Het Innovatieplatform

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Innovatieplatform"

Transcriptie

1

2

3 Het Innovatieplatform Innoveren in het centrum van de macht Met survivaltips voor vernieuwers in de polder Frans Nauta

4 Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt u verkrijgen bij: Sdu Klantenservice Postbus EA Den Haag tel.: (070) Sdu Uitgevers bv, Den Haag Academic Service is een imprint van Sdu Uitgevers bv Ontwerp omslag: Villa Y, Den Haag Zetwerk: Studio Typeface, Lelystad Druk- en bindwerk: Drukkerij Wilco, Amersfoort ISBN NUR 801 Op dit werk is een Creative Commons licentie naamsvermelding niet-commercieel geen afgeleide werken 3.0 Nederland van toepassing. Bonustip: Creative Commons Het Innovatieplatform; innoveren in het centrum van de macht is uitgegeven onder een Creative Commons licentie naamsvermelding niet-commercieel geen afgeleide werken 3.0 Nederland. In gewoon Nederlands: je mag dit boek als pdf-bestand gratis downloaden voor privégebruik, voor het onderwijs en andere niet-commerciële doelen. Mocht je ooit een boek schrijven, gebruik dan ook een Creative Commens licentie. Tegen de tijd dat je boek niet meer in print verkrijgbaar is kunnen mensen het dan nog steeds lezen. Volgens de Creative Commons licentie naamsvermelding niet-commercieel geen afgeleide werken 3.0 Nederland mag de gebruiker het werk kopiëren, verspreiden en doorgeven, onder de voorwaarde van naamsvermelding, voor niet-commerciële doeleinden (daarvan liggen de rechten bij Sdu Uitgevers) en zonder het werk te bewerken. Bij hergebruik of verspreiding dient de gebruiker de licentievoorwaarden van dit werk kenbaar te maken aan derden, door verwijzing naar Alle rechten voorbehouden. Alle auteursrechten en databankrechten ten aanzien van deze uitgave worden uitdrukkelijk voorbehouden. Deze rechten berusten bij Sdu Uitgevers bv. Voor het overnemen van een gedeelte van deze uitgave ten behoeve van commerciële doeleinden dient men zich te wenden tot de uitgever. Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, kan voor de afwezigheid van eventuele (druk)fouten en onvolledigheden niet worden ingestaan en aanvaarden de auteur(s), redacteur(en) en uitgever deswege geen aansprakelijkheid voor de gevolgen van eventueel voorkomende fouten en onvolledigheden. All rights reserved. While every effort has been made to ensure the reliability of the information presented in this publication, Sdu Uitgevers neither guarantees the accuracy of the data contained herein nor accepts responsibility for errors or omissions or their consequences.

5 Inhoud 1 Een dankbare premier 7 2 Het aangekondigde telefoontje 13 3 Why me? 23 4 Haagse Hoffelijkheid 33 5 De toon wordt gezet 45 6 De werkgroep Wijffels 55 7 Kantoor vinden 61 8 Mensen zoeken 67 9 Mijn hoekpand Innovatieplatform aan zee De VVD De tweede vergadering Ambtelijke memo s Fifteen Minutes of Fame Zaagsel onder mijn stoel Maij-Weggen en de inflight call Hoe de tijd zich vult Operatie Klop Klop De sleutelgebieden Werken aan de hamvraag Een korte evaluatie Sponsored by DSM 175 5

6 23 Momenten van eerlijkheid Niet leuk, maar wel leerzaam 191 Verantwoording 195 Dank! 199 Afko s 201 Namenregister 203 6

7 1 Een dankbare premier Beste voormalige leden van het Innovatieplatform, Graag nodig ik jullie namens de voorzitter uit voor een moment om persoonlijk afscheid van elkaar te nemen, op een bijzondere wijze en op een bijzondere plaats. Wij ontvangen jullie graag op 30 januari 2007, van uur bij Atelier Van Lieshout, Keilestraat 43e te Rotterdam. We eindigen met een lichte maaltijd. Ik weet dat deze datum wellicht moeilijk is, maar ik hoop dat u aanwezig kunt zijn. Atelier Van Lieshout maakt grensverleggende kunst, dus een passende omgeving voor onze ontmoeting. Met vriendelijke groet, Jan Peter van den Toren secretaris 7

8 Met die werden de leden van het eerste Innovatieplatform voor de laatste keer bijeen geroepen. Het Atelier Van Lieshout in Rotterdam werd een week van tevoren ingeruild voor Hotel Des Indes in Den Haag. De premier had het druk met de onderhandelingen voor het nieuwe kabinet, waardoor hij geen tijd had om naar Rotterdam te komen. Bijna alle leden waren aanwezig: Joop Sistermans, voorzitter van de Adviesraad voor Wetenschap en Techniek; Maria van der Hoeven, demissionair minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen; Rein Willems, directeur van Shell Nederland en op dat moment nummer 6 op de CDA-lijst voor de Eerste Kamer; Jan Kees de Jager, oprichter/directeur van een softwarebedrijf en bestuurslid van het CDA; Douwe Breimer, voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Leiden; Marieke van Lier Lels, ex-raad van bestuur van Schiphol en nu adviseur en commissaris bij meerdere bedrijven; Herman Wijffels, prominent CDA er, directeur bij de Wereldbank en op dat moment de formateur van het nieuwe kabinet; en natuurlijk Jan Peter Balkenende, alweer bijna vijf jaar minister-president van Nederland. Gerard Kleisterlee, de CEO van Philips, en Alexander Rinnooy-Kan, de bijna-ceo van ING, ontbraken helaas, maar bij elkaar een indrukwekkend gezelschap. Een gezelschap met een bovengemiddelde concentratie van macht, vijftigers, donkere pakken, CDA-leden en BlackBerry s. In september 2003 was ik benoemd als lid en secretaris van het Innovatieplatform en daarmee lid van deze selecte groep Nederlanders. Ik stak wel wat af: net veertig geworden, in mijn gebruikelijke spijkerbroek met een kleurig overhemd zonder stropdas, PvdA-lid. 8

9 De sfeer was informeel in het statige Des Indes, iedereen begroette elkaar hartelijk. Er werd tijdens de ontvangst beleefd geroddeld over de vorming van het nieuwe kabinet, over de vraag of het CDA en de PvdA er deze keer wél uit zouden komen, over wie de nieuwe bewindspersonen zouden worden. En over de vraag of het volgende kabinet een vervolg zou geven aan het Innovatieplatform. Het Innovatieplatform, of IP (spreek uit: Ie-Pee) in het Haagse jargon, was drieënhalf jaar geleden in het leven geroepen om van Nederland een swingend kennisland te maken. Of in de taal van het eerste persbericht, om plannen op (te) stellen en een visie (te) ontwikkelen teneinde een impuls te geven aan innovatie in Nederland als motor van productiviteitsgroei en economische ontwikkeling. Dat deed het IP door vijf keer per jaar te vergaderen. In die vergaderingen werden voorstellen besproken die waren ontwikkeld in werkgroepen. De voorstellen van het IP werden vervolgens als advies naar het kabinet gestuurd. Omdat de minister-president, de minister van OCW en de minister van Economische Zaken (EZ) onderdeel uitmaakten van het Innovatieplatform konden die voorstellen rap goedgekeurd en uitgevoerd worden door het kabinet. Achter de schermen werd het werk gedaan door het projectbureau van het IP. Dat projectbureau stond onder leiding van de secretaris. Die had daardoor een stevige vinger in de pap. Er stonden twee sprekers op het programma: Joep van Lieshout, extravagant kunstenaar, en Jan Peter Balkenende, premier van de Staat der Nederlanden. Van Lieshout had een absurdistische presentatie, bij vlagen hilarisch. In dit soort gezelschappen zou ik graag een volumeknop voor mijn eigen lach willen hebben. Ik lach hard. Het is heel ongemakkelijk als je de enige bent in een gezelschap die moet lachen. Maar Van Lieshout was grappig. Hij had een 9

10 vrijstaat gesticht op een verlaten bedrijfsterrein in Rotterdam en kreeg vervolgens de controlerende instanties over zich heen. Die confrontatie van anarchistische vrijdenkers met de overheidsbureaucratie zat vol kafkaëske taferelen. Het lukte niet om niet te lachen. De minister-president had volgens het programma zo n twintig minuten om ons te bedanken, maar dat liep uit de hand. Hij was drie kwartier aan het woord. Hij roemde de inspanningen van het Innovatieplatform. Vol trots sprak hij over de resultaten. Er was in drieënhalf jaar veel bereikt. Deze groep topmensen had een wezenlijke bijdrage geleverd aan de innovatiekracht van ons land. De minister-president prees zich gelukkig dat zo n uitzonderlijke groep mensen de afgelopen vier jaar met hem en het kabinet had meegedacht. Hij noemde ons de best denkbare adviseurs die een minister-president kan hebben. Na dit algemene dankwoord bedankte hij vervolgens iedereen persoonlijk. Voor iedereen was er een lofzang van een paar minuten: Joop Sistermans om zijn werklust en het succes van de aanpak voor de sleutelgebieden. Herman Wijffels werd geroemd om zijn wijsheid, zijn inspanningen in het platform en nu als formateur. Douwe Breimer voor zijn betrokkenheid en de mooie resultaten die er waren bereikt voor internationale kenniswerkers. Ik werd geprezen om mijn creatieve ideeën en onconventionele aanpak. Je kon aan alles zien dat Balkenende oprecht meende wat hij zei. Nadat hij uiteindelijk iedereen persoonlijk had bedankt stond Douwe Breimer op. Namens de groep wilde hij de complimenten graag teruggeven aan de ministerpresident. Het succes van het IP was te danken aan zijn inspirerende leiding. Doordat hij zijn leiderschap had verbonden aan innovatie waren er doorbraken gerealiseerd. Beimers woorden werden ondersteund door een enthousiast applaus van alle IP-leden. 10

11 Als cadeau ontving ieder lid een beeld van Van Lieshout. Hij had dat beeld in een speciale oplage voor het Innovatieplatform gemaakt. De titel was De Denker. Het was verpakt in een mooi rode leren tas. Mijn beeld had nummer 9/20. In de auto terug naar huis heb ik minstens een kwartier met mijn hoofd geschud. Ik vroeg me serieus af of ik gek was geworden. Zouden deze topmensen oprecht van mening zijn dat er een collectieve topprestatie was geleverd? Waren ze echt tevreden? Was ik de enige van deze groep die heel andere verwachtingen had gehad van het Innovatieplatform? 11

12

13 2 Het aangekondigde telefoontje Soms gebeurt het dat een bestuurder iets nieuws wil of een crisis moet bezweren of allebei. De tijd is dan rijp voor verandering, voor innovatie. Dat gebeurt vrijwel altijd in de vorm van een innovatieproject. Dat is deels om voor de omgeving van de bestuurder te onderstrepen dat er echt iets gaat veranderen, deels is het een manier om te voorkomen dat de vernieuwing sneuvelt in de standaardroutines van de organisatie(s) waar het om gaat. Al snel nadat de bestuurder heeft besloten dat er iets moet veranderen komt de vraag op: wie moet dat leiden? Want bestuurders hebben dan wel veel formele macht, maar nadat ze hun besluit hebben genomen gaat het echte werk pas van start. Uiteindelijk verandert er pas iets als er iemand wordt aangewezen om het project uit te voeren. Voor hun innovatieproject kiezen bestuurders bij voorkeur iemand die van verandering houdt, die heeft laten zien dat hij/zij goed in het onderwerp zit en die de belofte van een frisse wind in zich draagt. De persoon in kwestie krijgt een mooie titel: projectleider, programmadirecteur of secretaris. Je zult voor dit soort banen zelden een advertentie vinden waarop je kunt solliciteren. Het is typisch iets waarvoor 13

14 je gevraagd wordt. Dat gebeurt meestal in de vorm van een aangekondigd telefoontje, gevolgd door het echte telefoontje. Door dat aangekondigde telefoontje weet je dat het echt belangrijk is. Op maandagochtend 11 augustus 2003 kreeg ik zo n aankondigingstelefoontje. Op dat moment was ik voorzitter van een denktank: stichting Nederland Kennisland. Samen met Joeri van den Steenhoven had ik in 1999 de stichting opgezet. Joeri was de secretaris, Hans Westerhof de penningmeester. We hadden alle drie politicologie aan de Universiteit van Amsterdam gestudeerd. Hans en ik waren jaargenoten, lichting 1986, Joeri was drie jaar jonger. Kennisland was een denktank met een ambitieus doel: Nederland een slimmer land maken. De noodzaak daarvan leek ons evident. Sinds de jaren zeventig had eenvoudig, laaggeschoold werk in hoog tempo Nederland verlaten, op zoek naar goedkopere plekken in de wereld. Een steeds groter deel van onze werkzame bevolking werkte met zijn hoofd in plaats van met zijn handen. Die ontwikkeling was Nederland min of meer overkomen, zonder dat we daar echt actief werk van hadden gemaakt. Echter, net als voor de landbouw of de industrie waren er volgens ons condities te creëren waaronder de kenniseconomie maximaal tot bloei zou komen. We zagen ons gelijk onder andere in het ontbreken van recente, internationale succesverhalen van Nederlandse bedrijven. In nieuwe groeimarkten was ons land opvallend afwezig. Een paar voorbeelden: Apple was in 1975 een bedrijfje met twee medewerkers. De mobiele telefonietak van Nokia was in 1992 ongeveer tien procent van de totale omzet van de onderneming. In 1964 reden de oprichters van Nike met een busje langs atletiekbanen in de Verenigde Staten om hun nieuwe sportschoenen te laten testen door 14

15 atleten. De lijst van dit soort succesvolle nieuwe ondernemingen is lang. Het geringe aantal Nederlandse namen op die lijst leek ons de kern van het probleem: de kenniseconomie is de broedplaats van toekomstig economisch succes. Nederland dreef teveel op het succes uit het verleden. Op maandagochtend 11 augustus 2003 zaten Joeri en ik in de auto, onderweg naar Zoetermeer. Voor het eerst sinds de oprichting van Kennisland (KL) was het ons gelukt om een afspraak te krijgen met de minister van Onderwijs, Maria van der Hoeven. Toen onze secretaresse belde reden we net de Schipholtunnel in. Ze belde om te vertellen dat minister-president Jan-Peter Balkenende mij persoonlijk zou gaan bellen op mijn mobiele telefoon om half een vandaag. Het werkt, zo n aankondigingstelefoontje, ik was meteen onder de indruk. Waar ging Balkenende me over bellen? De week ervoor had ik hem voor het eerst gesproken. Er waren vijf mensen uitgenodigd om met de premier te brainstormen over het nationale innovatiebeleid. Balkenende had zich bij de vorming van zijn tweede kabinet laten overtuigen dat het tijd was voor verandering op innovatiegebied. Nederland moest innovatiever worden en daarvoor wilde hij zich spiegelen aan de succesvolle aanpak die Finland had gevolgd. In het regeerakkoord van het nieuwe CDA-VVD-D66 kabinet stond daarom dat Nederland een Innovatieplatform zou krijgen. Naar Fins model zou dat onder leiding staan van de minister-president zelf. De samenstelling was nog niet bekend, maar dat het een zeer select gezelschap van topmensen zou worden was al wel duidelijk. We waren als Kennisland apetrots op dat Innovatieplatform. Het was precies waar we al sinds 1999 aan werkten: 15

16 de kenniseconomie en innovatie hoog op de politieke agenda krijgen. Beter dan dit kon eigenlijk niet. We waren ook erg in onze nopjes met de referentie aan Finland in het regeerakkoord. Op dat moment waren we eigenlijk de enige club die echt zijn best had gedaan om te doorgronden hoe de Finnen zich sinds de jaren tachtig hadden opgewerkt van een achterstandsland tot de meest innovatieve economie van Europa. Ons onderzoek liet zien dat het Finse succes geen toeval was, maar het resultaat van twintig jaar gedegen beleid. De Finnen hadden in 1985 de Science and Technology Policy Council (STPC) ingesteld en dat werd door de Finnen gezien als het startpunt voor hun succes. Gezien onze kennis over de Finse aanpak en onze pleidooien voor een Nederlandse variant van de STPC was het begrijpelijk dat ik uitgenodigd was voor de brainstorm. Het was geen leuke brainstorm. Sterker nog, het was geen brainstorm. De sfeer was formeel, waardoor er geen gesprek ontstond. Het waren vijf minicolleges van de genodigden, waarna Balkenende samenvatte wat er gezegd was en het woord gaf aan de volgende spreker. Op de een of andere manier lukte het niet om een gesprek op gang te brengen. Ik deed wel een paar pogingen, maar het leek wel alsof we allemaal te geïmponeerd waren door de setting om de formele sfeer te doorbreken. Zonder interactie ontstaan er in zo n bijeenkomst geen nieuwe ideeën. Ik kan er slecht tegen, dat stijve gedoe. Waar ik wel erg veel plezier aan had beleefd was de voorbereiding. Om enigszins beslagen ten ijs te komen ging ik voor mezelf een A4 tje met wat bullets schrijven. Dat liep al schrijvend nogal uit de hand. Binnen een paar uur had ik in acht pagina s een compact actieprogramma voor het eerste jaar Innovatieplatform geschreven. De schrijfexercitie had als gevolg dat ik veel zin kreeg om me vast te bijten in dat 16

17 Innovatieplatform. Ik zag het helemaal voor me, een hoogwaardige denktank van de minister-president over de kenniseconomie. Acht pagina s is wat veel om naar voren te brengen in een brainstorm, dus ik besloot de notitie vooraf naar alle deelnemers te laten sturen. Wat ik ook leuk vond was dat we met Nederland Kennisland inmiddels doorgedrongen waren tot het niveau van de minister-president. Het was dan wel een saaie brainstorm, maar dat ik daar aan tafel zat was een vorm van erkenning waar ik en heel Kennisland aan hadden gewerkt. Daar hadden we vier jaar eerder bij de oprichting van gedroomd. Alleen al dat ik daar zat was een bekroning op vier jaar heel hard werken met een jong, enthousiast en creatief team op een te krap budget. En nu ging de premier mij dus persoonlijk bellen. Waarover? Het vervolg van de rit naar Zoetermeer speculeerde ik daarover samen met Joeri. We zagen drie opties. De eerste was dat Balkenende zich persoonlijk af wilde melden voor de presentatie van ons onderzoek naar de toestand van het land, de Kenniseconomie Monitor Balkenende had via zijn persoonlijk medewerker Jack de Vries laten weten dat hij begin september graag het eerste exemplaar van de Monitor in ontvangst zou nemen. De tweede optie was dat hij nog een paar vragen had over de brainstorm van vorige week. De derde optie was dat hij me zou vragen om zitting te nemen in het Innovatieplatform, maar dat laatste leek ons erg onwaarschijnlijk. De avond ervoor was het gesprek met de minister van onderwijs nog het event van de week. We waren er al een hele week zenuwachtig over. We hadden een paar ideeën voor nieuwe projecten die we aan Van der Hoeven voor wilden leggen. Ook hadden we een paar suggesties voor het Inno- 17

18 vatieplatform, waar Van der Hoeven hoogstwaarschijnlijk lid van zou worden. Ze reageerde positief op veel van onze suggesties, maar zonder concrete toezeggingen. Tijdens het gesprek dwaalden m n gedachten regelmatig af naar het aangekondigde telefoontje. Waar ging Balkenende over bellen? Na het gesprek bracht een kamerbewaarder ons naar een lege vergaderkamer waar we konden wachten tot Balkenende belde. Na vijftien minuten ging de telefoon over. Ik dacht: Cool blijven, niet meteen opnemen en liet de telefoon drie keer overgaan. Met een zo kalm mogelijke stem zei ik: Met Frans Nauta. Dag meneer Nauta, u spreekt met de secretaresse van minister-president Balkenende, kan ik u met hem doorverbinden? Ja hoor. Het is even stil. Dag Frans, met Jan-Peter!, klonk het helder en opgewekt door de telefoon. Dag Jan-Peter. Wat kan ik voor je doen? Nou Frans, zoals je weet gaat het Innovatieplatform binnenkort van start onder mijn leiding! Ik wil je vragen om lid te worden! Dat vind ik een hele eer. Natuurlijk wil ik dat. Mooi. Nou leek het ons een goed idee om jou de secretaris te maken van het Innovatieplatform, omdat we daarvoor een onconventioneel en creatief iemand nodig hebben. Zou je daarvoor voelen? Ja, natuurlijk wil ik dat doen!, was mijn lichtelijk verbouwereerde antwoord. Maar er ging meteen een alarmbel af. Ik wilde niet fulltime in Den Haag werken. Dat was niet een inspirerende omgeving voor mij. Dus zei ik: Ik wil het wel doen, mits ik het kan combineren met mijn werk bij Kennisland. 18

19 Dat is prima, maak snel een afspraak met mijn ambtenaren om de dingen te regelen. Oké, dat zal ik doen. Goed Frans, dan ga ik nu verder om de andere leden van het platform te bellen. We spreken elkaar snel! Dat was het, een gesprek van twee minuten en ik was secretaris van het nationale Innovatieplatform. Toen ik ophing waren we er even stil van. Onze grote droom: in het centrum van de macht. We hadden vier jaar lang, met permanente geldschaarste, dag en nacht gewerkt om uit te vogelen wat de goede knoppen waren om van Nederland een slimmer land te maken. Nu konden we aan die knoppen gaan draaien. Zo begon mijn project als secretaris en lid van het nationale Innovatieplatform. Ik had het totaal niet aan zien komen. Er waren nogal wat redenen om mij niet te benoemen. Ik was geen CDA-lid, sterker nog, ik was PvdA-lid. Tijdens de verkiezingscampagne in de eerste maanden van 2003 was mijn naam in de Volkskrant verschenen als adviseur van Wouter Bos. Dat was amper waar, maar dat kon Balkenende niet weten. Ik was geen insider in het Haagse spel. Ik was geen gevestigde naam. Dat de keus desondanks uiteindelijk op mij was gevallen was voor mij zo ongeveer de grootst denkbare eer: projectleider van zo n prestigieus project! Niet eerder was er in de geschiedenis van de Staat der Nederlanden zoveel macht en reputatie samengekomen in een adviescommissie. Het had wel iets van een comité van nationale redding, zoals het NRC Handelsblad het later omschreef. Wie wilde daar nou niet de secretaris van zijn? Een van de eerste mensen die ik belde om het heugelijke nieuws te melden was Roel in t Veld. Roel was lid van 19

20 de Raad van Toezicht van Kennisland en in veel opzichten mijn mentor. Het was een typisch Roel-gesprek: twee minuten. Hij was verrast door mijn benoeming, vond dat een bemoedigend signaal. Kennelijk wilde Balkenende echt iets met het platform. Het gesprek eindigde met een opdracht. Wat er ook gebeurt, hou een dagboek bij. Schrijven! Elke dag! les: Voer een stevig gesprek onder vier ogen Mijn enthousiaste Ja, natuurlijk wil ik dat doen! was een grote vergissing. Ik kende Balkenende helemaal niet, Balkenende kende mij niet. Ik had tot op dat moment niets met hem, ik had niet op hem gestemd en ik was geen fan van zijn politieke partij. Het belangrijkste in een innovatieproject is dat de opdrachtgever en de projectleider elkaar blind vertrouwen. Dat ontstaat niet vanzelf als je elkaar nog niet kent, dat moet je opbouwen. Het begint met heldere afspraken tussen de opdrachtgever en de uitvoerder. Die afspraken maak je in een stevig gesprek onder vier ogen. Daarin spreek je af hoe je omgaat met conflicten (in de buitenwereld dek je elkaar blind, onder vier ogen zeg je elkaar ongenadig de waarheid), hoe je met elkaar communiceert (bijvoorbeeld een wekelijkse belafspraak en update, een tweewekelijks half uurtje onder vier ogen, eens per maand een breder overleg) en de minimale faciliteiten (kantoor in de buurt van de opdrachtgever, ondersteuning, budget). les: Doe het helemaal of helemaal niet Terugkijkend was mijn antwoord op de vraag van de minister-president nogal ambivalent. Impliciet had ik gezegd: 20

21 Ja, ik wil het doen, maar ik wil er niet fulltime aan werken, meneer de minister-president. Het is het antwoord van iemand die er niet helemaal in gelooft. Als de minister-president, de wethouder of je directeur je belt voor zoiets dan doe je het helemaal of je doet het helemaal niet. Een groot veranderproject vergt het volle commitment van jou en van je opdrachtgever. Omgekeerd: als je minister(-president), wethouder of directeur bent en je zoekt iemand voor een groot en belangrijk project, neem dan nooit genoegen met iemand die de klus maar half wil doen. Als je iemand ten huwelijk vraagt neem je daar ook geen genoegen mee. Grote projecten vergen een lotsverbondenheid: ga samen ten onder of maak samen het succes. Grote veranderprojecten roepen per definitie veel weerstand op. Die overwin je alleen als de opdrachtgever en de projectleider er allebei in geloven. 21

22

23 3 Why me? Waarom had uitgerekend ik de vraag gekregen om secretaris van het IP te worden? Voor het antwoord op die vraag heb ik een aanloop nodig, die begint in het najaar van Het is rond middernacht, en ik zit met een goede vriend in mijn stamcafé: De Doelen (annex Oorlam), op de hoek van de Kloveniersburgwal en de Staalstraat in Amsterdam. Op dat moment was de lobby van wegenbouwers en distributiebedrijven, verenigd in de vereniging Nederland Distributieland, op zijn hoogtepunt. Er werd druk gelobbyd voor grote projecten die de staat miljarden zouden kosten: de Betuwelijn, de vijfde baan van Schiphol, de tweede Maasvlakte, de HSL-Zuid, de HSL-Oost, de tweede sluis bij IJmuiden en een groot aantal snelwegen. Bij elkaar goed voor zo n 100 miljard gulden (45 miljard euro), als je de te verwachten kostenoverschrijdingen meerekende. Ik had eind jaren tachtig als assistent van een Amsterdamse wethouder van dichtbij gezien hoe die lobby werkte. Het was niet bepaald mijn wereld, zakelijke mannen in blauwe pakken met de geur van geld. Ze huurden dure consultants in zoals McKinsey en de Boston Consulting Group om hun belangen te onderbouwen met dikke rapporten. 23

24 Als je die rapporten moest geloven dan was de Nederlandse economie volledig afhankelijk van de hoeveelheid containers in de Rotterdamse haven en de hoeveelheid vliegtuigen die er op Schiphol landden. Een container of een vliegtuig minder betekende zo ongeveer een economische crisis. Zonder de Rotterdamse haven en Schiphol als mainports was ons land ten dode opgeschreven. Dat soort verhalen werd altijd onderbouwd met economische en verkeerskundige modellen. Ik had in 1991 van dichtbij gezien hoe je met rekenmodellen kon jokken. Als ambtenaar van de Milieudienst van Amsterdam moest ik me verdiepen in de Milieu Effect Rapportage voor de tweede Coentunnel. Het was een rapport van zo n driehonderd pagina s, gemaakt door adviesbureau DHV, in opdracht van Rijkswaterstaat. Het rapport had ongetwijfeld meer dan gulden gekost. Ik besloot om niet vooraan maar achteraan te beginnen, in de bijlagen. Na een half uurtje had ik het hele rapport ondersteboven gehaald. Niet met briljante analyses, maar gewoon met een zakrekenmachine van twintig gulden. Er bleken enorme optelfouten in de tabellen te zitten, soms wel met marges van vijftig procent. Dat hele rapport kon zo de prullenbak in. Mijn directeur schreef dat in niet mis te verstane bewoordingen aan zijn bazen, het college van burgemeester en wethouders. Tot mijn stomme verbazing negeerde het college de brief en keurde de gemeente Amsterdam de aanleg van de tweede Coentunnel goed. Het was echt fascinerend: de gemeente stemde willens en wetens in met een project van 800 miljoen gulden terwijl de onderbouwing aantoonbaar niet deugde. In 1993 zaten mijn vriend en ik dus in café Oorlam, ons verbazend over het gemak waarmee de asfaltlobby politieke steun verwierf voor een stapel plannen met een prijs- 24

25 kaartje van 100 miljard gulden. Feitelijk ging het om 100 miljard rijkssubsidie voor een milieuonvriendelijke, ruimteverslindende en in veel opzichten laagwaardige sector van de Nederlandse economie. Het idee achter Nederland Distributieland was om Nederland een verzamelplaats voor zoveel mogelijk containers te maken. We zagen ook dat de tegenlobby van de milieubeweging niet effectief was. De milieubeweging was alleen maar tegen. Wie ergens tegen is komt na drie keer in de media over als een zeurpiet, hoe sympathiek Wijnand Duyvendak als actievoerder van Milieudefensie ook was. Onze conclusie was: om te winnen moest je ergens voor zijn. Je moest een alternatieve besteding hebben voor die 100 miljard gulden. Ik kon me wel een leuker land voorstellen: Nederland als een verzamelplaats van creatieve geesten. Een plaats waar nieuwe ideeën opbloeien en omgezet worden in nieuwe producten en diensten. Een plek die rijk is aan kennis in plaats van containers. Een kennisland in plaats van een distributieland. We begonnen hardop na te denken welke coalitie van belangen Nederland Kennisland moest dragen. We kwamen uit op de ICT-sector, de hogescholen en universiteiten en de milieubeweging. Tevreden over deze mooie analyse bestelden we bij barman Maarten ons volgende biertje en gingen we over naar het volgende onderwerp. Vier jaar later waren vrijwel alle plannen van Nederland Distributieland politiek geregeld. In die periode zapte ik op een avond langs alle tv-zenders. Ik bleef hangen bij een discussie met twee Kamerleden van de zittende paarse (PvdA- VVD-D66) coalitie. Die toonden zich uiterst tevreden over hun economische beleid. Dus Nederland kon op hen rekenen: in een volgend kabinet wilden ze voortbouwen op dat succes. 25

26 Ik werd kwaad. Was Nederland Kennisland nou nog steeds niet opgericht? De rest van de avond besteedde ik online. Via zoekmachines probeerde ik iets te vinden wat op Nederland Kennisland leek, maar het was er nog niet. De domeinnaam was zelfs nog vrij. In een opwelling besloot ik die aan te vragen. Vele maanden later ik was het al bijna vergeten kreeg ik de brief dat ik de eigenaar was van kennisland.nl,.com,.net en.org. Toen besloot ik om het idee serieus te gaan nemen. In juli 1998 zat ik bij de notaris om de akte te passeren van Stichting Nederland Kennisland. Vanaf dat moment was ik voorzitter van een onafhankelijke denktank om Nederland te helpen ontwikkelen tot een sleutelregio in de internationale kenniseconomie op een manier die economisch en maatschappelijk meerwaarde oplevert. In januari sloot Joeri van den Steenhoven zich aan bij het idee en kwam er echt tempo in. In oktober 1999 was de oprichtingsvergadering. Zoals dat gaat: van het een kwam het ander. We zaten al vrij snel bij ministers en Kamerleden aan tafel met ons verhaal over de toekomst van Nederland. Waarom? Omdat we daar ons best voor deden en vonden dat we een goed idee hadden. Omdat politici altijd op zoek zijn naar iets nieuws. En omdat we er heel aardig in slaagden om onszelf belangrijk te laten lijken. We hadden een comité van aanbeveling in het leven geroepen en we reisden stad en land af om dat gevuld te krijgen met klinkende namen. Na een paar maanden zaten daar onder andere Roel Pieper, Maurice de Hond en Lodewijk de Waal in. Die mensen leenden hun naam en dat hielp. Als Joeri en ik uitgenodigd werden voor een chic diner met topmensen, bijvoorbeeld in de Ridderzaal, maakten we van tevoren een spreadsheet met de belangrijkste mensen die we wilden spreken. Die verdeelden we onder elkaar en in de trein terug naar Amsterdam vergeleken we onze scores. Zo bouwden we ons topnetwerk uit. 26

2008 Sdu Uitgevers bv, Den Haag Academic Service is een imprint van Sdu Uitgevers bv

2008 Sdu Uitgevers bv, Den Haag Academic Service is een imprint van Sdu Uitgevers bv Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt u verkrijgen bij: Sdu Klantenservice Postbus 20014 2500 EA Den Haag tel.: (070) 378 98 80 www.sdu.nl/service 2008 Sdu Uitgevers bv, Den Haag Academic Service

Nadere informatie

Bibliotheek Mysterie

Bibliotheek Mysterie Bibliotheek Mysterie Eerste druk, 2014 2014 Nicole van Oudheusden isbn: 9789048432257 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

RESULTAATGERELATEERDE

RESULTAATGERELATEERDE erde OVER NO CURE NO PAY RESULTAATGERELATEERDE BELONING Resultaatgerelateerde beloning Over no cure no pay OVER NO CURE NO PAY RESULT AATGERELATEERDE BELONING RESULTAATGERELATEERDE BELONING 02 Resultaatgerelateerde

Nadere informatie

Het instappen in de Paranormale Wereld

Het instappen in de Paranormale Wereld Het instappen in de Paranormale Wereld Eerste druk, 2014 2014 Johanna de Vos isbn: 9789048432189 nur: 728 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze

Nadere informatie

Irma Steenbeek VERSTAG

Irma Steenbeek VERSTAG Irma Steenbeek VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Het 5V- proces van Appreciative Inquiry is een uitstekend instrument voor het houden van een waarderend gesprek of interview. Je kunt de stappen in het

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Jolan. Jolanda Omvlee (42),

Jolan. Jolanda Omvlee (42), Jolan Jolanda Omvlee (42), getrouwd met Ron (48), moeder van Lise (10) en Emmely (6) is directeur van Compassion. Ze geeft leiding aan 38 personen, haar contacten gaan internationaal. 22 tekst Wieteke

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

-RKQ/HHUGDP3YG$µ-HNXQWQLHWYRRUHHQKDEEHNUDWVRSGH HHUVWHULM]LWWHQ

-RKQ/HHUGDP3YG$µ-HNXQWQLHWYRRUHHQKDEEHNUDWVRSGH HHUVWHULM]LWWHQ -RKQ/HHUGDP3YG$µ-HNXQWQLHWYRRUHHQKDEEHNUDWVRSGH HHUVWHULM]LWWHQ Bezuinigingen? Welke bezuinigingen? John Leerdam reageert enigszins geïrriteerd op de vraag hoe het voelt om als politicus tegenover oud-collega

Nadere informatie

Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen

Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen Partij 1: Kassa Belbus Partij 2: Matras Advies Nederland 1: Waarom kunt u mevrouw Groeneveld niet gewoon haar geld terugbetalen?

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

zomer Vakantie zomer

zomer Vakantie zomer NieuwsBrief nr.3, 2011 Naar Binnen Beste lezer, Het is weer tijd voor de zomer. In het midden van Nederland is afgelopen week de zomervakantie begonnen. De kinderen hebben zes weken geen school. Zes weken

Nadere informatie

Informatie over de. Landelijke Koepel Wmo-raden

Informatie over de. Landelijke Koepel Wmo-raden Informatie over de Landelijke Koepel Wmo-raden Inhoud De landelijke Koepel Gegevens van de Koepel Lidmaatschap van de Koepel Meer informatie? Inschrijfformulier Zomer 2015 2 1. informatie over de landelijke

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Rona Jaffe Van alles het beste

Rona Jaffe Van alles het beste Van alles het beste Rona Jaffe Van alles het beste Vertaald door Petra C. van der Eerden Uitgeverij De Arbeiderspers Amsterdam Antwerpen Copyright 1958 Rona Jaffe Copyright Nederlandse vertaling 2011

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 21 501-30 Raad voor Concurrentievermogen Nr. 147 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

DE INVLOED VAN HET INTERNET OP DE NEDERLANDSE EXPORT HOE HOUDEN WIJ ONZE VOORSPRONG VAST?

DE INVLOED VAN HET INTERNET OP DE NEDERLANDSE EXPORT HOE HOUDEN WIJ ONZE VOORSPRONG VAST? DE INVLOED VAN HET INTERNET OP DE NEDERLANDSE EXPORT HOE HOUDEN WIJ ONZE VOORSPRONG VAST? COLOFON Voor lezingen en meer informatie over deze uitgave benadert u de auteur: Geert J. Nijkamp Apartado de Correos

Nadere informatie

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren.

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren. Fase 1 Reflectie week 1 Wat gedaan De eerste week meteen alleen voor een nieuwe klas en een nieuwe les opstarten. Hoe zullen de leerlingen reageren? Hoe hoog is het niveau? Hoe is de werkhouding? Zijn

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT MdV De begroting is wederom een knap staaltje werk waar door heel veel medewerkers in dit huis veel energie en vakmanschap in is gestoken. Dat verdient waardering, zowel richting college als richting al

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

LESBRIEF 7. Leerlingen

LESBRIEF 7. Leerlingen LESBRIEF 7 Leerlingen LES 7 - NETWERKHOTSPOTS? Netwerken kan altijd en overal dus waar ga je heen? Netweken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk. Dat netwerk groeit

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat politieambtenaar S. van de Politieacademie voorafgaand aan het sollicitatiegesprek met verzoeker op 14 februari 2008, informatie heeft ingewonnen over een

Nadere informatie

Scheiding privé en werk

Scheiding privé en werk Scheiding privé en werk We leven in een tijd waarin werk en privé steeds meer door elkaar lijken te lopen. Veel mensen zijn ook in hun vrije tijd bereikbaar voor hun baas. De andere kant van de medaille

Nadere informatie

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia archeologen, Tuinstraat 27a, 1544 RS Zaandijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Phantasmagoria The Wonderer

Phantasmagoria The Wonderer Phantasmagoria The Wonderer Eerste druk, mei 2012 2012 Mathijs Schaap Illustraties en ontwerp: Mathijs Schaap isbn: 978-90-484-2441-2 nur: 312 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7 Jaarverslag 2013 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Publiciteit en activiteiten 4 Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5 Kennisontwikkeling 6 Interne organisatie 7 Financiën 8 2 Voorwoord Samen

Nadere informatie

Voorbeeld conferentiedag MEDEZEGGENSCHAP, (N)IETS voor MIJ?

Voorbeeld conferentiedag MEDEZEGGENSCHAP, (N)IETS voor MIJ? Voorbeeld conferentiedag MEDEZEGGENSCHAP, (N)IETS voor MIJ? Informatiemiddag voor allen binnen VWS die betrokken zijn bij beleid, strategie en medezeggenschap 1 maart 2005 van 13.30 tot 16.30 uur in Apollozaal

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen

Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen Inspiratie voor Nieuwe Business Modellen Bijeenkomst bij Eneco in kader van onderzoek naar Nieuwe Business Modellen De noodzaak om te veranderen is onmiskenbaar. Burgers, bedrijven en overheid zoeken naar

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

LESBRIEF 6. Leerlingen

LESBRIEF 6. Leerlingen LESBRIEF 6 Leerlingen LES 6 - NIEUWE MENSEN LEREN KENNEN De kunst van het handen schudden en andere praktische vaardigheden Netwerken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk.

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Gemeente Dronten geeft je de ruimte

Gemeente Dronten geeft je de ruimte Gemeente Dronten en OR hand in hand naar het Nieuwe Werken Gemeente Dronten geeft je de ruimte Door: Martine van Dijk en Robert Berk, A+O fonds gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman De gemeente Dronten

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Computer Club Weesp. Zomer

Computer Club Weesp. Zomer Zomer Computer Club Weesp 2011 De Computer Club Weesp is een Vereniging die is opgericht door vijf enthousiaste vrijwilligers die veel vrije tijd hebben gestoken in het op zetten van een club voor de minder

Nadere informatie

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle'

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik symposium kenniscentrum Technologie 'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik presentatie dr. Marijn Molema, lectoraat Area Development, Windesheim: Clusterpolitiek in

Nadere informatie

Researchverslag: rituelen Joanna Siccama GAR1-B 11-10-2014 leraar: Harald Warmelink

Researchverslag: rituelen Joanna Siccama GAR1-B 11-10-2014 leraar: Harald Warmelink Researchverslag: rituelen Joanna Siccama GAR1-B 11-10-2014 leraar: Harald Warmelink Inleiding Om onderzoek te doen naar rituelen is het in eerste plaats belangrijk om te definiëren wat een ritueel is.

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

"Winterdutje" weer voorbij

Winterdutje weer voorbij Museum SMAAK is een tijdelijk museum door senioren, voor iedereen in het indrukwekkende en historische pand van het Pieters en Bloklands Gasthuis, Amersfoort centrum. Het museum is precies een maand open:

Nadere informatie

Taal op niveau Schrijven Op weg naar niveau

Taal op niveau Schrijven Op weg naar niveau Taal op niveau Schrijven Op weg naar niveau 1F Naam: Groep: Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Annemieke Struijk Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: Elma Draaisma en Willem

Nadere informatie

We zijn heel blij dat we onze bouwdroom hebben gevolgd. www.sibomat.be

We zijn heel blij dat we onze bouwdroom hebben gevolgd. www.sibomat.be We zijn heel blij dat we onze bouwdroom hebben gevolgd. www.sibomat.be Meestal gaat het zo: huisje, boompje, beestje. Zo ging het ook voor Serge V. en Sabine D. Ze woonden al achttien jaar in hun zelfgerenoveerde

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne.

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Bij research Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Opdracht 1 Stagelogboek De eerste dag heb ik bij Ron Steijvers stage gelopen en die is project leider ontwikkelaar, vooral

Nadere informatie

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan Aftellen naar de Toekomst 10 opwindende voorstellen om door te gaan Tekst: Eelco Koolhaas en Kees Le Blansch Vormgeving: Machiel Pleijsier en Dennis Wijmer Video: Jasper Masthoff Muziek: Bart Kiers Leve

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over een buitengewoon opsporingsambtenaar van de gemeente Utrecht. Datum: 9 juli 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over een buitengewoon opsporingsambtenaar van de gemeente Utrecht. Datum: 9 juli 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over een buitengewoon opsporingsambtenaar van de gemeente Utrecht. Datum: 9 juli 2014 Rapportnummer: 2014/073 2 Wat is er gebeurd? Karim1 heeft een koeriersbedrijf.

Nadere informatie

Mét code voor 11 online video s!

Mét code voor 11 online video s! Mét code voor 11 online video s! 5 Voorwoord Mijn eerste kennismaking met de bijbelstudies van Beth Moore was in 2006 in onze gemeente in Amerika. Mijn echtgenoot Mark had kort daarvoor zijn baan opgezegd

Nadere informatie

De drijfveren zijn ontwikkeld en aangeleverd door Coert-Jan Tomassen van CJT for Sales: Coert-Jan Tomassen info@cjtforsales.com www.cjtforsales.

De drijfveren zijn ontwikkeld en aangeleverd door Coert-Jan Tomassen van CJT for Sales: Coert-Jan Tomassen info@cjtforsales.com www.cjtforsales. Drijfveren Tool 1.0 Carolien van Herrikhuyzen www.cforcycling.nl www.cforcycling.com carolien@cforcycling.nl Om wat handvaten te hebben voor een gesprek met ons begeleidingsteam bij het formuleren van

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

Integraal, sectoraal of per programma

Integraal, sectoraal of per programma Verslag VNG-bijeenkomst over effectieve overeenkomsten met werkgevers Zoetermeer, 19 december 2012 Bijeenkomst effectieve overeenkomsten met werkgevers Vanwege de energie die in bijeenkomsten van het bestuurlijk

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

koploper Oktober/ November 2013

koploper Oktober/ November 2013 koploper NIEUWS Oktober/ November 2013 Kinderboekenweek De kinderboekenweek was erg leuk, het ging over sport. Wij moesten een sport bedenken voor meneer GertJan. Zijn knie deed zeer en toen moest hij

Nadere informatie

Overzicht gespreksonderwerpen uit de afgelopen IP-vergaderingen

Overzicht gespreksonderwerpen uit de afgelopen IP-vergaderingen Bijlage 1 Overzicht gespreksonderwerpen uit de afgelopen IP-vergaderingen Vergadering van 7 juli Sociale innovatie Gesproken over sociale innovatie. Er is een eerste gesprek geweest tussen leden van de

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v.

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v. Zero-e b.v. Ariane 20-2 3824 MB Amersfoort Rabobank IBAN NL96 RABO 011 338 4149 BIC RABONL2U K.v.K. 273 417 94 BTW NL 820 680 102 B01 Elske van de Fliert vandefliert@zero-e.nl http://www.zero-e.nl http://nl.linkedin.com/in/elskevandefliertzeroe

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

#3. Zuidwest drenthe in beweging.

#3. Zuidwest drenthe in beweging. APR 2012 NIEUWSBRIEF ONDERSTEBOVEN Naar een klantgerichte organisatie met kleinschalige teams #1. Ondersteboven gaan is: van en met elkaar leren! Het lijkt misschien een vorm van een Loesje (Liefde is:

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP AGENDAPUNT 2 De Raad van Bestuur zal een toelichting geven op het jaarverslag van de

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Wetten van oorzaak en gevolg

Wetten van oorzaak en gevolg Wetten van oorzaak en gevolg Eerste druk, april 2012 2012 John Warnas isbn: 978-90-484-2372-9 nur: 718 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes?

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? December 2007 / Januari 2008 Door: Marco Bouman, Impulse, Strategie & Marketing Februari 2008 2008 Marco Bouman, alle rechten voorbehouden Het is niet

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel.

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel. Een geslaagde super grote kenniskring! `We hebben ontzettend veel van de dag opgestoken, het heeft ons een heel aantal nieuwe inzichten gegeven, de dag was heel rijk aan informatie en een mooie impuls

Nadere informatie

Rapport. Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen. Datum: 22 januari 2013. Rapportnummer: 2013/007

Rapport. Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen. Datum: 22 januari 2013. Rapportnummer: 2013/007 Rapport Verslag van Rapport over een klacht over de SVB te Amstelveen Datum: 22 januari 2013 Rapportnummer: 2013/007 2 De klacht en de achtergronden De Nationale ombudsman ontving in het voorjaar van 2012

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Actueel beleidsplan Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut E vrienden@hubrecht.eu 2014-2016 1.1 Inleiding Naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek

Nadere informatie