Lees De Pers met PressReader. Download PressReader en lees de krant op tablets en smartphones gratis (registratie verplicht) PressReader.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lees De Pers met PressReader. Download PressReader en lees de krant op tablets en smartphones gratis (registratie verplicht) PressReader."

Transcriptie

1 Dinsdag depers.nl Lees De Pers met PressReader Download PressReader en lees de krant op tablets en smartphones gratis (registratie verplicht) PressReader.com PUZZEL MEE EN WIN! MAAK DEZE WEEK KANS OP een weekend op de Lithse Ham voor 4 personen in een chalet t.w.v 175 euro. DAGELIJKS WINNEN Cryptogrammen Tips&Trucs boek Op de puzzelpagina vindt u alle informatie. Roodharigen zijn sexy zonder dom te zijn... Pagina 11 Brouwer maakt zijn laatste punt Harm Brouwer, de hoogste baas van het Openbaar Ministerie, stapt bijna op. Hij pleit voor inzet van criminele burgerinfiltranten. Het rapport van Van Traa waart nog rond als een spook. We zijn inmiddels vijftien jaar verder in onze professionalisering. FRANK GROELIKEN Excuses maken aan iemand die ten onrechte vastzat, is me niet door iedereen in dank afgenomen.... Pagina 8 De Belgische huiljuich maakt overuren... Thijs Zonneveld Pagina 21 Tegen wil en dank De opgetuigde missie in... Pagina 4 Kunduz is niet populair. PSV mist zijn duivel Afwezigheid van Toivonen... Pagina 23 kost Eindhoven de landstitel. 14:00 uur Spoeddebat Kamer wil opheldering over Torentje-gesprek met Zeeuws Statenlid. 20:00 uur Show Spinvis staat in Het Oude Luxor met zijn show Weerman. Goeie timing. 20:45 uur Champions League Van der Sar neemt het met Man U. op tegen FC Schalke 04.

2 2 Eerst Minder doden, maar het verkeer wordt niet veiliger. Pinokkio Pagina 5 Cartoon Argus Natuurbranden in paasweekend Bommen missen goedgehumeurde kolonel #Libië Een aanval van de NAVO op een militair complex in Tripoli kostte drie mensen het leven. Gaddafi zelf zou ongedeerd zijn. Redactie buitenland Amsterdam Door een luchtaanval van de NAVO op een militair complex in Tripoli waar de Libische leider Muammar Gaddafi zijn residentie heeft, zijn gisteren drie mensen om het leven gekomen. Er vielen 45 gewonden, meldde de Libische regering. Volgens de Libische regering moet Gaddafi zelf het doelwit zijn geweest van het bombardement. Een functionaris die kort na de aanval buitenlandse journalisten rondleidde door de zwaar gefortificeerde zone, sprak van een moordpoging. Westerse gevechtsvliegtuigen bombardeerden in de nacht van zondag op maandag het complex Bab al-aziziyah. Een kantoor van Gaddafi werd verwoest. Het is niet duidelijk waar de zelfbenoemde Gids van de Revolutie zich op het moment van de aanval bevond. Een zegsman van de regering zei later wel dat de kolonel ongedeerd en goedgehumeurd is. Extreem heet en droog heeft een keerzijde Mubarak fit genoeg voor de gevangenis Caïro De Egyptische oud-president Hosni Mubarak is volgens een arts die hem onderzocht fit genoeg om te worden overgeplaatst naar de ziekenboeg van de Tora-gevangenis in Caïro. Dat heeft de openbaar aanklager zondagavond bekendgemaakt. Mubarak wordt verdacht van corruptie en betrokkenheid bij de gewelddadige dood van ruim achthonderd betogers tijdens de opstand. Oud-minister Max van der Stoel overleden Den Haag Oud-minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel (86) is zaterdagavond overleden. De PvdA er was minister in het kabinet-den Uyl ( ). In 1991 stelden de VN hem aan als speciaal rapporteur voor de mensenrechten in Irak. Tevens was hij de eerste Hoge Commissaris voor de Minderheden van de OVSE. Nederland verliest een icoon op het terrein van de mensenrechten, aldus premier Mark Rutte. Start up Mini-sudoku In de mini-sudoku gebruikt u op elke horizontale rij, op elke verticale rij en in elk vak de cijfers 1 tot en met 6 één keer. Meer puzzelen? Zie pagina 19 ChristenUnie wil VNresolutie tegen Syrië Den Haag De ChristenUnie wil dat minister Uri Rosenthal zich binnen de Europese Unie en de Verenigde Naties gaat inzetten voor een VN-veiligheidsresolutie om het geweld in Syrië te stoppen. Volgens Tweede Kamerlid Joël Voordewind moet de internationale gemeenschap het regime van president Bashar al-assad duidelijk maken het geweld niet te tolereren (zie ook pagina hiernaast). SANDERS-PUZZELLAND Meer belangstelling voor de heilige koe Amsterdam De AutoRAI heeft dit jaar 23 procent meer bezoekers getrokken dan de vorige editie in Dat liet de organisatie weten na sluiting van de beurs, die werd gehouden van 13 tot en met 23 april. In totaal zochten autoliefhebbers de RAI op voor de tweejaarlijkse show. De AutoRAI moest weer een ouderwets autofeestje worden na de versoberde crisistentoonstelling in Doet nummer 14 het of doet ie het niet? Amsterdam Mogelijk wordt vandaag bekend of Johan Cruijff een officiële functie gaat bekleden bij Ajax. Daarover wordt de ledenraad van Ajax bijgepraat door voorzitter Rob Been junior. Ook zal de ledenraad vermoedelijk een benoemingscommissie installeren die op zoek gaat naar kandidaten voor de nieuwe raad van commissarissen. Die moet een opvolger vinden voor Rik van den Boog, de vertrekkend directeur Al meer dan 500 doden bij rellen in Nigeria Lagos In het overwegend islamitische noorden van Nigeria zijn meer dan vijfhonderd mensen omgekomen tijdens de geweldsexplosie na de presidentsverkiezingen. Dat meldt mensenrechtenorganisatie CRC. Jongeren gingen de straat op na de verkiezingen omdat winnaar Goodluck Jonathan, een christen uit het zuiden, volgens hen fraude zou hebben gepleegd. #Brand Geen vrije dag voor de brandweer. Die moest hard blussen op de Drentse hei, met hulp van het leger. Redactie binnenland Amsterdam Het hete en droge weer leidde her en der tot natuurbranden. De heftigste was die in het Drentse natuurgebied Fochteloërveen. Die heeft de brandweer gisteravond pas onder controle gekregen, al moesten de spuitgasten afgelopen nacht wel doorgaan met blussen. Af en toe laaiden de vlammen door de wind namelijk weer op, maar het vuur breidde zich volgens de aanwezige brandweercommandant gisteren niet meer uit. Er is tussen de 50 en 100 hectare aan natuur verloren gegaan. Dit gaat richting de 100 hectare, aldus beheerder Rombout Bennema van Natuurmonumenten. Volgens de commandant wordt de brandweer bij het blussen gehinderd door de ondergrond, waarin de brandweerlieden diep wegzinken. De stukken die nog branden, kunnen niet te voet worden bereikt. Daarom blijven de militaire blushelikopters actief. Een klein brandje in de duinen bij Bergen aan Zee werd gisteren snel gedoofd. Zondagnacht was het ook al raak, met een brand op een voormalig schietterrein van defensie in het Drentse Witterveld. Daarbij ging in totaal vijf hectare natuur in vlammen op. Ook echt zware jongens vrijgelaten uit Guantánamo #Guantánamo WikiLeaks slaat weer toe. Tientallen gevaarlijke gevangenen zouden zijn vrijgelaten uit Guantánamo. Redactie buitenland Amsterdam De Verenigde Staten hebben tientallen gevangenen van detentiekamp Guantánamo Bay, die werden gezien als een groot risico voor de veiligheid, vrijgelaten. Dat blijkt uit geheime documenten van de onthullingssite WikiLeaks, waaruit diverse media gisteren citeerden. In de afgelopen jaren hebben meer De beste aanval is die door de lucht. ANP dan zevenhonderd mensen gevangen gezeten in Guantánamo Bay. Onder hen waren 220 gevaarlijke extremisten en 380 laaggeplaatste voetsoldaten, aldus The Daily Telegraph. De overige 150 zouden onschuldige Afghanen en Pakistani zijn, die waren aangezien voor anderen of op het verkeerde moment op de verkeerde plaats waren. Een van de gevaarlijke ex-gevangenen is Abu Sufian bin Qumu, tegenwoordig een kopstuk van de opstand in Libië. Zes jaar lang zat hij vast in Guantánamo Bay. Hij vocht met de taliban tegen de Sovjet-Unie en was chauffeur van Osama bin Laden. Pasen 2011 eentje om te onthouden Leidschendam Pasen 2011 heeft in toeristisch opzicht alle records gebroken. Meer dan een half miljoen Nederlanders genoten in eigen land van een vakantie met mooi weer en ruim 1 miljoen buitenlanders brachten de paasdagen hier door. Niet eerder waren zoveel toeristen tijdens de paasdagen in Nederland. Alle bezoekers samen brachten zo n 750 miljoen euro in het laatje, ook een record. Nederlandse toeristen gaven 550 miljoen euro uit aan verblijf, amusement, eten en drinken. Buitenlandse gasten, waarvan 65 procent Duitsers, spendeerden 200 miljoen. Ook in dat opzicht verbreekt Pasen 2011 alle records, stelt het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen. Paris voor de rechter Übersocialite Paris Hilton moet deze week naar de rechtbank. Om te getuigen tegen de man die vorig jaar haar huis probeerde binnen te dringen. Paasrecord Het driedaagse muziekfestival Paaspop in Schijndel, met onder anderen Anouk, heeft dit jaar het recordaantal van bezoekers getrokken. Gezellig dagje Gaga Lady Gaga zou plannen hebben om een eigen attractiepark te beginnen: Monster Island, met slangen, zombies en aliens.

3 Weg met Iran, weg met Hezbollah! Demonstranten in Dera a Eerst 3 De koppige boeren in de frontlinie #Syrië Tanks hebben het antieke centrum en vooral de Omari moskee omsingeld, het centrum van protest in de stad. Waarom manifesteert het Syrische leger zich zo in Dera a? Eva Ludemann Amsterdam Het is een stoffige nederzetting van zo n boeren, diep in het zuiden van Syrië, op ruim honderd kilometer van hoofdstad Damascus. En juist hier grijpt het Syrische regime hard in, omdat de protesten die inmiddels het hele land in vuur en vlam zetten, hier werden geboren. Het begon op 15 maart, met schoolkinderen die leuzen op de muur kalkten weg met de regering!, geïnspireerd door hun Egyptische en Tunesische leeftijdsgenoten. Vijftien kinderen werden achter de tralies gezet. Maar daarmee was de kiem voor het verzet niet verdwenen, integendeel, de woede werd alleen maar aangewakkerd. En de boeren van Dera a kookten al bijna over van haat. Vervloekt Die was vooral gericht tegen de inmiddels vervangen gouverneur Faysal Kalthum, de alom vervloekte belichaming van alle problemen die Dera a al jaren teisteren. Kalthum heerste over het stadje en de gelijknamige provincie vanaf 2006 en stond bekend als zeer corrupt. Maar het meest haatten de boeren hem, omdat hij de beloofde verkoop van landbouwgrond steeds uitstelde. Dera a kampt met groeiende watertekorten, een enorm probleem dat de inwoners direct bedreigt in hun bestaan. De watercrisis is de afgelopen jaren exponentieel verergerd door de instroom van vluchtelingen. Economische vluchtelingen uit vooral Noord-Oost Syrië, vroeger de graanschuur van het land, maar nu Videobeelden uit Dera a. REUTERS/AFP/YOUTUBE volledig opgedroogd en nauwelijks vruchtbaar. En vluchtelingen uit Irak die een veilig heenkomen zochten. De Syrische regering voorzag de problemen al lang geleden: de run op de steden door arme, werkloze boeren als gevolg van opdrogende waterbronnen in het hele land. En daarmee ook voedseltekorten, stijgende prijzen. Syrië zette ook in en rond Dera a projecten op om landbouwgrond te creëren te ontrotsen en voor weinig te verkopen aan boeren. Dit om de trend te keren: de straatarme, landloze boeren moesten weer weg uit de stad. De projecten kregen steun van VN-organisaties en verschillende landen, waaronder Nederland, al wil minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) nu alle hulp stilzetten. De verdeling van het land onder de boeren was een van de taken van de corrupte gouverneur Kalthoum, maar die maakte er een privéhandeltje van en een ongeregeld zootje. En vervolgens verbood hij boeren ook nog eens waterputten te slaan. Daarmee had de onvrede het kookpunt bereikt, de revoluties in Tunesië en Egypte waren het laatste duwtje dat de jeugd en de boeren van Dera a nodig hadden. De Syrische veiligheidsdiensten doken er met grof geweld bovenop. Om een voorbeeld te stellen voor de rest van het land. En omdat de inwoners van Dera a bekendstaan als oerconservatieve, koppige soennieten, die niets moeten hebben van het regime van Alawieten, die zij als een soort sjiieten zien, en handlangers van Iran. Tijdens de demonstraties werd geschreeuwd tegen corruptie, de noodtoestand en het gebrek aan mensenrechten. Maar er klonken ook slogans als: Weg met Iran, weg met Hezbollah. Wij willen godvruchtige moslims! Moordpartij Daarmee sprong het alarm van de regering in Damascus op rood. Deze leuzen werden ook gebruikt in de jaren zeventig en tachtig, toen de Moslimbroeders met aanslagen het Alawitische minderheidsregime omver probeerden te werpen. Het Syrische leger bombardeerde in 1982 het Moslimbroederhoofdkwartier in de Noord-Syrische stad Hama, waarbij het tussen de zeventien- en veertigduizend inwoners doodde. Denk aan Hama, is nu de boodschap van het leger aan Dera a. Het stadscentrum is omsingeld en hermetisch afgesloten. Om de inwoners te intimideren en vooral ook te isoleren. Dera a is zeer strategisch gelegen, het is de eerste nederzetting na de oversteek van de Jordaans-Syrische grens. Hier wachten de taxi s en busjes op passagiers van en naar Damascus, want de snelweg naar de Syrische hoofdstad begint hier. En eindigt hier, voor Syriërs die naar Dera a hadden willen reizen om hun landgenoten in hun opstand te steunen. Geweld Al 350 doden bij demonstraties Syrische legertroepen vielen gisteren met tanks Dera a binnen. Een prominente activist verklaarde tegenover persbureau Reuters dat al ten minste 18 mensen gedood werden bij deze eerste inzet van tanks, sinds vreedzame protesten voor meer democratie op 18 maart losbarstten in de zuidelijke stad. Veiligheidstroepen hebben in totaal al 350 slachtoffers gemaakt tijdens de demonstraties die verspreid zijn over heel Syrië. Eenderde van de doden viel in de afgelopen drie dagen. Het Witte Huis betreurt het wrede geweld van de Syrische regering tegen het eigen volk, aldus de Amerikaanse president Barack Obama, die sancties overweegt. Vliegende Hollander Een 26-jarige Nederlander is door de Kroatische politie van de weg gehaald. De man reed met zijn Mercedes AMG minstens 248 kilometer per uur. Eigen aardbei eerst Het extreem mooie lenteweer heeft geleid tot een vroege start voor de Hollandse aardbeien, die de import-aardbeien verdringen uit de winkels. Wonderlijk herstel De door haar hoofd geschoten politica Gabrielle Giffords mag van haar artsen spaceshuttle Endeavour inclusief haar man uitzwaaien.

4 4 Eerst Een enkel Kamerlid hoopt nog stilletjes op een uitweg. #Kunduz De eigenwijze, eigenzinnige missie die GroenLinks in Kunduz eiste, krijgt langzaam vorm. Terwijl bijna niemand die eigenlijk wil. Een betere missie, tegen wil en dank De bouw van het kamp voor de politietrainers in Kunduz is al begonnen. MINISTERIE VAN DEFENSIE Kustaw Bessems Dirk Jacob Nieuwboer Den Haag Eén voor één druppelen ze binnen. Een toezegginkje hier, een ingewilligde eis daar. De door Nederlanders getrainde Afghaanse agenten in Kunduz krijgen die twee weken langere opleiding, belooft het kabinet. En, nee, het is echt niet de bedoeling dat ze tegen taliban gaan vechten. Zo krijgt de eigenwijze, eigenzinnig missie die Jolande Sap, fractievoorzitter van GroenLinks, voor zich zag langzaam vorm. Een deel van de Afghaanse politie krijgt dus straks misschien een betere training. Wonderlijk genoeg, want eigenlijk zit niemand op die opgetuigde missie te wachten. Om te beginnen willen de Afghaanse politieagenten het niet. Die langere training is nog tot daar aan toe, maar dat ze niet met de taliban mogen vechten gaat er bij velen niet echt in. Daarvoor gingen ze toch juist bij de politie? Voor de NAVO is het alleen maar lastig. Het bondgenootschap wil in 2014 weg uit Afghanistan en wil daarom zo snel mogelijk zo veel mogelijk agenten opleiden. Met veel pijn en moeite is een zesweekse training opgezet. Komen de Nederlanders aan met twee weken erbij. De Nederlandse regering dan. Die wil vooral de NAVO plezieren. Na het debacle met de Uruzgan-verlenging moet Nederland gewoon weer in de pas gaan lopen. De lange lijst met eisen helpt daar bepaald niet bij. Allemaal zijn ze een beetje meegesleept door D66, nog wat meer door de ChristenUnie en vooral door de GroenLinks-fractie. Die overlegt opnieuw over de missie, want wil die fractie deze missie met deze voorwaarden eigenlijk wel? Hoge toon Fractievoorzitter Jolande Sap eiste in februari op hoge toon een reeks toezeggingen van premier Mark Rutte. En de overige Kamerleden stemden, op Ineke van Gent na, in met de missie, waardoor het kabinet een meerderheid kreeg. Maar de GroenLinksers deden dat niet alleen omdat ze zo in die opgetuigde missie geloofden. De fractie koerste nog aan op een nee totdat hun fractievoorzitter de avond vóór een cruciaal debat bij een fractiemedewerker thuis vertrouwelijk met Rutte sprak. Daarna kwam zij terug met het nieuws dat Rutte al haar eisen had ingewilligd en zij op een ja wilde aansturen als hij dat ook in het debat hard genoeg zou doen. Sommige GroenLinksers voelden zich overvallen. De Kamerleden moesten in een paar dagen de knoop doorhakken, waarbij Sap ook haar eigen, prille leiderschap in de strijd gooide. Een poging de beslissing een paar dagen uit te stellen, waardoor de tegensputterende partij zich op het congres nog uit had kunnen spreken, werd geblokkeerd. Loyaliteit aan de nieuwe leider speelde een belangrijke rol in de keuze van de fractie. Als naast Van Gent meer Kamerleden Sap hadden laten vallen, was haar positie verzwakt geweest. Het besluit, en de manier waarop dat is genomen, hebben bij sommigen in de GroenLinks-fractie littekens achtergelaten. De Kamerleden togen in de weken erna zaaltjes in het land in om hun kritische achterban ervan te overtuigen dat ze echt iets goeds hadden binnengesleept. Terwijl sommigen zelf hun twijfels hadden en hebben of die toezeggingen wel zo haalbaar en wenselijk zijn. Ik heb later angstvisioenen van die zaaltjes gehad, zo blikt een Kamerlid terug. Geen weg terug Maar er lijkt geen weg terug. De regering komt keurig de door GroenLinks zelf afgedwongen afspraken na. De NAVO werkt mee. En de Afghaanse autoriteiten knikken ook keurig ja. De stekker eruit trekken terwijl iedereen keurig doet wat je zelf hebt gevraagd? Niet heel sterk. Voorlopig kan t allemaal nog niet zoveel kwaad. Integendeel, niemand kan echt bezwaar hebben tegen een betere opleiding van Afghaanse agenten. Een paar lessen mensenrechten en een voorzichtige, eerste poging tot alfabetisering zijn mooi meegenomen. In de laatste brief aan de Tweede Kamer schrijft het kabinet zelfs dat de NAVO overweegt de langere training op den duur in heel Afghanistan in te voeren. Je zou kunnen zeggen: het is een missie waar niemand écht op zit te wachten, maar het wordt wel een betere missie. Ingewikkelder is de eis dat de agenten niet mogen vechten met de taliban. Stel dat het kan, én controleerbaar is, dan nog blijft altijd de vraag of het verstandig is om de Afghanen een beperking op te leggen waar ze helemaal niet op zitten te wachten. Een politiek risico voor Groen- Links is dat de eisen straks allemaal zijn ingewilligd, maar in werkelijkheid onhaalbaar blijken. Eerlijker zijn over de eisen, openlijk betwijfelen of die in de praktijk wel haalbaar zijn bijvoorbeeld, zou verwachtingen wat kunnen temperen. Maar ook dat is politiek niet makkelijk voor Sap. Waarom maakte de fractievoorzitter dan een paar maanden geleden nog zo n stampij? En er is de altijd dreigende veiligheidssituatie. Volgens het kabinet is de veiligheid in Kunduz de afgelopen maanden niet verslechterd maar er waren een viertal in het oog springende zelfmoordaanslagen. Bij een kwam nota bene de politiecommandant van Kunduz om. En de verwachting is dat de activiteiten van de strijders de komende tijd zullen toenemen, omdat winter en voorjaar altijd relatief rustig zijn. Kunduz is geen Uruzgan, maar kunnen er toch geen slachtoffers vallen, bij die missie waarover zulke twijfels bestaan? Stilletjes Een enkel Kamerlid hoopt nog stilletjes op een uitweg: zo strak aan de eisen vasthouden dat het kabinet die niet in kan lossen en de missie alsnog kan worden afgeblazen. Maar dat is onwaarschijnlijk. Het kabinet doet op papier al het mogelijke om Groen- Links te behagen en voert de druk publicitair subtiel op. Een belangrijke meerwaarde van Nederland zijn onze hersenen, ons vernuft, zei minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal in de Volkskrant. Ons denkwerk over de politiemissie in Kunduz wordt zeer gewaardeerd. Nu iedereen het licht heeft gezien, zal GroenLinks toch zeker niet afhaken? Brutale dief Een 28-jarige man uit Etten-Leur heeft nadat hij uit een politiecel in Breda was vrijgelaten, op het terrein van het politiebureau een fiets gestolen. Huwelijk is een gok Britse gokfirma s verdienen miljoenen aan het huwelijk van prins William en Kate Middleton. Zo kun je inzetten op het eerste cliché in de preek. Volendams succesje? Zou het de 3JS eindelijk lukken? Hun kans op succes tijdens het Eurovisie Songfestival wordt steeds hoger ingeschat door de wedkantoren.

5 Eerste getallen laten stijging aantal ernstig gewonden zien. Willem Bonekamp Woordvoerder ministerie van I. en M. Eerst 5 Pinokkio Alléén met het aantal doden gaat het goed Mooimakerij, fabeltjes, halve waarheden, Pinokkio prikt ze door. Reacties en suggesties naar: Marcia Nieuwenhuis Den Haag Wat is de bewering? De SWOV zet vraagtekens bij het dalende aantal verkeersdoden. Uit cijfers over ernstige verkeersgewonden blijkt dat de onveiligheid toeneemt. Wie zegt dat? Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Waar zegt de stichting dat? Op op 18 april Hoe zat het ook alweer? Volgens minister van Infrastructuur en Milieu Melanie Schultz van Haegen (VVD) is het aantal Nederlanders dat is omgekomen in het verkeer in 2010 met 11 procent gedaald tot 640. De SWOV zet vraagtekens bij die daling. De politie zou verkeersdoden niet goed registreren en uit cijfers over ernstige verkeersgewonden blijkt volgens de stichting juist dat het slecht gaat met de verkeersveiligheid. Niet waar / Deels waar / Waar Wat is waar? Het CBS heeft 640 dodelijke slachtoffers geregistreerd, 80 slachtoffers minder dan het jaar daarvoor. Daarvoor analyseert het CBS gegevens uit drie bronnen: door artsen ingevulde doodsoorzaakformulieren, dossiers over niet-natuurlijke doodsoorzaken van arrondissementsparketten én de ongevalsrapporten van de politie. Het overgrote deel van het aantal verkeersslachtoffers wordt bepaald op basis van de gegevens van artsen en arrondissementsparketten. Aan de politiecijfers zijn door het CBS in 2010 slechts zes doden ontleend: 0,9 procent van het totaal. Dit aantal varieerde de afgelopen acht jaar tussen de drie (2008) en zeventien doden (2003). Het gaat met name om mensen die in Nederland zijn verongelukt en daar buiten zijn overleden. Hoewel Schultz van Haegen in het wekelijkse Vragenuurtje in de Tweede Kamer toegaf dat de politie minder nauwkeurig registreert, is de kans klein dat het aantal verkeersdoden sterk afwijkt, aan de politiecijfers wordt immers maar een miniem aantal slachtoffers ontleend. Personen die meer dan dertig dagen na het ongeval overlijden telt het CBS niet mee. Dit waren er achttien in 2010 en 31 in 2009, dus dat aantal is evenmin reden om aan te nemen dat het slecht gaat met de verkeersveiligheid. Blijft over de vraag hoe het zit met de ernstige verkeersgewonden. In 2008 bleek dat aantal ten opzichte van 2007 gestegen te zijn van naar , waarmee het niveau van 1993 (17.660) is bereikt. De meest recente cijfers duiden er volgens de SWOV op dat deze ongunstige trend zich in 2009 heeft voortgezet. Navraag bij het ministerie leert dat het aantal ernstige verkeersgewonden inderdaad is toegenomen. Ik kan nog niet vooruitlopen op het exacte getal, dat vereist check, check, dubbelcheck, maar de eerste cijfers laten wel een stijgende trend in het aantal ernstige gewonden zien, erkent woordvoerder Willem Bonekamp van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het betreft volgens hem vaak eenzijdige ongevallen waarbij maar één bestuurder betrokken is, die dan bijvoorbeeld de macht over het stuur verliest. Bonekamp: Ook al is elke dode er één te veel, cynisch genoeg kun je zeggen dat het met het aantal doden goed gaat, het aantal gewonden daar moeten we meer energie op inzetten. Eindoordeel De bewering is waar. Column Tommy Wieringa Slapeloosheid et kabinet Rutte: een worstelknoop. Men Hworstelt niet met elkaar zoals in het vorige kabinet, maar met zichzelf. Met het geweten, met verantwoordelijkheid, met gevoelens van schuld. Minister Rosenthal zagen we worstelen met de ophanging van een Iraanse Nederlander; hij had achteraf misschien wel meer kunnen doen maar we konden er zeker van zijn dat hij met de zaak in zijn maag gezeten had. De nacht van zaterdag op zondag is een van mijn slechtste nachten geweest, vergis u niet, zei hij in de Tweede Kamer. Met één slapeloze nacht wees hij ons op een functionerende gewetensfunctie. Ook minister Hillen had zeer geworsteld met de schuldvraag nadat onder zijn verantwoordelijkheid een helikopter was buitgemaakt door een zootje ongeregeld op het strand van Sirte. Hij had voorafgaand aan het Kamerdebat de kranten goed gelezen, die hem vertelden dat hij zich nederig moest betonen en spijt moest betuigen omdat het anders wel eens slecht voor hem zou kunnen aflopen. En spijt betuigen deed hij, alleen verloor hij onmiddellijk de maat uit het oog. Hij begon met excuses voor wat de bemanning is overkomen een interessante constructie: niet betuigde hij spijt over zijn gebrekkige oordeelsvermogen (in zijn eigen woorden: Je neemt risico s bij slecht zicht ), maar over wat de bemanning was overkomen. De dingen die gebeurden hadden niet mogen gebeuren, en dát speet hem. Arrogantie verloochent zich nooit, ook niet bij met de mond beleden spijt. In de tweede zin van zijn verweer ging hij direct op zichzelf over, het object waarmee hij immers het meest is begaan. Ik heb Meer dan Irakezen verdwenen Bagdad Meer dan mensen worden vermist in Irak sinds de Amerikaanse invasie in Dat heeft een Iraakse functionaris gisteren laten weten. Het is de eerste keer dat Irak dergelijke gegevens publiceert. Na de inval was er meer willekeurig geweld en steeg het aantal ontvoeringen. Tot nu toe zijn er zeven stoffelijke overschotten van de geregistreerde vermisten gevonden. de verantwoordelijkheid over deze militairen, en dat is mij zwaar gevallen. Het was geen aangename tijd. Als het gaat om mensen die onder jouw verantwoordelijkheid vallen, dan gaat mij dat persoonlijk aan. Hij had geleden kortom, waarmee zijn eigen leed het onderwerp werd, en niet dat van zijn personeel. Niemand kan zo mooi met zichzelf worstelen als minister Leers. Gert Leers is de bloei van alle worstelingen. In zijn innerlijke knoop ontwaren we Geert Wilders, rode brandweerwagens, zijn vroegere en zijn huidige opvattingen over asielproblematiek en meisjes die Sahar heten. Dat meisje, zoals hij in december in de Volkskrant zei: Ik had haar foto s gezien en toen ik ging slapen zat dat meisje in mijn hoofd. Zó ben ik daarmee bezig. De slapeloosheid in het kabinet Rutte is endemisch. Het heerst, zeggen de bewindslieden onder elkaar. De volgende worsteling staat al op het programma, met als thema de luchtsteun bij de bevrijding van Libië enerzijds en de sluiting van de grens voor Libische immigranten anderzijds. Tommy Wieringa is auteur van onder meer de roman Caesarion. Tsunami halveert productie Japanse auto s Tokio Japanse autofabrikanten hebben door de aardbeving en tsunami in maart veel minder voertuigen gemaakt. Zo maakten de Japanse fabrieken van Toyota ongeveer auto s, dik 60 procent minder dan in dezelfde maand vorig jaar en de laagste productie sinds januari Door de problemen verliest Toyota misschien zijn positie van s werelds grootste autofabrikant. Serie aardbevingen laat Sulawesi trillen Jakarta Een reeks aardbevingen heeft gisteren paniek veroorzaakt op het Indonesische eiland Sulawesi. Gebouwen zijn beschadigd geraakt maar er zijn nog geen berichten over slachtoffers, melden de plaatselijke autoriteiten. De eerste beving had een kracht van 6,2 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag 55 kilometer ten zuidoosten van Kendari, een stadmet zo n inwoners. Lichaam dode vrouw gevonden in het water Amsterdam De politie heeft gisteren in Amsterdam-West het lichaam van een nog onbekende vrouw aangetroffen in het water. Duikers van het arrestatieteam gingen op zoek na een melding dat er menselijke resten in het water bij de Geuzenkade waren gezien. Dat maakte de politie bekend. Het lichaam bleek nog volledig intact en de doodsoorzaak is nog niet duidelijk. Stokoude kaas Uit een test van de Consumentenbond blijkt dat meer dan de helft van de zakjes geraspte kaas in supermarkten niet vers is. Cheese! Een 23-jarige Haarlemmer is aangehouden omdat hij in een zwembad in Zandvoort stiekem foto s maakte van zich omkledende vrouwen. Foutje, bedankt Een 25-jarige Belg heeft het verkeerde koppeltje van de weg gereden. Hij meende zijn overspelige vriendin over te zien steken en gaf gas.

6 COMMERCIEEL STAF / MANAGEMENT FINANCIEEL / ECONOMISCH BanenIndex In de BanenIndex staan alle vacatures die de afgelopen week zijn gepubliceerd in De Pers en op de vacaturesite JobTrack.nl. Kijk voor de volledige vacaturetekst op Vul op de site het vacaturenummer in voor de volledige advertentietekst. DIVERSE BANEN ICT /TECHNIEK ONDERWIJS /ZORG

7 Ik hoop dat de Kamer serieus onderzoek gaat doen. I.A., alias Windhond Oud-medewerker van de MIVD Kamervragen over blunders MIVD in zaak-winhond #MIVD Naar aanleiding van onthullingen in De Pers wil de SP weten of de ministers van Defensie en Buitenlandse zaken cruciale informatie hebben verzwegen. Arnold Karskens Amsterdam Zakenman I.A. leverde in 2007 wapens in Afghanistan aan medewerkers van de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD voor operaties die buiten het ISAFmandaatgebied vielen. Afgelopen vrijdag publiceerde De Pers zijn persoonlijk relaas. SP-Tweede Kamerleden Harry Van Bommel en Jasper van Dijk willen nu weten of het juist is dat met wapens aanvallen op terroristische groeperingen zijn uitgevoerd? Zo ja, wanneer en op wie? Ook wil het tweetal duidelijkheid over het verwijt van de MIVD-medewerker dat vijf tot zes militairen zijn omgekomen omdat de MIVD niet volgens de regels informatie over twee bermbommenfabriekjes in Uruzgan heeft doorgegeven. 5 PUZZEL MEE EN WIN! MAAK DEZE WEEK KANS op een een Silan fiets & wasverzachterpakket t.w.v. 401,- DAGELIJKS WINNEN Hotelbonvoucher t.w.v. 40,- Op de puzzelpagina vindt u alle informatie. miljoen euro Zakenman I.A. eist 5 miljoen euro schadevergoeding van de Nederlandse staat omdat hij door een fout werd verraden. Overleg met taliban Daarnaast hielden medewerkers van de Nederlandse ambassade in Kaboel tegen het regeringsbeleid in overleg met de taliban. De Kamerleden: Wat was het doel van deze gesprekken? Bent u bereid de Kamer hierover desnoods vertrouwelijk te informeren? De ooit succesvolle zakenman I.A. eist minimaal vijf miljoen euro schadevergoeding van de staat omdat door onzorgvuldige ambassademedewerkers zijn werkzaamheden werden verraden en hij na dreigementen moest vluchten. Ik hoop echt dat de Kamer serieus onderzoek gaat doen naar deze affaire. Buiten Europa De MIVD-medewerker, die de codenaam Windhond droeg, bivakkeert momenteel buiten Europa. Ik weet met deze stap dat ik nu echte vijanden bij de MIVD heb die alles zullen doen om mij kapot te maken. Ik heb gehoord dat zij heel boos zijn geworden. Zakenman I.A. stelt de staat ook verantwoordelijk voor de dood van een vriend. Op verzoek van de Nederlandse ambassadeur in Kaboel organiseerde hij compleet met bodyguards een reis voor een oud-medewerker van Vrij Nederland en dagblad Trouw J. V. naar de zuidelijke stad Kandahar. Hij was me voorgesteld als journalist, maar bleek MIVDanalist te zijn. Als ik dat had geweten had ik hem nooit naar een bevriend stamhoofd gebracht waar hij overnachtte. Deze G. (55) werd later doodgeschoten. Ik weet zeker dat het logeren van J. V. in zijn huis de reden is van zijn dood. Het was met list en bedrog eigen onderdanen deelgenoot maken in een dodelijk spel zonder hem over de echte situatie te informeren. Portugal heeft een nóg iets groter probleem Lissabon Het overheidstekort van Portugal over 2010 is groter dan werd aangenomen. Het gat komt uit op 9,1 procent van het bruto binnenlands product, terwijl het was geraamd op 8,6 procent. Maar volgens minister van Economische Zaken Jose Vieira da Silva zijn er geen verborgen kosten. Citaat Amerikaanse huizen zijn ouderwets in trek Washington De verkoop van nieuwe huizen in de Verenigde Staten trekt aan. Dat blijkt uit cijfers van het Amerikaanse ministerie van Handel. In totaal werden in maart huizen verkocht, een stijging van ruim 11 procent ten opzichte van februari en 22 procent ten opzichte van maart Taliban graven zich een weg naar de vrijheid Kandahar Uit een gevangenis in de Afghaanse stad Kandahar zijn zo n vijfhonderd gevangenen ontsnapt. De bajesklanten wisten te ontsnappen door een ruim 350 meter lange tunnel te graven. De taliban lieten weten dat alle ontsnapten strijders zijn van de radicaal-islamitische terreurgroep. Eerst De lopende band van Saab blijft stilstaan En weer dus die VARA die dus echt structureel bezig is met een ongekende hetze tegen de PVV en mijzelf. 7 Trollhättan Het blijft onduidelijk wanneer autofabrikant Saab de productie, die al twee weken stil ligt, kan hervatten. Strenge eisen van de Europese Investeringsbank maken de toekomst van het Zweedse bedrijf nog altijd onzeker. Dat meldt Saab, eigendom van het Nederlandse Spyker Cars. Geert Wilders is klaar met Joop.nl, waar hij vergeleken wordt met Hitler. Vader die gezin doodde had schuld bij minnares Nanterre De 50-jarige Fransman wiens vrouw en vier kinderen vorige week dood werden gevonden in de tuin van hun huis, had een grote schuld bij een ex-minnares. Dat meldt de krant Le Figaro. De vrouw meldde zich bij de politie, nadat de vondst van de vijf lichamen bekend was geworden. Kaping van Italiaans vliegtuig verijdeld Rome Een man (vermoedelijk uit Kazachstan) probeerde dit weekend een Italiaans passagiersvliegtuig te kapen dat onderweg was van Parijs naar Rome. Hij bedreigde een stewardess met een scherp voorwerp en eiste dat het toestel naar Tripoli zou uitwijken, maar kon worden overmeesterd. Proces tegen Westergaard Amman In Jordanië is gisteren een proces begonnen tegen de Deense cartoonist Kurt Westergaard. Hij maakte in 2008 een omstreden tekening van de islamitische profeet Mohammed. Ook kranten die de cartoon publiceerden, worden in Jordanië vervolgd. Volgens de aanklagers hebben Westergaard en de kranten zich schuldig gemaakt aan godslastering. Westergaard zelf was niet aanwezig op de eerste procesdag. Ik ben nergens van op de hoogte. En ook al word ik gevraagd, ik ben niet van plan om te gaan. Ik wil niet het risico lopen dat ik ervaring opdoe met de gevangenissen in Jordanië, wat een hel zou zijn, zei de spotprenttekenaar. Op de cartoon van Westergaard is Mohammed afgebeeld met een bom in zijn tulband. De tekening was deel van een reeks in de krant Jyllands-Posten. De spotprenten leidden tot woedende reacties in de islamitische wereld. Westergaard werd met de dood bedreigd en overleefde op Nieuwjaarsdag 2010 een moordpoging. De hele maand april alle visitekaartjes voor de HELFT van de PRIJS! GRATIS verzending in april! 25% KORTING op alle soorten BRIEFPAPIER 1000 flyers A6 enkelzijdig full colour flyers A6 dubbelzijdig full colour Ook het adres voor: ROLL-UP BANNERS, BROCHURES EN POSTERS! Pecunia non olet Een 36-jarige Leidenaar kon een boete voor zijn vriend niet betalen op het politiebureau. Tot er plotseling ruim 1000 euro uit zijn onderbroek viel. Psss... visje kopen? Een 26-jarige man uit Lingewaard heeft zijn gestolen koikarpers teruggevonden op Marktplaats. Een plaatsgenoot bood ze te koop aan. Kinky kunst Holly-Ann Battye was kandidaat voor de raad van South-Northants, maar moet weg om een paar kinky fetishfoto s. Zelf noemt ze die kunstzinnig.

8 8 Perspectief Laat er geen misverstand over bestaan is een stopzin van me. #Opsporing Om de zware, georganiseerde criminaliteit effectiever te kunnen bestrijden, is de inzet van criminele burgerinfiltranten gewenst, vindt Harm Brouwer. De hoogste baas van het Openbaar Ministerie wil dit punt nog graag maken vlak voor zijn aftreden. Tekst Merel van Leeuwen Foto s Frank Groeliken We kunnen maar een op de vijf criminele organisaties oppakken. De minister wil een verdubbeling van dat aantal en bovendien moet de aanpak innovatiever. Bij dat laatste denk ik ook aan de burgerinfiltrant. Over een paar weken treedt Harm Brouwer terug als voorzitter van het College van procureurs-generaal, dan zit zijn maximale termijn van zes jaar erop. Met het vorige kabinet heeft hij gesprekken gevoerd over de randvoorwaarden, de risico s, wanneer criminele burgerinfiltranten wel en wanneer ze niet kunnen worden ingezet. Maar we hebben het niet kunnen afronden en ik zou graag willen dat dat toch een keer gebeurt. De inzet van criminele burgerinfiltranten is sinds de IRT-affaire en de commissie-van Traa halverwege de jaren negentig tot verboden terrein verklaard. Een politieonderzoek naar een grote drugsbende klapte, omdat de politie in het zogeheten IRT-team samenwerkte met een criminele infiltrant en grote partijen drugs op de markt bracht. Toen de methode uitlekte, werd het team ontbonden en deed een parlementaire enquêtecommissie onder leiding van Maarten van Traa onderzoek naar de opsporingsmethoden in Nederland. Wettelijk gezien mag het wel, de inzet van criminele burgerinfiltranten, maar de politiek staat het niet toe. Brouwer: Het rapport van de commissie-van Traa waart nog steeds rond als een spook. We moeten het verleden niet vergeten, maar bedenk wel dat we inmiddels vijftien jaar verder zijn in onze professionalisering. Hij vindt dat de stap weer moet worden gezet. Vooral omdat hij weet dat mensen zich regelmatig melden bij de politie met informatie over criminele activiteiten. Dat zijn vaak spijtoptanten, mensen die wroeging krijgen. Mensen uit bijvoorbeeld de financiële wereld en drugswereld. We kunnen er alleen weinig mee. Volgens de OM-baas is de inzet van deze criminele burgerinfiltranten noodzakelijk. Het is moeilijk om in de absolute top van die organisaties door te dringen. Die mensen hebben zichzelf goed afgeschermd, gebruiken geen telefoon en zijn tamelijk onbereikbaar. Maar het zijn wel diegenen die we graag het liefst oppakken. Hij is niet bang dat de inzet na verloop van tijd uit de rails loopt en dat criminele burgerinfiltranten ongelimiteerd worden gebruikt. Je moet zo n infiltratie, die onder andere wordt begeleid door het OM, zo kort mogelijk kunnen doen. Dus wil je iemand hebben die al in zo n criminele organisatie zit. Op de valreep wil Brouwer dit punt nog graag gemaakt hebben. Getraind in worst case Hand in de zij Als Brouwer op 19 mei afscheid neemt van het OM, is hij nog net geen 60 jaar. Hij gaf leiding aan mensen, die hij niet allemaal kent, maar zij kennen hem wel allemaal. Toen hij voorzitter van het college werd, introduceerde hij kantinebijeenkomsten. Een keer in de twee jaar ga ik alle parketten af om te spreken over actuele zaken en te discussiëren met het personeel. Brouwer praat nog steeds in de tegenwoordige tijd. De laatste kantinebijeenkomst is die bij de Dienstverleningsorganisatie OM (DVOM) in Utrecht. Hier zitten de mensen die over de ICT gaan, over het personeel en de financiën, die de dienstreizen boeken en het wagenpark beheren. Het jasje gaat uit, en met de microfoon in de hand legt Brouwer de volle zaal uit dat het OM voor een moeilijke tijd staat. Want ook al heeft het kabinet 46 miljoen voor de organisatie uitgetrokken, er wacht een enorme bezuinigingsoperatie. Dat gaat over jullie, dat kan jullie rechtstreeks raken, laat daar gaan misverstand over bestaan. We gaan terug van negentien naar tien regioparketten (OM-afdelingen in het land, MvL). Er zullen banen verdwijnen, vooral in de administratieve functies. De pretogen achter de bril kijken serieus, een hand in zijn zij. Brouwer krijgt negentien filmpjes van een minuut voorgeschoteld met opmerkingen en vragen van medewerkers van de DVOM. Zo blijkt dat verschillende parketten volslagen autonoom optreden, zelfstandig ipads aanschaffen of in een dienstauto willen rijden die niet in het wagenpark van het OM zit. En als de mensen van het DVOM hun collega s erop wijzen dat dat niet zomaar kan, krijgen ze de wind van voren. Dit moet echt afgelopen zijn, buldert Brouwer. Het kan absoluut niet dat het ene parket auto A wil en het andere parket auto B. Je rijdt met overheidsgeld, dat moet je goed beseffen. Verwijs ze maar door naar mij, dit is zo essentieel. En het begon zo gezellig vanochtend, zucht Brouwer. Er klinkt gelach uit de zaal. Na een rondleiding door het nieuwe gebouw stapt hij met een lunchzak bij chauffeur Frans in de auto. Als laatste eet hij zijn appel. Wil jij jouw appel niet? Dan neem ik m. Brouwer was nog maar net de baas van het OM toen de organisatie zwaar onder vuur kwam te liggen vanwege de Schiedammer parkmoord. Een man bekende in de zomer van 2004 dat hij in 2000 een 10-jarig meisje in een park in Schiedam had vermoord, terwijl Cees B. voor die moord was veroordeeld en al meer dan vier jaar onschuldig vastzat. De kritiek op het OM en de politie vanuit de media en de politiek was niet mals. Brouwer heeft zich de kritiek zeer aangetrokken en het OM is gekomen met een verbeterprogramma op het gebied van opsporing en vervolging. Bij mijn aantreden kreeg ik van minister Donner van Justitie de opdracht mee om meer eenheid in de organisatie van het OM te brengen, meer openheid naar buiten toe en te investeren in onze relaties met de advocatuur, rechtspraak, politie, wetenschap en media. Dat had Donner scherp gezien. We hebben er hard aan getrokken om de dialoog gaande De volgende Herman Bolhaar volgt Harm Brouwer op. Bolhaar, die al eerder in het college van pg s zat, was de laatste jaren hoofdofficier in Amsterdam. De vorige En jonkeer Joan de Wijkerslooth was de voorganger van Brouwer. De man van adel is nu hoogleraar in Leiden. De spraakmakende Super-pg Arthur Docters van Leeuwen raakte in 1998 in conflict met minister Sorgdrager. Er ontstond een gezagscrisis en Docters kreeg ontslag.

9 Ik vind het niet moeilijk om fouten toe te geven. Perspectief 9 CV Harm Brouwer Harm Nanne Brouwer, geboren 30 mei 1951 in Den Haag. Studie rechten aan de Rijksuniversiteit in Leiden Bedrijfsjurist bij Philips Eindhoven ( ) Rechter bij de rechtbank in Roermond ( ) Raadsheer bij het gerechtshof in Den Haag ( ) Hoofdofficier van het Openbaar Ministerie in Leeuwarden ( ) President van de rechtbank in Utrecht ( ) Lid van het College van procureurs-generaal ( ) Voorzitter van het College van procureurs-generaal ( ) scenario s te houden, met name met de media en de advocatuur. We zijn er nog niet, maar het heeft zeker iets opgeleverd, meer besef bij de burger van de moeilijkheden van het werk dat we doen. Morgen kan zich weer een incident voordoen. Dan doen we in de beeldvorming een paar stappen terug. Dat hoort erbij. Luxaflex De voorzitter van het College van procureurs-generaal huist op de vierde verdieping van het gebouw van het parket-generaal in Den Haag, door OM ers het Pag genoemd. De luxaflex naast Brouwers bureau zitten altijd dicht. Dat heb ik gedaan nadat ik een telefoontje kreeg van het ministerie van Landbouw dat hier tegenover zit. Ze vertelden dat ze op mijn computerscherm konden kijken. Hij informeert bij zijn secretaresse of er nog bijzonderheden zijn en stoomt door naar boven, naar Digna van Boetzelaer. Zij is hoofd juridische en bestuurlijke zaken bij het parketgeneraal en de rechterhand van Brouwer. Hoe bestaat het dat ze het daar zo uit de hand hebben laten lopen, foetert Brouwer. Heb je al contact met haar gehad, weten we wat de volgende stap is? De twee nemen een aantal actuele kwesties door. Naar buiten toe kleeft het beeld aan Brouwer dat hij als OM-baas veel te veel voor zijn mensen is gaan staan, en aanklagers die flinke steken hebben laten vallen, nooit publiekelijk is afgevallen. Een van Brouwers gevleugelde uitspraken is dat hij zijn mensen nooit op de mestkar zal zetten. Vanuit de organisatie heb ik juist de kritiek gekregen dat ik te weinig ben opgekomen voor de officieren van justitie die in de problemen zijn gekomen. Ik vind het helemaal niet moeilijk om fouten toe te geven als die zijn gemaakt, net zomin als ik het een probleem vind om excuses aan te bieden. Ik vind dat bij leiderschap, als ik dat rotwoord mag gebruiken, hoort dat je niet alleen solidariseert met je eigen organisatie, maar ook dat je erboven moet durven staan en dus zeg ik dat er fouten zijn gemaakt en wat we eraan gaan doen om die in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. Ik vind het terecht dat we als OM excuses aanbieden aan iemand die ten onrechte heeft vastgezeten. Maar dat is me niet door iedereen in dank afgenomen. Onder Brouwer nam het aantal officieren van justitie fors toe, van zeshonderd naar achthonderd. We doen nu grote witwaszaken, er lopen processen wegens grote vastgoedfraude en liquidatieprocessen, hoe ingewikkeld dat ook is. Je mag best kritiek hebben op het OM, maar we zijn wel vooruit gegaan met elkaar. Waar het minder goed is gegaan, is dat ik de afgelopen zes jaar heb willen bewijzen dat we netjes konden omgaan met de geheimhoudersgesprekken en de vernietiging daarvan. Brouwer doelt op het telefoonverkeer tussen advocaten en hun cliënten, waarbij de telefoon van de cliënt door de politie wordt afgeluisterd. Die gesprekken zijn vertrouwelijk en moeten buiten de strafdossiers worden gehouden. Als ze per abuis wel zijn opgenomen door de politie, moeten die taps direct worden vernietigd. Meerdere strafzaken zijn de afgelopen jaren stukgelopen, omdat dat niet was gebeurd. De rechtszaak tegen de Hells Angels in Amsterdam is wel de meest in het oog springende. Voordat het OM kon bewijzen dat het hier een criminele organisatie betrof, maakte de rechtbank in Amsterdam korte metten met de vervolging. Eric O. De marinier werd vervolgd wegens een schietincident in Irak, maar vrijgesproken. Hij en het OM troffen een schikking over schadevergoeding. Lucia de Berk De Haagse verpleegster werd vrijgesproken na eerder tot levenslang te zijn veroordeeld. Brouwer bood excuses aan en schadevergoeding. Ina Post De bejaardenverzorgster werd in 1987 voor moord veroordeeld tot zes jaar cel, maar werd vorig jaar vrijgesproken. Ook voor haar excuses en geld.

10 10 Perspectief Rechters zouden veel meer naar buiten moeten treden. Iedereen keek naar de betrokken officier van justitie die daar in bepaalde opzichten tekort is geschoten. Maar hij had ook een heleboel dingen goed gedaan. Uiteindelijk moet je jezelf als hoogste leidinggevende de vraag stellen: hoe zit je er zelf in? Ik wilde bewijzen dat het systeem van herkennen en vernietigen werkte. Achteraf moet ik constateren dat dat niet is gelukt. Inmiddels gaat het OM met de advocatuur binnenkort over op nummerherkenning, waarbij gesprekken van advocaten met hun cliënten technisch zijn uitgesloten van het afluisteren door de politie. Broodjes en karnemelk Het voorzitterschap van het College van pg s is een soort burgemeestersfunctie. Brouwer bemoeit zich met gevoelige zaken een paar honderd de afgelopen zes jaar, zet beleid uit met zijn mede-procureurs-generaal, de minister, de politie, en vele andere partners. Hij geeft lezingen in het land, neemt deel aan symposia en debatten, ontvangt medewerkers, gaat naar afscheidsrecepties en nog veel meer. Tijdens een lunchafspraak met het Platform Bezorgde Dienders zet Brouwer zelf de bordjes en de bekers op tafel, de pakken melk en karnemelk en schalen broodjes. Een oer- Hollandse lunch, met mannen die niet lullen, maar poetsen, aldus Brouwer die een broodje en drie appels eet. Ik heb mijn hele leven veel appels gegeten, vanuit het idee dat je daar niet dik van wordt. Hij wil vaart in de afspraken die het OM met deze club maakt. Ook een afspraak met het notariaat gaat in razend tempo. Ik wil weten of over bepaalde zaken goed is nagedacht, en daarna geen woorden, maar vooral daden. Wat opvalt in de gesprekken die Brouwer voert, of het nou met zijn eigen mensen is of met mensen van buiten, hij vraagt veel. Wat vind je ervan, hoe ga je dat aanpakken, kunnen jullie met een voorstel komen? En wie vaak naar hem luistert, hoort telkens dezelfde zinnen terugkomen: als je begrijpt wat ik bedoel, laat dat heel duidelijk zijn en laat er geen misverstand over bestaan. Die laatste is een stopzin van me. Daar word ik ook mee geplaagd. Ik ben erg getraind in worst case scenario s. Als mij iets wordt voorgelegd, toets ik het aan het ergste wat zou kunnen gebeuren. Daarbij wil ik weten wat de positie van het OM is als afspraken met derden worden gemaakt. Mensen worden daar wel eens moe van, die willen meteen naar de inhoud. Ik leg altijd Ik vind het niet erg om hard te werken. Ik heb een sterk arbeidsethos, dat heb ik van huis uit meegekregen. Politiek Brouwer en zijn drie ministers van Justitie Minister Donner was een soort vaderfiguur voor ons, zeker niet kritiekloos en zeer standvastig. Hij dacht goed over de dingen na, nam een beslissing en dat was het dan. Een man die het OM een heel warm hart toedroeg en nog draagt, denk ik. Hirsch Ballin zie ik als de intellectueel politicus, heel erg betrokken, ook operationeel. We konden soms wel twintig keer per week met elkaar bellen. Met hem verschilde ik weleens van mening, met name op levensbeschouwelijke vraagstukken. Maar in verreweg de meeste gevallen liet hij het toch aan het OM om te beslissen. Hij bracht dat gebaar aan het systeem en dat heb ik zeer gewaardeerd. Opstelten is, zoals de Duitsers zeggen, een Macher, een Darsteller. De man die zegt we gaan nu de stoep schoonvegen en nemen de rest van de straat ook mee. Hij is veel meer op afstand en vraagt meer verantwoordelijkheid van ons. bewust de verantwoordelijkheid bij iemand neer en benoem dat nadrukkelijk. Intern bestaat soms de neiging om omhoog te delegeren, maar zo kun je als organisatie niet functioneren. Het OM is een grote en solide kennisorganisatie. Daardoor leggen mensen van buiten soms graag verantwoordelijkheden bij ons neer, zonder dat we daarvoor bevoegdheden krijgen. Dan wordt het OM de bliksemafleider binnen de strafketen. Dat wil ik dus niet. Brouwer is met zijn chauffeur Frans onderweg naar Rotterdam, voor een symposium over de aanwezigheid van advocaten bij politieverhoren van verdachten. Hij reist ook vaak met de trein, maar de laatste tijd mocht dat niet, omdat Brouwer werd bedreigd. Die persoon is niet gevonden of aangehouden. Mannenoverhemd Zijn praatje in Rotterdam kan voor verrassingen zorgen, denkt Brouwer van tevoren. Hij is er als OM-baas namelijk op voorwaarden niet op tegen dat advocaten aanwezig zijn bij de politieverhoren van hun cliënt. Ik wil mijn verhaal vertellen aan de hand van het aantal knopen van een mannenoverhemd. Hoeveel zijn dat er eigenlijk, zeven of acht? Nee, ik heb nog nooit een overhemd gestreken. Dat doet mijn vrouw. In een generatie is dat helemaal veranderd, mijn zoon strijkt zijn eigen overhemden. De afgelopen zes jaar heeft zijn vrouw hem maar weinig gezien. Brouwer werkt tachtig tot negentig uur per week. Als hij geen afspraken heeft in het land, is hij regelmatig s ochtends om zeven uur in Den Haag. Doordeweeks ben ik één à twee avonden thuis en ik werk eigenlijk ieder weekend. Ik vind het niet erg om hard te werken. Ik heb een sterk arbeidsethos, dat heb ik van huis uit meegekregen. Mijn vader werkte ook altijd zeven dagen per week, bij verzekeringsmaatschappij EN/NEN, de voorganger van Aegon. Ik zie nog zo voor me dat ik als peuter op een driewieler door de gangen fietste van het gebouw dat nu het Joegoslaviëtribunaal is. Dat was in 54 ofzo. Voor zijn laatste werkjaren keert Brouwer terug naar zijn oude stiel, de zittende magistratuur. Hij wordt rechter bij de civiele sector in Amsterdam. Strafzaken kan ik na deze baan niet meer doen. In zijn ogen heeft de rechtspraak nog een hoop te doen. Hij vindt de rechtspraak als derde staatsmacht te dociel, te gedwee. Ze zouden bovendien veel meer naar buiten moeten treden. Maar hij zal zich koest houden als rechter. Tenzij ze me vragen. Op 19 mei is zijn afscheidsreceptie in de Ridderzaal. Na een snelle blik vindt Brouwer een aantal fouten in de gastenlijst. Waarom moet ik die er nou uithalen, moppert hij tegen Van Boetzelaer. Ik zal de lijst komend weekeinde thuis nog eens goed doornemen. Dat hoef je helemaal niet te doen. Dus wel. Hij neemt nog een appel, zijn vierde vandaag. Rugby Brouwer was fervent rugby-speler, maar stopte daarmee toen hij rechter werd. Dat heeft hem geleerd te incasseren. Vader en opa Brouwer is niet alleen baas van het OM, maar ook familieman. Hij heeft een zoon en een dochter en is inmiddels ook grootvader. Chauffeuse De auteur heeft een paar jaar geleden Brouwer naar zijn woning gereden voor een interview. Een Opel Corsa vond hij wel iets anders dan een Audi.

11 Ik wilde ze bespieden als een bioloog zijn koperwieken. Midas Dekkers over roodharige Ierse vrouwen. Vraag aan de wetenschap Waarom krijgen mannen als ze ouder worden overal haar? Weten 11 Vurig loflied op rode meisjes Vooraanstaande wetenschappers beantwoorden vragen van lezers U heeft een vraag? Ga naar Dermatoloog Marcel Pasch: We worden geboren (en we sterven) met zo n 5 miljoen haarzakjes, waarvan 100 duizend op ons hoofd. Op je lijf heb je kleine en nagenoeg onzichtbare vellusharen en dikkere gepigmenteerde terminale haren. Sommige vellusharen ontwikkelen zich tot terminale haren onder invloed van hormonen. Dat gebeurt in de puberteit, als door veranderingen in je geslachtshormonen het haar onder de oksels en in de schaamstreek goed zichtbaar wordt. Die hormonen zijn androgenen: mannelijke geslachtshormonen die in de pubertijd in het bloed van zowel jongens als meisjes verschijnen. Doordat jongens en mannen veel meer androgenen Muziek beïnvloedt wereldbeeld Groningen Psycholoog Jacob Jolij en studente Maaike Meurs van de Rijksuniversiteit Groningen hebben aangetoond dat muziek onze kijk op de wereld verandert. Proefpersonen moesten smileys detecteren, terwijl ze luisterden naar vrolijke of juist droevige muziek. In het eerste geval zagen ze vrolijke smileys veel sneller; in het tweede vielen de droevige meer op. maken dan vrouwen zijn mannen meestal ook sterker behaard. Al met al is het ontstaan van haargroei op rare plaatsen meestal het gevolg van veranderingen in de hormonen in combinatie met een individuele gevoeligheid van de haarzakjes voor deze hormonen. Die gevoeligheid is niet voor alle plaatsen van het lichaam gelijk en ook niet gedurende het hele leven gelijk. Antwoord van de lezer: De oudere man is niet meer zo sterk als de jonge kerel, en dan wordt hij nog kaal ook! Om toch een beetje indruk te maken op de vrouwtjes heeft de evolutie ervoor gezorgd dat hij in ieder geval imposante beharing krijgt. (Joes Berger) Meer lezersantwoorden op www. depers.nl/vraagteken Volgende week: Als ik een 2p-dekbedhoes in de was- of droogmachine doe, zit na afloop álles in de hoes wat er verder in de machine zat. Hoe komt dat? (Leontine Ebeling) Weet u het antwoord? Mail naar Vraagteken wordt mogelijk gemaakt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, de nationale wetenschapsfinancier. Supermicroscoop breekt record Enschede Onderzoekers uit Twente, Florence en Amsterdam hebben een lens ontwikkeld waarmee structuren van minder dan een tienduizendste millimeter met zichtbaar licht te bekijken zijn. Dat is zelfs met de duurste objectieven niet haalbaar. De onderzoekers bereiken dit door gebruik te maken van laser, en daarbij de fase van het laserlicht te manipuleren. #RoodHaar Het was de VARA, de rode omroep, die Midas Dekkers de kans bood zijn geheimste passie voor het eerst aan de wereld te tonen. Om niet te zeggen zijn obsessie: roodharige vrouwen. Marcel Hulspas Amsterdam De beroemde bioloog en auteur heeft al heel wat boeken op zijn naam staan, en héél soms liet hij daarin al doorschemeren waar zijn hart sneller van gaat kloppen. Rode haren. Maar nu kreeg hij zomaar de kans om zich helemaal uit te leven. Zoals wel vaker vierde de VARA een lustrum. Of ik een lustrumprogramma wou maken voor de rode omroep? Ik wou. Mocht het over roodharigheid gaan? Het mocht. En met een cameraploeg in zijn kielzog reisde Dekkers af naar County Connemara, Ierland, waar roodharigen dik gezaaid zijn. Ik had me voorgenomen de roodharigen onbewogen te bespieden als een bioloog zijn koperwieken, maar ik hapte naar adem, terwijl mijn ogen uit de kassen rolden. Het duurde lang voordat ik mijn eerste notitie maakte. Sproetjes Die eerste notitie groeide uit tot Rood, een omvangrijke, lyrische lofzang op rood haar. Geen mooier haar dan rood haar. Geen mooiere vrouwen dan roodharigen, gezegend met een bijna doorschijnende ivoorblanke huid die bezaaid is met ontelbare sproetjes: Voor de ware liefhebber van roodharigheid zijn sproeten de puntjes op de i, een fonkelend firmament dat het wit van de huid even rijk opsiert als de echte sterrenhemel het zwart van de nacht. Het is duidelijk dat Dekkers bij dit onderwerp volstrekt leegloopt, dat hij zijn toetsenbord niet droog kon houden. Zijn betoog meandert in de meest onwaarschijnlijke richtingen, tot mijlenver van zijn onderwerp. Via rode femmes fatales gaat het naar persoonlijke hygiëne. Van genetica (rood haar is eigenlijk een genetisch defect) via evolutie (roodharigen zijn een apart menselijk ras), naar het fokken Rood is sexy zonder dom te hoeven zijn. van mensen, naar de geschiedenis van de pruik. Maar hoe ver hij ook afdwaalt (en bij Dekkers is dat nooit erg, de lezer hoeft zich geen moment te vervelen), steevast keert hij weer terug naar zijn Grote Obsessie. Nadat hij bijvoorbeeld heeft uitgelegd (aan de hand van apen) dat ons hoofdhaar een signaalfunctie heeft, komt hij te spreken over blondines. Die hebben de lichte haardos van kinderen, en proberen zich aantrekkelijk te maken door zich kinderlijk te gedragen. (Dekkers: Ook aan de edelste heteroseksualiteit kleeft een kloddertje pedofilie. ) Maar die aanstellerige blondines kunnen hem niet bekoren, en hij keert terug bij zijn Onderwerp: Word rood. Rood is sexy zonder dom te hoeven zijn. De Hamburgse seksuoloog Werner Habermehl heeft in 2001 vastgesteld dat roodharigen het vaker doen en meer overspel plegen. Waarna een drieste aanval volgt op alle vrouwen die hun haar rood verven, om zo deze meest verleidelijke vrouwensoort te imiteren alsof de kenner dat niet doorheeft! Waar deze obsessie vandaan komt (de ondertitel spreekt van een bekoring, maar het gaat hier heel duidelijk om een hopeloze obsessie), blijft ook na tweehonderd pagina s eigenlijk een mysterie. Was het misschien het uiterst dunne, vurig rode koperdraad waarmee de kleine Midas ooit de spoeltjes wikkelde voor zijn eerste zelfbouwradio? Nee, toch niet. Rode sekssymbool Was het Rita Hayworth, in Dekkers woorden het rode sekssymbool bij uitstek? Hij loopt met haar weg, ondanks het feit dat ze neprood was, maar ook Rita is het niet. Niet echt. Het moet het blozen zijn. Wanneer roodharigen blozen, wanneer de bloedvaatjes in hun ivoorbleke, doorschijnende huid volschieten met het bloed van de schaamte, tonen ze met vurige pracht hun ontwapenende hulpeloosheid. Geconfronteerd met zoveel schoonheid en onschuld, slaan bij Dekkers, bij de stugge, eenzelvige drinkebroer, alle stoppen door. Dan staat hij oog in oog met de kwetsbare onzekerheid die hij diep in zichzelf meedraagt, en voor iedereen verborgen wil houden. Rood is een psychologisch portret waarin de grote stilist Dekkers zich van zijn beste kant laat zien, en zijn geheime kant bijna prijsgeeft. Midas Dekkers, Rood. Een bekoring, Uitgeverij Contact, 19,95 euro. Ouwe cake Koningin Marie Antoinette heeft in 1789 helemaal niet gezegd dat hongerige revolutionairen dan maar cake moesten eten. Tot de dood ons scheidt Getrouwde mensen leven zo n tien jaar langer dan singles. Als je gezond bent is het gemakkelijker een partner te vinden. Alles sal reg kom... De Toren van Pisa heeft nooit recht gestaan. Toen zo rond 1200 de eerste verdieping af was, begon de toren al duidelijk te verzakken.

12 1 fles Sanex Zero% = 1 persoon in Gambia, 1 maand schoon water Met Sanex Zero% zorg jij voor schoon water, hier en in Gambia. Hier omdat de biologisch afbreekbare douchegel Sanex Zero% het afvalwater zo min mogelijk vervuilt. In Gambia omdat i.s.m. FairWater voor elke verkochte fles Sanex Zero% 1 persoon in Gambia een maand lang schoon water heeft. Dit gebeurt door het plaatsen van waterpompen. Kijk op sanex.nl voor meer informatie.

13 In het droogteseizoen staan de putten vaak droog. ENJOY AND DO GOOD 13 Column Marja Vermeulen Echt samenleven Een van de BluePumps in Gambia. Duurzaam schoon water in Afrika dankzij FairWater #BluePump Dat water schaars is in Afrika, is een gegeven. Ondanks de vele goede initiatieven om daar iets aan te doen, is de oplossingen niet altijd een lang leven beschoren. Redactie De Betere Wereld Amsterdam Van de handpompen die in Afrika zijn geïnstalleerd, zijn er nu naar schatting zo n onbruikbaar. De Nederlandse non-profitorganisatie FairWater biedt een beter alternatief en is in samenwerking met lokale partners in Afrika begonnen met de installatie van de duurzame FairWater BluePump. Statement People who support FairWater projects feel that it is just as obvious to close the tap while brushing your teeth, as making sure that funding for water projects in Africa should be efficient & transparent and have sustainable results, without compromising the environment. BluePumps zijn in Nederland ontwikkeld, ze gaan erg lang mee en zijn onderhouds- en gebruiksvriendelijk. De BluePumps worden bovendien geleverd met een onderhoudscontract van de lokale partners in Afrika. BluePumps worden onder andere gebruikt door Oxfam, UNICEF, UNDP S Millennium Villages en JoinThePipe. De BluePumps worden voornamelijk geplaatst ter vervanging van kapotte handpompen. FairWater gelooft in duurzame oplossingen voor de waterproblemen in Afrika. Meer dan 50 procent van de plattelandsbevolking daar moet rondkomen van een inkomen van minder dan 1 dollar per dag. Dat betekent dat er geen geld is om kapotte pompen te repareren. De BluePump is daarom het duurzame alternatief voor de vele handpompen die daar normaal gesproken worden geïnstalleerd. Schoon water Gambia Een goed voorbeeld van de dankbare toepassing van de BluePump is in Gambia. Daar wordt nog veel gebruikgemaakt van open waterputten die de dorpsbewoners zelf graven. Dit water is niet hygiënisch, omdat er vuil in de putten komt. Bovendien zijn deze putten niet veilig, omdat er wel eens kinderen in vallen. In het droogteseizoen komen putten vaak droog te staan, omdat ze niet diep genoeg zijn. Er worden ook waterpompen gebruikt, echter 75 procent daarvan is kapot. Hierdoor heeft naar schatting 70 procent van de Gambiaanse bevolking geen toegang tot schoon water. Voor al deze mensen zijn de duurzame en onderhoudsvriendelijke BluePumps dringend nodig. Visie FairWater doet meer dan alleen bijdragen aan de armoedebestrijding in Afrika door het plaatsen van duurzame waterpompen. Hun boodschap voor de hele wereld is om met meer zorg om te gaan met water en onze omgeving. Elke kleine bewuste bijdrage kan helpen om te gaan naar een betere wereld, waarbij schoon water voor iedereen vanzelfsprekend zal zijn. Schoon Water met Sanex Zero% en FairWater V oor Sanex zijn we op persreis geweest naar Gambia om met eigen ogen te ervaren hoe mensen daar leven en met water omgaan. Een waterpomp is de ontmoetingsplek van het dorp. De meeste Gambianen worden geboren in een dorp en blijven daar hun hele leven wonen. Het zijn echt letterlijk samenlevingen. Als wij bij een dorp aankwamen, liep het hele dorp uit en iedereen had tijd voor je. Zo raakte ik in gesprek met twee meiden die lerares zijn op een basisschool. Sinds er een waterpomp in hun dorp staat, zijn er meer kinderen aanwezig op school. Deze meiden vroegen mij Are you my friend? en natuurlijk zei ik ja. Toen ik hun namen noteerde voor de filmpjes wilden ze ook al mijn gegevens hebben, terwijl ze geen computer en telefoon hebben. De eerste avond dat ik weer terug was in Nederland en ik met mijn vriend net een restaurant in wilde gaan, ging mijn telefoon. Totaal verbaasd was ik toen het die twee leraressen uit Gambia waren. Het bizarre gesprek dat volgde zal ik nooit vergeten. Where are your friends? was hun eerste vraag. Gedoeld werd op de journalisten die mee waren op reis. Tja, hoe vertel je hen dat je geen idee hebt waar je vrienden zijn? Dat is voor hen onbegrijpelijk. Iedereen die zij kennen, hun vrienden en familie, Watergebruik in Afrika: 12 liter Amsterdam In Afrika gebruikt men gemiddeld 12 liter water per persoon per dag. Dit komt neer op twee keer de wc doortrekken. Water wordt meestal gehaald door vrouwen en kinderen die kilometers moeten lopen. Meestal nemen ze 20 liter mee op hun hoofd. Dat is het gewicht van een zware koffer. Citaat Watergebruik in Nederland: 121 liter Dankzij de samenwerking met JoinThePipe hebben wij met Nukuhiva in een dorp in Ghana een BluePump kunnen installeren. zien zij elke dag. De volgende vraag What are you doing? maakte het verschil alleen maar duidelijker. I am going out for dinner heb ik maar vervangen door I am going to have dinner. Zij zijn blij met elke aanvulling op de zak rijst die van de helft van hun inkomen kunnen kopen en ik ga gewoon op een doordeweekse dag uit eten. Dit gesprek maakte mij op een ongemakkelijke manier duidelijk hoe groot het verschil is in de manier waarop wij leven. In de week na de persreis toen ik ook s avonds en in het weekend hard werkte aan de campagne, dacht ik vaak aan de mensen in Gambia. Want waar gaat het om in het leven? Je vrienden en familie! Dus daar ga ik nu weer veel van genieten! Samen leven! Marja Vermeulen is Senior Brand Manager bij Sanex Amsterdam In Nederland gebruiken we gemiddeld 121 liter water per dag. Dit is dus 10 keer zo veel als in Afrika. Daarvan gebruiken we maar 1,8 liter voor drinken (water, koffie, thee). Een gemiddelde douchebeurt kost 62 liter. De een-na-grootste verbruiker is de wc met 34 liter per persoon per dag. #Schoon Met Sanex Zero% wordt hier het afvalwater schoner en in Gambia het drinkwater. Redactie De Betere Wereld Amsterdam De biologisch afbreekbare douchegel Sanex Zero% is niet alleen goed voor het milieu hier in Nederland, maar bij aankoop van een fles kun je er nu voor zorgen dat één persoon in Gambia een maand lang schoon water heeft. Dubbel duurzaam voordeel dus door de unieke actie van Sanex en de non-profitorganisatie FairWater. FairWater zorgt voor het plaatsen van duurzame handwaterpompen in onder meer Gambia, de zogeheten BluePumps. Hierdoor kunnen steeds meer mensen in Afrika gebruikmaken van schoon water om te drinken en zich te wassen. Schoner afvalwater Maar ook hier in Nederland zorgt Sanex Zero% voor schoner water, want de biologisch afbreekbare douchegel Sanex Zero% vermindert de chemische ingrediënten op je huid en in het afvalwater, waardoor er minder belasting is voor het milieu. Mede daarom heeft Sanex Zero% als eerste A-merk douchegel in Nederland het Europees Ecolabel gekregen. Hoe meer mensen hier in Nederland met Sanex Zero% douchen, hoe meer mensen in Gambia zich ook met schoon water kunnen wassen. Wil je meer weten over deze actie, meld je aan voor de nieuwsbrief of volg het op Facebook of Twitter. Je kunt de actie ook online steunen of meedoen aan de speciale sms-actie. Meer informatie: Floortje Dessing doet ook mee. JoinThePipe sponsort ook BluePumps Amsterdam Ook JoinThePipe schenkt zijn opbrengsten aan Fair- Water voor het plaatsen van Blue- Pumps in Afrika. JoinThePipe stimuleert het drinken van kraanwater in plaats van het kopen van flesjes water. Zij verkopen bidons in de vorm van een waterleiding die je zelf kunt vullen met kraanwater. Sms-actie voor schoon water Amsterdam Sms FairWater Sanex naar 3010 en zorg daarmee voor 3 maanden lang schoon water voor 1 persoon in Gambia (kosten 60 eurocent per verstuurde sms). Hiermee maak je elke week kans op een Sanex Zero% pakket, met een douchegel voor de normale huid, een douchegel voor de droge huid en twee navulverpakkingen. UNDP Millennium Villages BluePumps staan in de UNDP Millennium Villages. Dit zijn dorpen waarin wordt getoond hoe het is als de afgesproken millenniumdoelen zijn gehaald. Navulverpakking Sanex Zero% Ook Sanex Zero% is milieuvriendelijker. Er is een navulverpakking die 73 procent minder plastic bevat dan een reguliere fles. Online actie voor schoon water Je kunt de schoon water actie van Sanex Zero% ook online steunen door fan te worden. 1 fan is voor 1 persoon in Gambia een maand lang schoon water.

14 Waar vier jij dit jaar Koninginnedag? Wij brengen je graag! Koninginnedag is een feest voor iedereen om elke keer weer naar uit te kijken. Ook op 30 april 2011 kleurt heel Nederland oranje. Of je nu in Amsterdam bent, Arnhem, Breda, Den Haag, Eindhoven, Utrecht of Weert: het is overal gezellig op straat. En Koninginnedag begint al op het station, want met de trein reis je vaak rechtstreeks naar de populairste binnensteden. Waar je dé feestdag van het jaar ook viert, NS brengt je er graag naar toe! Een feest is pas een feest als iedereen het naar zijn zin heeft. Wij houden het liever écht gezellig en daarom is het verboden alcohol mee te nemen in de trein en op het station. Voor een soepele treinreis is het goed te weten dat op 30 april op een aantal trajecten een andere dienstregeling geldt. Ook is het drukker dan normaal bij de kaartautomaat. Dus als je in de rij staan voor een kaartje ook zo zonde van je tijd vindt, koop dan van te voren een E-ticket. Lees meer op ns.nl/koninginnedag. NS wenst je een fijne dag!

15 Promiscue kroegbaas die te eigenwijs was #Biografie Henk Willem Smits volgde horecatycoon Sjoerd Kooistra tien jaar. Samen met Joost van Kleef schreef hij De Zaak Kooistra, een biografie met bizarre onthullingen. Redactie MSM Amsterdam Zelf dronk hij liever in andere kroegen, maar als hij rekent heeft ook Quote-journalist Henk Willem Smits toch wel een paar duizend euro aan bier weggeklokt in Kooistra-cafés. Smits schreef samen met collega Joost van Kleef een biografie over Sjoerd Kooistra, de Groningse horecatycoon die vorig jaar zelfmoord pleegde. Ik zat in Amsterdam wel eens in Luxembourg of in Hoppe. Maar in Groningen (waar Smits opgroeide en studeerde) dronk ik zelden in zijn kroegen, zegt hij. Hotline Niettemin had de geboren Groninger een hotline met Kooistra. Ik sprak hem vier à vijf keer per jaar en dan zinspeelde hij op onze Groningse connectie, grinnikt hij. Smits is de laatste journalist die Kooistra levend zag. Zijn laatste interview, afgenomen samen met Van ILJA MEEFOUT Henk Willem Smits en Joost van Kleef. Kleef, vormt de opmaat voor het boek, dat met recht het predicaat onthullend mag dragen. In de biografie, waar veel naaste medewerkers en familie aan meewerkten, komt hij naar voren als een gewetenloze zakenman. Zijn eigen broer Klaas onthult dat Sjoerd een zaak van hem afpakte, nadat hij het restaurant tijdelijk in een Sjoerd-bv had gestald om een fiscale afrekening te omzeilen. Zijn nichtje Grietje werd als katvanger ingezet om schuldeisers van zich af te schudden. Hij heeft haar slecht achtergelaten, zegt Smits. Veel bv s stonden op haar naam. Ze moet nu een extreme afbetalingsregeling met Heineken afsluiten. Bierbaron De val van de bierbaron kwam zelfs voor Smits, die hem dus nauwgezet volgde, als een verrassing. Kooistra was vaker failliet verklaard en ging altijd vrolijk verder. De crisis van 2008 en het rookverbod hapten grote plukken omzet uit zijn café-imperium, terwijl zijn uitgavenpatroon doorsteeg. Een te duur huis op Marbella, misinvesteringen in nieuwe kroegen en uitgaven aan escortjongens bleken de inkomsten te overstijgen. In 2009 was er nog 15 miljoen in kas, zei de boekhouder, maar dat was aan het einde van het jaar verdampt. De promiscuïteit was zó excessief dat voorschotten betaald moesten worden door de pachter van café Heineken Hoek in Amsterdam. Smits: Maar het meest verbijsterende blijf ik het gedrag van Heineken vinden. Zij kieperden als brouwer in 2009 nog miljoenen in Kooistra s imperium door een contract te sluiten voor dertig kroegen tot Toen wankelde de tent al. in business 15 Marks Soort Mensen; door Mark Koster, Maarten Bloem en Persis Bekkering Column Mark Leenards Opgeblazen nflatie is een stijging van het algemeen prijspeil en was de Iafgelopen decennia de grootste vijand van de financiële markten. Ondanks dat de inflatiegraadmeters nu op relatief lage niveaus staan, speelt het thema wederom een belangrijke rol op de beurs. Inflatie betekent letterlijk opblazen en dat is precies wat er momenteel gebeurt met grondstof- en voedselprijzen. Maar ook met andere producten en diensten? Ik krijg soms het idee dat veel producten (vooral elektronica) steeds goedkoper worden. Laptops zijn tegenwoordig te koop voor amper 300 euro. Ik kan me nog goed herinneren ooit euro te hebben betaald voor een laptop. Met diensten is het niet anders. Op bonnensites als Groupon kun je voor een paar tientjes de leukste dingen doen. Toegegeven, in het guldentijdperk was alles veel goedkoper, maar sinds de kredietcrisis zijn veel diensten eigenlijk nauwelijks duurder geworden. Dit is het directe gevolg van een efficiencygolf die is ontstaan uit die crisis. Overtollig personeel is massaal ontslagen en bedrijven die hun productie nog niet hadden verplaatst naar China hebben dat inmiddels wel gedaan. Bovendien is op internet alles vergelijkbaar: een tovermiddel voor concurrentie en dus lagere prijzen. Kijken we naar core inflatie, dan wordt dit beeld bevestigd. De stijging van het prijspeil exclusief energie en voeding is sinds 2008 in het Westen nauwelijks noemenswaardig. Juist voedsel- en energieprijzen stegen het hardst de afgelopen twee jaar, grotendeels het gevolg van speculatie. Efficiency is voor deze producten geen oplossing; op de productie kan nauwelijks worden bespaard en de prijzen van bananen zijn online niet te vergelijken. Het zijn commodities waarvan de prijs wordt bepaald op de financiële markten. Op de vraag of we nu bang moeten zijn voor een hoge inflatie is helaas geen eenduidig antwoord te geven. Hier ga ik volgende week verder op in. Mark Leenards is fondsmanager van het SBS Global Equity Fund. NOOIT MEER RUZIE OVER DE TV. DAT IS BELANGRIJK. Tweet van de dag Maar... er IS hier helemaal geen hooi! #snotter #snif #hatsjoe Dolf Jansen, cabaretier, kan niet optimaal genieten van de hitte. Met Online.nl kun je tot 3 TV s draadloos aansluiten op je abonnement! Per TV heb je 1 ontvanger of insteekkaart nodig. Dat scheelt. 1 van de vele voordelen van 3-in-1. Supersnel internetten, goedkoop bellen én digitale TV van Online.nl. Geen kabels, geen gedoeensnelaangesloten.deeerste6 maanden voor maar 24,95 per maand, daarna 36 per maand. Ga naar Online.nl of bel ( 0,10/min) John de Mol racet heel hard achteruit Amsterdam John de Mol koopt behalve tv-zenders ook wel eens iets in de Formule 1, maar dat gaat niet geweldig, meldt Quotenet.nl. Zijn investeringsfonds Cyrte kocht vorige maand 5 procent van de aandelen van Formule 1-team Williams. Sinds de beursgang van Williams is dat bedrijf 27 procent minder waard geworden. Het verlies is nu zo n 3,3 miljoen euro. Audi verkoopt ze weer als warme broodjes Ingolstadt Audi gaat weer als een speer. De Duitse autofabrikant wil twaalfduizend man aannemen om aan de stijgende vraag naar auto s te kunnen voldoen, verklaart topman Ruper Stadler in een interview met Automotive News Europe. En hij waarschuwt München: Audi wil de positie van BMW overnemen als de grootste producent van luxeauto s. Allemaal iets meer aan de Wii alstublieft! Kyoto Nintendo behaalde vorig jaar een winst van 648 miljoen euro, zo n tweederde minder dan in Reden? De hoge koers van de yen. Ook liep de verkoop van spelcomputers in Amerika, Europa en Japan terug. Voor 2011 zet Nintendo vol in op de in februari gelanceerde DS3. En goed nieuws voor gameverslaafden: in 2012 komt er een nieuwe Wii. Microkredietgoeroe vrijgepleit van verrijking Dhaka Alle volgelingen (onder wie natuurlijk prinses Máxima en MSM) kunnen opgelucht ademhalen. Nobelprijswinnaar Muhammad Yunus uit Bangladesh, grondlegger van het microkrediet, heeft zich niet schuldig gemaakt aan verduistering van ontwikkelingsgeld. Dat blijkt uit een onderzoek van de regering van Bangladesh. Nog één godin over Charlie Sheen is verlaten door een van zijn twee goddesses, zoals hij ze noemt. De 24-jarige pornoactrice Bree Olson dumpte hem per sms. Ein echte Tiroler Sterretje deelde het bed met collega Barbie tijdens de opnamen van Oh Oh Tirol. Nou ja, bed, het gebeurde onder de douche. Gatver! Jeff Richmond weigerde de luiers van hun dochtertje Alice te verschonen, verklapt actrice Tina Fey (30 Rock). Hij zei steeds dat-ie moest kotsen.

16 16 MsM #MKBPensioenfonds Richard Cok wil met zijn MKB Pensioenfonds de pensioenmarkt openbreken, omdat de grote jongens zich niet richten op deze groep kleine zelfstandigen. Zijn truc? Beleggen via een Maltese trust. Pensioenen kunnen beter, transparanter en goedkoper. Strijder voor een beter pensioen Richard Cok MKB Pensioenfonds Arne van der Wal/Follow the Money Amsterdam Nederland heeft het beste pensioenstelsel ter wereld. Andere landen kijken er met jaloezie naar. Toch...? Het hangt er maar vanaf welk deel van de pensioenmarkt je bekijkt, zegt Richard Cok (41), oprichter van het bedrijf Worldwide Pensions. Met zijn MKB Pensioenfonds wil hij de Nederlandse pensioenmarkt openbreken. Het kan beter, transparanter en vooral véél goedkoper. Wat niet beter kon, was de timing. Miljoenen Nederlanders zijn er sinds het uitbreken van de kredietcrisis achter gekomen dat hun pensioen een stuk lager zal uitvallen dan hen was voorgespiegeld. Geholpen door gunstige fiscale regelingen, klopten pensioenverzekeraars de verwachtingen hoog op. Het Zwitser Leven-gevoel werd een begrip. Nu blijkt dat ze hun belofte nooit zullen inlossen. De Woekerpolisaffaire bracht aan het licht dat verzekeraars hun eigen klanten bewust een poot hebben uitgedraaid. De vergrijzing en de snel stijgende levensverwachting leggen nog meer zwakheden van ons stelsel bloot. We zullen niet alleen langer moeten doorwerken, maar ook zal de oude dag een stuk schraler uitpakken. Intussen maken vakbonden, werkgevers en politiek ruzie over de vraag wie de rekening betaalt. Huisfondsen Deze week lanceert Cok het MKB Pensioenfonds. Zijn bedrijf Worldwide Pensions richt zich in eerste instantie op middelgrote bedrijven in de zakelijke dienstverlening, zoals de ICT, consultants en marketing. De 1,3 miljoen werknemers in deze sector hebben hun pensioen veelal bij verzekeraars ondergebracht. Volgens Cok brengen die veel te hoge kosten in rekening en boeken ze ook nog eens slechte beleggingsresultaten. Gevolg: een te laag pensioen voor werknemers, te hoge kosten voor werkgevers. De kostenstructuur van verzekeraars is niet-transparant, vindt Cok. En de betekenis daarvan wordt onderschat. Mensen realiseren zich niet dat 1 procent minder rendement over een periode van dertig jaar bijna eenderde van je pensioen kost. Het MKB Pensioenfonds is een zogenoemde beschikbare premieregeling waarmee een bedrijfspensioenfonds wordt opgericht. Met de ingelegde premie creëert de werknemer met de werkgever een spaarrekening waaruit het pensioen wordt betaald. In tegenstelling tot bij verzekeraars, is het volledig transparant hoe dat gebeurt, wat de kosten en rendementen zijn. Het MKB Pensioenfonds maakt geen gebruik van tussenpersonen en dringt geen overbodige verzekeringen op. In plaats van de premie in een matig presterend huisfonds van een verzekeringsmaatschappij te storten, wordt het premiegeld beheerd door degelijke, Buitenland Concurrentie Onlangs sloten Brand New Day en ASR een joint venture voor de verkoop van pensioenen op de MKBmarkt. Cok: Eerst zaagt Brand New Day de verzekeraars tot de knieën af, en dan dit. Meer concurrentie verwacht hij uit het buitenland. In Groot-Brittannië en de VS zijn zulke pensioenvormen verder ontwikkeld. Nederlandse vermogensbeheerders. Juist in die huisfondsen zitten hoge kosten verstopt, weet Cok: Daar begint het feest voor de verzekeraar. Het zijn in feite vehikels om kosten aan toe te berekenen. Ze vallen niet onder het toezicht van de Autoriteit Financiële Markten. Vaak hebben ze hoge kosten, die ook nog eens gestapeld worden als een huisfonds in een ander huisfonds belegt. Er is ook geen sprake van actief vermogensbeheer, al wordt dat wel gesuggereerd. Pensioenfondsen en verzekeraars wijzen vaak op de hoge kosten die individuele bedrijfspensioenfondsen zouden hebben. Volgens Cok is dat idee achterhaald. Hij zegt dat MKB Pensioenfonds een individueel ingerichte rekening voor de werknemer combineert met collectieve elementen. Zo profiteer je van schaalvoordelen, aldus Cok. Administratie, beleggingen en bancaire diensten worden centraal ingekocht. Voor onze administratie maken we gebruik van een webbased systeem dat is ontwikkeld door een Nederlands bedrijf. Maar waarom richt dan niet elk bedrijf een pensioenfonds voor zijn werknemers op? Dat is niet zo simpel, legt Cok uit. Oorzaak: aansprakelijkheidswetgeving, starre regels en de hoge stichtingskosten voor een bedrijfspensioenfonds in Nederland. Daarvoor heeft Cok een oplossing gevonden in een Maltese trust. De kosten daarvan zijn aanzienlijk lager, Mensen realiseren zich niet dat 1 procent minder rendement over een periode van dertig jaar bijna eenderde van je pensioen kost. FOTO S: FRANK GROELIKEN terwijl de garanties gelijkwaardig zijn. Cok: Ons bedrijf voldoet aan de strikte Europese wetgeving en staat onder streng toezicht. Met belastingontwijking heeft het niets te maken. Het Nederlandse pensioenstelsel staat onder druk en verzekeraars hebben het vertrouwen op grote schaal beschaamd. Cok: Daarbij werden ze geholpen door de politiek, die slechte beleggingsverzekeringen fiscaal heeft gefaciliteerd. De schade wordt nu volledig afgewenteld op de werknemer. Die moet straks langer doorwerken en ontvangt een slecht pensioen. Zelfs nu de misstanden bekend zijn, verandert er te weinig. Daarom wil ik met MKB Pensioenfonds de pensioenmarkt openbreken. Jordan komt goed weg Katie Price alias Jordan kwam er goed vanaf met een whiplash en snijwonden. Haar auto knalde in Argentinië tegen twee op hol geslagen paarden. Muzikaal kindje? Zanger Usher heeft vorige week stiekem een afspraakje gehad met Rihanna. Dat heeft een ingewijde verklapt aan de Britse tabloid The Sun. Koken, ma! De drie kinderen van Julia Roberts vinden dat ze een restaurant moet openen, vertelt de actrice aan People. Ze vinden me een goede kok.

17 Als u mijn hart kon likken, het zou u vergiftigen. Anoniem Kampoverlevende Lezen Claude Lanzmann kan niet kiezen in Shoah-memoires #ShoahBio De 84-jarige Claude Lanzmann was een pionier in het vastleggen van ooggetuigen, maar had wel wat mogen snoeien in zijn autobiografie. Arnold Karskens Brussel Zijn meesterwerk Shoah, over de vernietiging van de Europese joden, duurt 9,5 uur. Terwijl zijn opdrachtgever, de Israëlische overheid, zo n twee uur film in gedachten had. De voorbereiding, opnamen en montage duurden bij elkaar twaalf jaar! Shoah werd een estafetteloop waaraan geen einde kwam, erkent de Franse jood Claude Lanzmann, 84 jaar, in zijn autobiografie De Patagonische haas. Twijfel is zijn beperking en daarom is zijn manuscript ruim 550 pagina s. Mijn moeder kon niet kiezen, ze wilde alles. En ik was net als zij. Het meest lezenswaardige onderdeel van zijn vuistdikke memoires, waarvan deze maand de Nederlandse vertaling het licht ziet, is het verzamelen van de verklaringen van mensen zoals Dov Paisikovitsch die met straatstampers de harde mensenbotten moesten verpulveren die het vuur niet had verteerd. Die zo stonken naar de dood dat de Duitse herdershonden er niet in durfden te bijten. Kapperszaak Eerder dan wie ook zag Lanzmann, journalist bij Les Temps modernes, de kracht van de ooggetuigenverslagen, de daders en hun hulpjes, over s werelds grootste drama. Voor de camera in een kapperszaak knipt een overlevende haren terwijl die vertelt hoe hij dat deed als lid van een Arbeitsgruppe bij joodse vrouwen. In twee minuten. Waarna hen de gaskamer wachtte. Onvergetelijk is de zoektocht naar machinist Henryk Gawkowski, die honderden wagons met ten dode opgeschrevenen het plaatsje Treblinka Bromsnor woont in Zweden HH binnenreed. Een lid van een Sonderkommando, die alleen kon overleven door de lijken te slepen, motiveert de onmogelijkheid zijn werk te stoppen met: Er is niets dan het leven. Weigering betekende liquidatie. Het boek vertelt meer. Zoals over zijn vader die met een chronometer klokte hoe snel diens kinderen van slaaptoestand op bed zich konden verbergen onder een stapel takken achter het huis. Hoe Claude in de zomer van 1944 als jonge communist tegen de Duitsers vocht. Dat moeder Pauline zijn vader verliet omdat hij in de huwelijksnacht anale seks wilde, wat tegen haar preutse religieuze zelfbeeld indruiste. Claudes jarenlange liefde met schrijfster Simone de Beauvoir. Dat zijn zus Évelyne op haar beurt weer een relatie had met filosoof Jean-Paul Sartre. Dezelfde Sartre die de antisemieten verweet dat zij De Jood hadden uitgevonden en Lanzmann de joodse eigenheid had laten ontdekken. Daarnaast schetst hij zijn reizen naar uithoeken zover als Noord-Korea waar hij pagina s over uitweidt. Foutjes Het boek De Patagonische haas, verkozen tot Boek van het jaar in Frankrijk, zigzagt door de 20e eeuw als een dolgedraaide tijdmachine, wat het lezen soms bemoeilijkt. En het kent enkele foutjes. Zo hadden de Duitsers geen stenguns en kende Dachau wel degelijk een gaskamer. Maar het wijzen op futiele tekortkomingen in zijn papieren gedenkschrift is het benadrukken van zijn prestatie als filmmaker. Hoe hij door allerlei trucs verklaringen van oud-nazi s kon vastleggen, met behulp van een kleine verborgen camera. En tot bloedens toe het huis werd uitgemept bij ontdekking. Dat hij mensen liet praten die niet konden praten na alle doorstane ervaringen: Als u mijn hart kon likken, het zou u vergiftigen. Het uiteindelijke resultaat, uitgebracht in april 1985, was zoals een vriend hem toevertrouwde de rechtvaardiging van een leven. 17 Uit & thuis Boekrecensie Misdaad en straf Raskolnikov lijdt onder verstripping Benali en Grunberg op festival in New York New York Een Nederlandse delegatie bezoekt deze week in New York het PEN World Voices Festival of International Literature. Onder voorzitterschap van Salman Rushdie schuift Abdelkader Benali aan om over de Arabische Lente te praten, Ian Buruma spreekt over WikiLeaks en vanzelfsprekend zal New Yorker Arnon Grunberg evenmin ontbreken. Arjan Terpstra ostojewski s klassieker Misdaad en straf is even Dbekend om zijn beklemmende thema als de kloeke omvang. In paperback telt het werk bijna achthonderd pagina s, wat voor veel lezers reden is het verhaal over de intelligente moordenaar Raskolnikov links te laten liggen. Aan die lezers komen tekenaar Alain Korkos en tekstbewerker David Mairowitz tegemoet met hun beeldroman Misdaad en straf. Hun verstripping meet in Nederlandse vertaling maar 125 pagina s; omdat je vooral plaatjes kijkt, een half uurtje werk. We zien, heel vertrouwd, de moordenaar zijn hospita met een bijltje de hersenpan inslaan, de alcoholist Marmeladov gaat zijn ondergang tegemoet, inspecteur Porfiry lokt Raskolnikov uit zijn tent alles volgens de vertrouwde plotpunten van het boek. Een prima bewerking, zou je zeggen. Verbind de plotpunten en je ziet het plaatje. Alleen lukt dat niet: het ritme is te gejaagd, personages lopen in en uit zonder al te veel bij te dragen aan het verhaal en Raskolnikovs ondergang voelt een tikkie te rechtlijnig om indrukwekkend te zijn. Hier wreekt zich het wegsnijden van zevenhonderd pagina s aan context, aan sfeerbeelden, aan uitwerking van de innerlijke strijd waar de moordernaar onder gebukt gaat. Die strijd is interessant omdat Dostojewski hem zo multi-dimensionaal opdient. Moraal, ethiek, psychologie, rationaliteit, ideologie en gekte worden ontleed, gespiegeld, gekanteld, net zo lang tot de lezer ook niet meer weet waar hij precies staat en noodgedwongen zijn principes tijdens het lezen ter discussie stelt. Raskolnikov, dat zijn we zelf. Dat opwekken van denkend lezen maakt van boeken als Misdaad en straf zo n verrijkende ervaring. Dat genot is ons in deze verstripte versie helaas niet gegund. Raskolnikov blijft boeien, maar om echt ondersteboven van hem te raken komt deze versie grofweg zevenhonderd pagina s tekort. A. Korkos, D. Mairowitz Misdaad en straf (Atlas) Raskolnikov: blijft in elke vorm een boeiend personage Schrijven is schrappen, enkel schrappen geen schrijven. Nieuwe uitgever van spirituele kinderboeken Alkmaar Uitgeverij Kluitman, bekend van de Kameleon-reeks, gaat onder de naam PUUR spirituele kinderboeken uitgeven. We willen met lichtheid en positiviteit kinderen helpen met het ontwikkelen van eigenwaarde, stelt uitgever Jeaneth Luth. Zo schreef Rosalinda Weel Droomwolken, een meditatieboekje voor kinderen van 4/5 jaar. #Crime Camilla Läckberg is wel erg dol op haar lieve domme dikke dorpsagenten. Waar blijven de lijken? Dirk Koppes Amsterdam Bijna ongemerkt besluipt Camilla Läckberg bestsellerlijsten. Nou zijn de Scandinavische crimewriters sowieso niet aan te slepen, maar Läckberg heeft haar eigen trouwe publiek. En haar eigen trouwe personages. Ook in Vuurtorenwachter treffen we inspecteur Patrik Hedström, die met schrijfster Erica Falck en drie schattige kinderen in het dorp Fjällbacka woont. Zijn stuntelige baas commissaris Mellberg blundert met bijna fatale gevolgen als in deze rustieke omgeving het lijk van Mats Sverin wordt gevonden. Al snel blijkt niemand iets van Sverin te weten, die na jaren in de grote stad Göteborg besloot terug te verhuizen naar Fjällback. Daar heeft hij zijn jeugdliefde Annie getroffen, die met zoontje op een vuurtoreneiland woont en blijkbaar ook op de vlucht is voor een vijand. 464 pagina s heeft Läckberg nodig voor haar verhaal, maar dat komt niet door een bloederige intrige maar doordat ze het wel en wee van haar agenten inclusief familieleden tot in den treure beschrijft. Bromsnor woont in Zweden, en hij weet niet hoe hij een moord moet aanpakken. Het achtergrondonderzoek in Göteborg verloopt tergend traag, en internet is blijkbaar te hoog gegrepen voor deze dienders. Zwerver Swiebertje ontbreekt, maar verder puilt deze streekroman uit met landelijke types. Om de lezer niet geheel breindood achter te laten, gooit Läckberg er nog vrouwenmishandeling, spoken, homo s van een eeuw geleden en een gestoorde moeder tegenaan. Het zijn de karakters die het hem moeten doen, want spannend wil het in de dorpsthriller Vuurtorenwachter niet worden. Adios De Chileense dichter Gonzalo Rojas is gisteren op 93-jarige leeftijd overleden. Hij won in 1998 de Octavio Pazprijs voor beste Spaanstalige schrijver. Berberse klassieken Uitgeverij Athenaeum gaat een Berberreeks opzetten. 10 klassiekers zullen verschijnen, zoals die van Mohammed Khaïr-Edinne. Vlaams internetboek stijgt De Vlaamse internetverkoop van papieren boeken verdubbelde in 2010, terwijl de totale boekenverkoop daalde met 3,4 procent.

18

19 T&O Voorbij de draaideur lagen de jaren vijftig. Ton Koster Uit & thuis 19 ZWEEDS RAADSEL: gereedschap opwekkende stof projectiel bedrag golfslag OPLOSSINGEN Sudoku (vorige week dinsdag) 4 snelheid temperen redenaar Cryptogram inhoudsmaat cijfer zijdekapok spinnenwebdraad Duitse omroep bijwoord kilowatt CRYPTOGRAM Horizontaal: 1. Ontwerp een deel van het voertuig! (8) 4. Anti-kraak (8) 6. Eigentijdse beweging (3) 7. Maat binnen Zwitserland (4) 9. Mooie vrouw die wat op het spel zet? (8) 10. Zij zijn erbij om zo te zeggen (8) Verticaal: 1. Neem de benen via deze route! (9) 2. Het vaatwerk dat het college niet schoon houdt (7) 3. Zij groet Maria terug (3) 5. Meubel om af te luisteren? (7) 8. Schaaltje van haar (5) SPEEL ONLINE EN WIN! Zweeds raadsel 1 Mini-sudoku WIN! DEZE WEEK: WIN! VANDAAG: Het boek Cryptogrammen Tips & Trucs Deze week elke dag voor 5 winnaars een exemplaar van het boek waarin De Perscryptogramkanon Leen Groeneveld de puzzelaar een kijkje in zijn keuken gunt. BEL OF SMS NAAR: 3553 ZO DOET U MEE Om kans te maken op dag- of weekprijs belt u de gevonden cijfercombinatie uit de vakjes ABC door naar ( 0,60 p.g.). Of SMS PERS -spatie- oplossing naar 3553 ( 0,60 p.o.b. excl. de kosten voor het gebruik van uw mobiele telefoon). De lijst met winnaars staat op Puzzelland/Leen Groeneveld symbool titanium 10 retour Eng. ontkenning Europese hoofdstad mannetjesvis SUDOKU Voor 3 winnaars een weekend op de Lithse Ham voor 4 personen in een chalet t.w.v 175 euro. Arrangement is inclusief gebruik van 4 fietsen. Voor meer informatie: A B C A B C Lezerscolumn Ton Koster Ziekenhuis H et is een klein ongemak waaraan u geholpen moet worden, had de specialist tegen mijn vriend gezegd en hij mocht zich twee dagen later bij het ziekenhuis melden. Ik had mijn twijfels, want ik was bekend met dat kleine ongemak en wist dat je er niet aan geholpen moest worden, maar er juist van af wilde. Dat het ziekenhuis geen wachtlijst kende vond ik ook verdacht. Tenslotte koop je de beste vis bij de kraam waar een rij staat. Mijn vriend zag dat anders. Ergens aan of ergens van af geholpen worden maakte geen verschil en geen wachtlijst was het bewijs dat ze de zaak goed geregeld hadden. Hij maakte de afspraak en ik beloofde hem te bezoeken. Het was niet zomaar een ziekenhuis, maar een echt ziekenhuis, zo n ziekenhuis waar de kans klein lijkt om er beter uit te komen dan je erin ging. De moderniteit eindigde achter de ingang. Voorbij een strak uitgebouwde entree met fullglass draaideur lagen de jaren vijftig. Lafgele wandtegeltjes onderbroken door een donkerbruin gevlamde tussenregel en afgebrokkelde vloertegels. Het dagmenu hing in de lucht. Spruitjes van gisteren met bloemkool van vandaag. De keukenbrigade Het weer Vandaag en morgen Frissere lucht aangevoerd wenst u smakelijk eten! Hier moest genezing een wonder zijn, verricht door god in een witte jas. In de hal wees een allervriendelijkste receptioniste mij de weg: Aan het einde van de gang rechts en dan met de rechterlift naar de tweede verdieping. De rechterlift kwam niet, de linker wel, samen met een man in een blauwe overall en een kar vol bebloede doeken. Deze lift is eigenlijk alleen voor personeel en patiënten, zei de man. Ik keek of er onder het bloederig textiel nog leven te bespeuren was, maar er bewoog niets. Uit de operatiekamer, vulde de man aan. Ik knikte. Mijn vriend lag met vijf andere patiënten op een kamer. Ook hier hing het dagmenu in de lucht, en meer. Ja, hij was geholpen aan het kleine ongemak en hij was er mooi van af. Fantastisch personeel, gezellige kamer, prima eten en een ziekenhuis in stijl. Een aanrader, vond hij het. Uw column in De Pers? Stuur uw pennevrucht (maximaal 350 woorden) naar depers.nl Selectie geplande OV-verstoringen: Den Haag (bus/tram) T/m begin juli: HTMlijnen 2 en N3. Halten Forellendaal, Thorbeckelaan, Walnootstraat, Buitentuinen, Burgemeester Hovylaan, Loosduinse Hoofdstraat, Kapelaan Meereboerweg en Kraayenstein vervallen. Zaandam (bus) Vandaag: Connexxionlijnen 57, 58, 63, 64, 92, 94 en 69. Halten Peperstraat, Vinkenstraat en Gedempte Gracht vervallen. Een uitgave van Mountain Media BV Adres Anthony Fokkerweg CP Amsterdam tel: fax: Website Redactie Distributie Sales Marketing Oprichter Cornelis van den Berg Uitgever Ben Rogmans Hoofdredactie Jan-Jaap Heij, Alain van der Horst Art direction Koos Jeremiasse Meer op Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op mobiel.9292ov.nl Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NS-stations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Door Peter Koch Comichouse Oosterbeek Vandaag De zon schijnt, maar door een matige tot vrij krachtige noordenwind wordt wat koelere lucht aangevoerd. In het noorden is het 14 tot 18 graden. In het zuiden wordt het 18 tot 20 graden. In de loop van de nacht raakt het bewolkt. Morgen De zon is verscholen achter bewolking, die in de loop van de dag over het land trekt. In de avond raakt het weer onbewolkt. In het noorden wordt het 13 tot 16 graden, in het zuiden 16 tot 19 graden. De koele noordenwind houdt aan.

20 20 Wie was er ineens in zijn eentje vandoor? Kipkorir zelf. Column 31 matches in 31 days Met de rug naar het veld A l bij het opstaan voelt hij de spanning, het is een belangrijke dag. Zijn Lens speelt uit tegen Auxerre. Als we niet willen degraderen, moeten we vandaag winnen. Midden in de nacht heeft hij nog een enorm leuk grapje bedacht. Even zijn vriendjes bellen om het ze te vertellen: Zullen we, als de opstelling van Auxerre wordt opgenoemd, achter elke voornaam met z n allen loser roepen. Dus Olivier loser, Anthony Le loser. Ja, dat gaan we doen. Stade Abbé Deschamps, eindelijk doemt het op na een lange busreis. In het uitvak aangekomen rent hij naar de reling. Hij doet zijn Lens-shirt uit. Zijn buik valt over zijn broek. Hij klimt half over de reling. Hier in Auxerre is het makkelijk, je hebt genoeg steun voor je voeten en je kunt ook het hek vastpakken. Hij stelt zich op met zijn rug naar het veld. De andere fans kijken hem aan. Door de meegenomen microfoon buldert hij het eerste liedje, alle supporters zingen hem na. En het volgende nummer. En het la la la la geeft hij ook aan. Hij heeft de macht over wat er gezongen wordt. Bij de opstelling gaat het geweldig. Het hele stadion hoort alleen maar loser in plaats van de echte achternaam van de Auxerre-speler. De wedstrijd is al begonnen, maar hij staat nog steeds met zijn rug naar het veld. Dit is zijn plek. Vroeger moest hij nog met vlaggen zwaaien, maar daar kreeg-ie een lamme arm van. Toen al had hij een bulderstem en wilde hij de mensen opzwepen. Bijna verliest hij zijn evenwicht en ligt hij een ring lager, maar hij pakt net op tijd de reling vast. Dan is het gedaan. De wedstrijd is voorbij. Hij draait zich om naar het veld. Wat is het eigenlijk geworden? Thomas Rensen is ook te volgen via Utrecht krijgt wat het wilde #MutaiKipkorir Bijna won een onbekende Keniaan de marathon van Utrecht. Fijn voor de organisatie dat Michel Butter hem in de finale nog voorbij liep. Dominique Elshout Utrecht Lourens van Keulen, organisator van de Utrechtse marathon, was maar wat blij dat Michel Butter uiteindelijk zijn wedstrijd won. Een Keniaanse winnaar, dat was nou net niet de bedoeling. De Keniaan met grote winstkansen heette Mutai Kipkorir. Wie? Niemand die het wist. De organisatie kwam er pas gistermorgen achter dat hij meedeed op het laatste moment ingeschreven als recreant. De gerenommeerde Kenianen waren thuisgebleven na een omstreden initiatief van de organisatie; geen prijzengeld voor buitenlandse deelnemers. Alleen een eventuele Nederlandse winnaar kwam in aanmerking voor euro. Zo wilden de organisatoren sterke buitenlanders op een afstandje houden en aankomende Nederlandse talenten de kans gunnen ook eens een wedstrijd over de klassieke afstand te winnen. Met Keniaanse toppers aan de start, is die Michel Butter wint in WFA kans ongeveer onbestaand. Michel Butter (25) uit Beverwijk is een van de aanstormende talenten. Zeven nationale titels heeft hij inmiddels op zijn naam. Twee keer de vijf kilometer, twee keer de tien, de halve marathon en twee bij het veldlopen. In zijn eerste hele marathon ging Butter goed van start. Hij nestelde zich gerieflijk in de kopgroep van zes, die al na een paar kilometer ontstond. In die groep vijf Nederlanders en een iele donkere loper, Mutai Kipkorir dus. In hoog tempo werd die naam door allerlei computers gehaald. Wie hebben we hier? Nog steeds niemand die het zeker wist. Verdere vragen over afkomst en potentieel van Kipkorir werden na 31 kilometer ineens erg dringend, want wie was er ineens in zijn eentje vandoor? Kipkorir zelf. Op gepaste afstand vochten Butter en Olfert Molenhoek samen om plaats twee en drie, zo leek het. Totdat Kipkorir inzakte en Butter het op zijn heupen kreeg. In de laatste kilometer liep de Nederlander de Keniaan voorbij. Butter won in De goede Kipkorir wilde na afloop weinig woorden wijden aan zijn verlies. Het scheelde hem euro, dat stond vast. De rijke Nederlandse zakenman Gert-Jan van Wijk had beloofd dat bedrag uit eigen zak te betalen aan de Keniaan die zou winnen, uit schaamte voor de discriminerende maatregel van de organisatie. Moeizaam vertelde Kipkorir nog wel dat hij gedurende het Europese seizoen in Parijs woont, niet behoort tot enige selectie in zijn land en dat hij op eigen gelegenheid wedstrijden loopt. Zonder begeleider droop hij af, gekomen uit het niets, verdwenen naar nergens. Zijn zilveren medaille maakte hem nauwelijks blij. Min Xu Chinese massage. SLECHTS 30,- per uur. Weimarstraat 37A of (geen sex). SIERHEKWERKEN en TUIN- DECORATIES Expediteur m/v (fulltime) Interesse? Neem dan contact op met Noordex B.V. Aploniastraat 88, 3084 CC Rotterdam T.a.v. Marcel Meijndert. Tel Bezoek onze website op ww.noordex.nl Programmeur en systeem- & applicatiebeheerder Kijk voor de functieomschrijving op Voor meer informatie T of mail naar Machinist Hallo machinist, bestuur en bedien jij binnenkort onze vacuüm en hoge drukwagen? Kijk op op onze website voor de volledige vacature of bel Heidi Heemskerk, Solliciteren? Vul via onze website het sollicitatieformulier in of stuur je motivatie en cv per mail naar: Voor ons callcenter in het centrum van Rotterdam zoeken wij: enthousiaste, ervaren callcenter agents voor 16 uur per week of meer! Ben je gedreven, commercieel en communicatief sterk? Mail je cv dan naar of bel met NIEUWE kaart Amsterdam Markeerwandkaarten.nl Telefoon BLIKVANGER nodig? Kies wandkaart + bedrijfslogo! Schulden, deurwaarders, niet nodig St. Budget & Beheer, telf , Al 10 jr. betrouwbare schuldhulpverlening. HELP: VAKMANNEN GEZOCHT! Start je eigen allround klusbedrijf met succesvolle en betrouwbare organisatie De Vakman FP BV. 95% slagingskans! Klusopdrachten inkoopkortingen, reclame, bedrijfsondersteuning en aantrekkelijke voorwaarden Slanke en volslanke meisjes Rijpe en zeer rijpe dames Elke dag open u Mol Belgie BE Slanke en volslanke meisjes Rijpe en zeer rijpe dames Elke dag open u Belgie BE Slanke en volslanke meisjes Rijpe en zeer rijpe dames Elke dag open u Hoogstraten Belgie BE *SAUNADIANA.NL* Ontdek één van de mooiste clubs van Europa Fransbaantje 2b te Zundert (10 min. v. Breda) ma-vr uur (v.nr.1) Opwindende rijpe vrouw 41, wil graag sex(relatie).bel mij sms Steffi naar 6336 Hey, ben jij net zo geil als ik? Studente met D-cup zkt seks! sms Maya naar 9911 Eenzame zakenvrouw wil sex geef 100,- voor anonimiteit sms Ester naar :1chat 150c/bericht max 3 sms/chat The best massage in town! Jong en chronisch ziek? Aan het werk! Vind een vakantiebaan via Emma at Work. emma-at-work.nl Hoe krijgt-ie het voor elkaar? Sinds Mario Balotelli voor Manchester City speelt, heeft hij bijna pond aan parkeerboetes gehad. Z n auto werd 27 keer in beslag genomen. Geen speech in Moskou Spartak Moskou rekent niet op Louis van Gaal als nieuw trainer. De club is straks dus niet de beste van Moskou, Kazan, St. Petersburg en Krasnodar. Eerst even oefenen Tennisster Julia Görges won in Stuttgart en kreeg een Porsche. Ik heb al maanden niet gereden, dus zal ik het eerst in een normale auto proberen.

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van:

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van: NASCHOOLSE DAGBEHANDELING Figaro Welkom! Binnenkort kom je kennismaken op Figaro. In dit boekje leggen we je alvast wat dingen uit. Het boekje is gemaakt voor kinderen die hier voor de eerste keer komen,

Nadere informatie

Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2

Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2 INTRODUCTIELES OP MIJN RECHTEN = JOUW RECHTEN De snelle mensenrechtenquiz Vul de vragen snel in zonder al te lang na te denken. Je krijgt er maar drie minuten voor! 1) Geef je eigen definitie van een mensenrecht.

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer

Eindexamen maatschappijleer Opgave 3 Criminaliteit in Nederland tekst 1 2 30 3 40 4 In Nederland worden per jaar zo n vijf en een half miljoen misdrijven gepleegd. Ruim anderhalf miljoen daarvan komt ter kennis van de politie. Uiteindelijk

Nadere informatie

Beoordeling kabinet na 100 dagen

Beoordeling kabinet na 100 dagen Beoordeling kabinet na 100 dagen Voor: NRC Handelsblad Datum: 28 januari 2011 Copyright: Synovate BV. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die u in dit document worden aangeboden zijn intellectueel

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail. 't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.com Het aapje en de sleutels Er was eens een man en die had de sleutels

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs

Voor jongeren in het praktijkonderwijs PrO -weekkrant Week 44 oktober/november 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 28 oktober - 3 november 2013 Eenvoudig Communiceren Doden door zware storm Foto: ANP Foto: ANP Het stormde maandag in

Nadere informatie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie Lesbrief Van Papa, voor Sammie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie 4 Tweede Wereldoorlog 5 Concentratiekamp 6 Stripverhaal (opdracht) 8 Collage maken (opdracht) 9 Colofon 10 2 Inleiding Voor u ligt

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Finale weekend club competitie

Finale weekend club competitie Finale weekend club competitie Ploegentijdrit Zaterdag stond als allereerst de ploegentijdrit op programma. Jawel hoor we moesten als eerste van start. We waren maar met 5 in plaats van 6 man. Start ging

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Dit boekje is van. Doodgewone Helden

Dit boekje is van. Doodgewone Helden Dit boekje is van Doodgewone Helden Echte helden! Je kent ze misschien wel van tv. Ze kunnen vliegen, ze kunnen mensen redden uit brandende gebouwen en ze vechten tegen slechteriken. Iedereen heeft zo

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen.

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen. Vrijdag 15 januari 016 Artikelen: Alle artikelen - 7Days week Inhoud: De leerlingen leren om kritisch te kijken naar de verschillende artikelen uit 7Days. De leerlingen leren strategieën toe te passen

Nadere informatie

U wordt verdacht. Inhoud

U wordt verdacht. Inhoud Inhoud Deze brochure 3 Aanhouding en verhoor 3 Inverzekeringstelling 3 Uw advocaat 4 De reclassering 5 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 5 Beperkingen en rechten 5 Voorgeleiding bij de officier

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Geen Amerikaanse aanval op Syrië

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Geen Amerikaanse aanval op Syrië PrO -weekkrant Week 38 september 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 16-22 september 2013 Geen Amerikaanse aanval op Syrië Foto: ANP Foto: Shutterstock Amerika valt Syrië voorlopig niet aan. Want

Nadere informatie

VRB-0116. Bijzondere voorwaarden bij uw VERHAALSRECHTS- HULPVERZEKERING MOTORRIJTUIG

VRB-0116. Bijzondere voorwaarden bij uw VERHAALSRECHTS- HULPVERZEKERING MOTORRIJTUIG VRB-0116 Bijzondere voorwaarden bij uw VERHAALSRECHTS- HULPVERZEKERING MOTORRIJTUIG 1 INHOUDSOPGAVE WAAROM DEZE VOORWAARDEN BELANGRIJK VOOR U ZIJN 3 MIJN VERZEKERING 1. Wat verzeker ik met de Verhaalsrechtshulpverzekering

Nadere informatie

Nora Kansas. Het gebeurde op een maandagochtend. Hét. Datgene waarnaar we allemaal op zoek zijn. Liefde. Op een maandagochtend.

Nora Kansas. Het gebeurde op een maandagochtend. Hét. Datgene waarnaar we allemaal op zoek zijn. Liefde. Op een maandagochtend. Nora Kansas Het gebeurde op een maandagochtend. Hét. Datgene waarnaar we allemaal op zoek zijn. Liefde. Op een maandagochtend. Mijn moeder noemde maandag altijd de Dag van de hartaanval, omdat op die dag

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Mc. 1: 1-11 PG te Sexbierum-Pietersbierum Sixtustsjerke 11 jan. 2015. Grote en kleine Geliefde van God - Gemeente van Christus,

Mc. 1: 1-11 PG te Sexbierum-Pietersbierum Sixtustsjerke 11 jan. 2015. Grote en kleine Geliefde van God - Gemeente van Christus, Mc. 1: 1-11 PG te Sexbierum-Pietersbierum Sixtustsjerke 11 jan. 2015 Ds. A.J.Wouda Grote en kleine Geliefde van God - Gemeente van Christus, Het weer is onrustig De wereld is onrustig En veel mensen, sommigen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Verontrustend veel criminaliteit bij allochtone jongeren

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Verontrustend veel criminaliteit bij allochtone jongeren Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Criminaliteit en rechtsstaat tekst 1 Tilburg kiest de harde aanpak Verontrustend veel criminaliteit bij allochtone jongeren 5 10

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven.

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij de terugkeer van de laatste Task Force Uruzgan, Vliegbasis Eindhoven, 8 augustus 2010. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Commandant van

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie SPREEKBEURT POLITIE Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie Wat doet een politieagent? WELKOM DE POLITIEPRAKTIJK helpen bij een ongeluk pak de winkeldief! bekeuren en aanhouden

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden SAMUEL VAN DER MEER De Ontsnapte Joden De inval Het is een zonnige dag. Bram en Theo zijn een spelletje aan het spelen, maar ze moeten eigenlijk allang naar bed. Papa zegt tegen Bram: Bram, je moet naar

Nadere informatie

Ria Massy. De taart van Tamid

Ria Massy. De taart van Tamid DE TAART VAN TAMID Ria Massy De taart van Tamid De taart van Tamid 1 Hallo broer! Hallo Aziz! roept Tamid. Zijn hart klopt blij. Aziz belt niet zo dikwijls. Hij woont nog in Syrië. Bellen is moeilijk in

Nadere informatie

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd De wegloper belonen Sabbat Lees Lees Filemon 1 alvast door. Heb je er ooit over nagedacht van huis weg te lopen? Hoe zou dat zijn? Waar zou je naar toe gaan? Wat zou je kunnen doen? Onesimus bevond zich

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Fors minder verkeersdoden in 2013

Fors minder verkeersdoden in 2013 Persbericht PB-025 24-04-2014 09.30 uur Fors minder verkeersdoden in 2013 570 verkeersdoden in 2013; 80 minder dan in 2012 Forse afname bij motorrijders Ook daling bij inzittenden personenauto, fietsers

Nadere informatie

Kijktip: terrorismedeskundigen aan het woord

Kijktip: terrorismedeskundigen aan het woord Kijktip: terrorismedeskundigen aan het woord Korte omschrijving werkvorm U bekijkt met de leerlingen een fragment van De Wereld Draait Door en van EenVandaag. Beatrice de Graaf en Robbert McFadden proberen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen!

Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen! Hallo, ik ben Leo! Leuk om kennis met je te maken! Ik ben lang en dun en ik heb heel veel krullen. Ik moet eerlijk zeggen...ik mag er best wezen! Maar om nog eerlijker te zijn, gisteren zag ik er heel

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen:

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen: Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8 januari 2010 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Sector Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

kamer neemt om ze daar samen te drinken. B. is het hier niet mee eens; hij vindt koffiedrinken tijdverspilling. Henk E. heeft beter in de gaten hoe

kamer neemt om ze daar samen te drinken. B. is het hier niet mee eens; hij vindt koffiedrinken tijdverspilling. Henk E. heeft beter in de gaten hoe De positie van directeurbeheer is vacant. Tot nu toe werd deze post als nevenfunctie door een van de wetenschappelijk medewerkers vervuld, het bracht nauwelijks werk mee. Na de huidige democratisering

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is.

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is. HOE LOSSEN WE DIT OP? DE WERKVORM IN HET KORT Wat doe je als je een probleem of ruzie hebt? In het ergste geval moet je naar een rechter. Die bepaalt dan wie er gelijk heeft. Maar meestal kun je problemen

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Abdoullah Al-Mansouri zes jaar gevangenschap, onrecht en onzekerheid

Abdoullah Al-Mansouri zes jaar gevangenschap, onrecht en onzekerheid Hieronimus van Pelt Dossier Abdoullah Al-Mansouri zes jaar gevangenschap, onrecht en onzekerheid Op 11 mei 2012 is het precies zes jaar geleden dat de Iraanse Nederlander Abdoullah Al-Mansouri de vrijheid

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren,

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Ik hoop dat u het niet erg vindt dat ik als Koning van de Jeugd 2015 met het welkom voor de jongeren begonnen ben. Deze bijzondere

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie