundation. Karina Czapiewska 19-6-2014

Voorwoord. Voorzitter van stichting Blue Revolution Foundation. Karina Czapiewska 19-6-2014 Beleidsplan 2014 Voorwoord Dit beleidsplan voor de Blue Revolution Foundation geeft inzicht in de doelstellingen, activiteiten en verwachte besteding van gelden. Het plan is tevens opgesteld in het kader

Nadere informatie

Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014. Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut

Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014. Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut UITNODIGING Bestuursleden, Ambassadeurs, Young Ambassadors, Vrienden en Donateurs: bedankt! 2 Het Hubrecht Instituut

Nadere informatie

SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master

SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master SEFOTECH.NUT JOINT DEGREE awarded: M.Sc. Degree in Food Science, Technology and Nutrition SEFOTECH.NUT 2 History of the project -90s : IPs on brewing, wine making,

Nadere informatie

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP

Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie DURVEN DELEN OP WEG NAAR EEN TOEGANKELIJKE WETENSCHAP Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie!! " # "# $ -. #, '& ( )*(+ % & /%01 0.%2

Nadere informatie

Aan dtkv. De Raad van Ministers De Minister van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning a.i. De heer José M.N. Jardim Alhier.

Aan dtkv. De Raad van Ministers De Minister van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning a.i. De heer José M.N. Jardim Alhier. Aan dtkv De Raad van Ministers De Minister van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning a.i. De heer José M.N. Jardim Alhier Uw nummers (letters): Onderwerp: Bijlage(n): 2015/001037 2015/011066 Uw brief

Nadere informatie

Beta s rol in toekomstige PhD programma s

Beta s rol in toekomstige PhD programma s Sessie Lunteren, over Verleden, heden en toekomst van het PhD onderwijs Beta s rol in toekomstige PhD programma s Geert-Jan van Houtum Wetenschappelijk directeur van Onderzoeksschool Beta voor Operations

Nadere informatie

Studiebegeleiding & tutoraat

Studiebegeleiding & tutoraat Studiebegeleiding & tutoraat Patricia Post-Nievelstein, Head Tutor, University College Utrecht Richard van den Doel, Senior Tutor, University College Roosevelt Oscar van den Wijngaard, Coordinator Academic

Nadere informatie

Brochure ISO 27002 Advanced

Brochure ISO 27002 Advanced Brochure ISO 27002 Advanced Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Directeur onderwijsinstituut

Directeur onderwijsinstituut Directeur onderwijsinstituut Doel College van van Bestuur Zorgdragen voor de ontwikkeling van het facultair en uitvoering en organisatie van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 2.6, eerste lid, en 7.4a, vijfde lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek;

Gelet op de artikelen 2.6, eerste lid, en 7.4a, vijfde lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek; CONCEPT Besluit van tot wijziging van onder meer het Bekostigingsbesluit WHW in verband met wijziging van de bekostiging van de universiteiten per 2005 Op de voordracht van de Staatssecretaris van Onderwijs,

Nadere informatie

BENELUX RESEARCH PROJECT.

BENELUX RESEARCH PROJECT. BENELUX RESEARCH PROJECT INTRODUCTIE Ben jij een enthousiaste en ambitieuze student aan de RSM, ESE of een andere faculteit *? Ben jij op zoek naar een elective of extracurriculaire activiteit, en wil

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL 1. Uitgangspunten Deze profielschets is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d. 17 mei 2013

Nadere informatie

De besturen van de faculteiten Technische Natuurkunde, Scheikundige Technologie en Wiskunde en Informatica:

De besturen van de faculteiten Technische Natuurkunde, Scheikundige Technologie en Wiskunde en Informatica: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ex art. 9.15 lid I WHW ten behoeve van de universitaire lerarenopleidingen TUE De besturen van de faculteiten Technische Natuurkunde, Scheikundige Technologie en Wiskunde en

Nadere informatie

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2014/2111(DEC) 29.1.2015

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2014/2111(DEC) 29.1.2015 EUROPEES PARLEMENT 2014-2019 Commissie begrotingscontrole 29.1.2015 2014/2111(DEC) ONTWERPVERSLAG over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Europees Spoorwegbureau voor

Nadere informatie

Werken met commissies

Werken met commissies Werken met commissies Inleiding De Raad van Commissarissen van Maasvallei streeft in het kader van good governance naar transparantie en het zo goed mogelijk invullen van haar rol als toezichthouder op

Nadere informatie

Borging kwaliteit en functioneren examencommissies

Borging kwaliteit en functioneren examencommissies Borging kwaliteit en functioneren examencommissies Wageningen University 20 mei 2015, Prof. Dr. Martin Kropff Rapport Verdere Versterking Aanleidingen voor mijn verhaal:! Rapport onderwijsinspectie Vraag:

Nadere informatie

De buitenlandse studenten, doorgaans jonge dertigers, Geo-informatiekunde en aardobservatie op het ITC

De buitenlandse studenten, doorgaans jonge dertigers, Geo-informatiekunde en aardobservatie op het ITC G EOGRAFISCHE INFORMATIE HEEFT ONS BEELD OVER I RAK ALS ZANDBAK Geo-informatiekunde en aardobservatie op het ITC 48 Het International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation, kortweg

Nadere informatie

Stichting Noorderslag

Stichting Noorderslag Stichting Noorderslag Jaarrekening 2013 Administratiekantoor De Rekenkamer Zuidlaarderweg 69A 9479 PR Groningen Telefoon (050)4090546 INHOUD Balans per 31 december 2013 3 Functionele exploitatierekening

Nadere informatie

BIJLAGEN. Voortgangsrapportage Watersector 2004

BIJLAGEN. Voortgangsrapportage Watersector 2004 BIJLAGEN Voortgangsrapportage Watersector 2004 BIJLAGE 1 In de hierna volgende tabellen zijn input en output gegevens opgenomen m.b.t. uitgaven over 2004. De tabellen zijn samengesteld uit gegevens verkregen

Nadere informatie

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten Verklaring van Münster omtrent de onderlinge relaties op het gebied van hoger onderwijs, wetenschap en onderzoek tussen Nederland, de Vlaamse Gemeenschap van België, het Groothertogdom Luxemburg, Nederland

Nadere informatie

Stichting International Development Student Society Nederland. Beleidsplan 2014-2015

Stichting International Development Student Society Nederland. Beleidsplan 2014-2015 Stichting International Development Student Society Nederland Beleidsplan 2014-2015 Delft, juni 2014 Oosteinde 242a 2611 SV Delft +31 (0) 647434808 Kvk-nummer: 58297618 Fiscaal nummer: 852972076 Dossiernummer:

Nadere informatie

Profielschets Raad van Toezicht. juni 14

Profielschets Raad van Toezicht. juni 14 Profielschets Raad van Toezicht juni 14 : De Raad van Toezicht van de stichting Caransscoop is het in de statuten verankerd orgaan dat belast is met het intern toezicht op het beleid van de Bestuurder

Nadere informatie

2. voorbeeld beleidsartikel

2. voorbeeld beleidsartikel Artikel Algemene doelstelling Rol en verantwoordelijkheid minister Beleidsartikel 3. Innovatie (van het fictieve Ministerie van Groei en Geluk) Een relatief sterke positie van Nederland in de EU op het

Nadere informatie

Financiële Verantwoording 2014. Stichting OOK- OC!

Financiële Verantwoording 2014. Stichting OOK- OC! Financiële Verantwoording 2014 Stichting OOK- OC! Onderzoek en Ontwikkeling voor het verbeteren van de Kwaliteit van Ondersteunde Communicatie voor mensen met beperkingen en hun omgeving 1 P agina Inhoudsopgave

Nadere informatie

Reglement Subsidiefondsen Student Union

Reglement Subsidiefondsen Student Union Kenmerk: SU 08/098 Reglement Subsidiefondsen Student Union Artikel 1. Algemene bepalingen 1.1 Het Basisreglement Student Union is op dit reglement van toepassing. 1.2 In dit reglement wordt verstaan onder:

Nadere informatie

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht. 6. Raad van Toezicht 14-04-2014 Versie 6.02 Huishoudelijk reglement Raad van Toezicht Status Definitief Artikel 1: Positionering Raad van Toezicht Ingevolge de statuten bestuurt het College van Bestuur

Nadere informatie

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ sformulier voor de projectvoorstellen. sformulier projectvoorstellen KFZ Callronde: Versie 14-02-13 Instelling: Naam project: 1) Algemeen Het beoordelingsformulier wordt gebruikt om de projectvoorstellen

Nadere informatie

NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN. Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management

NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN. Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management Henk Hendriks Van Beekveld & Terpstra Studiedagen LVC 3 Cuijk 20 januari

Nadere informatie

www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014 CWTS B.V. Centre for Science and Technology Studies, Leiden University

www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014 CWTS B.V. Centre for Science and Technology Studies, Leiden University REPORT Onderzoek naar unieke uitvindingen zoals beschreven in octrooifamilies gebaseerd op onderzoek van TO2-instituten en hun medewerkers in de periode 2001-2010 www.cwtsbv.nl Page 2 18 november 2014

Nadere informatie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie Brochure ABC of ICT Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Wij danken allen die het mogelijk hebben gemaakt om deze Conferentie te houden.

Wij danken allen die het mogelijk hebben gemaakt om deze Conferentie te houden. Voorwoord Dit concept document is tot stand gekomen vanuit presentaties, discussies en overwegingen met verschillende belangengroepen bij de Organisatie van de Conferentie Ordening Goud sector in Suriname

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing

Nadere informatie

Publiek Private Partnerschap faciliteit. Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012

Publiek Private Partnerschap faciliteit. Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012 Publiek Private Partnerschap faciliteit Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012 Onderwerpen in de presentatie Thema's en sub-thema's Drempelcriteria Procedures

Nadere informatie

: Inzet middelen Stimuleringsfonds t.b.v. Science Park. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 2.

: Inzet middelen Stimuleringsfonds t.b.v. Science Park. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 2. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 31 oktober 2006 Nummer PS : PS2006IME05 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2006MEC002172i Portefeuillehouder: Dr. G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

(financiële) verantwoording passend onderwijs

(financiële) verantwoording passend onderwijs (financiële) verantwoording passend onderwijs Conferentie Naoberschap - Meesterschap, vrijdag 10 oktober 2014 Start with why? Waarom is verantwoording van belang? Hoe geef ik handen en voeten aan verantwoording?

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. Stichting Fondsenbeheer Landbouw en Zorg Nederland Jaarrekening 2014 - pag. 1

JAARREKENING 2014. Stichting Fondsenbeheer Landbouw en Zorg Nederland Jaarrekening 2014 - pag. 1 JAARREKENING 2014 Stichting Fondsenbeheer Landbouw en Zorg Nederland Jaarrekening 2014 - pag. 1 Inhoudsopgave Jaarverslag 2014 1. Bestuursverslag 2. Balans per 31-12-2014 3. Staat van Baten en Lasten over

Nadere informatie

Doctoraatsreglement van de FPPW

Doctoraatsreglement van de FPPW FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Doctoraatsreglement van de FPPW Unaniem goedgekeurd door de Faculteitsraad op 17 september 2014 1. Inleiding Dit reglement bevat faculteitsspecifieke

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie