Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers"

Transcriptie

1 Februari 2015 Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers Investeren in je pensioen ECA maakt de cirkel rond Air France komt uit de kas

2

3 steevast De doos van Pandora Steven Op P30 lopend naar de bushalte voor een vlucht naar Montreal zie ik vanuit mijn ooghoek de fonkelnieuwe Dreamliner van ArkeFly de landing inzetten op baan 06, eigenlijk zonder hem gehoord te hebben. Een substantieel groot vliegtuig, maar haast geluidloos. De geluidsruimte op en rond Schiphol mag dan zogenaamd vollopen, maar met alleen stille vliegtuigen als de Dreamliner kunnen we met gemak naar de fysieke limieten van Schiphol en de verkeersleiding. De Omgevingsraad zou de credits eens moeten geven aan de miljoenen investerende luchtvaartsector, waar vele omwonenden ook van leven. Achterhaalde akkoorden die de luchtvaart onnodig aan banden leggen kunnen dan de open haard in. Evenals de plannen voor Lelystad Airport. Het lijkt echter het eeuwige verhaal van wel de lusten maar niet de lasten. In de Verenigde Staten lijkt de doos van Pandora geopend te zijn met de gerichte aanval op de staatsgesubsidieerde luchtvaartmaatschappijen uit de Golf. Althans zij lijken daar bewijzen voor te hebben en dat zullen zij niet zomaar roepen. Tientallen miljarden dollars zijn door de overheden uit de Golf in hun maatschappijen gestoken. De drie Golfmaatschappijen hebben de duizelingwekkende tsunami van 596 widebody vliegtuigen on order. Dat is drie keer zoveel als alle widebody orders van Amerikaanse maatschappijen vandaag de dag. Need we say more? Hoeveel bewijs heb je nodig om maatregelen te nemen die je eigen industrie nog een kans geven? De luchtvaartpolitiek uit die regio is fundamenteel incompatible met die van Fair Skies en dus schadelijk voor de Europese luchtvaart. Met deze informatie komt de onlangs door de Tweede Kamer aangenomen motie inzake onderzoek naar oneerlijke concurrentie van Bashir (SP) en Elias (VVD) direct in een zeer actueel en ander daglicht te staan. Het moet nu wel heel raar lopen als de uitkomst luidt dat er geen oneerlijke concurrentie is. Eveneens komt de focus te liggen op eerder gedane uitspraken van staatssecretaris Mansveld dat voor de tweede vlucht van Emirates op Schiphol gekeken zal worden of men wel eerlijk concurreert. Ik ben benieuwd Overigens zou dat ook voor de eerste vlucht al moeten gelden, net als die van Qatar en Etihad. Voor wat betreft de cao-onderhandelingen wordt het weer een druk seizoen. We zijn volop aan de slag bij KLM, Transavia en CHC, waar we zullen meedenken en meewerken om de Nederlandse luchtvaart competitiever te maken. Het overleg met ArkeFly staat in de steigers voor later dit jaar, terwijl ook de gesprekken met het net erkende easyjet op korte termijn op de rol staan. Dit zorgt voor een grote belasting van ons VNVapparaat. Maar u kunt ervan op aan dat wij de middelen daarvoor vrijmaken. Bijzonder teleurstellend blijven de ontwikkelingen rondom Martinair. Daar waar zowel de KLM-ondernemingsraad als die van Martinair negatief adviseren met betrekking tot het uitfaseringsplan, blijven ook partijen rondom Schiphol zich hard maken voor een continuering van het bedrijf. Het denken in oplossingen is niets anders dan een saneringsplan inruilen voor een ondernemingsplan. Geen berusting maar durf. Beide kosten geld, maar slechts een kan geld opleveren. De no guts no glorymentaliteit moet terug. De directie lijkt echter niet te vermurwen. Dit heeft niets met zakelijk management te maken in mijn optiek, maar louter met politiek. De Frans-Nederlandse verhouding staat op scherp daar waar de energie op de buitenwereld gericht zou moeten zijn. Dat men bij Martinair en bij aandeelhouder KLM nu niet meer openstaat voor goede argumenten en dat die van bedrijfszijde ontbreken is voor de VNV moeilijk te accepteren. Mogelijk dat het immuunsysteem van de Nederlandse tak toch niet meer zo goed bestand is tegen het Franse virus Op de bok Februari

4 inhoud voorwoord inhoud februari steevast 03. voorwoord 04. investeren in je pensioen 07. portret eca maakt de cirkel rond 11. verbetering is altijd mogelijk 12. het dappere dorpje 14. air france komt uit de kas investeren in je pensioen eca maakt de cirkel rond Nieuw verhaal Francis van Haaff hoofdredacteur 18. uit de post geplukt 20. column 21. time based separation (TBS) 23. van het bestuur 32. hamerslag 33. van de ledenraad colofon Maandblad van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers Opgericht 1929 Medegrondlegger van IFALPA Adres Dellaertlaan 61 Postbus AD Badhoevedorp telefoon +31(0) Redactie Francis van Haaff (KLM) - hoofdredacteur Herma Flipsen - eindredacteur en opmaak Wouter Brandt (KLM) Pim Lamers (KLM) Samantha Plas (ArkeFly) air france komt uit de kas Paul van de Riet (KLM) Katinka Schuilwerve (KLM) Gert-Jan Vegter (KLM) Nick Vording (KLM) Omslag Maarten van Haaff Aan dit nummer werkten mee Frank Blok, Jochem van Koppen en Tim van der Vlies 14 Dagelijks bestuur Steven Verhagen (KLM) president Arthur van den Hudding (KLM) vice president Frank Nauta (KLM) secretaris Ruud Stegers (KLM) penningmeester Peter Smit (Transavia) algemene zaken Overige bestuursleden Willem Schmid (KLM) KLM-zaken Bart Benard (Martinair) Martinair-zaken column ontvreemd Hille Went (Transavia) Transavia-zaken René Joziasse (KLM) Internationale zaken Otjan de Bruijn (KLM) Professionele zaken Piet-Hein Eldering (KLM) Vlieg technische zaken Jelmer Willemsen (KLM) Overige maatschappijen De inhoud van het blad, met uitzondering van Van het bestuur, weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs de visie van het verenigingsbestuur of van de ledenraad. Van het bestuur bevat officiële mede delingen van de president. De VNV kan niet verantwoordelijk worden gesteld voor de inhoud van de geplaatste advertenties. Op de Bok verschijnt maximaal 12 keer per jaar. Oplage: Nadruk zonder toestemming is niet toegestaan. ISSN: Volgende kopijsluiting: 2 maart 20 Door de nieuwe wetten voor de pensioenen denken wij dat het goed is hier het nodige over te schrijven. Zonder belerend of te opvoedkundig te willen zijn, moet ons denken over het pensioen toch aangezwengeld worden. We moeten ervan doordrongen raken hoe de premie die je nu krijgt later een maandelijkse uitkering wordt. Hoe laat je je centen renderen voor als je 60, 70 of 80 jaar bent. Hoe krijg je daar later een maandelijkse betaling van. In deze Bok staat het pensioenverhaal deel II. De laatste jaren wordt de stem van ECA steeds duidelijker. De standpunten over bijvoorbeeld vermoeidheid en vliegtijden of over oneerlijke concurrentie zijn stevig en goed onderbouwd. Het Europees gewicht van pilotenkwesties wordt ook steeds belangrijker om te benoemen en te beschermen. Onze eigen Nico Voorbach is ondertussen geruisloos opgevolgd door Dirk Polloczek (Lufthansa). Het Nederlandse geluid wordt nu gegarandeerd door onze man op de post Professional Affairs. Redactrice Katinka Schuilwerve stak haar licht op in Brussel en doet verslag. Commotie was er deze weken in de media en in de politiek over het kasgeld van KLM. Het overzicht van de berichten hierover geeft een interes- sante kijk op het spel van demagogie en retoriek in de pers. Bij de presentatie van het nieuwe Transavia staat in hun motto: een nieuw verhaal. Ik snap waar dat vandaan komt. Marketing, branding, fris, nieuw geprofileerd en met nieuwe ambities. Toch dacht ik als eerste aan de uitspraak van Alexandre de Juniac die zei dat er geen oude wijn in nieuwe zakken verkocht zal worden. Het nieuwe verhaal van Transavia NL geloof ik. De Fransen moeten voorzichtig zijn met de vertaling van a new story. Afgelopen maand vond de VNVledenlunch plaats over security. Deze was goed bezocht. Toch hebben vele leden de gelegenheid laten schieten. Die leden missen dan de dynamiek van de presentatie en de dynamiek van de vragen uit de zaal. Ze waren dit keer weer interessant en allemaal ook even relevant. Vaktechnisch zijn de ledenlunches een bijzondere verrijking van onze professionaliteit. Ik zeg: kom bij een volgende lunch ook luisteren, want het geeft bijzondere inzichten. 2 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

5 Investeren in je pensioen een zaak van rendement Veel van onze leden krijgen in de loop van dit jaar een pensioentoelage. Het doel hiervan is het goedmaken van het als gevolg van de nieuwe wetgeving verminderde (bruto-) pensioen. Tekst: Francis van Haaff en Ruud Stegers En wat is dan verstandig? Vele jongere collega s hebben een studieschuld en het vooruitzicht deze rentelast aan de bank sterk te kunnen reduceren klinkt aanlokkelijk. Ook voor huizenbezitters speelt de vraag of aflossen van de hypotheek een verstandige zet is. In dit artikel doen we een poging om deze vragen te beantwoorden. Zelf verantwoordelijk De premievrijval die met de verschillende werkgevers is afgesproken is afgeleid van de premie die voorheen beschikbaar was voor het gehele bruto pensioen. Deze wordt ter beschikking gesteld van de vlieger om te voorzien in zijn pensioenvoorziening. Hoewel de pensioenbehoefte heel persoonlijk is, zal voor veel mensen gelden dat een terugval van 50 procent in besteedbaar inkomen op de pensioendatum al een flinke impact heeft. De gevolgen van de nieuwe wetgeving zijn echter nog vele malen groter. Voor nieuwe collega s in enkele domeinen moet zelfs rekening gehouden worden met een terugval van 85 procent van het inkomen op de pensioendatum. Om pensioen te kunnen opbouwen is beleggen een noodzaak. Dat is een feit dat ook bij de pensioenfondsen van Nederland bekend is. Om de waarde van de inleg te garanderen moet ieder jaar ten minste de inflatie worden gecompenseerd met de rendementen. Daarbij moet nog afhankelijk van de beschikbare inleg en de doelstellingen een extra rendement gerealiseerd worden. Voor geld dat in Box 3 valt, moet ook de 1,2 procent vermogensrendementsheffing gecompenseerd worden. De pensioenfondsen en verzekeraars beleggen op grote schaal. Nu echter voor de gemiddelde vlieger het bruto pensioen drastisch wordt gereduceerd komt deze verantwoordelijkheid bij de individuele vlieger te liggen. Levenslange uitkering of spaarpot De oudedagsvoorziening kan op twee manieren vorm krijgen. De eerste is de tot op heden normale vorm van een levenslange uitkering. Het overduidelijke voordeel hiervan is dat het geen probleem is als je 100 wordt: de uitkering is gegarandeerd. De alternatieve vorm is die van een spaarpot die in kleine hapjes wordt leeggegeten. Hoe groot die hapjes zijn hangt af van de individuele levensverwachting en hoeveel inkomen nodig is. Hoe dan ook: op is op. Lijfrente Hoewel het bruto pensioen beperkt is tot het inkomen onder de ,- betekent dit momenteel niet dat daarmee alle mogelijkheden zijn uitgesloten om een levenslange uitkering op te bouwen. Een financieel instrument dat al langer bestaat om levenslange uitkeringen in te kopen zijn lijfrentes. Hierbij wordt de (eenmalige of periodieke) inleg omgezet in een aanspraak. Een Box 1-lijfrente wordt belast bij uitkering, een Box 3-lijfrente niet. Daarnaast wordt een box 3-lijfrente wel belast voor de vermogensrendementsheffing. Netto pensioen Het nieuw geïntroduceerde Netto Pensioensparen is een speciale vorm van Box 3-lijfrente, vrijgesteld van vermogensrendementsheffing. En er hoeft bij uitkering dus geen belasting meer betaald te worden. De inleg is al belast bij het loon. De belastingdienst heeft leeftijdsafhankelijke percentages gepubliceerd die aangeven hoeveel van het pensioengevend inkomen boven de mag worden ingelegd. Initieel gaat het om een persoonlijk kapitaal wat in een grote beleggingspool zal worden belegd. Op enig moment zal dit geld worden omgezet in een levenslange uitkering. De gevolgen van de nieuwe wetgeving zijn vele malen groter. Het grote voordeel van het netto pensioensparen is dat ook hier sprake is van een levenslange uitkering. Daarbij is deze speciale vorm van Box 3-lijfrente vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing, wat op voorhand al 1,2 procent rendement scheelt. Het nadeel is dat het geld niet vrij opneembaar is niet voor en niet na de pensioendatum en dat bij voortijdig overlijden het pensioengeld niet vrijkomt voor de nabestaanden. Toch weegt het voordeel van 1,2 procent over alle jaren tot het overlijden dermate zwaar dat het raadzaam lijkt hier aan deel te nemen. De oude lijfrentevormen blijven ook beschikbaar, echter deze kennen ook nadelen. De aftrekbaarheid van de inleg van Box 1-lijfrentes is erg beperkt. Bij een reguliere Box 3-lijfrente wordt er jaarlijks 1,2 procent afgerekend over het kapitaal. Daar zit het voordeel in een levenslange uitkering en een ruimere keuze in de kring van begunstigden. De inleg is echter beperkt. Voor dergelijke lijfrenteproducten lijkt het gezien de mogelijke complexiteit wenselijk om een specialist in te schakelen. Vrije vermogensvorming Indien naast de verplichte bruto pensioenregeling wordt deelgenomen aan de aangeboden netto pensioenspaarregeling zal er in veel gevallen alsnog een deel vrijval overblijven. Ook dit geld is in de kern pensioeninleg, echter er is geen echt pensioenproduct beschikbaar om het in kwijt te kunnen. Om hier een pensioenkapitaal van op te kunnen bouwen zal ook dit geïnvesteerd moeten worden. Investeren voor een pensioenkapitaal geeft op basis van het voorgaande twee belangrijke criteria. [1] De eerste is dat er rendement moet worden gemaakt. Hoeveel het rendement moet zijn, kan onderwerp zijn van een lange discussie. Echter, met de huidige inflatie en vermogensrendementsheffing lijkt 3 procent om mee te plannen geen overbodige luxe. Uiteraard hangt dit af van de hoeveelheid beschikbaar 4 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

6 portret geld, de looptijd en de doelstelling. [2] Het tweede criterium is dat het kapitaal op zijn laatst vanaf de pensioenleeftijd weer beschikbaar is. Geld wat vastzit levert weliswaar een rendement op, maar de kern van pensioenkapitaal is dat je het uitgeeft, dat je het gebruikt. Investeren is noodzakelijk voor een pensioenkapitaal. De mogelijkheden om te investeren zijn legio. Het is in dit artikel niet de bedoeling om een specifiek advies te geven. Persoonlijke doelen, de bereidheid en mogelijkheid tot het nemen van risico s zijn onder andere factoren die een keus bepalen. Of een bepaalde investering toegevoegde waarde heeft, laat zich langs de twee bovenstaande criteria echter goed toetsen. Studieschuld Neem als voorbeeld een jonge vlieger met een studieschuld. De rente hiervan is 4,7 procent. Wanneer euro vrijval wordt benut om af te lossen, scheelt dit 47 per jaar ofwel een rendement van 4,7 procent. Deze 47 euro kan echter niet uitgegeven worden. Aangezien het een investering betreft zal dit rendement in ieder geval voor een deel naar het pensioenkapitaal moeten [Criterium 1]. Wanneer we uitgaan van 3 procent rendementsuitkering aan de pensioenpot, dan blijft er 1,7 procent winst over voor privégebruik. Daarnaast moet de investering op enig moment weer terugvloeien naar het pensioenkapitaal: de moet worden terugbetaald. Aflossen van de studieschuld kan dus het beste beschouwd worden als het herfinancieren van de schuld onder gunstiger voorwaarden: de schuld verdwijnt niet, alleen loopt deze steeds minder bij de bank, en meer bij het eigen pensioenkapitaal [Criterium 2]. Het fijne van deze constructie is natuurlijk dat het vele malen prettiger is om rente te betalen aan je eigen pensioen, dan aan de bank. Mits goed geadministreerd kan dit een erg goede keus zijn. De jonge vlieger die een gunstige rente van 2,9 procent betaalt aan de bank kan zich afvragen of het ook dan interessant is om af te lossen. Het antwoord hangt af van het alternatief. Een reguliere spaarrekening zal een dergelijk percentage momenteel niet opleveren. Gegeven de keus tussen lenen aan je studielening en de spaarrekening is de eerste gunstiger. Een bepaald beleggingsfonds zou echter rendementen tot 5 procent kunnen beloven. Afhankelijk van het eigen geloof in de beurs en de bereidheid om enige mate van risico te lopen, zou dat de voorkeur kunnen hebben boven het vaste rendement van 2,9 procent op investeren in de eigen studielening [Criterium 1]. Hypotheek De vlieger die een eigen woning heeft en maandelijks grote sommen geld in rente ziet verdwijnen naar de bank zal zich ook afvragen hoe interessant aflossen is. Ook hier zal de eerste vraag zijn hoe hoog het rendement is: met de huidige hypotheekrentes in combinatie met een hypotheekrenteaftrek zou de winst zomaar kunnen tegenvallen. Een vast percentage van 5 procent levert na verrekening van de hypotheekrenteaftrek effectief maar 2,5 procent op. Aan de rendementskant speelt dan dezelfde vraag als de vlieger met de studieschuld hiervoor: zijn er andere investeringen die meer opleveren en met welk risico? [Criterium 1]. Investeren in het eigen huis levert echter een ander probleem op: tenzij het vaste plan is om het huis te verkopen na pensionering zal het geld niet vrijkomen om op te eten. Daarmee komt de inleg van de investering niet tijdig in geld terug om als pensioen te dienen [Criterium 2]. Het is lastig stenen eten. Investeren in een tweede huis heeft dit laatste probleem in mindere mate. Huurinkomsten zorgen voor de rendementen en bij verkoop komt het geld terug. Hoe onwenselijk de risico s zijn dat er geen huurders te vinden zijn of dat verkoop tegen die tijd lastiger is dan voorzien is een persoonlijke afweging, net als andere beleggingen. Samengevat Investeren is noodzakelijk voor een pensioenkapitaal. Deze investeringen moeten aan twee eisen voldoen: het moet rendement opleveren, en de investering moet rond het pensioen weer als kapitaal beschikbaar komen. Investeringen zien als lening uit de pensioenpot maakt gelijk duidelijk dat er rente betaald moet worden. Ook wordt het eenvoudiger om bij te houden hoeveel er weer terug moet naar de pensioenpot: de lening moet worden afgelost. Elke cent pensioentoelage die niet rendeert of niet wordt terugbetaald gaat ten koste van het pensioen. De gevolgen kunnen groot zijn. Ben Swagerman (1959) Foto: Maarten van Haaff is Senior VP Security Services KLM (SPL/AV). Hij is sinds 2011 ook Eerste Kamerlid voor de VVD. Bij de ledenlunch werd hij geflankeerd door zijn rechterhand Ronald Augustin, de deputive. Aan de rechterzijde van Swagerman staat Jo Schoenmaker, security-commissievoorzitter van de VNV. De voordrachten bij de VNV gingen over hoe veiligheid beter gecontroleerd en gegarandeerd kan worden in het luchtruim van de hele wereld. Wie zoekt dat uit, wie analyseert het, wie geeft advies, wie zorgt ervoor dat deze informatie gedeeld wordt en wie bepaalt uiteindelijk waar gevlogen kan worden? Ben Swagerman zit daar in grote lijnen hetzelfde in als de VNV. De verschillen zitten in de nuances. En die nuances zijn soms van groot belang, zegt Swagerman: Niet alleen de overheid moet de informatie vergaren, ze mogen ook buiten de processen gezocht worden. Bij AV is alle informatie waardevol, als we deze goed kunnen checken. Dat is als Sherlock Holmes die verschillende aanwijzingen en sporen naar een dader vindt. Maar welke geeft de doorslag? De hond van de buren die niet aanslaat, kon er bij Holmes op wijzen dat de dader een bekende van de hond is. Ambtelijke processen zien zoiets wellicht niet, wij proberen dat wel te zien. 6 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

7 ECA maakt de cirkel rond Het is 21 januari. Ik ben uitgenodigd om een dag mee te lopen met de mannen en vrouwen van ECA, de European Cockpit Association. Het bestuur is bijeen om drie dagen te vergaderen. Hun kantoor bevindt zich in het hart van Brussel, temidden van alle imposante gebouwen van de EU. Wanneer ik het kantoor op de vijfde verdieping binnenstap, weet ik waarschijnlijk net zoveel over ECA als u op dit moment. Zij zijn toch degenen die in Brussel onderhandelen? En die dat stukje schrijven achterin Op de Bok? Veel verder dan dat kom ik niet. Want hoe zit het allemaal. Wij hebben onze VNV, en dan is er ook nog IFALPA, en EASA. En ECA hangt daar dan ergens tussenin of zo. Tekst: Katinka Schuilwerve Een grote banner met de tekst Safety First - Always! is wat ik het eerst zie. Ik ben op het goede adres. Otjan de Bruijn, captain 777, VNVfunctionaris, maar vandaag vooral bestuurslid van ECA, ontvangt me hartelijk en leidt me rond. Ik word voorgesteld aan het team. Ze komen uit alle hoeken van Europa. De verschillende accenten, zo kenmerkend voor een internationale organisatie, maken het een levendige smeltkroes op de werkvloer. Terwijl ik een kop koffie aangeboden krijg, stapt er een lange, imposante gestalte op me af. Dit is Dirk, introduceert Otjan. Dirk Polloczek welteverstaan, de president van de organisatie. Hij verwelkomt me vriendelijk en excuseert zich dat hij nu even geen tijd heeft voor een interview, maar belooft later die avond terug te komen. Otjan vertelt over zijn werk bij ECA. Hij is sinds kort director Professional Affairs. De raad van bestuur bestaat uit zeven man, legt hij uit. Sinds een paar maanden staat Dirk aan het hoofd. Hij heeft het stokje van Nico Voorbach overgenomen. Toeval, twee Nederlanders? De VNV is een grote, sterke vak- Van links naar rechts: Dirk Polloczek, Jutta Steinruck en Georges Bach. bond en een van de belangrijke spelers van ECA. Otjan legt uit dat ECA er is om de Europese luchtvaartindustrie te beschermen. Ze strijdt voor het behoud van onze baan in een veilige, groeiende en competitieve omgeving. We zijn als het ware het overkoepelend orgaan van de (nationale) vakbonden. Wij representeren de Europese vlieger bij de Europese Unie. ECA is de Europese tak van IFALPA. Ze vertegenwoordigt ruim piloten verdeeld over 37 landen. Het is de speler tussen de Europese Unie en de vakbonden op nationaal niveau, de zogenaamde member associations (MA s). Dit betekent dat ECA zich op twee kanten richt; enerzijds luisteren naar wat er op nationaal niveau gebeurt, om zo eventuele problemen aan het licht te brengen bij de EU. Anderzijds houdt zij de Europese wetgeving in de gaten en adviseert de leden hierover. Om dit te bereiken houdt ECA direct contact met alle betrokken vakbonden. Niet elk land heeft slechts een enkele vliegervakbond, zoals bij ons. Ook bestaan er transnationale organisaties, zoals de Ryanair Pilot Group. Al deze vakbonden hebben een stem bij ECA. Structuur Binnen ECA bestaat het dagelijks bestuur uit de raad van bestuur en het secretariaat. De zeven leden van de raad van bestuur hebben elk een eigen expertise waar ze verantwoordelijk voor zijn. Hierbij valt te denken aan security, arbeidsvoorwaarden (bijvoorbeeld Pay to Fly), maar ook technische aspecten van het vliegen zoals het Single European Skyproject en luchtverkeersleiding. Dan zijn er de vaste bewoners van het kantoor, het secretariaat. Zij zijn de beleidsadviseurs en onderhouden nauw contact met de MA s. Tot slot zijn er diverse werkgroepen. Deze zijn bedoeld om de krachten en kennis van de MA s te bundelen en zo gericht advies uit te brengen. Enerzijds verschaffen zij dus gespecialiseerde kennis aan de raad van bestuur, anderzijds worden zij juist door hen aangestuurd. Het takenpakket van deze werkgroepen is erg breed en varieert van FTL tot Industriële Zaken. ECA-president Dirk Polloczek, met Director Professional Affairs Otjan de Bruijn. Duidelijk mag zijn dat elke afdeling bepaalde verantwoordelijkheden heeft, maar dat iedereen onderling verbonden is. Het is dan ook noodzakelijk veel overleg te plegen. De ontwikkelingen zowel op nationaal als internationaal niveau worden gemonitord en de vele paren oren en de adviesorganen komen dus ook goed van pas. Het is de bedoeling om zo democratisch mogelijk te handelen. Om dit te bereiken, heeft elke MA zoveel stemmen als hij leden telt. Grote MA s hebben dus ook een grote invloed, zoals de VNV. Een paar keer per jaar komen de MA s samen om te vergaderen. Hierbij worden de laatste ontwikkelingen doorgenomen en heeft elke MA de mogelijkheid zijn stem uit te brengen wanneer besluiten genomen dienen te worden. Doelen Op de website van ECA staat dat zij het collectief belang van de Europese vliegers voorstaat. Daarmee strijdt zij voor de hoogst haalbare veiligheid in de luchtvaart. Ze koestert de sociale rechten van de piloten en waarborgt kwalitatieve werkgelegenheid. In het statuut van ECA staan haar doelen als volgt omschreven: a. To collectively represent its Members at European level (before the European Institutions, in European social dialogue structures and at any forum where the European cockpit crew community has a legitimate interest); b. To maintain EU Social Partner status c. To provide industrial support services to its Members d. To promote the profession of cockpit crew e. To promote the policies of the International Federation of Air Line Pilot Associations (IFALPA) in Europe, and f. To coordinate, where necessary, the activities of European cockpit crew community with that of IFALPA. Een belangrijke taak is ook het verschaffen van kennis en informatie aan de adviesorganen van de EU. De expertise van ECA wordt van grote waarde geacht. De beleidmakers halen hier hun kennis vandaan om wetsvoorstellen of wijzigingen aan te dragen. Omdat voor een groot gedeelte van hen geldt dat zij geen ach- 8 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

8 tergrond in de vliegerij hebben, moeten zij deze informatie aangedragen krijgen uit de professionele hoek. Informatie die door ECA wordt verzameld. En deze kennis komt weer rechtstreeks vanuit de vliegers. Zo worden de zaken waar verkeersvliegers door heel Europa tegenaan lopen in Brussel aan het licht gebracht. Waarvoor hebben wij, de gewone vlieger, ECA nodig? Als ons iets dwarszit, richten we ons toch tot onze eigen vakbond? Het lijkt een behoorlijke ver-van-onze-bedshow. Een hoop politiek geneuzel en gelobby daar in Brussel waar wij toch niet bij kunnen. In zekere zin is dat ook waar. Als Violeta Bulc (de huidige Europese commissaris van Transport) niet toevallig uw buurvrouw is, is de kans groot dat u niet dagelijks een Europarlementariër spreekt over een wetsvoorstel. Maar juist daarom is ECA er, om te luisteren naar wat er speelt bij de MA s en dus bij u in de cockpit. ECA bundelt dit vervolgens in een advies aan de EU. Van persoon tot persoon. Middelen Laten we het voorbeeld nemen van Unfair Competition. Op dit moment een hot topic, waarover veel gediscussieerd wordt en wat velen zorgen baart. Het is een onderwerp dat alle Europese vliegers aangaat. Bovendien is het problematisch genoeg om een direct gevaar te vormen voor veel maatschappijen en dus voor onze baan. ECA wil zorgen voor gelijke wet- en regelgeving in Europa zodat iedereen volgens dezelfde spelregels kan concurreren. Concurrentie is goed, daaruit ontstaat vooruitgang. Maar oneerlijke concurrentie is een bedreiging voor de luchtvaartindustrie en dus voor onze baan. Door de druk zowel van binnenuit in Europa (bijvoorbeeld Norwegian) als van buitenaf (maatschappijen uit het Midden-Oosten die staatssteun krijgen) worden maatschappijen meegetrokken in een race to the bottom. Kortom, er moet actie ondernomen worden. Dit is het moment dat ECA naar voren treedt. De aanpak geschiedt op drie manieren. Om te beginnen is er een werkgroep ingesteld die zich op dit specifieke probleem richt. Onderzocht is wat precies het probleem is en waar het door gevormd wordt. Ook zijn de verschillende marktverstorende praktijken geïdentificeerd en mogelijke oplossingen bedacht. Hierop gebaseerd is een voorstel geschreven wat dient als referentiekader en informatiebron en ten tweede is geprobeerd het probleem aan een zo groot mogelijk publiek bekend te maken. Zo zijn er meerdere brieven gestuurd aan de Europese Commissie en het Europees Parlement. Tot slot is er nauw samengewerkt met IFALPA. Zo is getracht de invloedsfeer van Norwegian Air te beperken. De enige manier om het tij te keren is door middel van bilaterale verdragen. Wetten zijn bindend. ECA legt haar bevindingen voor aan de Europese Commissie. Deze legt haar voorstel vervolgens weer voor aan het Europees Parlement, die het moet goedkeuren. In het hele proces heeft ECA direct contact met alle partijen; de MA s, EASA, de Europese Commissie en het Europees Parlement. De cirkel is rond. Lobbyen tijdens de borrel Nadat de presidenten van de MA s op het hoofdkantoor in Brussel de laatste standpunten nogmaals hebben doorgenomen, maken we ons op voor de gezamenlijke mars naar het Europees Parlement. Er staat een netwerkborrel gepland waarbij leden van het Europees Parlement zijn uitgenodigd. Het is de bedoeling hier de meest recente zaken onder de aandacht te brengen. Hoe doe je dat? Door middel van een chique borrel met champagne en een hapje. Het imposante gebouw is op steenworp afstand van het kantoor van ECA. Handig. Nadat we door de bekende securitypoortjes zijn getrokken (mijn flesje water wordt hier wél doorgelaten), begeven we ons richting de zaal waar de netwerkborrel plaats zal vinden. Nadat de politici zijn binnengedruppeld, openen de Europarlementariërs Steinruck en Bach de receptie. Zij zijn de gastheer en gastvrouw van het evenement. Na een korte illustrerende video verwelkomt Dirk Polloczek het gezelschap. This event paves the way for further cooperation between European pilots and decision-makers. Today, we met people who have genuine interest in the industry and its employees. We would like to continue this constructive dialogue and foster our relationship throughout the next five years. Dat hij best zenuwachtig is, is niet aan hem te merken. Zijn open houding en heldere uitleg worden goed ontvangen door het publiek. Namens de VNV zijn president Steven Verhagen en medewerker public affairs Klaas-Jeroen Terwal aanwezig. Ook de Nederlandse Europarlementariër Peter van Dalen laat zijn gezicht zien. Er wordt gepraat, gelachen en handen geschud. Na afloop vraag ik Otjan of hij tevreden is. Zeker, we hebben vanavond tientallen Europese parlementariërs gesproken. Ook Polloczek kijkt voldaan. Het is ontzettend belangrijk om bewustzijn te creëren bij de Europese beleidmakers. De komende jaren zijn van groot belang voor Verbetering is altijd mogelijk Van de redactie In november startte het digitale lezersonderzoek dat duurde tot en met december. In totaal hebben 422 leden de vragenlijst ingevuld. Het onderzoek had omwille van de invulsnelheid vooral multiple choicevragen. De drie open vragen brachten voor de redactie inzichten waar het goed mee uit de voeten kan. Er werden suggesties gedaan qua onderwerpen en vormgeving waar naar gekeken zal worden. Hoewel enkele leden zich ook negatief uitlieten, is de meerderheid lovend. De redactie dankt iedereen die het onderzoek heeft ingevuld. De redactie begrijpt dat er altijd verbetering mogelijk is en zal deze ook nastreven. Wat uit de antwoorden vooral naar voren komt is dat 91 procent van de respondenten alle of vrijwel alle edities van Op de Bok gelezen heeft. 81 procent heeft vrijwel alle, of een flink aantal van de artikelen gelezen. Op de Bok wordt inhoudelijk goed en voldoende gewaardeerd door 76 procent. De vormgeving wordt door 92 procent positief tot zeer positief beoordeeld. Driekwart vindt OdB informatief, een derde onderhoudend. Een op de vijf vindt het blad droog, saai of te politiek maar 73 procent vindt dat er voldoende afwisseling is. De technische artikelen worden door de toekomst van onze baan. Maatschappijen zullen op allerlei manieren proberen te blijven concurreren. Hierbij zullen regels en voorwaarden ondermijnd worden. We moeten daarom onze technische kennis vergroten om zo onze reputatie te versterken in Europa. Het is nu de tijd om spijkers met koppen te slaan. Dit is alleen mogelijk door Europese samenwerking tussen ECA en haar leden. Europese vliegers moeten begrijpen dat ze niet blind de huidige regels en eisen van de EU, de staten en de luchtvaartmaatschappijen en fabrikanten moeten volgen. Het is de piloot zelf die de toekomst van zijn baan in eigen handen moet nemen! 5 procent van de respondenten moeizaam gevonden. Qua onderwerpen scoren de vaktechnische artikelen en de columns het hoogst. 87 procent leest OdB van papier, de rest ook digitaal. 10 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

9 het dappere dorpje Het stamhoofd Lectori Salutem, Vorige maand hebben we het dappere dorpje leren kennen. Nu gaan we kennismaken met de leider van het dorp. Het stamhoofd. Het stamhoofd wordt gekozen door de andere inwoners van het dorp. Al enkele jaren mag Stephanorix Verhagorix die rol vervullen. Binnen de muren van het dorpje moet hij verschillende groepen vertegenwoordigen. Zelf komt hij uit de groep Caeruleus (blauw), de grootste groep binnen de nederzetting. Maar hij is er ook voor de groepen Ruber (rood), Viridis (groen), Caeruleus Feria (vakantieblauw), Verticali (verticaal) en sinds kort zelfs Aurantius (oranje). Zijn leven binnen de nederzetting is niet het makkelijkste. De vele inwoners van het dorpje hebben over alles een mening. Zij lopen zeker niet blindelings achter het stamhoofd aan. Daardoor moet hij net zo vaak intern de discussie aangaan als extern. Toch is hij de onbetwiste leider van de nederzetting. Zonder tegenstand rolt hij binnenkort een nieuwe termijn binnen. Ook de komende twee jaar zal Verhagorix weer op het schild gehesen worden. Vorig jaar heeft de keizer het Gallische (Franse) zusterdorp van het dappere dorpje aangevallen. Het beleg duurde twee weken, maar de inwoners van het zusterdorp hielden stand. Mede dankzij de toverdrank met de mysterieuze naam stakingskas. Verhagorix steunde zijn Gallische collega. Hij vermoedt dat het slechts de voorhoede was van een veel grotere strijd. Een strijd die misschien aan de poort van het dappere dorpje gestreden moet worden. Voorlopig lijkt het rustig, maar er hangen donkere wolken in de lucht. De inwoners horen Donar wel, maar zien hem nog niet. Het stamhoofd gaat een moeilijke tijd tegemoet. Vale

10 Air France komt uit de kas Wat begon als een klein bericht in december 2014, ontwikkelde zich tot een stormvloed van krantenartikelen, radio-uitzendingen en journaalitems. Er kwam zelfs een speciaal debat over het onderwerp in de Tweede Kamer. Dit artikel gaat over de ontwikkeling van dat nieuws. Tekst: Nick Vording Sinds het vertrek van Camiel Eurlings in oktober volgt de Telegraaf KLM op de voet en uiterst kritisch. Op 13 december 2014 verschijnt het eerste bericht over de financiën van KLM in die krant. De eerste woorden Het kleine bericht op de voorpagina blijkt een bescheiden aankondiging te zijn van een groter artikel verderop in de krant. Op de voorpagina staan voornamelijk quotes van een anonieme klokkenluider. De Air France KLM Groep gaat de KLM-kas plunderen om de verliezen van Air France af te dekken. In het artikel wordt verder gemeld dat zowel de KLM-ondernemingsraad, de vakbonden en de raad van commissarissen zich grote zorgen maken. Maar geen van drieën komt aan het woord. Erik Swelheim (CFO KLM) wordt wel geciteerd. Hij ontkent dat er sprake is van een machtsstrijd en een greep in de kas. Het is logisch dat we nadenken hoe we het hele vliegbedrijf beter kunnen financieren en weer gezond maken. Air France kan echter niet zomaar onze cash weghalen. Dat managen we nog altijd zelf in overleg met Parijs. Kamervragen Het artikel heeft wel de nieuwsgierigheid gewekt van de Kamerleden Omtzigt en Van Helvert (beiden CDA). Op 17 december dienen ze twaalf Kamervragen in naar aanleiding van het artikel in de Telegraaf. De vragen worden gesteld aan de minister van Infrastructuur en Milieu en de minister van Financiën. De antwoorden laten nog een maand op zich wachten. In de tussentijd verschijnen er meerdere berichten over KLM, maar voornamelijk over de cao-onderhandelingen. Dat Air France een greep in de kas wil doen wordt in 2014 niet meer genoemd. Vooruitblik 2015 Op 3 januari 2015 komt de Telegraaf met een vooruitblik op het nieuwe jaar. Tussen Chantal Janzen, Guus Meeuwis en Max Verstappen wordt ook Pieter Elbers uitgelicht. Met de kop Elbers moet KLM redden wordt de aandacht getrokken naar een verder nietszeggend stukje. Halverwege het artikel staat deze zin: Of KLM zich kan ontworstelen aan de wurggreep van de holding in Parijs, die ook de Nederlandse kas wil roven, is twijfelachtig. Alle andere Nederlandse media hebben niet op zitten letten. Geen nuance meer door aanhalingstekens of een verwijzing naar een bron. De quote van de anonieme klokkenluider is nu als feit naar voren gebracht. Mediaoffensief Op 16 januari is er een bijeenkomst in Amstelveen. Zeven topmannen staan gebroederlijk de pers te woord. Echt nieuws is er niet. Nogmaals wordt duidelijk gemaakt dat het een moeilijke tijd is en dat er bezuinigd moet worden. Maar getallen worden niet gegeven. Dat wordt die dag ook weergegeven op verschillende websites. NRC: Plannen zijn er ook voor Air France- KLM als geheel. Maar ze zijn zo vaag geformuleerd dat ze niet overtuigen als crisismanagement. Het blijft wachten op het serieuze werk. BNR: Dat betekent dat de kosten verder omlaag moeten. Hoe en in welke mate dit gaat gebeuren, liet De Juniac nog in het midden. Nu.nl: We gaan geen oude wijn in nieuwe zakken proberen te verkopen. Er zijn andere mogelijkheden, zegt hij zonder in detail te treden. FD: De bestuursvoorzitter wilde niet vooruitlopen op de resultaten van de luchtvaartmaatschappij, die op 19 februari de jaarcijfers presenteert. Een dag later tonen de kranten dezelfde soort berichten. Alleen het Financieel Dagblad was van toon veranderd. Riolacci In het FD van zaterdag 17 januari staat dat Pierre-François Riolacci (CFO Air France-KLM) tijdens de persbijeenkomst in Amstelveen bekend heeft gemaakt dat het overtollige kasgeld van KLM aan de holding moet worden afgestaan. Hij heeft zelfs een bedrag genoemd. 1 miljard per jaar moet er van Amstelveen naar Parijs. Misschien heeft het FD een privégesprek gehad met de heer Riolacci. Of alle andere Nederlandse media hebben niet op zitten letten tijdens de bijeenkomst. Verder maakt niemand namelijk melding van deze bijzondere uitspraken van Riolacci. Tegen de Telegraaf heeft de topman zelfs een volledig andere uitspraak gedaan. Riolacci bezwoer De Telegraaf gisteren in Amstelveen, tijdens een volgens velen misplaatst charmeoffensief van de tien jaar geleden gefuseerde vliegmaatschappij, dat er geen sprake is van alle cash op een hoop gooien. Vanaf dit moment berichten de media alleen nog maar dat Air France de controle wil hebben over de kas 14 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

11 van KLM. Het bericht van het Financieel Dagblad heeft hierin een leidende rol gespeeld. De krant blijkt goed geïnformeerd. Als dat niet gebeurd is tijdens de persbijeenkomst, dan misschien in de wandelgangen daar naartoe. De politieke arena Op 20 januari krijgen de Kamerleden antwoord van de staatssecretaris op de vragen die in december gesteld waren. Ze schrijft dat ze niet kan reageren op iets wat ze nog niet weet. Naar verwachting wordt in februari de concrete invulling van de plannen bekend. Over mogelijke wijzigingen in het financieel beheer kan op dit moment dus nog geen nadere informatie worden gegeven. De kranten maken melding van een hevige strijd. Maar de Kamerleden hebben geen verdere informatie nodig om overal KLM te gaan verdedigen. Op BNR Nieuwsradio vertelt Kamerlid Van Helvert (CDA) dat De Juniac heeft gezegd dat geld van KLM naar Air France zal gaan. In de Tweede Kamer herhaalt hij dat op 20 januari tijdens zijn betoog voor een debat in de Kamer. De KLM moet overtollig kasgeld overmaken aan de holding Air France-KLM. Het bestuur van de holding heeft dat bekendgemaakt. Het is voornemens om het komende jaar 1 miljard van de kas van KLM over te hevelen naar de holding. Zijn verzoek tot een debat wordt door iedereen gesteund behalve de VVD en PvdA. Daardoor geen meerderheid en wordt het verzoek niet gehonoreerd. Dit tot grote frustratie van het Kamerlid. We hebben deze week drie debatten over paardenvlees maar we kunnen dus niets zeggen over de KLM. Ondernemingsraad Op 23 januari dienen Van Helvert en Omtzigt nieuwe Kamervragen in. Deze gaan dieper in op de financiële situatie van het bedrijf. Ook de ondernemingsraad van KLM begint zich nu in het openbaar te bemoeien met de discussie. De discussie door de Air France- KLM Groep over de kas van KLM baart de Ondernemingsraad grote zorgen. Niet alleen of KLM in de toekomst financieel draagkrachtig zal zijn voor de noodzakelijke investeringen, maar ook of KLM-geld niet wordt gebruikt voor financiering van verliezen bij Air France. En dag later reageert CEO Pieter Elbers in zijn column dat er inderdaad wordt gekeken naar het financieel beheer. Maar verder is de tekst pijnlijk neutraal van toon. Begrijpelijk, maar toch onbevredigend. Er zijn verschillende varianten mogelijk voor het financieel beheer en die worden momenteel in goed overleg gezamenlijk uitgewerkt en besproken tussen de Holding en KLM. In de kranten wordt ondertussen melding gemaakt dat er een hevige strijd gaande is tussen de top van Air France en KLM. De dagelijkse berichten brengen weinig nieuwe informatie, maar bepalen wel het gesprek van de dag. Op 27 januari wordt er in de Tweede Kamer weer geprobeerd een debat te organiseren. Deze keer door de heer Graus (PVV). Hij spreekt de heer Elias (VVD) aan, omdat hij in de media heeft gezegd dat er iets moet gebeuren. Terwijl de VVD een week eerder een debat niet nodig vond. De heer Elias reageert: Er zijn nieuwe ontwikkelingen. Ik heb inderdaad gezegd dat de staatssecretaris wel wat meer actie zou mogen ondernemen. Ik ben niet tegen een debat. Het debat Een dag later is het al zover. Op 28 januari vindt in de Tweede Kamer het debat plaats met als aankondiging: Debat over de situatie bij KLM. De heer Graus (PVV) heeft het debat aangevraagd en mag beginnen. Hij herhaalt wat er in de media is gezegd met de toevoeging dat zijn partij er al lang mee bezig is. Ik krijg meestal gelijk in luchtvaartdossiers. Ik heb de ellende dus voorspeld. De heer Elias (VVD) interrumpeert en verplaatst de discussie langzaam richting vliegveld Lelystad. De KLM kan alleen verder groeien als Schiphol kan groeien. Schiphol kan alleen groeien als Lelystad wordt aangelegd. De discussie komt hiermee op een zijspoor terecht wanneer men over het aantal vliegbewegingen begint. Maar na enkele minuten keert men terug naar het onderwerp. Elke partij komt aan het woord en steunt onverbloemd KLM. Verschillende keren spreekt men een lofzang uit, waarbij de woorden zwaan, blauw en trots in verschillende combinaties gebruikt worden. PVV: Zet die partijpolitiek eens aan de kant en laten wij samen vechten voor het nationale belang, voor onze KLM, voor onze trots. CDA: Ik sta hier om onze nationale trots, de KLM, te ondersteunen in het behoud van haar recht om het zelf te doen. VVD: De VVD-fractie is blij dat het kabinet heeft uitgesproken het ook van belang te vinden dat de KLM zelf zeggenschap houdt over de reserves. PvdA: De Partij van de Arbeid is van mening dat de Nederlandse regering zich helder en krachtig moet uitspreken tegen een Franse overname van het financiële beheer en daarmee het verlies van de zelfstandigheid van KLM. Staatssecretaris: Wij zitten hier allemaal met een blauw hart. Ook ik heb een blauw hart. Uit het twee en een half uur durende debat komt één ding goed naar voren. Alle partijen van het politieke spectrum zijn begaan met het lot van KLM. Garanties kan de overheid niet geven. Het is alleen moeilijk voor de staatssecretaris om zich teveel te bemoei- en met een onafhankelijk bedrijf. Garanties kan de overheid daarom niet geven. Ik heb geen directe invloed op de besluitvorming van de onderneming. Ik heb wel politieke invloed en die wend ik maximaal aan. En daarmee is het debat in de Tweede Kamer ten einde. Goed nieuws Diezelfde dag komt het bericht dat besloten is het kasbeheer niet te centraliseren. Op 2 februari wordt dat in Parijs tijdens een bestuursvergadering bekrachtigd. Pieter Elbers schrijft in zijn column: Een van de varianten van de financieringsstructuur was het combineren van de zogeheten excess cash. Eenvoudiger gezegd: kasoverschotten van de airlines gezamenlijk beheren in de groep. Na gesprekken tussen alle partijen - Air France- KLM Groep, KLM en KLM Raad van Commissarissen - is gecommuniceerd om dat niet te doen. Toch zijn de meeste reacties maar matig positief. Het wordt gezien als een kortstondige overwinning in een langdurige strijd. OR: Ik zie dit niet als een overwinning van Elbers, maar als een nagekomen afspraak uit VNV: Het is niet geloofwaardig te veronderstellen dat het idee vanuit de holding van Air France-KLM in Parijs om beschikking te krijgen over het kasgeld van KLM volledig van de baan is. Ze lijken echter in Parijs nu eieren voor hun geld te kiezen en dat is in deze fase verstandig. Wat er uiteindelijk allemaal gaat gebeuren wordt op 19 februari bekendgemaakt (enkele dagen voor het verschijnen van deze Op de Bok). Als dit de openingszet is van De Juniac, dan kan KLM nog een spannend schaakspel verwachten de komende tijd. 16 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

12 uit de post geplukt uit de post geplukt Brandgevaar Oneerlijk spel Nederlands belang Zonsverduistering De Amerikaanse Federal Aviation Administration (FAA) waarschuwt voor het gevaar van brand van elektronische sigaretten in bagage van passagiers. De dienst adviseert, in navolging van ICAO, dat passagiers deze sigaretten alleen in handbagage mogen vervoeren. De FAA wijst erop dat een brand in de handbagage sneller te bedwingen is dan in het vrachtruim. De alternatieve sigaret kan in het bagageruim van vliegtuigen een risico vormen omdat hij oververhit kan raken en dus brand kan veroorzaken. Dit gebeurt wanneer het hitteelement in de sigaret per ongeluk wordt aangezet of aan blijft. Twee incidenten liggen ten grondslag aan de aanbeveling om de e-sigaret te weren uit het bagageruim. In augustus veroorzaakte een e-sigaret brand in het vrachtruim van een toestel op het vliegveld van Boston, met een evacuatie op de landingsbaan tot gevolg. Een ander incident gebeurde onlangs in Los Angeles. Hier was het een ingecheckte tas die de vlucht had gemist die brand veroorzaakte in de bagageruimte van het vliegveld. Bron: Los Angeles Times In België heeft de rechter beslist dat Ryanair inzage moet geven in de contracten met Britse en Ierse personeelsdiensten. De uitspraak komt na een klacht van de Belgian Air Transport Association (Bata), de koepelorganisatie van de Belgische luchtvaartmaatschappijen, waaronder Brussels Airlines, Thomas Cook Airlines Belgium en JetairFly. Volgens Bata maakt Ryanair zich schuldig aan oneerlijke concurrentie. Personeel dat werkt vanaf de luchthavens Charleroi en Zaventem staat fiscaal en sociaal ingeschreven in het veel goedkopere Ierland. Met de inzage van de boeken hoopt Bata te kunnen aantonen dat het betrokken personeel zijn belangrijkste uitvalsbasis in België heeft. Daardoor zou Ryanair verplicht kunnen worden zich te schikken naar het Belgische sociaal recht. Enkele jaren geleden speelde een soortgelijke situatie in Frankrijk, waar ook bemanningen van de prijsvechter belastingen en afdrachten voor sociale verzekeringen betaalden in Ierland, waar ze ook hun salaris kregen. Een aanklacht hier leidde er in 2011 toe dat Ryanair haar basis in Marseille sloot. De eventuele gevolgen voor de bases van de low cost carrier in België zijn nog niet bekend. Bron: luchtvaartnieuws.nl NTSB bepleit maatregelen Acht dringende aanbevelingen van de National Transportation Safety Board (NTSB) aan de Amerikaanse luchtvaartdienst (FAA) moeten het terugvinden van verongelukte vliegtuigen vergemakkelijken. Een deel van de maatregelen is tevens bedoeld om de gebeurtenissen voorafgaand aan een crash beter te kunnen achterhalen. Aanleiding voor de voorstellen is het mysterie van vlucht 370 van Malaysia Airlines bijna een jaar geleden en de problemen bij het terugvinden van het toestel van Air France 447 in Een van de voorstellen is het installeren van videocamera s in de cockpit die, net als de voice- en datarecorders, niet te saboteren zijn. US ALPA, met meer dan leden, is tegen omdat hiermee de privacy in het geding zou komen en de beelden in rechtszaken gebruikt kunnen worden. Ook de suggestie om ervoor te zorgen dat de instrumenten aan boord niet meer uit te zetten zijn krijgt geen steun van de vliegers. Juist uit veiligheidsoverwegingen moeten zij de controle in handen houden. Andere adviezen richten zich onder meer op het volgen en terugvinden van vliegtuigen. De FAA bestudeert de aanbevelingen en zal hierop formeel reageren. Intussen zint ook ICAO op mogelijkheden om vliegtuigen beter te kunnen volgen. Bron: NRCQ en USA Today NATS helpt Britse luchtvaartmaatschappijen bespaarden vorig jaar 174 miljoen dollar op brandstof dankzij de luchtverkeersleiding in de UK. De National Air Traffic Services (NATS) paste luchtvaartroutes aan om deze zo efficiënt mogelijk laten zijn. Ook werd soms de aanvliegsnelheid aangepast. Op die manier stootten Britse luchtvaartmaatschappijen 4,3 procent minder CO2 per vlucht uit dan in De NATS ontving een bonus omdat de emissiereductie groter was dan met de luchtvaartsector was afgesproken. In 2020 wil NATS dat de reductie is gedaald tot tien procent. Als dit doel wordt gehaald, ligt er wederom een bonus in het verschiet. Bron: luchtvaartnieuws.nl De dreiging uit Frankrijk om het cashmanagement van KLM over te hevelen naar Parijs leidde ertoe dat de verantwoordelijke staatssecretaris gedwongen werd om over het onderwerp in de Tweede Kamer vragen te beantwoorden. In een commentaar op luchtvaartnieuws.nl merkt emeritus hoogleraar prof. dr. Hugo B. Roos op dat in de Nederlandse publieke opinie het begrip flagcarrier nog steeds springlevend is. Hij stelt dat het management van KLM nog steeds kan vertrouwen op de steun van de Nederlandse publieke opinie als de onderneming wordt aangevallen. De publieke opinie fungeert daarmee als een soort extra publieke toezichthouder. Dat er Nederlandse belangen in het spel zijn staat buiten kijf. Het belang van KLM is het belang van Schiphol is het belang van Amsterdam is het belang van Nederland, schrijft De Roos. Toch werd in dezelfde week bekend dat het maximum aantal vluchten vanaf Schiphol naar beneden is bijgesteld. Volgens De Roos wordt hiermee de strijdigheid van het beleid van de luchthaven en dat van KLM onderstreept. Hij heeft de indruk dat het management in Parijs twijfelt over de expansiemogelijkheden van KLM. Bovenal verwondert het hem dat de publieke opinie als toezichthouder over de nationale luchtvaartbelangen zijn stem daar nog niet over heeft laten horen. Bron: luchtvaartnieuws.nl Fighter Pilots Call Transavia biedt liefhebbers een unieke gelegenheid om een zonsverduistering te zien. Op 20 maart vliegt de luchtvaartmaatschappij naar de Faeröer eilanden om de zonsverduistering te bekijken boven het wolkendek. Een hele zonsverduistering is zeldzaam. De laatste in Nederland was in Transavia heeft voor deze gelegenheid een website opengesteld waar 30 mensen kans maken op een gratis ticket naar de zonsverduistering midden op de noordelijke Atlantische Oceaan. De actie vindt gretig aftrek. De eerste dag meldden zich al meer dan tweeduizend mensen aan. Bron: Haarlems Dagblad Net als in 2005 en 2010 organiseert Commodore-vlieger Steve Netto met zijn team weer een grote Fighter Pilots Call. Ditmaal in het spiksplinternieuwe Nationaal Militair Museum (NMM) op het terrein van onze bakermat, de oude vliegbasis Soesterberg. Dat gebeurt op vrijdag 10 april. De organisatie beschikt over adressen van bijna 900 ex- en actieve jachtvliegers die bij de Koninklijke Luchtmacht en destijds bij de Marine Luchtvaartdienst in fighters vlogen. Maar veel adressen blijken niet langer correct Bij KLM, Transavia en andere luchtvaartmaatschappijen vliegen nog veel ex-jachtvliegers en die zijn natuurlijk allemaal van harte uitgenodigd! Naar verwachting komen rond de 500 vliegers naar het centraal gelegen Soesterberg waar we de demo F-16 om exact overhead hopen te hebben. Een uitgebreid programma is opgesteld, zie onder laatste nieuws voor routegegevens, inschrijving, volledig programma, plaat, etc. Op 10 april is NMM vanaf uur gratis toegankelijk. De Pilots Call begint om uur in NMM, waar om uur in de opgeknapte historische Hangar 8 het echte feest begint. Er is gelegenheid tot gratis overnachten in het Wolfhound gym op het Wallaard Sacre kamp. Daar staan 250 veldbedden (wel zelf slaapzak/kussen meenemen) en tijdig opgeven want Op is Op! Busvervoer van en naar kamp is geregeld dus de auto kan blijven staan. s Morgens biedt de organisatie een gratis ontbijt aan in De Brik op Camp New Amsterdam. De inschrijving is sinds half januari 2015 geopend. s gaan naar alle bekende adressen, maar wie niets hoort kan zelf zijn adres doorgeven aan: Voor alle vragen: 18 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

13 column Ontvreemd Tekst: Wouter Brandt Time Based Separation (TBS) op London Heathrow Hoewel we nu het 10-jarig bestaan van de fusie tussen Air France en KLM horen te vieren, heeft het onderling vertrouwen een dieptepunt bereikt. De afgelopen weken kon je geen krant openslaan of het ging erover. De Franse kasroof was in volle gang, ons zuurgespaarde miljardje zou even van de bank gehaald worden. Er werd nog net geen vergelijking gemaakt met de Great Bank Robbery. Voor mij was het dieptepunt een maand geleden al bereikt. Na een Hannover op en neer besefte ik dat er een gigantische karakterverandering of een enorme economische groei nodig is om Air France weer winstgevend te krijgen. De omdraai op Hannover ging voorspoedig en toen we ruim tien minuten voor schema klaar leken, kwam er maar geen loadsheet. Na herhaaldelijk uit het raam te hebben gehangen kwam vijf minuten na schema eindelijk iemand over de intercom. Ze moesten nog even de handbagage die niet in de cabine paste laden en dan konden we gaan. Na het tekenen van de loadsheet bleef tot onze verbazing het luik van het achterste ruim openstaan. Inmiddels vijftien minuten na schema kwam er rechts een bagagekar met trolleys voorbij rijden. Iemand vertelde ons dat er wat verwarring was rond de handbagage van de passagiers en dat deze kar niet onze handbagage was en dat we konden gaan. Op mijn vraag waar de handbagage van onze passagiers was, antwoordde de afhandelaar dat ze dat niet wisten. Welke handbagage zat er in de kar dan? Die van de Air France, was het antwoord. Tijdens onze gehele omdraai had er een Air France A319 aan de gate naast ons gestaan. Deze was nog maar vijf minuten geleden vertrokken en via deductie konden we bepalen dat deze Air France er met onze handbagage vandoor was gegaan. Gelukkig wilde de luchtverkeersleiding onze boodschap wel even aan het Franse toestel doorgeven. Hij was net opgestegen en passeerde de 3000 voet. Paar bochtjes naar links en hij zou met vijftien minuten weer gebroederlijk naast ons staan. Even de bagage omwisselen en allebei opnieuw onderweg. Toch bleek het teveel gevraagd. De Air France weigerde terug te keren naar Hannover en besloot door te vliegen naar Charles de Gaulle met onze handbagage in zijn ruim. Blijkbaar is bij de Fransen de dienstregeling heiliger dan passagiers en veiligheid. Na lang overleg met de betreffende afdelingen van KLM was besloten de twintig passagiers die nu hun handbagage kwijt waren zelf te laten beslissen of ze mee wilden of niet. Daarbij adviseerde ik iedereen met paspoorten of medicijnen in de handbagage om in Hannover te blijven. Dit was moeilijker uit te leggen dan gedacht. Uiteindelijk na een hoop gebarentaal, geteken op papier en gezwaai met roze labels besloten acht passagiers in Hannover te blijven. Hun handbagage zou op de volgende vlucht vanuit Parijs teruggevlogen worden. Nu zou het toch niet lang meer duren. De acht passagiers waren al uit het systeem gehaald en nu was het een kwestie van nog even de bagage afladen en klaar is Kees. De afhandelaars voelden zich natuurlijk zo schuldig dat ze zich uit de naad zouden werken om dit goed te maken Ze hadden de koffers dan ook al binnen drie kwartier gevonden, maar liefst tien minuten langer dan een gewone omdraai bij Cityhopper. Na een vriendelijk jullie worden bedankt gingen we eindelijk terug naar huis. U voelt het al een beetje aankomen. Air France vond het niet nodig om de volgende vlucht naar Hannover tien minuten te vertragen voor de handbagage van onze passagiers. Dus na drie uur wachten hadden ze nog niks. Lang leve de mooie samenwerking. Tekst: Jochem van Koppen, commissie Vliegtechnische Zaken De grootste oorzaak van vertragingen op London Heathrow (EGLL/ LHR) is een sterke headwind tijdens final approach. Op zoek naar een oplossing heeft NATS, het Engelse equivalent van LVNL, een nieuw systeem ontwikkeld waarbij vliegtuigen worden gesepareerd op basis van tijd (Time Based Separation ofwel TBS ) in plaats van op afstand. Hierbij wordt de minimale afstand tussen twee vliegtuigen verkleind terwijl de tijdsduur tussen twee landingen gelijk blijft aan de situatie met lichte headwind (zie afbeeldingen). Het systeem wordt naar verwachting in maart operationeel. TBS is dus een belangrijke wijziging in de afhandeling van landend verkeer door de verkeersleiding. NATS heeft middelen, procedures en apparatuur ontwikkeld waarmee verkeersleiders vliegtuigen veilig op final kunnen positioneren, waarbij het tijdsequivalent van de huidige afstandseparatie wordt gebruikt. De veiligheidscasus hiervoor is gebaseerd op bijna vijf jaar LIDAR-gegevens (LIght Detection And Ranging of Laser Imaging Detection And Ranging), waarbij het gedrag van wake vortices van meer dan vluchten is onderzocht. Hierin werd aangetoond dat vortices tijdens harde wind aanzienlijk sneller verdwijnen. De TBS tool gebruikt gedownlinkte Mode S RADAR data om real time wind-gegevens op final approach te verzamelen. De overgang van de huidige afstandseparatie naar tijdseparatie zal het effect van sterke headwind naar verwachting halveren en daarmee zo n minuten aan vertraging per jaar voorkomen. Ook holding delays zullen aanzienlijk afnemen. Mocht dit nieuwe systeem succesvol blijken, dan is de verwachting dat dit op meer vliegvelden toegepast gaat worden. In de nieuwe situatie krijgen verkeersleiders op hun radarscherm een indicatie in de vorm van een lijn die de minimale separatie op het voorgaande vliegtuig aangeeft. Vanuit de vlieger gezien verandert er wat dat betreft weinig. Net als nu krijgt men radar-vectors voor een ILS, Afbeelding 1: Lichte headwind, afstandseparatie. 20 Op de bok Februari 2015 Op de bok Februari

14 Afbeelding 2: Sterkte headwind, afstandseparatie. MLS or R-NAV approach. Ook het snelheidsprofiel blijft vergelijkbaar, bijvoorbeeld 180 knopen op base leg gevolgd door 160 knopen op final approach tot 4 DME. Om de volledige potentie van het TBS-systeem te benutten moeten vliegers de snelheidsinstructies van de verkeersleiding zo nauwkeurig mogelijk opvolgen. Uit de gegevens van NATS blijkt overigens dat KLM/KLC qua speed-adherence een van de best presterende luchtvaartmaatschappijen is op LHR. de nieuwe situatie. Men zit een stuk dichter op de voorganger dan nu gebruikelijk is en de neiging om deze afstand te vergroten door op eigen initiatief te vertragen moet dus onderdrukt worden. Hoewel de minimale runway occupancy times door het nieuwe systeem niet worden beïnvloed, blijft het zaak dat de baan zo snel mogelijk verlaten wordt. De extra tijdmarge die men vroeger had bij sterke headwind vervalt namelijk door deze nieuwe separatieminima. Hoe dit uitpakt zal in de praktijk moeten blijken. Technisch gezien ziet het systeem er dus goed doordacht uit, maar als vlieger zal het zeker wennen zijn aan Afbeelding 3: Sterkte headwind, tijdseparatie. 22 Op de bok Februari 2015

15 ALGARVE, KNUSSE VAKANTIE WONING 2P. MET ZWEMBAD OP HET PRACHTIGE GRAMACHO GOLFRESORT BIJ PORTIMAO EN HET AUTHENTIEKE VISSERSDORPJE FERRAGUDO MET PRACHTIGE STRANDEN. MET OPENHAARD, TV EN WIFI Font : Calibri

16

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 27 januari 2015 Betreft vragen over KLM. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 27 januari 2015 Betreft vragen over KLM. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) :

Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) : Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) : Naam persoon 1 :.Voornaam :.. Naam persoon 2 :.Voornaam :.. Adres :. Heeft u een partner? : ja / neen Aantal kinderen ten laste + hun leeftijd :. Voor

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

UPDATE. Nieuwsbrief december 2013. Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media!

UPDATE. Nieuwsbrief december 2013. Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! UPDATE Nieuwsbrief december 2013 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de actualiteiten die voor u en voor uw bedrijf

Nadere informatie

financiële dienstverlening

financiële dienstverlening Algemene gegevens cliënt Algemene gegevens partner Naam : Naam : Geboortedatum : Geboortedatum : Algemene Kennis en Ervaring 1. Wat weet u van hypotheken? 2. Wat weet u van beleggingsproducten? 3. Wat

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat?

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat? Klantprofiel Wat is uw burgerlijke staat? o Alleenstaand o Gehuwd(gemeenschap van goederen) o Gehuwd(huwelijkse voorwaarden) o Samenwonend met samenlevingscontract o Samenwonend zonder samenlevingscontract

Nadere informatie

Eigen huis. Vermogensopbouw. Oudedagsvoorziening. Nabestaanden

Eigen huis. Vermogensopbouw. Oudedagsvoorziening. Nabestaanden Eigen huis Vermogensopbouw Oudedagsvoorziening Nabestaanden Zeker nu Maatschappijwinstdeling De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij De Onderlinge s-gravenhage kent een maatschappij- 25 Te verdelen

Nadere informatie

Hypotheekvormen samengevat

Hypotheekvormen samengevat Hypotheekvormen samengevat Er bestaan in Nederland enkele honderden hypotheekvarianten. Dat lijkt heel veel, maar de meeste varianten zijn afgeleid van een aantal hoofdvormen. Uw eigen wensen en persoonlijke

Nadere informatie

De Hypotheek. De Hypotheekrente. Rentevastperiode. Wat is een hypotheek? Wat zijn de kosten van mijn lening? Variabele rente

De Hypotheek. De Hypotheekrente. Rentevastperiode. Wat is een hypotheek? Wat zijn de kosten van mijn lening? Variabele rente De Hypotheek Je gaat een woning kopen en hebt hiervoor een lening nodig van de bank. In deze toelichting proberen wij je inzichtelijk te maken wat een hypotheek is en wat de meest voorkomende vormen zijn.

Nadere informatie

Vermogensopbouw  gegarandeerde rente. De voordelen op een rij: U wilt een flink bedrag opbouwen. Bijvoorbeeld om eerder te stoppen met werken,

Vermogensopbouw  gegarandeerde rente. De voordelen op een rij: U wilt een flink bedrag opbouwen. Bijvoorbeeld om eerder te stoppen met werken, Goudse Opbouwplan Vermogen opbouwen met een gegarandeerd eindkapitaal U wilt een flink bedrag opbouwen. Bijvoorbeeld om eerder te stoppen met werken, Vermogensopbouw  gegarandeerde rente aanvullingen

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Gouden Handdruk HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Maak optimaal gebruik van uw ontslagvergoeding U heeft bij uw ontslag een financiële vergoeding gekregen van uw werkgever

Nadere informatie

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling De feiten op een rij De beschikbare premieregeling De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling Verzekeraars bieden diverse pensioenregelingen aan, waaraan werknemers

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement POOLS-NEDERLANDSE KULTURELE VERENIGING

Huishoudelijk Reglement POOLS-NEDERLANDSE KULTURELE VERENIGING Huishoudelijk Reglement POOLS-NEDERLANDSE KULTURELE VERENIGING 1. Leden 1.01 Ieder lid heeft recht op: a. een uitnodiging voor toegang tot Algemene Vergaderingen en andere voor de leden georganiseerde

Nadere informatie

Pensioen voor ZZP ers. 12 juni 2015 - AMSTERDAM

Pensioen voor ZZP ers. 12 juni 2015 - AMSTERDAM Pensioen voor ZZP ers 12 juni 2015 - AMSTERDAM 1 Inhoud Een oudedagsvoorziening opbouwen Drie nieuwe initiatieven Fiscaliteiten Vermogensbeheer Uitkering bij Arbeidsongeschiktheid Wat gebeurt er bij Overlijden?

Nadere informatie

SBZ extra. Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars

SBZ extra. Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars SBZ extra Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Waarom sparen bij SBZ? De meeste Nederlandse pensioenregelingen, en zeker ook

Nadere informatie

ONDERLINGE S-GRAVENHAGE

ONDERLINGE S-GRAVENHAGE delen gevoel vertrouwen gevonden avontuur genieten ONDERLINGE S-GRAVENHAGE Momenten vrienden verhuizen afscheid leven huwelijk samen 2 blijdschap verrassing Verzekerde groeikracht Iedereen hoopt op een

Nadere informatie

Geschreven door mr. R.M.J. van Zijp zaterdag, 23 oktober 2010 22:54 - Laatst aangepast donderdag, 09 juni 2011 23:45

Geschreven door mr. R.M.J. van Zijp zaterdag, 23 oktober 2010 22:54 - Laatst aangepast donderdag, 09 juni 2011 23:45 Banksparen Inleiding Als u uw pensioen wilt aanvullen heeft u de keus uit een groot aantal mogelijkheden. Deze website www.pensioenvoordenotaris.nl geeft u objectieve en onafhankelijke informatie over

Nadere informatie

Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek

Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek Opstap Hypotheek 2 Hypotheken 2 Naam product Opstap Hypotheek 3 Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek Een huis kopen. Een spannend avontuur. Daarbij gaat u niet over één nacht ijs. Bij

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 5 november 2015 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG

GROEI NAAR VERMOGEN. Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG GROEI NAAR VERMOGEN Expirerende Lijfrente HOOG RENDEMENT LAGE KOSTEN INFLATIEBESTENDIG Zorgeloos genieten van uw pensioen Er komt een moment in uw leven dat u zonder zorgen wilt gaan genieten van uw pensioen.

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis Klaverblad Verzekeringen Garantie Groei Polis Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

NIEUWSOVERZICHT KABINETSPLANNEN DECEMBER 2012

NIEUWSOVERZICHT KABINETSPLANNEN DECEMBER 2012 NIEUWSOVERZICHT KABINETSPLANNEN DECEMBER 2012 Dat er een nieuwe regering is zal niemand zijn ontgaan. En dat de voorstellen verstrekkende gevolgen hebben ook niet. Het vervelende is dat we nu in een periode

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

De familiebank - vanaf 2013

De familiebank - vanaf 2013 De familiebank - vanaf 2013 Inleiding Sinds 01-01-2013 moet iedere nieuwe lening t.b.v. de eigenwoning worden afgelost, met uitzondering van situaties die vallen onder het overgangsrecht. Omdat banken

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Lenen binnen de familie voor de financiering van de woning

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Lenen binnen de familie voor de financiering van de woning DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Lenen binnen de familie voor de financiering van de woning 1 U kiest zelf waar u een hypotheek afsluit. Wanneer u denkt aan een hypotheek dan denkt

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

www.schuldinfo.nl Pagina 1

www.schuldinfo.nl Pagina 1 Wijziging beslagvrije voet volgens wetsvoorstel wwb Behandeling wetsvoorstel 6 oktober 2011, Tweede kamer ( ) Het hoofdprincipe, die onafhankelijkheid van ouders, vind ik cruciaal. Je ziet dat wat nu gebeurt,

Nadere informatie

Pensioen Aanvullingsplan. Uw pensioeninkomen aanvullen

Pensioen Aanvullingsplan. Uw pensioeninkomen aanvullen Pensioen Aanvullingsplan Uw pensioeninkomen aanvullen Uw pensioeninkomen aanvullen Is uw pensioen straks voldoende om te kunnen blijven leven zoals u dat gewend bent? Of is een aanvulling nodig? Het is

Nadere informatie

Hypotheekvormen samengevat

Hypotheekvormen samengevat Er bestaan in Nederland enkele honderden hypotheekvarianten. Dat lijkt veel, maar de meeste varianten zijn afgeleid van een aantal hoofdvormen. Uw eigen wensen en persoonlijke situatie leiden al vaak tot

Nadere informatie

Geachte lezer, Namens het Bestuur van IFMSA-NL, Hoogachtend, Roel van de Geer

Geachte lezer, Namens het Bestuur van IFMSA-NL, Hoogachtend, Roel van de Geer Geachte lezer, Voor u ligt het beleidsplan van de International Federation of Medical Students Associations The Netherlands (IFMSA-NL) voor het beleidsjaar 2013-2014. Hierin zijn de speerpunten voor het

Nadere informatie

DE LIJFRENTEWIJZER. INHOUD Klik op het onderwerp voor meer informatie. UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het nieuw regime

DE LIJFRENTEWIJZER. INHOUD Klik op het onderwerp voor meer informatie. UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het nieuw regime volgens het oud regime DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het oud regime UW LIJFRENTE KOMT VRIJ Uw lijfrente komt binnenkort vrij. Het is waarschijnlijk een tijd

Nadere informatie

4. Wat moet ik als lid doen om een lijfrenteschenking te verstrekken?

4. Wat moet ik als lid doen om een lijfrenteschenking te verstrekken? VEELGESTELDE VRAGEN OVER DE FINANCIERINGSMOGELIJKHEDEN DOOR LEDEN 1. Zijn er methoden waarbij een lening of schenking voor ons leden fiscaal aantrekkelijk gemaakt kan worden? Ja er zijn enkele financieringsmogelijkheden

Nadere informatie

Productvoorwaarden BLG Aanvullend Pensioen Spaarrekening Geldig vanaf 1 januari 2016

Productvoorwaarden BLG Aanvullend Pensioen Spaarrekening Geldig vanaf 1 januari 2016 Productvoorwaarden BLG Aanvullend Pensioen Spaarrekening Geldig vanaf 1 januari 2016 Dit zijn de Productvoorwaarden BLG Aanvullend Pensioen Spaarrekening. In dit document leest u welke afspraken er gelden

Nadere informatie

Productvoorwaarden Aanvullend Pensioen Sparen

Productvoorwaarden Aanvullend Pensioen Sparen Particulier Pensioen Productvoorwaarden Aanvullend Pensioen Sparen Dit zijn de Voorwaarden Aanvullend Pensioen Sparen. In dit document leest u welke afspraken er gelden voor deze spaarrekening. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN

VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN VERMOGENS BEHEER HYPOTHEEK UW HYPOTHEEK EN BELEGGINGEN IN PROFESSIONELE HANDEN Vermogen opbouwen op een comfortabele manier:

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

TOELICHTING SPECIFIEKE DIENSTEN ZOALS GENOEMD IN HET ABONNEMENT

TOELICHTING SPECIFIEKE DIENSTEN ZOALS GENOEMD IN HET ABONNEMENT TOELICHTING SPECIFIEKE DIENSTEN ZOALS GENOEMD IN HET ABONNEMENT NAZORG HYPOTHECAIR KREDIET EN VERMOGENSOPBOUW BEHEER VERMOGENSOPBOUWPRODUCTEN Archivering van de documenten inzake vermogensopbouwproducten

Nadere informatie

Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen. Kennis en ervaring

Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen. Kennis en ervaring Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen Wat weet u van fiscale en sociale wetgeving? Wat weet u van uw inkomenssituatie als u met pensioen gaat

Nadere informatie

Vragenlijst Particulieren

Vragenlijst Particulieren Vragenlijst Particulieren Naam cliënt Plaats Datum : : : In het kader van de Wet Financiële Dienstverlening (WFD) worden in dit document diverse vragen gesteld ter bepaling van het Klantprofiel van de

Nadere informatie

Voorwaarden Pensioenaanvulling met vaste rente 2008-2013

Voorwaarden Pensioenaanvulling met vaste rente 2008-2013 Voorwaarden Pensioenaanvulling met vaste rente 2008-2013 Inhoudsopgave Begrippenlijst Algemene informatie 1. Wat is de Pensioenaanvulling met vaste rente 2008-2013 (in het kort)? 2. Voor wie is de Pensioenaanvulling

Nadere informatie

Beleving op Schiphol

Beleving op Schiphol Beleving op Schiphol Schiphol wil Europe s preferred airport zijn. Dat lukt aardig: onze nationale luchthaven is ook dit jaar weer verkozen tot de beste van Europa en tot de nummer drie op de wereldranglijst.

Nadere informatie

Huizenprijzen. Rendementen. kunnen stijgen. Of juist dalen. kunnen meevallen. Of juist tegenvallen. UW PENSIOEN

Huizenprijzen. Rendementen. kunnen stijgen. Of juist dalen. kunnen meevallen. Of juist tegenvallen. UW PENSIOEN Huizenprijzen kunnen stijgen. Of juist dalen. Rendementen kunnen meevallen. Of juist tegenvallen. Tegen de tijd dat u met pensioen gaat, weet u één ding zeker: ú heeft uw pensioen goed geregeld. UW PENSIOEN

Nadere informatie

Klantprofiel (deel B)

Klantprofiel (deel B) Klantprofiel (deel B) Persoonlijk, Doordacht & Transparant Klantprofiel (deel B) 1 Inkomenssituatie Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering,

Nadere informatie

De fiscale hoog / laag constructie met banksparen.

De fiscale hoog / laag constructie met banksparen. De fiscale hoog / laag constructie met banksparen. Een hoog / laag constructie is interessant voor mensen die van fiscaal voordeel willen profiteren. Wanneer er eigen vermogen is kan dit vermogen rendement

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2014

Beleidsplan 2013-2014 Beleidsplan 2013-2014 Geachte lezer, Voor u ligt het beleidsplan van International Federation of Medical Students Associations The Netherlands (IFMSA-NL) voor het beleidsjaar 2013-2014. Hierin zijn de

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2009Z02723/2080913600. Kamervragen van het lid Omtzigt

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2009Z02723/2080913600. Kamervragen van het lid Omtzigt De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Deze uitvaartverzekering is onderdeel van uw ABN AMRO Pakketverzekering. Waarvoor is deze verzekering? Met deze verzekering betalen we een bedrag als degene die verzekerd

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie

Een nieuwe baan. Je toekomst uitgestippeld

Een nieuwe baan. Je toekomst uitgestippeld Een nieuwe baan Je toekomst uitgestippeld Colofon Redactie: Syntrus Achmea Tekst: Syntrus Achmea Vormgeving: Vormplan Design bno, Amsterdam 1e druk januari 2008 Deze brochure is met zorg samengesteld.

Nadere informatie

ThomaLife. Financieel inzicht, bepaal uw eigen koers! uw schakel naar zekerheid!

ThomaLife. Financieel inzicht, bepaal uw eigen koers! uw schakel naar zekerheid! ThomaLife Financieel inzicht, bepaal uw eigen koers! uw schakel naar zekerheid! ThomaLife Al onze cliënten hebben financiële doelstellingen voor nu en voor later. U bent er misschien niet iedere dag mee

Nadere informatie

Het Gouden Handdrukplan

Het Gouden Handdrukplan Het is uw gouden handdruk. Daar nemen wij geen risico s mee. Het Gouden Handdrukplan Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in levensverzekeringen, pensioenen

Nadere informatie

Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek

Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek Versie 1.0 Auteur: H.H. (Rico) Geerling FFP 1 Inhoudsopgave Inleiding:... 3 Valkuilen en tips afsluiten hypotheek:... 4 Hypotheekrente... 4 Tips hypotheekrente:...

Nadere informatie

Zaken die niet meer zo zeker zijn

Zaken die niet meer zo zeker zijn Een goed gesprek over Zaken die niet meer zo zeker zijn Met u praten wij vaak over zekerheid. Dat is namelijk ons vak: het organiseren van uw zekerheid. Dat kan op vele manieren. Bijvoorbeeld door verstandig

Nadere informatie

Voorwaarden SNS Lijfrente Sparen

Voorwaarden SNS Lijfrente Sparen Voorwaarden SNS Lijfrente Sparen Versie 1-01-07-2014 Dit zijn de Voorwaarden SNS Lijfrente Sparen. In dit document lees je welke afspraken er gelden voor deze spaarrekening. Bijvoorbeeld dat je met deze

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook!

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! Cursusgids belastingontwijking Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! "Belastingen, leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker". Aldus de slogan waarmee de Belastingdienst ons jarenlang

Nadere informatie

DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT KUNT U DOEN?

DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT KUNT U DOEN? n Laten uitkeren via een DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT KUNT U DOEN? n Laten uitkeren via een UW LIJFRENTE KOMT VRIJ Uw lijfrentekapitaal komt binnenkort vrij. Weet u al wat u met het geld

Nadere informatie

De voorzitter van het bestuur, de heer prof. dr. W. van Voorden, opent de vergadering om 12.00 uur en heet de aanwezigen welkom.

De voorzitter van het bestuur, de heer prof. dr. W. van Voorden, opent de vergadering om 12.00 uur en heet de aanwezigen welkom. Notulen van de Vergadering van Certificaathouders van de Stichting Administratiekantoor van aandelen Ballast Nedam, gehouden op woensdag van 12.00 12.30 uur in Party- en Congrescentrum Artis aan de Plantage

Nadere informatie

De spaarkas. Levenloterij terug van (bijna) weggeweest? Kees van Oostwaard Fiscalist bij Reaal

De spaarkas. Levenloterij terug van (bijna) weggeweest? Kees van Oostwaard Fiscalist bij Reaal Kees van Oostwaard Fiscalist bij Reaal 1 Hoewel de naam anders doet vermoeden, is de spaarkas een vorm van een levens verzekering. Slechts enkele verzekeringsmaatschappijen bieden deze verzekeringsvorm

Nadere informatie

Voorkom verrassingen, regel het pensioen voor uw werknemers verstandig

Voorkom verrassingen, regel het pensioen voor uw werknemers verstandig Loop geen onnodig risico Voor werkgevers Informatie van de Autoriteit Financiële Markten Voorkom verrassingen, regel het pensioen voor uw werknemers verstandig Voor wie is deze folder? Deze folder is voor

Nadere informatie

Hypotheekschuld. Duur 30 jaar. Maandlasten

Hypotheekschuld. Duur 30 jaar. Maandlasten Hypotheekschuld Duur 30 jaar Maandlasten Tijdens de gehele looptijd betaalt u lage maandlasten. U betaalt alleen rente over de lening. Aan het einde van de looptijd blijft de hypotheekschuld bestaan. U

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2010 Algemeen Mijnwerkersfonds Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd Door de huidige dekkingsgraad en de onzekere economische omstandigheden heeft het bestuur, na advies van

Nadere informatie

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges 17 mei 2016 Merel van Vroonhoven Koninklijke Hoogheid, geacht bestuur en geachte leden van de Pensioenfederatie, beste aanwezigen. Hartelijk dank

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan

Pensioen Continu Plan Pensioen Continu Plan Een nettolijfrente oplossing Voor werknemers met een salaris boven 100.000 Per 1 januari 2015 gelden er belangrijke nieuwe regels voor pensioen. Hierdoor bouwen veel werknemers minder

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt IP/97/507 Brussel, 10 juni 1997 Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Groenboek over aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van het bericht Steun voor KLM schadelijk voor Schiphol en Waarom zou je concurrentie KLM tegenhouden??

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van het bericht Steun voor KLM schadelijk voor Schiphol en Waarom zou je concurrentie KLM tegenhouden?? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig idee voor de verbouwing of u wilt een andere hypotheek. Uitstekend! Maar dat heeft ook gevolgen voor uw uitgavenpatroon.

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis Klaverblad Verzekeringen Garantie Groei Polis Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

AOW Aanvullingsplan. Extra inkomen, als uw partner nog géén 65 is

AOW Aanvullingsplan. Extra inkomen, als uw partner nog géén 65 is AOW Aanvullingsplan Extra inkomen, als uw partner nog géén 65 is Het duurt nog even maar wat gebeurt er als u 65 wordt? Hoe ziet uw financiële situatie er dan uit? Kunt u met uw partner verder leven op

Nadere informatie

Uw lijfrente komt tot uitkering. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen

Uw lijfrente komt tot uitkering. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw lijfrente komt tot uitkering verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw lijfrenteverzekering of lijfrenterekening komt binnenkort tot uitkering. Een mooi en belangrijk moment. Jaren geleden heeft

Nadere informatie

Woongarant. Hypotheekbeschermingsplan 2013

Woongarant. Hypotheekbeschermingsplan 2013 Woongarant Hypotheekbeschermingsplan 2013 Woongarant Woongarant staat garant voor onafhankelijke, kwalitatief hoogwaardige dienstverlening. De opgebouwde expertise stelt ons in staat om excellente producten

Nadere informatie

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015

100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente. Versie 19 januari 2015 100K+/Netto Pensioen/Netto Lijfrente Versie 19 januari 2015 Wat is er veranderd per 1-1-2015? Voor 1-1-2015 gold er geen salarisbeperking waarover met pensioen op mocht bouwen. Vanaf 1-1-2015 is wetgeving

Nadere informatie

Welke DGA heeft straks pensioen?

Welke DGA heeft straks pensioen? Welke DGA heeft straks pensioen? WHITEPAPER Gemaakt door: info@tavernemeun.nl www.tavernemeun.nl 0318-518810 Pensioen: een serieuze aangelegenheid De directeur grootaandeelhouder is geen werknemer in de

Nadere informatie

Inhoudstafel. Deel I - Groepsverzekering of IPT. Voorwoord... 1. Inhoudstafel. 1. Schema... 5. 2. Algemeen... 6

Inhoudstafel. Deel I - Groepsverzekering of IPT. Voorwoord... 1. Inhoudstafel. 1. Schema... 5. 2. Algemeen... 6 Inhoudstafel Voorwoord.... 1 Deel I - Groepsverzekering of IPT 1. Schema.................................................... 5 2. Algemeen.................................................. 6 2.1. Waarom

Nadere informatie

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen Naam cliënt : Datum afspraak: Vragenlijst Inkomen Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering, indiensttreding bij een andere werkgever

Nadere informatie

Meer pensioen opbouwen?

Meer pensioen opbouwen? Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Waarom sparen bij SBZ? De meeste Nederlandse pensioenregelingen, en zeker ook die van SBZ,

Nadere informatie

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen Pensioenen: solidariteit en keuzevrijheid Stella Hoff Inhoud Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2 Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen SCP-publicatie Pensioenen:

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet 28 november 2014 Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet Jarenlang was pensioen géén actueel onderwerp. Je kreeg AOW als je 65 was en daarnaast een gegarandeerd pensioen dat via een werkgever

Nadere informatie

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Rabobank. Een bank met ideeën. Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Lees deze brochure zorgvuldig door. U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig

Nadere informatie

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Pagina 1/6 Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Momenteel bouwt u pensioen op bij uw eigen vennootschap. Dit betekent dat de vennootschap recht heeft op premieaftrek voor uw

Nadere informatie

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Pensioen blad voor werknemers maart 2015 Meer inzicht in je pensioen: MET UPO & DE PENSIOENPLANNER 2 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Premie in 2015: PENSIOENPREMIE BLIJFT GELIJK 5 UITNODIGING gratis

Nadere informatie

Analyse AirFrance-KLM

Analyse AirFrance-KLM Analyse AirFrance-KLM 10-11-2010 door het Bestuur Alle zwarte tekst is vooraf gemaakt. Rode tekst is commentaar toegevoegd n.a.v. de analyseavond Algemene informatie Air France-KLM is een Frans-Nederlandse

Nadere informatie

Satuten van het Broederschap der Notariële Studenten te Leiden

Satuten van het Broederschap der Notariële Studenten te Leiden Satuten van het Broederschap der Notariële Studenten te Leiden Naam, Zetel en Doel. Artikel 1. De vereniging draagt de naam: 'Broederschap der Notariële Studenten te Leiden' en is opgericht op twintig

Nadere informatie