Profiel. Oorsprong. Innovatief. Relatie met maatschappelijke organisaties. Vereniging en bureau. Ambitieus en strategisch

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Profiel. Oorsprong. Innovatief. Relatie met maatschappelijke organisaties. Vereniging en bureau. Ambitieus en strategisch"

Transcriptie

1 Op de CD staat de digitale versie van het VEWIN jaarverslag 2005

2 2 Profiel VEWIN is de brancheorganisatie van de waterbedrijven in Nederland. Haar belangrijkste taak is het behartigen van de (gezamenlijke) belangen van de leden in Den Haag en Brussel. VEWIN behoort met ca. 28 fte en een budget van ca. 6 miljoen euro tot een brancheorganisatie van een gemiddelde grootte. Het VEWIN-bureau is gevestigd in Rijswijk (Z-H) met een dependance in Brussel. effectieve en efficiënte belangenbehartiging, waarmee VEWIN de belangen van de sector onder de aandacht brengt in Den Haag en Brussel; optimale informatie voor de leden door relevante documenten en bronnen gemakkelijk beschikbaar te maken, onder andere op basis van een systeem van monitoring van belangrijke stakeholders en issues. Oorsprong VEWIN is opgericht op 18 november In dat jaar telde ons land 198 waterleidingbedrijven, waarvan er 177 lid waren van de Vereniging. Op 31 december 2005 kende Nederland nog 13 waterbedrijven, allen aangesloten bij VEWIN. Naast deze leden heeft VEWIN ook nog een buitengewoon lid in Curaçao. Innovatief VEWIN onderzoekt regelmatig hoe het tegemoet kan komen aan veranderende behoeften van de leden, de stakeholders, de consumenten en de maatschappij. Innovatie in lobby, in communicatie en in techniek is voor de watersector die in de rest van de wereld tot een van de voorbeelden geldt, van groot belang. VEWIN-leden leveren goedkoop, schoon en veilig drinkwater; een eerste levensbehoefte dat in ons land voor iedereen al decennia lang een vanzelfsprekendheid is. Jaarlijks produceren de leden 1,2 miljard m 3 drinkwater. In 1952 was dat 378 miljoen m 3. Vereniging en bureau VEWIN is een vereniging. De leden bepalen in de Algemene Ledenvergadering de koers. Het Bestuur bestaat uit drie vertegenwoordigers van de leden plus een onafhankelijke voorzitter. Het VEWIN-bureau staat onder leiding van een directeur die door het Bestuur is benoemd. Relatie met maatschappelijke organisaties De belangen van de waterbedrijven laten zich in vele opzichten combineren met de belangen van andere (maatschappelijke) organisaties. VEWIN zoekt dan ook de samenwerking met zulke stakeholders, onder andere consumentenorganisaties, de telecomsector, vertegenwoordigers van de chemische-, bestrijdingsmiddelen- en geneesmiddelenindustrie, natuur- en milieuorganisaties en andere brancheorganisaties om gezamenlijke belangen te onderkennen en uit te dragen. Ambitieus en strategisch De waterbedrijven produceren drinkwater dat aan de hoogste kwaliteitseisen voldoet. Zowel de bedrijven als het drinkwater genieten een groot vertrouwen van de consument. De bedrijfstak wil deze positie behouden en waar nodig versterken. De strategie van VEWIN is gericht op het realiseren van:

3 3 Inhoud Voorwoord 4 Jan Hendrikx Directieverslag 6 Theo Schmitz Verslag van activiteiten 9 Organisatie VEWIN 18 Interviews Rein Willems 22 Mathieu Weggeman 24 Chris Buijink 26 Innovatie in de praktijk 30 Jaarrekening Beeld Waarderingsgrondslagen 41 Balans 42 Staat van Baten en Lasten over Toelichting op de Balans 45 Toelichting op de staat van Baten en Lasten 50 Overige Gegevens 55 Accountantsverklaring 56

4 4 Voorwoord Jan Hendrikx voorzitter Bestuur VEWIN VEWIN als moderne netwerkorganisatie Het jaar 2005 was voor de Nederlandse drinkwatersector een jaar van innovatie en internationalisatie. Ook de branchevereniging VEWIN kiest voor vernieuwing en zal zich de komende tijd omvormen tot een moderne en professionele netwerkorganisatie. In bestuurlijke zin wordt daarbij rekening gehouden met de voortgaande consolidatie van bedrijven binnen de sector. Voorts speelden in 2005 veel internationale zaken vanuit Brussel. Tenslotte was er in 2005 ook bijzondere aandacht voor de noden van de derde wereld. Het beeld van het jaar 2005 blijft onverbrekelijk verbonden met de start ervan: de enorme natuurramp die Zuidoost-Azië trof. In een gezamenlijke actie hebben de Nederlandse waterbedrijven en waterschappen initiatieven getroffen om de tsunami-nood op Noord Sumatra te ledigen. Zij deden dit samen met een aantal provincies, gemeenten en Belgische zusterbedrijven in de Stichting H2O-Partners voor Sumatra. Bestuur Het Bestuur en de Algemene Ledenvergadering zijn in 2005 regelmatig bijeen geweest. De eigen VEWINorganisatie en het type belangenbehartiging vormden daarbij twee belangrijke onderwerpen van overleg. Na een eerste evaluatieronde werd op voorstel van de Commissie van Dijk II (2005) een aantal richtinggevende besluiten genomen. Om goed op ontwikkelingen in Den Haag en Brussel in te kunnen spelen zal VEWIN zich in het komend jaar omvormen tot een moderne netwerkorganisatie die namens de sector adequaat en flexibel kan opereren. Het VEWIN-bureau zal daartoe focussen op belangenbehartiging; uitvoerende taken zullen worden afgestoten. Wat betreft interne besluitvormingsprocessen is een aantal nieuwe spelregels bekrachtigd en werd besloten tot versimpeling van de bestuurlijke structuur nu het aantal VEWIN-leden verder slinkt. Nadere besluiten over een nieuwe bestuursvorm zullen in 2006 plaatsvinden in samenhang met een nieuwe strategische visie op de In het Bestuur en de Algemene Ledenvergadering kwamen daarnaast veel inhoudelijke toekomstvraagstukken aan de orde. Een daarvan is de op stapel staande nieuwe Waterleidingwet, die tijdens een bijzondere algemene ledenvergadering (met externe experts) in Utrecht besproken werd. Staatssecretaris van Geel gaf daarbij met zijn aanwezigheid blijk van het gewicht van dit onderwerp. Coalities VEWIN hecht grote waarde aan het goed onderhouden van (inter)nationale netwerken met andere stakeholders met als doel: het bouwen van coalities en mogelijkerwijs ook creëren van win-win-situaties voor meerdere partijen. Daartoe wordt regelmatig op bestuurlijk niveau overleg gevoerd met onder andere de Unie van Waterschappen, VNG, IPO, Energiened en VEMW alsmede met bedrijven en vertegenwoordigers uit andere landen (Groot-Brittannië, Verenigde Staten). toekomst van de watersector.

5 5 Een all hazard approach staat daarbij voor ogen, die in samenwerking met de ministeries van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties en Justitie ook in Europa wordt uitgedragen. In een bilateraal bestuurlijk overleg bij Binnenlandse Zaken heeft minister Remkes zijn waardering voor de VEWIN-activiteiten op dit gebied uitgesproken. Brussel/Europa De toegevoegde waarde van de eigen vertegenwoordiging in Brussel (met de Unie van Waterschappen) werd in 2005 steeds duidelijker, dat wil zeggen zowel bij het Europarlement als richting de EU-commissie. Met de Unie van Waterschappen zal overleg gestart worden om gezamenlijk tot uitbreiding van deze EU-desk te komen, waarvoor dan uitbreiding van de huisvesting nodig is. Een en ander vanzelfsprekend ook in nauw overleg met EUREAU en Belgaqua, waarbij ons een sterk Europees waterhuis voor ogen staat. Den Haag/Nederland VEWIN wordt steeds duidelijker zichtbaar in Den Haag, zo mag de conclusie van de belangenbehartiging rondom het Binnenhof in 2005 luiden. Een voorbeeld daarvan is het beveiligingsdossier, waar VEWIN zich als vitale sector veel inspanningen getroost om het goed huisvaderschap van de sector inhoud te geven. In bestuurlijke zin voeren VEWIN-leden met locale en regionale autoriteiten overleg over de regionale en nationale watervoorziening in geval van calamiteiten en terroristische verstoringen. Jaarverslag 2005 Conform de eisen van een goede corporate governance bevat dit Jaarverslag 2005 naast verantwoording van de inhoudelijke lobbydossiers ook het financieel overzicht van de verenigingsactiviteiten. Gezien de veelheid van (nieuwe) wettelijke regels en eisen op dit terrein gold het opstellen van deze jaarrekening als een bijzondere uitdaging. Beter dan ooit geeft het financieel jaarverslag 2005 inzicht in het financiële reilen en zeilen van de VEWIN. De accountant van Deloitte heeft op 4 april 2006 een goedkeurende verklaring afgegeven. Externe communicatie De drinkwatersector geldt als een vitale infrastructuur voor de Nederlandse samenleving. Voor een zuiver beeld bij consumenten is adequaat onderhoud van kennis over het product(ieproces) van drinkwater van belang. In 2005 werd daartoe de campagne Week van het water gevoerd. Een initiatief dat gezien het succes in 2006 herhaald zal worden voorafgaand aan het Wereldkampioenschap Voetbal in Duitsland (juni 2006). Daarbij wordt in het bijzonder aandacht gegeven aan het thema: water en gezondheid Ook in 2006 staat VEWIN voor de belangen van de Nederlandse drinkwaterbedrijven. Zowel in Den Haag als in Brussel zal daartoe transparant, proactief en zelfbewust worden geopereerd. Zwolle, maart 2006

6 6 Directieverslag Theo Schmitz directeur VEWIN Transparant, proactief en zelfbewust De wereld om ons heen verandert steeds sneller. Wie in Europa en Nederland bij wil blijven, moet zelf ook flexibel zijn en een groot adaptief vermogen hebben. Dat geldt voor bedrijven en evenzeer voor belangenorganisaties. Netwerkorganisatie Kon VEWIN vóór 2000 getypeerd worden als gildenorganisatie, na de eeuwwisseling vond omvorming plaats naar een brancheorganisatie. Dit gebeurde als uitvloeisel van de Commissie van Dijk I (2000). In de daaropvolgende complexe vraagstukken op het gebied van liberalisering, modernisering en privatisering van de EU-Commissie via EUREAU en CEEP (the European Centre of Enterprises with Public Participation and of Enterprises of General Economic Interest) aan de orde. periode werden bestaande serviceactiviteiten beëindigd en kwamen een aantal uitvoerende taken en belangenbehartiging meer en meer centraal te staan. Belangrijk in Europese besluitvorming is coalitievorming met andere landen en sectoren. EUREAU vormt in dat opzicht een goed platform, waar nuttige contacten met Na de werkzaamheden van de Commissie van Dijk II in 2005 zal VEWIN zich verder omvormen tot dé netwerkorganisatie van de Nederlandse drinkwaterbedrijven in Den Haag en Brussel. Kwaliteit en betrouwbaarheid staan daarbij samen met effectiviteit en efficiency centraal. andere landen (Scandinavië en Groot-Brittannië) en sectoren (chemie en landbouw) kunnen worden opgezet. Het voorzitterschap van de Commissie EUREAU III (P. Jonker, directeur Duinwaterbedrijf Zuid-Holland) is daarbij voor VEWIN een belangrijke steun in de rug. Proactieve belangenbehartiging zal vanaf heden voorop staan. Nog resterende uitvoerende taken zullen in 2006 worden afgestoten en lobbywerkzaamheden worden scherper op elkaar afgestemd. Zowel in Den Haag als in Brussel zal VEWIN zich met dit nieuwe Den Haag/Nederland In regelmatig overleg met de leden heeft VEWIN in 2005 de gemeenschappelijke belangen op een groot aantal beleidsvelden behartigd. De stuurgroepenstructuur bleek daarbij een doeltreffende wijze van intern communiceren. werk(verdelings)model helder kunnen profileren. Brussel/Europa In nauw overleg met de Europese waterkoepel EUREAU werd op tal van onderwerpen inbreng geleverd bij de EU-Commissie en het Europarlement, met name rond de dossiers inzake de Kaderrichtlijnen Water en Grondwater en de nieuwe Europese Dienstenrichtlijn. Tevens kwamen Op het vlak van economie en samenleving groeit het bewustzijn dat een goed functionerende drinkwatersector van groot belang is. Het in de sector aanwezige kennispotentieel is een bron van exportmogelijkheden naar landen in de derde wereld en Oost-Europa. Schoon drinkwater staat immers voor gezondheid, welvaart en welzijn. Met het Innovatieplatform (ministerie van Algemene

7 7 Dergelijke bezoeken aan praktijkvoorbeelden van waterbedrijven bewijzen telkens opnieuw hun waarde. Pantoscoop Regeren is vooruitzien : beleidszaken van 2012 zijn nu al ergens ter wereld onderwerp van discussie in onderzoekscentra of politieke denktanks. De hardheid van drinkwater is een voorbeeld: thans in discussie bij de Wereld Gezondheidsorganisatie, over enkele jaren onderdeel van een Brusselse richtlijn. Relevante beleidsvelden moeten daarom nauwlettend wereldwijd gescand worden op toekomstige ontwikkelingen voor de watersector. Reden voor VEWIN om de Pantoscoop op te stellen met een veelheid van beleidsvelden die nu of in de toekomst voor de watersector relevant zijn. Een handzame publicatie met veel toekomstwaarde. Zaken) en het ministerie van Economische Zaken wordt over deze zaken regelmatig overleg gevoerd. Tijdens de nationale Innovatiedag eind 2005 in Maarsen heeft VEWIN dienovereenkomstig het high tech karakter van de sector met kracht uitgedragen. Successen zijn voorts geboekt op het gebied van beveiliging en externe veiligheid van waterbedrijven, het convenant Gewasbescherming, het CTB-toelatings beleid (gewonnen rechtszaak) en de implementatie van de Kaderrichtlijn Water. In 2005 werden thematische veldbezoeken en werkexcursies georganiseerd, bijvoorbeeld: voor minister Veerman aan Wierdense Veld: waterwinning voor natuur; naar de Brabantse Wal: verweving waterwinning met landbouw; voor het Innovatieplatform naar Bereplaat en Harnaschpolder: grootschalige (afval)waterzuivering. Financieel Het afgesloten boekjaar kent naast de projecten van 2005 ook nog een aantal overloopprojecten uit 2004 (met een daarvoor ultimo 2004 gecreëerde reserve). Het totaal van deze activiteiten is binnen de beschikbare middelen afgesloten. Door de waardevermeerdering van de Kiwa-aandelen is zelfs sprake van een aanzienlijk eindresultaat ad ,-. Per saldo stijgt het eigen vermogen van 9,2 miljoen per eind 2004 naar 10,1 miljoen per eind Communicatie Communicatie neemt een belangrijke plaats in binnen VEWIN. Het gaat daarbij om communicatie met de politiek en ministeries/directoraten in Den Haag en Brussel, met stakeholders in binnen- en buitenland en met de lidbedrijven waarvoor VEWIN de belangen behartigt. Nieuwe technologieën bieden de mogelijkheid informatie sneller en doeltreffender bij de juiste personen te brengen, respectievelijk het interactief denken en werken te bevorderen. VEWIN heeft in dat kader in 2005

8 8 T h e o S c h m i t z een meerjarig moderniseringsplan gestart voor haar belangrijkste informatiedragers: waaraan alle secretarissen van de thematische stuurgroepen deelnemen. de nieuwe knipselservice LexisNexis en de digitale VEWIN Actueel nieuwsbrief; verbetering van de website, en; introductie van een vernieuwd intranet met behulp van het SharePoint-portalsysteem. Het uitwisselen van informatie zal hierdoor aanzienlijk sneller en eenvoudiger worden. Bureau In het verslagjaar kwamen vier werknemers in dienst en verlieten vijf medewerkers het bedrijf, onder andere vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Voor alle medewerkers worden persoonlijke opleidingsplannen (pop s) samengesteld. Inmiddels is een meerdaagse, intensieve toplobbyistentraining gestart Overleg tussen directie en personeel vond viermaal plaats via de ondernemingsraad (tot 1 mei) en de personeelsvertegenwoordiging (PVT, na 1 mei). Daarbij kwamen onder andere de nieuwe zorgverzekering, de levensloopregeling, de CAO voor de drinkwatersector en het pakket bedrijfsregelingen aan de orde. Afsluitend Het jaar 2005 was een jaar waarin veel inspanningen van de VEWIN-medewerkers gevraagd werden om alle vernieuwingen ook daadwerkelijk tot stand te brengen. Ik dank hen voor de getoonde inzet en het bereikte resultaat. Rijswijk, maart 2006 VEWIN heeft in 2005 ervoor gekozen om de werkzaamheden in Den Haag en Brussel op te delen in de volgende thema s en stuurgroepen: Innovatiebeleid; Beveiliging & crisismanagement; Watersysteem & ruimtelijk beleid; Drinkwaterkwaliteit; Waterketen; Doelmatigheid, transparantie & benchmark; Infrastructuur; Belastingen & subsidies. Kader beleidsvorming VEWIN ALGEMENE LEDENVERGADERING BESTUUR SG SG SG SG SG SG SG SG Stuurgroepen

9 9 Verslag van activiteiten Een beknopte beschrijving van de door VEWIN in 2005 uitgevoerde activiteiten. Watersysteem & ruimtelijk beleid, waterketen, infrastructuur, belastingen & subsidies. Het zijn enkele van de onderwerpen waar VEWIN zich mee bezighoudt. Het behartigen van de belangen van de leden op (inter)nationaal niveau en het informeren van de leden zijn daarbij de kerntaken. De belangenbehartiging van VEWIN beperkt zich niet alleen tot Nederland, maar gaat over de grenzen heen. De inzet voor wederopbouwactiviteiten na de tsunami is daarvan een voorbeeld. Iets dichter bij huis krijgt de drinkwatersector steeds vaker te maken met Europese regelgeving die invloed heeft op de Nederlandse situatie. VEWIN is daarom zeer actief in Europa. In 2005 was dat vooral rond de onderwerpen Dienstenrichtlijn, Kaderrichtlijn Water en aansluitend de Richtlijn Prioritaire Stoffen en de Grondwaterrichtlijn VEWIN bevindt zich in het netwerk van waterbedrijven, overheden, stakeholders en consumenten. De brancheorganisatie VEWIN transformeert naar een netwerkorganisatie. 1. Innovatiebeleid Water is door het Innovatieplatform onder leiding van minister-president Balkenende betiteld als één van de sleutelgebieden ter vergroting van de concurrentiekracht van Nederland. Het ministerie van Economische Zaken (EZ) heeft onlangs deze aanbeveling overgenomen en water een speciale plaats gegeven binnen de herijking van haar financieel instrumentarium. Reden voor VEWIN om vertegenwoordigers van het Innovatieplatform en het ministerie van EZ uit te nodigen voor een werkbezoek aan de drinkwatersector. In het kader van de begrotingsbehandeling van het ministerie van EZ heeft VEWIN gepleit voor maximale openstelling van de stimuleringsinstrumenten voor de publieke drinkwatersector. Met de introductie van de Omnibusregeling lijkt dat verzekerd. Daarnaast heeft VEWIN bij EZ gepleit voor de oprichting van een Technologisch Topinstituut (TTI) Waterzuiveringstechnologie. Met de instelling van de nieuwe subsidieregeling IOP/TTI (Innovatiegerichte Onderzoeksprogramma s en Technologische Topinstituten) in november 2005 lijkt een dergelijk TTI dichterbij te zijn gekomen. In samenwerking met de bedrijven ontwikkelde VEWIN het Visiedocument Innovatiebeleid. Dit document is een gemeenschappelijk uitgangspunt van het innovatiebeleid van de drinkwatersector. De waterbedrijven ondernemen ook in toenemende mate activiteiten in het verlengde van hun kerntaak. Niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten. Voorbeelden daarvan zijn projecten op het gebied van industriewater, afvalwater, ontwikkelingssamenwerking, rioleringszorg en internationale research.

10 10 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n Internationalisering In het Visiedocument Innovatiebeleid spreken de waterbedrijven uit dat ook internationalisering bijdraagt aan innovaties in de drinkwatersector. Wel speelt daarbij de discussie over de legitimiteit van marktactiviteiten door publieke bedrijven: draagt het bij aan de kerntaak en welke risico s lopen de gebonden klanten? Mede naar aanleiding van het visiedocument hebben de ministeries van EZ en VROM inmiddels uitgesproken dat bestaande wetten en statuten daartoe de ruimte bieden. Mits deze activiteiten transparant en gescheiden van de publieke taak worden uitgevoerd, en voldoen aan mededingingsregels. Het ministerie van EZ heeft daarbij aangegeven dat, daar waar het exportkansen vergroot, zij bereid is om eventuele financiële belemmeringen weg te nemen. Internationale lobby Via het Water Supply and Sanitation Technology Platform lobbyen Eureau en VEWIN om water ook op de agenda te krijgen van het Zevende Kaderprogramma Onderzoek en Technologieontwikkeling ( ). Met behulp van dit Kaderprogramma beoogt Europa in 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld te worden. Door het totale budget daarvoor ten opzichte van 2006 jaarlijks met 7,5% te verhogen (naar uiteindelijk 12,6 miljard in 2013) wil de Europese Commissie de gewenste groei aanjagen. VEWIN pleit ervoor dat Nederland op dit terrein in Europa een voortrekkersrol gaat vervullen, bijvoorbeeld als trekker van een zogenaamde Joint Technology Initiative Water. 2. Beveiliging & crisis management De aanslagen in New York en Madrid hebben het gevoel versterkt dat beveiliging tegen (terreur)aanslagen en grootschalige crises noodzaak is. Ook de drinkwatersector bekijkt sindsdien haar beveiliging en crisismanagement bewust vanuit deze invalshoek. Inzet is het realiseren van een samenhangend pakket aan technische maatregelen gebaseerd op een risicomethodiek, alsmede het realiseren van een adequate beveiligingscultuur. VEWIN was in 2005 trekker van het strategisch overleg vitale infrastructuren, als één van de twaalf vitale sectoren van Vitaal. Vitaal is het overheidsproject dat de vitale infrastructuur in Nederland adequaat wil beschermen tegen een breed scala aan dreigingen. De winst van dit traject is dat de sectoren een helder beeld hebben van hun kwetsbaarheden, onderlinge afhankelijkheden en de issues die voor alle sectoren spelen. De drinkwatersector wordt in Den Haag gezien als een belangrijke speler en partner vanwege de voortvarende wijze waarop ze een

11 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n 11 aanpak voor de beveiliging heeft ontwikkeld en momenteel implementeert. Het ministerie van BZK continueert dit traject in De VEWIN-waterbedrijven vormen samen met regionale en nationale overheden een belangrijk netwerkonderdeel van het Beleidsplan Crisisbeheersing Met dit beleidsplan geeft het kabinet vorm aan een nieuwe crisisstructuur voor Nederland. Door gezamenlijk te oefenen leren de organisaties met elkaar samen te werken en worden goede afspraken gemaakt. Sinds juni 2005 is de drinkwatersector samen met drie andere sectoren als eerste op het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding aangesloten. Het rijk waarschuwt via dit systeem cruciale sectoren bij een verhoogde terreurdreiging, zodat de sector en de overheid passende maatregelen kunnen nemen. De drinkwatersector draagt hierdoor bij aan de verdere verdieping van dit systeem. 3. Watersysteem & ruimtelijk beleid Drinkwaterbelangen in de waterwetgeving In 2005 kwam de implementatie van de Kaderrichtlijn Water (KRW) in Nederland in een stroomversnelling. Hoewel de discussie over de hoge kosten nog steeds speelt, zette VEWIN in op de kansen die de KRW biedt en de innovatieve oplossingen die nodig zijn. Voor de drinkwaterwinning is de KRW een kans: zowel om bovenstroomse vervuiling van de Rijn en Maas aan te pakken als voor de verdere ontwikkeling en verspreiding van waterkennis en -technologie. VEWIN (nationaal) en de afzonderlijke waterbedrijven (regionaal) hebben in 2005 volop geparticipeerd in diverse overlegstructuren rond de KRW met als inzet een adequate bescherming van de drinkwaterwinning uit grond- en oppervlaktewater op Europees niveau. VEWIN was in het kader van de behandeling van de Grondwaterrichtlijn in het Europees Parlement actief, onder andere ook via haar Europese

12 12 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n koepelorganisatie EUREAU. De meeste door EUREAU aangedragen amendementen zijn in de eerste lezing door het Europees Parlement overgenomen. Tenslotte heeft VEWIN er bij de opstelling van de concept- Waterwet met succes voor gepleit dat de vergunningverlening voor drinkwaterwinningen bij de provincie blijft. Kwaliteit natuur in waterwingebieden hoog Waterwinning en natuur gaan uitstekend samen. Dat is in 2005 geëtaleerd in een veldsymposium voor ambtenaren en politici op waterwinlocatie Brabantse Wal van waterbedrijf Evides en in een werkbezoek van minister Veerman (LNV) aan locatie Wierden van waterbedrijf Vitens. Dat waterbedrijven bij het ministerie van LNV steeds meer worden gezien als partners in natuurbeheer werd bevestigd door de overhandiging door minister Veerman van het LNV-rapport De betekenis van de waterwinsector voor de natuur in Nederland aan VEWINbestuursvoorzitter Hendrikx. Uit het rapport blijkt dat de kwaliteit van de natuur in waterwingebieden ( ha) zeer hoog is: 60-80% van alle Nederlandse plant- en diersoorten komt er voor. 4. Drinkwaterkwaliteit Drinkwater in Nederland is van onbesproken kwaliteit en de waterbedrijven willen die kwaliteit blijvend garanderen. Naast preventieve maatregelen en nieuwe concepten zoals Water Safety Plans, dragen watertechnologische innovaties bij aan high quality kraanwater. Ook VEWIN besteedde in 2005 veel aandacht aan de kwaliteitsaspecten van water, zoals bijvoorbeeld het hardheidsvraagstuk. Gezond en veilig drinkwater vormt de basis van het grote consumentenvertrouwen: meer dan 97% van de Nederlanders geeft aan zeer tevreden te zijn over het Nederlandse drinkwater. Hardheid ter discussie bij Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Binnen de WHO is (opnieuw) een discussie gestart over de relatie tussen hardheid van drinkwater en de kans op hart- en vaatziekten. Aanleiding is het toenemend gebruik van zeewater als bron voor de drinkwatervoorziening. Innovatieve zuiveringstechnieken maken dat mogelijk. Het water bevat door deze behandeling echter te weinig mineralen als calcium en magnesium ( hardheid van het water). Opnieuw toevoegen van deze mineralen is dan ook noodzakelijk. De WHO overweegt op basis van epidemiologisch onderzoek hogere minimale grenswaarden voor hardheid aan te bevelen. Deze ontwikkeling zou onbedoeld ook consequenties kunnen hebben voor het Nederlandse onthardingsbeleid. Het Nederlandse onthardingsbeleid is gebaseerd op een bredere afweging dan de huidige WHO-insteek. Om de discussie te faciliteren, organiseerde VEWIN een succesvol werkbezoek voor de WHO op een Nederlandse drinkwaterlocatie. Dat leidde bij de WHO tot meer inzicht. Daarnaast organiseerde VEWIN een sectorstandpunt en agendeerde het onderwerp bij het ministerie van VROM en de Europese koepelorganisatie EUREAU. De discussie loopt ook in 2006 nog door. Managen risico s van bron tot kraan De WHO introduceerde in 2004 een nieuwe benadering voor beheersing van risico s in de drinkwaterketen:

13 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n 13 Water Safety Plans (WSP s), zijnde een risicobenadering van bron tot kraan. Nieuw is dat in deze ketenbenadering strategische partners betrokken worden die een rol spelen bij het voorkómen van risico s voor de drinkwatervoorziening. Bij de bron zijn dat landeigenaren, de landbouwsector, natuur- en milieuorganisaties en overheden. En aan de kraan zijn dat de verschillende huiseigenaren (woningbouwverenigingen en particulieren). De Europese Commissie beraadde zich in 2005 over mogelijke verankering van Water Safety Plans in de Europese Drinkwaterrichtlijn. VEWIN organiseerde samen met EUREAU een succesvol werkbezoek in Nederland om de Europese Commissie inzicht te geven in de wijze waarop Nederlandse waterbedrijven met Water Safety Plans omgaan. Staatssecretaris Van Geel (VROM) introduceerde in 2005 de discussie over de Toekomstagenda Milieu, opvolger van het vierde Nationaal Milieubeleidsplan. VEWIN slaagde erin om de aanpak van bedrijfsoverstijgend risicomanagement waterkwaliteit in de toekomstagenda te brengen. Met name nieuwe stoffen zoals medicijnresten die via het rioolwater in het oppervlaktewater terechtkomen verdienen aandacht. Netwerksamenwerking met natuurlijke partners zoals de ministeries van VROM en V&W, het RIVM, Riza, RIWA en de waterschappen leidt tot een structurele aanpak van dergelijke risico s. Op basis van een wetenschappelijk onderbouwde risicoanalyse vindt een beoordeling van de aanvaardbaarheid van het risico plaats. Daarnaast wordt gekeken naar de perceptie van risico s. Samen met genoemde partners realiseerde VEWIN in 2005 gedragscodes en een risicoanalyse die ervoor zorgen dat risico s beter zijn afgedekt. Toetsing aan drinkwatercriterium verplicht Samen met Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, Waterleidingbedrijf Amsterdam en Evides heeft VEWIN het beroep gewonnen tegen de verlengde toelating van het bestrijdingsmiddel Roundup Ready to Use. Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB) had bij de toelating namelijk niet gekeken naar de gevolgen voor de drinkwaterwinning. Grote winst is dat voortaan bij de toelating of verlenging van álle bestrijdingsmiddelen aan het drinkwatercriterium getoetst moet worden. Samenwerking op gebied van bestrijdingsmiddelen In september 2005 werd ook een belangrijk samenwerkingsproject op het gebied van bestrijdingsmiddelen afgerond: de Barometer Duurzaam Terreinbeheer. Bestrijdingsmiddelen gebruikt op verharde oppervlakken e.d. vormen een groot probleem voor de waterwinning. Terreinbeheerders die hun terrein duurzaam beheren door in beginsel geen chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken, komen in aanmerking voor een certificaat Duurzaam Terreinbeheer. Op 14 september 2005 werden de eerste certificaten uitgereikt. De ontwikkeling van deze certificering is het product van de samenwerking met een fabrikant van onkruidbestrijdingsmiddelen (Monsanto), een waterschap (Hollandse Delta), twee onderzoeksinstituten (Plant Research International en Alterra), een adviseur (Centrum voor Landbouw en Milieu), een criteriabeheerder (Milieukeur) en een certificerende instelling (Kiwa Certificatie en Keuringen). Een ander samenwerkingsproject beleefde zijn hoogtepunt op 1 december 2005 toen de uitkomsten van het project Schone bronnen, nu en in de toekomst bekend werden gemaakt. Partijen uit het Convenant Gewasbescherming (landbouw, bestrijdingsmiddelenindustrie en de watersector) hebben samen naar oplossingen gezocht voor knelpunten rond waterkwaliteit. Door vanuit verschillende invalshoeken gezamenlijk in te zoomen op problemen en oorzaken was het mogelijk nieuwe oplossingen te bedenken. In 2006 wordt gewerkt aan implementatie. Daarnaast lijkt de ontwikkelde aanpak goede perspectieven te bieden om ingezet te worden voor het halen van de doelen van de Kaderrichtljn Water.

14 14 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n 5. Waterketen De zorg voor drinkwater, riolering en afvalwaterzuivering ligt in Nederland respectievelijk bij waterbedrijven, gemeenten en waterschappen. De politiek vindt het belangrijk dat deze partijen doelmatigheidswinst en vergroting van de transparantie nastreven. VEWIN neemt deel aan het Bestuurlijk Overleg Waterketen (BOW) onder voorzitterschap van de staatssecretaris van VROM. Het BOW adviseert het ministerie van VROM over het rijksbeleid op het gebied van de waterketen. Het ministerie van VROM heeft in 2005 haar eerste voortgangsrapportage naar de Tweede Kamer gezonden aangevuld met de brochure Samenwerken aan water, die is ontwikkeld door de koepelorganisaties VNG, Unie van Waterschappen en VEWIN. De Tweede Kamer vindt het huidige bottom-up beleid te vrijblijvend en heeft de staatssecretaris van VROM opgeroepen meer stimulerend op te treden. VEWIN zet samen met de VNG en de UvW in op regionale samenwerking en bottom-up invulling van verbetering van transparantie en doelmatigheid in de waterketen. Onderzoeksprogramma De onder het BOW ressorterende Stuurgroep Drinkwater-, Afvalwater- en Rioleringsbeleid (DRAB) is een gezamenlijk onderzoeksprogramma Waterketen gestart. Naast evaluaties van experimenten met smal en breed waterspoor wordt onderzoek gedaan naar effecten van variabilisering van een waterketentarief. Verder is onderzoek gestart naar de kosten en baten van samenwerkingsopties in de waterketen en naar facturering van waterketendiensten. Tevens heeft het ministerie van VROM de wens om samen met de waterketenpartners een monitoringsysteem te ontwikkelen voor meting van de voortgang van verbetering van transparantie en doelmatigheid in de waterketen. Inzet van VEWIN is geen toetsingsinstrument, maar een stimuleringsinstrument te ontwikkelen. In 2005 hebben de VNG, de Unie van Waterschappen en VEWIN een gezamenlijke stap gezet naar het uitwisselen van kennis en best practises rond de waterketen met de brochure Samenwerken aan water. Een volgende stap is de ontwikkeling van een gezamenlijke website. Deze activiteiten versterken de samenwerking tussen de koepelorganisaties, stimuleren de bottom-up invulling van regionale samenwerkingsinitiatieven en vergroten het inzicht bij de politiek. 6. Doelmatigheid, transparantie & benchmark Herziening Waterleidingwet VEWIN heeft in 2005 met regelmaat overleg gevoerd over de herziening van de Waterleidingwet. Op 25 februari trad een onderdeel van de Waterleidingwet, de Eigendomswet, in werking. Deze regelt het publieke eigendom van de waterbedrijven. De herziening van de Waterleidingwet is daarmee een stap verder, maar nog niet geheel afgerond. Belangrijke onderdelen in de nieuwe Drinkwaterwet worden doelmatigheid en transparantie, waarbij voor de waterbedrijven het uitgangspunt van decentraal toezicht voorop staat. Dit is mede door de inzet van VEWIN in de wet opgenomen. In de toekomstige Drinkwaterwet is ook een verplichte benchmark opgenomen. Deze zal gebaseerd zijn op de huidige vrijwillige VEWIN-Benchmark. In 2005 is het VEWIN-standpunt door het kabinet bevestigd dat de verplichte benchmark en het decentrale toezicht verkozen worden boven centraal toezicht. Alle waterbedrijven namen in 2005 deel aan de smalle VEWIN-benchmark voor het onderdeel Financiën & Efficiency. Deze bedrijfsvergelijking werpt haar vruchten af. Uit cijfers van bureau SEOR-ECRI van de Erasmus Universiteit Rotterdam blijkt dat de drinkwatersector sinds de introductie van de benchmark aantoonbaar efficiënter ging werken.

15 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n 15 Mededinging en liberalisering In Nederland en in Europa vinden ontwikkelingen plaats op het terrein van mededinging en liberalisering. Europa vernieuwt regelgeving om zijn concurrentiedoelstellingen te realiseren. In 2005 is met name de Dienstenrichtlijn aan de orde geweest. Deze moet vrij grensoverschrijdend verkeer van diensten gaan bevorderen. Via de Tweede Kamer en het Europees Parlement heeft VEWIN zich ervoor ingezet om de watervoorziening uit te zonderen van deze Richtlijn, omdat deze invloed kan hebben op de publieke wijze waarop de drinkwatervoorziening in Nederland is geregeld. Het Europese Parlement heeft met enkele honderden amendementen de Richtlijn inmiddels ingrijpend gewijzigd. De Raad en de Commissie zullen vervolgens bezien welke consequenties zij trekken aan de hand van de besluiten van het Europees Parlement. In het Europees Parlement is onder meer bepaald dat de Richtlijn niet van toepassing zal zijn op diensten van algemeen belang (DAB), zoals bepaald door de lidstaten zelf. Het land-van-oorsprong-beginsel is afgezwakt. Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) vallen onder de werkingssfeer van de Dienstenrichtlijn. Door het compromis van het Europees Parlement worden effecten voor de Nederlandse drinkwatersector nagenoeg uitgesloten. De Richtlijn zal de vrijheid van lidstaten om te bepalen hoe deze diensten georganiseerd worden niet inperken. Niettemin blijft VEWIN waakzaam op het vervolgproduct: een nieuwe versie van de Dienstenrichtlijn van de Europese Commissie. In vervolg op het Groenboek PPS heeft de Europese Commissie eind 2005 aangekondigd dat ze een richtlijn voor concessies voorbereidt die het beleid voor publieke diensten op Europees niveau zal vastleggen. Via Eureau en CEEP draagt VEWIN opties aan voor modernisering van de drinkwatersector en een transparante evaluatie van publieke dienstverlening, als alternatief voor verplichte aanbesteding van deze diensten. Internationale benchmark In 2005 moderniseerde VEWIN haar benchmark. Nieuwe methodes en modellen werden ontwikkeld en de benchmark werd uitgebreid met een pilot waaraan buitenlandse waterbedrijven deelnemen. Twee Deense bedrijven (Kobenhavens Energy en Odense Vandelskap AS) en een Zweeds bedrijf (Stockholm Vatten) werden toegevoegd. Op deze manier kunnen de waterbedrijven zich internationaal vergelijken en kunnen de Nederlandse waterbedrijven leren van de buitenlandse bedrijven en vice versa. Leveringsonderbrekingen Samen met Kiwa en de waterbedrijven heeft VEWIN een methode ontwikkeld om leveringsonderbrekingen uniform te meten en te vergelijken. Daarnaast startte de ontwikkeling van een activamodel, waarmee behalve operationele kosten ook afschrijvingskosten eenvormig aan processen kunnen worden toegewezen. Hierdoor krijgen de waterbedrijven een nieuw inzicht in de financiële prestaties. Cross-sector benchmark Er is een start gemaakt met de cross-sector benchmark waarbij processen van drinkwaterbedrijven worden gebenchmarkt met processen bij andere sectoren. De pilot startte met deelactiviteiten van het distributieproces. De kosten van de waterbedrijven worden vergeleken met de kosten bij uitbesteding aan externe partijen in de installatiebranche, zoals aannemers, meterfabrikanten en andere utility-bedrijven. 7. Infrastructuur Ondergrondse netten VEWIN heeft in 2005 via het ministerie van Economische Zaken inbreng geleverd bij de opstelling van de wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten. Deze zal in 2006 het politieke besluitvormingstraject doorlopen.

16 16 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n Het ministerie van EZ wil met de wet graafschade aan kabels en leidingen verminderen. De wet verplicht netbeheerders via een online systeem ligginggegevens van kabels en leidingen te verstrekken aan partijen die graafwerkzaamheden verrichten. VEWIN bepleit om, naast informatie-uitwisseling, ook zorgvuldig graven te bevorderen. Daarnaast moet de wet de juiste balans vinden met gegevensuitwisseling uit het oogpunt van terrorismebestrijding. In het voorbereidingstraject van het wetsvoorstel werkten de netbeheerders nauw samen. Behoud van zeggenschap over de informatie- uitwisseling is een belangrijk aandachtspunt. Verlegvergoedingen Om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken kan het verplaatsen van bestaande drinkwaterinfrastructuur noodzakelijk zijn. Daar moet wel een redelijke en billijke vergoeding voor verlegkosten tegenover staan. VEWIN heeft daarom samen met de Gasunie en EnergieNed overleg gevoerd met het Interprovinciaal Overleg (IPO) voor een evenwichtige modelverordening ter vervanging van een tijdelijke regeling. Veiligheidsmanagement rond leidingbeheer Waterbedrijven hebben hun veiligheidsmanagement voor leidingen op risicovolle locaties verbeterd. De Onderzoeksraad voor Veiligheid bracht hierover advies uit naar aanleiding van de bijna dijkdoorbraak bij Stein. Leidinglekkage kan in specifieke situaties tot ernstige externe effecten leiden. Het is wenselijk om dergelijke situaties vooraf te identificeren en hierop passende beheermaatregelen te treffen. Hiervoor zijn in 2005 door VEWIN instrumenten voor de bedrijfstak ontwikkeld, waarmee risicovolle situaties kunnen worden geïdentificeerd. Vervolgens kunnen de juiste maatregelen worden gekozen. Het veiligheidsmanagement rond het leidingbeheer wordt hiermee verder verbeterd. In 2006 brengt VEWIN in beeld hoe de sector dan heeft ingespeeld op de verbeteradviezen van de Onderzoeksraad. 8. Belastingen & subsidies Het aantal gemeenten dat precario op waterleidingen heft, nam in 2005 gestaag toe. Zowel met juridische middelen als via belangenbehartiging is deze tendens vanuit VEWIN bestreden. PWN won het proces dat tegen de gemeente Zaanstad werd aangespannen. VEWIN heeft in 2005 uitgedragen dat precarioheffing op waterleidingen een voor de burger onzichtbare en inefficiënte manier is om extra gemeentelijke belasting te innen. Landelijke politici en vertegenwoordigers van gemeenten, provincies en consumentenorganisaties zijn hierop met succes aangesproken. Nadat zich in de Tweede Kamer eerder al een meerderheid aftekende voor een precarioverbod op nutsleidingen, besloot het Kabinet de mogelijkheid van precarioheffing in de loop van 2006 te gaan afschaffen.

17 V e r s l a g v a n a c t i v i t e i t e n 17 Grondwaterwinning Het Belastingplan 2006 stelt grondwaterwinning voor beregening of bevloeiing vrij van belastingheffing. Hiervan profiteert de landbouwsector. VEWIN heeft geijverd tegen de inconsequente benadering van grondwateronttrekkers. Het is namelijk niet verdedigbaar dat een laagwaardige grondwatertoepassing (beregening en bevloeiing) wordt vrijgesteld van belasting, terwijl een hoogwaardige toepassing, zoals drinkwater, wel belast blijft. Daarnaast betwist VEWIN de effectiviteit van de grondwaterbelasting als instrument om verdroging tegen te gaan. De staatssecretaris van Financiën heeft daarop toegezegd de grondwaterbelasting door Rijk en provincie te zullen onderzoeken. Subsidies Het jaar 2005 liet op het gebied van subsidies een verdergaande verschraling van bestaande regelingen zien. Kansen voor de drinkwatersector liggen op het gebied van innovatiesubsidies. Het thema water heeft prioriteit bij het Rijk en de Europese Unie. Er worden in dat kader diverse onderzoeksprogramma s ontwikkeld en budgetten gereserveerd. Daarnaast is het ministerie van EZ bezig met een herijking van zijn subsidieinstrumentarium. Er is een beweging te zien naar minder strak ingerichte subsidieregelingen met allerlei voorwaarden en vereisten. Ook bestaat een tendens naar de beoordeling van subsidieaanvragen op basis van de toegevoegde waarde van de innovatie voor de Nederlandse economie. VEWIN brengt drinkwater onder de aandacht bij het ministerie van EZ, zodat het op de innovatieagenda blijft staan. 9. Ontwikkelingssamenwerking De waterbedrijven en VEWIN werken in ruime mate mee aan de verwezenlijking van Millennium-doelstelling nr. 7 van de Verenigde Naties om in 2015 wereldwijd 1,2 miljard mensen toegang tot drinkwater en 2,6 miljard mensen toegang tot sanitaire voorzieningen te laten krijgen. Nederland zal hiervan 50 miljoen mensen voor haar rekening nemen, aldus minister Van Ardenne van Ontwikkelingssamenwerking. De waterbedrijven en VEWIN leveren hun bijdrage afzonderlijk of in samenwerkingsverband zoals Aqua for All, Aquanet en Water Fonds Indonesië. Ten behoeve van het Wereld Water Forum in Mexico in 2006 is een Waterspiegel special in voorbereiding met een overzicht van internationale initiatieven op dit gebied. Naast de bijdrage aan de ontwikkelingssamenwerking en de bijdrage aan het imago van het waterbedrijf als Maatschappelijk Verantwoorde Onderneming (MVO), zorgen deze activiteiten voor een interessante werkomgeving. De kennis en ervaring die daarbij wordt opgedaan komen ook ten goede aan de publieke taak van het waterbedrijf.

18 18 Organisatie VEWIN Doelstelling Bureau VEWIN draagt er als netwerkorganisatie aan bij dat de leden hun strategische doelstellingen kunnen realiseren. Daartoe behartigt VEWIN de belangen van haar leden en fungeert als communicatie- en informatiecentrum. De belangenbehartiging richt zich op de wet- en regelgeving van de nationale en Europese overheden, die voor de sector van belang is. Daarbij wordt gestreefd naar coalities met andere maatschappelijke groeperingen. Besluitvorming In de Algemene Ledenvergadering bepalen de waterbedrijven (de leden van VEWIN) de strategische koers van de Vereniging. Het Bestuur, dat door de Leden - vergadering wordt benoemd, bestaat uit drie vertegenwoordigers van de leden plus een onafhankelijk voorzitter. Het Bestuur leidt de Vereniging en heeft voor de dagelijkse leiding van het VEWIN-bureau een directeur aangesteld. Organisatiestructuur bureau Ultimo 2005 is het VEWIN-bureau conform onderstaand organogram georganiseerd. De afdeling Beheer, alsmede de EU-desk Brussel, vallen onder rechtstreekse aansturing van de directie. ALGEMENE LEDENVERGADERING BESTUUR DIRECTIE BEHEER EU-DESK BRUSSEL BRON TOT KRAAN COMMUNICATIE & INFORMATIE WATER & ECONOMIE

19 19 Management Team per Drs. T.J.J. Schmitz, directeur Mr. D.W. Zwart, directiesecretaris Drs. A. Frentz / unit Water & Economie Ir. L.T.A. Joosten / unit Bron tot Kraan C.G. Sleddering / unit Communicatie & Informatie Samenstelling personeel Op 31 december 2005 waren er 32 mensen in dienst bij VEWIN, te weten 16 mannen en 16 vrouwen. In totaal is dit 28,575 fte. De verhouding fulltime : parttime is 15 : 17 (47% : 53%). In 2005 zijn vier personen in dienst getreden bij VEWIN; vijf personen zijn uit dienst getreden. Verzuimcijfers In totaal bedroeg in 2005 het ziekteverzuimpercentage kort + middellang 1.7%. Dit is een daling van 33% t.o.v. het percentage in 2004 dat toen 2.6% bedroeg. Ziekteverzuimcijfers * Ziekmeldingsfrequentie Kort (% aandeel t/m 7 dagen) Middellang (% aandeel 8 t/m 42 dagen) Lang (% aandeel 43 t/m 365 dagen) * Berekening volgens standaard voor verzuimregistratie (Projectgroep Uniformering Verzuimgrootheden [1996]. Berekening van ziekteverzuim: Standaard voor verzuimregistratie. Amsterdam: Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden). Bestuur De samenstelling van het Bestuur was in 2005 als volgt: Mr. J.A.M. Hendrikx, oud-commissaris der Koningin in de provincie Overijssel / voorzitter Mw. C.M. van de Wiel, directeur Waterleidingbedrijf Amsterdam / vice-voorzitter (t/m 31 december 2005) Drs. G.J. van Nuland, algemeen directeur Brabant Water / secretaris-penningmeester Ir. J.C. van Winkelen, voorzitter Raad van Bestuur Vitens / bestuurslid Per 1 januari 2006 is de samenstelling (na een bestuurswisseling) als volgt: Mr. J.A.M. Hendrikx, oud-commissaris der Koningin in de provincie Overijssel / voorzitter Drs. G.J. van Nuland, directeur Brabant Water / vice-voorzitter Ir. J.C. van Winkelen, voorzitter Raad van Bestuur Vitens / secretaris-penningmeester Ir. M.G.M. den Blanken, directeur PWN / bestuurslid (vanaf 1 januari 2006) VEWIN-bestuursleden (v.l.n.r.) Mr. J.A.M. Hendrikx Drs. G.J. van Nuland Ir. J.C. van Winkelen Ir. M.G.M. den Blanken

20 20 O r g a n i s a t i e V E W I N - O v e r z i c h t l e d e n Waterbedrijf Groningen PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland Waterleidingmaatschappij Drenthe Hydron Flevoland Vitens Waterleidingbedrijf Amsterdam Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Hydron Midden-Nederland Oasen tot Hydron Zuid-Holland Evides Brabant Water Tilburgsche Waterleiding-Maatschappij Waterleiding Maatschappij Limburg Naast deze leden heeft VEWIN ook nog een buitengewoon lid in Curaçao: Aqualectra Distribution Kerncijfers waterbedrijven 2005 Het bij Afzet drinkwater in voorzieninggebied genoemde getal is de afzet aan de eindgebruiker (exclusief lekverlies). De peildatum voor de gegevens is De cijfers zijn aangeleverd door de waterbedrijven. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland Werknemers 507 vte Administratieve aansluitingen Netlengte km Zuiveringsstations drinkwater 5 Inwoners voorzieningsgebied Afzet drinkwater in voorzieningsgebied m 3 Waterleidingbedrijf Amsterdam Werknemers 554 vte Administratieve aansluitingen Netlengte km Zuiveringsstations drinkwater 2 Inwoners voorzieningsgebied Afzet drinkwater in voorzieningsgebied m 3 Waterbedrijf Groningen Werknemers 208 vte Administratieve aansluitingen Netlengte km Zuiveringsstations drinkwater 6 Inwoners voorzieningsgebied Afzet drinkwater in voorzieningsgebied m 3

Convenant over uitwisseling van grondwaterkwaliteitsgegevens tussen drinkwaterbedrijven, provincies en het Ministerie van VROM

Convenant over uitwisseling van grondwaterkwaliteitsgegevens tussen drinkwaterbedrijven, provincies en het Ministerie van VROM Convenant over uitwisseling van grondwaterkwaliteitsgegevens tussen drinkwaterbedrijven, provincies en het Ministerie van VROM Definitieve versie: 201108 Overwegende dat De Europese Kaderrichtlijn Water

Nadere informatie

Oasen in 2006 Het jaar in beeld

Oasen in 2006 Het jaar in beeld Oasen in 2006 Het jaar in beeld Gouda 29 mei 2007 Januari 29 mei 2007 Oasen in 2006 2 Verbouwing zuiveringsstation Rodenhuis In 2006 vierde Oasen het bereiken van hoogste punt van de bouw. Tijdens de ombouw

Nadere informatie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging

Nadere informatie

Decentrale productie drinkwater

Decentrale productie drinkwater Decentrale productie drinkwater Relevante wet- en regelgeving Wim Heiko Houtsma Projectleider Drinkwater voor later (IenM) Opbouw Decentraal? Prioriteiten drinkwatervoorziening: I. Drinkwater moet gegarandeerd

Nadere informatie

Helder, schoon... Rivierwater. Het belang van schoon oppervlaktewater in Nederland

Helder, schoon... Rivierwater. Het belang van schoon oppervlaktewater in Nederland Helder, schoon... Rivierwater Het belang van schoon oppervlaktewater in Nederland Introductie door Peter Stoks, directeur RIWA Het belang van schoon oppervlaktewater Schoon water. We kunnen niet zonder.

Nadere informatie

Strategische planning drinkwater Lange termijnvisie Vitens

Strategische planning drinkwater Lange termijnvisie Vitens Strategische planning drinkwater Lange termijnvisie Vitens Peter Salverda Omgevingsmanager Vitens 20 Maart 2013 Opzet presentatie Waarom strategische planning? Ambitie en lange termijn visie Duurzaamheid

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Een stroomversnelling. je carrière. Ga er maar voor. Ongekend veelzijdig.

Een stroomversnelling. je carrière. Ga er maar voor. Ongekend veelzijdig. Een stroomversnelling in je carrière. Ga er maar voor. Ongekend veelzijdig. 2,5 miljoen consumenten en bedrijven dagelijks van water voorzien. Feit: Voor 2,5 miljoen mensen en bedrijven in ons werkgebied

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger.

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger. Voorwoord De Nederlandse advies- en ingenieursbranche levert innovatieve en duurzame oplossingen voor de Nederlandse en internationale samenleving. De branche is bepalend geweest voor het ontstaan van

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Prinsjesdag 2014. Vewin Lobby Agenda. De top 3 van

Prinsjesdag 2014. Vewin Lobby Agenda. De top 3 van Vewin Lobby Agenda Prinsjesdag 2014 Ook dit jaar heeft de minister van Financiën, Jeroen Dijsselbloem, op de derde dinsdag in september de nieuwe begroting aangeboden aan het parlement. Na de Algemene

Nadere informatie

t e w a r d r u k 3 de kosten van drinkwater BELANGEN EN BELEID VAN DE DRINKWATERSECTOR

t e w a r d r u k 3 de kosten van drinkwater BELANGEN EN BELEID VAN DE DRINKWATERSECTOR w a t e r d r u k 3 de kosten van drinkwater BELANGEN EN BELEID VAN DE DRINKWATERSECTOR Colofon De kosten van drinkwater is een uitgave van de Vereniging van waterbedrijven in Nederland (Vewin), Rijswijk

Nadere informatie

Profielschetsen voor drie leden van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV, s-hertogenbosch

Profielschetsen voor drie leden van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV, s-hertogenbosch Profielschetsen voor drie leden van de Raad van Commissarissen van Brabant Water NV, s-hertogenbosch 1. Inleiding Brabant Water levert drink- en industriewater aan ruim 2,5 miljoen inwoners en bedrijven.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DG Bestuur en Koninkrijksrelaties Directie Arbeidszaken Publieke Sector

Nadere informatie

informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlage(n) (070) 373 8393 - Lbr. 14/086

informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlage(n) (070) 373 8393 - Lbr. 14/086 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. uw kenmerk bijlage(n) (070) 373 8393 - betreft ons kenmerk datum Voortgang informatieveiligheid ECLBR/U201402103 Lbr. 14/086 19 november

Nadere informatie

Geachte gasten, beste collega s

Geachte gasten, beste collega s Geachte gasten, beste collega s Ik heet u allen van harte welkom bij de officiële ingebruikname van de volledig nieuwe voorzuivering voor ons Productiebedrijf Andijk. In het bijzonder wil ik verwelkomen,

Nadere informatie

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit

Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit Informatie over het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) -1- Bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit 3 Bestuurlijke aanpak

Nadere informatie

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van:

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van: Roo, Marijke de Van: Europese Ster Verzonden: maandag 01 juli 2013 15:03 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Europese Ster 709-01 juli 2013 Opvolgingsmarkering: Markeringsstatus:

Nadere informatie

BABVI/U201101511 Lbr. 11/056

BABVI/U201101511 Lbr. 11/056 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Overheidsbrede inkoop van beeldmateriaal uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201101511 Lbr. 11/056 bijlage(n) -

Nadere informatie

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN

AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN 205722 PERSBERICHT AEGON STELT WIJZGINGEN IN CORPORATE GOVERNANCE VOOR OM ZEGGENSCHAP AANDEELHOUDERS TE VERSTERKEN STRUCTUURREGIME VERLATEN; STEMRECHT VERENIGING AEGON TERUGGEBRACHT AEGON N.V. is van plan

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13

Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13 Raadsvergadering : 20 juni 2011 Agendanr. 13 Voorstelnr. : R 6837 Onderwerp : Gemeentelijk Rioleringsplan 2010-2015 Stadskanaal, 1 juni 2011 Beslispunten 1. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2010-2015

Nadere informatie

Vereniging van waterbedrijven in Nederland. Kerngegevens drinkwater 2014

Vereniging van waterbedrijven in Nederland. Kerngegevens drinkwater 2014 Vereniging van waterbedrijven in Nederland Kerngegevens drinkwater 2014 Watervoorzieningsgebieden Toelichting op deze folder Deze folder geeft een overzicht van kerngegevens van de drinkwatersector en

Nadere informatie

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR 20 AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING KOERS NOORD: OP WEG NAAR

Nadere informatie

Voor de delegaties gaan in bijlage dezes de ontwerp-conclusies van de Raad, waarover een akkoord is bereikt in de Groep sociale vraagstukken.

Voor de delegaties gaan in bijlage dezes de ontwerp-conclusies van de Raad, waarover een akkoord is bereikt in de Groep sociale vraagstukken. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 februari 2011 (16.02) (OR. en) 6196/1/11 REV 1 SOC 99 COMPET 34 VERSLAG van: de Groep sociale vraagstukken aan: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel)

Nadere informatie

2015-2016: WE GAAN HET DOEN!

2015-2016: WE GAAN HET DOEN! 2015-2016: WE GAAN HET DOEN! De BZW is het krachtigste ondernemerscollectief in Zuid-Nederland en het regionale netwerk van VNO-NCW. De BZW is een inspirerende plek voor ontmoeting en samenwerking, succesvol

Nadere informatie

Europa wil slim, duurzaam en inclusief

Europa wil slim, duurzaam en inclusief Europa wil slim, duurzaam en inclusief Noord-Nederland bereidt zich intensief voor op de Europese programma s in de periode 2014 2020. Het SNN biedt u met dit bericht inzicht in voortgang en verwachtingen.

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2015 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder

Nadere informatie

BRG. De Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid,

BRG. De Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid, Instellingsbesluit voor de instelling van een dagelijks bestuur van de Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid, van de Programmaraad e-overheid voor Burgers en van de Programmaraad Stelsel

Nadere informatie

Jaarrekening 2012. Werkgeversvereniging Waterbedrijven WWb

Jaarrekening 2012. Werkgeversvereniging Waterbedrijven WWb Jaarrekening 2012 Werkgeversvereniging Waterbedrijven WWb Arnhem, 2 mei 2013 1 Inhoudsopgave 1. Balans per 31 december 2012 na resultaatbestemming 2. Rekening van baten en lasten over het jaar 2012 3.

Nadere informatie

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Huidige situatie; wat is er al bereikt?... 4

Nadere informatie

Kraanwater alle feiten op een rij

Kraanwater alle feiten op een rij Kraanwater alle feiten op een rij Inhoud Kraanwater is vanzelfsprekend 4 Goed voor de gezondheid 8 Zuiver van kwaliteit 12 Lekker goedkoop 18 Tips 22 Drinkwaterbedrijven 28 3 kraanwater.nu Kraanwater is

Nadere informatie

3.3 Bestuur en Middelen

3.3 Bestuur en Middelen 3.3 Bestuur en Middelen Het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de gemeenten op de in de gemeenschappelijke regeling genoemde beleidsterreinen binnen de ruimtelijke en sociale agenda die bepalend

Nadere informatie

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency

Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency Bijlage E: samenvatting convenanten energie efficiency 1. Het Convenant Benchmarking energie efficiency Op 6 juli 1999 sloot de Nederlandse overheid met de industrie het Convenant Benchmarking energieefficiency.

Nadere informatie

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen

Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Voortgang en resultaat aanpak afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2014 In het Bestuursakkoord Water (mei 2011) zijn afspraken gemaakt over onder andere het vergroten van de doelmatigheid in de waterketen.

Nadere informatie

Wijs met water! Verkiezingsprogramma

Wijs met water! Verkiezingsprogramma Wijs met water! Verkiezingsprogramma Waterschap Hollandse Delta Lijst 10 www.wijsmetwaterhollandsedelta.nl In uw handen ligt het verkiezingsprogramma van onze partij. Graag willen wij u kennis laten maken

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid

EUROPEES PARLEMENT. Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid 31 juli 2001 PE 307.539/1-43 AMENDEMENTEN 1-43 ONTWERPVERSLAG - Werner Langen (PE 307.539) DIENSTEN VAN ALGEMEEN

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Overzicht dienstverlening SNPI januari 2011

Overzicht dienstverlening SNPI januari 2011 Uw aanspreekpunt voor Financiële Participatie door Werknemers Overzicht dienstverlening SNPI januari 2011 1 Over de Stichting Nederlands Participatie Instituut (SNPI) Het SNPI is Het SNPI is een non-profit

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Samenwerking in het grondwaterbeheer

Samenwerking in het grondwaterbeheer Samenwerking in het grondwaterbeheer in de praktijk In verband met de evaluatie van de Waterwet is onlangs in opdracht van het ministerie van IenM een onderzoek afgerond naar de verdeling van bevoegdheden

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

ons kenmerk ECFE/U201401021 Lbr. 14/036

ons kenmerk ECFE/U201401021 Lbr. 14/036 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Rapport Vernieuwing van de begroting en verantwoording van gemeenten Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECFE/U201401021

Nadere informatie

01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1. Advies departementale actieprogramma s vermindering administratieve lasten 2002

01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1. Advies departementale actieprogramma s vermindering administratieve lasten 2002 Aan de Minister van Economische Zaken Mevrouw A. Jorritsma-Lebbink Postbus 20101 2500 EC Den Haag Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 01-07-2002 ME/MW 02022387 RL/FvK/2002/131 1 Onderwerp Advies departementale

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING KLIC-WIN, 27 november 2013

INTENTIEVERKLARING KLIC-WIN, 27 november 2013 INTENTIEVERKLARING KLIC-WIN, 27 november 2013 Partijen 1. De Staat der Nederlanden, te dezen vertegenwoordigd door de Minister van Infrastructuur en Milieu, namens deze de Waarnemend Directeur Ruimtelijke

Nadere informatie

Klankbordgroep nhwbp en nieuwe normering Op 9 maart vond een klankbordbijeenkomst plaats over de voortgang van het nhwbp en de nieuwe normering.

Klankbordgroep nhwbp en nieuwe normering Op 9 maart vond een klankbordbijeenkomst plaats over de voortgang van het nhwbp en de nieuwe normering. Nieuwsbrief voorzitters en secretarissendirecteuren week 10 Landelijke toetsdag waterkeringen Op deze dag werden door het ministerie van I&M de resultaten van de 3e toetsing gepresenteerd. Ook werd uitleg

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent?

De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent? De watervoorziening in 2040: (de)centraal duurzaam intelligent? Symposium Energie en Water schrijven toekomst 20 juni 2012 Jan Peter van der Hoek Focus Drinkwatervoorziening NL: dichtbevolkt gebied (16,7

Nadere informatie

Profielschets Lid Raad van Commissarissen Oasen N.V.

Profielschets Lid Raad van Commissarissen Oasen N.V. Profielschets Lid Raad van Commissarissen Oasen N.V. 1. Over Oasen Oasen is een maatschappelijk drinkwaterbedrijf, dat op duurzame wijze voor drinkwater voor hun klanten zorgt. Oasen bestond 130 jaar in

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Datum behandeling OVW i : 1 juni 2005 Kenmerk: OVW-2005-484 Aanleiding Het ministerie heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer (OGV) advies gevraagd over

Nadere informatie

Samenwerken in de Waterketen

Samenwerken in de Waterketen Samenwerken in de Waterketen Presentatie voor de Raadscommissie van Menterwolde op 13 november 2008 H.Hoogeveen en H.Küpers (RioNoord) 1 Inhoud: Waterketen-ontwikkelingen Voorstel RioNoord Voordelen van

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Delta Lloyd Groep Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Aanwezige leden van de Raad van Bestuur Niek Hoek CEO Emiel Roozen CFO Voorzitter van de Raad van

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies.

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Gea van Craaikamp, algemeen directeur en provinciesecretaris

Nadere informatie

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal!

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal! Verklaring vastgesteld bij gelegenheid van het Bestuurlijk Overleg van Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen over de realisatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid

Nadere informatie

Ministerie van BZK Kenmerk Uw kenmerk

Ministerie van BZK Kenmerk Uw kenmerk > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Ministerie van BZK Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den

Nadere informatie

De groenten van HAK, met het water van Brabant Water

De groenten van HAK, met het water van Brabant Water WATER PAKKET U kent Brabant Water van een betrouwbare drinkwaterlevering, maar Brabant Water heeft zakelijke klanten zoals u nog veel meer te bieden. Onze jarenlange ervaring, innovatieve aard en servicegerichte

Nadere informatie

AMENDEMENTEN 1-16. NL In verscheidenheid verenigd NL 2012/2044(INI) 2.5.2012. Ontwerpadvies Evelyn Regner (PE486.197v01-00)

AMENDEMENTEN 1-16. NL In verscheidenheid verenigd NL 2012/2044(INI) 2.5.2012. Ontwerpadvies Evelyn Regner (PE486.197v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 2012/2044(INI) 2.5.2012 AMENDEMENTEN 1-16 Evelyn Regner (PE486.197v01-00) De 20 belangrijkste bekommernissen van EU-burgers en ondernemingen inzake

Nadere informatie

Jaarverslag 2015. Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert

Jaarverslag 2015. Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert Jaarverslag 2015 Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert Voorwoord Hierbij bied ik u het jaarverslag 2015 aan. Een jaar waarin de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) aanzienlijk is doorontwikkeld

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 12 - Nooddrinkwater en noodwater 12 Nooddrinkwater en noodwater Versie oktober 2013 Crisistypen (dreigende) verstoring van de openbare drinkwatervoorziening

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

1. INLEIDING. Pagina 2 van 7

1. INLEIDING. Pagina 2 van 7 Pagina 1 van 7 1. INLEIDING Context Na het verschijnen van het advies van de Commissie Hoekstra over de werking van de Wet Veiligheidsregio s en het Nederlands stelsel van rampenbestrijding en crisisbeheersing

Nadere informatie

Controle en toezicht op kwaliteit en beheer van collectieve leidingwaterinstallaties

Controle en toezicht op kwaliteit en beheer van collectieve leidingwaterinstallaties Controle en toezicht op kwaliteit en beheer van collectieve leidingwaterinstallaties Bent u eigenaar of beheerder van een leidingwaterinstallatie of bent u verbruiker (klant) van het waterbedrijf? Dan

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 936 Luchtvaartbeleid Nr. 258 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Whitepaper Verbonden Partijen

Whitepaper Verbonden Partijen Whitepaper Verbonden Partijen Om meer aandacht te kunnen besteden aan hun kernactiviteiten zijn steeds meer lokale overheden geneigd om organisatieonderdelen te verzelfstandigen al dan niet in samenwerking

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland

Hoogheemraadschap van Delfland J^tA/ü4U^ Beleidsveld: Aard voorstel: Besluitvormend Vergaderdatum: 18 december 2008 Kenmerk VV: 710059 Aantal bijlagen: 1 Aan de verenigde vergadering van Delfland, Besluit: - het geactualiseerde normenkader

Nadere informatie

BAWI/U200801717 Lbr. 08/170

BAWI/U200801717 Lbr. 08/170 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Meerjarig aanvullende Uitkering I-deel WWB uw kenmerk ons kenmerk BAWI/U200801717 Lbr. 08/170 bijlage(n) datum

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

Raadsvergadering, 9 december 2008. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Samenvoeging GGD Eemland en GGD Midden- Nederland

Raadsvergadering, 9 december 2008. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Samenvoeging GGD Eemland en GGD Midden- Nederland Raadsvergadering, 9 december 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 274 Agendapunt: 9 Datum: 18 november 2008 Onderwerp: Samenvoeging GGD Eemland en GGD Midden- Nederland Onderdeel raadsprogramma: - Portefeuillehouder:

Nadere informatie

(070) 373 8393. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. Samenvatting. informatiecentrum tel. ons kenmerk BAOZW/U201300267 Lbr.

(070) 373 8393. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. Samenvatting. informatiecentrum tel. ons kenmerk BAOZW/U201300267 Lbr. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Archiefconvenant; wijzigingen in de Archiefwet en -regelgeving Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk BAOZW/U201300267

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Samen kunnen we meer, samen doen we meer. Contactdag 12 november 2011

Samen kunnen we meer, samen doen we meer. Contactdag 12 november 2011 Contactdag 12 november 2011 Koepel voor het Particuliere Initiatief Opgericht in mei 2009 Een koepelorganisatie voor het PI Gestaag groeiend Gerund door vrijwilligers Lucy Engelen, voorzitter. Partin:

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Kennis Platform Water. Samenvatting advies 2012

Kennis Platform Water. Samenvatting advies 2012 Kennis Platform Water Samenvatting advies 2012 Samenvatting advies 2012 Voor u ligt het eerste advies van het kennisplatform water Nieuwe Stijl over strategisch wateronderzoek. Dit (informele) platform

Nadere informatie

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu 2012 16 november / 28 november Arriva / Veolia / Connexxion 10 december / 11 december Nederlandse Vereniging voor Duurzame Biobrandstoffen Koninklijke Luchtvaart

Nadere informatie

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : Jan Classens dagelijks bestuur : 9 september algemeen bestuur adviserend : algemeen bestuur besluitvormend : steller : Vivian

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

Datum 10 december 2014 Betreft Commissiebrief Tweede Kamer inzake Oprichting Stichting Jongeren Op Gezond Gewicht

Datum 10 december 2014 Betreft Commissiebrief Tweede Kamer inzake Oprichting Stichting Jongeren Op Gezond Gewicht > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Bezoekadres: Rijnstraat 50 2551 XP Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

KENNISBANK - ORGANISATIE

KENNISBANK - ORGANISATIE KENNISBANK - ORGANISATIE MODEL DIRECTIEREGLEMENT STICHTING MEER DAN VOETBAL Samenvatting Het bestuur stelt een profiel voor de directie op, waarin de omvang van de directie en de vereiste kwaliteiten van

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 212 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie