Concurrentiekracht door eprocurement: nu of nooit?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Concurrentiekracht door eprocurement: nu of nooit?"

Transcriptie

1 pag.: van 2 Concurrentiekracht door eprocurement: nu of nooit? Bron: Holland Management Review, nr. 76, 200 Auteur(s): A. van Weele & T. Veth De afgelopen jaren is een breed scala aan elektronische oplossingen op het gebied van inkoop ter beschikking gekomen. Toepassing in de bedrijfspraktijk kan leiden tot aanzienlijke besparingen op inkoopprijzen en transactiekosten. Met dit argument althans trachten leveranciers van eprocurement oplossingen potentiële afnemers over de streep te trekken. Business to business markten maken op dit moment turbulente tijden door. Vorig jaar maakten 50 concurrerende multinationals in de voedingsindustrie bekend dat zij gezamenlijk gaan inkopen via het internet. Door gezamenlijke inkoop en distributie via denken zij miljoenen dollars te kunnen besparen. De oprichters zijn onder andere de topmannen van Procter and Gamble, Unilever, Heineken, Coca Cola, Pepsi, Johnson & Johnson en Kraft Foods Europe. Dit initiatief volgde op een actie van een aantal grote retailbedrijven die begin dit jaar aankondigden op soortgelijke wijze, via World Wide Retail Exchange, te gaan samenwerken. Supermarktketens en fabrikanten van voedingsmiddelen staan met dit soort initiatieven niet alleen. Eerder maakten onder andere fabrikanten in de automobielindustrie, elektronica en computerindustrie soortgelijke plannen bekend. De gemeenschappelijke noemers, waarop deze initiatieven kunnen worden herleid, zijn: kostenreductie door lagere inkoopprijzen, betere controle op inkoopuitgaven, aanmerkelijke verlaging van transactiekosten alsmede verkorting van doorlooptijden. Tot op heden echter blijft het bij wishful-thinking : er is op dit moment nog geen sprake van proven practices. Dit verhindert de betrokken bedrijven echter niet, miljoenen in dit soort plannen te pompen! De moderne informatietechnologie vormt voor deze plannen de belangrijkste drijfveer. Door internettechnologie kunnen ondernemingen sneller, efficiënter en op veel grotere schaal met elkaar communiceren en handel drijven. De verwachtingen zijn voor de bedrijven uit de oude economie nog hoog gespannen. Anders ligt dat voor de zogenaamde dotcombedrijven die nieuwe business concepten via internettechnologie op de markt brengen, en zich in een warme belangstelling van de beleggingswereld mochten verheugen. Na de aanvankelijk euforische stemming lijkt het klimaat veranderd. Met de tegenvallende introductie van World On Line in maart 2000, lijkt de toon gezet en heeft menig nieuwkomer zijn plannen voor beursintroductie verschoven dan wel in de ijskast gezet. Inmiddels is het faillissement van de eerste zogenaamde e-tailbedrijven (zoals Boo.com en Dressmart.com) een feit. De voortdurende verliezen geleden door trendsetters als Amazon en CD.Now hebben het gezaghebbende Salomon s aanleiding gegeven een lage waardering voor internetfondsen af te geven. Er lijkt sprake van een toenemend realisme onder beleggers, die kennelijk een steeds scherper oog krijgen voor de mogelijkheden en onmogelijkheden van internetapplicaties en de gevolgen daarvan voor hun portefeuille.

2 pag.: 2 van 2 Internetapplicaties op het gebied van inkoop spelen een belangrijke rol. Deze mogen zich zowel van de zijde van de inkoopwereld als van de zijde van het topmanagement in een snel toenemende belangstelling verheugen. Is deze belangstelling terecht? Over welke elektronische applicaties hebben we het eigenlijk? Zijn deze voor alle bedrijven even relevant? Waarin zouden ondernemingen moeten investeren en hoe duurzaam zullen deze investeringen blijken te zijn? Met welke risico s en tegenvallers zal men rekening moeten houden? Deze vragen vormen de kern van een onderzoek dat door CEBRA, onderdeel van de Technische Universiteit Eindhoven, in 2000 werd uitgevoerd (zie kader: Opzet e-motion onderzoek Technische Universiteit Eindhoven). Dit artikel belicht de belangrijkste inzichten die op het gebied van inkoopmanagement en leveranciersrelaties werden opgedaan. Het zal blijken dat invoering van eprocurement in de praktijk geen sinecure is. Ondernemers doen er goed aan zich er tijdig van te overtuigen of aan alle condities binnen hun organisatie voldaan is om invoering van dit soort oplossingen soepel te laten verlopen. Opzet e-motion onderzoek Technische Universiteit Eindhoven (TUE) Medio 999 werd aan de Faculteit Technologie Management van de TUE besloten tot het uitvoeren van een strategisch onderzoeksproject naar het fenomeen electronic business (ebusiness). Aan dit onderzoek namen onderzoekers van vrijwel alle binnen de faculteit aanwezige specialismen deel. Doel was om de belangrijkste technische oplossingen op het gebied van e- business in kaart te brengen en te analyseren, en de toepassingsmogelijkheden alsmede gebruikerservaringen (voor zover aanwezig) na te gaan. Het eerste gebeurde door middel van een omvangrijke literatuurstudie en marktstudie. De twee laatste aspecten werden door middel van intensief praktijkonderzoek nagegaan. Aan het praktijkonderzoek namen twaalf organisaties deel. Naar het fenomeen e-business werd niet alleen onderzoek gedaan: er zijn ook daadwerkelijk, in nauwe samenwerking met de bedrijven, applicaties gebouwd en getest. Nadere informatie over de uitkomsten van het onderzoek kunnen worden verkregen bij het Center for Electronic Business Research and Applications (CEBRA). Op 25 oktober jl. zijn de uitkomsten van dit onderzoek tijdens een congres in het Auditorium van de TUE gerapporteerd. Investeren in inkoop: nu of nooit? Een internationale, beursgenoteerde onderneming werd onlangs door een even internationale consultant benaderd met het plan om samen met andere soortgelijke ondernemingen een gezamenlijke virtuele marktplaats in te richten op het gebied van inkoop. De idee was dat door de krachten te bundelen aanmerkelijke inkoopvoordelen konden worden gerealiseerd. Daarnaast zouden de transactiekosten omlaag kunnen worden gebracht door leveranciers te verplichten hun transacties via de gestandaardiseerde protocollen van deze marktplaats af te handelen. Hiermee zouden processen sneller en probleemlozer kunnen verlopen. Het initiatief zou niet alleen de betrokken fabrikanten tot voordeel strekken; ook leveranciers zouden hiermee belangrijke voordelen kunnen behalen. Er zou sprake zijn van een win-win situatie voor alle betrokken partijen. Een plan, te mooi om waar te zijn! De deelnemers aan het initiatief zouden wel bereid moeten zijn ieder enkele tientallen miljoenen euro s te investeren. Met de opzet van deze marktplaats zou een investering van meer dan 250 miljoen gulden zijn gemoeid. Resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het boek: A.F.L. Veth (ed.), E-motion in E-business; de praktijkervaringen met e-commerce in Business-to-business relaties, CEBRA, H&J uitgevers en AS Marketing Network, Eindhoven, 2000.

3 pag.: 3 van 2 Wellicht herkent u als ondernemer dit probleem. Wat moet u doen? Het plan links laten liggen en daarmee het risico lopen een belangrijke ontwikkeling en de daarmee verbonden inkoopvoordelen te missen? Dan wel investeren met als risico dat het beschreven initiatief, dat slechts in hoofdlijnen is uitgewerkt, een doodgeboren kind blijkt dan wel slechts een fractie gaat opleveren van hetgeen werd voorgespiegeld? Ondernemers zullen in dit soort situaties aandacht moeten geven aan een aantal aspecten. Allereerst zal een dergelijk initiatief de procurement strategie van de onderneming moeten ondersteunen en zullen de inkoopprocessen met bijbehorende informatiesystemen op peil moeten zijn gebracht. Deze constatering is niet zonder betekenis. Zij veronderstelt dat ondernemingen inderdaad een visie op het gebied van inkoop hebben. Is deze niet beschikbaar, dan loopt men gerede kans dat investeren in een virtuele marktplaats als project op zichzelf komt te staan, zonder een adequate inbedding in de inkoopprocessen van de onderneming. Voorts is van belang vast te stellen in hoeverre participatie in een dergelijke marktplaats voldoende onderscheidend zal werken ten opzichte van de concurrentie. Indien enkele concurrenten meer zullen profiteren van een dergelijk project dan wijzelf, moeten we hieraan dan nog wel meedoen? Vervolgens zal men zich moeten afvragen tot welke investering men bereid is, welke opbrengsten hier tegenover zouden moeten staan en binnen welke periode deze geëffectueerd zouden moeten worden. Dit aspect richt zich op de kosten-batenverhouding van het initiatief. Dit blijkt in de praktijk een buitengewoon lastige exercitie, reden waarom het goed is deze uit te voeren in de vorm van een scenarioanalyse ( best case-worst case scenario ). Daarnaast zal ook moeten worden onderzocht welk type oplossing men voor zijn inkoopproblematiek nastreeft. Zoekt men voornamelijk oplossingen op het gebied van sourcing en tendering, of wenst men oplossingen te vinden voor het vereenvoudigen van de transactiestromen tussen de onderneming en haar leveranciers? Combinaties zijn natuurlijk ook mogelijk. Sluit het voorgenomen initiatief inderdaad voldoende aan op de knelpunten die men heeft? Natuurlijk komt men na de beantwoording van deze vragen toe aan de vraag: hoe zetten we de eerste stap? Hoe krijgen we de zaak in beweging? Het kader: Startvragen voor investeringsplannen in elektronisch inkopen, vat de belangrijkste startvragen nog eens samen. Naar onze indruk nemen de meeste ondernemingen, al dan niet onder invloed van de verwachtingen van de aandeelhouders, het niet zo nauw met een systematische beantwoording van dit type vragen. Het gevoel kansen te missen als men nu niet snel handelt ( het is nu of nooit ) overheerst in de meeste gevallen. Miljoeneninvesteringen worden op lichtzinnige wijze gedaan, zonder het perspectief van harde opbrengsten in de toekomst. Deze constatering was voor General Electric (zie Purchasing, June 5th, 2000, p. S4) aanleiding om op het gebied van elektronisch inkopen voorlopig haar eigen weg te gaan.

4 pag.: 4 van 2 Startvragen voor investeringsplannen in elektronisch inkopen In hoeverre vormt elektronisch inkopen een ondersteuning van onze inkoop- en leveranciersstrategieën? In hoeverre zal elektronisch inkopen bijdragen aan het realiseren van een duurzaam concurrentievoordeel? Wat zijn de technologische implicaties van het initiatief voor onze onderneming? Welke investeringen zullen nodig zijn, binnen welke termijn en met welke kans kunnen deze worden terugverdiend? Welke elektronische oplossingen zijn er op het gebied van inkoop denkbaar en welke zullen voor onze onderneming het beste passen? In welke mate zullen de elektronische oplossingen op het gebied van inkoop voldoende aansluiten op de aanwezige inkoopinformatiesystemen? Hoe zullen we een beeld creëren van de antwoorden op deze vragen en wat is de eerste stap die we moeten gaan zetten? Virtuele marktplaatsen en electronic procurement: waar praten we over? Er bestaan vele verschijningsvormen van marktplaatsen op het internet. Onder marktplaatsen verstaan we in dit verband een plaats op het internet waar daadwerkelijk een transactie kan worden uitgevoerd. Een bezoeker van zo n marktplaats, ook wel e-hub genoemd, kan de volgende verschijningsvormen aantreffen (zie figuur ). Figuur : websites, portals en virtuele marktplaatsen Seller Buyer I - I N - I I - N N - M Website Buyer centric portal (shopping mall) Seller centric portal (Wehkamp) Virtual Market Exchange Website: een plaats waar een koper een enkele verkopende partij aantreft, of omgekeerd. Een website wordt hier gekarakteriseerd door een - relatie tussen koper en verkoper. Buyer centric portal: een marktplaats. welke is opgezet door meerdere verkopende partijen, teneinde de potentiële koper een geïntegreerd productaanbod te bieden (N-). De koper is zich niet bewust van de aanwezigheid van andere kopers. Seller-centric portal: een plaats waar een verkoper meerdere kopende partijen tegelijkertijd aantreft (-N). De kopers zijn zich van elkaars aanwezigheid bewust. Virtual market exchange: een marktplaats waar meerdere kopers en verkopers elkaar tegelijkertijd aantreffen (N-M). *) *) hierna zullen we dit type marktplaats aanduiden met virtuele marktplaats. De term portal zullen we voor de twee voorgaande typen reserveren.

5 pag.: 5 van 2 Een onderscheid kan worden gemaakt tussen verticale en horizontale marktplaatsen. Verticale marktplaatsen richten zich op het bevorderen, faciliteren en tot stand brengen van transacties russen partijen die tot eenzelfde bedrijfskolom behoren. Voorbeeld: Transora.com, opgezet door fabrikanten van voedingsmiddelen om de communicatie met hun leveranciers te faciliteren. Andere voorbeelden: e-steel.com, Chemdex.com en PlasticsNet.com. Horizontale marktplaatsen richten zich op het faciliteren van relaties tussen partijen, werkzaam in verschillende bedrijfskolommen. Voorbeelden hier zijn: MRO.com en Atyouroffice.com. Deze richten zich op her faciliteren van transacties russen kopers en verkopers op het gebied van kantoorartikelen. Het jargon binnen e-commerce Applications Service Provider (ASP). Leverancier van de softwaretoepassing, die niet alleen de software maar desgewenst ook de zogenaamde content in de vorm van een productcatalogus en een bestelsysteem tegen een vooraf overeengekomen vergoeding ter beschikking van de afnemer stelt. e-commerce. Is door ECP.NL, het Nederlandse e-commerce Platform, gedefinieerd als het geheel van zakelijke handelingen die op elektronische wijze worden uitgevoerd ter verbetering van de efficiency en de effectiviteit van markten bedrijfsprocessen. In de praktijk echter wordt onder e-commerce veelal verstaan marketing, verkoop en inkoop van producten en diensten via het internet en/of andere open elektronische informatienetwerken. De term e-business wordt gebruikt voor de verzameling van activiteiten gericht op verbetering van de business performance door toepassing van elektronische oplossingen in en tussen waardeketens. EProcurement. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen eprocurement in brede zin en in enge zin. In brede zin: verzameling van op webtechnologie gebaseerde inkoopoplossingen gericht op het vereenvoudigen van transactiestromen binnen en tussen organisaties. In enge zin: gericht op automatiseringsoplossingen voor bestel-, order- en logistieke afhandelingssystemen en betaalsystemen. Voorbeelden: elektronische bestelsystemen, catalogussystemen. EDI (Electronic Data Interchange). Heeft betrekking op het uitwisselen van informatie tussen de informatiesystemen van handelspartners, aan de hand van gestandaardiseerde communicatiestandaarden en data-entiteiten Intranet. Intern computernetwerk binnen een bepaalde organisatie, dat alleen beschikbaar is voor de medewerkers van die organisatie en primair bedoeld is voor interne communicatie en berichtuitwisseling. Een Intranet is vaak via een gateway met het internet verbonden. Extranet. Dit betreft een uitbreiding van het intranet, waardoor externe partijen (klanten, leveranciers, dealers, etc.) gebruik kunnen maken van dezelfde faciliteiten als de interne medewerkers van de organisatie. Op deze wijze wordt elektronische berichtuitwisseling mogelijk tussen beide aan de hand van door de organisatie bepaalde communicatiestandaarden. OBI (Open Buying on the Internet). Communicatiestandaard ontwikkeld op initiatief van een aantal grote (Amerikaanse) inkopende organisaties samen met hun leveranciers. Vooral gericht op het faciliteren van elektronische transacties van indirecte c.q. niet-productiegebonden goederen. Een gelijksoortig initiatief is in Nederland genomen door het e-purchasing platform (EP.NL). 2 Deze organisatie tracht binnen Europa tot communicatiestandaarden te komen en deze te verbinden aan OBI. 2 Ook wel aangeduid met e-hubs, virtuele marktplaatsen, e-exchanges, trading places; zie onder meer S. Kaplan en M. Sawhney, E-hubs: the new b2b-market-places, Harvard Business Review, May-June 2000, p F. van Blommestein (rd.), Elektronisch inkopen op een open markt, NEVI/ECP/VcH, Zoetermeer, 2000.

6 pag.: 6 van 2 Virtuele marktplaatsen vormen in feite een elektronische uitwerking van de buying consortia, die eind jaren negentig in de VS opgang maakten en waarbij diverse grote bedrijven samenwerkten om gezamenlijk contracten voor een bepaald inkooppakket af te sluiten. Deze consortia kwam men tegen op het gebied van inkoop van energie (thans in Nederland zeer actueel) en met name in de gezondheidszorg, waar een aantal ziekenhuizen hun inkoop bundelde. Een variant is de buying community, waar een aantal kopers zich op losse wijze met elkaar verbindt om bepaalde producten in te kopen. Voorbeelden zijn: letsbuyit.com, en priceline.com. In het kader: Het jargon binnen e-commerce, geven we een omschrijving van enkele veel gebruikte termen. Mogelijke ICT -strategieën Bedrijven kunnen diverse strategieën volgen voor het inzetten van de informatietechnologie ten behoeve van eprocurement. We noemen er een aantal: Aanschaf van een separate (front-office) applicatie (voorbeelden: Emeritor, Infopulse), die wordt geïntegreerd met de aanwezige backoffice systemen. Uitbreiding van het beschikbare back-office (ERF) systeem met een eprocurement functie, met als voordeel dat integratie geen issue vormt. De bekende ERF aanbieders zoals SAP, ORACLE, en BAAN hebben deze functionaliteit inmiddels ontwikkeld. Gebruik maken van een front-office applicatie die binnen de marktplaats ter beschikking staat (voorbeelden: Ariba, Netscape, CommerceOne). Naast aanmerkelijke verschillen met betrekking tot de geboden functionaliteit van de betrokken applicaties is de integratie-inspanning met betrekking tot ieder van de genoemde strategieën verschillend. Het realiseren van de besparingen, die door de leveranciers van de betrokken applicaties worden geclaimd, vereist een vergaande mate van integratie tussen front-office en back-office enerzijds en tussen back-office en leverancier anderzijds. Compatibiliteit tussen de systemen van de leveranciers en die van de afnemer blijkt vooralsnog in de praktijk een groot probleem. De hier besproken applicaties kunnen op verschillende manieren door de gebruiker worden verworven: Aanschaf en implementatie van eprocurement software. Voorbeeld: Philips, waar men in 999 besloten heeft de eprocurement oplossing te baseren op Ariba. Probleem vormt in dit geval uiteraard de invoering en het beheer van deze applicatie. Hosting van de eprocurement applicatie door de ASP in opdracht van de gebruiker. In deze situatie zet de gebruiker zijn productcatalogi op het systeem van de ASP, die het technisch beheer voert. Content-beheer en -ontwikkeling zijn in handen van de gebruiker. Voorbeeld is WorldWideMarketExchange waaraan onder meer door Ahold wordt deelgenomen. Leveranciers- en artikelbestanden alsmede de transacties die Ahold met leveranciers pleegt zijn alleen zichtbaar en toegankelijk voor Ahold en niet voor concurrenten. Gebruik maken van applicatie inclusief content. De gebruiker maakt in dit geval niet alleen gebruik van het technologisch platform van de ASP maar ook van de in diens beheer zijnde producten leverancierscatalogi. Uiteraard kunnen de eigen catalogi met die van de ASP worden geïntegreerd en op maat worden gemaakt. Het aanvankelijke optimisme over de levensvatbaarheid van dit soort marktplaatsen heeft inmiddels plaats gemaakt voor realisme. Inmiddels is nokdown.com failliet, letsbuyit.com in faillissement ten tijde van het schijven van dit artikel en priceline.com aan het wankelen. Het vormen van buying communities onder consumenten blijkt kennelijk geen eenvoudige zaak.

7 pag.: 7 van 2 Deze voorbeelden geven aan dat er in alle gevallen een sterke afhankelijkheid van de ASP zal ontstaan. Verschillende inkoopoplossingen voor verschillende inkoopdoeleinden Onze beschrijving maakt duidelijk dat er inmiddels een grote verscheidenheid aan elektronische hulpmiddelen op het gebied van inkoop beschikbaar is. Deze hulpmiddelen kunnen voor verschillende doeleinden worden ingezet. Elektronische marktplaatsen vergemakkelijken het zoeken en vinden van geschikte leveranciers. Een belangrijk voordeel is gelegen in het feit dat markten in het algemeen transparanter en internationaler worden: grote inkopende bedrijven kunnen gemakkelijker buiten de traditionele leverancierspaden treden en nieuwe leveranciers vinden. De marktverbreding die thans plaatsvindt heeft grote gevolgen voor de machtsverhoudingen en prijszettingsprocessen in B2B-markten. De moderne informatietechnologie maakt nieuwe vormen van inkoop mogelijk. Hierbij valt te denken aan elektronische veilingen (in de vorm van upward dan wel downward auctions ) 2, computerondersteund tenderen en best bid analysis. ERF-systemen en elektronische catalogussystemen bieden belangrijke mogelijkheden op het gebied van orderafhandeling, goederenlogistiek en betaalsystemen. De huidige informatietechnologie maakt het inmiddels mogelijk om zonder menselijke tussenkomst transactiestromen tussen organisaties af te handelen. Zo claimt Cisco dat 55 procent van haar klantenorders (die van meer dan klanten afkomstig zijn en een bedrag van zo n 4 miljard dollar betreffen) zonder tussenkomst van Cisco-medewerkers wordt afgewerkt. Naast aanzienlijke besparingen heeft men hiermee ook een aanzienlijke verkorting van de orderdoorlooptijd weten te realiseren (van 6-8 weken naar -3 weken). 3 Dit lijkt voor de meeste ondernemingen nog een utopie. In figuur 2 is de relatie aangegeven tussen de verschillende elektronische mogelijkheden die bedrijven inmiddels op het gebied van inkoop ten dienste staan en de diverse stappen in het inkoopproces. Figuur 2: Verschillende elektronische oplossingen voor verschillende inkoopprocessen. Elektronische afhandeling van inkoopprocessen specificeren selecteren contracteren herstellen bewaken evaluatie en follow up E-Sourcing E-Tendering Elektronische veilingen Elektronische catalogi Elektronische bestelsystemen Procurement Card 2 3 B2B-markten = business to business markten. De laatst worden ook wel aangeduid met reverse auctions. Bron: Elisabeth Fee, Supply chain Management at Cisco, presentatie tijdens de E-Motion in E-Business Conferentie, gehouden op 25 oktober 2000, Technische Universiteit Eindhoven.

8 pag.: 8 van 2 Door consultants en leveranciers van deze oplossingen wordt hoog opgegeven over de te behalen voordelen. Zo claimt men dat: Belangrijke voordelen kunnen worden behaald in de selectiefase van het inkoopproces door gebruik te maken van elektronische marktplaatsen. De grotere markttransparantie en de daarmee gepaard gaande verbeterde mogelijkheden op het gebied van concurrentiestelling zouden moeten leiden tot aanzienlijk lagere inkoopprijzen. Geschatte inkoopbesparingen lopen uiteen van 5 tot 30 procent. Door gebruik te maken van elektronische catalogussystemen kunnen meer inkooptransacties onder contract worden gebracht, waardoor het percentage maverick buying sterk zou kunnen verminderen. Hiermee zouden contracten effectiever kunnen worden benut. Ook dit zou leiden tot aanzienlijke inkoopbesparingen. In de bestelfase van het inkoopproces kunnen de transactiekosten worden verlaagd (van soms honderden guldens per transactie naar enkele tientjes) door gebruik te maken van geïntegreerde bestel-, goederenafhandelings- en betaalsystemen. Met deze inschattingen wordt een verbetering van het inkoopproces geschetst waar iedere, gezond denkende manager niet omheen kan, zou men denken. Desalniettemin lijken enkele waarschuwende opmerkingen op hun plaats: Inderdaad kunnen van een bredere marktoriëntatie en een scherpere concurrentiestelling lagere prijzen worden verwacht. Echter, dit geldt alleen voor die ondernemingen die voor wat betreft hun inkoopbeleid in het recente verleden weinig scherpte en professionaliteit hebben gekend. Dit vormt ons inziens dan ook de reden dat een aantal ondernemingen die op inkoopgebied over een grote professionaliteit beschikken terughoudend op deelname aan elektronische marktplaatsen hebben gereageerd. Daarnaast verwachten wij dat het voordeel dat op deze wijze wordt verkregen slechts van tijdelijke aard zal zijn: immers, na een aanloopfase zullen alle deelnemers voor wat betreft hun inkoop op min of meer hetzelfde prijspeil zitten. Op grond van dit argument verwachten wij dat de marktplaatsen, die zich uitsluitend op prijsvorming richten, geen lang leven zullen zijn beschoren. Het terugbrengen van het percentage maverick buying is een goed voornemen en levert vrijwel altijd geld op. Het is echter niet eenvoudig te realiseren vanwege allerlei politieke overwegingen en gevoeligheden die er op het terrein van inkoop binnen organisaties bestaan. Het invoeren van elektronische bestelen catalogussystemen vereist een goed gedefinieerde inkoopstructuur. Deze is in veel organisaties nog steeds ver te zoeken. 2 Transactiekosten bestaan overwegend uit personele en systeemkosten, welke beide weinig flexibel zijn. Kostenvoordelen op beide gebieden laten zich binnen de vigerende sociale structuur en wetgeving slechts geleidelijk aan realiseren. 2 Hiermee wordt gedoeld op dat deel van het inkoopvolume dat zonder contract wordt ingekocht (vaak een aanzienlijk deel van de totale inkoopuitgaven). Zie M.L.J. Boodie, World Class Purchasing: trends en thema s, Berenschot Inkoopenquête 999, Berenschot, Utrecht, 999.

9 pag.: 9 van 2 Figuur 3: eprocurement en inkoopportfoliomanagement Virtuele veilingen Hefboomproducten Strategische producten Electronic data interchange hoog Concurrentiestelling Evenwicht Samenwerking invloed op financieel resultaat Routine producten Corporate Purchasing Super Site Knelpunt producten eprocurement oplossingen laag Evenwicht Systems contracting laag toeleveringsrisico veiligstellen levering ontwikkelen alternatieven hoog Leveranciersgebonden oplossingen Genoemde besparingsperspectieven moeten met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd. Zeker wanneer bedacht wordt dat veel van de cijfers die getoond worden gebaseerd zijn op los zand. Op dit moment zijn er nog maar zeer weinig best practices beschikbaar met betrekking tot in de praktijk bewezen geïntegreerde oplossingen op het gebied van inkoop. Het meeste onderzoek blijkt consultant gedreven met maar één doel: de verkoop van dit soort oplossingen op te jagen! eprocurement en inkoopstrategie Hiervoor hebben we gezien dat de nieuwe elektronische hulpmiddelen op het gebied van inkoop verschillende onderdelen van het inkoopproces kunnen ondersteunen. Op welke wijze kunnen deze nu inkoopstrategieën ondersteunen? Welke oplossingen zijn nu beschikbaar voor welk type product dan wel leverancier? De in inkoopkringen bekende Inkoopportfolio van Kraljic geeft voor het beantwoorden van deze vraag houvast (zie figuur 3). Zie A.J. van Weele, Inkoop in strategisch perspectief: analyse, planning en praktijk, Samsom, Alphen aan den Rijn, 999, hoofdstuk 7, dan wel A.J. van Weele en F.A. Rozemeijer, Ondernemend samenwerken: ontwikkelen van concurrentiekracht in netwerken, Samsom, Alphen aan den Rijn, 999, waarin een uitgebreide verhandeling over dit instrument is opgenomen. De Inkoopportfolio biedt een classificatie in vier inkoop- dan wel leverancierssegmenten en biedt daarmee een meer genuanceerde indeling dan de dichotomie directe versus indirecte goederen die door sommige auteurs wordt gehanteerd (zie bijvoorbeeld Kaplan en Sawhney, 2000).

10 pag.: 0 van 2 De Inkoopportfolio maakt duidelijk dat er voor verschillende inkoopsegmenten verschillende oplossingen denkbaar zijn. Voor routine-producten (zoals MRO-artikelen ), die door de besteller eenvoudig kunnen worden gespecificeerd, zal men vooral kunnen denken aan catalogussystemen en specifieke oplossingen voor automatisering van het betalingsverkeer (Purchasing Card). Oplossingen voor dit segment zijn gericht op verlaging van de transactiekosten. Voor strategische producten en diensten, die op klantspecificatie worden geleverd en waarvan de behoeftestelling geïnitieerd wordt door automatische planningsystemen, zal EDI (Electronic Data Interchange) de oplossing vormen. Het rendement van virtuele veilingen is het grootst voor de zogenaamde hefboomartikelen, hetgeen niet wegneemt dat zij evenzeer kunnen worden toegepast in het segment van routineartikelen. Voor transacties van producten die zich in het knelpuntsegment bevinden, zal men gebruik moeten maken van leveranciersspecifieke oplossingen. Op grond van hun dominante positie zullen leveranciers hier hun bestelsystemen aan de klant kunnen opdringen. Op grond van figuur 3 zijn wij van mening dat ondernemingen op het gebied van inkoop over verschillende elektronische oplossingen zullen gaan beschikken. Anders gezegd: wij hechten weinig geloof aan één allesomvattend informatiesysteem dat in alle opzichten de op het gebied van inkoop gewenste functionaliteit zal bieden. Het ligt veel meer voor de hand dat ondernemingen de diverse inkoopsegmenten met diverse inkoopsystemen ondersteunen, die via een algemene intranetoplossing (in figuur 3 aangeduid met Corporate Purchasing Super Site) aan gebruikers bedrijfsbreed worden aangeboden. Agenttechnologie en internet Naar verwachting zullen zogenaamde software agents een belangrijke rol gaan spelen binnen eprocurement. Een software agent is een stukje software dat min of meer zelfstandig kan opereren en in staat is te Ieren (intelligent agents). In sommige gevallen is het in staat zich te verplaatsen over het internet (mobile agents). Bekende toepassingen van agenttechnologie zijn de beruchte computervirussen. Op het gebied van inkoop wordt agenttechnologie ontwikkeld om bijvoorbeeld uit te zoeken via welke website een bepaald product het goedkoopst te verkrijgen is. Agenttechnologie wordt op dit moment toegepast bij veilingen, waarbij de agents binnen de door hun gebruikers opgegeven randvoorwaarden, zelfstandig deelnemen aan het biedproces (veiling.com). Bekend is het academische experiment van de elektronische vismarkt in Spanje, waar zelfgemaakte agents kunnen deelnemen aan het biedproces (www.iiia.csic.es/projects/fishmarket). Bij dit alles nemen agents dus veel werk voor hun gebruikers uit handen, die anders veel tijd kwijt zouden zijn om op internet zoekacties uit te voeren, of stand by zouden moeten zijn om aan biedprocessen deel te nemen. MRO staat voor Maintenance, Repair and Operating Supplies, waaronder verstaan word algemene geen verbruiksartikelen.

11 pag.: van 2 eprocurement: Quo Vadis? Los van de vraag of al deze verschijningsvormen op het vlak van eprocurement succesvol zullen zijn, zal het duidelijk zijn dat het traditionele B2B-landschap grote veranderingen ondergaat. 2 Inspelen op en gebruikmaken van deze mogelijkheden is geen sinecure en vereist een goed doordachte bedrijfsstrategie, waarin prominent plaats is voor geïntegreerde supply chain benaderingen. In dit artikel hebben wij betoogd dat ondernemers zich de kop niet gek moeten laten maken. Veeleer zullen zij zich grondig moeten beraden op de bijdragen die elektronische inkoopoplossingen gaan bieden aan de realisatie van hun bedrijfsdoelstellingen. Daarbij dient de vraag aandacht te krijgen in welke mate het invoeren van genoemde oplossingen bijdraagt aan het creëren van een duurzaam verdedigbaar concurrentievoordeel. Ook andere auteurs (Slaight en Norman 3 ) hebben erop gewezen dat het internet geen wondermiddel is voor een deficiënt opererende inkooporganisatie. Vooraleer grootschalig geïnvesteerd gaat worden in eprocurement oplossingen en virtuele markten dient te worden nagegaan of de condities voor een succesvolle toepassing binnen de organisatie aanwezig zijn. Een check op de punten zoals opgenomen in het kader: Check op condities alvorens eprocurement in te voeren, kan daarbij behulpzaam zijn. Ook wanneer de condities voor succesvolle invoering aanwezig zijn, zal invoering van eprocurement een taai proces blijken. Het vergt veel tijd en moeite om voor de compatibiliteit van de betrokken systemen te zorgen. Slechts weinig ondernemingen kunnen zich de luxe permitteren hun organisatie eerst op orde te brengen om effectief op eprocurement in te kunnen spelen. Naar onze mening heeft men weinig keus. Men zál moeten investeren. Men zál ervaring met de nieuwe elektronische hulpmiddelen op het gebied van inkoop moeten opdoen. Ons advies is echter de investeringen bescheiden en overzichtelijk te houden. De technische keuzes zouden zodanig moeten zijn dat de organisatie flexibel blijft ten opzichte van de leveranciers met wie men in zee gaat. De reden hiervoor is dat de technologie die op dit moment beschikbaar is nog onvoldoende uitgekristalliseerd is. Wij verwachten veel van de thans in ontwikkeling zijnde agenttechnologie. Ons advies is tegelijkertijd vaart te maken met de verbetering en verdere structurering van inkoopprocessen binnen de organisatie. 2 3 Wij hanteren deze term op deze plaats in brede zin (zie kader Het jargon binnen e-commerce). Zie A.J. van Weele, Getting Organised for Purchasing and Supply Management in the Information Age, Global Purchasing and Supply Chain Management, Business Briefing, WMRC, London, 999. T. Slaight en A. Norman, E-Procurement: de snelste manier om E-Commerce-investeringen terug te verdienen?, Tijdschrift voor Inkoop en Logistiek, jan./febr. Nr. /2, p

12 pag.: 2 van 2 Check op condities alvorens eprocurement in te voeren Beschikt de organisatie over een goed uitgekristalliseerde inkoopstrategie. die aansluit op de ondernemingsstrategie? Beschikt men over gestructureerde en gedocumenteerde inkoopprocedures? Is de inkoopautorisatie geregeld? Is het artikelmanagement adequaat gestructureerd? Beschikt men reeds over inkoopcatalogi en is het beheer daarvan reeds gestructureerd? Beschikt men over een objectieve procedure voor selectie van leveranciers? In hoeverre bestaat er een goede aansluiting en integratie met vigerende inkoop/bestelsystemen? Beschikt men over duidelijke bestel- en orderafhandelingsprocedures ondersteund door Work Flow Document Control? Worden leveranciersrespectievelijk inkoopcontracten regelmatig herzien? Etcetera.

Kansrijke E-business toepassingen

Kansrijke E-business toepassingen Kansrijke E-business toepassingen 2001-03 / WhitePaper E-business kan op verschillende manieren toegepast worden. In deze whitepaper wordt een kort overzicht gegeven van de verschillende soorten E-business

Nadere informatie

Checklist E-procurement

Checklist E-procurement Checklist E-procurement CA 1.20-1 CA 1.20 Checklist E-procurement Wat is e-procurement? E-procurement is letterlijk elektronisch inkopen, oftewel het inkopen van producten en diensten door bedrijven of

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel pag.: van 7 code: STR-BEN-vra-00-bl versie. Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel Hieronder vindt u voor elk van de negen elementen uit het inkoopvolwassenheidsmodel (zie afbeelding) een aantal mogelijke

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Drie jaar e-procurement: de balans opgemaakt

Drie jaar e-procurement: de balans opgemaakt pag.: 1 van 6 Drie jaar e-procurement: de balans opgemaakt Bron: Inkoop & Logistiek, nr. 6, juni 2001 Auteur(s): J. Schouten Als we terugkijken op drie jaar e-procurement en vaststellen wat het heeft opgeleverd,

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Standaarden voor gegevensuitwisseling

Standaarden voor gegevensuitwisseling Standaarden voor gegevensuitwisseling Afspraken over informatie-uitwisseling Wereldwijde afspraken binnen de ict om hard- en software met elkaar te kunnen laten communiceren noemen we standaarden voor

Nadere informatie

Meerwaarde van een professionele inkoopbenadering

Meerwaarde van een professionele inkoopbenadering Meerwaarde van een professionele inkoopbenadering NEVI Al ruim 55 jaar hét netwerk van en voor inkoopprofessionals Netwerk van ruim 9.000 inkoopprofessionals: leden, cursisten en relaties Circa 6.000 leden

Nadere informatie

Inhoudsopgave studiemateriaal

Inhoudsopgave studiemateriaal pag.: 1 van 5 Opleiding: NEVI 2 tactisch Onderdeel: Module V21, Het complexe inkoopproces Versie: 6 Algemene inleiding Inhoudsopgave Index Inleiding module V21 Deel 1 Sourcing 1 De organisatie en inkoop

Nadere informatie

Digitale berichtuitwisseling. informatie-uitwisseling tussen computers. ondersteunen bedrijfsprocessen

Digitale berichtuitwisseling. informatie-uitwisseling tussen computers. ondersteunen bedrijfsprocessen Het CLF concept 29 november 2007 Jan Ratterman Bloemenveiling Aalsmeer C L F Digitale berichtuitwisseling Wat is het? informatie-uitwisseling tussen computers Wat doen die computers? ondersteunen bedrijfsprocessen

Nadere informatie

E-PROCUREMENT: FEIT OF FICTIE?

E-PROCUREMENT: FEIT OF FICTIE? Arjan van Weele, Nicolette Lakemond & Frederic Claessens THEMA: INTERNET IN BUSINESS Dit artikel beschrijft de resultaten van een onderzoek naar e-procurement in Nederland. Verder wordt ingegaan op de

Nadere informatie

Leveranciersrelatiemanagement: relatietypen volgens Bensaou

Leveranciersrelatiemanagement: relatietypen volgens Bensaou pag.: 1 van 5 Leveranciersrelatiemanagement: relatietypen volgens Bensaou Wil leveranciersrelatiemanagement effectief zijn, dan moet inkoop vanuit de eigen organisatie (Kraljic-portfolio) én vanuit de

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Antwoordmodel. Case: Almijnaankopen.nl bouwt mega e-commerce distributiecentrum

Antwoordmodel. Case: Almijnaankopen.nl bouwt mega e-commerce distributiecentrum Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Chaffey, D. (2011). E-business en e-commerce. Amsterdam:

Nadere informatie

Wat is inkoop? Dit artikel geeft een eenvoudige uitleg van de basiselementen van de inkoopfunctie en de inkooporganisatie.

Wat is inkoop? Dit artikel geeft een eenvoudige uitleg van de basiselementen van de inkoopfunctie en de inkooporganisatie. Ir. ing. D. Mostert, DME Advies Dit artikel geeft een eenvoudige uitleg van de basiselementen van de inkoopfunctie en de inkooporganisatie. Definities inkoop terminologie Definitie inkoop: Inkoop is alles

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

mypurchasing Adoptie van uw inkoopprocessen met mypurchasing Mei 2013 - Versie 1.0

mypurchasing Adoptie van uw inkoopprocessen met mypurchasing Mei 2013 - Versie 1.0 mypurchasing Adoptie van uw inkoopprocessen met mypurchasing Mei 2013 - Versie 1.0 1 Introductie... 3 2 Overzicht van scenario s... 4 2.1 myrequisitions... 4 2.2 myguidedbuy... 6 2.3 myconfirmation...

Nadere informatie

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing Complete en betaalbare MKB-oplossing De Oracle Business Intelligence Suite is een open en complete oplossing waarmee u iedereen binnen de organisatie van de juiste informatie kunt voorzien: De gegevens

Nadere informatie

Gasunie inkoopproces 2012

Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Gasunie inkoopproces 2012 Of het nu gaat om het optimaliseren van het gastransport of om het beheren en aansturen van onze leveranciers, bij Gasunie zijn we continu op zoek naar

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

15 redenen om een Vendor Management Systeem te selecteren

15 redenen om een Vendor Management Systeem te selecteren 15 redenen om een Vendor Management Systeem te selecteren Over Nétive BV Nétive BV helpt bedrijven en organisaties in zakelijke dienstverlening en overheid om het gehele inhuur en administratie traject

Nadere informatie

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA.

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL MEERKEUZEVRAGEN Tijd: 20 minuten Veel succes! Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. Vraag 1 Internet verkoop is niet langer gebonden

Nadere informatie

PRODUCT SHEET WHAT WE DO

PRODUCT SHEET WHAT WE DO ESDNOW, onderdeel van DISC BV, is dé Europese specialist als het gaat om het beheren, beveiligen, verkopen, toegang verschaffen tot, en distributie van digitale content. ESDNOW helpt uitgevers bij het

Nadere informatie

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Het betaalbare integratieplatform voor al uw Business-to-Business Integratie en Applicatie Integratie Volledig geautomatiseerde afhandeling van elektronisch

Nadere informatie

Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop

Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Het eerste internationale Interim Management Congres Ede, 28 november 2008

Nadere informatie

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen.

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen. Groningen Research Institute of Purchasing Lecture 3: E-Contacts Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann NEVI-Chair Purchasing RUG Groningen, RuG Goal Potential EP New roles, opportunities & threats E-Contacts Electronic

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Inzicht, kansen, groei Ziet u het niet meer? Het is kenmerkend voor de horeca-, hospitality- en voedingssector dat producenten en

Nadere informatie

Astro WMS: een innovatief en slim WMS

Astro WMS: een innovatief en slim WMS Astro WMS: een innovatief en slim WMS Beschrijving product: Astro WMS oplossing: innovatief en slim Astro WMS is een slim, innovatief en schaalbaar standaard warehouse management systeem wat zich aanpast

Nadere informatie

Stappenplan Berekenen van Inkoopresultaat

Stappenplan Berekenen van Inkoopresultaat Stappenplan Berekenen van Inkoopresultaat Ir. F. Schotanus Het behalen van inkoopresultaat is een veelgebruikte en duidelijke doelstelling voor inkoopafdelingen. Het berekenen van de hoogte van het inkoopresultaat

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot

Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot pag.: 1 van 8 Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot De onderstaande vragenlijst is gebaseerd op Stalenhoef et al. (2007). U kunt deze vragenlijst gebruiken voor een zelfanalyse WCP

Nadere informatie

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig!

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Executive Platform Supply Chain Excellence Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Breukelen, 27 februari 2013 Leadership

Nadere informatie

Pro Mereor. Inkoopanalyse. Pro Mereor Inkoopanalyse pagina 1 van 8

Pro Mereor. Inkoopanalyse. Pro Mereor Inkoopanalyse pagina 1 van 8 Pro Mereor Inkoopanalyse Pro Mereor Inkoopanalyse pagina 1 van 8 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De analyse... 3 2.1 Kwantitatieve inkoopanalyse... 3 2.2 Kwalitatieve inkoopanalyse... 6 3. Verbetertraject...

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

De rol van WMS in internationale Supply Chains

De rol van WMS in internationale Supply Chains De rol van WMS in internationale Supply Chains s-hertogenbosch, 26 april 2012 9026X078/WD/ld v1.0 De in dit rapport genoemde conclusies, aanbevelingen en adviezen zijn gebaseerd op door de opdrachtgever

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H o e k o m t h e t d a t g r o t e e n c o m p l e x e p r o j e c t e n v a a k u i t l o p e n e n budget t e n o v e r s c

Nadere informatie

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen!

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! F R I E N D S F reader Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! Als we de berichtgeving van de laatste maanden mogen geloven staat de non food detailhandel voor een herstructureringsslag.

Nadere informatie

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Facilitair inkopen Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Inhoud Voorwoord Eeuwige spagaat bij duurzaam inkopen Outsourcing: integraal uitbesteden van facilitaire diensten

Nadere informatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie Case Entrance & Security Systems - case, analyse en conclusies (OLO) Hoofdstuk 7 Strategie: samenwerking In het vorige deel van de strategische verkenning hebt u de positioneringsmogelijkheden voor ESS

Nadere informatie

GRIP. College inkoop (7) Prof. Dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI leerstoel Inkoop RijksUniversiteitGroningen, Faculteit Bedrijfskunde 16 mei 2001

GRIP. College inkoop (7) Prof. Dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI leerstoel Inkoop RijksUniversiteitGroningen, Faculteit Bedrijfskunde 16 mei 2001 Groningen Research Institute of Purchasing College inkoop (7) Prof. Dr. Dirk-Jan F. Kamann NEVI leerstoel Inkoop RijksUniversiteitGroningen, Faculteit Bedrijfskunde 16 mei 2001 Groningen, RuG Een inkoopscan

Nadere informatie

Zijn ERP Systemen log?

Zijn ERP Systemen log? Zijn ERP Systemen log? Intelligent op weg Waar gaat het om? ERP is een verzamelnaam voor toepassingen welke door organisaties worden gebruikt ter ondersteuning van de primaire bedrijfsprocessen. Een aantal

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid

Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid Met een combinatie van Microsoft Dynamics CRM en een online besteltool krijgt MCFE niet alleen inzicht

Nadere informatie

Dag van de Maakindustrie. Succesvol zijn met een webshop

Dag van de Maakindustrie. Succesvol zijn met een webshop Dag van de Maakindustrie Succesvol zijn met een webshop Den Bosch, 23 november 2011 1 NewMerce Leverancier van geïntegreerde (totaal) oplossingen :- ERP, backoffice, oplossing (software, hardware, ondersteuning)

Nadere informatie

E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur E-Business Examennummer: 94393 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 4 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - case met 10 open vragen (maximaal 100 punten)

Nadere informatie

NIC Groep. Uw kennis in financiën en inkoop. Strategisch voordeel woningcorporaties, versie augustus 2014. Financiële dienstverlening

NIC Groep. Uw kennis in financiën en inkoop. Strategisch voordeel woningcorporaties, versie augustus 2014. Financiële dienstverlening Uw kennis in financiën en inkoop Inkoop- en contractmanagement Financiële dienstverlening Detachering, interim en W&S Inkooptools Speciale projecten NIC Groep. Strategisch voordeel woningcorporaties, versie

Nadere informatie

Warehouse Management Systems vandaag en morgen

Warehouse Management Systems vandaag en morgen Warehouse Management Systems vandaag en morgen Ervaringen vanuit het internationale pakketonderzoek IPL / IML Oliver Wolf, René van den Elsen MTL - Team warehouse logistics -http://www.warehouse-logistics.com

Nadere informatie

Corporate Express Printing Systems Divisie ziet zijn internetomzet na overstap naar Microsoft Commerce Server 2007 groeien

Corporate Express Printing Systems Divisie ziet zijn internetomzet na overstap naar Microsoft Commerce Server 2007 groeien Corporate Express Printing Systems Divisie ziet zijn internetomzet na overstap naar Microsoft Commerce Server 2007 groeien Door een maatwerkprogramma te vervangen door Microsoft Commerce Server 2007 zag

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen

Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen Green Deal Circulaire Inkoop Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Utrecht, 16 januari 2014 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware INTEGRATIE CONTINUE INNOVATIE WORKFLOW ONDERSTEUNING ABECON-CONSULTANCY OVER ABECON Microsoft Dynamics Nieuwe kansen in een veranderende media wereld Standaard

Nadere informatie

S U PPLY CHAIN INTEG RAT IE IN DE CLOUD

S U PPLY CHAIN INTEG RAT IE IN DE CLOUD S U PPLY CHAIN INTEG RAT IE IN DE CLOUD Inclusief 7 praktische tips om sneller samen te werken TradeCloud B.V. Molengraaffsingel 12, 2629 JD, Delft 015-30 10 110 www.tradecloud.nl info@tradecloud.nl Versie:

Nadere informatie

Naar aanleiding van Staying Connected. Opdrachtgever en Opdrachtnemer ontmoeten elkaar op het gebied van flexibele inhuur

Naar aanleiding van Staying Connected. Opdrachtgever en Opdrachtnemer ontmoeten elkaar op het gebied van flexibele inhuur Whitepaper 'De moderne inhuurmarkt' Naar aanleiding van Staying Connected. Opdrachtgever en Opdrachtnemer ontmoeten elkaar op het gebied van flexibele inhuur Netwerkbijeenkomst van Het NIC Staffing gehouden

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen Vanboxtel verzorgt uw EDI traject. electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen EDI Uw zakenpartner

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Analyse van de inkoopfunctie

Analyse van de inkoopfunctie Ir. ing. D. Mostert, DME Advies Inkoopgebonden kosten zijn vaak een aanzienlijk deel van de totale kosten, hierdoor vormt de inkoopfunctie een belangrijke potentiële winstbron. Niet alleen door de invloed

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Doel: Zicht op: Begrippen en Definities Hoe in de eigen organisatie CM te bepalen Hoe: Stappenplan CM voor contracten

Nadere informatie

Inkoop in Strategisch Perspectief

Inkoop in Strategisch Perspectief Analyse H O O F D S T U K Inkoop als schakel in de voortbrengingsketen 1 Programma Inleiding Plaats van de inkoopfunctie in de waardeketen Definiëring en begripsafbakening Het belang van de inkoopfunctie

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Personalia. Naam: Roland G. Koster Tel: 071 513 7136 Mobiel: 06 1269 6855 Email: rg.koster@redvalley.nl

Curriculum Vitae. Personalia. Naam: Roland G. Koster Tel: 071 513 7136 Mobiel: 06 1269 6855 Email: rg.koster@redvalley.nl Curriculum Vitae Personalia Naam: Roland G. Koster Tel: 071 513 7136 Mobiel: 06 1269 6855 Email: rg.koster@redvalley.nl Werkterrein Allround business en IT manager met als werkterrein: Organisatieadvies

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

Supply Value Survey. Resultaten verslag VOORBEELD. Supply Value Versie 1.0 Maart 2010 Supply Value 2010 Alle rechten voorbehouden

Supply Value Survey. Resultaten verslag VOORBEELD. Supply Value Versie 1.0 Maart 2010 Supply Value 2010 Alle rechten voorbehouden Supply Value Survey Resultaten verslag VOORBEELD Resultaten verslag leveranciersonderzoek Versie 1.0 Pagina 2 van 11 Titel: Resultaten verslag leveranciersonderzoek Organisatie: Supply Value www.supplyvalue.nl

Nadere informatie

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability DaVinc 3 i Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability Prof dr ir Jack van der Vorst, Wageningen University Kenmerken

Nadere informatie

Microsoft. de oplossing voor de voedingsmiddelenindustrie

Microsoft. de oplossing voor de voedingsmiddelenindustrie Microsoft Dynamics AX de oplossing voor de voedingsmiddelenindustrie 2 Microsoft Dynamics AX - FOOD Inzicht begint met Microsoft Dynamics AX U wilt:..constante kwaliteit kunnen leveren......inzage in het

Nadere informatie

De online bedrijfsanalysetool PARTNERPROGRAMMA

De online bedrijfsanalysetool PARTNERPROGRAMMA De online bedrijfsanalysetool PARTNERPROGRAMMA MKB ondernemer wil duiding cijfers & strategisch advies van zijn accountant Uitkomst wetenschappelijk onderzoek onder ondernemers Klantonderzoek SRA en Universiteit

Nadere informatie

TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren

TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren LOREM IPSUM DOLOR SIT AMET [Bold 24pt] Hogere marges Kortere doorlooptijden Sneller reageren op marktveranderingen 1 2015 EXACT - EXACT

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder Managing Data Center Performance 2013 en verder Voor bedrijven in het economische gebied EMEA is de grootste uitdaging bij de exploitatie van hun rekencentra het zorgen voor de beschikbaarheid van services

Nadere informatie

Overwegingen voor verkoop

Overwegingen voor verkoop VERTROUWELIJK VOOR DISCUSSIE Overwegingen voor verkoop Presentatie Navius Corporate Finance & Strategy Utrecht, februari 2006 AGENDA Introductie Navius Rationale van verkoop Het verkoopproces Enkele suggesties

Nadere informatie

Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing. Peter Muilwyk. Waar elke euro telt

Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing. Peter Muilwyk. Waar elke euro telt Visie op de ontwikkelingen in Nethersourcing en Outsourcing Peter Muilwyk Waar elke euro telt 1 Managementondersteuning Advisering Training Waar elke euro telt 2 Missie InkooPManagement is gespecialiseerd

Nadere informatie

7x Managers in de cloud

7x Managers in de cloud cloud innovation by Macaw 7x Managers in de cloud Uitkomsten van het Nationale Cloudonderzoek Bij alles wat de businessmanager voorgelegd krijgt, wil hij weten wat het hem en zijn bedrijf oplevert. Voor

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

INTRODUCTIE. Copyright SNCY-Cash Management

INTRODUCTIE. Copyright SNCY-Cash Management SNCY-CASH MANAGEMENT IS IN 2002 OPGERICHT DOOR SACOM NIJSTAD (1962). SACOM HEEFT EEN BANCAIRE ERVARING VAN RUIM 20 JAAR IN TAL VAN SECTOREN, WAARVAN DE LAATSTE 8 JAAR ALS SENIOR CASH MANAGEMENT CONSULTANT

Nadere informatie

Met COMMERCEnow biedt ESDNOW u full service. e-commerce. Deze module is robuust en schaalbaar. en bevat een scala aan mogelijkheden.

Met COMMERCEnow biedt ESDNOW u full service. e-commerce. Deze module is robuust en schaalbaar. en bevat een scala aan mogelijkheden. COMMERCEnow Met COMMERCEnow biedt ESDNOW u full service e-commerce. Deze module is robuust en schaalbaar en bevat een scala aan mogelijkheden. Basis van deze module is een hoogwaardige, veilige en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

aan de leverancier zijde oplossingen om alle processen te optimaliseren.

aan de leverancier zijde oplossingen om alle processen te optimaliseren. Product Data Manager zet zich in voor digitale uitwisseling van gegevens tussen partijen. Inkooporders, artikelinformatie, prijsmutaties, voorraadpositie, pakbonnen, facturen, orderbevestigingen; er gaat

Nadere informatie

Contractmanagement, wat is dat?

Contractmanagement, wat is dat? Contractmanagement, wat is dat? Contractmanagement van diensten Ted Knoester Gemeente Lansingerland 1 Contractmanagement Kenmerken van diensten Wat doet een contractmanager? Wat is een contract? Hoe om

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

INKOPEN VIA DE WEBWINKEL

INKOPEN VIA DE WEBWINKEL INKOPEN VIA DE WEBWINKEL INKOPEN VIA DE WEBWINKEL De VU is met het inkoopproces overgegaan naar één bestelsysteem: de Web winkel. Bestelformulieren en andere vormen van bestellen, zoals per telefoon, fax,

Nadere informatie

Klantwaardemanagement in multichannel omgeving

Klantwaardemanagement in multichannel omgeving Klantwaardemanagement in multichannel omgeving Prof.dr. P.C. Verhoef Prof.dr. P.S.H. Leeflang RM Rapport CIC-2007-01 ISBN 978-90-811191-2-2 Customer Insights Center onderzoeksrapport 2007-01 CIC 2 Inhoud

Nadere informatie

Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes!

Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes! Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes! Social Media Ontzorging voor bedrijven en ondernemers MKB-ers met ambitie zien hun kans: social

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

Transport, doe het slim

Transport, doe het slim Transport, doe het slim an deur tot deur Wat is het? Het gaat hier om de uitgaande goederenstroom, van deur tot deur. Daarbij horen documenten en labels, mogelijkheden tot tracking en tracing, het volume

Nadere informatie

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs Wat is marketing Marketing is het proces die je moet doorgaan om de behoeften van uw klanten te bevredigen. Eerst werd marketing gezien als het geheel van activiteiten die de ruil van producten of diensten

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Deelprojectplan. Inkoop

Deelprojectplan. Inkoop Deelprojectplan Inkoop Geconcentreerde inkoop via een centraal geleide decentrale inkooporganisatie J. Innemee (voorzitter) W. Ytsma M. Haanstra V. van der Wal Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Huidige situatie

Nadere informatie