Operatie geslaagd! Patiënt tevreden?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Operatie geslaagd! Patiënt tevreden?"

Transcriptie

1 Operatie geslaagd! Patiënt tevreden? Gerbrand van Hout klinisch psycholoog

2 waarom zoveel bariatrische ingrepen? omdat het aantal morbide obese patienten toeneemt de vraag groter is dan het aanbod het effect van conservatieve behandelingen beperkt is slechts 5% behoudt 10% gewichtsverlies over 5 jaar ineffectief in behalen van medisch significant gewichts verlies voor morbide obesen bariatrische chirurgie de enige evidence based behandeling is van morbide obesitas 40-60% Excess Weight Loss verbetering of genezing van comorbiditeiten en toename kwaliteit van leven 2

3 somatische en psychosociale comorbiditeiten

4 wordt iedereen geopereerd? bijna iedereen patienten die voldoen aan de indicatiecriteria BMI > 40 of BMI > 35 + comorbiditeit therapieresistent overgewicht geen psychologische contra-indicaties geen verhoogd operatie-risico leeftijd < 60-65jr. goed zijn geïnformeerd en grondig gescreend er niet alleen klaar méé zijn, maar ook klaar vóór optimaal zijn voorbereid waar nodig een (diëtistisch of psychologisch) voortraject hebben doorlopen bereid zijn tot follow up en, waar nodig, een (psychologisch) natraject 4

5 waarom interdisciplinair? omdat morbide obesitas een complexe, multifactoriële chronische ziekte is medisch-somatische, psychische, sociale en maatschappelijke factoren oorzakelijke en onderhoudende factoren zijn niet alle patiënten voldoende profiteren van bariatrische chirurgie wij een optimaal resultaat nastreven: gewichtsverlies toename kwaliteit van leven levenslang resultaat 5

6 hoe interdisciplinair? héél interdisciplinair chirurgen bariatrisch psychologen* diëtisten bariatrisch verpleegkundigen* nurse practitioners* physician assistants* fysiotherapeuten endocrinologen gastro-enterologen plastisch chirurgen * fulltime toegewijd aan morbide obese patiënten en bariatrische chirurgie 6

7 hoe interdisciplinair? zó interdisciplinair screening in carrousel afspraken met psycholoog diëtiste bariatrisch verpleegkundige fysiotherapeut bloedafname driemaal per week MDO alle disciplines indicatiestelling 7

8 postoperatieve zorg 5 jaar follow up afspraken met chirurg (5 weken, 1 jaar) diëtiste (periodiek in eerste jaar) fysiotherapeut (periodiek in eerste jaar) bariatrisch verpleegkundige (2 groepsbijeenkomsten) psycholoog (groepsbijeenkomst na 9 maanden) op indicatie individuele consulten met bovenstaande disciplines 8

9 waarom een psycholoog? omdat ruim 30% van de morbide obese patiënten een DSM-IV classificatie heeft vooral eetstoornis, angststoornis, negatief zelfbeeld en lichaamsbeeld, stemmingsstoornis of persoonlijkheidsstoornis er een lineair verband is tussen de mate van obesitas en psychopathologie morbide obesitas deels een gedragsprobleem is compliantie gerelateerd is aan psychosociale factoren bariatrische chirurgie geen alternatief is voor diëten, maar een gedwongen gedragsverandering 9

10 waarom een bariatrisch psycholoog? omdat de complexiteit van morbide obesitas een interdisciplinair team van specialistisch opgeleide professionals behoeft dat geldt in de eerste plaats voor de chirurgen, maar evenzeer voor de psychologen de diversiteit van psychische en somatische comorbiditeiten verlangt dat de bariatrisch psychologen een integraal onderdeel uitmaken van het interdisciplinair team 10

11 preoperatief screening en psychodiagnostiek doel: achterhalen van risicofactoren die compliance en aanpassing negatief kunnen beïnvloeden indicatiestelling preoperatieve behandeling (voortraject) relatieve contraindicaties/risicofactoren: ernstige psychische problemen, zoals niet-gestabiliseerde depressie, eetstoornissen, verslaving, verstandelijke beperking behandeling doel: leefstijlverandering ter voorbereiding op benodigde compliance en aanpassing met name geïndiceerd bij op de voorgrond staande eetproblematiek en psychopathologie 11

12 postoperatief monitoring en psychodiagnostiek doel: vroegtijdig signaleren van postoperatieve problemen gewichtstoename, verstoord eetgedrag en eetstoornissen, stoornissen in de lichaamsbeleving, middelenmisbruik, angst- en stemmingsstoornissen, relatieproblemen behandeling naast een regulier multidisciplinair natraject doel: vergroten van compliance en aanpassing, verbeteren resultaat van bariatrische ingreep langdurige toename kwaliteit van leven 12

13 psychosociale gevolgen van bariatrie significant gewichtsverlies verbetering of genezing co-morbiditeiten afname psychopathologie en gestoord eetgedrag verbeteringen zelfbeeld, lichaamsbeeld, psychosociaal functioneren, kwaliteit van leven hoge mate van tevredenheid sommige verbeteringen nemen af niet alle patiënten profiteren even veel tot 20% ontevreden geen 100% succes, afzetten tegen risico s onbehandelde obesitas 13

14 postoperatieve pech gewichtstoename eetgedrag: meer eten, experimenteren, controleverlies, grazen, (vloeibare) binges, emotioneel eten lichaamsattitude: dik voelen, onvrede huidsurplus depressieve klachten, suïcide relationeel: seksualiteit, jaloezie, scheiding afname kwaliteit van leven 25% zoekt psychologische hulp 14

15 compliantie (of nie) meeste patiënten realiseren zich dat chirurgie hulpmiddel is toch houden nogal wat patiënten zich niet aan richtlijnen patiënten die eetgedrag en leefstijl niet aanpassen, kunnen ongewenste reacties (minimaal gewichtsverlies of gewichtstoename) aanpassing en navolgen voorgeschreven leefregels grotendeels toe te schrijven aan psychosociale factoren voorkeur voor hoogcalorisch zacht voedsel, zoals ijs en milkshakes voortdurend hoogcalorisch vloeibare of zachte tussendoortjes ( grazen ) 15

16 behandeling bariatrische psychologie veelal cognitief-gedragstherapeutisch van aard geprotocolleerd en evidence based zo kort als het kan en zo lang als nodig is behandelmodules zelfcontrole zelfbeeld/lichaamsbeeld angst en stemming eetstoornis ernstige problematiek, waarbij langdurige psychologische behandeling is geïndiceerd (zoals verslaving, automutilatie, suïcidaliteit, persoonlijkheidsstoornis) is een exclusiecriterium voor psychologische behandeling binnen het Obesitascentrum 16

17 zelfcontrole patiënten waarbij het eetgedrag met name wordt gestuurd vanuit gewoontegedrag extern eetgedrag: overmatig gevoelig voor voedselprikkels onbewust eetgedrag weinig inzicht in eetgedrag emotioneel eetgedrag: problemen in de emotie-regulatie dragen bij aan problematisch eetgedrag 17

18 zelfbeeld/lichaamsbeeld patiënten met een negatief zelfbeeld en/of lichaamsbeeld samenhangend met morbide obesitas en/of de bariatrische ingreep deze module kan tevens worden gezien als voortraject en/of natraject bij postbariatrische contourherstellende chirurgie 18

19 angst en stemming patiënten die angst- en stemmingsproblematiek ervaren gerelateerd aan morbide obesitas en/of consequent aan de bariatrische ingreep en de gevolgen daarvan en/of waarbij angst- en stemmingsproblematiek compliance en therapietrouw in de weg staan bijvoorbeeld depressieve klachten samenhangend met de veranderde leefstijl, niet bereiken van doelstellingen, angst voor nieuwe mogelijkheden en sociale angst 19

20 eetstoornissen algemene module voor patiënten met een pre- en/of postoperatief gestoord eetpatroon dan wel eetstoornis bijvoorbeeld voortbestaan of opnieuw optreden van een eetstoornis of een postoperatieve anorectische attitude na de bariatrische ingreep 20

21 postbariatrische contourherstellende chirurgie meeste patiënten zien huidoverschot als een negatief bijwerking van bariatrische chirurgie ongeveer 60% opteert voor postbariatrische contourherstellende chirurgie minder dan 25% wordt daadwerkelijk geopereerd behandeling van morbide obesitas is pas klaar na plastische chirurgie? 21

22 psychologische screening voor contourherstellende chirurgie motivatie verwachtingen lichaamsbeeld zelfbeeld stoornis in de lichaamsbeleving aanpassing na bariatrie psychopathologie en coping middelenge-/misbruik educatie geen perfect lichaam succes gerelateerd aan gewichtsstabilisatie 22

23 RTA eerste twee jaar vindt de nazorg plaats in het betreffende ziekenhuis daarna gaat de nazorg over naar de eerste lijn obesitas is een chronische ziekte advies om patiënten na bariatrische chirurgie levenslang onder controle te houden in verband met een verhoogd risico op gezondheidsproblemen (somatisch, psychisch, sociaal). 23

24 RTA: consultatie psycholoog obesitascentrum bij vermoeden bariatrie- en/of gewichtsgrelateerde psychologische problematiek denk hierbij onder andere aan gewichtstoename; onvoldoende gewichtsreductie angst/stemmingsstoornissen; compliance problemen; aanpassingsproblemen; verstoord eetpatroon dan wel eetstoornis; anorectische en/of boulimische attitude; stoornis in zelfbeeld en/of lichaamsbeleving. 24

25 RTA: signaleringstool hoe tevreden bent u over de gevolgen van de operatie? (bijvoorbeeld eetgedrag, leefwijze, gewichtsverlies, gezondheid) heeft u professionele hulp (bijvoorbeeld diëtist/ psycholoog/psychiater/ maatschappelijk werk)? ervaart u meer voordelen dan nadelen van de ingreep of andersom? vragen naar de invloed van het overgewicht, vóór en ná de ingreep, op: persoonlijkheid, stemming, relatie, seksuele relatie, sociale leven vragen naar eetgedrag (maaltijden, tussendoortjes, (lekkere) honger, trek/zin, eetbuien, aanpassing aan ingreep) als u destijds, voor de ingreep, had geweten wat u nu weet, zou u dan wel of niet voor deze ingreep hebben gekozen? 25

Psychologische begeleiding

Psychologische begeleiding Psychologische begeleiding na een bariatrische ingreep - Anne-Marie Der Kinderen, kaderhuisarts GGZ - Gerbrand van Hout, klinisch psycholoog Catharina Ziekenhuis - Noor Schuilwerve, klinisch psycholoog

Nadere informatie

Psychologie en bariatrie

Psychologie en bariatrie Psychologie, medische (volwassenen) Psychologie en bariatrie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSV009 / Psychologie en bariatrie / 05-07-2016

Nadere informatie

Bariatrische zorg bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant

Bariatrische zorg bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Bariatrische zorg bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Doelstellingen Afstemming van het beleid rond behandeling en follow up in de 1 e en 2 e lijn van patiënten na bariatrische

Nadere informatie

Bariatrische zorg bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant

Bariatrische zorg bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Bariatrische zorg bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Doelstellingen Afstemming van het beleid rond behandeling en follow up in de 1 e en 2 e lijn van patiënten na bariatrische

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren Bariatrische chirurgie (DATO)

Factsheet Indicatoren Bariatrische chirurgie (DATO) Factsheet en Bariatrische chirurgie (DATO) DATO 2014 [2.0.; 10102014] Registratie gestart: 1 januari 2014 Type Uitvraag over Bron Nr. indicator (jaar) 1 Aantal primaire bariatrische ingrepen per ziekenhuislocatie.

Nadere informatie

Vragenlijst: Ervaringen na bariatrie

Vragenlijst: Ervaringen na bariatrie Vragenlijst: Ervaringen na bariatrie Deze vragenlijst gaat over uw ervaringen minimaal twee jaar na de bariatrische ingreep. De vragen hebben betrekking op uw gewicht, uw gezondheidssituatie, de invloed

Nadere informatie

Nederlandse Obesitas Kliniek

Nederlandse Obesitas Kliniek 2 Nederlandse Obesitas Kliniek Bijna 2 miljoen mensen in Nederland hebben overgewicht. Fors overgewicht wordt obesitas genoemd. Obesitas is erkend als chronische ziekte. Op dit moment komen ruim 800.000

Nadere informatie

Vragenlijst: Ervaringen na bariatrie

Vragenlijst: Ervaringen na bariatrie Vragenlijst: Ervaringen na bariatrie Deze vragenlijst gaat over uw ervaringen minimaal twee jaar na de bariatrische ingreep. De vragen hebben betrekking op uw gewicht, uw gezondheidssituatie, de invloed

Nadere informatie

Nederlandse Obesitas Kliniek. Visie. Verkort behandeltraject

Nederlandse Obesitas Kliniek. Visie. Verkort behandeltraject 2 Nederlandse Obesitas Kliniek Bijna 2 miljoen mensen in Nederland hebben overgewicht. Fors overgewicht wordt obesitas genoemd. Obesitas is erkend als chronische ziekte. Op dit moment komen ruim 800.000

Nadere informatie

Behandelmogelijkheden

Behandelmogelijkheden Behandelmogelijkheden 2 Door middel van deze folder willen we u informeren over de verschillende behandelmogelijkheden in het Obesitas Centrum Midden Brabant voor mensen met (morbide) obesitas. Screeningsspreekuur

Nadere informatie

Behandelmogelijkheden

Behandelmogelijkheden OBESITAS CENTRUM Behandelmogelijkheden Bariatrische chirurgie Samen op weg naar een gelukkig gewicht INHOUD Met deze folder informeren we over de verschillende behandelmogelijkheden in het Obesitas Centrum

Nadere informatie

1. Nederlandse Obesitas Kliniek

1. Nederlandse Obesitas Kliniek 2 1. Nederlandse Obesitas Kliniek Ruim 800.000 mensen in Nederland hebben obesitas en komen in aanmerking voor behandeling. De Nederlandse Obesitas Kliniek is al meer dan 15 jaar toonaangevend in de behandeling

Nadere informatie

Boerhaaveplein 7 4624 VT Bergen op Zoom www.obesitascentrumzuidwest.nl/contact/

Boerhaaveplein 7 4624 VT Bergen op Zoom www.obesitascentrumzuidwest.nl/contact/ Boerhaaveplein 7 4624 VT Bergen op Zoom www.obesitascentrumzuidwest.nl/contact/ Wat dacht u van een mogelijke vermindering van andere ziekten? kans op sterfte Gezondheidsrisico s Ernstig overgewicht is

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Centrum Over Gewicht

Patiënteninformatie. Centrum Over Gewicht Patiënteninformatie Centrum Over Gewicht 1. Centrum Over Gewicht Een multidisciplinaire aanpak voor overgewicht en obesitas Heelkundig en conservatief programma Behandeling op maat Begeleide opvolging

Nadere informatie

1 3 SCP VOÜ. Oi. College voor zorgverzekeringen. Eekholt 4 ni2 xh Diemen

1 3 SCP VOÜ. Oi. College voor zorgverzekeringen. Eekholt 4 ni2 xh Diemen 1 3 SCP. 2012 VOÜ. Oi College voor zorgverzekeringen Eekholt 4 ni2 xh Diemen Aan de Geschillencommissie van Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ) T.a.v. mevrouw Postbus 291 3700 AG

Nadere informatie

Richtlijn Bariatrische Psychologie

Richtlijn Bariatrische Psychologie 24 de psycholoog / juli-augustus 2015 chris hinnen, peter daansen & sjoerd salet FORUM Richtlijn Bariatrische Psychologie De richtlijn Bariatrische Psychologie is januari jongstleden geautoriseerd door

Nadere informatie

Obesitascentrum: multidisciplinaire aanpak leidt tot beste resultaat

Obesitascentrum: multidisciplinaire aanpak leidt tot beste resultaat obesitascentrum dr. Veerle Reenaers en dr. Annelies Mullens Obesitascentrum: multidisciplinaire aanpak leidt tot beste resultaat In het Jessa Ziekenhuis gebeurt de behandeling van obesitas multidisciplinair.

Nadere informatie

Psychologie en obesitas

Psychologie en obesitas Psychologie en obesitas Sarah Huysegems Klinisch Psychologe sarah.huysegems@hhleuven.be Symposium Obesitas 12 oktober 2013 Inhoud Rol van de psycholoog volgens PaCënt Gedragsprobleem KB inzake bariatrie

Nadere informatie

Eetstoornissen DSM-5. Leonieke Terpstra & Maartje Snoek

Eetstoornissen DSM-5. Leonieke Terpstra & Maartje Snoek Eetstoornissen DSM-5 Leonieke Terpstra & Maartje Snoek VOXVOTE Voelt u zichzelf te dik? Probeert u daar (soms) wat aan te doen (lijnen)? Heeft u een eetstoornis (gehad)? 2/3 van de vrouwen wil afvallen

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

Centrum overgewicht Malle

Centrum overgewicht Malle Centrum overgewicht Malle informatiebrochure Centrum Over Gewicht Inhoudstafel 1. Centrum Over Gewicht 4 2. Wat is overgewicht? Wat is obesitas? 4 3. BMI en middelomtrek 5 4. Over ons 5 5. Centrum Over

Nadere informatie

Bariatrie en DM2 pre/peri/post operatief. 5 oktober 2016 Inge Bourass

Bariatrie en DM2 pre/peri/post operatief. 5 oktober 2016 Inge Bourass Bariatrie en DM2 pre/peri/post operatief 5 oktober 2016 Inge Bourass Gewicht & co-morbiditeit Obesitas gerelateerde co-morbiditeit Diabetes Hypertensie Hart- en vaatziekten Slaap apnoe syndroom Artrose

Nadere informatie

Predictoren voor behandelsucces bij de behandeling van eetbuistoornis Mirjam Lammers Klinisch psycholoog psychotherapeut

Predictoren voor behandelsucces bij de behandeling van eetbuistoornis Mirjam Lammers Klinisch psycholoog psychotherapeut Predictoren voor behandelsucces bij de behandeling van eetbuistoornis Mirjam Lammers Klinisch psycholoog psychotherapeut Amarum, centrum voor eetstoornissen Wat is eetbuistoornis? Ongecontroleerd overeten

Nadere informatie

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Máxima Oncologisch Centrum (MOC) Inleiding Als u van uw behandelend arts te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties

Nadere informatie

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG Medinello is een nieuw ZBC, een zelfstandig behandelcentrum, voor poliklinische revalidatie in Amersfoort. Een multidisciplinair team behandelt hier cliënten met

Nadere informatie

Woord vooraf 1 2. Redactionele verantwoording 1 3. Redactie 1 7. Auteurs 1 8

Woord vooraf 1 2. Redactionele verantwoording 1 3. Redactie 1 7. Auteurs 1 8 Inhoud Woord vooraf 1 2 Redactionele verantwoording 1 3 Redactie 1 7 Auteurs 1 8 1 De verpleegkundige in het algemeen ziekenhuis 1 9 1.1 Inleiding 1 9 1.2 Wat is specifieke ziekenhuiszorg? 2 0 1.2.1 Het

Nadere informatie

Samenwerkingsverband Vrijgevestigde Psychologen Amsterdam

Samenwerkingsverband Vrijgevestigde Psychologen Amsterdam Samenwerkingsverband Vrijgevestigde Psychologen Amsterdam Sanne Bakker en Marjan Kroon, 19 juni 2014 1. De invoering van de Basis GGZ 2. Het verwijsmodel 3. Overzicht van de DSM-IV stoornissen die vergoed

Nadere informatie

Mijn kind is te dik Oorzaak, gevolg en behandeling. Rintveld, Altrecht

Mijn kind is te dik Oorzaak, gevolg en behandeling. Rintveld, Altrecht Mijn kind is te dik Oorzaak, gevolg en behandeling Rintveld, Altrecht Medisch contact nr 49 In een nieuwe multidisciplinaire richtlijn is afgesproken dat obesitas een chronische ziekte is. Dit heeft niet

Nadere informatie

Diëtist-Fysiotherapeut: het gouden koppel

Diëtist-Fysiotherapeut: het gouden koppel Diëtist-Fysiotherapeut: het gouden koppel Anke Kalisvaart & Peter Willemsen Ziekenhuis Rivierenland Tiel De Lage Korn, Buren 1 Inhoud Inhoud Waarom samenwerken Multidisciplinaire problematiek bij COPD

Nadere informatie

Obesitas en bariatrische zorg

Obesitas en bariatrische zorg Regionale Transmurale Afspraak Regionale Zuidoost Transmurale Brabant Afspraak Zuidoost Brabant Obesitas en bariatrische zorg Bariatrische Obesitas en zorg bariatrische bij volwassenen zorg Toelichting

Nadere informatie

Peri-operatieve aspecten gastric bypass & sleeve gastrectomie

Peri-operatieve aspecten gastric bypass & sleeve gastrectomie Peri-operatieve aspecten gastric bypass & sleeve gastrectomie De Driehoek Rebecca Meijer- Langhout Casus Vader (1961) Familie E. 2008; CVR profiel opgesteld. 2008-2013 CVR controles, hypertensie, oplopende

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17

Inhoudsopgave. Voorwoord 11. Dankwoord 15. Inleiding 17 Inhoudsopgave Voorwoord 11 Dankwoord 15 Inleiding 17 1 Kenmerken en risicofactoren van eetstoornissen 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Psychische achtergronden 26 1.3 Gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen 27

Nadere informatie

NVE-K Kindrapportage. Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen. Bloem Jones

NVE-K Kindrapportage. Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen. Bloem Jones NVE-K Kindrapportage Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen ID 4589-9 Datum 27.07.2015 NVE-K Inleiding 2 / 5 INLEIDING De NVE-K is een vragenlijst die de belangrijkste risicofactoren voor

Nadere informatie

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Zorgpad Casus Cervixcarcinoom Follow up Supportive care Soorten zorg in de psychosociale ondersteuning

Nadere informatie

Onze resultaten. Ons resultaat: Het CON beschikt over 3 bariatrisch chirurgen

Onze resultaten. Ons resultaat: Het CON beschikt over 3 bariatrisch chirurgen Onze resultaten Het CON Het Centrum voor Obesitas Nederland vindt het zeer belangrijk om transparant te zijn over onze resultaten en de kwaliteit van de geleverde zorg. Om u als patiënt de beste zorg te

Nadere informatie

Noden bij de opvang en doorverwijzing van psychiatrische patiënten in AZ Vesalius

Noden bij de opvang en doorverwijzing van psychiatrische patiënten in AZ Vesalius Noden bij de opvang en doorverwijzing van psychiatrische patiënten in AZ Vesalius Ellen Beets 18 juni 2013 Inhoudstabel 1. Korte voorstelling AZ Vesalius 2. Psychologische dienst 3. Huidige zorgen en bestaande

Nadere informatie

Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ

Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ Generalistische Basis GGZ en Specialistische GGZ Informatie voor huisartsen Organisatie voor geestelijke gezondheidszorg GGZ Rivierduinen biedt vele vormen van geestelijke gezondheidszorg voor alle leeftijden;

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht

Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht De Nederlandse Obesitas Kliniek, het centrum voor patiënten met morbide obesitas De Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK) is hét centrum van

Nadere informatie

Heyens Isabelle, diëtiste Centrum voor Voeding en Diëtiek UZGent. 16 oktober 2014

Heyens Isabelle, diëtiste Centrum voor Voeding en Diëtiek UZGent. 16 oktober 2014 Heyens Isabelle, diëtiste Centrum voor Voeding en Diëtiek UZGent 16 oktober 2014 INHOUD Post operatief verloop Doelstelling dieetadvies Dieetadvies Casus dumpingklachten Zwangerschap Emotioneel eetgedrag

Nadere informatie

1. Nederlandse Obesitas Kliniek en het Rode Kruis Ziekenhuis

1. Nederlandse Obesitas Kliniek en het Rode Kruis Ziekenhuis 2 1. Nederlandse Obesitas Kliniek en het Rode Kruis Ziekenhuis Ruim 800.000 mensen in Nederland hebben obesitas en komen in aanmerking voor behandeling. Het Rode Kruis ziekenhuis en de Nederlandse Obesitas

Nadere informatie

NVE-K Ouderrapportage

NVE-K Ouderrapportage NVE-K Ouderrapportage Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag bij kinderen ID 4589-9 Datum 27.07.2015 Informant: Marie Jones-Smit moeder NVE-K Inleiding 2 / 6 INLEIDING De NVE-K is een vragenlijst die de

Nadere informatie

Chirurgische behandeling van ernstig overgewicht

Chirurgische behandeling van ernstig overgewicht Chirurgische behandeling van ernstig overgewicht Inleiding Deze folder is bedoeld als aanvullende informatie voor patiënten met ernstig overgewicht (= morbide obesitas) die daarvoor behandeld worden in

Nadere informatie

) amarum ( DGT vs CGT behandeling bij BED - II

) amarum ( DGT vs CGT behandeling bij BED - II DGT vs CGT behandeling bij BED - II Het weglaten van verstoorde lichaamsbeleving is een omissie in de DSM-V criteria voor eetbuistoornissen. Elke Wezenberg VGCT 2015 Stelling voor de zaal: Het is toch

Nadere informatie

ONCOLOGISCHE ZORG IN DE EERSTE LIJN PREVENTIE FYSIEK MENTAAL SOCIAAL EXISTENTIEEL PRAKTISCH. vraag patiënt overgewicht.

ONCOLOGISCHE ZORG IN DE EERSTE LIJN PREVENTIE FYSIEK MENTAAL SOCIAAL EXISTENTIEEL PRAKTISCH. vraag patiënt overgewicht. PREVENTIE overgewicht hulp bij stoppen met geen geld/ruimte voor ben ik bereid mijn ongezonde werk-/ verslaving (roken, drank, roken en verslaving gezonde leefstijl leefstijl aan te passen voor leefomgeving

Nadere informatie

Regionaal Protocol Obesitas

Regionaal Protocol Obesitas Regionaal Protocol Obesitas Inleiding Obesitas is een snelgroeiend gezondheidsprobleem in de Westerse wereld. Momenteel varieert in Nederland de prevalentie obesitas tussen de 6.5% en 15.5%, afhankelijk

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. HET PLAATSEN EN VERWIJDEREN VAN EEN MAAGBALLON Richtlijnen en advies

PATIËNTENINFORMATIE. HET PLAATSEN EN VERWIJDEREN VAN EEN MAAGBALLON Richtlijnen en advies PATIËNTENINFORMATIE HET PLAATSEN EN VERWIJDEREN VAN EEN MAAGBALLON Richtlijnen en advies 2 HET PLAATSEN EN VERWIJDEREN VAN EEN MAAGBALLON Richtlijnen en advies Inleiding Obesitas wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie

Nadere informatie

Kenmerken. VG protocol Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (BPS) Comorbiditeit. Vaak gepaard met:

Kenmerken. VG protocol Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (BPS) Comorbiditeit. Vaak gepaard met: VG protocol Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (BPS) (Emotioneel instabiele persoonlijkheidsstoornis) Kenmerken stabiel onstabiel : een pervasief patroon van: Emotionele instabiliteit Impulsieve gedragingen

Nadere informatie

Protocol obesitas. Mw. J. Mentink, student geneeskunde. Drs. W.E. Schrader, huisarts. Drs. D.M. Keesenberg, gezondheidswetenschapper

Protocol obesitas. Mw. J. Mentink, student geneeskunde. Drs. W.E. Schrader, huisarts. Drs. D.M. Keesenberg, gezondheidswetenschapper Protocol obesitas Mw. J. Mentink, student geneeskunde Drs. W.E. Schrader, huisarts Drs. D.M. Keesenberg, gezondheidswetenschapper BMI & buikomvang Diagnostiek Oorzaken van obesitas Risicofactoren & co-morbiditeit

Nadere informatie

Diaboulimia. Eetproblemen bij insuline afhankelijke diabetes. Anne-Marije Goutbeek Kinder- jeugdpsycholoog GZ psycholoog

Diaboulimia. Eetproblemen bij insuline afhankelijke diabetes. Anne-Marije Goutbeek Kinder- jeugdpsycholoog GZ psycholoog Diaboulimia Eetproblemen bij insuline afhankelijke diabetes Anne-Marije Goutbeek Kinder- jeugdpsycholoog GZ psycholoog Minke Eilander Promovenda Pedagoog Programma workshop Achtergrond In de spreekkamer

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij eetstoornissen

Cognitieve gedragstherapie bij eetstoornissen FE 0807-1 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer folders verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over angst en depressie. Speciaal voor kinderen zijn er folders over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

SANDWICHSCHOLING COPD Goede COPD zorg: resultaat van goede samenwerking 28 juni Scharnierconsult. Uitgangspunt

SANDWICHSCHOLING COPD Goede COPD zorg: resultaat van goede samenwerking 28 juni Scharnierconsult. Uitgangspunt SANDWICHSCHOLING COPD Goede COPD zorg: resultaat van goede samenwerking 28 juni 2012 Scharnierconsult, ziektelast en persoonlijk behandelplan Marion Teunissen en Rudy Bakker Werkgroep COPD Synchroon Scharnierconsult

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit 1 Inhoud Inleiding... 3 Body Mass Index (BMI)... 3 Obesitas en fysieke activiteit... 3 Dieettherapie... 4 Operatie... 5 Onze obesitastraining Eat-Fit... 5 Het

Nadere informatie

Chirurgische ingrepen bij obesitas

Chirurgische ingrepen bij obesitas Chirurgische ingrepen bij obesitas Aan mensen met ernstig overgewicht wordt in een aantal gevallen voorgesteld een chirurgische ingreep te laten verrichten. De meest gebruikte chirurgische methoden in

Nadere informatie

HANDREIKING GECOMBINEERDE LEEFSTIJLINTERVENTIE VOOR GEZINNEN

HANDREIKING GECOMBINEERDE LEEFSTIJLINTERVENTIE VOOR GEZINNEN HANDREIKING GECOMBINEERDE LEEFSTIJLINTERVENTIE VOOR GEZINNEN 1 Inleiding ROS Friesland is betrokken geweest bij het project Fitter Families, een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) voor gezinnen.

Nadere informatie

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden Eetstoornissen Mellisa van der Linden Inhoud Hoofdstuk 1: Wat houdt een eetstoornis in? Hoofdstuk 2: Welke eetstoornissen zijn er? Hoofdstuk 3: Wat zijn bekende oorzaken voor een eetstoornis? Hoofdstuk

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit Inhoud Inleiding... 2 Body Mass Index (BMI)... 2 Obesitas en fysieke activiteit... 2 Dieettherapie... 3 Operatie... 4 Onze obesitastraining Eat-Fit... 4 Persoonlijke

Nadere informatie

FOOD FOR THOUGHT DE INVLOED VAN GEDACHTEN OP EETGEDRAG

FOOD FOR THOUGHT DE INVLOED VAN GEDACHTEN OP EETGEDRAG FOOD FOR THOUGHT DE INVLOED VAN GEDACHTEN OP EETGEDRAG WELKOM PETER LANGELAAR ANNEFLEUR OTTO Diëtist sinds 2012, affiniteit met psychologie, kinderen en sport Laat nooit de dingen die je wil de dingen

Nadere informatie

) amarum ( Voorspellers voor uitval uit een eendaagse CGT behandeling voor eetbuistoornis

) amarum ( Voorspellers voor uitval uit een eendaagse CGT behandeling voor eetbuistoornis ) amarum ( Voorspellers voor uitval uit een eendaagse CGT behandeling voor eetbuistoornis Maartje Vroling Femke Wiersma Mirjam Lammers Eric Noorthoorn CGT is eerste keuze behandeling 70% reductie in eetbuien

Nadere informatie

Mijn kind, een eetstoornis? Stichting Universitaire en Algemene Kinder- en Jeugdpsychiatrie Noord-Nederland

Mijn kind, een eetstoornis? Stichting Universitaire en Algemene Kinder- en Jeugdpsychiatrie Noord-Nederland Mijn kind, een eetstoornis? Stichting Universitaire en Algemene Kinder- en Jeugdpsychiatrie Noord-Nederland Programma Wat is een eetstoornis? Hoe herken ik een eetstoornis bij mijn kind / in mijn omgeving?

Nadere informatie

Herkenning en aanpak van overgewicht en obesitas bij volwassenen als preventie van diabetes. Stappenplan voor de huisarts en zijn team

Herkenning en aanpak van overgewicht en obesitas bij volwassenen als preventie van diabetes. Stappenplan voor de huisarts en zijn team Herkenning en aanpak van overgewicht en obesitas bij volwassenen als preventie van diabetes Stappenplan voor de huisarts en zijn team Op het menu 1. Voorstelling Eetexpert 2. Achtergrond 3. Kernboodschappen

Nadere informatie

Zorgprogramma Angststoornissen

Zorgprogramma Angststoornissen Zorgprogramma Angststoornissen Doelgroep Het Zorgprogramma Angststoornissen is bedoeld voor volwassenen die een angststoornis hebben. Mensen met een angststoornis hebben last van angsten zonder dat daar

Nadere informatie

Obesitas en bariatrische zorg

Obesitas en bariatrische zorg Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Obesitas en bariatrische zorg Toelichting Pagina 1 Aanleiding Overgewicht, maar ook morbide obesitas is een groeiend probleem. Binnen enkele jaren komen

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Revalidatieprogramma. voor COPD-patiënten ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Revalidatieprogramma. voor COPD-patiënten ADVIES FYSIOTHERAPIE Revalidatieprogramma voor COPD-patiënten ADVIES Revalidatieprogramma voor COPD-patiënten Bij patiënten met een longaandoening is vaak meer aan de hand dan alleen een longziekte. De aandoening

Nadere informatie

Medische. na een hernia-operatie. Onderzoek en behandeling. ZorgSaam

Medische. na een hernia-operatie. Onderzoek en behandeling. ZorgSaam Medische psychologie adviezen na een hernia-operatie Onderzoek en behandeling ZorgSaam 1 2 Inleiding In deze folder kunt u lezen over de manier van werken van de medisch psycholoog in het ziekenhuis. Aan

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren Bariatrische chirurgie (DATO) 2016

Factsheet Indicatoren Bariatrische chirurgie (DATO) 2016 Factsheet en Bariatrische chirurgie (DATO) 2016 Start registratie: 2014 Inclusiecriteria Inclusie De patiënten die geregistreerd dienen te worden zijn die patiënten die een chirurgische interventie ondergaan

Nadere informatie

Onderzoek en behandeling door de klinisch psycholoog

Onderzoek en behandeling door de klinisch psycholoog Onderzoek en behandeling door de klinisch psycholoog ONDERZOEK EN BEHANDELING DOOR DE KLINISCH PSYCHOLOOG IN HET KENNEMER GASTHUIS In het Kennemer Gasthuis (KG) zijn klinisch psychologen, gezondheidspsychologen

Nadere informatie

Diabetes & Eetstoornissen Een uiterst gevaarlijke combinatie. Prof. Dr. M. Vervaet - Universiteit Gent - Centrum voor Eetstoornissen

Diabetes & Eetstoornissen Een uiterst gevaarlijke combinatie. Prof. Dr. M. Vervaet - Universiteit Gent - Centrum voor Eetstoornissen Diabetes & Eetstoornissen Een uiterst gevaarlijke combinatie Prof. Dr. M. Vervaet - Universiteit Gent - Centrum voor Eetstoornissen GEZOND EN ZIEK Lichamelijke Gezondheid Diabetes: somatische aandoening

Nadere informatie

Stoma en continentie: nieuwe perspectieven. Liesbeth Kooyman 15 februari 2016

Stoma en continentie: nieuwe perspectieven. Liesbeth Kooyman 15 februari 2016 Stoma en continentie: nieuwe perspectieven Liesbeth Kooyman 15 februari 2016 Vandaag kijken we naar Gevolgen van de diagnose en de behandeling Moeilijkheden die de patiënt tegen kan komen Medische interacties

Nadere informatie

CHIRURGISCHE BEHANDELING VAN ERNSTIG OVERGEWICHT

CHIRURGISCHE BEHANDELING VAN ERNSTIG OVERGEWICHT CHIRURGISCHE BEHANDELING VAN ERNSTIG OVERGEWICHT 817 Inleiding Deze folder is bedoeld als aanvullende informatie voor patiënten met ernstig overgewicht (morbide obesitas), die daarvoor worden behandeld

Nadere informatie

ZORGPRESTATIE NAZORG BIJ BARIATRISCHE CHIRURGIE versie

ZORGPRESTATIE NAZORG BIJ BARIATRISCHE CHIRURGIE versie ZORGPRESTATIE NAZORG BIJ BARIATRISCHE CHIRURGIE versie 05-07-2016 Bariatrische chirurgie: Zie werkafspraak Bariatrische chirurgie MCC Leeuwarden http://www.mccleeuwarden.nl/werkafspraken (bijlage 1)!!

Nadere informatie

Je bent jong, krijgt kanker en dan

Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade 03 oktober 2014 Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade

Nadere informatie

Hoe vermindert chirurgie uw overgewicht?

Hoe vermindert chirurgie uw overgewicht? 2 Hoe vermindert chirurgie uw overgewicht? Uw caloriebalans is in orde als u evenveel calorieën opneemt (eet) als de calorieën die uw lichaam verbruikt voor warmte en energie (arbeid). Het overschot aan

Nadere informatie

NHG Stendardo Obesità

NHG Stendardo Obesità NHG Stendardo Obesità Begripsomschrijving Obesitas: BMI( kg/m2) 30 Overgewicht (Sovrappeso): BMI 25 en 30 én een ernstig vergrote buikomvang, 102 cm bij mannen en 88 cm bij vrouwen. Sluit aan bij Multisciplinaire

Nadere informatie

Gewichtsbeheersing: van gezond naar ziek

Gewichtsbeheersing: van gezond naar ziek Gewichtsbeheersing: van gezond naar ziek (Joop Bosch, Den Haag) Inleiding Zolang de mens leeft is er al een struggle for life geweest. Ook al verschilt dat gevecht op leven en dood in een ver verleden

Nadere informatie

Preventief optreden tegen chronische pijn

Preventief optreden tegen chronische pijn Preventief optreden tegen chronische pijn s Herenbaan 172 2840 Rumst tel.: 03/880.90.11 fax: 03/880.95.95 vragenlijst postoperatieve pijn e-mail: pijncentrum@hfr.be www.azheiligefamilie.be 2 beste patiënt,

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Plaatsen van een maagband

Plaatsen van een maagband Chirurgie Plaatsen van een maagband Algemene informatie Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat bij u een operatie tegen overgewicht gaat plaatsvinden. Hierbij wordt een maagband geplaatst.

Nadere informatie

EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS

EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS Dr. Berno van Meijel Lector GGZ-verpleegkunde Hogeschool INHOLLAND Congres Zorg voor mensen met

Nadere informatie

INLEIDING (7 pp.) Katelijne Van Hoeck, VWVJ

INLEIDING (7 pp.) Katelijne Van Hoeck, VWVJ INLEIDING (7 pp.) Katelijne Van Hoeck, VWVJ & BASISTEKST VAN SIGNAAL NAAR ZORG : EEN AANBEVELING VOOR DE DETECTIE VAN EET- EN GEWICHTSPROBLEMEN (19 pp.) VWVJ en vzw Eetexpert Schematisch traject van signaal

Nadere informatie

Ontslag na een borstoperatie

Ontslag na een borstoperatie Ontslag na een borstoperatie U bent opgenomen voor een borstoperatie. Met deze folder willen wij u voorbereiden op het ontslag vanuit het ziekenhuis. Na het ontslag uit het ziekenhuis kunt u uw dagelijkse

Nadere informatie

Vroegsignalering van angst bij kanker

Vroegsignalering van angst bij kanker Vroegsignalering van angst bij kanker Symposium juni 2016, Amsterdam Hoe harder we angst bevechten, hoe meer ze ons verleidt en verstikt. Hoe meer we de angst in de ogen zien, hoe sneller ze vrijheid biedt.

Nadere informatie

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK Ida Wijsman Ida Wijsman, Diabetesverpleegkundige en coördinator zorg Gelre Ziekenhuizen, locatie Zutphen Een analyse methode Het komende anderhalf uur. Het motto! Een analyse

Nadere informatie

Inleiding. 1.1 Theoretische achtergrond 2. 1.2 Vicieuze cirkel 4. 1.3 Kortdurende CGT-I 4

Inleiding. 1.1 Theoretische achtergrond 2. 1.2 Vicieuze cirkel 4. 1.3 Kortdurende CGT-I 4 1 1 Inleiding Samenvatting Voor u ligt het therapeutenboek Behandeling van langdurige slapeloosheid. Dit boek is bedoeld voor getrainde psychologen die langdurige slapeloosheid bij hun cliënten willen

Nadere informatie

Behandeling bij angsten stemmingsstoornissen

Behandeling bij angsten stemmingsstoornissen Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Behandeling bij angsten stemmingsstoornissen Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Noodzaak Zorgmodule Voeding? Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist. Ontwikkeling Zorgmodule Voeding (1)

Inhoud presentatie. Noodzaak Zorgmodule Voeding? Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist. Ontwikkeling Zorgmodule Voeding (1) Inhoud presentatie 1. De Zorgmodule Voeding. Zorgmodule Voeding Kansen voor de diëtist Wineke Remijnse Beleidsadviseur NVD April 2013 i. Wat is de Zorgmodule Voeding? Hoe is deze tot stand gekomen? Op

Nadere informatie

AANBEVELINGEN VOOR HET WERK VAN PSYCHOLOGEN IN EEN OBESITASTEAM

AANBEVELINGEN VOOR HET WERK VAN PSYCHOLOGEN IN EEN OBESITASTEAM AANBEVELINGEN VOOR HET WERK VAN PSYCHOLOGEN IN EEN OBESITASTEAM EETEXPERT.BE vzw BERGESTRAAT 60 3220 HOLSBEEK 0496288057 info@eetexpert.be www.eetexpert.be 1 INHOUD Voorwoord 1. Achtergrond 1.1 Situering

Nadere informatie

Agenda. Help, strijd aan tafel. Wanneer eetgedrag een probleem is. Wanneer eten geven een probleem is. Signalering.

Agenda. Help, strijd aan tafel. Wanneer eetgedrag een probleem is. Wanneer eten geven een probleem is. Signalering. Help, strijd aan tafel Agenda DOK h Esther Konijn, kinderdiëtist De Bloei Diëtistenpraktijk voor Jeugd en Gezin Ellen Blom, kinderdiëtist Voeding op Maat Kennismakingsrondje met verwachtingen Begrippen

Nadere informatie

Dementie op jonge leeftijd

Dementie op jonge leeftijd Dementie op jonge leeftijd Stand van zaken in de wetenschap 357 hits PubMed presenile young onset early onset dementia Wat zijn de ervaren problemen en behoeften van jonge dementerenden en hun familie

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15 Inhoud Voorwoord 11 Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15 1 Kenmerken van eetstoornissen 17 1 Inleiding 17 2 Criteria voor anorexia nervosa 17 Wat zijn de criteria voor

Nadere informatie

Overzicht van alle aanbevelingen in de Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (nieuwe vetgedrukt)

Overzicht van alle aanbevelingen in de Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (nieuwe vetgedrukt) Overzicht van alle aanbevelingen in de Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (nieuwe vetgedrukt) Nieuwe aanbeveling 1 De projectgroep is van mening dat patiënten altijd via een cardioloog doorverwezen

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL

Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen. Peter F M Verhaak NIVEL Angst en depressie in de huisartspraktijk: signaleren van risicogroepen Peter F M Verhaak NIVEL 12-maands prevalentie stemmings-, angst- en middelenstoornis 250 200 N/1000 patiënten 150 100 50 Depressie

Nadere informatie

Psychologisch onderzoek en behandeling Volwassenen. Afdeling Klinische Psychologie

Psychologisch onderzoek en behandeling Volwassenen. Afdeling Klinische Psychologie 00 Psychologisch onderzoek en behandeling Volwassenen Afdeling Klinische Psychologie Wat doet een psycholoog in het ziekenhuis? Een klinisch psycholoog of een gezondheidszorgpsycholoog is een deskundige

Nadere informatie

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Directeur Onderzoek & Innovatie GGZ Ingeest Afdeling Psychiatrie Vumc Psychiatrie in getallen: wereldwijd in 2010

Nadere informatie

Aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen. Simone Velzeboer Themadagen 2012 Porto

Aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen. Simone Velzeboer Themadagen 2012 Porto Aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen Simone Velzeboer Themadagen 2012 Porto Definitie overgewicht/obesitas kinderen BMI Body Mass Index = Quetelet Index = Gewicht (kg)/ Lengte² (m)

Nadere informatie

Eetstoornis bij obesitas. Een afstudeeropdracht naar de risicofactoren die kunnen duiden op een eetstoornis bij obesitas

Eetstoornis bij obesitas. Een afstudeeropdracht naar de risicofactoren die kunnen duiden op een eetstoornis bij obesitas Een afstudeeropdracht naar de risicofactoren die kunnen duiden op een eetstoornis bij obesitas Werkgroep VIE: Voedingsinterventie Eetstoornissen Hogeschool van Amsterdam Oktober 2006 Februari 2007 Maaike

Nadere informatie

BETER ETEN = BETER LEVEN

BETER ETEN = BETER LEVEN BETER ETEN = BETER LEVEN 5 OKTOBER 2016 ERICA SLOF - DIETISTE DISCLOSURE Diëtist Eet Oké, Voeding en Dieet Bestuurslid KDOO (Kenniscentrum Diëtisten Overgewicht en Obesitas), netwerk van de beroepsvereniging

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie