Blik op de toekomst. Reorganisatie De Key. Complexe fusie geslaagd. case uitgelicht. OR én bestuurder aan het woord case uitgelicht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Blik op de toekomst. Reorganisatie De Key. Complexe fusie geslaagd. case uitgelicht. OR én bestuurder aan het woord case uitgelicht"

Transcriptie

1 n u m m e r 1, n a j a a r Blk op de toekomst case utgelcht Reorgansate De Key OR én bestuurder aan het woord case utgelcht Complexe fuse geslaagd mede dankzj bjdrage OR Duvelse dlemma s Gedragscode OR Het Neuwe Werken aanbod or-cursussen 2012

2 We s ATIM? Blk op de toekomst Met een team van gedreven professonals bedt ATIM praktsche ondersteunng aan ondernemngs raden. Onze denstverlenng rust op twee pjlers: opleden en advseren. Actvteten de n elkaars verlengde lggen en elkaar versterken. Vanut de advespraktjk hebben we een goed beeld van de actuele thema s de spelen n organsates en de kenns behoefte van ondernemngsraden. Heraan ontlenen onze open-cursusdagen en opledngen hun 2012 wordt ook voor de medezeggenschap een spannend jaar. Ingezette bezungngen bj de overhed zullen steeds tastbaarder worden. Dt zal net alleen gevolgen hebben voor de overhed en de zorg, maar ook andere sectoren raken. Ondertussen stormt het n euro-land en s het de vraag of de munt gaat overleven. Consumentenvertrouwen neemt af, de groe komt tot stlstand. Voldoende om over te somberen. En al de ontwkkelngen zullen n het komende jaar ook doordrngen tot overleg tafels van ondernemngsraden en bestuurders. Je kan er makkeljk van n je schulp krupen. Toch s het belangrjk om de blk op de toekomst te rchten. In dt magazne wllen we u laten zen hoe wj met de toekomst bezg zjn: voortdurend sleutelend aan de kwaltet van onze densten. Op zoek naar mogeljkheden om medezeggenschap effectever en effcënter te maken. Aan de hand van een paar cases krjgt u nzcht n de verschedenhed n onze aanpak van advestrajecten. Er zjn meerdere wegen de naar Rome leden. We wllen u ook meer nzcht geven n wat wj doen en wat ons beweegt. Het jaaroverzcht 2011 laat zen dat we op verschllende nveaus actef zjn. U vndt ook een paar voornemens voor 2012: opzet van een busnessschool voor goed overleg en optmalseren van ons kwaltetssysteem. En vanzelfsprekend vndt u een utgebred overzcht van onze cursussen en tranngen. Kortom een magazne dat u meer zcht geeft op waar wj mee bezg zjn en wat ons beweegt. En om de oprukkende somberhed engszns te weerstaan hebben we gekozen voor een zonng uterljk. Drecteur Advesbureau ATIM praktsche karakter. Het werkt ook andersom: opledngs actvteten (bjvoorbeeld coachng of n-company tranngen) kunnen deel utmaken van een advestraject. Update magazne met o.a. 4 Wonngcorporate De Key OR en bestuurder over de reorgansate 8 Wat deed ATIM n 2011: een overzcht 10 De telefoongds en Gouden Gds Een complexe fuse van concurrenten 13 Gedragscodes OR 14 De meerwaarde van een cameraman 16 Duvelse dlemma s 17 Vertrouweljkhed, ja, nee Is OR-werk rendabel? 19 Het Neuwe Werken 20 Neuw: Busness School Cursuskatern 21 tranng, adves, coachng? 22 Cursuskalender Open Cursusdagen en praktsche nformate 25 Cursusomschrjvngen 39 Het kernteam van ATIM Update s een utgave van Advesbureau ATIM. Postbus 107, 3720 AC Blthoven, tel , fax , colofon Tekst en redacte Advesbureau ATIM Scrpt unlmted (Luuk de Sujck) Ontwerp en opmaak Scrpt unlmted (www.scrptunlmted.nl) Druk Roto Smeets Grafservces Utrecht Oplage 5500 exemplaren Advesbureau ATIM. December 2011 adverteren Adverteren n Update Wlt u adverteren n Update? Neem voor nformate over de mogeljkheden en tareven contact op va of

3 kort Structurele kwaltetsverbeterng opledngen ATIM Uteraard worden álle cursussen en opledngen van ATIM stelselmatg geëvalueerd, zowel door curssten als docenten. Het kan nameljk altjd beter, en het móet ook altjd beter. De op- en aanmerkngen worden gebrukt om de kwaltet van de producten te verbeteren: dat geldt net alleen voor het open aanbod, maar ook voor de maatwerkproducten en advestrajecten. Toch gng de aanpak ATIM net ver genoeg. Reden voor advseur en opleder Marjon de Grave om nu eens net alleen bj klanten, maar ook n egen hus aan de slag te gaan. Met resultaat. Kwaltetszorg was al een nteressegebed van Marjon De Grave toen zj samen met enkele collega s een paar jaar geleden een bassopledng OR wlde ontwkkelen. ATIM klopte voor ondersteunng aan bj een autortet op het gebed van het ontwkkelen van opledngen en currcula: het expertsecentrum IVLOS van de Unverstet Utrecht, dat tegenwoordg deel utmaakt van het Centrum voor Onderwjs en Leren van de unverstet. We waren onder de ndruk van het kwaltetssysteem dat we toen hebben gebrukt om de opledng vorm te geven. Al snel ontstond bj ons het dee om dat ook op onze bestaande opledngen toe te passen. Inhoud, leerdoelen, leeractvteten, toetsen Met haar collega Mrjam Kousbroek paste Marjon de methode vervolgens toe op de leergangen Ambteljk Secretars toen deze deels neuw werden ontwkkeld en deels opneuw moesten worden gecertfceerd. Wj waren razend enthousast over de resultaten en dat sloeg over op onze collega s. Zeker toen edereen de concrete resultaten kon zen. De leergangen, en later ook verschllende andere opledngen ut ons open aanbod, werden er écht veel beter van. Het systeem dat we toepassen, gaat ut van een nauwe samenhang tussen nhoud, leerdoelen, leeractvteten en toetsen. Met name de koppelngen tussen leerdoelen en leeractvteten zjn crucaal. Daarmee samen hangt het toetsen n rume zn: oefenngen, dscusse, maar ook testen. Als je de leerdoelen scherper formuleert, veranderen de leeractvteten en worden de ook scherper gesteld. Wat dat voor onze klanten n de praktjk betekent? Dat wj op de vragen de zj stellen, nog betere antwoorden kunnen geven. Nog betere opledngen, dus. Daarvan ben k stellg overtugd. c o n g r e s Neuwe vormen van organseren en medezeggenschap Net als n 2010 en 2011 organseert ATIM met enkele collega-bedrjven ook n 2012 weer het congres Neuwe vormen van organseren en medezeggenschap. Lees meer over edte 2012 op pagna 15. Meten s weten Je kunt wel zegen dat je voor kwaltet gaat, maar dan moet je het ook bewjzen. En dat wllen we nu gaan doen, met de hulp van onze curssten. Natuurljk, wj hebben een GBIO-erkennng en het GBIO scant edere zes maanden va een representateve toets de kwaltet van onze cursussen. En we scoren daarbj heel goed. We s er nou net trots op een gemddelde van 9...? Maar dat s voor ATIM net genoeg. We wllen dudeljker en drecter feed-back van onze klanten. Daarom hebben we een neuw kwaltetmeetsysteem opgezet. Om er aan bj te dragen dat we zelf voortdurend alert zjn en ons kunnen verbeteren. Op dt moment wordt de laatste hand gelegd aan dt systeem. De nbreng van onze curssten s daarbj crucaal. Neuw kwaltetsmeetsysteem We gaan onze klanten dre keer vragen om een dgtale vragenljst n te vullen. Eén of twee weken voorafgaand aan de cursus, een paar dagen na de cursus en rum twee maanden na de cursus. De eerste keer gaat het vooral om de vraag of dudeljk s wat de leerdoelen zjn en over de egen voorberedng. De tweede keer gaat over de cursus zelf. De derde keer gaat utendeljk om het effect van de cursus n de dageljkse praktjk. We wllen n de toekomst ook bestuurders bevragen over hun ervarngen. Internet Het systeem werkt va nternet. Curssten krjgen va e-mal een code van ons waarmee ze de verschllende vragenljsten kunnen nvullen. Per vragenljst kost het nvullen net meer dan enge mnuten. De resultaten worden bj afgesproken eva lua tes van cursussen meegenomen. Perodek zullen we de overall-resultaten publceren. 3

4 case utgelcht De Amsterdamse wonngcorporate De Key beheert rum wonngen, be drjfsrumtes en kantoor panden. De wo nngbouw verengng heeft een bloeende geschedens van meer dan 140 jaar achter zch, maar kwam net als veel andere snel groeende wonngbouwverengngen begn 2010 n zwaar weer terecht, onder meer door de kredet- en vastgoedcrses de hun nvloed hadden op de ambteuze order portefeul le van de corporate. R e o r g a n s a t e e n H e r s t r u c t u r e r n g D e K e y Ondernemngsraad beter op de hoogte dan meng corporatedrecteur Voor het voortbestaan van De Key waren n 2011 een grootscheepse reorgansate en een herstructurerng van het bedrjf van groot belang. De Key moest de kosten met twntg procent verlagen en het personeels bestand met bjna een kwart nkrmpen van 450 naar 350 fte. Gezen de ernst van de stuate was er bovenden grote haast. Voor de ondernemngsraad bete kende het een perode waarn n korte tjd adves moest worden gegeven over een groot aantal ngrjpende beslssngen bnnen het bedrjf. Daarom deed de OR een beroep op ATIM voor ondersteunng. 4

5 case utgelcht D e o n d e r n e m n g s r a a d : Er komt zoveel op je af dat buten de gebaande paden gaat de vakbonden. Maar we zjn er wel nauw bj betrokken geweest, vertelt Wm de Waard. Al de commsses kwamen afzonderljk bj elkaar, maar we hadden uteraard ook plenare bjeenkomsten. Al op de eerste bjeenkomst werd vastgesteld waarut het utendeljke adves moest bestaan. Van Hecke: De kernvraag was: waar gaat het om? Onze advseur pelde het daarna af. Heel down to earth. Dt s geen probleem, dat s geen probleem, dus dat s klaar. Daardoor konden we ons al snel toesptsen op de delen waarover we het oneens waren of waarover we ets meer wlden zeggen n het belang van het bedrjf of de werknemers. Wm de Waard: Utendeljk zjn we er n geslaagd de ondernemngsraad meer te laten zjn dan de optelsom van de ndvduele leden. Voorztter Wm de Waard en ambteljk secretars Crstel van Hecke zjn maar net engszns tot rust gekomen na de hectsche perode de de ondernemngsraad van de Amsterdamse wonngcorporate De Key eerder dt jaar meemaakte. Toch kunnen zj nog net op hun lauweren rusten. Met name van aprl tot jun waren het pekmaanden, kjkt De Waard terug. Half aprl kwam de formele advesaanvraag, half jun moest het adves er lggen. Dan ljkt de klus geklaard, maar dan start het reorgansatetraject pas. Ook nadat end dt jaar de organsate grotendeels s gezet, moeten we dat nog bljven bewaken. De voorberedng van de OR begon ove rgens eerder dan n aprl. In januar werd dudeljk dat De Key boven zjn stand leefde en het groemodel dat al een jaar of ten werd gehanteerd, net meer houdbaar was, vertelt De Waard. De Amsterdamse wonngcorporate moest flnk wat afboeken en de bakens verzetten naar een meer consolderende aanpak. Ook werd dudeljk dat dat net kon zonder ontslagen en een forse kostenreducte. De Waard: In februar lag er al een plan van aanpak om te komen tot 20% mnder kosten en van 450 naar 350 man personeel te gaan. Ook moest de organsate op de schop. Voor de vakleden bj onderhoud veranderde er net zoveel, maar bj afdelngen als fnancën en projectontwkkelng wel. De afdelngen waren snds 2000 het hardst gegroed. Egenljk zjn we vanaf dat moment al met de voorberedng gestart, vult Crstel van Hecke aan. Daardoor konden we half aprl, toen de formele advesaanvraag er lag, een vlegende start maken. We zjn daarbj door het bedrjf goed gefaclteerd. We kregen utleg over de bedrjfsvoerng, over hoe de fnancën n elkaar steken, over socale plannen, over reorgansates. Crstel van Hecke: We hebben dre externe advesbureaus om een voorstel gevraagd. We hebben ATIM gekozen omdat ut hun plan gevoel voor de context sprak. Ook was al n februar dudeljk dat de OR zch door een externe advseur moest laten begeleden. Van Hecke: Er komt zoveel op je af dat buten de normale paden gaat. We hebben dre bureaus om een voorstel gevraagd. Met name het plan van aanpak dat ATIM voorstelde, sprak ons aan. Daar sprak gevoel voor de context ut. Groepsproces Om geen onnodg werk te hoeven doen, werd de OR n commsses verdeeld de zch verdepten n de deelonderwerpen fnancën, reorgansate, socaal plan en communcate. Over het socaal plan hebben we zelf net te hoeven onderhandelen, dat gebeurde door De Waard: Al snel bleek dat we ook behoefte hadden aan reflecte op ons functoneren tjdens de bjeenkomsten. Wat dragen we als groep bj? Wat dragen we ndv dueel bj? Ook dan s een onafhanke ljke advseur van grote meerwaarde. Ut endeljk zjn we er mede daardoor n geslaagd de ondernemngsraad meer te laten zjn dan de optelsom van de ndv duele OR-leden. En hebben we net alleen een goed adves neer gelegd, maar ook als OR stappen gezet. We zjn ons meer bewust geworden van het groepsproces. Waarderng De nzet van de Ondernemngsraad ledde tot waarderng. Net alleen bj het personeel, maar ook bj de drecte. De Waard: Tjdens een bjeenkomst voor het voltallge personeel zjn we onlangs haast n het graf geprezen. Drecteur Rob Haans noemde ons een geweldge OR en beter op de hoogte dan meng corporatedrecteur. Daar had k wel gemengde gevoelens bj. Je kent het spreekwoord wel: boer pas op je kppen als de vos de passe spreekt. Je zou als personeelsld zo maar kunnen denken dat er een opzetje was tussen de drecte en de OR. Maar zo lag het echt net. Overgens s dat ook bj het personeel gelukkg wel dudeljk gebleven, constateert Van Hecke. We hebben veel posteve reactes gehad. Iedereen was zch er wel van bewust dat ngrjpen onvermjdeljk was. We hebben zo dudeljk mogeljk gecommunceerd. Va de normale communcatekanalen zoals ntranet, maar ook contactmomenten n het proces ngebouwd voor overleg en utleg. Voor de presentate van ons conceptadves hebben we een nloopspreekuur gehouden. Ook daarvan s druk gebruk gemaakt. Al met al s het hele proces goed verlopen. 5

6 case utgelcht D e d r e c t e u r : Onze OR s op dt moment zeker een van de best geïnformeerde ondernemngsraden van Nederland Dat ongemakkeljke gevoel bj de OR snap k wel. Zo kjkt de algemeen drecteur enkele weken later terug op de bjeenkomst waarop hj het personeel van de corporate wlde bjpraten over de stand van zaken tjdens de reorgansate. Maar k kon er echt net omheen dat complment te maken. De OR heeft, net als de bonden, enorm bjgedragen aan het welslagen van de hele operate. En de s gewoon zeer succesvol geweest. Vorg jaar lagen de kosten nog boven de 50 mljoen euro, nog n dt reorgansatejaar komen we waarschjnljk al ut op een verlagng met 5 mljoen euro, en volgend jaar komen we zoals de bedoelng s onder de 40 mljoen. Perspectef De bjeenkomst was vooral bedoeld om het toekomstperspectef te schetsen. Tjdens een bjeenkomst met het personeel n oktober had algemeen drecteur Rob Haans van De Key zoveel lovende woorden voor de ondernemngsraad van de Amsterdamse wonngcorporate dat de OR-leden zch er bjna ongemakkeljk onder voelden. Ik denk dat de OR van De Key beter s geïnformeerd dan meng corporatedrecteur, stelde Haans. Mede dankzj de OR heeft De Key dt jaar een enorme stap kunnen zetten naar een sterke toekomst. Haans: Tj dens zo n reorgansate- en bezu ngngs traject s er uteraard vooral veel aandacht voor wat er ms s bnnen het be drjf. Zeker als er gedwongen ontslagen vallen. Maar er lonkt weer een mooe toekomst voor het bedrjf. Een toekomst de meer gercht s op consoldate dan op expanse. Bnnen dre jaar hebben we weer voldoende vlees op onze botten. Terug naar de kerntaken? Ja, maar dat klnkt te negatef. Dan ljkt het alsof we net voorut wllen kjken en we alleen nog socale wonngbouw nastreven. Maar dat s zeker net het geval. We rchten ons op goed en betaalbaar wonen voor onze doelgroepen. Net alleen voor de laagste nkomensklassen, maar bjvoorbeeld ook voor studenten en mensen met een mdden-nkomen. Rob Haans: De OR heeft een complment verdend, want zj heeft enorm bjgedragen aan het welslagen van de hele operate. En de s gewoon zeer succesvol geweest. Bnnenkomer Rob Haans maakte per 1 januar 2011 de overstap van de Volkskrant naar De Key en stond als algemeen drecteur meteen voor de taak een grootscheepse reorgansate te leden. Zonder ervarng bnnen de corporatewereld. Maar wel met reorgansates en veranderngstrajecten, lacht hj. Ik was bj de Volkskrant boventallg nadat we werden overgenomen door De Persgroep. Daar zaten al genoeg drecteuren. Ik heb nog wel de reorgansate na de overname geled en de overgang van de krant naar het klenere formaat. Ik had geen dee wat k na de Volkskrant wlde doen, k wst alleen dat het maatschappeljk relevant moest zjn en complex genoeg. Nou, dat s met deze baan zeker gelukt. Ik voel me her erg op mjn plaats. Haans: Een ondernemngsraad moet ter zake kundg zjn. Als je dat op orde hebt, wordt de beslutvormng beter, en het bovenden voorkomt dat mensen n sentmenten vervallen. Ondersteunng Haans maakte meteen werk van de ondersteunng van de ondernemngsraad n het beslutvormngsproces. Net alleen de externe ondersteunng, maar ook ntern. We zjn drect begonnen met cursussen aan de ondernemngsraadsleden. Over hoe de fnancën van corporates n elkaar ztten. Dat s nameljk zelfs voor fnanceel onderlegde mensen behoorljk complex. En over allerle andere relevante onderwerpen. Een ondernemngsraad moet ter zake kundg zjn. Als je dat op orde hebt, wordt de beslutvormng beter. Het voorkomt bovenden dat mensen n sentmenten vervallen. Een van de grootste bedregngen voor het slagen van het reorgansateproces was het enorme tempo waarn het zch moest afspelen. We zjn n januar van start gegaan, n jun lag er een postef adves van de OR, met een aantal esen de nog hebben bjgedragen aan de utendeljke kwaltet van de besluten. En uteraard aan het draagvlak bnnen de organsate. Medezeggenschap n zjn beste vorm. Daarom was het complment aan de OR tjdens de bjeenkomst vorge maand absoluut welgemeend en dk verdend. 6

7 case utgelcht j 0 v a n s a a s e o v e r h e t r e o r g a n s a t e t r j a c t b j d e k e y : De combnate van begeledng en leren s goed gelukt Wat volgens mj heel goed gelukt s? De combnate van begeledng en leren. De ondernemngsraad had de taken bj de start van het traject verdeeld: één groep rchtte zch op de vraag n hoeverre er sprake was van fnancële noodzaak tot ngrjpen. Een andere groep rchtte zch op een beoordelng van de plannen voor de nrchtng van de neuw voor gestelde organsate. En er was een groep de de taak had bj te dragen aan een passend socaal plan. We organseerden voor de fnancële groep korte ntenseve sesses waarbj kenns en nformate werd utgewsseld. De resultaten werden vastgelegd n nottes. De tjd tussen de sesses werd gebrukt om vragen te stellen over zaken de ondudeljk waren. De controller was daarbj een belangrjke nformatebron voor de fnancële gegevens. Stapsgewjs kreeg de ondernemngsraad steeds meer grp op de cjfers. Utendeljk kon een gefundeerd oordeel worden gegeven over de fnancële noodzaak tot reorganseren. Van organsatescan naar overall-adves Een soortgeljk traject werd gevolgd bj de groep de de organsate moest beoordelen. De tjd tussen de sesses werd gebrukt om vragen te stellen aan bestuurder en drecteuren. Eerst werd een organsatescan gemaakt: deze maakte dudeljk wat de sterke en zwakke punten van de organsate waren. Iedere sesse werd verankerd n een notte. Door ordenng en structurerng van de gegevens kon de ondernemngsraad beter beoordelen of de voorgestelde organsate-nrchtng zou bjdragen aan de oplossng van be staande problemen. De tjd tussen de sesses werd gebrukt om vragen te stellen aan bestuurder en drecteuren. Door de resultaten van de sesses te verankeren n nottes groede langzamerhand een overall-adves. Met de groep socaal plan werd onderzocht welke regelngen gebrukeljk zjn, en welke voor De Key wenseljk zouden zjn. De groep zorgde ook voor een goede afstemmng met de vakbonden en was als toehoorder aanwezg bj het overleg tussen vakbonden en bestuurder. Jo van Saase: Ik ben het eens met Rob Haans: het s een goede OR. En k wl daaraan toevoegen: het was ook goed overleg. De vele contactmomenten gaven ook nzcht n de nterne communcate. Regelmatg werd feedback gegeven op de effectvtet van het overleg. Intensef leertraject Al met al net alleen een stevg adves als endproduct, maar ook een ntensef leertraject voor alle betrokkenen. De motvate en de nzet van de leden van de ondernemngsraad was bjzonder hoog. Het gegeven dat door Raad van Bestuur, drecteuren en management rumhartg nformate werd verstrekt, droeg zeker bj aan het resultaat. Ik ben het eens met Rob Haans: het s een goede OR. En k zou daaraan wllen toevoegen: het was ook goed overleg. n e u w e c u r s u s Jaarrekenng Wonngcorporate moeljk te doorgronden In de afgelopen perode zjn nogal wat corporates n de - fnancële - problemen gekomen. Soms waren deze te voorzen, soms zjn ze het gevolg van snelle veran derngen op de wonngmarkt. Voldoende redenen voor de ondernemngsraad om de vnger aan de fnancële pols te houden. Gezen het bjzondere karakter van de jaarrekenng van een corporate organseert ATIM een eendaagse cursus Jaarrekenng lezen voor Wonngcorporates. De cursus wordt gegeven aan de hand van de egen jaarrekenng. Fnancële gegevens zullen worden vergeleken met benchmarks van het CFV. Het resultaat van deze cursus zal zjn dat u n staat bent om de grote ljnen van de jaarrekenng te begrjpen. U weet n eder geval hoe uw corporate er voor staat. Lees meer over deze cursus op p. 35 Voor het ontcjferen van de fnancële jaarrekenng van wonngcorporates s soms haast een decodeermachne nodg... 7

8 Hoe zag ons jaar erut? Waar held ATIM zch mee bezg n 2011? We geven u graag een ndruk van onze actvteten aan de hand van onderstaande tjdsljn. januar februar maart aprl me jun januar Groot onderhoud Net als edere organsate vergt ook onze nterne samenwerkng regelmatg onderhoud. Gedurende twee dagen n januar oefenden wj n feedback geven en ontvangen. We tranen onze klanten daarn, maar de lessen zjn beter over te brengen als je ook zelf ervaart hoe het s. Het waren ntenseve lessen. Msschen was de kern: respect en rumte. We hopen dat u er ets van merkt. februar Vsualseren In februar bredden we ons team ut met een cameraman, Mck Aalbers. Dt past n onze opvattng dat opledngen meer beeldend moeten worden. Maar ook om andere redenen kozen we voor een cameraman: voor het leveren van professonele vdeo-feedback en het ontwkkelen van nstructe flmpjes. februar 5e edte SOM In februar vond de afron dng van de 5e edte van de SOM plaats. Vanaf de start heeft ATIM een bjzondere band met deze bassopledng voor medezeggen schapstraners (een landeljk verplchte opledng voor edereen de n het GBIO-crcut start als medezeggenschapstraner). Net alleen omdat ATIM regelmatg kanddaten aflevert, maar ook omdat ATIM één van de trekkers s bj de opzet en organsate van de SOM. We felcteerden n eder geval Yvonne Kok, Chrs taan Groen en Truus Trezenberg met het door hen behaalde certfcaat. Lees meer op p. 14 zoek ook op Youtube: advesbureauatm maart Informatemddag Pensoenakkoord Op 17 maart vond samen met Pensoenadvesbureau Clarck Lane en Peacock een nfor matemddag plaats over het Pensoenakkoord. De 80 deelnemers werden bjgepraat over de laatste stand van zaken en de gevolgen de het pensoenakkoord zal heb ben voor pensoen rege lngen. Op de webste van ATIM vndt u een vertal flmpjes waarn de stand van zaken met betrekkng tot het pensoen akkoord wordt uteengezet. aprl tranng gemeente Apeldoorn In grote organsates met veel medezeggenschapsorganen s het vaak een grote utdagng om nzcht verkrjgen n elkaars werk en gebruk te maken van elkaars krachten. Regelmatg organseren wj cursussen en tranngen voor grote organsates met veel mede zeggen schappers. Naast aandacht voor samen werkng en nformate-utwsselng s er dan veel aandacht voor nhoudeljke onderwerpen. In aprl vond een tweedaagse tranng plaats voor alle medezeggenschappers van de gemeente Apeldoorn. me topdrukte In me was het bj ons topdrukte. Onze 12 advseurs/ opleders haastten zch van de ene naar de andere klant. Overgens opmerkeljk omdat me voor een deel ook een vakantemaand s. Met name op het opledngsfront bljkt het steeds moeljker om de drukte te voorspellen. Gelukkg beschkken wj over een netwerk van 7 free lance opleders de ATIM goed vertegenwoordgen: bjna allemaal hebben ze al enge jaren ervarng bj ATIM. jun Het Neuwe Werken Op 17 jun ontvngen we 40 klanten de zch wlden verdepen n Het Neuwe Werken. Het s net alleen een kweste van thuscomputeren en bezungng op hus vestngskosten. Het s ook en msschen vooral een organ sate vraagstuk. De deelnemers gngen naar hus met veel tps en voldoende stof voor dscusse. cursusnfo p. 32 jun Congres Neuwe vormen van organseren en medezeggenschap ATIM staat graag vooraan als het gaat om verneuwngen n de medezeggenschap. In nteracte met onze klanten wordt gezocht naar een flexbele nvullng van de medezeggenschap. Vanzelfsprekend waren we één van de organsatoren van het congres Neuwe vormen van organseren en medezeggenschap dat op 27 jun plaatsvond n de Fabrque te Maarssen. We verzorgden workshops over arbedsverhoudngen, opstellngen en rondrezen. Het congres werd bezocht door rum 300 deelnemers waarvan een groot deel bestuurders en HR-mensen. 8

9 ATIM n 2011 jul augustus september oktober november december jul LAS III ATIM verzorgt al 25 jaar leergangen voor ambte ljk secretarssen. Het werk van de ambteljk secretars wordt steeds veelesen der. Om tegemoet te komen aan de wens van ambteljk secretarssen om zch ook te ontwkkelen tot nhoudeljk advseur werd na een lange voorberedng de Leergang AS nveau III, gelanceerd. Deze s nmddels gecertfceerd door de VASMO. Inmddels mogen we ons verheugen n een toenemende belangstellng voor deze leergang. De leergang s ontwkkeld n samenspraak met een aantal ambteljk secre tarssen; prak tsche toepasbaarhed staat voorop. ze cursusnfo op p.36 en 37 augustus Summer School De meeste opledngen lggen stl n jul en augustus, terwjl er just dan vaak rumte s om er eens goed voor te gaan ztten. Wj lanceerden dan ook de Summer School. Een combnate van leren en plezer. Onderdeel van de meerdaagse cursus was een bezoek aan de Parade n Utrecht. september Studedagen WOR BVE-sector Snds het voorjaar 2011 s n de BVE-sector de WOR van toepassng. ATIM bedt ondersteunng n de vorm van tranngen en opledngen. Op 29 en 30 september partcpeerden we n de studedagen georganseerd door het landeljk platform ROC s. oktober OR-lve congres Met dre workshops (Organsateveranderng, Het Neuwe Werken, OR en gedragsregels) leverden we een bjdrage aan het OR-Lve congres dat op 12 en 13 oktober plaatsvond n de Jaarbeurs te Utrecht. Het congres, dat tegeljk met Performa werd georganseerd, werd bezocht door rum 500 mensen. Een groot deel daarvan was werkzaam als HRM-functonars. oktober Workshop vakanteregelng Op 27 oktober ontvngen we 35 deelnemers n onze workshop over de neuwe vakanteregelng. Naast utleg over de neuwe regelng, werd veel aandacht gegeven aan de zaken waar een ondernemngsraad en/of bestuurder moet denken n de overgangsfase. december Atm.eu De verneuwde webste wordt n gebruk genomen. Deze maakt het onze klanten mogeljk om zelf de egen gegevens actueel te houden. Ook wordt een neuw kwaltetsmeetsysteem gestart. ze p. 3 december Young potentals Voor de groep Young Potentals n de medezeggenschap zullen wj starten met een socal meda groep. Wj hebben utgesproken deeën over leer- en ontwkkelwensen. Wj wllen deze graag toetsen aan de opvattngen en deeën van de Young Potentals: medezeggenschappers tot max maal 35 jaar oud. Wlt u zch opgeven mal dan naar: november Onderzoek Al gerume tjd loopt bj ATIM een onderzoek naar de mate waarn bestuurders zch verantwoordeljk voelen voor de kwaltet van de medezeggenschap. De verantwoordeljkhed wordt wel gevoeld, s één van de voorlopge concluses, maar er bestaat een enorme schroom om zch actef met de organsate van de OR te bemoeen. Bestuurders zjn heel terughoudend n het leveren van commentaar op de werkwjze of nterne organsate van de ondernemngsraad, ze bemoeen zch nauweljks met de kanddaatstellng en stellen nauweljks esen aan de kwaltet van het werk. We hopen n de loop van het volgend jaar utgebreder verslag te kunnen doen. 9

10 case utgelcht De Telefoongds Nog net geen 125 jaar na de utgave van de eerste gds voor telefoonabonnees werd De Telefoongds n 2003 verzelfstandgd van KPN. In 2009 gng het bedrjf samen met de belangrjkste concurrent n Nederland: Gouden Gds. De actvteten van De Telefoongds vnden tegenwoordg vooral op nternet plaats met producten als webstes, zoekmachne marketng en smartphone apps. Maar, zoals het bedrjf zelf op zjn webste zegt: n de bass draat het nog steeds om hetzelfde, mensen en bedrjven met elkaar verbnden. c o m p l e x e f u s e d e t e l e f o o n g d s m e t g o u d e n g d s Harmonsate van arbedsvoorwaarden was een enorme klus Het samengaan van De Telefoongds en Gouden Gds verlep n 2009 net zonder slag of stoot. Om te bepalen of de beoogde fuse mocht doorgaan, moest de Nederlandse mededngngsautortet NMa toestemmng voor de fuse geven. De toestemmng kwam n de laatste week van augustus Omdat de twee partners per 1 januar 2009 samen van start moesten gaan van de NMa, was de tjdsdruk daardoor enorm. Ook voor de ondernemngsraad de op veel onderdelen een adves moest utbrengen. D e o n d e r n e m n g s r a a d : In het begn was de communcate erg lastg Er kwam nogal wat bj kjken, voorafgaand aan de fuse tussen De Telefoongds en Gouden Gds n Twee bedrjven de jarenlang elkaars belangrjkste concurrenten waren n een medalandschap dat vrjwel met de dag veranderde. Twee partjen bovenden met zeer verschllende bedrjfs culturen waarut toch een neuw, eensgeznd en sterk bedrjf De Telefoongds moest worden opgebouwd. De ondernemngsraden speelden een belangrjke rol n het bjzondere fuseproces. Ambteljk secretars Manuela van Baal en voorztter Harry Hogers kjken er met tevredenhed op terug. 10

11 case utgelcht Hoewel van meet af aan dudeljk was dat de ondernemngsraden van De Telefoongds en Gouden Gds een belangrjke rol zouden krjgen n het fuseproces van hun bedrj ven, maakten externe omstandgheden dat net makkeljk. Vooral het fet dat de NMa toestemmng voor de fuse moest geven, zorgde voor een moeljke start. Daardoor was de communcate met name n het begn erg lastg, hernnert Manuela van Baal zch. Er was veel gehemznng hed tot end augustus de verlossende mededelng van de NMa kwam. Afspreken n een soort clean rooms, op neutraal terren, ver genoeg weg van bede bedrjven om net door collega s te worden gezen. We hebben dre bureaus een presentate laten doen en ATIM had van de dre het beste zjn huswerk gedaan. Omdat de vakbonden bj bede bedrjven nauweljks aanhang hebben, zat de neuwe OR ook aan tafel voor de onderhandelngen over het socaal plan en de harmonsate van de arbedsvoorwaarden. Hogers: Dat bleek met het oog op de tjdsdruk een voordeel, het heeft het proces zeker versneld. Wj ztten toch mnder dan de bonden n een bepaald stramen en wlden de problemen graag samen oplossen. Met Bas Dngjan van ATIM als een soort spl tussen ons en de drecte bleek dat wonderwel te werken. Een van de belangrjkste taken van de advseur bleek het aanbrengen van focus. Van Baal: Wat heb je? Wat wl je? Wat wl je net? En wat s je wsselgeld? Dat heeft ons een hoop nutteloze onderhandelngen bespaard. Hoeveel tjd we ermee kwjt waren? In de crucale perode van september tot en met december waren we 100% vrjgesteld van ons gewone werk. Als we daaraan toe kwamen, was het moo, maar nodg was dat net. Verschllen Daar kwam nog bj dat net alleen de bedrjfs culturen van bede bedrjven verschlden, maar ook de samenstellng van bede ondernemngsraden. Van Baal en Hogers zaten beden namens de OR van De Telefoongds aan tafel. Zj vonden ons maar broekes en wj vonden hen maar een oude-mannenclub. Doordat er net wat mensen waren vertrok ken, hadden wj nog maar zes mensen n de OR, zj hadden er derten. En verder was er nogal wat wantrouwen. De OR van Gouden Gds was bang dat wj teveel naar ons toe zouden wllen trekken omdat De Telefoongds de bovenlggende partj was n de fuse. Verrassend snel vonden bede onder nemngs raden elkaar, ondanks de verschllen. Al na een paar bjeenkomsten bleek dat er ook veel overeenkomsten waren en dat we Ondanks de verschllen vonden de bede ondernemngsraden elkaar verrassend snel. alle be ervoor wlden zorgen dat de samenwerkng een succes werd, vertelt Harry Hogers. Dat was ook nodg, want er lag nogal wat op ons bord. Vooral de harmonsate van de arbedsvoorwaarden de sterk verschlden, maar beslst geljk moesten worden getrokken. En de bj de fuse horende reorgansates, waarn toch twee keer 15% van de medewerkers moest afvloeen. We gngen n twee jaar (en twee reorgansates) van 1284 fte n bede bedrjven naar 806 n het neuwe bedrjf. Vakbonden In een neuwe samenstellng met zes men sen van De Telefoongds en zeven van Gouden Gds gng de ondernemngsraad van start. De krusbestuvng bleek groot, dat was een dudeljk pluspunt. Maar al snel was dudeljk dat we ondersteunng van een externe advseur nodg hadden, vertelt Manuela van Baal. Ook al omdat er maar ver maanden lag tussen de toestemmng van de NMa en de beoogde fusedatum van 1 januar D e h r m - d r e c t e u r : Medewerkers bnden met goede opledngsmogeljkheden De arbedsvoorwaarden van Gouden Gds en De Telefoongds lagen n de perode voor de fuse tussen bede bedrjven ver ut elkaar. De harmonsate was dan ook een megaklus, vndt Carolne van Neuwkerk, drecteur HRM van De Telefoongds. Maar net de enge. Onder enorme tjdsdruk moest worden gewerkt aan een reorgansate en het bjbehorende socaal plan en moest de organsate en cultuur van bede bedrjven op de schop. Het was een ontzettende kluf. Voor het bedrjf, voor het management, maar ook voor de ondernemngsraad, kjkt Carolne van Neuwkerk terug op het fuseproces. Er kwam zoveel op edereen af en de tjdsdruk was enorm. We konden ons net veroorloven n het neuwe bedrjf aan de slag te gaan met gemengde teams waarn mensen werkten met verschllende arbedsvoorwaarden. En de pakketten lagen echt behoorljk ut elkaar. Er lag kortom een utdagng. Externe ondersteunng was dan ook onontbeerljk, ook voor de ondernemngsraad. Het móest lukken. Rust Een van de voordelen van het nschakelen van externen bj de onderhandelngen was dat er meer rust werd gecreëerd. Van Neuwkerk: De externe nbreng zorgde er onder meer voor dat er goed werd gekeken naar wat werkeljk mogeljk was. Er kwamen reële werkbare voorstellen. Dat was voor mj 11

12 case utgelcht Carolne van Neuwkerk: De hectsche fuseperode s utendeljk een goede bass gebleken voor de hudge samenwerkng tussen ondernemngsraad en drecte. heel prettg. Tegeljk was het geruststellend voor de OR dat de verschllen overbrugbaar bleken te zjn. Daardoor ontstond een goede werkrelate. De belangen lagen net altjd op een ljn, maar het utgangspunt was dat we er samen wlden utkomen. En dat s gelukt. Zeker net n het mnst dankzj de nbreng van de ondernemngsraad. De hectsche fuseperode s utendeljk een goede bass gebleken voor de hudge samenwerkng tussen ondernemngsraad en drecte. Van Neuwkerk: Natuurljk zjn er tegenstellngen en staan we nog steeds voor utdagngen. De organsate staat net stl, er Ervarng en kenns Of de fuse van de concurrenten geslaagd s? Ja, k vnd van wel. Er heeft een omwentelng plaatsgevonden en het neuwe bedrjf heeft een egen denttet gekregen. De druk s er nu af, maar we zjn nog net klaar. Nog steeds hebben we ntensef overleg met de OR over allerle veranderngen n het be drjf. We vergaderen gemddeld een keer per maand, en dan nog een voorbespre kng. Hoewel de samenstellng van de OR n mddels al s veranderd, zt er nog steeds veel ervarng en kenns. Dat s belangrjk, want de kwaltet van de OR - en van werk nemers n het algemeen - komt de kwaltet van de beslutvormng ten goede. Daarom zorgen we ook dat onze medewerkers zch voortdurend kunnen bljven ontwkkelen. Voor mj als drec teur HRM zjn de opledngsmogeljkheden de wj beden een utstekende maner om goede mensen aan het bedrjf te bnden. Ondanks de veranderde OR-samenstellng zt er nog veel ervarng en kenns. Dat s belangrjk, want de kwaltet van de OR komt de kwaltet van de beslut vormng ten goede. zjn voortdurend veranderngen. Dat hangt samen met de markt waarn wj actef zjn. Maar we gaan op een goede maner met elkaar om en er s een groot vertrouwen tussen bede partjen. De bass daarvoor s toen gelegd. b a s d n g j a n v a n A T I M o v e r d e t e l e f o o n g d s : Bede partjen wlden er per se ut komen Bas Dngjan was namens ATIM advseur van de neuwe ondernemngsraad van De Telefoongds. Er lag een enorme klus voor de OR, met name op het gebed van de harmonsate van de arbedsvoorwaarden. Ga maar na: er waren twee organsates de elk op zchzelf al complexe arbedsvoorwaarden kenden en dan waren de verschllen tussen de arbedsvoorwaarden ook nog eens behoorljk. Als je dan n twee maanden moet komen tot een gezamenljk pakket aan arbedsvoorwaarden, kun je spreken van een utdagng. Ook nhoudeljk voegde Dngjan veel toe op bass van zjn expertse. Bovenden schoof hj aan bj de onderhandelngen. Ik ben bj alle onderhandelngen geweest. Of ze nu n klen comté plaatsvonden of n een utgebrede samenstellng. Ja, dat s beslst een meerwaarde geweest. De tjdsdruk was natuurljk enorm. Ik kwam daar n eerste nstante begn november bnnen voor twee dagen, maar dat werd een aantal zeer ntenseve weken. De dag voor kerst waren we er ut en lag er een akkoord waar edereen tevreden mee was. Terugkjkend vndt Dngjan de wl van bede partjen om tot een oplossng te komen nog steeds opmerkeljk. Dat ljkt oppervlakkg gezen normaal, maar dat bljkt n de praktjk toch vaak net zo te zjn. Zeker net als het zo moeljk lgt als het her lag. Dan bestaat er echt een redeljke kans dat je er gewoonweg net utkomt. Maar doordat edereen het écht wlde, s het toch gelukt. Dat s moo. Wat k heb bjgedragen? Zoveel mogeljk. Het zorgen voor focus, bjvoorbeeld. Drect al bj het formuleren van de utgangspunten: als we dt bereken, kunnen we een overeenkomst sluten. Maar ook het bewaren van het overzcht, de status per onderwerp. De procesbegeledng bj het samenvoegen van de twee ondernemngsraden, was nog een onderwerp op zchzelf. Wat k nog steeds erg moo vnd, s dat een deel van de oplossng voor de problemen ut de OR kwam. Een van de leden bedacht een systeem voor de overbruggng van een aantal voorwaarden. Dat s absoluut belangrjk geweest voor het welslagen van de onderhandelngen. 12

13 achtergronden Gedragscode OR: door Rob Kusters een mddel om verwachtngen te managen de WOR vaak onvoldoende houvast. Voor veel bestuurders en OR-leden zjn wetteksten weng toegankeljke stof. Verwjzen naar de wet voorkomt daardoor lang net altjd onjuste verwachtngen. Met een ondernemngsovereenkomst (Art. 32) waarn termen als n het belang van de organsate n al zjn doelstellngen (Art. 2) of n redeljkhed nodg (Art. 31) nader worden gespecfceerd, kan de relate tussen OR en bestuurder worden verdudeljkt. Maar afspraken met andere partjen staan er net n. Een belangrjke marketngregel: beloof noot meer dan je kunt waarmaken. Onvervulde verwachtngen leden áltjd tot teleurstellng, ook als de verwachtngen egenljk onterecht zjn. Ondernemngsraden hebben te maken met uteenlopende verwachtngen. Medewerkers verwachten een belangenbehartger, bestuurders een gesprekspartner op hoofdljnen en vakbonden een medestrjder. Voldoen aan al de verwachtngen s vrjwel onmogeljk. Daarom s het belangrjk deze terug te brengen naar een realstsch nveau. Bjvoorbeeld met een gedragscode. Gedragscodes worden n Nederland vaak ngezet. De oorsprong van de hausse lgt aan het begn van het hudge mllennum toen n korte tjd wereldwjd een aantal bedrjfsschandalen desastreus aflep. Het Amerkaanse energebedrjf Enron gng fallet, Parmalat, Worldcom en n Nederland Ahold kwamen n problemen, Ahold door de Amerkaanse dochter US Foodservces. In alle gevallen was er sprake van falend toezcht: de betrokkenen, Raden van Commssarssen, accountants, overheden, wsten van elkaar net wat ze deden. Daardoor velen er gaten n het toezcht en grepen ambteuze bestuurders hun kans om rskant beled te voeren. Complete bedrjven velen om en duzenden mensen werden ontslagen. Betere afstemmng Een brede roep om betere afstemmng tussen de toezchthouders was het gevolg. In de Verengde Staten gebeurde dat vooral door meer dwang: strengere wetgevng. Daardoor veranderde wel het gedrag, maar vaak net de ntente. Het gevolg was een neuw zoeken naar de mazen n het wet. Wat weer neuwe regels en procedures tot gevolg had. In Nederland werd vooral een andere oplossng gekozen: gedragscodes waarn de betrokken partjen samen afspreken voor welk deel van het toezcht zj verantwoordeljk zjn. De n Nederland bekendste gedragscode s de voor beursgenoteerde bedrjven, de code-tabaksblat. Deze bevat behalve afspraken over bonussen ook regels over de taken, werkwjze en verantwoordeljkheden van bestuurders en commssarssen. Invoerng van de code s net verplcht, maar wel geldt: pas toe of leg ut. We zch aan de code onttrekt, moet dat kunnen verantwoorden. Een morele dwang de vaak effectever s dan wetteljke dwang. Ondernemngsraden Ook de ondernemngsraad heeft een toezchthoudende rol. De s voor een belangrjk deel geregeld bj wet: n de Wet op de ondernemngsraden (WOR). Ook her zjn de nadelen van regels va wetgevng merkbaar. Veel bestuurders vnden dat hun OR meer aandacht heeft voor procedures dan voor nhoud. En talloze OR s hebben de ndruk dat hun bestuurder voortdurend op zoek s naar de mazen n de wet. Gelukkg wordt vaak wel vanut de geest van de wet gewerkt en geldt de WOR als een gebruksaanwjzng de de rol van bestuurder en OR dudeljk maakt. Maar ook dan bedt OR-gedragscode vrj beschkbaar Als aanvullng op de WOR en de ondernemngsovereenkomst kan een goed doordachte gedragscode voor ondernemngsraden bjdragen aan het verbeteren van het verwachtngen-management. De code moet dan wel aan een aantal esen voldoen: alle betrokken partjen moeten de code kennen, de code moet eenvoudg leesbaar zjn en taken moeten voldoende gedetalleerd zjn beschreven. Voorbeeld gedragscode ATIM heeft n samenwerkng met een aantal ondernemngsraden een OR-gedragscode ont wkkeld. De code bestaat ut acht stellngen en een bjlage. De stellngen beschrjven n algemene termen de verwachtngen de de belangrjkste gesprekspartners mogen hebben van de OR. In de bjlage worden de stellngen nader gespecfceerd n controleerbaar gedrag. De code s vrj beschkbaar. U kunt hem gebruken en naar egen nzcht aanvullen of er n schrappen of wjzgen. Wel zjn we beneuwd naar ervarngen. De kunnen mmers helpen om de code en de effectvtet ervan nog te verbeteren. De voorbeeldcode s te vnden op onze ste onder Servce > Checklsts en voorbeeldbreven. Ik nodg u graag ut uw ervarngen met mj te delen. Rob Kusters, 13

14 projecten Cameraman bljkt onverwachte meerwaarde Afkomstg van de opledng Sound & Vson van het ROC Utrecht s cameraman Mck Aalberts mn of meer een vreemde eend n de bjt bj ATIM. Een stuk jonger dan vrjwel al zjn neuwe collega s en met een functe de mnder drect s gercht op adves en opledng. In de praktjk bljkt echter just op dat gebed zjn meerwaarde veel groter dan verwacht. Het was wel een beetje een ATIM-acte, kjkt advseur/opleder Rob Kusters terug op het n denst nemen van een vaste cameraman. We zagen wel wat verschllende mogeljkheden om Mck n te zetten, maar helemaal utgedacht was dat nog net. De beste maner om ut te vnden wat er allemaal mogeljk s, was om gewoon te begnnen. Inmddels zt Mck alweer rum een half jaar dre dagen per week her en bljken er nog steeds neuwe mogeljkheden te zjn. Meer zelfs dan we n eerste nstante dachten. Vrjhed om mee te denken Voor Mck Aalberts was het wel even wennen. Met name aan de vrjhed om zelf mee te denken over de rol de hj bj ATIM zou kunnen spelen. We hadden natuurljk al wel wat deeën, vertelt hj. Promoteflmpjes maken bjvoorbeeld, maar ook cursusondersteunend vdeomateraal of just anmates. En we wlden proberen wat mjn rol zou kunnen zjn bj het leveren van vdeofeedback tjdens tranngen. Kjken wat mjn meerwaarde zou kunnen zjn boven het gebruk van een camera op statef. Mck Aalberts: ATIM wlde kjken wat mjn meerwaarde zou zjn boven het gebruk van camera op statef. drect mee verder kunt oefenen en deper kunt gaan. Ook de curssten zjn telkens enthousast. In eerste nstante vnden ze het vaak eng, enger dan een camera op een statef. Daarom houd k me aan het begn van een tranng zo ver mogeljk op de achtergrond en maak k nauweljks close ups, legt Mck Aalberts ut. Langzaam maar zeker bouw k het dan op. En als ze eenmaal zen wat het oplevert, worden ze steeds enthousaster. Ik let erg op de houdng van mensen tjdens een gesprek, vooral ook van de mensen de net aan het woord zjn. Want ook de houdng speelt een belangrjke rol tjdens een overleg. Feedback door opnamen Deelnemers zjn soms bang omdat ze denken dat de camerabeelden veel negateve feedback bovenbrengt, maar dat bljkt vaak just net zo te zjn, vult Rob Kusters aan. Ik maak nu echt mee dat curssten dankzj de feedback de we met Mck kunnen leveren, veel zelfverzekerder een gesprek ngaan. Dan zen ze met egen ogen dat ze veel meer kunnen dan ze zelf hadden gedacht. En dat vnd k echt heel moo. In de praktjk bleek onlangs nog een onverwacht voordeel van de vdeo-observates van de ATIM-cameraman. Tjdens verschllende maatwerktranngen maak k gebruk van Rob Kusters: Voor mj s deze neuwe maner van vdeofeedback een absolute meerwaarde. een acteur de dan meestal de rol van bestuurder speelt. Voor elk gesprek dat we oefenen, trek k me met de acteur even terug om het scenaro door te spreken. Mck bljft nu n de rumte achter waarn de OR-leden het gesprek met elkaar voorbespreken. Dat voorgesprek speelde zch altjd buten mjn gezchtsveld af. Maar dankzj Mck kan k nu ook dat meenemen n de besprekng en kunnen we ook de voorbesprekng vaak verbeteren. En zo komen we elke keer weer een stapje verder. Voor mj s deze neuwe maner van vdeofeedback een absolute meerwaarde. In eerste nstante loop je dan tegen een aantal praktsche problemen aan. Waar ga je staan? Wanneer zoom je n? Wanneer net? De wsselwerkng tussen de traner en mj s daar belangrjk voor. Just de vdeofeedback bljkt n de praktjk veel meer op te leveren dan emand vooraf had kunnen bedenken. Ook Rob Kusters was verrast. Ik maak regelmatg gebruk van vdeo-opnamen bj onze maatwerkcursussen. Maar dat s dan wel voor feedback achteraf. Feedback werkt echter het best als deze zo snel mogeljk wordt gegeven. Met Mck erbj kunnen we dat drect, nog tjdens de tranng. Drect terugspoelen en kjken, dat ramt er echt n en heeft als voordeel dat je er Cameraman Mck Aalberts flmt advseur/traner Rob Kusters. 14

15 projecten c o n f e r e n t e N e u w e v o r m e n v a n o r g a n s e r e n e n m e d e z e g g e n s c h a p Samen ets moos wegzetten Bas Dngjan s namens ATIM al voor de derde keer betrokken bj de organsate van de conferente Neuwe vormen van organseren en medezeggenschap. Het mooe s dat we voor dt evenement nauw samenwerken met een aantal partners, bedrjven n onze branche de net als wj een goed evenement tot stand wllen brengen. De organsatoren steken veel tjd en moete n het evenement, vertelt Bas. Samen zjn we een jaar bezg met de voorberedng en maken we er ets bjzonders van. Nemand van ons zt te wachten op nog een evenement waar je een standje neerzet en wat foldertjes utdeelt. Samen ets moos wegzetten. Daar draat het om. Succes Gezen het succes van de twee eerdere edtes zjn Bas en zjn organserende vakgenoten daar utstekend n geslaagd. Als je n een nzakkende markt het eerste jaar drehonderd deelnemers naar je conferente weet te trekken, dan s dat al bjzonder. En om dat n het tweede jaar opneuw te doen, s unek. Mensen voelen het: dt s anders, her wl k bj zjn. Dat gevoel had tenmnste een deelnemer voorafgaand aan de laatste edte. Dt vnd k o n d e r g e s c h o v e n k n d j e n d e m e d e z e g g e n s c h a p : Cursus Rscomanagement Zonder de permanente azjnpsser ut te hangen, s het toch vaak nuttg om te onderzoeken of bnnen de organsate nog wel voldoende krtsch vermogen aanwezg s om welbewust met voorzene rsco s om te gaan. Waarom gng het ms met Meavta? Waarom gng het ms met Phladelpha? Waarom bevnden op dt moment zoveel zorgnstellngen zch n de gevarenzone? Bj rsco s moet men net alleen denken aan het rscogebed fnancën. Mnstens zo belangrjk s de kwaltet van de organsate en de kwaltet van ondersteunende systemen zoals bjvoorbeeld ICT. In deze cursus brengen we de verschllende rscogebeden n kaart. Vervolgens wordt aan de hand van een aantal prncpes van rscomanagement n kaart gebracht hoe uw organsate er voor staat. wel een typerende anekdote. Toen Harry Starren, de drecteur van De Baak, een opledngscentrum van werkgevers, onze aankondgng voor 2011 las, ze hj tegen zjn secretaresse dat ze rumte n zjn agenda moest reserveren omdat hj er per se bj wlde zjn. Dat komt moo ut, was het antwoord. Je bent daar gevraagd als spreker. Dat geeft wel aan welke waarde dt congres nu al heeft. Een keer per maand komen we bj elkaar. Met ongeveer ten partjen. Gewoon ergens nschrjven s makkeljker, want het s enorm ntensef. Maar nu heb je wel een congres waarop je kunt laten zen hoe je n het vak staat. Anders, net tradtoneel. Als k dan elk jaar weer ze hoe het er utzet, dan ben k er trots op dat we daar met ATIM onze bjdrage aan leveren. Bas Dngjan, Hoe vaak gebeurt het net? Ze je wel, k heb het altjd al geweten. Maar dan s het te laat. Waarom ze nemand ets? Waarom slep edereen? Net alleen managers en bestuurders, maar ook ondernemngsraden worden vaak gevangen door group-thnk. Utendeljk bent u n staat om met het geleerde een gesprek aan te gaan met bestuurder en toezcht houders over door u voorzene rsco s. Voor we s deze cursus bedoeld? Deze cursus s bedoeld voor de ondernemngsraadsleden de zelfstandg op zoek wllen gaan naar mogeljkheden om de egen organsate te verbeteren. Wanneer? De cursus zal plaatsvnden n me Wlt u meer nformate? Neem dan contact op. Jo van Saase, of N e t t e m s s e n : 3 e e d t e Neuwe vormen van organsate en medezeggenschap Net als n 2010 en 2011 organseert ATIM met enkele collega-bedrjven ook n 2012 de conferente Neuwe vormen van organseren en medezeggenschap. Volgens het nmddels beproefde recept: dynamsch, wervelend, speels en met veel opmerkeljke sprekers en actvteten n de Fabrque n Maarssen. Een evenement voor edereen de sereus met medezeggenschap bezg s. Deze derde edte staat n het teken van verneuwng, met daaraan gekoppeld ver thema s: Neuw lederschap Wat betekenen de utdagngen van de 21ste eeuw voor de rol van het management? Hoe geef je ledng bnnen een moderne organsate, wat zjn de neuwe kernssues? Wat s je rol bj veranderngsprocessen? Wat s werk? Van 9 tot 5 op kantoor achter de computer of thus tussen de afwas en luers door bellen met een collega? Wat s de functe van het kantoor? Houdt werk op bj 65? Hoe kjkt de Generate Ensten naar werk? Crss en bestaansrecht De crss ledt tot vragen rondom het bestaansrecht van organsates. Bezungngen en reorgansates dwngen tot andere antwoorden op de vraag: Waartoe zjn wj op aarde? Waar gaat het nu echt om? Duurzaamhed en sprtualtet beden neuwe nvalshoeken. Medezeggenschap n de neuwe tjd Ondernemngsraden worden door reorgansates en advesaanvragen geconfronteerd met neuwe vraagstukken. Wat vndt de OR de goede weg voor de toekomst van haar organsate? Hoe ontwkkelt zj zch tot regsseur van medezeggenschap? Aan het programma wordt nog hard gewerkt, maar het begnt zch steeds dudeljker af te tekenen. Met onder meer de volgende (beoogde) sprekers: Henny van Egmond (Rabo Unplugged), Inez Groen (Generate Ensten), Manon Ossevoort (Naar het ende van de wereld), Shant Slos (Schonen, dromen en ordnare fun), Joop Swernga (Gedoe komt er toch) en Jos Verveen (Bullsht Management). 15

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer pensoen Hoeveel pensoen denk je dat je krjgt? Wat ontvang je egenljk als je met pensoen gaat? 5 prangende vragen aan drecteur Rob Braaksma Verantwoordngsorgaan De regelng n nfographc Feten, cjfers en wetenswaardgheden

Nadere informatie

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Al cohol kenn s door gespeel d Eval uat eal cohol voor l cht ng doorpeer sopf est val s ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Evaluate alcoholvoorlchtng door peers op festvals December 2005 INTRAVAL Gronngen-Rotterdam

Nadere informatie

Een levensloopregeling voor software

Een levensloopregeling voor software Een levensloopregelng voor Neuwe benaderng - en nformatebevelgng De gebruker van een nformatesysteem streeft naar contnuïtet. De ongestoorde werkng van s hervoor essenteel. Maar wat weet de gebruker van

Nadere informatie

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming Beroepsregstrate en vooraanmelden voor beroepsregstrate n de jeugdhulp en jeugdbeschermng Inhoudsopgave Werk jj n de jeugdhulp of jeugdbeschermng? Bjvoorbeeld n de ggz? Ben je socaal werker? Of begeled

Nadere informatie

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD Mogeljkheden en tps om de jeugd actever bj de sportclub te betrekken INHOUD 1. Het wat en waarom van jeugdpartcpate n de sportverengng Jeugdpartcpate:

Nadere informatie

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies

Feestelijke opening nieuwe woningen bij Op de Bies KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 6 Verder n dt magazne: Neuwe aanpak leerwerkbedrjven Feesteljke openng neuwe wonngen bj Op de Bes RICHTPUNT 2015: een neuwe kjk op

Nadere informatie

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur,

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur, / - Mr. W. Nass Vrjstraat 2a Postbus 420 5600 AK Endhoven Tel 040-2445701 Fax 040-2456438 Advocatenkantoor Mr. W. Nass Het bestuur van de BOA. e-mal Neuwe Purrnerweg 12 na~kanooma.n 1025 VS Amsterdam nternet

Nadere informatie

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden?

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden? 3. Dagnostek 3.7. Hoe meet je verbeterng of verslechterng n het dageljks functoneren met betrekkng tot de mobltet (ztten, staan, lopen, verplaatsen) bj CP? 3.7.3 Welke meetnstrumenten zjn geschkt voor

Nadere informatie

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder Waardeoverdracht Uw opgebouwde pensoen meenemen naar uw neuwe pensoenutvoerder In deze brochure 3 4 5 6 Gefelcteerd! Een neuwe baan Wel of net kezen voor waardeoverdracht? Vergeljk de regelngen Hoe waardevast

Nadere informatie

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool)

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool) Mddenkaderfunctonars bouw & nfra (Netwerkschool) MBO College voor Bouw, Infra & Intereur Door ondernemend te zjn krjg k meer verantwoordeljkhed. 2013-2014 BOL Nveau 4 Thorbeckelaan 184 Almelo Crebo: 22012

Nadere informatie

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling B000012403 25 ĩ O Toelchtng adves gemeenteraad bj aanvraag aanwjzng als lokale publeke meda-nstellng Ì...Ï 1. Algemeen De wetgever heeft gekozen voor een s ys teem waarbj per gemeente, voor de termjn van

Nadere informatie

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg.

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg. Deze factsheet ouderen en eenzaamhed s een gezamenljke utgave van GGD Mdden-Nederland en Schakels, advesbureau voor welzjn en zorg. Inhoud Informateblad Wat s eenzaamhed? Wat veroorzaakt eenzaamhed? Overge

Nadere informatie

Forse besparing op telefonie

Forse besparing op telefonie KleurRjk dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - februar 2015 Verder n deze neuwsbref: The Thunderbes maken razendsnel naam op nternet Forse besparng op telefone RvB en RvT bezoeken Berkenhofcollege

Nadere informatie

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking Behoefte aan Archtectuur Lfecycle Management Ontvlechtng van ICT verest neuwe samenwerkng Bnnen de ICT s sprake van verzulng van zowel de systemen als het voortbrengngsproces. Dt komt doordat de ICT n

Nadere informatie

Wmo inzicht. augustus 2014 nummer 13. ❸ De regio aan zet. In dit e-zine: ⓮ Over de grenzen. Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl. over de grenzen heen

Wmo inzicht. augustus 2014 nummer 13. ❸ De regio aan zet. In dit e-zine: ⓮ Over de grenzen. Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl. over de grenzen heen Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl augustus 2014 nummer 13 ❸ De rego aan zet In dt e-zne: ❺ Aan de keukentafel met: Ells Jongerus en Caron Landzaat, ervarngsdeskundgen bj LFB ❻ Kennsmaken met Jantene

Nadere informatie

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen.

Wmo inzicht. Scharnieren in de regio: Zuid Oost Brabant. december 2014 nummer 15. ⓮ Cliënt in. In dit e-zine: ⓬ Over de grenzen. Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl december 2014 nummer 15 ❸ Scharneren n de rego: Zud Oost Brabant In dt e-zne: Rdderkerk over de grenzen heen ❺ Aan de keukentafel met: Marga de Goej, wethouder gemeente

Nadere informatie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie

Onderzoek! Ontdek! Onderneem! WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP WWW.EUREKACUP.NL. Eureka!Cup is een programma van Stichting Techniekpromotie GEVER WELKOM BIJ DE EUREKA!CUP E!C16-1 GEVER 7 Bètawerelden De opdrachten van het Eureka!Cup sezoen worden geplaatst bnnen een van de 7 bètawerelden: Voedng & Vtaltet Mobltet & Rumte Lfestyle & Desgn Scence

Nadere informatie

effectief inzetten? Bert Dingemans

effectief inzetten? Bert Dingemans archtectuur Is meten weten? Kwaltateve en kwanttateve analyse n archtectuurmodellen Kwaltateve en kwanttateve analyses kunnen de denstverlenng van de enterprsearchtect verbeteren. Toch s de nzet van deze

Nadere informatie

Rekenen met rente en rendement

Rekenen met rente en rendement Rekenen met rente en rendement Woekerpols? Lenng met lokrente? Er wordt met de beschuldgende vnger naar banken en verzekeraars gewezen de op hun beurt weer terugwjzen naar de consument: Deze zou te weng

Nadere informatie

Heerhugowaard Stad van kansen

Heerhugowaard Stad van kansen Heerhugowaard Stad van kansen Bestuursdenst I adves aan Burgemeester en Wethouders Reg.nr: BW 13-0415 Sector/afd.: SO/OV Portefeullehouder: S. Bnnendjk Casenr.: Cbb130383 Steller/tst.: E. Brujns Agenda:

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 i <

Jaarverslag 2013 i < Jaarverslag 2013 Voorut kjken In 2013 heeft het CBR weer goede resultaten geboekt. Zo zjn de resultaten van de examendvses en de klachtenregelng verbeterd. We kunnen zelfverzekerd voorut kjken naar het

Nadere informatie

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW

EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW 14 MAART 2014 KONING BOUDEWIJNSTADION EVENT OVERDRACHT IN LAND- EN TUINBOUW Infostands Indvdueel adves Workshops GRATIS EVENT overdrachtsplan fnancerng coachng talentenjacht emotes overdracht orënteren

Nadere informatie

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid 6. Behandelng van knderen met spastsche cerebrale parese gercht op verbeterng van handvaardghed 6.1.Wat s de meerwaarde van oefentherape bj de behandelng van knderen met spastsche CP op vaardghedsnveau

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en mogeljkheden Montorng van uw kredetverzekerng www.eulerhermes.nl EH SmartVew Montor uw rsco s en maak onmddelljk gebruk van neuwe kansen

Nadere informatie

IKC-gids. Dit is de digitale schoolgids van. IKC Binnenstebuiten

IKC-gids. Dit is de digitale schoolgids van. IKC Binnenstebuiten IKC-gds 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Bnnenstebuten IKC Bnnenstebuten nformategds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Beste ouders/verzorgers, Geachte ouders, verzorgers en andere

Nadere informatie

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen T-servcemanagement Zo krjg je wél grp op T-nvesterngen ntegrate van applcate- en projectportfolomanagement Met één druk op de knop een overzcht genereren van alle T-projecten en bjbehorende applcates (of

Nadere informatie

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening

In vier stappen naar een succesvolle informatievoorziening In ver stappen naar een succesvolle Meer toegevoegde waarde van IT voor de busness IT wordt dkwjls ervaren als net aanslutend op de wensen van de busness en net strategsch voor de organsate. Er gaat veel

Nadere informatie

Beperkt? Niet in de mode!

Beperkt? Niet in de mode! dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 3 Verder n deze neuwsbref: De projecten van RICHTPUNT 2015 Beperkt? Net n de mode! Vrenden van De Hondsberg ontvangen groot bedrag En nog

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool 2014-2015 s t n p 5 v f 1 z k c o g 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 m q h t 7 9 St. Jacobusschool schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen

Nadere informatie

Beleggen in duurzame aandelen bij Robeco

Beleggen in duurzame aandelen bij Robeco Beleggen n duurzame aandelen bj Robeco Beleggen n duurzame aandelen bj Robeco Insttutonele beleggers staan voor tal van utdagngen. Zo leggen pensoendeelnemers, klanten en de samenlevng steeds meer druk

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. basisschool de Kameleon

Dit is de digitale schoolgids van. basisschool de Kameleon 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van bassschool de Kameleon De Kameleon schoolgds 2015-2016 Dt s de schoolgds van samenwerkngsschool de Kameleon. schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Beste ouders/verzorgers,

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 i <

Jaarverslag 2014 i < Jaarverslag 2014 Verbouwng en verneuwng De ambte van het CBR s zch verder te ontwkkelen tot een professonele publeke denstverlener. Daarom stond ook 2014 n het teken van verbouwng en verneuwng, zowel letterljk

Nadere informatie

Wmo inzicht. Wmo 2015. juni 2014 nummer 12. ❸ Laatste ronde. In dit e-zine: ⓮ Over de grenzen. Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl. over de grenzen heen

Wmo inzicht. Wmo 2015. juni 2014 nummer 12. ❸ Laatste ronde. In dit e-zine: ⓮ Over de grenzen. Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl. over de grenzen heen Wmo nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl jun 2014 nummer 12 ❸ Laatste ronde Wmo 2015 In dt e-zne: ❻ Aan de keukentafel met: Wendy Verklej, wethouder Bodegraven-Reeuwjk ❼ Kennsmaken met Henk Steen Bestuurder

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos

Dit is de digitale schoolgids van. IKC Het Sterrenbos 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van IKC Het Sterrenbos IKC het Sterrenbos IKC-gds schooljaar 2015-2016 IKC het Sterrenbos; Onderwjs Knderopvang 2 4 jargen Buten Schoolse Opvang schoolvakantes adressen

Nadere informatie

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter Nederlandse bjdrage aan offcële CMM CMMI-s De Nederlandse stchtng SPIder heeft s ontwkkeld voor het CMMI, verschllende routes door het CMMI voor het oplossen van bepaalde problemen of het halen van bepaalde

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en opportunteten Montorng van kredetverzekerng www.eulerhermes.be De voordelen van EH SmartVew De juste nformate op het juste moment helder

Nadere informatie

GEMEENTE HELLEN DOORN lichand.: 1 FEB 2013. A1 B Stuk itreťw.: Werkpr.. Kopie aan: Archief' ü 1 N reeks/vlvcrtr.:

GEMEENTE HELLEN DOORN lichand.: 1 FEB 2013. A1 B Stuk itreťw.: Werkpr.. Kopie aan: Archief' ü 1 N reeks/vlvcrtr.: 13INK00403 mn 11 Mnstere van Bnnenlandse Zaken en Konnkrjksrelates > Retouradres Postbus 200112500 EA Den Haag Burgemeesters Wethouders Gemeenteraadsleden Overhedsmedewerkers GEMEENTE HELLEN DOORN lchand.:

Nadere informatie

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester

Jongeren Maashorst op bezoek bij burgemeester KleurRjk dgtaal magazne voor medewerkers van Koraal Groep - 2015 - Nr. 7 Verder n dt magazne: RICHTPUNT 2015: de ICT-agenda van Koraal Groep Jongeren Maashorst op bezoek bj burgemeester Vrjhed, ténzj!

Nadere informatie

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal

- 2 - Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9. Verzoek toepassing regeling Rood voor Rood met gesloten beurs op de locatie Scharlebeltweg 1 te Nijverdal - 2 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 4INT05600 IIIIIIlllllllllIIIIIIIIIIIlllllllllllllllll Onderwerp: Datum vergadenn Nota openbaar: ľľo 9 Gemeente Hellendoorn DEC. 20W Verzoek toepassng

Nadere informatie

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf.

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf. LUCIA MARTHAS Insttute for Performng Arts Talent s only the startng pont - Irvng Berln - HBO MBO Vooropledng Leerbedrjf Onderwjsvse Voorwoord Het Luca Marthas Insttute for Performng Arts (LMIPA) s een

Nadere informatie

One size fits not all

One size fits not all archtectuur One sze fts not all Methoden voor enterprsearchtectuur Welke maner van archtectuur bedrjven past het best bj een organsate? Een (onderzoeks)rchtng om meer grp te krjgen op bepalende factoren

Nadere informatie

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i

I I i I I I 1 I I 1 I I I I f i f 2.3 Kwaltetsdag Rjkswaterstaat 998 "Goed utbesteden, Nu en Na 2000" 95 (2) woensdag, 2 december 999 RA Congrescentrum, Amsterdam D 0 C (bblotheek en documentate) ~s?- Denst Weg- en Waterbouwkunde ^3b^

Nadere informatie

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 Cats Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 ] Motverng vanjhet beroepschrft n cassate (rolnummer 10/00158) tegen de utspraak van het Gerechtshof te Arnhem van 1 december 2009, nr. 08/00145, j j/ nzake SËËÊÊÊÈÈÊÈtemÈ

Nadere informatie

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig?

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig? projectmanagement Goed opdrachtgeverschap De kloof: welke kenns heeft een opdrachtgever nodg? Een van de redenen waarom projecten net succesvol zjn s de kloof tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Om

Nadere informatie

business anken houden de kredietkraan al tijden stevig dichtgedraaid het aanbod van risicokapitaal

business anken houden de kredietkraan al tijden stevig dichtgedraaid het aanbod van risicokapitaal tekst Annette van Soest fotografe Meke Meesen llustrate *Utterly & Completely* Waar s jouw busness angel? Investeerders vervullen een steeds belangrjkere rol als verschaffer van durfkaptaal, vooral voor

Nadere informatie

ISO/IEC 38500 BiSL ASL

ISO/IEC 38500 BiSL ASL nformatevoorzenng Een vergeljkng ISO/IEC 38500 BSL ASL ISO/IEC 38500, BSL en ASL kunnen een grote rol spelen n het professonalseren van de nformatevoorzenng, eder model vanut hun egen doelstellng en kracht.

Nadere informatie

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014

inzicht Gehandicaptenzorg in de Wmo: wie en hoeveel? ❸ Burgers met een beperking In dit e-zine: Gehandicaptenzorg Nieuwe Stijl juli 2014 Gehandcaptenzorg nzcht Gehandcaptenzorg Neuwe Stjl jul 2014 ❸ Burgers met een beperkng n de Wmo: we en hoeveel? In dt e-zne: over de grenzen heen Amsterdam ❺ Clënten n beeld Over de grenzen ❿ Ut de praktjk:

Nadere informatie

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 3 Toepassng: Codes Als toepassng van vectorrumten over endge lchamen kjken we naar foutenverbeterende codes. We benutten slechts elementare kenns van vectorrumten, en van de volgende functe.

Nadere informatie

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES

SERVICESFORTINET PRE PRE PRE SALES SALES SERVICE The tme you need SERVICESFORTINET Presales Support - Consultancy - Testapparatuur, Demo s en Plots - Wreless Ste Survey - Tranngen Installate Servce - Onderhoudscontracten - Telemarketng Al deze

Nadere informatie

Elke dag het zonnige leven

Elke dag het zonnige leven Elke dag het zonnge leven Zomer en wnter, lente en herfst: n Mpato genet u elke dag opneuw van medterrane sferen. In de overdekte bnnentun kunt u het hele jaar door endeloos ontspannen te mdden van groen,

Nadere informatie

Reinier van der Kuij

Reinier van der Kuij 03 2014 Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Technsche Unverstet Delft, facultet Bouwkunde, afdelng

Nadere informatie

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda Europa Bevorderng van vertrouwen n en deelname aan dgtale wereld Dgtale Atlas Europa en de Dgtale Agenda De Dgtale Atlas Europa, bestaand ut dertg natonale atlassen, heeft als doel een beeld te schetsen

Nadere informatie

Het Nederlands Persmuseuml

Het Nederlands Persmuseuml [HET ARCHIEF] Het Nederlands Persmuseuml HELLEKE VAN DEN BRABER lr In museale krngen bestaat vrj grote overeenstemmng over de crtera waaraan een echt museum moet voldoen. Een eerste vereste s uteraard

Nadere informatie

Praktijkboek De knop om!

Praktijkboek De knop om! Praktjkboek De knop om! Maak uw organsate energebewust >> Duurzaam, Agrarsch, Innovatef en Internatonaal ondernemen De knop om! Maak uw organsate energebewust Voorwoord Bnnen bedrjven en nstellngen wordt

Nadere informatie

AUDIT FACILITY MANAGEMENT

AUDIT FACILITY MANAGEMENT Mnstere van Verkeer en Waterstaat. Rjkswaterstaat, stafdenst Audt RWS AUDT FACLTY MANAGEMENT drs. P. Kool drs..e. Leene Stafdenst Audt RWS 's-gravenhage, jun 999 waterstaat nent&te! /Fex. 070-3513003 Audt

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool

Dit is de digitale schoolgids van. R.K. basisschool St. Jacobusschool 2015 2016 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool St. Jacobusschool schoolgds 2015-2016 schoolvakantes adressen 2 Woord vooraf Voor u lgt onze schoolgds. Wj nformeren u met dt document

Nadere informatie

KRITISCH OP KOERS NAAR DE TOEKOMST

KRITISCH OP KOERS NAAR DE TOEKOMST JAARVERSLAG 08 20 KRITISCH OP KOERS NAAR DE TOEKOMST Tweede Kamer der Staten-Generaal Inoudsopgave Voorwoord 5 1 Kamerorgansate volop n bewegng 6 1.1 Taakstellng ter and genomen 6 1.2 Tweede Kamerorgansate

Nadere informatie

Applicatieportfoliomanagement

Applicatieportfoliomanagement governance Applcateportfolomanagement Governance zet applcatebeheer op scherp Nu applcates steeds nauwer verweven zjn met bedrjfsprocessen, s een gestructureerde aanpak van het applcatebeheer noodzakeljk,

Nadere informatie

Pagina 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL. 09/374 05 00 schoolsint-maria-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be

Pagina 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL. 09/374 05 00 schoolsint-maria-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be Pagna 0 van 37 VADEMECUM ZORG OP ONZE SCHOOL Taborschool Snt-Mara-Aalter-Brug 09/374 05 00 schoolsnt-mara-aalter@taborscholen.be www.taborscholen.be Pagna 1 van 37 NIVEAU 1. ALGEMENE ZORG... 2 1.1. KENMERKEN

Nadere informatie

werken en leren in de brugklas 2014-2015 Je groeit op de RGO

werken en leren in de brugklas 2014-2015 Je groeit op de RGO werken en leren n de brugklas 2014-2015 Je groet op de RGO INhoudsopgave Voorwoord.........................................................................................................................................

Nadere informatie

over Taal, Teken, Tekst, Twitter, Terug, Tegenwoordig, Toekomst, Tussendoortjes en Telegraafjes. Alles met T, behalve de koffie

over Taal, Teken, Tekst, Twitter, Terug, Tegenwoordig, Toekomst, Tussendoortjes en Telegraafjes. Alles met T, behalve de koffie Johan Konng freelance journalst & tekstspecalst over Taal, Teken, Tekst, Twtter, Terug, Tegenwoordg, Toekomst, Tussendoortjes en Telegraafjes. Alles met T, behalve de koffe DONDERDAG 2 JANUARI 211 door

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der StatenGeneraal 2 Vergaderjaar 986987 07 Husvestng der Kamer Nr. 66 Herdruk BRIEF VAN DE BOUWBEGELEIDINGSCOMMISSIE Aan de Voorztter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal 'sgravenhage,

Nadere informatie

Max krijgt vlak voor zijn eerste verjaardag een cochleair implantaat (CI) Roerige tijden

Max krijgt vlak voor zijn eerste verjaardag een cochleair implantaat (CI) Roerige tijden Aurs.comjun 2011 - jaargang 7 nr. Aurs.com s een personeelsblad voor alle medewerkers van de Konnkljke Aurs Groep 38 o.a. In deze utgave pagna 2 pagna 4 pagna 5 Ouders delen ervarngen op Aurs Hldernsseschool

Nadere informatie

Scoren met sport en bewegen in het sociale domein

Scoren met sport en bewegen in het sociale domein Scoren met sport en bewegen n het socale domen Ontmoet, nspreer en leer tjdens NISB bjeenkomsten Utdagende plenen voor alle leeftjden Sportbedrjf Deventer aan tafel met Stadsmarketng en Rumteljke Ordenng

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool Sunte Werfert

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool Sunte Werfert Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool Sunte Werfert f 1 z s t k c o g n 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 p v m q h t 7 9 Sunte Werfert schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen 2 z x p 5 y 8 d Een

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N.

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N. gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Utrol gemeenteljk hondenbeled n overg deel Neuw-Vennep Portefeulehouder S. Bak, drs. Th.L.N. Weterngs ollegevergaderng 5 november 20 3 nlchtngen A. Monster

Nadere informatie

In de praktijk. Ook online willen we dat het klikt. Nieuwsbrief enkel voor vrije beroepen oktober 2015. > Pagina 2

In de praktijk. Ook online willen we dat het klikt. Nieuwsbrief enkel voor vrije beroepen oktober 2015. > Pagina 2 In de praktjk Neuwsbref enkel voor vrje beroepen oktober 2015 Expertse: uw bank altjd en overal op zak Onderweg, met meerdere personen op verschllende locates een verrchtng tekenen? Het kan voortaan dankzj

Nadere informatie

VDAB. Wanneer inschrijven? p Bij afstuderen:

VDAB. Wanneer inschrijven? p Bij afstuderen: AFGESTUDEERD wat nu? GEFELICITEERD Je hebt je dploma op zak of zegt de schoolbanken vaarwel om je op de arbedsmarkt te storten. Wat je ook studeerde, er komt heel wat op je af als je de schoolpoort achter

Nadere informatie

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek 7. Behandelng van communcate en mondmotorek 7.2. Slkstoornssen 7.2.3 Wat s de meerwaarde van enterale voedng (va PEG-sonde) ten opzcht van orale voedng bj knderen met CP met slkstoornssen wat betreft voedngstoestand,

Nadere informatie

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning

Operational excellence vereist excellente procesondersteuning bedrjfsvoerng Operatonal excellence verest excellente procesondersteunng Esen aan bedrjfsvoerngssystemen worden steeds hoger Organsates moeten tegenwoordg hun processen goed geregeld hebben. Om deze operatonal

Nadere informatie

BRAND EXPEDITION ZONDER EEN CENT OP ZAK DE WERELD VEROVEREN

BRAND EXPEDITION ZONDER EEN CENT OP ZAK DE WERELD VEROVEREN BRAND EXPEDITION ZONDER EEN CENT OP ZAK DE WERELD VEROVEREN In 2010 zegde Martjn Arets zjn baan op, leverde zjn lease auto met tankpas n en negeerde alle onzekerheden om zjn droom achterna te gaan. In

Nadere informatie

9001 107 529 (9504) Verbind uw vaatwasser met de toekomst.

9001 107 529 (9504) Verbind uw vaatwasser met de toekomst. 9001 107 529 (9504) Verbnd uw vaatwasser met de toekomst. Met Homeonnect kan uw vaatwasser veel meer estuur uw hushoudapparaat vanaf drect van onderweg en houd meer tjd over voor dngen de u werkeljk belangrjk

Nadere informatie

De enterprisearchitect als coach

De enterprisearchitect als coach archtectuur De enterprsearchtect als coach Naar een vloeende samenwerkng tussen enterprseen projectarchtecten Grotere organsates kennen vaak een (te strkte) schedng tussen enterprse- en projectarchtecten.

Nadere informatie

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland Dr. r. E.W.T.M. Heurkens Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland

Nadere informatie

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak?

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak? process mnng Process mnng: leuk voor de lefhebber of noodzaak? Pledoo voor een breder draagvlak en toepassng n de audtpraktjk Process mnng toepassen n de audtpraktjk. Waarom zouden we dat wllen? En wat

Nadere informatie

B1400914. Datum: 22 mei 2014 Agendapunt nr: 7. Aan de Verenigde Vergadering. Vrijmaken krediet grondverwerving ABH Cromstrijen

B1400914. Datum: 22 mei 2014 Agendapunt nr: 7. Aan de Verenigde Vergadering. Vrijmaken krediet grondverwerving ABH Cromstrijen Datum: 22 me 214 Agendapunt nr: 7. B14914 Aan de Verengde Vergaderng Vrjmaken kredet grondverwervng ABH Cromstrjen Aard voorstel Beslutvormend voorstel met nvesterng Aantal Bjlagen 4 Voorstel behandeld

Nadere informatie

Cloudproviders. in kaart gebracht. Wie biedt welke wolk QUADRANT COMMUNICATIONS. De Standaard. Page 1 / 7 SILICON GROUP 26135

Cloudproviders. in kaart gebracht. Wie biedt welke wolk QUADRANT COMMUNICATIONS. De Standaard. Page 1 / 7 SILICON GROUP 26135 Auxpress Page: 7 n Dgtale wolk Crculaton: 107603 631dd6 1768 We bedt welke wolk Cloudprovders n kaart gebracht Auxpress Chaussée de Wavre 1945 Waversesteenweg B 1160 Bruxelles/Brussel T +32(0)2 514 64

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters Het s net zo gebrukeljk om voor klene jachten een sleepproef te laten utvoeren. Zo'n proef s duur en daardoor vaak net rendabel. Toch loont een sleepproef de moete. Aan de hand ervan kunnen bj voorbeeld

Nadere informatie

Grote Synagoge. Sjoelgasse. Walter Süskindzaal. Snoge (Portugese Synagoge) Museumcafé (JHM) Auditorium (JHM)

Grote Synagoge. Sjoelgasse. Walter Süskindzaal. Snoge (Portugese Synagoge) Museumcafé (JHM) Auditorium (JHM) Zaalverhuur Bjzondere locates voor uw evenement Het Joods Hstorsch Museum heeft verschllende locates beschkbaar voor externe verhuur, elk met een egen functe en sfeer. Zo organseert u samen met het JHM

Nadere informatie

De Waarde van Toekomstige Kasstromen

De Waarde van Toekomstige Kasstromen De Waarde van Toekomstge Kasstromen De kosten van onderpandmnmalserng Jeroen Kerkhof, VAR Strateges BVBA Introducte Voor de fnancële crss hadden fnancële ngeneurs op bass van een aantal redeljke assumptes

Nadere informatie

Permar WS Horaplantsoen 2 Aan de Gemeenteraad van Ede Postbus 350

Permar WS Horaplantsoen 2 Aan de Gemeenteraad van Ede Postbus 350 permar Permar WS Horaplantsoen 2 Aan de Gemeenteraad van Ede Postbus 350 6710 BJ Ede Postbus 9022 T (0318) 67 91 11 6710 HK EDE F (0318) 67 93 08 E-mal nfo@permar.nl www.permar.nl Onderwerp: Datum: Jaarverslag

Nadere informatie

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur?

Hoe toekomstvast is de gemeentelijke midofficearchitectuur? archtectuur Het mdoffce concept van GEMMA Hoe toekomstvast s de gemeenteljke mdoffcearchtectuur? Bj het realseren van de elektronsche overhed spelen de gemeenten een voorhoederol. Rchtnggevend daarbj s

Nadere informatie

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag)

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag) Academy for Credt Management 2005 - bron van deskundghed opledngen OPLEIDINGSINSTITUUT ERKEND DOOR DE VLAAMSE OVERHEID EEN INITIATIEF VAN GRAYDON BELGIUM NV UITBREIDINGSTRAAT 84-B1 TE 2600 BERCHEM 18E

Nadere informatie

Behoort bij schrijven no. ^37-505

Behoort bij schrijven no. ^37-505 l Behoort bj schrjven no. ^37-505 ROL VAN EVC EN CPN IN LOONCONFLICT HAAQSE BOUWBEDRIJVEN. S_a_m_e_n_v_a_t_t n_g Als gevolg van een loonconflct vond vrjwel de gehele maand januar een langzaam-aan-acte

Nadere informatie

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie.

zijn, kunnen we stellen dat de huidige analyses vooral toegespitst zijn op een ordergerichte situatie. 1\1. H. CORBEY El'\ R. A JAT\SEJ'\ FLEXBLTET EN LOGSTEKE KOSTEN DE LOGSTEKE GELDSTROOMDAGt LOGSTEKE KOSTEN Voor het onderzoek 'Logsteke geldsrroomdagnose' zjn verschllendc utgangspunten geformuleerd. Ten

Nadere informatie

De waarde van de CIO

De waarde van de CIO organsatestructuur De waarde Model voor de toegevoegde waarde In de afgelopen decenna s de rol van IT n de bedrjfsvoerng steeds groter geworden. Door het toenemende belang van IT neemt ook de nvloed en

Nadere informatie

Cameron, Julia. www.christofoor.nl

Cameron, Julia. www.christofoor.nl Cameron, Jula The Artst s Way voor ouders / Jula Cameron en Emma Lvely Zest: Chrstofoor Oorspronkeljke ttel: The Artst s Way for Parents, Jeremy P. Tarcher / Pengun, New York 2013 ISBN 978 90 6038 725

Nadere informatie

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur?

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur? Steeds opneuw naar je clënten lusteren Kwaltetsverbeterng vraagt om structurele nbreng van de gebruker, de klant: kjken door de ogen van de clënt. n de langdurge zorg... een open deur? Over clëntenpartcpate

Nadere informatie

cultuur PUNT GRONDRECHTEN VOOR IEDEREEN Voor mij is het belangrijk te kunnen bezig zijn met de dingen die

cultuur PUNT GRONDRECHTEN VOOR IEDEREEN Voor mij is het belangrijk te kunnen bezig zijn met de dingen die cultuur Voor mj s het belangrjk te kunnen bezg zjn met de dngen de k graag doe. Ik neem stekjes van lanten en lant o verlant de dan n otten. Mjn dochter en haar vrend hebben mjn koertje voor mj geschlderd

Nadere informatie

Afhaling. Afhaling van gefrankeerde zendingen 1. Collect & Send 2. ATH (Afhaling ten Huize) 3. Transport (Afhaling per vrachtwagen)

Afhaling. Afhaling van gefrankeerde zendingen 1. Collect & Send 2. ATH (Afhaling ten Huize) 3. Transport (Afhaling per vrachtwagen) Afhalng Afhalng van gefrankeerde zendngen 1. Collect & Send. ATH (Afhalng ten Huze) 3. Transport (Afhalng per vrachtwagen) Afhalng van ongefrankeerde zendngen (Collect & Stamp) 1. Maxmaal volume en gewcht.

Nadere informatie

Breman, Spaans & Harnas

Breman, Spaans & Harnas Z3-b34 Breman, Spaans & Harnas m a n a g e m e n t c o n s u l t a n t s BRANSTORMSESSE OVER KOSTEN EN EFFECTEN VAN VERVOERMANAGEMENT «SU NHOUDSOPGAVE. Voorwoord pag. 2. Clusterng van vervoermaatregelen

Nadere informatie

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling

Privaat-gestuurde Gebiedsontwikkeling Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland Dr. r. E.W.T.M. Heurkens Prvaat-gestuurde Gebedsontwkkelng Sturng, Samenwerkng & Effecten n Nederland en Engeland

Nadere informatie

www.dtco.nl DLK Pro De all-round uitlee s apparatuur voor onderweg Maatwerk voor verschillende toepassingen

www.dtco.nl DLK Pro De all-round uitlee s apparatuur voor onderweg Maatwerk voor verschillende toepassingen www.dtco.nl DLK Pro De all-round utlee s apparatuur voor onderweg Maatwerk voor verschllende toepassngen Gewoon brljant, brljant eenvoudg DLK Pro s de productfamle van VDO, de neuwe standaards stelt voor

Nadere informatie

Woonbericht. Jonge energiecoaches in Venserpolder geven bespaartips. In deze krant 2 2 3 5 6. Duurzaam initiatief in Boeninhuis.

Woonbericht. Jonge energiecoaches in Venserpolder geven bespaartips. In deze krant 2 2 3 5 6. Duurzaam initiatief in Boeninhuis. Woonbercht nummer 1, aprl 2015 - www.dekey.nl In deze krant 2 2 3 5 6 (v.l.n.r.) Mracle, Rvano, Tayrell en Janaro geven n hun Buurtenergewnkel elke woensdag energeadves aan bewoners. Zj zjn de eerste energecoaches

Nadere informatie

Jongeren leren van elkaar

Jongeren leren van elkaar TeamAlert Jongeren leren van elkaar Jongeren leren het best va peer educaton, dus van elkaar. En van Postef benaderen zchzelf, vertelt Wllemjn Noordman, gedragswetenschapper bj Het project Kruspunt bestaat

Nadere informatie

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen nner lvng nnerarchtecture vrjstaande woonhuzen en verbouwngen 0 10 25 nnerarchtecture feelng good n natural archtecture nspred by nature, buldng for people, creatng envronments, wth a natural touch 03

Nadere informatie

Biesbosch verdient het!

Biesbosch verdient het! Besbosch verdent het! Ontwkkelscenaro s - Endadves - Utgevoerd n opdracht van: Parkschap De Besbosch Opgesteld door: Buck Consultants Internatonal Njmegen, 14 oktober 2013 Voorwoord Snds medo jul 2013

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvattng (Dutch summary) Gezondhedszorg s kostbaar en wordt steeds duurder onder nvloed van een toenemende en veranderende vraag naar zorg door een vergrjzende samenlevng, toenemende vraag

Nadere informatie

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen

inner living i nnerarchitecture vrijstaande woonhuizen en verbouwingen nner lvng nnerarchtecture vrjstaande woonhuzen en verbouwngen 0 10 25 2 nspred by nature, buldng for people, creatng envronments, wth a natural touch nnerarchtecture feelng good n natural archtecture aboratorum

Nadere informatie