On the sunny side of the street.. (Louis Armstrong) April 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "On the sunny side of the street.. (Louis Armstrong) April 2015"

Transcriptie

1 Kwartaalbericht On the sunny side of the street.. (Louis Armstrong) April 2015 Samenvatting In het eerste kwartaal 2015 was het enthousiasme op financiële markten nog altijd groot. Vrijwel alle beleggingscategorieën droegen bij aan de mooie rendementen in portefeuilles. Aandelen- en obligatiemarkten zien op dit moment enkel de zonnige kant in van de ruime monetaire politiek die wereldwijd door centrale banken gevoerd wordt. Het macro-economisch herstel in de wereld is broos, waarbij de economische groei beperkt blijft. Geopolitieke aandacht vestigt zich enkel op de situatie in de eurozone, maar dat wil niet zeggen dat het in de rest van de wereld rustig is. Monetair bevindt de wereld zich in een spagaat, vooral de FED heeft nog wat denkwerk te verrichten over een renteverhoging later dit jaar. Voorzichtigheid is het kernwoord voor de komende maanden. Waarderingen in aandelen herbergen hoog gespannen verwachtingen omtrent winstgroei. Rentes zullen in Europa lager blijven voor een langere periode. Aandelen krijgen een lager dan strategische weging in de portefeuilles. Obligatiebelangen blijven lager dan strategisch gewogen. Belangen in de categorie overig krijgen een hogere dan strategische weging als hedge tegen de door ons verwachte tegenwind in de aandelen- en obligatiemarkten. 1

2 Terugblik 1 ste kwartaal 2015 De eerste drie maanden van 2015 waren voor beleggers wederom bijzonder positief. Met name aandelen in Europa lieten hoge rendementen zien, maar ook in andere regio s ging het mits het rendement in euro s uitgedrukt wordt - uitstekend. De overige categorieën kwamen niet zo hoog uit als aandelen, maar er werden ook daar rendementen behaald die tot grote tevredenheid leidden. Tegelijkertijd krijgen we ook regelmatig vragen over de houdbaarheid van al die stijgingen. Het lijkt er inderdaad op dat de financiële markten enkel aan de zonnige kant van de straat lopen. Gesteund door centrale banken dalen de rentes verder en zoeken aandelenmarkten nieuwe hoogtepunten op. Ook valutamarkten ontkomen niet aan het geweld van de centrale banken. De euro verzwakt door het ruime monetaire beleid van de ECB. Dit komt de eurolanden ten goede via aantrekkende exporten. Daar tegenover zien we maatregelen van centrale banken in de rest van de wereld, waarbij renteniveaus aangepast worden of bandbreedtes verruimd of losgelaten worden met als doel hun eigen valutapositie te beschermen. Nemen we ook nog de grondstoffenmarkt in ogenschouw en de dalende prijzen die we daar zien, dan hebben we een compleet overzicht van wat er gebeurd is op de financiële markten. Stijgende koersen op de aandelenen obligatiemarkten, volatiele valutaparen en dalende grondstofprijzen. Belangrijker is om verder te kijken dan enkel de monetaire maatregelen en de impact die het heeft op financiële markten. Zoals hiernaast te zien is, verdrievoudigd de Amerikaanse S&P500 sinds begin 2009, terwijl het Bruto Binnenlands Product in diezelfde tijd slechts met een kwart toeneemt. Kwantitatieve verruiming is bovendien hoe dan ook een keer eindig. Het ultieme doel is de economie weer op eigen benen te laten staan. Geopolitiek heeft het eerste kwartaal ook het nodige aan spanningen opgeleverd. De Griekse overwinning van de Syriza-partij ligt nog maar net achter ons, maar ook de immer voortdurende spanning in Oekraine, de verdergaande opkomst van IS en de verwantschap die Boko Haram heeft uitgesproken met IS zijn ontwikkelingen die het wereldtoneel blijven bepalen. Als rode draad door het geheel speelt de immer groter wordende kloof tussen arm en rijk. De ontevredenheid van een grote groep mensen in de wereld neemt steeds verder toe, met grotere sociale onrust tot gevolg. We hoeven maar te verwijzen naar de heftige protesten bij de opening van het nieuwe ECB-kantoor in Frankfurt als één van de vele voorbeelden. Macro-economisch Macro-economisch zien we een gemengd beeld in de wereld. De lagere olieprijs van de laatste maanden moet theoretisch een positief effect op de economische groei hebben. Dit effect zien we echter teniet gedaan worden door negatieve effecten, waaronder lagere investeringen en lager dan verwachte economische groeiverwachtingen in zowel opkomende als ontwikkelde markten. De Verenigde Staten zijn een uitzondering op deze trend, maar elders in de wereld zijn de voortuitzichten duidelijk minder dan aan het begin van dit jaar gedacht werd. In de Verenigde Staten zie we echter andere uitdagingen in de maanden die voor ons liggen. De eerste drie maanden van 2015 worden met name gedicteerd door de kwantitatieve verruiming van de Europese Centrale Bank (ECB), die aangekondigd heeft 60 miljard euro per maand aan kredietwaardige Europese obligaties te willen opkopen. De aankondiging heeft zijn uitwerking niet gemist op de financiële markten. We zien bijvoorbeeld nu een negatief rendement op Duitse staatsobligaties met een looptijd tot 7 jaar. Ook zijn de Kwartaalbericht 2

3 aandelenkoersen in Europa fors gestegen en zien we een flink lagere koers van de euro ten opzichte van een groot aantal andere valuta, waaronder de Amerikaanse dollar. De huidige ontwikkelingen op de beurzen staan wat ons betreft in contrast met de fundamentele ontwikkelingen. Dit wil overigens niet zeggen dat de huidige koersen onterecht hoog zijn, de markten hebben immers altijd gelijk. Maar als er een te groot verschil ontstaat tussen de koersstijgingen op de beurs en de economische verwachtingen, dan is de kans op teleurstellingen groot. We ontkomen er niet aan om de kwantitatieve verruiming van de ECB als vertrekpunt te nemen. De impact die de verruiming heeft op de koers van de euromunt is spectaculair te noemen. In de eerste plaats is de exportpositie van de eurozone verbeterd. Dit zal zonder twijfel een positief effect hebben op de economische groei in de eurozone. Deze groei wordt echter afgesnoept van andere landen. De reacties van centrale banken in Zwitserland en Scandinavië bleven dan ook niet uit. Over het algemeen zien we dat veel landen hun exportpositie proberen te verdedigen door de eigen munt niet te veel te laten versterken. Belangrijk vinden we om in dit licht de situatie in China verder toe te lichten. China is in vele opzichten nog steeds afhankelijk van export, ondanks het feit dat ze deze situatie graag anders zouden zien. Door de sterke daling van de euro is China eigenlijk genoodzaakt de renminbi te verlagen. Het dilemma dat China echter heeft, is dat het niet teveel kan verruimen. Het land zit mogelijk al tegen een krediet- en vastgoedbubbel aan. Een oplossing kan een devaluatie zijn van de renminbi, maar in hoeverre de rest van de Aziatische regio en ook de Verenigde Staten dat zullen tolereren, is maar zeer de vraag. Ondanks de lage koers van de euromunt en het positieve exporteffect heeft de kwantitatieve verruiming ook een keerzijde. De broodnodige hervormingen in de Eurozone worden door het continue ingrijpen van de ECB almaar uitgesteld. Dit kan uiteindelijk tot oplopende spanning leiden binnen de eurozone, maar daarover meer in de volgende paragraaf. Het uitblijven van hervormingen zoals lagere lonen om de concurrentiepositie structureel te verbeteren, lagere sociale lasten of hogere belastingen om geld vrij te maken om te investeren, is onder slechte economische omstandigheden politiek gezien nog steeds moeilijk te verwezenlijken. De Verenigde Staten zitten in een heel ander macro-economisch traject. De periode van kwantitatieve verruiming ligt nu achter ons, waarbij de FED de markten langzaam voorbereid op een eerste renteverhoging. In juni 2006 werd de rente daar voor het laatste verhoogd van 5% naar 5,25%. De dynamiek achter kwantitatieve verruiming is, ook door ons, al vele malen besproken. De laatste stap in het proces is de omslag van de winsten bij bedrijven naar daadwerkelijk hogere lonen. Hogere lonen zien we op dit moment nog niet, maar de consument krijgt wel vanuit een andere hoek een stimulans, namelijk de lagere olieprijzen. Hoe lager de prijzen, des te positiever zijn de consumenten. In de grafiek hiernaast ziet u dat door de jaren heen het consumentenvertrouwen een sterk verband houdt met de olieprijs. Uiteraard zien we ook dat de lagere olieprijzen zich vertalen in een lager investeringsniveau van de oliebedrijven en dat de sterke dollar de exportpositie niet helpt, maar per saldo heeft de lagere olieprijs een positief effect op de economische groei voor de komende kwartalen, met mogelijk daarom een renteverhoging aan het einde van dit jaar. Kwartaalbericht 3

4 Europa, China en Japan verhogen de rente dit jaar in ieder geval niet. In Japan is kwantitatieve verruiming nog steeds volop in gang en ook China trekt ondanks de eerder genoemde gevaren (bijna) alle instrumenten uit de kast om de economische groei vast te houden. Voor Japan is het de vraag of de gang naar inflatie is ingezet en of deze inflatie ervoor zorgt dat er ook daadwerkelijk meer besteed kan gaan worden. Dit kan enkel plaatsvinden als de lonen de komende periode meer stijgen dan de inflatie. Gebeurt dit niet dan zal de koopkracht in Japan achteruitgaan en zal het verwachte positieve effect uitblijven. De aangekondigde verdere verhoging van de BTW, welke vorig jaar nog een negatieve stempel op de groei drukte, is uitgesteld tot april Dit lijkt een verstandige zet voor de fase waarin Japan zich bevindt. In de grafiek is bovendien te zien dat de lonen (oranje lijn) licht stijgende zijn. De vooruitzichten voor de financiële markten in Japan worden daarmee iets beter. Veel belangrijker is echter dat op termijn structurele hervormingen doorgevoerd moeten worden, zodat vervolgens het vermeende monetaire financieren van de overheidsschuld teruggedraaid kan worden. Op 5 maart 2015 kondigde de National People s Congress of China aan dat de groei voor dit jaar op 7% wordt geraamd. Belangrijker is echter banen- en loongroei om ervoor te zorgen dat er geen sociale onrust ontstaat. Het lijkt erop dat de PBOC het rente-instrument gebruikt om de 7% BBP-groei te bewerkstelligen middels kredietverlening aan consumenten, zodat de overheid de uitgaven zelf kan indammen. De keerzijde van de lage rente is natuurlijk de angst voor een kredietbubbel in China. Concluderend kunnen we zeggen dat het eerste kwartaal van 2015 ons interessante inzichten gegeven heeft in de macro-economische ontwikkelingen onder een zeer ruim monetair beleid. De verwachte lange termijn effecten blijven vooralsnog uit. Geopolitiek In de afgelopen jaren zijn er een aantal politieke thema s, of trends zoals u wilt, waarneembaar, waarvan een aantal in het afgelopen kwartaal prominenter aan het licht kwamen. De verkiezingen in Griekenland en met name de opkomst van populistische partijen dicteren het politieke beeld in Europa. Dit is een direct gevolg van de toenemende onvrede van een steeds groter wordende groep mensen. De spanningen die dat met zich meebrengt kunnen ervoor zorgen dat de groeicijfers die we voor de crisis gezien hebben, voorlopig niet meer terugkomen. Over het algemeen kunnen we stellen dat het wantrouwen tegen de gevestigde orde steeds groter wordt. Dit werd bijvoorbeeld ook duidelijk in het omkoopschandaal rondom Petrobrás, waar de politiek in Brazilië nauw bij betrokken bleek te zijn. De opkomst van nieuwe grootmachten is een trend die zich onverminderd voortzet. China nadert in omvang van de economie met grote passen de Verenigde Staten en de Eurozone. Rusland laat zich op een andere manier gelden op het wereldtoneel, waarbij het zich niets aantrekt van Westerse bemoeienis en zich zeer autoritair opstelt. Als laatste zien we groeperingen die vanuit hun overtuiging de meest gruwelijke daden legitimeren tegen onschuldige burgers, zoals IS en zeer recent nog de aanslag op het hoofdkantoor van Charlie Hebdo. Kwartaalbericht 4

5 Aandelen Aandelenmarkten denderden onverminderd voort in het eerste kwartaal van Fantastische performance zien we met name in China en Rusland. Maar ook breed in Europa, met uitzondering van Griekenland, was de performance indrukwekkend. De Verenigde Staten laten dit jaar, gemeten in dollars, een wat rustigere start van het jaar zien. De stijgende dollarkoers ten opzichte van de euro van 12,9 procent in 2015 geeft de eurobelegger wel een duw in de rug. Rendementen van diverse markten in het eerste kwartaal 2015: Land/Regio Index Rendement gemeten in euro s Amerika S&P ,86 % Europa Eurostoxx ,92 % Duitsland DAX + 22,03 % Spanje IBEX ,97 % Italië FTSE MIB + 21,85 % China CSI ,82 % Rusland Micex + 26,38 % Japan Nikkei ,92 % India S&P BSE SENSEX ,64 % Brazilië Ibovespa - 4,19 % Obligaties Net als je denkt dat de rente niet veel lager kan, besluit de ECB in het eerste kwartaal dat de langverwachte kwantitatieve verruiming er ook daadwerkelijk gaat komen. Vanaf maart 2015 zal er per maand getracht worden voor 60 miljard euro aan obligaties op te kopen op de secundaire markt. De maatregel heeft zijn uitwerking niet gemist. De rentes in geheel Europa, met uitzondering van Griekenland, daalde over een breed front over diverse looptijden. Op een twee jaar looptijd zien we dat de rente in Nederland, Frankrijk en Duitsland al negatief is. Ook in de niet-eurolanden Zweden en Zwitserland is dat het geval. In de Verenigde Staten zien we, ondanks dat kwantitatieve verruiming daar reeds een gepasseerd station is, dat de rente daar wederom aan het dalen is. De lagere grondstofprijzen zorgen er in de Verenigde Staten voor dat de verwachtingen rondom inflatie gedrukt worden. Met de woorden die FED-voorzitter Yellen onlangs gebruikte, zal een renteverhoging ergens in de tweede helft van dit jaar plaatsvinden. Het is maar de vraag of de FED de controle niet zal verliezen. De kredietopslagen in de Verenigde Staten (blauwe lijn in de grafiek), de mate van vergoeding voor kredietrisico, ligt op recordlaagte. Dit terwijl de schuld die is opgenomen om overnames te doen, te investeren en ook eigen aandelen in te kopen (oranje lijn in de grafiek) alleen maar groter geworden is. Kwartaalbericht 5

6 Overige beleggingscategorieën Grondstoffen hebben een sterke daling laten zien in het eerste kwartaal, gemeten in dollars. De daling heeft alles te maken met aan de ene kant een terugvallende vraag, maar in het geval van de olieprijs ook een aanbodzijde die van geen wijken weet. Ook de sterke dollar blijft zijn negatieve stempel op de grondstofprijzen drukken. In de grafiek is dit zichtbaar door de bijna perfecte negatieve samenhang tussen de koers van de dollar (oranje) en de prijs van een mandje grondstoffen (blauw). Verwachtingen 2 e kwartaal Inleiding Voor het tweede kwartaal kijken we met belangstelling uit naar de bedrijfscijfers. Er is weinig reden om aan te nemen dat de cijfers niet conform verwachting zijn, omdat we nauwelijks winstwaarschuwingen hebben gehad. Toch zijn we benieuwd of de bedrijven de hoog gespannen verwachtingen waar kunnen maken. De valuta s in sommige landen zijn relatief sterk geworden, wat drukkend kan werken op de buitenlandse verkoop van bedrijven. Met name in de Verenigde Staten zal dit spelen. Maar ook de verhoging van het minimumloon bij enkele bedrijven in de Verenigde Staten zal haar uitwerking hebben op de winstcijfers. Marktconsensus In het kader van There Is No Alternative (TINA) blijven aandelen onverminderd populair onder beleggers. Natuurlijk kun je je vraagtekens zetten bij de snelheid waarmee de rendementen behaald worden, maar dat laat onverlet dat de consensus in de markt bijna unaniem aandelen favoriseert boven elke andere beleggingscategorie. Het bijna unanieme standpunt in aandelen zien we ook terug in de categorie obligaties, waar de marktconsensus negatief is. Vanwege het dividend kan de categorie vastgoed ook rekenen op een positieve aanbeveling van de markt. Anders ligt dit bij de categorie grondstoffen, waarbij het sentiment negatief blijft. Geldstromen Behoudens de categorie grondstoffen zien we geld naar alle beleggingscategorieën stromen. Binnen de categorie aandelen zien we de geldstromen richting Azië, Japan, Europa en de Verenigde Staten gaan. Opvallend is dat er gelden aan opkomende markten onttrokken worden. De gelden die naar de categorie obligaties stromen, worden specifiek gealloceerd naar Staatsobligaties en Bedrijfsobligaties. In de overige categorieën binnen obligaties, waaronder High Yield en obligaties van opkomende markten zien we per saldo geld uitstromen. Kwartaalbericht 6

7 Reële economie Kijkend naar de ontwikkelingen in het afgelopen kwartaal lijkt het erop dat we in reële termen lichte verbeteringen zien. Schijn bedriegt echter. De economie in Europa lijkt uit een dal te klimmen en ook de groei in de Verenigde Staten zal, na een zwak eerste kwartaal, weer verder aantrekken, maar het herstel is nog zeer broos. De werkloosheid in Europa zal voorlopig nog boven de 10% blijven liggen, daar zien we op korte termijn geen verandering in optreden, Maar de trend is, alhoewel zeer langzaam, dalend. De arbeidsmarkt in de Verenigde Staten gaat echter eerder richting een krappe arbeidsmarkt, al geldt dit met name voor het hogere segment van de beroepsbevolking. Hierdoor verwachten we in dat segment uiteindelijk hogere lonen. Als we kijken naar de leidende indicatoren in de wereld zien we, behoudens de Verenigde Staten, een verzwakking optreden (zwarte lijn grafiek) wat kan duiden op een lagere economische groei. In de Verenigde Staten spelen naar onze mening echter andere problemen die meer monetair van aard zijn, maar daarover meer in de volgende paragraaf. Per saldo zien we de economie, mede met de rugwind van lagere olieprijzen, het groeipad van 3,5% vasthouden. Uiteraard zijn er risico s die dit beeld kunnen verstoren. Een oplopende olieprijs kan zomaar roet in het eten gooien, zo ook een verdere stagnatie van de economische groei in Europa, China of Japan, gedreven door lagere investeringen of geopolitieke gebeurtenissen. De infograpgic van het IMF op deze pagina geeft de risico s in de wereld prima weer wat ons betreft. De risico s van lagere investeringen, geopolitieke instabiliteit, marktbeweeglijkheid en stagnatie in Europa en Japan wegen op dit moment zwaarder dan het opwaartse potentieel van een lagere olieprijs voor de economische groei. Concluderend zien we een aantal factoren die het verwachte economische groeipad kunnen verstoren. De lage olieprijs en een ruime monetaire politiek zijn op lange termijn geen oplossing om deze factoren op de achtergrond te houden. Kwartaalbericht 7

8 Monetaire economie Monetair is er nogal wat aan de hand gezien de verschillen in de gevoerde monetaire politiek in de diverse landen. Japan en Europa bevinden zich nog volop in de verruimende monetaire fase, de Verenigde Staten zien we voorsorteren op een renteverhoging in het laatste kwartaal van Onze vrees is, zoals ook al beschreven in onze thema s voor 2015, dat de diversiteit aan monetaire politiek en de valutaoorlog die daardoor ontstaan is de onderliggende problemen uiteindelijk verergeren. De kans is aanwezig dat centrale banken los van elkaar hun politiek uitvoeren en de koersschommelingen in valuta s accepteren als een neveneffect. Wij zijn echter van mening dat de valutakoersen wel degelijk gebruikt worden om de economische groei van een land of van een regio te stimuleren, wat ten koste gaat van andere gebieden die dat niet of veel minder doen. Dit soort tegengestelde belangen zullen uiteindelijk verder oplopende onrust tot gevolg hebben. De dynamiek mag duidelijk zijn, een munt in waarde laten dalen zorgt ervoor dat de exportpositie verbetert. Deze verbeterde positie gaat echter ten koste van de exportpositie van andere landen. Dit is in beginsel geen groot probleem, tenzij blijkt dat de exportpositie van andere landen teveel te lijden heeft van de verzwakte positie. Als deze landen als tegenreactie op hun beurt ook de munt verzwakken, is het kwaad geschied en ontstaat er een valutawedloop die geen winnaars kent. In het afgelopen kwartaal hebben we gezien dat de euromunt ten opzichte van alle grote valuta s in de wereld flink in waarde gezakt is. De vraag is hoe lang dit getolereerd wordt. Zeker binnen de opkomende markten kan een te sterke munt tot problemen leiden, omdat de schulden daar vaak gefinancierd zijn in andere valuta (met name de dollar) dan de eigen valuta. De zwakke euro heeft bovendien tot gevolg dat export van opkomende economieën naar Europa wordt afgeremd. De kwantitatieve verruimingen in Japan en Europa zijn de laatste stuiptrekkingen van het achter ons laten van de kredietcrisis. We zien echter dat de rentes op recordlaagte staan waarbij de schulden, alleen maar groter geworden zijn. Er is een nuance te maken dat de centrale banken ook een deel van die schuld opkopen, maar de omvang van het probleem neemt daar slechts weinig door af. Daarbij is, ondanks de vele stimuli, de groei in de wereld maar mondjesmaat aan het herstellen en blijven de investeringen achter. Bedrijven gebruiken de gelden liever om eigen aandelen in te kopen of overnames te doen dan dat er geïnvesteerd wordt in lange termijn winstgevendheid. De monetaire stimuli hebben hun uitwerking niet gemist op de financiële markten, een krachtig economisch herstel is er echter nog allerminst. De angst voor deflatie, een ander door ons aangestipt thema, kan wederom de kop opsteken als de zwakke economische cijfers van de afgelopen weken zich voort zetten. Voor het eerste kwartaal wordt in de Verenigde Staten een lagere groei verwacht door veelal eenmalige effecten, zoals het extreem slechte weer en de stakingen in de havens aan de westkust. De groei zal vanaf het tweede kwartaal dan weer aantrekken naar niveaus van boven de twee procent. Deze groei kan er voor zorgen dat de werkloosheid in de Verenigde Staten verder daalt (links afgebeeld met de blauwe lijn), waarbij er opwaartse druk op de inflatie kan ontstaan gedreven vanuit hogere lonen. Deze liggen nu nog op een laag niveau, zichtbaar in de oranje lijn. Een renteverhoging ligt bij een dergelijke ontwikkeling dan zeker in het verschiet. Kwartaalbericht 8

9 Waardering Met een dividendrendement op aandelen dat hoger ligt dan de rente op een gemiddelde bedrijfsobligatie, een ruim monetair beleid en het inkoopprogramma van eigen aandelen, blijven aandelen een steun in de rug krijgen. Voorzichtigheid is echter geboden. De waardering van aandelen gemeten naar koers/winstverhoudingen zijn flink opgelopen. De grafieken hieronder laten het verloop van deze verhouding zien middels de blauwe lijnen, links voor de VS en rechts voor de EU. Kijken we naar de koers/boekwaarde-verhouding (oranje lijn), dan zien we een soortgelijk beeld, al is het minder hooggespannen. Goedkoop kunnen we aandelen in ieder geval niet meer noemen op dit moment. De verwachte groei in winsten voor de komende 12 maanden is echter ook hoog en de vraag is dus of bedrijven aan deze hooggespannen verwachtingen kunnen voldoen. Kijken we naar de twee grootmachten in Azië, dan zien we een ander beeld. Zowel in Japan (blauwe lijn) als in China (oranje lijn) zien we historisch gezien lage waarderingen. Op basis van hogere verwachtingen van de groei in bedrijfswinsten zijn hogere koersen daar gerechtvaardigd. De extreem hoge waardering van obligaties op dit moment is enkel te verklaren door de monetaire verruiming die er op dit moment plaatsvindt. Fundamenteel gezien zijn de huidige rentestanden enkel legitiem als er zich ook daadwerkelijk een deflatiescenario ontwikkelt. Dit is echter nog niet het geval, ondanks de deflatoire werking van de lagere olieprijs. Ook de kredietopslagen van bedrijfsobligaties zien we weer dalen naar recorddiepten, met name in de eurolanden (oranje lijn in de grafiek) In de VS is dit beeld al iets gedraaid (blauwe lijn), al moeten we daar bij vermelden dat dit bijna helemaal toe te schrijven is aan de zware weging van dienstverlenende bedrijven in de energiesector binnen deze index. De vergoeding die verkregen wordt voor extra kredietrisico is dan ook klein. Voor ons reden om de markt voor zogenaamde High Yield obligaties te blijven vermijden en vast te blijven houden aan obligaties van bedrijven met een goede kredietwaardigheid. Kwartaalbericht 9

10 Correlatie tussen beleggingscategorieën De correlatie tussen de beleggingscategorie grondstoffen aan de ene kant en aandelen (oranje), vastgoed (donkerblauw) en obligaties (lichtblauw) aan de andere kant is in bijgevoegde grafiek weergegeven. De correlatie is de afgelopen periode nog verder weggezakt. Dit is uiteraard het gevolg van met name de daling van de energieprijzen, waarbij de prijzen van de categorieën aandelen en obligaties alleen maar verder opgelopen zijn. Voor de periode die voor ons ligt, betekent dit dat er diversificatievoordeel te behalen is door grondstoffen toe te voegen aan een gemengde portefeuille met aandelen en obligaties. De correlatie tussen aandelen en de categorieën High Yield en vastgoed is dalende, maar nog steeds relatief hoog. Het spreidingsvoordeel dat te behalen valt met High Yield is in onze optiek dan ook beperkt. Aandelen Voor de categorie aandelen zien we de komende maanden meer risico s dan dat we mogelijkheden zien voor veel hogere koersen. In het meest gunstige geval zien we aandelen dan ook eerder zijwaarts bewegen. De waarderingen zijn ver op de muziek vooruit gelopen, waarbij we maar moeten zien of de steeds hoger gespannen verwachtingen omtrent bedrijfswinsten waargemaakt kunnen worden. De vele inkoopprogramma s van aandelen zijn nog steeds een steun in de rug van de aandelenmarkt, maar dit houdt een keer op. Als de beoogde transitie van hogere winsten naar hogere lonen ook daadwerkelijk plaats gaat vinden, zal dit ten koste gaan van de winstmarges. Dit zal in de toekomst het opwaarts potentieel van aandelen verder beperken. Obligaties Voor een veel langere periode dan eerder door ons aangenomen, zal de rente laag en de rentecurve vlak blijven. Dit geldt met name voor Europa, waarbij de ECB pas recent aan haar kwantitatief verruimingsprogramma begonnen is. In Amerika ontwikkelt zich eenzelfde scenario ondanks dat de FED haar verruimingsprogramma gestopt heeft en zich opmaakt voor een renteverhoging. In zijn algemeenheid kunnen we per saldo zeggen dat de rentemarkten een deflatie scenario inprijzen, iets wat met de lage grondstofprijzen en het uitblijven van oplopende lonen, een reëel scenario is. Overige beleggingscategorieën Grondstofprijzen zijn gemeten in dollars flink gedaald de afgelopen maanden, in euro s gemeten zien de rendementen er iets positiever uit. Valuta s in het algemeen hebben flink bijgedragen aan de rendementen voor beleggers uit het eurogebied. Het blijven beleggen in diverse valuta s en diverse grondstoffen levert nog steeds de door ons gewenste mix op tussen spreiding aan de ene kant en het streven naar rendement aan de andere kant. Kwartaalbericht 10

11 Impact op ons portefeuillebeleid Assetmix In de assetmix schroeven we onze belangen in aandelen terug naar 10% lager dan het strategisch gewicht. Wij waren reeds voorzichtig in aandelen gepositioneerd door bescherming die we aangekocht hebben. Nu de waarderingen steeds verder oplopen, zien we ons genoodzaakt nog een stap voorzichtiger te worden. We houden de lager dan strategische weging in obligaties aan en favoriseren een verdere uitbreiding in de categorie overige. Daarnaast houden we nog altijd een deel van de portefeuille aan in liquiditeiten, wat ons de mogelijkheid geeft om kansen in de markt te benutten mochten ze zich voordoen. Categorie Aandelen - Waarde + Groei - Obligaties - Staatsobligaties - Bedrijfsobligaties + Overig + Grondstoffen + Hedgefondsen + Onroerend goed - Liquiditeiten + Categorie aandelen Binnen aandelen favoriseren we nog steeds waarde-aandelen boven groeiaandelen. Binnen Europa zien we overigens meer mogelijkheden in groeiaandelen, maar elders in de wereld blijven waarde-aandelen favoriet. We hebben onze belangen in Amerika nog meer gericht op waardeaandelen door minder in de brede markt te beleggen via trackers en specifiek te kiezen voor actieve waardefondsen. Categorie obligaties Binnen de categorie obligaties blijven we kredietwaardige bedrijfsobligaties favoriseren boven staatsobligaties. De kwantitatieve verruiming in Europa heeft ons doen besluiten om in ieder geval in obligaties te blijven investeren, zolang de ECB in de markt actief blijft en voor 60 miljard euro per maand blijft opkopen. Ongeveer 20% van de obligatieportefeuilles is buiten de euro belegd. Dit wordt voornamelijk in Amerikaanse dollars ondergebracht, met daarnaast nog een relatief klein belang voor het Britse pond. Categorie overig Deze categorie heeft er voor gezorgd dat we naast extra spreiding in de portefeuilles ook hebben kunnen profiteren van de rendementen op valuta s wereldwijd. Met name de dollarpositie is een drijver achter de performance geweest. Met een verwachte renteverhoging later dit jaar in de Verenigde Staten sluiten we een verdere stijging van de dollar ten opzichte van de euromunt niet uit. DISCLAIMER Dit document heeft uitsluitend tot doel algemene informatie te verstrekken over financiële markten, economie en de visie die Efidenz Capital Management B.V. hierop heeft. De inhoud is nadrukkelijk niet bedoeld om adviezen te geven over financiële instrumenten of beleggingsbeslissingen in welke vorm dan ook. Het gebruik maken van informatie in onze publicaties geschiedt volledig op eigen risico. De inhoud van deze publicatie kan ieder moment in de toekomst en zonder expliciete vermelding of aankondiging gewijzigd worden. Efidenz Capital Management B.V. heeft dit document met de grootst mogelijke nauwkeurigheid opgesteld, maar aan de inhoud kunnen geen rechten of plichten ontleend worden. Kwartaalbericht 11

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher The beat goes on (1967), Sonny & Cher Inleiding Zorgen over de houdbaarheid van de economische groei dicteerden de financiële markten in het eerste kwartaal van 2016. Wederom kwamen centrale banken met

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

We voelen ons comfortabel met de huidige positionering in de portefeuilles, al denken we er aan om

We voelen ons comfortabel met de huidige positionering in de portefeuilles, al denken we er aan om Kwartaalbericht Take a parachute and jump (Something Happens) Oktober 2015 Samenvatting We voelen ons comfortabel met de huidige positionering in de portefeuilles, al denken we er aan om het belang in

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Griekenland dicteert het nieuws, maar de wereld is groter dan Griekenland;

Griekenland dicteert het nieuws, maar de wereld is groter dan Griekenland; Kwartaalbericht Dans van Zorba (Trio Hellenique) Juli 2015 Samenvatting Nervositeit op de financiële markten blijft aanhouden; We houden vast aan onze positionering in alle categorieën; Griekenland dicteert

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Afbouw van de kwantitatieve verruiming in de Verenigde Staten blijft een wankel evenwicht tussen te snel of te langzaam ;

Afbouw van de kwantitatieve verruiming in de Verenigde Staten blijft een wankel evenwicht tussen te snel of te langzaam ; Kwartaalbericht When the going gets tough April 2014 Samenvatting Geopolitieke onrust zal de rest van het jaar een rol blijven spelen. Niet alleen de verdere ontwikkelingen in Rusland zullen hier debet

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Het Midden-Oosten blijft een bron van onrust met de opkomst van de extremistische beweging ISIS ;

Het Midden-Oosten blijft een bron van onrust met de opkomst van de extremistische beweging ISIS ; Kwartaalbericht A little less conversation Juli 2014 Samenvatting Ontwikkelingen in Rusland en Oekraïne, maar ook de (her)vorming van het politiek landschap in Europa na de verkiezingen zullen hun stempel

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 Terugblik De aandelenmarkten presteerden het afgelopen kwartaal boven verwachting. De behaalde koerswinsten waren ongekend. Hiermee is het eerste kwartaal van 2015

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS Obligatie helpdesk Ze zijn de hoeksteen van vrijwel iedere beleggingsportefeuille: obligaties. Terecht, want vastrentende beleggingen hebben een fantastische bullmarkt beleefd. Maar wat gebeurt er met

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer Op zoek naar rendement? Zoek niet langer High-yield en opkomende markten Juni 2014 Uitsluitend voor professionele beleggers De rente op staatsobligaties blijft nog lang laag. In het nauw gedreven door

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

- De aanhoudende geopolitieke onrust lijkt de aandelenmarkten vooralsnog niet te deren;

- De aanhoudende geopolitieke onrust lijkt de aandelenmarkten vooralsnog niet te deren; Kwartaalbericht Against all odds Oktober 2014 Samenvatting - De aanhoudende geopolitieke onrust lijkt de aandelenmarkten vooralsnog niet te deren; - De majeure bewegingen vonden in het afgelopen kwartaal

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2015

Beleggingsthema s 2015 Beleggingsthema s 2015 Beleggingsthema s 2015 25 juli 2015 1 Inleiding In de hedendaagse financiële wereld worden buitenproportionele maatregelen genomen om de economie te steunen en te behoeden voor een

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Samenvatting Hoofdpunten In het derde kwartaal zorgden twijfels over de houdbaarheid van de economische groei in China voor onrust op de financiële

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan?

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan? Beleggen in 2013 1. Op 18 december publiceerden wij een gedachtewisseling over beleggen in 2013. Op basis hiervan hebben wij in ons team onze visie op beleggen voor het nieuwe jaar opgesteld. De Andreas

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

Update juli 2014 Beleggen

Update juli 2014 Beleggen Update juli 2014 Beleggen Waar is de Europese Centrale Bank (ECB) mee bezig? Op 5 juni heeft de Europese Centrale Bank (vanaf nu afgekort naar ECB) opnieuw drastische maatregelen aangekondigd. De rente

Nadere informatie

ING Maandbericht Beleggen April 2014

ING Maandbericht Beleggen April 2014 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 april 2014 ING Maandbericht Beleggen April 2014 Maart April + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 Beleggingsdoelstelling Het BIF Active Multi Allocation Fund streeft naar een rendement gelijk aan of hoger dan zijn benchmark. Het investeringsproces

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013

KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013 KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013 Korte terugblik 2013 Ben Bernanke, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van Centrale Banken (de Fed ), was in 2013 voor het tweede jaar op rij één van de blikvangers

Nadere informatie

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer:

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer: Beleggers zijn terecht optimistisch over Europa, aldus J.P. Morgan Asset Management Bedrijfswinsten moeten wel aan hogere verwachtingen voldoen, wil de rally aanhouden Luxemburg, 21 april 2015: Beleggers

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Juni 2015

Maandbericht Beleggen Juni 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 27 mei 2015 Maandbericht Beleggen Juni 2015 mei juni + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager ING Investment Office Publicatiedatum: 20 januari 2016 Vraag & antwoord Update: koersen opnieuw lager Door Simon Wiersma, Investment Manager Twee weken geleden publiceerden we al een Vraag & antwoord naar

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

november 2015 De maandbrieven zijn beschikbaar op onze website

november 2015 De maandbrieven zijn beschikbaar op onze website november 2015 Voor u ligt de nieuwe nieuwsbrief voor beleggers. Zoals u van ons gewend bent gaan wij in de nieuwsbrief in op de huidige macro-economische ontwikkelingen en geven wij ook onze visie op de

Nadere informatie

Het 1 e kwartaal van 2015.

Het 1 e kwartaal van 2015. 1 Het 1 e kwartaal van 2015. Achteraf bezien was het eerste kwartaal van 2015, vooral in Europa, uiterst vriendelijk voor beleggers. Hoewel door Invest4You, ondanks de jubelverhalen in de pers een zekere

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen November 2015

Maandbericht Beleggen November 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 21 oktober 2015 Maandbericht Beleggen November 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015 MarketScope Een maandelijkse visie op actuele en potentiële ontwikkelingen op de wereldwijde markten De markten zijn in de afgelopen maanden sterk gestegen, gedreven door de vraag naar risicovolle beleggingen.

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 14 april 2015 Update Rentevisie Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Na een voor obligatiebeleggers heel goed 2014 zijn de eerste

Nadere informatie

Update beleggen april 2016

Update beleggen april 2016 Update beleggen april 2016 Twijfels bij beleid centrale banken In mijn column van juli 2014 schreef ik al over de doelstellingen en acties van de Europese Centrale Bank (ECB). Vanaf juni 2014 moeten banken

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Juli 2015

Maandbericht Beleggen Juli 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 juni 2015 Maandbericht Beleggen Juli 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 1. Derde kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 1 Derde kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten De plannen van de ECB hebben hun uitwerking op de financiële markten niet gemist. De rente op de obligatiemarkten

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp.

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp. NOTULEN van de jaarlijkse algemene vergadering van Participanten van Steady Growth Fund, gevestigd en kantoorhoudende te Polarisavenue 97, 2132 JH Hoofddorp (de vennootschap) gehouden te Hoofddorp op 28

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Anna Timmermans 27 september 2007 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten 2 Huidig

Nadere informatie

Hete winter. 11 januari 2016

Hete winter. 11 januari 2016 11 januari 2016 Hete winter Het is tot nu toe niet alleen een hete winter wat het weer betreft. Verhitte emoties op de beurs zorgden voor een zwak slot van 2015 en een zeer slechte start van het nieuwe

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Update beleggen juli 2015

Update beleggen juli 2015 Update beleggen juli 215 Twijfels over China In mijn column van april 214 schreef ik al dat wij onze twijfels hadden over de ontwikkelingen in China. Daarbij stelde ik dat het hedendaagse China verdacht

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q2 2015 Volendam, 10 juli 2015

Kwartaalrapportage Q2 2015 Volendam, 10 juli 2015 Kwartaalrapportage Q2 2015 Volendam, 10 juli 2015 Care IS toelichting rendement Inleiding Waar de beurzen in het eerste kwartaal alleen de weg omhoog konden vinden, is het tweede kwartaal een stuk moeizamer

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Emerging markets: toch weer terug naar af?

Emerging markets: toch weer terug naar af? Emerging markets: toch weer terug naar af? Wat is er toch gaande met de opkomende markten? In de afgelopen jaren werd er liefkozend naar deze markten gekeken en gesteld dat zij structureel aan het verbeteren

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktprijzen Macro-economie Markten in mineur Afgelopen week De angst voor een wereldwijde economische vertraging is weer toegenomen na een slechte

Nadere informatie

Beleggingsvisie 2015. Nog steeds op weg naar economisch herstel

Beleggingsvisie 2015. Nog steeds op weg naar economisch herstel Beleggingsvisie 2015 Nog steeds op weg naar economisch herstel 2 Beleggingsvisie 2015 Van Lanschot Bankiers Zet het economische herstel zich door? Hoe lang blijft de rente nog laag? Van Lanschot biedt

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2014 Rentevisie Update augustus 2014 Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Tegenvallende groei in de VS in het eerste kwartaal,

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q4 2013 Volendam, 14 januari 2013

Kwartaalrapportage Q4 2013 Volendam, 14 januari 2013 Kwartaalrapportage Volendam, 14 januari 2013 Care IS Toelichting rendement Inleiding In de tabel hiernaast worden de rendementen van de Care IS profielportefeuilles over het vierde kwartaal en over heel

Nadere informatie