Economie, een systeem in crisis

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Economie, een systeem in crisis"

Transcriptie

1 Economie, een systeem in crisis

2 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving erdoor in verval raakt 4. Economie ons ecosysteem beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

3 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving erdoor in verval raakt 4. Economie ons ecosysteem beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

4 Probleem1: Werkloosheid Bron: EU employment situation and social outlook september 2014 Aardewerk 15 Sl. 4v. 64

5 Activiteitsgraad Cijfers 2013 EU gem= 68,3% Doels=75% Bron: Eurostat Aardewerk 15 Sl. 5v. 64

6 Vooral jeugdwerkloosheid Een verloren generatie?! Aardewerk 15 Sl. 6v. 64

7 Besluit probleem 1 Een groep van 10à20% in de samenleving vindt geen plaats in het systeem en wordt systematisch uitgedreven. identiteit en sociale positie streven naar volledige en volwaardige/rechtvaardige tewerkstelling relatieve samenhang met conjunctuur Investeren in Menselijk Kapitaal Aardewerk 15 Sl. 7v. 64

8 Probleem 2: Private schuld adjusted for inflation, March 2011 Dollars Bron: Jean Pierre van Rossem (13 september 2012) Aardewerk 15 Sl. 8v. 64

9 Hoeveelheidprivate schuldper werkendein VS adjusted for inflation, March 2011 Dollars Bron: Ilusion of prosperity Aardewerk 15 Sl. 9v. 64

10 Private schuld als % van BBP Bron: Eurostat Aardewerk 15 Sl. 10v. 64

11 Private schuld OESO landen In rëële termen, aangepast voor inflatie, rekenkundig gemiddelde 16 OESO-landen +VS 1980 = 100 Bron: Stephen G Cecchetti, M S Mohanty and Fabrizio Zampolli September 2011 Aardewerk 15 Sl. 11v. 64

12 Gezinnen met betalingsachterstand Bron: NBB Centrale voor kredieten aan particulieren Aardewerk 15 Sl. 12v. 64

13 Achterstallige contracten Bron: NBB Centrale voor kredieten aan particulieren Aardewerk 15 Sl. 13v. 64

14 Achterstallige Bedragen Bron: NBB Centrale voor kredieten aan particulieren Aardewerk 15 Sl. 14v. 64

15 Besluit probleem 2 We gaan steeds meer schuld aan. We consumeren meer dan we verdienen hypotheek op toekomstige mogelijkheden Gezinnen onder spanning Lock-in Aardewerk 15 Sl. 15v. 64

16 Probleem 3 Overheidsschuld /person / regulier werkende /klassiek tweeverdienersgezin Enkel federale overheidsschuld Zonder Europese, Vlaamse of gemeenteliijke overheidsschuld Aardewerk 15 Sl. 16v. 64

17 Staatsschuld Bron: Jean Pierre van Rossem (13 september 2012) Aardewerk 15 Sl. 17v. 64

18 Overheidsschuld als %-age van BBP Bron: Eurostat, eigen berekeningen Aardewerk 15 Sl. 18v. 64

19 Aardewerk 15 Sl. 19v. 64

20 Impliciete staatschuld als %-agevan BBP Aardewerk 15 Sl. 20v. 64

21 Schuld naar inkomstenbelasting Aardewerk 15 Sl. 21v. 64

22 Besluit probleem3 Schuld maakt hogere economische groei in de toekomst noodzakelijk uitgestelde belasting aan toekomstige generaties kleiner venster van mogelijkheden hogere kans op waardevermindering van geld (=inflatie) Schuld gokt op toekomstige groei Generatie 30-ers betaalt drie keer Hugo de Ridder. jonge bevolking, groeiende economie Investeren in groene economie? Uitbouw onderwijs, zorg, maatschappelijk werk. Aardewerk 15 Sl. 22v. 64

23 Probleem 4: Groei Aardewerk 15 Sl. 23v. 64

24 Aardewerk 15 Sl. 24v. 64

25 Bon: Eurostat Aardewerk 15 Sl. 25v. 64

26 Gemiddelde groeicijfers: Source: European Commision, economic papers N 254 July 2006 Aardewerk 15 Sl. 26v. 64

27 Europa verliest aandeel in wereldeconomie Source: to be checked Aardewerk 15 Sl. 27v. 64

28 Besluit probleem 4 Niet westerse landen groeien sterker Onze economie presteert al decennia heel zwak. Dit zal ook in de toekomst niet veranderen o.w.v. hoge overheidsschuld, delocalisatie en vergrijzing Aardewerk 15 Sl. 28v. 64

29 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving erdoor in verval raakt 4. Economie ons ecosysteem beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

30 Gezondheid Gebruik anti-depressieva Geen cijfers en de vraag is ook of het economisch systeem hier alleen voor verantwoordelijk is. Obesitas Door McDonaldisering, overconsumptie vlees Ongezonde voeding Suikers en vetten in onze voeding Concurreren om smaak is race naar beneden. Aardewerk 15 Sl. 30v. 64

31 Zieke identiteit (Paul Verhaege) normen en waarden en de consequenties van het neoliberalisme. Wie geen succes heeft zal ziek zijn verlies aan zelfbesef desoriëntatie en vertwijfeling De mens is eenzamer dan ooit, de liefde is moeilijk te bereiken en betekenisvol leven is diepgaand problematisch geworden. Aardewerk 15 Sl. 31v. 64

32 Dit economisch systeem economiseert alle domeinen van het leven marktlogica en efficiëntie kolonialiseren rechtspraak, gezondheid, onderwijs, zorg, veiligheid, milieudiensten tast identiteit individu aan bepaald door bezit en consumptie, door werk en productie wordt menselijk kapitaal, een investeringsgoed Global citizenchip en culturele adaptatie wordt de norm disciplineert en flexibiliseert mensen Recht op leefloon, behandeling van burn-out maakt mensen angstig, onzeker en isoleert mensen Xenophobische en kortzichtige reacties na Charlie Hebdo Aardewerk 15 Sl. 32v. 64

33 En: dit economisch systeem ontmantelt de welvaartsstaat door concurrentie tussen staten hakt in op loon en rechten (flexibilisering) van werknemers Havenarbeiders tijdens betogingen veroorzaakt massaal productie-verlies aan lage-loon-landen Ford Genk, maakt de wereld enorm complex Bedrijven versassen gelden en middelen Wie krijgt wat van de koek? Belastingen legaal ontwijken Verlamt het beleid en verlaagt de politieke slagkracht Sterke economieën domineren en verpletteren (vb. prijs van bananen) Doet ongelijkheid toenemen, dit veroorzaakt verval in de samenleving Aardewerk 15 Sl. 33v. 64

34 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving erdoor in verval raakt 4. Economie ons ecosysteem beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

35 Hoeveel 20% rijkste rijker dan 20% armste Bron: Aardewerk 15 Sl. 35v Singapore Income gaps How many times richer are the richest fifth than the poorest fifth? Japan Finland Norway Sweden Denmark Belgium Austria Germany Netherlands Spain France Canada Swizterland Ireland Greece Italy Israel New Zealand Australia UK Portugal USA

36 Aardewerk 15 Sl. 36v. 64

37 Aardewerk 15 Sl. 37v. 64

38 Aardewerk 15 Sl. 38v. 64

39 See : The Spirit Level by Richard Wilkinson&Kate Pickett Source: Aardewerk 15 Sl. 39v. 64

40 gelijke samenlevingen doen het beter More information:the Spirit Level by Richard Wilkinson and Kate Pickett Source: Aardewerk 15 Sl. 40v. 64

41 Wat zien we? Hoe ongelijker welvaart verdeeld is binnen een samenleving, hoe minder welzijn. Meer gelijkheid in inkomen, dus samenlevingen met een grotere herverdeling van welvaart, scoren systematisch beter op welzijnsindicatoren! En wat doet ons economisch systeem? Aardewerk 15 Sl. 41v. 64

42 Groeiende ongelijkheid in USA Gini-coëfficient (maat voor ongelijkheid) Bron: Shigehiro Oishi et Al Aardewerk 15 Sl. 42v. 64

43 Groeiende ongelijkheid in België Gini-coëfficient Aardewerk 15 Sl. 43v. 64

44 Jaar De kloof tussen arm en rijk wordt Vlaams Gewest dieper en dieper Waals Gewest Brussels Gewest België ,359 0,358 0,389 0, ,422 0,423 0,446 0,426! Bron: Lees ook: Aardewerk 15 Sl. 44v. 64

45 Groei, ontwikkeling, armoede? Relation with election of Theacher and Reagan neoliberalism See also: Ian Goldin: Navigating our global future 01.14/07.07 Source: Branco Milanovic, 2007 Word apart measuring international and global inequality Aardewerk 15 Sl. 45v. 64

46 Stijgende ongelijkheid historische trend Jaartal Verhouding Inkomen Source: UNDP Human Development Reports 1999 and 2005, New York Aardewerk 15 Sl. 46v. 64 rijkste 20% t.o.v. armste 20% (op wereldschaal) : : : : : : :1

47 Mondiale apartheid helft wereldbevolkingonder 2$/dag herverdeling en solidariteit in deze globale context Global social floor bron: Source: Sutcliffe, Department of Economic and Social Affairs. WP 2. UNDESA Aardewerk 15 Sl. 47v. 64

48 Ongelijke toegang Jouw positie in de wereld Aardewerk 15 Sl. 48v. 64

49 Bovendien BNP, economische groei, en subjectief welzijn Eens er een zeker inkomensniveau bereikt, leidt groei in welvaart (BNP-groei) nauwelijks tot stijging van subjectief welzijn Andere factoren bepalen welzijn! Bronnen NEF, A well-being manifesto for a flourishing society, 2004 Sustainable Development Commission, A prosperous nation: SDC e-bulletin Angus Deaton: Paper on Happiness Aardewerk 15 Sl. 49v. 64

50 achterliggende dataset: World Database of Happiness Aardewerk 15 Sl. 50v. 64

51 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving erdoor in verval raakt 4. Economie ons ecosysteem beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

52 Groei valt samen met vervuiling Source: Prosperity without growth, Tim Jackson (London, Earthscan 2009) Aardewerk 15 Sl. 52v. 64

53 Koolstofintensiteit Bron: Two degrees of separation: ambition and reality Low Carbon Economy Index 2014 PricewaterhouseCoopers Aardewerk 15 Sl. 53v. 64

54 Groene economie? Totaal onrealistisch! x 130 improvement CO2/$ < zero by 2100? Source: Prosperity without growth, Tim Jackson (London, Earthscan 2009) Aardewerk 15 Sl. 54v. 64

55 2 C opwarming: geen doel Fossiele brandstoffen kennen een sterkere stijging in energievoor-zieningdan hernieuwbare energie Vooral de meeste koolstof intensieve energiebron, steenkool, sinds 2000! bron: trends in global CO 2 emissions, PBL Netherlands Environmental Assessment Agency 2013 Report Aardewerk 15 Sl. 55v. 64

56 Investeren in hernieuwbare energie? $ 1600 miljard geïnvesteerd in 2013 om consumenten in de wereld van energie te voorzien $ 1100 miljard hiervan voor het winnen en transporteren van fossiele brandstoffen, olieraffinage en de bouw van met fossiele brandstoffen gestookte centrales $ 550 miljard aan overheidssubsidies voor fossiele brandstoffen. Dit is vier keer meer dan subsidie naar duurzame energie Signalen van het beleid en de markt zijn niet sterk genoeg voor een omschakeling van investeringen naar koolstofarme bronnen en energieefficiëntie. bron: World Energy Investment Outlook 2014, IEA bron: World Energy Outlook 2014, IEA Aardewerk 15 Sl. 56v. 64

57 Reserves fossiele brandstoffen Gegeven: uitstoot van tot miljard ton om 2 -doel te halen alleen al, 466 miljard ton CO 2 cumulatief uitgestoten Koolstofbudgetbegin 2013 nog zo n GtCO 2 voor de komende 25 jaar reserves olie, gas en steenkool vertegenwoordigen GtCO 2 dus 3/4 de van de reserves moet in de grond blijven zitten een derde van de oliereserves, de helft van de gasreserves en 80 procent steenkoolreserves ongebruikt die voorraden waardeloos aandelen van die bedrijven zullen kelderen 6 van de 7 grootste bedrijven wereldwijd zijn fossiele energiebedrijven in pensioenspaarfondsen en tal van andere financiële producten Banken en overheden zijn mede-eigenaar. aandeelhouders, leveranciers, overheden en werknemers zullen verliezen lijden Aardewerk 15 Sl. 57v. 64

58 Blijven investeren In 2013 investeerden beursgenoteerde oliebedrijven alleen 670 miljard dollar (zo 570 miljard Euro) om nieuwe fossiele energiebronnen te ontdekken Waarom doen ze dat als 3/4 de van hun voorraad in de grond moet blijven zitten? De overheid stuurt gedrag van miljoenen, wereldwijd miljarden, gezinnen, bedrijven en organisaties met een kluwen aan maatregelen om duurzaamheid te promoten Waarom leggen ze een handvol olie-en gasbedrijven, wereldwijd een 200-tal, niet enkele eenvoudige quota s en regels op rond prijszetting? Het VK pleit op internationaal vlak voor het behalen van de 2 doelstelling Waarom werd pas strategie gestemd die opbrengst uit nationale gas-en olievelden maximaliseert? Gas uit Rusland, Iran en Qatar levert per ton CO 2 veel meer nuttige energie Waarom willen we dan gas halen uit gasschalie? Olie uit Midden Oosten en Venezuela levert per ton CO 2 veel meer nuttige energie Waarom willen we dan olie halen uit teergronden? Waarom investeren we zoveel in klimaatonderzoek? Als we niet de maatregelen nemen die nodig zijn Besluit: Grote kloof tussen wat we zeggen en wat we doen Aardewerk 15 Sl. 58v. 64

59 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving in verval raakt 4. ons ecosysteem onherstelbaar beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

60 Ecologische crisis Optimisme is een morele verplichting Aardewerk 15 Sl. 60v. 64 Karl Popper

61 Demagogie en commonssense, mentale infrastructuur Duurzame groei voor Vlaanderen Groei van de limieten vs. limieten aan de groei? Er zijn geen alternatieven, de keuze voor gasschalie is onvermijdelijk Toch wel er zijn meerdere alternatieven buiten het systeem Overbevolking is het probleem Neen, ongelijke verdeling is het probleem Duurzame ontwikkeling is leren navigeren bij slecht weer Neen, wij zijn het weer, het is een sociale handeling, niet iets dat voorafgaat aan ons Framing, hoe kaderen we de dingen Mondiale opwarming of klimaatsverandering Bevolkingsgroei of overbevolking De natuur en de mens, de mens naast de natuur of de mens als deel van natuur De toekomst die voor ons ligt. Aardewerk 15 Sl. 61v. 64

62 Onderdrukking Als aan mensen gezegd wordt niet in staat te zijn om te leren, dat de dingen te complex zijn voor 'gewone' mensen; in het geval dat mensen zich minderwaardig voelen t.o.v. wetenschappers, politici en opiniemakers, omdat zij de enigen zijn die weten 'wat het beste is ; wanneer mensen beginnen te geloven in hun eigen onvermogen wereldbrede uitdagingen te begrijpen, dan worden mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en democratische waarden geschonden Je kan het 'onverstandig-isme' of infantisme noemen op basis van paternalisering (zoals racisme gebaseerd op stereo-typering) BASH-ISM Wanneer ideeën gemarginaliseerd worden in de samenleving en is er sprake van onderdrukking. 'empowerment' is het antwoord. Het middenveld moeten handelen Empowerment van de mensen, respect voor mensenrechten en het bestrijden van onderdrukking is altijd de kerntaak van het bewegingswerk geweest. Aardewerk 15 Sl. 62v. 64

63 Gent, 17 januari 2015 Deze presentatie toont aan dat er een fundamenteel probleem is met ons westers economisch systeem omdat : 1. het economische problemen niet kan oplossen 2. mensen er ziek van worden 3. de samenleving in verval raakt 4. ons ecosysteem onherstelbaar beschadigt 5. het onze mentale structuur koloniseert die mensen onderdrukt

64 Besluit Deze presentatie werd gemaakt door Pieter Lievens voor Aardewerk en mag gebruikt, bewerkt en doorgegeven worden mits bronvermelding. Meer info: Aardewerk 15 Sl. 64v. 64

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

Mobiliteit: Egbert Jongen CPB*

Mobiliteit: Egbert Jongen CPB* Mobiliteit: Wat economen willen (en weten) Egbert Jongen CPB* *Deze presentatie is op persoonlijke titel Overzicht presentatie Wat economen weten Wat economen willen Het Oostenrijkse systeem Wat economen

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Armoede en ongelijkheid in de wereld Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Wat gaan we bestuderen? Wanneer en hoe zijn armoede en ongelijkheid op de agenda van

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Welzijn, meer dan bruto binnenlands product. Horizon 2050 13 februari 2015 Edwin De Boeck, Hoofdeconoom KBC Groep

Welzijn, meer dan bruto binnenlands product. Horizon 2050 13 februari 2015 Edwin De Boeck, Hoofdeconoom KBC Groep Welzijn, meer dan bruto binnenlands product Horizon 2050 13 februari 2015 Edwin De Boeck, Hoofdeconoom KBC Groep Bruto binnenlands product (bbp) Maatstaf van materiële welvaart Wikipedia : Het bbp is de

Nadere informatie

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid,

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, @ FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, september 29 Samenvatting De werkloosheid onder de 1 tot 2 jarige Nederlanders is in het 2 e kwartaal van 29 met

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL AANKOMSTEN NAAR LOGIESVORM, 2011 Tabel P.

Nadere informatie

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 1 2 Trap des ouderdoms in de Gouden Eeuw In de Gouden Eeuw lieten de rijken geïllustreerde voorstellingen maken

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Scenarioplanning voor pensioenfondsen

Scenarioplanning voor pensioenfondsen Scenarioplanning voor pensioenfondsen Expected Returns 2013-2017 Pensioenbestuurders.nl Erasmus Universiteit Rotterdam, 14 mei 2013 Ronald Doeswijk, Chief Strategist Roderick Molenaar, Portfolio Strategist

Nadere informatie

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015 IMPORT IN MILLION DOLLAR Factsheet RUSSIA cut flowers FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com RUSSISCHE IMPORT SNIJBLOEMEN BEGIN DIT

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie Naar een leiderschapscrisis Visie zonder actie is hallucinatie Enkele risico s Spanningen tussen China en VS lopen verder op en monden uit in handelsoorlog Nieuwe spanningen binnen eurozone M.n. in de

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar?

De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar? De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar? Prof dr Joanne van der Leun, Leiden Law School Met dank aan Piet Renooy, Regioplan Amsterdam DE STAAT VAN NEDERLAND, 22 september 2014 Informele

Nadere informatie

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10)

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) Summery India was sinds 2000 sterk in opkomst als exporteur van druiven. In 2000 ging het nog om een hoeveelheid van 16.000 ton en in 2008 bereikte

Nadere informatie

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden Symposium De Gassamenstelling van de toekomst, 28 mei 2015, Regardz De Eenhoorn, Amersfoort Aad Correljé TU Delft TBM Economics of Infrastructures

Nadere informatie

De connected shopper journey

De connected shopper journey Over mij Nienke Smit Director Retail & Shopper TNS NIPO TNS NIPO Grote Bickersstraat 74 PO box 247 Amsterdam 1000 AE Amsterdam 020 5225 444 www.tns-nipo.com 2 Het was ooit heel simpel Behoefte Aankoop

Nadere informatie

4e Post EAUN Meeting. Men s Health. Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN

4e Post EAUN Meeting. Men s Health. Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN 4e Post EAUN Meeting Men s Health Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN Weergave presentatie Ian Banks 14-6-2011 Brussel Men s Health

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

FACTSHEETshort PEPPERS

FACTSHEETshort PEPPERS FACTSHEETshort PEPPERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts15@gmail.com Paprika s: Nederland verliest terrein aan Spanje Export Nederland dit jaar fors gedaald De Nederlands export

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Domein E: Concept Ruilen over de tijd

Domein E: Concept Ruilen over de tijd 1. Het bruto binnenlands product is gestegen met 0,9%. Het inflatiepercentage bedraagt 2,1%. Bereken de reële groei van het BBP. 2. Waarmee wordt het inflatiepercentage gemeten? 3. Lees de onderstaande

Nadere informatie

EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds

EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds 4 juni 2008 Ingrid Hulshoff Portfolio Manager Healthcare ING Real Estate Investment Management 1. AGENDA EN INTRODUCTIE 1. AGENDA

Nadere informatie

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit In 2012 bereikte het tienerouderschapscijfer in Vlaanderen een historisch laagterecord van 6 bevallingen per 1000 tieners (15-19 jaar). Ook in

Nadere informatie

Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus

Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus Trends, 06.06.2013 Is een lage rente (

Nadere informatie

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD Module 4 Nu en later Inflatie Definitie: stijging van het algemeen prijspeil Gevolgen van inflatie koopkracht neemt af Verslechtering internationale concurrentiepositie Bij

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Hoe zal het de boomers vergaan? Ivan Van de Cloot Economic Research ING Belgium

Hoe zal het de boomers vergaan? Ivan Van de Cloot Economic Research ING Belgium Hoe zal het de boomers vergaan? Ivan Van de Cloot Economic Research ING Belgium Overview Boomers Conflicterende bevindingen Problematiek pensioenen Intergenerationele onevenwichten Vastgoed als pensioenbuffer?

Nadere informatie

Kunnen wij onze hoge welvaart (en welzijn) blijven verdienen?

Kunnen wij onze hoge welvaart (en welzijn) blijven verdienen? Maaseik, 30 April 2015 Kunnen wij onze hoge welvaart (en welzijn) blijven verdienen? Dr. ir. U. Vandeurzen, Voorzitter Gimv, Ex- Voorzitter/CEO LMS Voorzitter Ondernemersplatform Limburg, Erevoorzitter

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Cursus FDG. deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid

Cursus FDG. deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid Cursus FDG deel 4; Werkgelegenheid, inkomens- en investeringsbeleid 1. Achtergronden, arbeidsproductiviteit als verslavingszorg 2. Anders produceren is materie-arm produceren 3. Uitstapje naar creatieve

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

Presentatie Smits. Vendor Solutions. Hajo Kuperus Accountmanager Vendorlease 2 december 2014

Presentatie Smits. Vendor Solutions. Hajo Kuperus Accountmanager Vendorlease 2 december 2014 Presentatie Smits Vendor Solutions Hajo Kuperus Accountmanager Vendorlease 2 december 2014 Agenda Wie zijn wij? Wat gaan wij samen doen? Hoe werkt dat? Leasevormen Acties Onze ambitie 2 In het kort Opgericht

Nadere informatie

Service. ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions

Service. ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions Service ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions www.besam.be Service van wereldniveau Kiest u voor Besam, dan kunt u rekenen op onze wereldwijde service met lokale, gecertificeerde en deskundige

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe Visie op 21 Frans de Jong, directievoorzitter 1 Rabobank West Betuwe Programma Welkomstwoord: directievoorzitter Frans de Jong Visie op 21: Allard Bruinshoofd Gelegenheid tot vragen en afsluitende borrel

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Harry Lintsen Technische Universiteit Eindhoven in samenwerking met CBS en Universiteit Groningen. 1 Duurzame ontwikkeling van Nederland 1850-2050

Harry Lintsen Technische Universiteit Eindhoven in samenwerking met CBS en Universiteit Groningen. 1 Duurzame ontwikkeling van Nederland 1850-2050 Harry Lintsen Technische Universiteit Eindhoven in samenwerking met CBS en Universiteit Groningen Duurzame ontwikkeling van Nederland 1850-2050 1 Duurzame ontwikkeling van Nederland 1850-2050 IN DOLLARS

Nadere informatie

Samenwerken rond dak- en thuislozen. De eerste ervaringen met de InterRAI Community Health vragenlijst

Samenwerken rond dak- en thuislozen. De eerste ervaringen met de InterRAI Community Health vragenlijst Samenwerken rond dak- en thuislozen De eerste ervaringen met de InterRAI Community Health vragenlijst 2 Disclosure (PotenDële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relades met bedrijven

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

Olie crisis? 24 juni 2014

Olie crisis? 24 juni 2014 24 juni 2014 Olie crisis? De prijs van olie heeft invloed op financiële markten. Een stijgende olieprijs verhoogt de inflatie en heeft een remmend effect op de economische groei. In de jaren 2006-2011

Nadere informatie

Pensioenen en onderwijs. Pensioenen. Economie en pensioenen. Outline. Economische bril aanleren

Pensioenen en onderwijs. Pensioenen. Economie en pensioenen. Outline. Economische bril aanleren Pensioenen en onderwijs Economische bril aanleren Relaties met veel domeinen Teulings Pensioenen Micro: Financiële planning Macro: Actualiteit Relaties tussen oud en jong Lans Bovenberg 9 juni 2016 2 Outline

Nadere informatie

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen 28/09/2015 Kees van der Leun Klimaat raakt al ontwricht bron: John Mason, skepticalscience.com bron: Guardian 2 100% duurzaam? Energie-efficiëntie

Nadere informatie

Global Economic Governance en the Powers that Be. Platform DSE Expert meeting 14 november 2011 Geske Dijkstra

Global Economic Governance en the Powers that Be. Platform DSE Expert meeting 14 november 2011 Geske Dijkstra Global Economic Governance en the Powers that Be Platform DSE Expert meeting 14 november 2011 Geske Dijkstra Overzicht Noodzaak van global governance Problemen met huidige global economic governance VN,

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

De Brug naar Groei. Harry Brouwer, Chairman Unilever Nederland B.V. EFMI Najaarscongres, 15 november 2005

De Brug naar Groei. Harry Brouwer, Chairman Unilever Nederland B.V. EFMI Najaarscongres, 15 november 2005 De Brug naar Groei Harry Brouwer, Chairman Unilever Nederland B.V. EFMI Najaarscongres, 15 november 2005 VRAAG: Hoe krijgen we de groei in supermarktland terug? Wat er aan vooraf ging... Fundament voor

Nadere informatie

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2012 gesteld op 45.000. In totaal zijn 4.896 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2012 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF VKW Metena stelt voor: Outlook 2010 Met dank aan Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF 2009 2010 VS Eurozone

Nadere informatie

Het Europese perspectief van de oncologieverpleegkunde

Het Europese perspectief van de oncologieverpleegkunde Het Europese perspectief van de oncologieverpleegkunde Erik van Muilekom MANP, OCN, RN Verpleegkundig specialist Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis- Nederlands Kanker Instituut Amsterdam President European

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Jeroen de Joode Schaliegasbijeenkomst provincie Noord-Brabant s-hertogenbosch, 27 september 2013 www.ecn.nl Hoofdboodschap Rol gas in NL energiesysteem

Nadere informatie

[Plaats], [Datum] Aan het College van B & W en de Gemeenteraad van de Gemeente [.] Betreft: Afstoten financiële belangen in de fossiele industrie

[Plaats], [Datum] Aan het College van B & W en de Gemeenteraad van de Gemeente [.] Betreft: Afstoten financiële belangen in de fossiele industrie [Plaats], [Datum] Aan het College van B & W en de Gemeenteraad van de Gemeente [.] Betreft: Afstoten financiële belangen in de fossiele industrie Geachte leden van het College van B & W en de Gemeenteraad,

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 België in de Europese informatiemaatschappij Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 Bezit en gebruik van ICT en Internet 1 Luxemburg 2 Litouwen 3

Nadere informatie

Economische ongelijkheid in 8 figuren

Economische ongelijkheid in 8 figuren Economische ongelijkheid in 8 figuren Economische ongelijkheid staat hoog op de internationale politieke en academische agenda. Hoe staat het met de economische ongelijkheid en haar gevolgen in Nederland?

Nadere informatie

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015 Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime Woensdag 20 mei 2015 1. Globaal perspectief 1. Globaal perspectief: evolutie van CO² emissie tot 2005 The big picture 1971 General Motors, 1971 Buick Riviera Owner

Nadere informatie

13/02/2013. www.itinerainstitute.org

13/02/2013. www.itinerainstitute.org 13/02/2013 www.itinerainstitute.org 13/02/2013 Itinera Institute Independent think-tank Fact-based Long Term www.itinerainstitute.org To show, to defend and to build roads for policy reform towards sustained

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Beschaving. Lang, gezond en gelukkig leven? Horizon 2050, 25 september 2015. Edwin De Boeck Hoofdeconoom KBC Groep

Beschaving. Lang, gezond en gelukkig leven? Horizon 2050, 25 september 2015. Edwin De Boeck Hoofdeconoom KBC Groep Beschaving Lang, gezond en gelukkig leven? Horizon 25, 25 september 215 Edwin De Boeck Hoofdeconoom KBC Groep Meer welvaart = langer leven Bbp per capita en levensverwachting 6 55 5 45 4 Wereld 8 7 6 17

Nadere informatie

De Belg en zijn spaargedrag (2/2): het budget

De Belg en zijn spaargedrag (2/2): het budget _ Focus on the Belgian economy Economic Research De Belg en zijn spaargedrag (2/2): het budget Oscar Bernal Economic Research, ING België Brussel (32) 2 547 39 95 oscar.bernal@ing.be Julien Manceaux Economic

Nadere informatie

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl Duurzaamheid begint bij jezelf! 11 september 2012 Alumni jan.blom@keyknowledge.nl Hoe oud is duurzaamheid?? Duurzaamheid is maar vijfentwintig jaar oud! 16 juni 1987: Gro Harlem Brundtland biedt haar rapport

Nadere informatie

Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten. Trends Finance Day 01-06-2013

Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten. Trends Finance Day 01-06-2013 Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten Trends Finance Day 01-06-2013 Samenvatting wereldeconomie Economie Monetair Aandelen Obligaties EMU Core* - + + - EMU PIIGS** - - 0 - USA 0

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Naar een zorgcontinuüm : het Protocol 3 en het RAI-instrument

Naar een zorgcontinuüm : het Protocol 3 en het RAI-instrument Naar een zorgcontinuüm : het Protocol 3 en het RAI-instrument PATRICK MAGGI SAM DELYE PROF. CHRISTIANE GOSSET OUDERENZORG BEST PRACTICES UIT DE EUROMETROPOOL LILLE-KORTRIJK-TOURNAI 16/09/2014 Komt uit

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

Een economische perspectief op Limburg in 2015. Prof. Dr. Piet Pauwels Universiteit Hasselt

Een economische perspectief op Limburg in 2015. Prof. Dr. Piet Pauwels Universiteit Hasselt Een economische perspectief op Limburg in 2015 Prof. Dr. Piet Pauwels Universiteit Hasselt 0 De welvaart in Limburg 2001 welvaartskloof met Vlaanderen 15% 2011 welvaartskloof met Vlaanderen 20% Om de kloof

Nadere informatie

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen?

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? James.Leten@siwi.org Wereldwijds Opportuniteiten Regionaal - Stroomgebied Lokaal: checklist 2000 2015 millennium ontwikkelingsdoelstellingen 2000 2015

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Programma. Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden. Grote verschil Nederland en België. Het aanbod in de periferie

Programma. Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden. Grote verschil Nederland en België. Het aanbod in de periferie Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden WinkellocatieMarkt Belgie 2014 Gent, 27 februari 2014 Henk J. Gianotten henk@garma.nl www.garma.nl Programma 1. Enkele belangrijke trends Demografie Economie

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Opdracht Neem 10 minuten de tijd om, samen met je tafelgenoten, na te denken over je eigen beroepspraktijk. Welke belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

FACTSHEET STRAWBERRIES

FACTSHEET STRAWBERRIES FACTSHEET STRAWBERRIES Aardbeien: Nederland teelt- én handelsland Jaarlijks worden er in Nederland tegenwoordig tussen de 45 en 50.000 ton aardbeien geproduceerd. Vergeleken met de periode daarvoor is

Nadere informatie

Kernenergie in de Belgische energiemix

Kernenergie in de Belgische energiemix Kernenergie in de Belgische energiemix 1. Bevoorradingszekerheid De energie-afhankelijkheid van België is hoger dan het Europees gemiddelde. Zo bedroeg het percentage energie-afhankelijkheid van België

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector Ir. André ten Damme RC MCM, CFO APG VRC Congres Amsterdam, 17 maart 2011 2 Agenda 1. Het Nederlandse pensioenstelsel

Nadere informatie

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg Hoe kan ik energiebesparing realiseren en financieren? George Müller 06-34855943 george.muller@energymatters.nl www.energymatters.nl Voorstellen: George

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

Naam : Klas : Datum :

Naam : Klas : Datum : Duurzame ontwikkeling Over duurzame ontwikkeling circuleren inmiddels honderden definities. Vaak wordt de internationaal aanvaarde definitie uit het rapport "Our Common Future" (Brundtland-rapport, 1987)

Nadere informatie

Trend Control Systems Ltd

Trend Control Systems Ltd Trend Control Systems Ltd Trend Approved Partner Network: Australia Germany ** Malaysia * Portugal Sweden ** Austria * Belgium China ** Croatia Czech Republic Denmark ** Estonia Faroe Islands Finland *

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Is Amerika failliet?

Is Amerika failliet? Is Amerika failliet? 1. Inleiding Als we de onheilspellende berichten in sommige media en op tal van blogs mogen geloven dan is het nog een kwestie van tijd en de NV Verenigde Staten van Amerika mag haar

Nadere informatie

De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1

De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1 De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1 September 2006 Eric Raets Portfolio Manager Energy and Cyclical Sectors Active Equity Fund Management KBC Asset Management Inhoud

Nadere informatie

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog FACTSHEET BANANEN Fruit&VegetabelFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog Exportwaarde wereldwijd: 9 miljard dollar

Nadere informatie

Hoe duurzaam is Nederland?

Hoe duurzaam is Nederland? Hoe duurzaam is Nederland? In deze notitie wordt Nederland vergeleken met het buitenland op het gebied van duurzaamheid. Hierbij wordt gekeken naar bestaande onderzoeken en benchmarks die ons iets vertellen

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be)

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Inleiding Onderliggende assumptie gemaakt door aantal beleidsmakers: Sociaal beleid mag niet

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Cutflowers: Export Netherlands and other countries - 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

Cutflowers: Export Netherlands and other countries - 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 in million euro Factsheet cutflowers export worldwide november 2015 FACTSHEET CUTFLOWERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com WERELDHANDEL SNIJBLOEMEN: 7 MILJARD EURO

Nadere informatie

Economische prognose IMF voor het GOS

Economische prognose IMF voor het GOS Economische prognose IMF voor het GOS Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen voor de

Nadere informatie

Kwaliteit en Toekomst verkenning van duurzaamheid een focus voor MVO?

Kwaliteit en Toekomst verkenning van duurzaamheid een focus voor MVO? Kwaliteit en Toekomst verkenning van duurzaamheid een focus voor MVO? Milieu en Natuur 2 1. Duurzaamheidsverkenning 2. Indicatoren 3. Strategie-ontwikkeling 3 Definitie duurzaamheid 1 Kwaliteit van Leven;

Nadere informatie