Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Jaarverslag 2005 Jaarverslag 2005

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Jaarverslag 2005 Jaarverslag 2005"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2005

2 Profiel Duinwaterbedrijf Zuid-Holland is ontstaan in 1990 door een fusie van meerdere waterbedrijven in Zuid-Holland. Het bedrijf is een naamloze vennootschap. Verzorgingsgebied Wat doen we? Duinwaterbedrijf Zuid-Holland houdt zich bezig met: de productie en levering van goed en betrouwbaar drinkwater, 24 uur per dag, met zo min mogelijk storingen; het natuurbeheer in de duingebieden Solleveld, Meijendel en Berkheide; de zuivering van afvalwater en de uitvoering van het rioolbeheer. De nadruk in het bedrijf ligt op de eerste twee taken: drinkwater en natuur. De afvalwaterzuivering en het rioolbeheer bevinden zich nog in een pilotfase en behoren nog niet tot de dagelijkse praktijk. Hoe doen we het? Om drinkwater te verkrijgen wordt rivierwater vanuit de Afgedamde Maas bij Brakel naar het pompstation Bergambacht getransporteerd. Op dit pompstation wordt het rivierwater voorgezuiverd en vervolgens getransporteerd naar de duinen tussen Monster en Katwijk. Dit water zakt langzaam de bodem in, waar het zich vermengt met neerslagwater; zo ontstaat duinwater. Na ongeveer twee maanden wordt het duinwater opgepompt om er vervolgens drinkwater van te maken. Het bedrijf is organisatorisch verdeeld in een Productiebedrijf, een Verkoopbedrijf, een Natuurbedrijf en een Facilitair bedrijf. Feiten Duinwaterbedrijf Zuid-Holland levert drinkwater aan 1,2 miljoen mensen en ontvangt jaarlijks ruim 1 miljoen bezoekers in de duinen tussen Katwijk en Monster. De drinkwaterafzet bedraagt gemiddeld 73 miljard liter per jaar. Bestuurlijke organisatie De 21 gemeenten in het voorzieningsgebied zijn de aandeelhouders. De Raad van Commissarissen, die toezicht houdt op de directie, wordt voorgezeten door de wethouder van de gemeente Den Haag, die de grootste aandeelhouder is. Verder heeft in de Raad een aantal commissarissen vanuit de aandeelhouders zitting alsmede enkele deskundigen op ecologisch, financieel, sociaal en waterketengebied.

3 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Jaarverslag Inhoud Voorwoord 3 Kengetallen 4 Bericht van de Raad van Commissarissen aan de aandeelhouders 6 Corporate governance 9 Verslag van de directie 11 Algemene ontwikkelingen Financiële ontwikkelingen Duurzaam ondernemen Personeel en organisatie Drinkwaterprognose Jaarrekening Bestuur en organisatie 44 Organisatieschema 2006 Algemene Vergadering van Aandeelhouders Ondernemingsraad Verbruikersraad Commissie Advies Duinbeheer Meijendel Comité Personalia Het thema in dit jaarverslag is water. We volgen de weg die het water bij Duinwaterbedrijf Zuid-Holland gaat van rivierwater naar duinwater tot drinkwater. En natuurlijk vergeten we ons project Wereld Water niet.

4 Van Bron tot Wim de Gaay Pompstation Veehouder, LTO bestuurder, bestuurder waterschap en lid van de stuurgroep Zuiver water in de Bommelerwaard LTO Nederland behartigt de belangen van de land- en tuinbouw en daardoor ben ik nauw betrokken bij de waterkwaliteit in de polder Bommelerwaard. Het teveel aan water in onze polder lozen we op de Afgedamde Maas. Samen met het rivierwater vormt dit de bron voor het drinkwater dat Duinwaterbedrijf Zuid-Holland uiteindelijk levert. Vanuit onze maatschappelijke verantwoordelijkheid proberen we de waterkwaliteit, die overigens al goed is, nog verder te verbeteren en de invloed van bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen te beperken. Bij het overleg daarover spelen natuurlijk de belangen van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland een grote rol, maar ook die van de boeren en tuinders en de betrokken gemeenten. Bergambacht vijftig jaar Op 26 november 2005 is herdacht dat op 29 november 1955 het pompstation in Bergambacht door Koningin Juliana werd geopend. De burgemeester van Bergambacht, bewoners uit de regio en medewerkers waren op deze feestelijke dag aanwezig. Zij konden onder meer een kijkje nemen in het bijzondere gebouw van architect J.M. Luthmann, bekend van het gebouw voor Radio Kootwijk en genieten van een spraakmakend optreden van een aantal steltlopers.

5 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Jaarverslag Voorwoord Het jaar 2005 was voor Duinwaterbedrijf Zuid-Holland een jaar van voorbereiding op de toekomst. In het kader van ons streven naar operational excellence (vrij vertaald: de bedrijfsvoering vindt op de meest efficiënte en effectieve wijze plaats waarbij de kwaliteit gelijk moet blijven) en ter verbetering van de slagkracht, is de organisatie in 2005 op een aantal punten aangepast. Processen zijn gestroomlijnd, waardoor kosten kunnen worden bespaard en klanten beter kunnen worden bediend. Zo zijn in mei de centrale organisatiedelen van het Natuurbedrijf, het Facilitair bedrijf en het Productiebedrijf verhuisd naar de productielocatie Scheveningen. Daarnaast hebben 41 medewerkers gebruikgemaakt van de (eenmalige) vervroegde uittredingsmogelijkheid. Ook is de dienstverleningsovereenkomst beëindigd die we met Nuon hadden voor leidingnetbeheer en klantenservice in de Rijnregio. Belangrijkste reden daarvoor was dat wij vitale functies in eigen hand willen houden. De integratie van de achttien Nuon-medewerkers die naar Duinwaterbedrijf Zuid-Holland zijn overgekomen, is goed verlopen. Beveiliging is voor een bedrijf als het onze van groot belang. Drinkwater is immers een eerste levensbehoefte. De overheid heeft de drinkwatersector dan ook aangewezen als een van de vitale infrastructuren die ons land rijk is. Het is onze taak te zorgen dat de kwaliteit van ons drinkwater goed en betrouwbaar is. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland investeert veel geld om dit mogelijk te maken. Denk daarbij aan zo optimaal mogelijke omstandigheden voor het productieproces, bescherming van bron tot kraan, aandacht voor de kwaliteit van het duingebied, maar ook ondersteunende faciliteiten als ICT. Net als in 2005 zal ons bedrijf de komende jaren veel aandacht besteden aan de verdere optimalisering van beveiliging. In 2006 wordt weer een breed benchmarkonderzoek gehouden. Ten opzichte van het vorige onderzoek in 2003 zullen onze kosten weer gedaald zijn. Wij gaan ervan uit dat de kwaliteit van ons product en de kwaliteit van onze dienstverlening minstens zo goed uit de bus komen als de vorige keer. De laatste jaren heeft de drinkwatersector een belangrijke bijdrage geleverd aan efficiencyverbetering in de gehele waterketen. Onderzoek van de Erasmus Universiteit heeft uitgewezen dat de kosten van een centrale toezichthouder niet opwegen tegen de verwachte baten. Bovendien zijn nog geen jaar geleden de gemeenten en provincies bij wet opnieuw aangewezen als decentrale toezichthouders. Zij kunnen bij hun toezicht gebruik maken van een internationaal gerenommeerd benchmarkonderzoek. Wij zijn daarom geen voorstander van een centrale toezichthouder. De voorbereiding op de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water is in volle gang. De uitvoering zal zo veel mogelijk worden gecombineerd met WB 21, een stelsel van afspraken tussen de waterschappen, de provincies en het Rijk over het waterbeleid, gericht op de veiligheid en het voorkomen van wateroverlast. De Kaderrichtlijn Water is gericht op de kwaliteit van het water. Nu voldoet het oppervlaktewater vrijwel nergens in Nederland aan de kwaliteitsnormen. De Kaderrichtlijn Water eist dat hierin verbetering komt. Voor ons bedrijf is dat een steun in de rug. De hoogste prioriteit heeft de aanpak van de diffuse lozingen van verontreinigingen. Onze ervaringen in de Bommelerwaard laten zien hoe belangrijk dit is en hoe moeilijk het is om daar met het huidige beleid verbeteringen in aan te brengen. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland is een maatschappelijk betrokken organisatie, die verantwoordelijkheid neemt en aankan, betrouwbaar is en zorgvuldig omgaat met mens en milieu. Wij kunnen die uitgangspunten niet realiseren zonder de inzet, de motivatie en de betrokkenheid van onze medewerkers. We zijn hen daar wederom dankbaar voor. Voorburg, 19 mei 2006 Piet Jonker, algemeen directeur Duinwaterbedrijf Zuid-Holland maakt drinkwater voor 1,2 miljoen mensen in het westen van Zuid-Holland. Omdat in de duinen niet voldoende zoet water voorhanden is, transporteert het duinwaterbedrijf sinds 1955 voorgezuiverd rivierwater naar de duinen. Vanaf het pompstation in Bergambacht werd tot 1976 Lekwater naar de duinen gebracht. Sinds die tijd wordt het water uit de Afgedamde Maas bij Brakel gehaald en vervolgens naar Bergambacht getransporteerd. Daar wordt het Maaswater verder voorgezuiverd en naar de duinen tussen Katwijk en Monster gebracht.

6 4 Jaarverslag 2005 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Kengetallen (gegevens, indien niet anders vermeld, zijn per 31 december) bedragen x Financieel Netto-omzet Nettowinst Current ratio Interest coverage ratio Solvabiliteitsratio Cashflow Cashflowratio Interne financieringsratio Netto-werkkapitaal ,280 1,352 26, ,8 92, ,169 1,531 25, ,6 99, ,328 1,763 24, ,3 75, ,217 1,910 21, ,1 68, ,320 1,620 17, ,3 57, Rentabiliteit eigen vermogen (%) 4,4 7,0 11,5 17,5 15,7 Rentabiliteit totaalvermogen (%) Gemiddelde krediettermijn vorderingen waterverbruik Gemiddeld rentepercentage (langlopende leningen) 1,2 31,1 4,15 1,8 48,5 4,33 2,8 41,6 4,57 3,8 40,8 4,66 2,8 33,8 4,82 Productie (X 1 MILJOEN M 3 ) Verpompt water bij de Wilhelminasluis ter bescherming Maaswater Ingenomen Maaswater Brakel Afgeleverd voorgezuiverd Maaswater Bergambacht Winning Meijendel Winning Berkheide Winning Solleveld Reinwater pompstation Scheveningen Reinwater pompstation Katwijk Reinwater pompstation Monster 85,5 73,2 72,1 47,9 24,8 1,2 50,4 24,0 0 74,0 73,7 73,7 52,1 24,7 1,6 50,4 24,0 0 71,0 79,1 79,0 53,6 25,3 2,4 51,9 24,7 0 64,6 76,6 75,3 53,0 25,2 2,5 50,5 24,6 0 81,5 74,5 74,3 52,5 25,7 4,7 50,3 25,0 4, ,5 132,0 130,5 129,0 127,5 126,0 124,5 123,0 121,5 Netto-omzet (x )

7 Kengetallen 5 Distributie Oppervlakte verzorgingsgebied (X HA) 1) Aantal inwoners (X 1.000) 2) Aantal woningen (X 1.000) 2) Afzet (X M 3 ) Niet in rekening gebracht verbruik (X M 3 ) Verkoop in eigen voorzieningsgebied (X M 3 ) Lengte hoofdleidingnet (IN KM) Lengte transportleidingnet (IN KM) Verkoop in eigen voorzieningsgebied (IN M 3 ) per administratieve aansluiting Aantal administratieve aansluitingen Aantal technische aansluitingen Aantal geplaatste watermeters Personeel Aantal medewerkers Gemiddeld aantal medewerkers (FTE S) Ziekteverzuim (IN %) 3) 4,50 3,80 4,23 4,65 5,57 Gemiddelde loonkosten per medewerker (FTE) Overige kengetallen Duinterreinen in beheer (HA) Duinterreinen in gedeeltelijk beheer (HA) Overige terreinen in beheer (HA) Aantal bezoekers Bezoekerscentrum Meijendel ,5 44,0 42,5 41,0 39,5 38,0 36,5 35,0 33, Cashflow 1) De oppervlakte is bepaald op basis van de Provinciale Almanak. 2) Het aantal inwoners en het aantal woningen is gebaseerd op Primos ) Het ziekteverzuimcijfer is gebaseerd op NIA/CBS/TNOsystematiek; 2001 en 2002 zijn exclusief medewerkers langer dan één jaar ziek. (x )

8 6 Jaarverslag 2005 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Bericht van de Raad van Commissarissen aan de aandeelhouders Zoals bepaald in artikel 16 van de statuten van de vennootschap bieden wij u hierbij aan het door de directie opgestelde jaarverslag van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, met daarin opgenomen de jaarrekening over het boekjaar De jaarrekening is gecontroleerd door Deloitte Accountants BV en van een goedkeurende verklaring voorzien. De verklaring is te vinden op pagina 43. De Raad van Commissarissen heeft met genoegen geconstateerd dat het eigen vermogen in 2005 met 5,6 miljoen is toegenomen tot 128,2 miljoen. De solvabiliteit steeg hierdoor met 1,4% tot 26,5%. Dit kon worden bereikt ondanks een ten opzichte van 2004 ongewijzigd drinkwatertarief. De benchmarkresultaten over 2004 (die in 2005 werden gepubliceerd) geven aan dat de positie van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland ten opzichte van vergelijkbare bedrijven verder is verbeterd. De Raad wenst met nadruk alle medewerkers en de directie te bedanken voor het behaalde resultaat. Onze auditcommissie, bestaande uit mevrouw mr. E.L.V. Chevalier-Beltman, drs. C.J. van Rees (voorzitter) en P.J. Verschoor, heeft de jaarrekening uitvoerig met de directie besproken in aanwezigheid van de accountant. Vervolgens zijn het jaarverslag en de jaarrekening in de Raad van Commissarissen aan de orde gekomen. De door de directie voorgestelde bestemming van het resultaat, namelijk conform de statuten toe te voegen aan de algemene reserve, heeft onze instemming. Wij stellen u voor de jaarrekening en het daarin opgenomen voorstel tot winstbestemming in de op 30 juni 2006 te houden Algemene Vergadering van Aandeelhouders vast te stellen. Tevens stellen wij u voor in deze vergadering voor het jaar 2005 decharge te verlenen aan de leden van de directie voor het gevoerde beleid en aan de leden van de Raad van Commissarissen voor het uitgeoefende toezicht. Aan het begin van het verslagjaar bestond de Raad van Commissarissen uit de volgende leden: prof. dr. P.J.M. van der Aart, ecoloog; mevrouw mr. E.L.V. Chevalier-Beltman, burgemeester van Bergschenhoek; ir. B. Emmens, wethouder van Zoetermeer; P. Kapel, vertrouwenscommissaris; drs. C.J. van Rees, deskundige financieel-economische zaken; W.J. Stolte, wethouder van Den Haag (voorzitter); P.J. Verschoor, wethouder van Voorschoten; ir. G. Verwolf, dijkgraaf Waterschap Veluwe. Op 11 januari en 18 maart zijn benoemd respectievelijk de heren mr. P.T. van Woensel (wethouder van Den Haag) en drs. H.H.M. Klooster (wethouder van Wassenaar). De Raad van Commissarissen heeft in 2005 volgens een vooraf vastgesteld schema vijfmaal vergaderd met de directie. Daarnaast is de Raad van Commissarissen eenmaal buiten de aanwezigheid van de directie bijeen geweest, om de samenstelling en het functioneren van de Raad en het functioneren en de bezoldiging van de directie te bespreken. De leden van de Raad waren in deze vergaderingen vrijwel steeds voltallig aanwezig. Tevens worden de overlegvergaderingen tussen directie en de ondernemingsraad door minimaal één commissaris bijgewoond. De Raad van Commissarissen hecht grote waarde aan deze contacten vanwege de openhartige uitwisseling van standpunten. In het verslagjaar zijn essentiële reguliere besluiten genomen over de goedkeuring van de begroting 2006, de meerjarenbegroting , het investeringsplan 2006, het meerjareninvesteringsplan , het financieringsplan 2006 en de Tarievenregeling Daarnaast zijn essentiële besluiten genomen over: verkoop pand Pijnacker; profielschets van de Raad van Commissarissen; afkoop erfpacht Den Haag; plan van aanpak fraude en integriteitsrisico.

9 Bericht van de Raad van Commissarissen aan de aandeelhouders 7 De Raad van Commissarissen hecht grote waarde aan een transparant ondernemingsbestuur, waarin de belangen van alle stakeholders op geëigende wijze worden meegewogen. Over de betekenis van de Nederlandse corporate-governancecode voor Duinwaterbedrijf Zuid-Holland is overleg gevoerd met de directie, ondanks het feit dat de code vooral geldt voor beursgenoteerde Nederlandse vennootschappen. Het uitgangspunt dat aan de code ten grondslag ligt, wordt in beginsel onderschreven. In dat verband is op 24 juni 2005 de profielschets door de Raad van Commissarissen vastgesteld, nadat deze met de Algemene Vergadering van Aandeelhouders en de ondernemingsraad is besproken. In de profielschets is de omvang en de samenstelling van de Raad van Commissarissen vastgelegd, waarbij rekening is gehouden met de aard en de activiteiten van de onderneming en de gewenste deskundigheid en achtergrond van de commissarissen. Momenteel wordt bezien in hoeverre vervolgstappen gezet kunnen worden in het verder beperken van de omvang van de Raad van Commissarissen en de professionalisering van de deskundigheden in de samenstelling van de Raad. De auditcommissie vergaderde driemaal. De commissie onderwerpt de financiële rapportages van de onderneming aan een uitgebreide beoordeling, alvorens deze worden behandeld in de voltallige Raad. Andere taken van de commissie zijn het houden van toezicht op de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen en op de relatie met de externe accountant. Onderwerpen waaraan de commissie in 2005 aandacht heeft besteed, zijn onder meer de jaarrekening 2004, de begroting 2006 en meerjarenbegroting , een evaluatie van het financieringsbeleid en het controleprogramma van de accountant. Voorburg, 2 juni 2006 Raad van Commissarissen W.J. Stolte, voorzitter

10 Van Pompstation Rob Kramer Adviseur Natuur afdeling Duinstrategie Duinwaterbedrijf Zuid-Holland tot Duin Ik ben al meer dan 30 jaar actief in vooral het duingebied Meijendel. Vroeger bijna altijd buiten, zomer en winter. Het levert een schat aan ervaringen op, door gebeurtenissen, weersomstandigheden en werkzaamheden. Het duin is wel veranderd. Het is nu veel groener. Hoge grassen en struiken domineren. Blanke toppen en kale plekken zijn op dit moment vooral het resultaat van gericht beheer en natuurherstel. Maar het duinterrein is nog steeds een gebied met een geweldige variatie. Ja, dit gebied is heel belangrijk voor mij, maar ook voor vele anderen die hier genieten van de natuur. Project slibverwijdering gestart In de duinen van Meijendel zijn infiltratieplassen waar rivierwater langzaam de bodem in zakt. Dit duinwater wordt na een verblijf van twee maanden opgepompt om er drinkwater van te maken. In de loop van de tijd heeft zich een aanzienlijke hoeveelheid slib verzameld op de bodem van die infiltratieplassen. Het gaat in Meijendel om ongeveer m 3! Daar hebben wij bij de waterwinning op zich geen last van. Een deel van het slib is echter meer dan veertig jaar oud en stamt

11 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Jaarverslag Corporate governance Corporate governance wordt behalve door wetgeving en jurisprudentie ook bepaald door de Nederlandse corporate-governancecode. Hoewel de code vooral geldt voor beursgenoteerde Nederlandse vennootschappen heeft Duinwaterbedrijf Zuid-Holland, vanwege de maatschappelijke functie van zijn producten, in beginsel besloten de corporate-governancecode te gaan hanteren. Directie en de Raad van Commissarissen onderschrijven het uitgangspunt dat aan de code ten grondslag ligt: een vennootschap is een langetermijnsamenwerkingsverband tussen bij de vennootschap betrokken groepen en personen, die direct of indirect het bereiken van de doelstellingen van de vennootschap beïnvloeden of erdoor worden beïnvloed: werknemers, aandeelhouders en andere kapitaalverschaffers, toeleveranciers, afnemers, maar ook de overheid en maatschappelijke groeperingen. De directie en de Raad van Commissarissen hebben een integrale verantwoordelijkheid voor de afweging van deze belangen, gericht op continuïteit van de onderneming. Handelend vanuit dit besef hebben directie en Raad van Commissarissen besloten de code zo veel mogelijk over te nemen. Echter, daar waar het huidige karakter van ons bedrijf als overheidsgedomineerde, niet-beursgenoteerde structuurvennootschap dit niet toelaat, hebben zij een aantal aanbevelingen niet toegepast. Dit zijn: III one-tier bestuursstructuur; IV.1.1 bevoegdheden Algemene Vergadering van Aandeelhouders in niet-structuurvennootschappen; IV.1.2 stemrecht op financieringspreferente aandelen; IV certificering van aandelen. Met betrekking tot best-practicebepalingen IV inzake verantwoordelijkheid van institutionele beleggers hebben de directie en de Raad van Commissarissen geconstateerd dat dit buiten hun reikwijdte valt. De navolgende best-practicebepalingen zijn door de directie en de Raad van Commissarissen (nog) niet (onverkort) ingevoerd: II. 1.1 benoemingsperiode voor leden van de directie van maximaal vier jaar; II. 1.4 er is formeel voor werknemers nog geen regeling om zonder gevaar voor hun rechtspositie vermeende onregelmatigheden te rapporteren; III de Raad van Commissarissen heeft bewust afgezien van een remuneratiecommissie. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland zet jaarlijks de hoofdlijnen van zijn corporate-governancestructuur uiteen in zijn jaarverslag en legt elke substantiële verandering in die structuur ter bespreking voor aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. dus nog uit de tijd dat het rivierwater nog niet werd voorgezuiverd. Dit slib is daardoor voedselrijk. Het harig wilgenroosje en brandnetels groeien volop langs de oevers, terwijl in de infiltratieplas zelf bijna geen waterplanten voorkomen. Slibverwijdering heeft een positief effect op de begroeiing. Bovendien neemt ook de hoeveelheid water die kan worden opgepompt met zo n 20% toe. Dit omvangrijke project is gestart in 2005 en zal enkele jaren in beslag gaan nemen.

12 10 Corporate governance Risicobeheersing en -controle Een van de aanbevelingen in de corporate-governancecode geeft aan dat de directie in het jaarverslag verklaart dat de interne risicobeheersings- en controlesystemen adequaat en effectief zijn; zij geeft hiervoor een duidelijke onderbouwing. Binnen ons bedrijf wordt risico gedefinieerd als de mogelijkheid dat de realisatie van strategische, tactische of operationele doelstellingen negatief beïnvloed wordt door (gevolgen van) onzekere gebeurtenissen. Bij de beheersing hiervan worden alle mogelijke risico s die zich in de bedrijfsvoering kunnen voordoen geïnventariseerd en geanalyseerd. De risicobeheersing is vooral ingebed in operationele procedures, daarnaast zijn er commissies ingesteld om specifieke risico s te beheersen. Wij gaan onze risico s bij het leidingonderhoud en -beheer afwegen tegen de mogelijke effecten. Het voornaamste doel van dit risicomanagement is onze leveringszekerheid in stand te houden met zo min mogelijk lekverlies. Aanleg en beheer van de ondergrondse infrastructuur doen wij in goede samenwerking met de andere leidingnetbeheerders en in samenspraak met gemeenten, projectontwikkelaars en brandweer. Ook onder bijzondere omstandigheden willen wij de klanten voorzien van betrouwbaar drinkwater in een voor die omstandigheden passende hoeveelheid en als dat nodig is van water voor uitsluitend sanitaire doeleinden (noodwater). Bezoldiging bestuurders De hoogte en de samenstelling van de bezoldiging van bestuurders en toezichthouders zijn in overeenstemming met artikel 2:383 BW in de jaarrekening vermeld. Het bezoldigingsbeleid is vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De aanbevelingen stellen verschillende eisen aan onderwerpen die nog op onze website moeten worden geplaatst.

13 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Jaarverslag Verslag van de directie Algemene ontwikkelingen Project Zuiver Water Bommelerwaard In september 2005 is het project Zuiver Water in de Bommelerwaard geëvalueerd. Onze inspanningen waren erop gericht om samen met de agrariërs en de gemeenten te werken aan een betere kwaliteit van het oppervlaktewater in de Bommelerwaard, bijvoorbeeld door middel van informatie-uitwisseling over de noodzaak en de gevolgen van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. De conclusie was dat het project nog niet naar wens verloopt en dat nog onduidelijk is of het beoogde doel zal worden bereikt. Dat doel is om de kwaliteit van het oppervlaktewater in de Bommelerwaard en in de Afgedamde Maas in 2010 te laten voldoen aan de MTR-normen en de normen voor oppervlaktewater dat bestemd is voor de bereiding van drinkwater. Deze normen worden voor sommige stoffen, vooral bestrijdingsmiddelen, overschreden. Het water dat wij uit de Afgedamde Maas innemen en infiltreren in het duingebied voldoet wel nagenoeg geheel aan de kwaliteitseisen die gesteld worden in het Infiltratiebesluit Bodembescherming. Daarnaast is geconcludeerd dat het infiltratiewater in 2005 bijna volledig voldoet aan het Infiltratiebesluit van de provincie Zuid-Holland, waarin is aangegeven aan welke kwaliteitseisen het aangevoerde rivierwater dat in de duinen wordt geïnfiltreerd moet voldoen. In het streekplan van de provincie Gelderland wordt onvoldoende rekening gehouden met het belang van de drinkwatervoorziening. Om die reden is Duinwaterbedrijf Zuid-Holland in beroep gegaan bij de Raad van State tegen de partiële herziening van het streekplan van de provincie, waarmee een belangrijke uitbreiding van de oppervlakte van de glastuinbouw wordt beoogd. Beëindiging dienstverleningsovereenkomst Nuon Per 1 januari 2005 hebben wij het leidingnetbeheer en de klantenservice van de Rijnregio weer zelf in de hand. Sinds de overname van de waterpoot van de toenmalige Energie en Watervoorziening Rijnland in 1996, later opgegaan in Nuon, waren deze taken via een zogeheten dienstverleningsovereenkomst aan hen uitbesteed. De overdracht van taken aan ons bedrijf is goed gelukt. Ook de overkomst van medewerkers van Nuon is goed verlopen. Dankzij goede navigatiesystemen hebben onze monteurs alles feilloos kunnen vinden, ondanks hun redelijke onbekendheid met dit gebied. Door een einde te maken aan de dienstverleningsovereenkomst kunnen wij onze klanten in dit deel van ons verzorgingsgebied beter van dienst zijn. Fraude In de zomer van 2005 kwamen wij een ernstige fraude op het spoor. Na uitgebreid en zorgvuldig onderzoek is vastgesteld dat een medewerker van ons bedrijf dit alleen heeft gedaan en daarbij gebruik heeft gemaakt van een combinatie van bevoegdheden die alleen hij had. Er zijn onmiddellijk organisatorische en technische maatregelen getroffen om dit in de toekomst te voorkomen. Productieproces Volgens planning zal het uitgebreide en gerenoveerde pompstation in Monster in juli 2006 weer in bedrijf worden genomen. De productiecapaciteit is dan uitgebreid met drie miljoen kubieke meter water per jaar. Het zuiveringsproces van duinwater tot drinkwater is uitgebreid met een onthardingsinstallatie. Hiermee is het mogelijk ook vanuit deze productielocatie onthard drinkwater te leveren aan onze klanten. Daarnaast is voor de verwerking van het slib een spoelwaterbehandeling geïnstalleerd. In het bijbehorende duingebied is het winsysteem optimaal ingepast waardoor ook de natuurwaarde in dit gebied aan kwaliteit heeft gewonnen. Op het pompstation Bergambacht is de nieuwe volautomatische procesvoering ingevoerd. Het is het eerste gedeelte dat volgens het nieuwe automatiseringsconcept werkt. Aansluitend wordt op het pompstation Brakel, in het transportsysteem en op de productielocatie Scheveningen de procesautomatisering vervangen. Vanaf 1 januari 2010 zal volgens planning het gehele productieproces volautomatisch verlopen. In het najaar 2005 is een studie uitgevoerd naar de leveringszekerheid vanaf de productielocatie Scheveningen. Uit deze studie blijkt dat niet meer op alle punten wordt voldaan aan moderne criteria voor leveringszekerheid. Een belangrijk knelpunt is de verwevenheid van een groot aantal functies in het oude machinekamergebouw. In 2006 starten een of meer projecten om dit knelpunt op te lossen.

14 Van Duin tot Kraan Marloes van Paassen Groepshoofd West afdeling Service en Waarneming Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Als het water na enkele maanden verblijf in de duinen is opgepompt, wordt het allereerst onthard. Ons water heeft een hardheid van 8,5 Dh. Vervolgens wordt het water via cascades (watervallen) naar snelfilters gepompt. IJzer- en mangaandeeltjes en smaak- en geurstoffen binden zich aan de eerder toegevoegde actieve kool en de zuurstof uit de lucht en blijven vervolgens achter op de snelfilters. Tenslotte filtreert het water nog door langzame zandfilters, waarna het water volledig bacteriologisch betrouwbaar en dus drinkbaar is. Het drinkwater wordt opgeslagen in reinwaterkelders, zodat we 24 uur per dag voldoende goed en betrouwbaar drinkwater kunnen leveren. Koningin op bezoek in Scheveningen Op 22 juni 2005 heeft Hare Majesteit de Koningin het kunstwerk Panta Rhei, gemaakt door Nicolas Dings, onthuld. Met de onthulling is het project Elikom feestelijk opgeleverd. Door de eliminatie van de verzamelkom op de productielocatie Scheveningen is na honderd jaar het zuiveringsproces voor drinkwater geheel gesloten. De aanpassingen aan de installaties voor de productie van drinkwater zijn gestart in het najaar van Allereerst zijn de snelle

15 Verslag van de directie 13 Financiële ontwikkelingen Duinwaterbedrijf Zuid-Holland ligt op koers in het meerjarenperspectief om na afloop van het jaar 2007 een solvabiliteitsratio van 30% te bereiken. Het eigen vermogen komt na de toevoeging van het nettoresultaat 2005 van 5,6 miljoen uit op 128,2 miljoen, bij een balanstotaal van 484 miljoen. De solvabiliteit stijgt daardoor van 25,5% in 2004 naar 26,5% in Voor het behalen van de solvabiliteitsdoelstelling van 30% ultimo 2007 is uitgegaan van een stabiele afzet, een blijvend laag rente- en prijsinflatieniveau en een toekomstig investeringsniveau dat minder dan of gelijk zal zijn aan het huidige niveau. Dit impliceert dat over 2006 en 2007 in totaal een nettoresultaat verwacht wordt van circa 17 miljoen. % Solvabiliteitsratio Het positieve nettoresultaat 2005 van 5,6 miljoen was 4 miljoen lager dan begroot. Oorzaken hiervoor waren de afkoop van erfpachten ( 5 miljoen), de Eenmalige Vervroegde Uittredingsregeling ( 5 miljoen) en de versnelde afschrijving van activa zoals onder andere de voorzuivering Lindenberg en winning 8 ( 4 miljoen). Daartegenover staat een boekwinst van ruim 1 miljoen door de verkoop van het voormalige kantoor in Pijnacker ,5 15,0 12,5 10,0 7,5 5,0 2,5 0 2,5 Nettoresultaat (x ) zandfilters en de beluchtingsinstallatie (cascades) overkapt. Daarna is een nieuwe doseerinstallatie voor koolstofpoeder gebouwd. Koolstofpoeder verbetert de smaak van drinkwater. Tot slot is de open verzamelkom verwijderd, is een nieuwe verzamelput gebouwd en kwam er een nieuw pompgebouw. Tegelijkertijd zijn de bijbehorende leidingen gelegd. Het totale project heeft ruim E 25 miljoen gekost. De grootste uitdaging was om de dagelijkse waterproductie, ondanks alle ingrijpende werkzaamheden, gewoon door te laten gaan.

16 14 Verslag van de directie Duinwaterbedrijf Zuid-Holland De wateropbrengsten zijn ten opzichte van 2004 licht gestegen met 1,1 miljoen. Deze stijging is voornamelijk veroorzaakt doordat meer gemeenten precariobelasting zijn gaan heffen, wat Duinwaterbedrijf Zuid-Holland via een toeslag op het vastrecht direct doorberekent aan de burgers van de betreffende gemeenten. De overige bedrijfsopbrengsten zijn gestegen met 2,8 miljoen; dit heeft met name te maken met de verkoop van het voormalige kantoorgebouw in Pijnacker, alsmede verkoop van verouderde activa. De totale opbrengststijging komt uit op 4,2 miljoen. De bedrijfslasten zijn ten opzichte van 2004 per saldo met 8,9 miljoen toegenomen. De afname van de bedrijfslasten bij grond- en hulpstoffen met 4,7 miljoen wordt veroorzaakt doordat in 2004 een last van 5,7 miljoen is genomen voor de eenmalige dotatie aan de voorziening slibverwijdering duingebied Meijendel. De waterinkoop is eveneens 1,3 miljoen lager doordat de waterverkoop minder afweek van de vergunningscapaciteit dan in De kosten uitbesteed werk vallen 2,7 miljoen lager uit, deels veroorzaakt door de eenmalige desintegratieschade van 1,0 miljoen die in 2004 aan Nuon is betaald. De hogere bedrijfslasten en de afgenomen kosten van de hierboven vermelde posten komen samen uit op een toename van 17,6 miljoen. Deze toename is voor 14,7 miljoen te verklaren uit eenmalige kosten: afschrijvingen overige bedrijfskosten precario gemeenten overige posten 9,9 miljoen, vanwege erfpacht, voorzuivering Lindenberg, winning 8 en dergelijke; 4,8 miljoen, als gevolg van de Eenmalige Vervroegde Uittredingsregeling; 1,9 miljoen, doordat meer gemeenten precariobelasting zijn gaan heffen; 0,8 miljoen, dit betreft verschillende kleine afwijkingen. In structurele zin zijn de kosten in 2005 wederom afgenomen. BEDRIJFSLASTEN 2004 BEDRIJFSLASTEN ,8 B 25,3 C A 35,2 10,9 C D 8,2 D 4,6 H 6,5 19,2 E 15,6 G 2,4 F B 9,3 2,9 33,5 A H G 2,9 4,6 E F 1,6 29,7 29,3 A Lonen en sociale lasten; B Overige bedrijfskosten; C Afschrijvingen; D Kosten uitbesteed werk; E Kosten grond- en hulpstoffen; F Waterinkoop; G Energiekosten; H Precario gemeenten (x ) Het financiële resultaat komt 1,6 miljoen gunstiger uit dan vorig jaar. De langlopende schulden en kortlopende kredietschulden zijn met 7,5 miljoen afgenomen, hetgeen een positief effect op het financiële resultaat heeft van 0,1 miljoen. Het gemiddelde rentepercentage over de langlopende leningen is wederom gedaald met 0,17% naar 4,15% in 2005, eveneens een effect van 0,1 miljoen. De verbetering van het financiële resultaat wordt voornamelijk veroorzaakt door de verhouding tussen vast rentende en variabel rentende schulden. Het gemiddelde rentepercentage van de langlopende leningen zal afwijken van bijvoorbeeld de gemiddelde tienjaarsrente in enig jaar. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat de leningenportefeuille jaarlijks slechts voor een beperkt deel wordt geherfinancierd, waardoor percentages uit voorgaande jaren meetellen in het gemiddelde rentepercentage van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland. Daarnaast wordt als gevolg van een actief treasurybeleid gestuurd in de verhouding tussen vast rentende en variabel rentende schulden, hetgeen eveneens van invloed is op het uiteindelijk gemiddelde rentepercentage van de langlopende leningen.

17 Verslag van de directie 15 % Rente Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Tienjaarsrente Gemiddelde rentepercentage langlopende leningen versus tienjaarsrente Investeringen In 2005 is ten behoeve van nieuwe investeringen in materiële vaste activa een bedrag van 37,9 miljoen uitgegeven. Ultimo verslagjaar is hiervan 41,0 miljoen aan projecten gereedgekomen en geactiveerd. Het resterende saldo van 24,6 miljoen is verantwoord onder de post materiële vaste activa in uitvoering. Daarnaast is een bedrag van 8,9 miljoen vervroegd als waardevermindering afgeboekt. Het financiële beleid is erop gericht de investeringen min of meer te binden aan het niveau van de afschrijvingen, exclusief incidentele waardeverminderingen. In verband met de aanzienlijke aanpassingen aan de productiestations in Scheveningen en Monster, zullen de investeringen de komende jaren de afschrijvingen echter blijven overtreffen ,5 60,0 52,5 45,0 37,5 30,0 22,5 15,0 7,5 Investeringsuitgaven Reguliere afschrijvingskosten (x ) Verkoop Wij bieden onze klanten steeds meer mogelijkheden om contacten met ons bedrijf te onderhouden via de digitale snelweg. Inmiddels kunnen klanten het aanvragen en opzeggen van de waterlevering, het wijzigen van correspondentieadres en betaalwijze en het verhogen van het vastrechtbedrag via internet regelen. Ook is veel energie gestoken in het verbeteren van het verwervingsproces meterstanden. Het aantal geschatte meterstanden als basis voor de jaarlijkse factuur is door deze procesverbetering drastisch gedaald van circa 22% naar 12%. Op het gebied van de watermeterverwisseling zijn optimalisaties aangebracht in het proces. Door een daarvoor ontworpen planningspakket worden nu met al onze klanten afspraken gemaakt in een blok van twee uren. Hierdoor is het aantal voordeuren dat open gaat bij het aanbellen van de watermeterverwisselaar gestegen van 40% naar 85%. Dit is zowel voor de klant fikse beperking van de overlast als voor de bedrijfsvoering, gemotiveerd door medewerking, een grote sprong voorwaarts in service. De overname van circa klanten en het waterleidingnet van Nuon is redelijk geruisloos verlopen. Dit is een bijzondere prestatie, omdat het aantal medewerkers dat zich met de klant- en leidingprocessen bezighoudt minimaal is uitgebreid. Bij de overname is opnieuw duidelijk geworden hoe belangrijk brongegevens zijn. Zowel data betreffende het leidingnet als data van de klanten vereisen een controle- en verbeteringsslag om te voorkomen dat

18 Van Kraan Mens tot Edwin Eekhof Voorzitter Verbruikersraad Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Zeven jaar geleden reageerde ik op een advertentie van Duinwaterbedrijf Zuid-Holland waarin consumenten werd gevraagd lid te worden van de Verbruikersraad. Dat sprak mij direct aan, we bestaan tenslotte voor 80% uit water! Het is heel interessant om van dichtbij te zien wat erbij komt kijken om 1,2 miljoen mensen, met behulp van de duinen, te voorzien van uitstekend (drink)water. In tegenstelling tot wat mensen denken is de prijs van water de laatste jaren nauwelijks gestegen, de belastingen echter des te meer. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland is goed bezig, is ook kritisch op de eigen organisatie en communiceert heel open met ons. Hoe maakt u water? Regelmatig bellen kinderen naar ons bedrijf omdat ze voor school een werkstuk moeten maken over drinkwater. Meestal vragen ze ons: Hoe maakt u eigenlijk water? Wij hebben werkbladen laten maken voor basisscholen waarop deze en nog een aantal andere vragen worden gesteld. De antwoorden op de vragen kunnen kinderen vinden op de website van ons bedrijf. Op de achterkant van het werkblad wordt het zuiveringsproces met behulp van tekeningen uitgelegd. De werkbladen zijn

19 Verslag van de directie 17 processen worden verstoord op grond van verkeerde informatie. Dit bleek ook bij de adressenbestanden van bedrijven. Om wettelijke controles naar behoren uit te voeren en de juiste frequentie van controle te hanteren, is goede registratie van de bedrijven in ons voorzieningsgebied noodzakelijk. Door vergelijking met andere bestanden, bijvoorbeeld dat van de Kamer van Koophandel, beschikt ons bedrijf nu weer over een goed basisbestand. Ook hiermee kunnen communicatieverstoringen met onze klanten voorkomen worden. Tariefstructuur De tariefstructuur is zo ingericht dat de klanten betalen voor de kosten die zij veroorzaken: een gelijke basisprijs voor iedereen, extra s worden kostendekkend in rekening gebracht. Zeker als monopolist vinden wij het belangrijk dat de klanten hoge waardering hebben voor onze dienstverlening. Wij willen dit bereiken door de klant zo veel mogelijk zorgen uit handen te nemen, door gewenst gedrag van de klant te stimuleren met financiële voordelen en door een klantvriendelijke bejegening. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland mag de klanten echter ook houden aan een gedisciplineerd betalingsgedrag en zal als uiterste middel bij wanbetaling afsluiten. Voor klanten die aantoonbaar niet kunnen betalen, zorgen wij voor een maatschappelijk verantwoorde oplossing. E 1,50 1,45 1,40 1,35 1,30 1,25 1,20 1,15 1, Tarief (Tarief liter drinkwater) Tarieven Duinwaterbedrijf Zuid-Holland per 1 januari (exclusief 6% BTW) (x 1) liter drinkwater Vastrecht per aangesloten watermeter (huishouden) Waterbelasting per liter drinkwater ,29 45,20 0, ,29 45,20 0,146 bedoeld voor kinderen in de bovenbouw van de basisschool. Alle basisscholen in ons voorzieningsgebied ontvingen in september 2005 deze speciaal ontwikkelde werkbladen.

20 18 Jaarverslag 2005 Duinwaterbedrijf Zuid-Holland Natuur en recreatie Ons bedrijf heeft een bestuursovereenkomst met de provincie Zuid-Holland gesloten waarmee beoogd wordt natte duinvalleien door middel van regeneratie te herstellen. Na een open planproces, waarbij intensief met alle betrokkenen is overlegd over de combinatie van natuurherstel en verbetering van de recreatieve waarde, is groen licht gegeven voor de uitvoering van het laatste onderdeel, de herinrichting van de Ganzenhoekplas. Daarmee konden de voorbereidingen in gang gezet worden. Uitvoering zal pas in het winterseizoen van kunnen plaatsvinden omdat het deel van de financiering door de overheid nog niet rond is. Het project Mooi Meijendel, bedoeld om een aantal verbeteringen op gebied van recreatie in Meijendel aan te brengen, kent succesvolle en minder succesvolle onderdelen. De aanleg van vloeistofdichte parkeerterreinen in het hart van Meijendel is succesvol van start gegaan en zal naar verwachting in het voorjaar van 2006 afgerond worden. Dan zullen de twee terreinen plaats bieden aan tweehonderd auto s. Het plan om een nieuwe horecagelegenheid te realiseren in Meijendel is echter op grote weerstand gestuit. We hebben veelvuldig de pers gehaald waarbij de tegengeluiden de overhand hadden. Hoe een en ander verder zal verlopen is op het moment van verslaglegging nog niet bekend. Wel is zeker dat Duinwaterbedrijf Zuid-Holland met de betrokken partijen in overleg blijft. Duurzaam ondernemen Milieubeleid Met het afsluiten van de beleidstermijn is het milieubeleid kritisch bezien. De intenties en de motivatie van ons bedrijf zijn onveranderd gebleven. Wij vinden dat ons bedrijf een voorbeeldfunctie in de maatschappij heeft op milieugebied. Ook de door ons gebruikte milieuthema s zijn onveranderd van belang: energie, mobiliteit, leidingmaterialen, ruimtebeslag, waterbesparing, chemicaliën en hulpstoffen en afval- en reststoffen. De doel- en taakstellingen ten aanzien van deze thema s zijn geformuleerd ter verbetering van onze milieuprestaties. Onderdeel hiervan is ook het verhogen van het milieubewustzijn van onze medewerkers en het voldoen aan de milieuwet- en regelgeving. Ter ondersteuning van het bovenstaande wordt door het productiebedrijf gewerkt volgens een gecertificeerd milieumanagementsysteem conform de internationale norm ISO Energieverbruik Het gebruik van energie (elektriciteit) is het belangrijkste milieuaspect van de drinkwaterbereiding. Per duizend liter drinkwater is ruim 0,5 kwh (kilowatt per uur) nodig voor productie, transport en distributie. Bij het ontwerp van nieuwe bedrijfsonderdelen is het energieverbruik van de toekomstige installatie een belangrijk aandachtspunt. Na onderzoek is gebleken dat het niet mogelijk is op onze bedrijfsterreinen windmolens te plaatsen. De terreinen liggen buiten de zoekgebieden die de provincies hebben aangewezen voor de plaatsing van windmolens. Op hoofdlijnen is de selectie van de zoekgebieden gebaseerd op de ligging ten opzichte van woongebieden, beschermde natuurgebieden en landschappelijk open gebieden. Voor de volledige inkoop van energie is in 2005 gekozen voor duurzaam opgewekte elektriciteit. Door de aankoop van elektriciteit met garanties van oorsprong wordt gegarandeerd dat de elektriciteit is opgewekt door en geleverd aan het openbare net door een installatie die volgens de huidige regelgeving is aangemerkt als duurzaam. Chemicaliënverbruik Met de afronding van het project Elikom is in juli 2005 de chloordosering op de productielocatie Scheveningen volledig gestopt. Hoofddoel van het project Elikom was om herbesmetting van het bacteriologisch betrouwbare gewonnen duinwater te voorkomen. Door het elimineren van de open verzamelkom en het overkappen van de snelfilters is het gehele drinkwaterproces gesloten. Contact van het gewonnen water met dierlijke fecaliën en regenwater is dan ook niet meer mogelijk. Het verbruik van ruim honderd ton chloorbleekloog per jaar is hiermee komen te vervallen.

21 Verslag van de directie 19 Afvalstoffen Ook in 2005 is weer al het procesgerelateerde afval afgezet via de Reststoffenunie. De Reststoffenunie is een samenwerkingsverband dat eigendom is van de waterleidingbedrijven met de intentie om voor de afvalstoffen die vrijkomen bij de drinkwaterbereiding een nuttige toepassing te vinden. Partijen zuiveringsslib zijn toegepast in civieltechnische werken en de pellets (kalkkorrels) uit de onthardingsinstallaties hebben hun weg gevonden naar de zware-metaalindustrie. Mobiliteit Ter vermindering van de autokilometers woon-werkverkeer is op initiatief van de ondernemingsraad de medewerkers de mogelijk geboden deel te nemen aan een fietsproject. De aanschaf van een fiets is financieel aantrekkelijk gemaakt met als tegenprestatie van de werknemer het gebruik van de fiets voor (een deel van) het woon-werktraject gedurende drie jaar op meer dan de helft van het aantal werkdagen. Met een deelname van 155 medewerkers kan het project succesvol genoemd worden. Intentieverklaring roetfilters Duinwaterbedrijf Zuid-Holland steunt de brede coalitie roetfilters, geïnitieerd door de Stichting Natuur en Milieu. Met het ondertekenen van een intentieverklaring verklaart ons bedrijf het van groot belang te vinden de dieselvoertuigen uit zijn wagenpark van een roetfilter te voorzien. Hiermee willen we een bijdrage leveren aan de verbetering van de luchtkwaliteit. Indien de overheid een effectieve subsidieregeling instelt, gaat het bedrijf over tot montage van roetfilters op 111 bestaande dieselvoertuigen. Bij het vernieuwen van het wagenpark worden uitsluitend nog dieselvoertuigen met roetfilters aangeschaft. Intentieverklaring milieukeur Duurzaam Terreinbeheer In het najaar van 2005 is door ons bedrijf de intentieverklaring ondertekend waarmee we aangeven voor het beheer van onze duingebieden te willen voldoen aan alle eisen van het niveau goud van de Barometer Duurzaam Terreinbeheer. Bij het behalen van dit meest ambitieuze niveau goud mogen we het keurmerk Milieukeur gebruiken. Eisen worden onder andere gesteld aan meststoffen- en bestrijdingsmiddelengebruik, het beheer van groen- en zwerfafval en inkoop van duurzaam plantmateriaal. Kwaliteit Bescherming en verbetering van de kwaliteit van de bron, een goede beveiliging van de terreinen en installaties en de controle van collectieve leidinginstallaties behoren ook tot ons takenpakket. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland spant zich in om de overlast van het werken in de openbare ruimte zo klein mogelijk te houden. Wij ontwikkelen activiteiten voor de verbetering van de drinkwatervoorziening in het buitenland. Wij zien voordelen in de waterketen en willen in samenwerking met waterschappen een doelmatig rioolbeheer aanbieden aan de gemeenten. Bij het realiseren van de doelen ten aanzien van de waterkwaliteit is onze volgorde van prioriteit: a. voorkom zo veel mogelijk vervuiling van het water; b. verwijder stoffen als dat nodig is; c. als het onvermijdelijk is: zet stoffen om in onschadelijke of eenvoudig te verwijderen stoffen. Wij willen de kennis over mogelijke bedreigingen van de waterkwaliteit van bron tot kraan vergroten. Nieuwe technologieën die zich hebben bewezen, willen wij toepassen als daar op grond van capaciteits-, kwaliteits- en efficiency-overwegingen behoefte aan is of als de toepassing dusdanige voordelen heeft dat vervanging van bestaande technologieën verantwoord is. Milieu in 2006 Ook in 2006 is uitbreiding van ons ISO milieumanagementsysteem naar de overige bedrijfsonderdelen een belangrijk streven. Daarmee willen we een bedrijfsbrede en doeltreffende uitvoering van het milieubeleid en beheersing van alle milieueffecten van onze activiteiten bereiken. Daarnaast wordt de bedrijfsvoering zodanig aangepast dat voldaan wordt aan de eisen van het milieukeur Duurzaam Terreinbeheer. De afgelopen tien jaar is het VEWIN-milieuplan leidend geweest voor ons bedrijf. De milieuaspecten uit dit plan blijven relevant voor onze beleidsvorming. De komende jaren staat milieu binnen ons bedrijf in het teken van het zoeken naar de juiste weg richting duurzaamheid.

22 Van Mens tot Mens Rolien Sasse Directeur ontwikkelingsorganisatie Simavi Schoon water is van levensbelang. 1,1 miljoen mensen hebben geen veilig drinkwater. Jaarlijks sterven ruim twee miljoen mensen, van wie 90% kinderen, aan diarree door gebrek aan veilig drinkwater, sanitaire voorzieningen en hygiëne. Simavi geeft vooral financiële steun bij de aanleg van water en sanitaire voorzieningen in Azië en Afrika. Technische kennis is vaak wel aanwezig. Actieve betrokkenheid van de lokale bevolking, training en voorlichting zijn essentieel. Alleen dan kan een project op lange termijn succesvol zijn en zorgen voor een belangrijke verbetering van de gezondheid. Wereld Water in Bangladesh Onder het motto iedereen heeft recht op goed en betrouwbaar drinkwater willen wij een bijdrage leveren aan veilig water in de wereld. Via voorlichtings- en fondsenwervingsactiviteiten dragen we dit uit naar klanten, medewerkers, aandeelhouders en leveranciers. Daarnaast wisselen wij onze kennis over waterproductie, zuiveringstechnieken en dergelijke uit met bedrijven in onder andere Indonesië en Roemenië en werken we samen met hulporganisatie Simavi aan drinkwaterprojecten in de derde

23 Verslag van de directie 21 Wereld Water Onder het motto iedereen heeft recht op goed en betrouwbaar drinkwater wil Duinwaterbedrijf Zuid- Holland meewerken aan veilig water in de wereld. Duinwaterbedrijf Zuid-Holland wil zijn bijdrage leveren aan het bereiken van het Millennium Development Goal: voor 2015 wil Nederland ervoor zorgen dat vijftig miljoen mensen zijn voorzien van veilig drinkwater. Onze bijdrage bestaat uit drie onderdelen. Het eerste onderdeel betreft fondsenwerving onder onze klanten in samenwerking met de hulpverleningsorganisatie Simavi. Onze klanten hebben in 2005/2006 een bedrag van bijeengebracht voor een drinkwaterproject in Bangladesh. Het tweede onderdeel is de voorfinanciering voor het maken van nieuwe aansluitingen in Indonesië. Hiertoe participeert Duinwaterbedrijf Zuid-Holland in het Waterfonds Indonesië, waarbij de terugbetaling van de voorgeschoten aansluitingskosten wordt gebruikt om weer nieuwe projecten te starten. Het Waterfonds Indonesië heeft in aansluitingen gerealiseerd. Hiermee zijn bijna mensen geholpen en is voor mensen de toegang tot schoon drinkwater verbeterd. Het derde onderdeel is de uitwisseling van onze kennis over waterproductie, zuiveringstechnieken en dergelijke met waterbedrijven in Indonesië en Roemenië. Personeel en organisatie Werkgevers- en werknemersschap Duinwaterbedrijf Zuid-Holland creëert een werkklimaat waarin medewerkers worden uitgedaagd. Zij worden in staat gesteld om het beste uit zichzelf te halen en in te zetten voor het bedrijf. Een voorwaarde daartoe is goed werkgeverschap. Wij willen dat onder andere bereiken door te werken aan een goede en veilige werkomgeving. Daarnaast willen wij met Human Resource Managementbeleid medewerkers zich zodanig laten ontwikkelen dat zij de gestelde uitdaging aankunnen. Het werkklimaat moet ertoe bijdragen dat medewerkers optimaal inzetbaar zijn en blijven. De basiswaarden betrouwbaarheid, teamwerk, respect voor elkaar en resultaatgerichtheid komen in het werkklimaat tot uiting. Er is sprake van persoonsgericht management. Van medewerkers wordt goed werknemersschap verwacht, gebaseerd op onze basiswaarden. Medewerkers voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen carrière en nemen die verantwoordelijkheid ook. Wij stimuleren en faciliteren hen daarin. Op hun beurt zijn medewerkers bereid hun kennis en vaardigheden flexibel in te zetten voor de organisatie. Medewerkers worden gewaardeerd om de resultaten die zij behalen en om het nakomen van gemaakte afspraken. Opleiding Ter ondersteuning van projectleiders die veranderingen implementeren, is zowel in opleiding (projectmatig werken) als in begeleiding (veranderingsmanagement) geïnvesteerd. In 2005 zijn alle medewerkers van het Productiebedrijf getraind op het gebied van beveiliging. Voor het beveiligingsproject dat eind 2006 wordt afgerond, zijn de uitgangspunten vastgelegd. Tijdens functioneringsgesprekken en/of in Persoonlijke Ontwikkelingsplannen worden individuele ontwikkelingstrajecten van de medewerker vastgelegd. Ook is er een centraal opleidings-/trainingsaanbod vanuit de stafdienst Personeel en Organisatie, van Word tot effectief vergaderen. wereld. In 2005 heeft het accent gelegen op een drinkwaterproject in Bangladesh. Schoon drinkwater is in de regio Jehnaidah een hele grote zorg omdat veel waterputten ernstig vervuild zijn met arsenicum. Samen met Simavi worden 51 nieuwe waterbronnen gerealiseerd en worden bewoners opgeleid om deze waterbronnen aan te leggen én te onderhouden. Daarnaast wordt voorlichting gegeven over gezondheid, het belang van persoonlijke hygiëne en het gevaar van arsenicum. Samen met onze klanten hebben we in 2005 een bedrag bij elkaar gebracht van E