Jaarverslag!2012!!!!!!!!! STICHTING!REGIOBRANDING!! ZUID1LIMBURG! 27!NOVEMBER!2012!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag!2012!!!!!!!!! STICHTING!REGIOBRANDING!! ZUID1LIMBURG! 27!NOVEMBER!2012!"

Transcriptie

1 Jaarverslag2012 STICHTINGREGIOBRANDING ZUID1LIMBURG 27NOVEMBER2012

2 inhoud samenvatting 3 samenvattendfinancieelresultaat 5 Debegrotingsposten: 1.corporateidentity 7 2.campagneNederland 8 3.website 10 4.poortvanZuid1Limburg 11 5.partnerships(co1branding 12 6.p.r.en(social1mediarelaties 14 7.internalbranding 15 8.monitoring 16 9.bedrijfsvoering VooruitzichtenBegroting

3 jaarverslag2012 samenvatting Vooruligteenbijzonderjaarverslag:hetlaatstevandeStichtinginzijnhuidigevorm.Bijdestartinseptember 2008zijnmetalledonateursafsprakengemaaktvooreenfinancieringvoor4jaar,diedusinseptembervandit jaarafliep. Deafgelopen4jaarzijnuitgebreidgeëvalueerdmetdestakeholders,endebevindingendaarvanzijnmethen gedeeld 1.Hetplanvoordetoekomstis,samenmethetvaststellenvanditjaarverslag,besprokenenvastgesteld inhetalgemeenbestuur 2,enisseparaattoegevoegdaanditjaarverslag. Ditjaarverslagconcentreertzichdanookop2012. resultaten Nietalleendemeetbareresultatenwarenpositief(paragraaf2,3en8,maarvooralookdesteedsverder stijgendewaarderingvoorhetgebied.detoonzettingvandeberichtgeving(paragraaf6overonzeregiois duidelijktenpositieveinbeweginggekomen:intraditioneleensocialemedia,enindagelijksegesprekkenen contacten. Jezalermaarwonen iseengevleugeldeuitdrukkinggewordendieoveralopduikt,enspontaan,in positievezin,inverbandwordtgebrachtmetonzeregio.decijfersvandeuniversiteitmaastrichtondersteunen dit. Maarmisschiennogwelbelangrijkerisdatdewaarderingvandeeigeninwonerverderistoegenomen.Datblijkt uitdecijfers,maarvooralookuitdesterkverbeterdesfeerendegroeiendetrots.natuurlijkisditnietde verdienstevanregiobrandingalleen.eenhechtesamenwerkingtussendeoverheden,ondernemersen onderwijsinstellingen,tezamenwerkendinlimburgeconomicdevelopment(ledaandeeconomische ontwikkelingvandezeregio,iseenvandebelangrijksteaanjagersvanditoptimisme. Maardesterke,zelfverzekerdepositioneringvanhetgebiedbuitenderegiogrenzen,draagtdaarabsoluuttoe bij. groeivlaktaf? Alsweinzoomenopdecijferszienweopvrijwelalleindicatoreneengroei,eneenrealiseringvandedoelstelling voorditjaar(metuitzonderingvanherkomstpercentageswebsitebezoek,zieparagraaf3.tegelijkzienweop eenkleinaantalindicatorendatdegroeiminderspectaculairisdanhetjaardaarvoor.het volgensplanning lagerecampagnebudgetisdaarvooreenverklaring. Eenduurzamebrandingstrategiebestaatuiteenmixvancommunicatieeninhoud.Eensterkeinzetop communicatie(campagnesisaanhetbeginvaneenbrandingoperatienoodzakelijkeneffectief,zoalsdecijfers vanregiobrandingaantonen.bekendgegevenisdatdemeeropbrengstpergeïnvesteerdeeuroopenigmoment afneemt.vooreenblijvendeimagoverbeteringisdaneensteedsverderdoorgevoerdeinhoudelijkebewijslast ( proofwhatyouclaim vereist,ondersteunddoorcampagnesdiedeverworvenbreinpositieonderhouden.in 2012isdanookaanmerkelijkmindergeïnvesteerdincampagnes,enmeerinprojectenenactiviteitendiein partnershipszijnontwikkeld(paragraaf

4 jaarverslag2012 partnerships Hetleggenvanverbindingenmetonzestakeholdersenhetwerkeninpartnerships;datdoenwemetde Brainport1agendaalsleidraad.DaaromismetLimburgEconomicDevelopment(LEDeensamenwerking aangegaanwaarbijregiobrandingdepositioneringterhandneemtvanprojectendiederegioaansluitenopde Brainport20201agenda. DaarnaastismetdeVVV sdecampagne LiefdevoorhetLeven meerinlijngebrachtmetdealgemene positioneringvanderegio.degemeentenenprovinciezijnondersteundinhunhaagselobbyinhetkadervande KamerverkiezingenomZuid1LimburgalsEuropeseproefregioopgenomentekrijgeninhetregeerakkoord.Het podiumdathetwkwielrennenboodomderegiowereldwijdtepositioneren,isuitgebreidbespeeld.enlastbut notleast:uiteraardisenwordthetprojectculturelehoofdstad2018stevigverankerdindewerkzaamhedenvan Regiobranding. toekomst Eenimagodatin2000jaarisgevestigdisnietin3of4jaarom.DaaromheefthetAlgemeenBestuurook beslotendatregiobrandingdoorgezetmoetworden,meteensterkeraccentopdeinternationale,euregionale context,enopdeinmiddelszichtbareeconomischesamenwerkingenderevenuendaarvan.projectendiein partnershipswordenontwikkeldschragendezepositionering,zijnde proofs bijde claim.deinvoegstrooknaar LimburgBrandingkanopdiemaniersoepelwordenaangelegd,zonderhetlatenstilvallenvandegedane investeringeninzuid1limburg. Samenmetonzepartnershebbenwehetvastverankerdeschipdat reputatie heet,uithetdockwetente wurmen,dehavenuitlatenvaren,enheefthetkoersgezetnaareenduurzame,positievevestigingvanhet regiomerkzuid1limburg.hetheeftdeoverkantvandeoceaannognietbereikt1datkanooknietinzulkeenkort tijdsbestek1maarbevindtzichwelopvollezeeenvaartdejuistekoers.wijzijntrotsopditresultaat,dankbaar voordebetrokkensamenwerkingmetonzepartners,envolvertrouwenindetoekomst. 27november2012 GerWagemans WimOrtjens voorzitter directeur 4

5 jaarverslag2012 samenvattendfinancieelresultaat Begroting2012 Prognose Corporateidentity CampagneNederland Website PoortvanZuid1Limburg Co1branding PR1enmediarelaties InternalBranding Monitoring Bedrijfsvoering begroting prognose Dekking Donateurs Donateursinnatura EU1subsidie Rente 0 0 Bijdragehuisv.kost.derden Extraopdrachten 0 0 Onttrekkingbestemmingsreserve subtotaal Verplichtingen Begroting Voorzieningdubieuzedebiteuren Onvoorzien/risicobuffer Resultaat 0 0 5

6 jaarverslag2012 liquiditeitsprognosestand 5november2012 banksaldo omzetbelastingvoorheffing debiteuren subsidieefrorapportage inkomsten resterendeinvesteringen crediteuren 0 resterendeinvesteringen risicobuffer risicoloonlasten uitgaven saldokasstroominperiod postperiod: nogteontvangenefro afbetalingprovincie verplichtingpoortvanzuid1limburg rente 0 standliquidemiddelenpostperiod bestemmingsreserves 2012 Standper1H onttrekkingen Standper31H toelichting Debelangrijksteoorzaakvoorhetverwachtebegrotingsoverschotishetniet1realiserenin2012vande Poort vanzuid1limburg (zieparagraaf4.datleidttoteenlagereonttrekkingaandebestemmingsreservesdanwas voorzien,eneenditohogereeindstandper31112.deinvesteringinde Poort wordtweermeegenomeninde begroting2013. Deliquiditeitsprognoseisopgesteldvanuithetscenario ontbindenstichting.bijeeneventueleovergangnaar LimburgBrandingwordenopgebouwdereservesingezetvoorhetopstartenvanZuid1Limburgseprojecten. 6

7 jaarverslag corporateidentity Tweebelangrijkeproductenzijnhiergerealiseerd:dehuisstijlvoorLimburgEconomicDevelopment,dusdanig datdezedeeconomischepositioneringvanderegioversterkt,endedoorontwikkelingvandeinfographic.deze wordtzoontwikkeld,datderegiozichinzijngelaagdheidkanpresenteren:alsonderdeelvandeelateneuregio Maas1Rijn,envervolgensverfijnendnaarhetdetailniveauvanafzonderlijkegemeenten. financieeloverzicht 1. Corporateidentity begroting2012 prognose Ontwikkelencorporatematerialen Debekendeinfographickannuookopgemeentelijkniveauwordenontwikkeld.Doorhetpamfletopentevouwen,ontvouwt zichtelkenseennieuweschaal:vaneuregionaarregio(zuidilimburg,envervolgensnaargemeente.maastrichtheeftals eerstegemeenteopdrachtgegevenvoorzo ndrieluikiinfographic.daarmeeiseenformatontwikkelddatvoorelkegemeente kanwordentoegepast,waarbijdegemeentezelfverantwoordelijkisvoorhetaanleverenvandejuistedata. 7

8 jaarverslag campagneNederland Decampagne2012heeftgeresulteerdin169miljoenimpressiesopinternet,35paginagroteadvertentiesin regionaleenlandelijkedag1,week1enmaandbladen,867vertoningenoptven156radio1uitzendingen.ditis minderdanin2011,omdatindatjaardevoorzienepiekindecampagnewasgeprogrammeerd. reclameiresponsmeting2012 Decampagneisookditjaarweeruitgebreidonderzochtbijdedoelgroep(HBO+,zowelophetniveauvanheel NederlandalsbijZuid1Limburgers.Datlaatsteisbelangrijkomerachtertekomenofdeambassadeursvande regiozichkunnenvindenindecampagne. Reclame'respons-meting-2012-(bron:-Universiteit-Maastricht- Nederland ZuidHLimburg RecognitionRate (aantalmensendatzichspontaanherinnertdecampagnetehebbengezien Hprint/bannercampagne 27% 45% 38% 60% HTVcampagne 41% 74% 49% 87% HRadiocampagne 1 44% 1 50% Daadwerkelijkpositieverbeeldvanderegio 45% 48% 44% 33% 3 RecallRate (aantalmensendatdeboodschapvandecampagnejuistinterpreteert 82% 88% 87% 89% Deherhalingvandeboodschappenlijktzijnwerktedoen.Opbijnaallegebiedenstijgendescores.Nogaltijd eenderdevandeeigenbevolkingisookditjaarweertrotseropzijngebiedgeworden.degroeivlaktopdit aspectwelafdoordeingezetteaccentverschuivingvancommunicatienaarinhoud(projecteninpartnerships. Eenduurzamebrandingstrategiebestaatuiteenmixvancommunicatieeninhoud.Eensterkeinzetop communicatie(campagnesisaanhetbeginvaneenbrandingoperatienoodzakelijkeneffectief,zoalsdecijfers vanregiobrandingaantonen.bekendgegevenisdatdemeeropbrengstpergeïnvesteerdeeuroopenigmoment afneemt.vooreenblijvendeimagoverbeteringisdaneensteedsverderdoorgevoerdeinhoudelijkebewijslast ( proofwhatyouclaim vereist,ondersteunddoorcampagnesdiedeverworvenbreinpositieonderhouden.in 2012isdanookaanmerkelijkmindergeïnvesteerdincampagnes,enmeerinprojectenenactiviteitendiein partnershipszijnontwikkeld(paragraaf5. 3 geeftaanhoeveelmensenookditjaarweerpositieverzijngewordenoverzuid1limburg,vergelekenmethetjaardaarvoor 8

9 jaarverslag2012 financieeloverzicht 2. CampagneNederland begroting2012 prognose Strategie Communicatie1encampagnemiddelen SocialMedia Trafficmanagement Campagneonline Campagneoffline Vormgeving,drukwerk,promotie,fotografie Onvoorzien 0 0 Al 20 eeuwen Europese cultuurstad. De positionering vanhet project Culturele Hoofdstad wasin2012 onderdeel vande campagnein Nederland (zieook paragraaf5. Zuid-Limburg. Je zal er maar wonen. Maastricht is een van de Nederlandse kandidaten om in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa te worden. Maastricht werkt daarin samen met de steden in de Euregio Maas-Rijn, waar zij het hart van vormt. Vier miljoen mensen, die vier talen spreken, op het breukvlak van de grote Germaanse en Latijnse culturen. Hier wordt Europa al 2000 jaar gemaakt en vormt zich een hele eigen culturele identiteit die zich weinig aantrekt van grenzen. In 2018 wordt hier Europa herontdekt. Waar zou je anders je Culturele Hoofdstad van Europa moeten stichten? Kijk voor het bidbook op 9

10 jaarverslag website Destichtingbeheertvierwebsites:zuidlimburg.nl,maastrichtregion.com,ledbrainport2020.nlen eulogisticshub.com.delaatsteiseenspecialebusiness1to1businesssite(zieparagraaf5.metdezeviersites bedientregiobrandingdriedoelgroepen:bewoners,bezoekersenbedrijven,zowelnationaalalsinternationaal. Maastrichtregion.comisgeenvertalingvanzuidlimburg.nlmaareenechteservice1sitegerichtopexpats. Dekernsitezuidlimburg.nlheefteenportal1structuurdievooreenbelangrijkdeelsteuntopsamenwerkingmet: BanenrijkLimburgenCarrièreinLimburgvoordeinbrengvanvacatures; VVV svoorevenementen; Makelaarsenwoningcorporatiesvoorwoningen; LimburgStudeertvooropleidingen; WijLimburgvooreconomischnieuws; ZuidMagazinevooroverignieuws; Zuiderluchtvoordecultureleagenda. Websitebezoek-zuidlimburg.nl-per-maandgemiddelde- realisatie (bron:googleanalytics 2011 streven 2012 realisatie 2012 bezoeken uniekebezoekers herhaalbezoek bezochtepagina sexcl.gerelateerdesites verblijfsduur bouncerate(weigeringspercentage herkomstlimburg herkomstrandstad herkomstoverig % 21% 34% 4,0 4,0 5,42 4 3:29 3:30 3:43 55,8% 50% 48,8% 40% 40% 41% 35% 40% 32% 25% 20% 27% Opvrijwelalleindicatoren(groeniseengroeitebespeuren,endezijndestreefcijfersbehaald.Behalvebijhet gewenstaandeel Randstad (rood. Oorzaak:Hetmiddelgeotargetting(bv.doorbepaaldebannersalleeninbepaalderegio stevertonenisbeperkt ingezetomdatvooralgestuurdisoporganischeinteresse.inabsolutezinishetaantalbezoekersuitderandstad danooklichtgestegen(plus2%. Oplossing:Indetoekomstzalgeotargettingdusietszwaardermoetenwegenindetotalestrategie. Deregio1aandeel1percentageswordenalssturingsinstrumentgebruiktomtevoorkomendatnietallebezoekers uitlimburgkomen(goedvoordeinternetrots,mindereffectiefbijhetbouwenaaneenexternimago.datdoel isvrijwelgerealiseerd:59%vandebezoekerskomtnietuitlimburg(2011:55%,streven:60%. 4 vooruitgangwordtveroorzaaktdooreensterkeoptimalisatievandesiteinvormgevingenstructuur 10

11 jaarverslag2012 financieeloverzicht 3. Website begroting2012 prognose Maintenance Webmaster Corporatefilm Content poortvanZuid1Limburg Impressievande website Zuidlimburg.nl Hetprojectplan PoortvanZuid1Limburg behelsteenindustrieelontwerpvaneendragendemastmetled1 schermennabijdecampuschemelotineengoedezichtlijnvanuitdea2. Onderdeelvanhetprojectplanisdeeigenaar/gebruikersverhouding.Regiobrandingzaliniedergevalgeen eigenaarworden,maarhuurder,naeeneenmaligeinvesteringomdaarmeehetexclusievegebruiksrechtte verwervenvandeschermen.momenteelwordtnoggewerktaandeeigendomsconstructie,hetontwerp,ende vergunningaanvraag.deoplevering(aanvankelijkvoorzienvoor2012isdaardoorverschovennaar2013. financieeloverzicht 4. PoortvanZuidHLimburg begroting2012 prognose Projectplan Plaatsing

12 jaarverslag partnerships(co1branding Imagoverbeteringheeftopdelangeduurnoodaansteedsverderdoorgevoerdeinhoudelijkebewijslast( proof whatyouclaim diederolvancampagnesondersteuntengedeeltelijkkanovernemen.ditisaltijddestrategie geweestvanregiobranding,maarin2012isdiewegversterktingezetdoormiddelvanhetontwikkelen in partnerships vanprojectenenactiviteitendiedegewenstepositioneringvanderegioversterkenenuitdragen. Brainport2020:LimburgEconomicDevelopment(LED HetaansluitenvanderegioopdeBrainport20201agenda, vergtnietalleeneenkrachtigeeconomischeontwikkeling, maarookeensterkimagobuiten maarvooralook binnenderegio.inopdrachtvanledwordendaarom projectengepositioneerddiedoorledzijnondersteund. Doelisombinnendeeigenregiodraagvlakenbekendheid teverwevenvoorled,enombuitenderegiode economischewerkelijkheidvanhetgebied(deaansluiting bijdebrainport20201agendakrachtigtebewijzen. Ontwikkeldzijn:website,nieuwsbrieven,video1formats, huisstijl,presentatieseneenoverkoepelende communicatiestrategie. B2BInternetmarketing tevredenheidvandeopdrachtgever(europeanlogisticscenterlimburgenliofwordtvoortgezet.desitewint internationaalaanautoriteit,nietalleendoordeawardsdiezijwonin2011,maarvooraldoordebetrokkenheid enpromotievaninternationaalvermaardelogistiek1goeroesdieguest1bloggerzijngeworden.depropositie wordtopgebouwdvanuiteengezamenlijkaanbodvanzuid1middenennoord1limburg. Desmartserviceshubisinmiddels,conformplan,overgedragenaanhetsamenwerkingsverbandvan16 dienstverlenendebedrijven,kennisinstellingenenoverheidsorganisaties. SamenwerkendeVVV slimburg(svl Decampagne LiefdevoorhetLeven isafgestemdmet JezalermaarWonen vanregiobranding.eris samengewerktophetgebiedvanherkenbaarheid,boodschap,planningengezamenlijkeinkoop.ookwordter samengewerktindeproductontwikkelinginled/leisure,omdatdeoutputvaneentoeristischesector bepalendisvoorhetimagovaneengebied. MaastrichtkandidaatCultureleHoofdstad2018 Depositioneringvanhetproject MaastrichtinsamenwerkingmetdeEuregiokandidaatCultureleHoofdstad vaneuropa2018,wasin2012onderdeelvandecampagneinnederland(zieookparagraaf2.de samenwerkingwordtindetoekomstversterktomdathetprojectmch2018vanwezenlijkbelangisvoorhet ladenvandeproposities leefkwaliteit en grenzelozeregio. 12

13 jaarverslag2012 HaagseLobbyTweedeKamerverkiezingen Inopdrachtvandedrie centrumgemeenten(heerlen,sittard1 Geleen,MaastrichtheeftRBZLde lobbyondersteundomzuid1limburg eenplektegeveninhetregeerakkoord alseuropeseproefregio.boodschap: Zuid1Limburgkaneengrotebijdrage leverenaandebvnederlandalsweer inslagendegrenzenteslechten binnendeeuregio.eriseenpaper 5 en eenkortefilm 6 vervaardigd( Zuid1 Limburgontgrenst,vooreen grenzelozegroeivannederland,ener isinsamenwerkingmetl1eendebat georganiseerdtussendekandidaat1 Kamerledenvanverschillendepartijen.Delobbyheeftgeleidtoteenpassageoverdebevorderingvan grensoverschrijdendopenbaarvervoer(eenbelangrijkonderdeelvandepropositie. WKWielrennen HetpodiumdathetWKWielrennenboodom deregiowereldwijdtepositioneren,is uitgebreidbespeeld.eeneventmetzoveelfree publicitybiedtdaarvooreenuitgelezenkans. RBZLheeftactiefmeegewerktaanhet rondeboek,zodatdejuistepositioneringvan hetgebiedgegarandeerdwerd.ookzijn publieksfoldersontwikkeld,enishet evenementaangekleedmet1,5kilometer sfeerbeelden.totslotwasereen Welcometo theworld actiewaarvandebeeldendehele wereldzijnovergegaan. 7 financieeloverzicht 5. CoHbranding begroting2012 prognose B2BInternetmarketing Beursstand

14 jaarverslag p.r.en(socialmedia HetimagovanZuid1Limburgwordtingrotematebepaalddoordepubliciteitoverderegio.Daaromishet belangrijkommediarelatiessystematischendoelgerichttebenaderenteneindeeenobjectiefbeeldvanderegio terugtezienindefree1publicityenpubliekemeningsvorming.ookhierwordtuitgegaanvaneeneerlijk, authentiekenvalideerbaarverhaal. In2012isondermeerdoorRBZLinsamenwerkingmethetmaandbladZuiderluchteengezamenlijkeworkshop georganiseerdvandemografen,bestuurdersenmedia,waarinonderzoekwerdgedaannaareenkernboodschap dierechtdoetaandetweewerkelijkhedendietegelijkinzuid1limburgbestaan:dewerkelijkheidvanop sommigeplekkenzeerevidentekrimp(endegevolgenvoorleefbaarheidenwelzijn,endewerkelijkheidvan regionaleambities,economischegroeieen redelijkstabiele (CBSbevolkingsontwikkeling. Deinspanningenophetgebiedvanmediarelatieshebbenaantoonbaargeleidtoteenserieoptimistische artikeleninlandelijkemedia.nrc,volkskrant,nosjournaalenvproradiobrachtenpositievereportages waarindetransformatievanzuid1limburgcentraalstondenderegiowerdgekenschetstalseengebieddatde afgelopendecenniaheeftbewezenoverdevitaliteitenweerbaarheidtebeschikkenomdewegomhoogweerte vinden. OokindeSocial1Mediakanalenwasdetoonoverwegendpositief,metnamerondomdecampagne.Uitingen overderegiowordenzorgvuldiggemonitorden waarnodig wordteradequaatenfeitelijkgereageerd. financieeloverzicht 6. PRHenmediarelaties 6.1. Adviesenuitvoeringmediarelatieslandelijk begroting2012 prognose Renaissance in Zuid -Limburg De Werkloosheid is in ZuidLimburg lager dan het Nederlands gemiddelde. Verklaring: vergrijzing en relatief goede economische ontwikkeling. Zuid-Limburg is grijzer dan NL en vergrijst ook sneller. De relatief grote gezinnen tijdens de babyboom worden nu massaal 65+. Zuid-Limburg is groener dan Nederland en vergroent ook sneller. Verklaring: de groei van het aantal studenten dat vervolgens in toenemende mate in de regio blijft. Sittard De levensverwachting in Zuid-Limburg is het laagst van heel Nederland, hoewel het verschil met het Nederlands gemiddelde slechts 0,8 jaar is. M aa s Sinds 2008 komen er jaarlijks meer mensen in Zuid-Limburg wonen dan er vertrekken (positief migratiesaldo. Geleen Heerlen Geu Maastricht l Het gemiddeld inkomen ligt iets lager dan het landelijk gemiddelde, maar door lagere woonlasten leidt dat niet tot minder koopkracht. In Zuid-Limburg gaan nog altijd meer mensen dood dan er geboren worden (negatief geboortesaldo. Zuid-Limburg is ruim tweemaal dichter bevolkt dan Nederland. Het is de 8ste dichtstbevolkte regio van het land, nog voor bv. regio Utrecht en regio Rijnmond. Sinds 2005 daalt jaarlijks de krimp en is zelfs bijna tot stilstand gekomen. Prognose CBS tot 2025: geen noemenswaardige krimp (bevolking zal stabiliseren ergens tussen de + 2,5% en -2,5% ten opzichte van nu. NRC / RB / Bron: CBS, Rabobank regiomotor, NiCIS 2011 Het gerestaureerde Glaspaleis in Heerlen, in 1932 ontworpen door architect Frits Peutz. Foto Leo van Velzen Geen stad in Zuid-Limburg viel zo diep als Heerlen na de sluiting van de mijnen. Maar in 2005 kwam de ommekeer. En ook economisch gaat het de gemeente steeds beter. Met nieuwe energie. Een stad die vervalt, daar willen burgers en bedrijven niks mee. Door Marcia Luyten H et scheelde weinig of het Glaspaleis uit 1935 in Heerlen was neergehaald. Zoals alles wat aan de mijnen herinnerde met wortel en tak werd uitgeroeid. In 1975 ging de laatste steenkolenmijn dicht en midden jaren tachtig was de ZuidLimburgse gemeente bankroet. Glorieerde ze in de jaren vijftig als de rijkste en modernste stad van Nederland, nog geen generatie later was de stad verloederd. Het hart van Heerlen werd een sinister junkenhol waar verslaafden foerageerden. Maar in 2012 komen voor het vijfde jaar op rij hiphoppers en breakdancers uit de hele wereld naar het voormalig glazen winkelpand voor The Notorious International Breakdance Event. De nieuwe naam van het pand is Schunck (spreek uit: sjoenk. Het is urban culture: een architectuurcentrum en een museum voor moderne kunst. Schunck biedt een podium aan beginnende musici en muzikanten van zijn eigen muziekschool. Als bibliotheek is het een publieke huiskamer voor 400 duizend bezoekers per jaar. Met de moed der wanhoop koos de gemeente in 1995 voor restauratie. Nog geen vijf jaar later riep de Union of International Architects het Glaspaleis van Frits Peutz uit tot een van de duizend belangrijkste gebouwen van de twintigste eeuw. Als culturele instelling werd Schunck opnieuw het hart van de stad. Dat was het ook in de gloriedagen van de steenkoolindustrie. Toen kwamen mijnwerkersvrouwen uit de wijde omtrek naar warenhuis Schunck voor al hun kleren, lakens en handdoeken die ze betaalden met bonnen van de mijn. Voor Heerlenaren is het gerestaureerde Glaspaleis toonbeeld van herwonnen zelfvertrouwen, zegt Riet de Wit, SPwethouder van economische zaken. Feit is dat in Heerlen de laatste tien jaar culturele plekken opbloeien. De gemeente investeerde fors. Na de renovatie van het glaspaleis, voor 25 miljoen euro, werden andere gebouwen van Peutz opgeknapt: Theater Heerlen en bioscoop Royal. Ook poppodium De Nieuwe Nor en cultuurhuis Patronaat kregen een tweede leven. Nu vestigen jonge kunstenaars van de academies in Maastricht zich in Heerlen en trekt de creatieve industrie erheen. Windbuilen Toen in de gloriedagen van de mijnen de Heerlense Carnavalsvereniging werd opgericht, heette die Winkbülle. Windbuilen, praatjesmakers, opscheppers, het was gezonde zelfspot van een trotse stad. Ze koesterde de wetenschap dat hier de wederopbouw van Nederland werd gefinancierd. Die bravoure is Heerlen kwijt. Geen stad in Nederland viel zo snel zo diep als Heerlen na de sluiting van de mijnen tussen 1965 en Er was weinig bedrijvigheid buiten de mijn, een middenklasse ontbrak. In 1975 stonden in Heerlen en omgeving mensen op straat werknemers van de mijnen, afgeleide werklozen. De straat verloederde en dat zat economisch herstel in de weg, vertelt wethouder Riet de Wit. Een stad die vervalt, daar willen burgers en bedrijven niks meer mee. Eind jaren negentig keerden de eigen inwoners zich van de stad af. Met het millenniumjaar als, zegt de wethouder, het absolute dieptepunt. In 2001 moest Operatie Hartslag Heerlen weer veilig maken. Van politie en justitie tot schoonmaakbedrijven en verslavingszorg, alle maatschappelijke organisaties werkten samen om criminelen en junks van de straat te halen. De kosten liepen volgens de gemeente in de miljoenen. De opbrengst is minder goed te kwantificeren, al nam het subjectieve veiligheidsgevoel van de burger toe. In 2003 voelde 51 procent van de Heerlenaren zich onveilig, in procent. In het stadscentrum waren in 2000 nog 950 drugsverslaafden. Die zijn nu weg. In 2005 was de stad clean, zegt wethouder De Wit. Heerlen kon beginnen zichzelf opnieuw uit te vinden. Culturele instellingen werd nieuw leven ingeblazen door de gemeente. Maar hoe zit het met een economische herrijzenis? Die weg uit het dal omhoog gaat twee stappen vooruit, een naar achter, zo blijkt. Is de bin- nenstad schoon, komt de economische crisis. Beginnen Heerlen en Aken op de landsgrens bedrijventerrein Avantis, woont er de korenwolf. Nadat rechtszaken rond de hamster tot aan de Raad van State zijn uitgevochten, blijken investeerders vertrokken. De bedrijven die bleven, ondervinden vooral hinder van de grensligging; in plaats van dat bedrijven kunnen kiezen tussen Duitse of Nederlandse regels, eisen beide landen naleving van de eigen voorschriften. Maar vooruit gaat het, sinds enkele jaren. Zuid-Limburg was in 2010 de sterkste economische stijger van het land, zo blijkt uit de Regio Top 40 van de Rabobank. Het aantal arbeidsplaatsen in de regio Heerlen groeit gestaag; van in 2005 naar in Mede dankzij een groots opgezette dierentuin groeide het toerisme. Heerlen is weg uit de landelijke toptien van winkelleegstand. En terwijl Zuid-Limburg in 2009 nog op onderste plek stond van de Regio Top 40, katapulteerde het zuiden zich in 2011 naar plaats 6. Haags monsterbedrag Maar Zuid-Limburg is meer dan de regio Heerlen. Het bestaat uit drie verschillende delen: Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen. De Oostelijke en Westelijke Mijnstreek (Heerlen en Sittard-Geleen, waren modern en welvarend tot Maastricht maakte eerder de neergang van zijn glas- en porseleinindustrie mee. Toen Heerlen in de jaren tachtig verloederde, werd Maastricht chic en Voor Heerlenaren is t Glaspaleis toonbeeld van herwonnen zelfvertrouwen rijk. Die gelijktijdigheid is geen toeval. Met de mijnsluiting kwam een monsterbedrag uit Den Haag naar het Zuiden: 535 miljoen gulden (243 miljoen euro tussen 1978 en Onderdeel van de herstructurering was dat Limburg vocht voor een universiteit. Ger Kockelkorn, toen PvdAgedeputeerde in de Provinciale Staten: Het was Maastricht of geen universiteit. Toen werd het Maastricht. Sittard-Geleen was na 1965 een ander verhaal. In wat de Westelijke Mijnstreek wordt genoemd, stond maar één mijn. Juist daar bleef een restant van de Dutch State Mines staan: een fabriek die plastic en kunstmest maakte. Deze chemische dochteronderneming bouwde voort op de kennis over materialen die in dik 70 jaar mijnindustrie was vergaard. In de decennia die volgden, transformeerde DSM zich met groot succes tot een beursgenoteerde onderneming. De kunstmestfabrikant werd producent van fijnchemicaliën, om in de eenentwintigste eeuw wereldwijd toonaangevend te zijn in voedingssupplementen en materialen voor in het menselijk lichaam, zogenoemde life sciences. Telkens wanneer DSM een bedrijfstak afstootte, bleef in SittardGeleen een substantiële rest achter. Paul Depla, burgemeester van Heerlen: DSM snoeide iets terug. De stronk bleef staan en daar groeiden nieuwe dingen uit. Die loten werden steeds weer nieuwe bedrijven. Voor de economie van Limburg is de Chemelot-Campus die Sittard aanlegde van groot belang. Op dit bedrijventerrein zoeken innoverende hightechbedrijven van over de hele wereld de afstammelingen van DSM op. Als Paul Depla uitlegt waarom Sittard-Geleen na 1975 niet in een zwarte afgrond verdween, vertelt hij eigenlijk wat er misging in Heerlen. Na de mijnsluiting is hier de tactiek van de verschroeide aarde gebruikt. Alles van de mijnen is rigoureus weggevaagd. Van zwart naar groen, was het credo. Schoorstenen, spoorlijnen, schachtgebouwen en mijnbergen, alles werd opgeblazen, vlakgemaakt, en met groen beplant. Depla: Het werk in de mijnen was ongezond en zwaar. Het was een hard bestaan. Het vooruitzicht op nieuwe schone werkgelegenheid was ook een opluchting. Wethouder De Wit nuanceert dat. Toen de mijnen werden gesloten, waren zij en haar man, SP-Kamerlid Jan de Wit, daar nauw bij betrokken. Ze stonden ontslagen mijnwerkers bij met juridisch advies. Riet de Wit: De elite van de stad stond te juichen toen de mijnen sloten. De mijnwerker zat te huilen in zijn huis. Deze arbeiders waren niet sterk genoeg om nieuwe kansen te pakken. Heerlen kreeg van Den Haag in ruil voor de mijnen de Rijksdiensten. Het CBS, het ABP, het Belastingkantoor verhuisden naar Heerlen. Slechts een klein deel van de oud-mijnwerkers vond daar werk. Depla: Ik sprak oude koempels die daar nog boos over zijn. Die zeggen: Ik had een jarenlange opleiding in de mijnen. Zat ik daar ineens achter de enveloppen van de Belastingdienst. Is Heerlen het slachtoffer van mislukte industriepolitiek? Totaal niet, vindt hoogleraar Luc Soete, directeur van het Maastrichtse Economische Onderzoeksinstituut naar Technologie en Innovatie (MERIT en vanaf komende september rector magnificus in Maastricht. De mijnsluiting was essentieel. Nederland heeft er juist goed aan gedaan vroegtijdig te herstructureren. Hij trekt de vergelijking met zijn thuisland, België. De mijnen zijn er later gesloten, de problemen nu veel groter. Weeffout Dat er tienduizenden mijnwerkers werkloos bleven, was volgens Soete onvermijdelijk. Deze uitstoot van arbeid was niet op te vangen. Hij ziet in de Limburgse industriepolitiek wel een weeffout. De technologische en chemische kennis uit de mijnen had moeten resoneren in de nieuwe universiteit. De toen nog Rijksuniversiteit Limburg begon niet met een technische, maar met een medische faculteit. Er is veel geld gepompt in het opkrikken van het streekhospitaal tot een academisch ziekenhuis. Dertig jaar later probeert Heerlen die weeffout te herstellen. Burgemeester Paul Depla: De stad Heerlen werd groot als leverancier van energie. Dat zit in het dna van onze samenleving. Daarom hechten we aan Nieuwe Energie als economische focus. Het is een mooie nieuwe vertaling voor Van zwart naar groen. We gaan als gemeenteraad voluit voor het Mijnwaterproject. Dit ambitieuze maar nog niet rendabele plan wil het door de aarde verhitte water in de oude mijnschachten gebruiken om woonwijken mee te verwarmen zoals ook de bedoeling is in het Maankwartier, een nieuwe wijk rond het Centraal Station van Heerlen. Maar voordat die industrie kon worden heropgebouwd, moest volgens Depla aan twee randvoorwaarden zijn voldaan: veiligheid en een aantrekkelijke woonomgeving. Welke factor blijkt voor bedrijven doorslaggevend om zich ergens te vestigen? Mensen moeten er willen wonen. Cultuur trekt jonge mensen aan. En dat brengt weer hippe hightechbedrijven naar de stad. De burgemeester, aangetreden in 2010, prijst Heerlen om zijn eigenzinnige koers op het gebied van cultuur. Dat herkennen ook anderen, onder wie Luc Soete: Terwijl Maastricht zich profileert als cultuurstad, is Heerlen dynamischer in de creatieve sector. Dat geeft een sterke economische impuls. Intussen is het veertig jaar geleden dat de mijnen werden gesloten. De laatste werkloze oud-mijnwerkers gaan nu met pensioen, blijkt uit de statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS. Daarmee zijn niet alle problemen voor de arbeidsmarkt opgelost. In de voormalig mijnwerkerskoloniën zijn twee, soms drie generaties werkloos. En een cultuur van achterstand wordt deels overgeërfd. Zo ontdekte Paul Jungbluth, aan de Maastrichter universiteit onderzoeker naar sociale ongelijkheid in het onderwijs, dat er al op peuterleeftijd een aanzienlijke groep leerlingen is, van wie de ouders verwachten dat hun kinderen later lage ambities zullen hebben. Die verwachting komt vaak uit. Limburg kent volgens de socioloog sterke segregatie. Niet op etniciteit, maar op sociaaleconomische kenmerken. Maar ook daar gloort hoop. Had Zuid-Limburg tot voor kort last van leegloop, de kansrijken trokken weg, in 2010 is die trend gekeerd. In 2011 concludeerde het CBS dat Limburg geen krimpgebied meer is. ZuidLimburgers zeggen zich weer trots te voelen Limburger te zijn. In de prille lente die Heerlen nu beleeft, maakt het al plannen voor Het is dan vijftig jaar geleden dat Joop den Uyl in de Stadsschouwburg in Heerlen het einde van de mijntijd aankondigde. Paul Depla: Wij gaan dat dus heel groots herdenken. Marcia Luyten is cultuurhistoricus en econoom en werkt als publicist. Momenteel schrijft zij een boek over Limburg, Het geluk van Limburg. 14

15 jaarverslag internalbranding Deeigenbewoners,bedrijven,overhedeneninstellingenalsambassadeursvanderegio.Misschienwelde meestwezenlijkedragersvaneensuccesvolleregiobranding.alsinterndetrotsopderegiostevigerwordt,dan ishetuitdragenvaneenzelfverzekerdeboodschapkansrijk. DitiseenbelangrijkedoelstellingvandeBrainportpositioneringviaLimburgEconomicDevelopment(LED.Door telatenzienenbewijzendatderegioeensterkespelerisophetgebiedvantoptechnologie(chemie,materialen, healthmoethetzelfvertrouwenvandezuid1limburgerinheteigenkunnentoenemen. customerrelations In2012ishetbeleidvoortgezetomdecontactenmetdonateurs,gemeentenenoverhedenteintensiveren. Nadatin2011decommunicatie1afdelingenvanalle18Zuid1Limburgsegemeentenzijnbezochtdoorde customerrelationsmanagervanregiobranding,zijnin2012decontactenmetdebedrijveneninstellingen geïntensiveerd. Inmiddelszijn13gemeenten(vande18volledigaangeslotenopdewebsitevanRegiobranding.Bedrijvenen instellingenmakenvooralveelgebruikvandeinfographicdiedoorrbzlisontwikkeldenwordtverspreid(zie ookparagraaf1.daarvanzijnerinmiddels4.500inomloopbijaangeslotenpartners. LimburgseLevens Hetsuccesvandeportrettenserieisdoorgezet.Erzijninmiddels150videoportrettenvervaardigdmeteen kijkersscharevan personen.netalsinvorigejarenheeftditgeleidtotwekelijksespotjesopl1(tven radioeneenmaandelijkseadvertentieindelimburgsebladen. financieeloverzicht 7. InternalBranding begroting2012 prognose LimburgseLevens OndersteunendeRadio1TV1internetcampagne Ondersteunendeprint1campagne Customerrelations

16 jaarverslag monitoring Zoalsbijdeoprichtingvandestichtingbepaald,wordtiederetweejaarhetimagovanZuid1Limburggemetenbij deprimairedoelgroep(30+,hbo+endaarbuiten.nade01metingin2008ende11metingin2010heeftin2012 de21metingplaatsgevonden 8. Eenmeerrobuusteenzakelijkereputatieisnoodzakelijkomduurzaamhoogopgeleideinwoners(eninhun kielzogbedrijvenvasttehoudenenaantetrekken.debrandingisdaaromsterkgefocustopinnovatie,kwaliteit vanleefomgeving,kwaliteitvangastronomieenverblijf,deeuropeseliggingenmaastricht(alssymboolvoor stedelijkekwaliteit. Uitde01metingImagoZuid1LimburgvandeUniversiteitMaastrichtblijktdatdedoelgroepZuid1Limburg nauwelijksassocieerdemetcarrièrekansen(15%entoptechnologie(14%. HetdoelvanhetprojectRegiobrandingZuid1Limburgisdanook:hetimagovanderegioversterkenopde aspecten carrièrekansen en toptechnologie.alsdoelstellingisin2008geformuleerdomin2012resp.25% (carrièrekansenen20%(toptechnologietescorenbijdedoelgroep. Volgensde21metingvandeUniversiteitMaastrichtzijndeimago1aspecten carrièrekansen en toptechnologie bijdedoelgroepgestegennaarresp.25%en35%,enzijndaarmeededoelstellingenvandestichtingbehaald. financieeloverzicht 8. Monitoring begroting2012 prognose OnderzoekscapaciteitUM

17 jaarverslag bedrijfsvoering In2012zijnergeenopvallendezakentemeldenbetreffendedebedrijfsvoering. financieeloverzicht 9. Bedrijfsvoering begroting2012 prognose Personeelskosten Huisvesting Kantoorart.enICT Vergaderingenenontvangsten Abonnementenenlidmaatschappen Juridische1accountancy1enbankzaken Reis1enverblijfskosten PR&Representatie Telefonieeninternet Autokosten DejaarlijksDagvandeDonateursvanRegiobrandingZuidILimburginGaiaZoo:belangrijkvoorhetjaarplan,belangrijkvoorhetnetwerk. 17

18 jaarverslag VooruitzichtenBegroting2013 AlsapartebijlagebijditjaarverslagishetActiviteitenplan2013enverder( OpVolleStoomVooruit gevoegd.op ditmomentwerktrbzlerhardaanomdebasisorganisatiemetbasisactiviteitentegaranderenna1januari 2013.Daartoewordendeoverheidspartners(18gemeentenenprovinciegevraagdhuninvesteringvan1euro perinwonervoorttezetten,aldannietvialed. Metprivatepartnerswordenpartnershipsontwikkelddiedeon1brandversterkendeprojectengaandragen.Om hetovergangsjaarmogelijktemakenwordtvanheneeneenmaligebijdragegevraagdvan40%vanhun voormaligejaarbijdrage. Alsderesultatenvanditinvesteringsprogrammahelderzijn,kaneendefinitievebegroting2013doorhet DagelijksBestuurwordenvastgesteld. Voorlopigwordtdebegrotingenhaardekkingvandebasisorganisatiealsvolgtgeraamd: 1. Personeel HuisvestingenBedrijfsvoering Website Mediarelaties Limburg Portrettenserie SocialMedia PoortvanZuid1Limburg Monitoring CorporateCampagne Totaal Dekking Provincie,1europerinwoner Gemeenten,1europerinwoner Privatepartners Onttrekkingbestemmingsreserven Totaal Doorverschillendepartnerszijntoezeggingengedaanwaarmeeiniedergevaldeeerstehelftvan2013isgedekt. Erkunnenzichin2013tweescenario svoordoen: A. Inhetvoorjaarwordtduidelijkofop1juli2013LimburgBrandingtotstandkomt,waarbijdekosten vandebasisorganisatie(en activiteitenvanafdatmomentdoordeprovinciegedragenwordt. B. MochtdeLimburgBrandingnietoflatertotstandkomen,wordttijdigmetdehuidigepartners overlegdovereen(verlengdeovergangsperiode. 18

Regiobranding is meer dan alleen reclame maken Activiteiten- en resultatenlijst Regiobranding Zuid- Limburg

Regiobranding is meer dan alleen reclame maken Activiteiten- en resultatenlijst Regiobranding Zuid- Limburg Regiobranding is meer dan alleen reclame maken Activiteiten- en resultatenlijst Regiobranding Zuid- Limburg Sinds 2008 zet Stichting Regiobranding Zuid- Limburg in op de reputatie van de regio. Meer dan

Nadere informatie

Samen bouwen aan een sterk merk

Samen bouwen aan een sterk merk Het partnerschap van Regiobranding Zuid-Limburg Samen bouwen aan een sterk merk Innoveren is onze twééde natuur december 2013 Inhoud 1 Regiobranding Zuid-Limburg 2 De projecten zijn de lading van het merk

Nadere informatie

Op volle stoom vooruit

Op volle stoom vooruit Activiteitenplan Regiobranding Zuid-Limburg 2013 en verder Op volle stoom vooruit Zuid-Limburg Branding 2013 en verder: meer economie, meer Euregio, werken in partnerships aan een succesvolle positionering

Nadere informatie

2. Wat er voor de mijngebouwen in de plaats is gekomen, bestaat uit groenvoorziening, woonwijken en zakelijk beton. Er is tijdens de grootscheepse

2. Wat er voor de mijngebouwen in de plaats is gekomen, bestaat uit groenvoorziening, woonwijken en zakelijk beton. Er is tijdens de grootscheepse 1. Als je vroeger voorbij Sittard over de Limburgse heuvels kwam dan zag je in het dal het trotse mijnencomplex liggen. Daar is tegenwoordig niets meer van over. Ik ben als kind opgegroeid in de tijd dat

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Waarom ging de WTTC Destination Award naar Parkstad?

Waarom ging de WTTC Destination Award naar Parkstad? Parkstad Limburg Wie is de WTTC? Waarom ging de WTTC Destination Award naar Parkstad? Al vóór de prijs had Parkstad wapenfeiten: Grootste indoor skihal ter wereld Grootste outdoor klimpark van Europa

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Krimp Prognose 2010-2025

Krimp Prognose 2010-2025 Provincie: (Stads)regio gemeenten: Limburg Profiel gemeente: Maastricht Zuid-Limburg: Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen Regio: 35 Aanbod van leegstand Leegstand per stad: Huidige leegstand: aantal

Nadere informatie

architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum

architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum architocht vmbo ontdek de gebouwen van heerlen centrum 0 Algemene informatie Met deze Architocht ga je de gebouwen en een stuk geschiedenis van Heerlen centrum ontdekken. Vergeet niet een camera of je

Nadere informatie

Nog meer werkloosheid vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73815

Nog meer werkloosheid vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73815 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73815 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Wie is de WTTC? Wereld koepel waarbinnen de top van het toeristische bedrijfsleven en onderzoeksinstituten is verzameld.

Wie is de WTTC? Wereld koepel waarbinnen de top van het toeristische bedrijfsleven en onderzoeksinstituten is verzameld. Parkstad Limburg Wie is de WTTC? Wereld koepel waarbinnen de top van het toeristische bedrijfsleven en onderzoeksinstituten is verzameld. http://www.wttc.org/about/members/ Wat is de Tourism for Tomorrow

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-049 8 juli 2008 9.30 uur In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Sterkste groei aan noordoostzijde Randstad Ook meer huishoudens in Noord-Brabant

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek

Werkgelegenheidsonderzoek Monitor Ruimtelijke Economie Uitkomsten Werkgelegenheidsonderzoek Provincie Utrecht 2011 (Voorlopig) Januari 2012 Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Inleiding In de periode april t/m september 2011

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Sterkste groei bij werknemers

Sterkste groei bij werknemers In 1994 stagneerde de ontwikkeling van de koopkracht nog. In de daarop volgende jaren nam de koopkracht echter steeds sterker toe: met 1% in 1995 tot 1,5% in 1997. De grootste stijging,,7%, deed zich voor

Nadere informatie

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn:

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: 2013 Goed u allen met zovelen te zien, ook dat is betrokkenheid. Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: Europa en de financiën! Europees werken we samen:

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 47

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 47 Statistisch Bulletin Jaargang 70 2014 47 20 november 2014 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Iets meer banen en vacatures in het derde kwartaal 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Macro-economie 5 Koerswaarde

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2013 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Reacties op bevolkingsdaling

Reacties op bevolkingsdaling Reacties op bevolkingsdaling Wim Derks Kenniscentrum voor Bevolkingsdaling en Beleid, Universiteit Maastricht en Etil www.bevolkingsdaling.nl w.derks@beoz.unimaas.nl 1 Inhoud 1996-2006 Structurele bevolkingsdaling

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

De economische toestand in de (Limburgse) wereld: er zijn lichtpunten, maar als ondernemer moet je het wel zelf doen

De economische toestand in de (Limburgse) wereld: er zijn lichtpunten, maar als ondernemer moet je het wel zelf doen De economische toestand in de (Limburgse) wereld: er zijn lichtpunten, maar als ondernemer moet je het wel zelf doen Prof dr Hans Kasper 7 februari 2014 Agenda voor vandaag Onderwerpen 1. Recente studie

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Demografische ontwikkelingen: krimp en vergrijzing

Demografische ontwikkelingen: krimp en vergrijzing 1 Onderwijs en Arbeidsmarkt: schieten op bewegende doelen Presentatie conferentie 100% Ondernemend Vennekerk Oldambt, Winschoten, 10 september 2012 Prof. dr Jouke van Dijk Hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse

Nadere informatie

Nieuw Perspektief. De nieuwe intermediaire werkgever

Nieuw Perspektief. De nieuwe intermediaire werkgever Nieuw Perspektief De nieuwe intermediaire werkgever De nieuwe intermediaire werkgever Nieuw Perspektief BV heeft een aantal concrete en innovatieve mobiliteitsoplossingen voor ambtenaren met een financieel

Nadere informatie

Samen werken aan Gelderland. Wat kwam er uit de verkenningen economie?

Samen werken aan Gelderland. Wat kwam er uit de verkenningen economie? Samen werken aan Gelderland Wat kwam er uit de verkenningen economie? Leo Blanken, provincie Gelderland 29 oktober 2014 Inhoud 1. Aanleiding 2. De cijfers 3. De ondernemers 4. De wetenschappers 5. De rode

Nadere informatie

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen Jeannette Schoorl Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) Den Haag NIDI/NVD/CBS Seminar arbeidsmigratie 30 maart 2011 Onderwerpen Historische

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

VERSCHIL ZAL ER ZIJN AARDRIJKSKUNDE VMBO BOVENBOUW. tussen buurten, wijken en regio s in Nederland

VERSCHIL ZAL ER ZIJN AARDRIJKSKUNDE VMBO BOVENBOUW. tussen buurten, wijken en regio s in Nederland AARDRIJKSKUNDE VMBO BOVENBOUW VERSCHIL ZAL ER ZIJN tussen buurten, wijken en regio s in Nederland 1. Inleiding... 1 2. Verschillen lokaal... 2 3. Verschillen regionaal... 5 Limburg loopt leeg... 5 Verandering

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

Bevolkingsprognose van Amersfoort 2013-2030 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 2013

Bevolkingsprognose van Amersfoort 2013-2030 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 2013 Bevolkingsprognose van Amersfoort 213-23 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 213 In april verwacht Amersfoort haar 15.ste inwoner te mogen begroeten. Ondanks de recessie in de

Nadere informatie

1. Componenten van de Europese dimensie. 2. Aansluiting op het nationale, thematische kader. 3. Bedrijfsplan, draagvlak, educatie, continuïteit.

1. Componenten van de Europese dimensie. 2. Aansluiting op het nationale, thematische kader. 3. Bedrijfsplan, draagvlak, educatie, continuïteit. Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE Den Haag Postbus 61243 2506 AE Den Haag t 070 3106686 info@cultuur.nl www.cultuur.nl De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Mevrouw dr. M. Bussemaker Postbus

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING

2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING 2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING positionering meest kansrijke, relevante, effectieve, ware en onderscheidende verhaal voor de spoorzone DE AMBITIE gebiedsontwikkeling Delft wil een nieuw stuk stad

Nadere informatie

Wordt de positie van steden sterker of zwakker? Hoe zit dat met Amsterdam?

Wordt de positie van steden sterker of zwakker? Hoe zit dat met Amsterdam? Wordt de positie van steden sterker of zwakker? Hoe zit dat met Amsterdam? De stad als bevolkingsmagneet dinsdag 29 januari 2013 Leo van Wissen Directeur, Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Tussen bevolkingskrimp en innovatie

Tussen bevolkingskrimp en innovatie Tussen bevolkingskrimp en innovatie Op weg naar arbeidsmarktutopia Limburg Erik de Gier (Radboud Universiteit Nijmegen & SocialEngineers) VWL-arbeidsmarktcongres 20 oktober 2008 Wat moet u minimaal overhouden

Nadere informatie

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040:

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten De komende dertig jaar treedt in delen van Nederland, vooral in

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014 Een uitdagende arbeidsmarkt Erik Oosterveld 24 juni 2014 Wat waren de gevolgen van de recessie? Hoeveel banen zijn er verloren gegaan? In welke sectoren heeft de recessie het hardst toegeslagen? Werkgelegenheid

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief Op basis van het arbeidsmarktonderzoek van Research voor Beleid en EIM Douwe Grijpstra Datum: 7 november 2007 Opbouw presentatie -Inrichting

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/08.0029483. Datum uw brief

Ons kenmerk L110/08.0029483. Datum uw brief Ingekomen stuk D3 (PA 17 december 2008) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-083 17 december 2010 9.30 uur Tempo vergrijzing loopt op Komende 5 jaar half miljoen 65-plussers erbij Babyboomers leven jaren langer dan vooroorlogse

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Het Nederlandse groeirecept raakt uitgewerkt

Het Nederlandse groeirecept raakt uitgewerkt 157 Het Nederlandse groeirecept raakt uitgewerkt M. A. Allers* Samenvatting De afgelopen 25 jaar is de Nederlandse economie vooral gegroeid doordat meer mensen zijn gaan werken. Deze extensieve economische

Nadere informatie

Utrecht bij de hand 2014. Utrecht.nl

Utrecht bij de hand 2014. Utrecht.nl bij de hand 204.nl Bevolking per --204 Met 328.000 inwoners, is de vierde stad van Nederland. is een studentenstad met een relatief jonge bevolkingsopbouw en de hoogst opgeleide beroepsbevolking van de

Nadere informatie

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007 De groei voorbij Jaap van Duijn september 2007 1 Een welvaartsexplosie Na WO II is de welvaart meer gestegen dan in de 300 jaar daarvoor Oorzaken: inhaalslag, technologische verandering en bevolkingsgroei

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Hoe staan we er nu voor?

Hoe staan we er nu voor? Presentatie voor het debat Iedereen ZZP-er: Over winners' en 'losers' op de arbeidsmarkt, Groninger Forum, 26 maart 2015 Prof.dr. Jouke van Dijk Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Rijksuniversiteit

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Economische prognose IMF voor het GOS

Economische prognose IMF voor het GOS Economische prognose IMF voor het GOS Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen voor de

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

VISIE OP BINNENSTAD MAASTRICHT. Tweede Stadsavond 25 november 2013

VISIE OP BINNENSTAD MAASTRICHT. Tweede Stadsavond 25 november 2013 Advies van de jeugd VISIE OP BINNENSTAD MAASTRICHT Tweede Stadsavond 25 november 2013 Terugblik Droomlijnen 1. Harmonieuze samenleving 2. Benutten van talent 3. Onderscheidend, kwalitatief en vernieuwend

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2005 Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Het inwonertal van Amsterdam is in 2004 met ruim 4.000 personen tot 742.951

Nadere informatie

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Invalshoeken Globalisering Technologische ontwikkelingen Demografische ontwikkelingen Rol van steden

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

Grensoverschrijdende arbeid: werken in Nederland, wonen in het buitenland

Grensoverschrijdende arbeid: werken in Nederland, wonen in het buitenland Grensoverschrijdende arbeid: werken in Nederland, wonen in het buitenland André Corpeleijn Begin 29 werkten in Nederland 45 duizend werknemers die in woonden en 45 duizend werknemers met een woonadres

Nadere informatie

Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad

Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad Inwoners grote steden mopperen meer over hun stad Bewoners van grote steden zijn veel kritischer over hun woonplaats dan in kleinere steden. Ze klagen met name over de onveiligheid en onrust. Ook de medebewoners

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Communicatie, Juridische & Personeelszaken Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Raadsnummer Datum 7 mei 2012 Auteur Tineke Brouwers Versie

Nadere informatie

Einde in zicht voor de VUT

Einde in zicht voor de VUT Einde in zicht voor de VUT 11 0 Drs. J.L. Gebraad en mw. T.R. Pfaff Publicatiedatum CBS-website: 1 september 2011 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** =

Nadere informatie

Bijlage 6. Kaart met ligging TOP- en Natura 2000-gebieden

Bijlage 6. Kaart met ligging TOP- en Natura 2000-gebieden Bijlage 6 Kaart met ligging TOP- en Natura 2000-gebieden Rapport bij de Verdrogingsgevoelige Vegetatiekaart Limburg 2013 127 Bijlage 7 de VVL limburg in zes kaarten 128 VVL-Kaart 1 Noord-Limburg Bergen

Nadere informatie

Hier komt tekst Agenda Utrecht. Utrecht.nl

Hier komt tekst Agenda Utrecht. Utrecht.nl Hier komt tekst Agenda Utrecht Hier RIA 15 komt sept ook 2015 tekst Opzet 1. Rijk, EU, onderzoekers en beleidsmakers herontdekken de stad 2. Dat biedt voor snelgroeiend Utrecht in het bijzonder kansen

Nadere informatie

Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004

Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004 Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004 Hoofdrapport Samenstelling: Dr. L. Broersma & Drs D. Stelder, Sectie Ruimtelijke Economie, FEW, RuG Prof. Dr. J. van Dijk, Faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen,

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

The Netherlands of 2040 en de Olympische Spelen George Gelauff Hogeschool Amsterdam 1 februari 2012

The Netherlands of 2040 en de Olympische Spelen George Gelauff Hogeschool Amsterdam 1 februari 2012 The Netherlands of 2040 en de Olympische Spelen George Gelauff Hogeschool Amsterdam 1 februari 2012 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Scenariostudies Lange termijn vraagstukken Grote

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Hoe staat het er voor? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!

Hoe staat het er voor? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen! Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Presentatie voor de Conferentie Inclusieve Arbeidsmarkt georganiseerd door Venturaplus en Zowelwerk, De Lawei, Drachten, 4 april 2016 Jouke van Dijk, Hoogleraar

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Presentatie voor het Paradiso-debat In opdracht van Kunsten 92, ACI en Paradiso Zondag 29 augustus 2010 Bastiaan Vinkenburg 1

Nadere informatie

Limburgse identiteit.

Limburgse identiteit. Limburgse identiteit. Identiteit. Ieder mens heeft verschillende identiteiten, een bepaalde eigenheid: persoonlijk, genetisch, sociaal, cultureel, nationaal. Het is maar hoe je naar jezelf of naar de groep

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Aanleiding voor het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek Aanleiding voor het onderzoek Gemeente Heerlen, juni 2013, alle zondagen koopzondag; wekelijkse koopzondag Centrum gestart m.i.v. september 2013 Heroverweging wekelijkse koopzondag in 2015 Breed gedragen

Nadere informatie

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 04 May 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63721 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Neimed Krimpbericht. Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp JUNI 2015

Neimed Krimpbericht. Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp JUNI 2015 JUNI 2015 Neimed Krimpbericht Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp Het aantal inwoners daalt in de meeste Limburgse gemeenten, omdat er weinig kinderen geboren worden. De daling wordt versterkt

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

VUT-fondsen op weg naar het einde

VUT-fondsen op weg naar het einde Webartikel 2014 VUT-fondsen op weg naar het einde Drs. J.L. Gebraad mw. T.R. Pfaff 05-03-2013 gepubliceerd op cbs.nl CBS VUT-fondsen op weg naar het einde 3 Inhoud 1. Minder VUT-fondsen in 2012 5 2. Kortlopende

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2013: Sterke groei armoede in 2012, maar afzwakking verwacht ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2013: Sterke groei armoede in 2012, maar afzwakking verwacht ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR PERSBERICHT ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR Inlichtingen bij Dr. P.H. van Mulligen persdienst@cbs.nl T 070 3374444 Dr. J.C. Vrooman c. vrooman@scp.nl T 070 3407846 of Dr. S.J.M. Hoff

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel 6 secondant #6 december 21 Groot effect SOV/ISD-maatregel Selectieve opsluiting recidivisten werkt Crimi-trends Een langere opsluiting van hardnekkige recidivisten heeft een grote bijdrage geleverd aan

Nadere informatie

De Verdeelde Triomf. Ateliersessie Trek naar de Stad Provincie Flevoland, Lelystad. 23 maart 2016 Dr. Otto #verdeeldetriomf

De Verdeelde Triomf. Ateliersessie Trek naar de Stad Provincie Flevoland, Lelystad. 23 maart 2016 Dr. Otto #verdeeldetriomf De Verdeelde Triomf Ateliersessie Trek naar de Stad Provincie Flevoland, Lelystad 23 maart 2016 Dr. Otto Raspe 1 @ottoraspe #verdeeldetriomf Trends in de regionale economie http://www.pbl.nl/sites/default/files/cms/publicaties/pbl_2014_trendsin-de-regionale-economie_1374.pdf

Nadere informatie

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst

Demi Smit Sarah Lingaard. Atlas van de toekomst Demi Smit Sarah Lingaard Atlas van de toekomst 1 Introductie: Wij hebben de Atlas van onze toekomst gemaakt met daarin onze ideeën voor Nederland in 2040. Hierin hebben wij geprobeerd weer te geven hoe

Nadere informatie

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans Jaar verslag 2013 ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL LEVANTO is ontstaan in een turbulente periode van verandering in het maatschappelijk veld. Vanuit de overtuiging dat zelfredzaamheid, herstel, participatie

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Inhoud persmap Culturele Hoofdstad 2018

Inhoud persmap Culturele Hoofdstad 2018 Inhoud persmap Culturele Hoofdstad 2018 In de bijlagen treft u een aantal stukken aan, die als achtergrond dienen bij de kandidaatsteling van Leeuwarden/Ljouwert voor Culturele Hoofdstad van Europa in

Nadere informatie

SER magazine. Gerard Marlet historicus en directeur Atlas voor gemeenten Het geheim van succesvolle steden. Kirsten Rohde.

SER magazine. Gerard Marlet historicus en directeur Atlas voor gemeenten Het geheim van succesvolle steden. Kirsten Rohde. APRIL 2015 55 e JAARGANG - NR.4 Kirsten Rohde Mensenkennis leidt tot beter beleid Medezeggenschap Brede alliantie zet zich in voor nieuwe initiatieven SER magazine Energieakkoord Verduurzaming vraagt ruimte

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Bijlage HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 2. Bronnenboekje. HA-0131-a-13-2-b

Bijlage HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 2. Bronnenboekje. HA-0131-a-13-2-b Bijlage HAVO 2013 tijdvak 2 aardrijkskunde Bronnenboekje HA-0131-a-13-2-b Wereld Opgave 1 Globalisering in de auto-industrie De top tien van landen waar in 2010 de meeste personenauto s werden geproduceerd

Nadere informatie

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2014: Armoede in 2013 toegenomen, maar piek lijkt bereikt. Den Haag, 18 december 2014

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2014: Armoede in 2013 toegenomen, maar piek lijkt bereikt. Den Haag, 18 december 2014 Inlichtingen bij PERSBERICHT Dr. J.C. Vrooman c. vrooman@scp.nl T 070 3407846 Dr. P.H. van Mulligen persdienst@cbs.nl T 070 3374444 Armoedesignalement 2014: Armoede in 2013 toegenomen, maar piek lijkt

Nadere informatie

Bevolkingsontwikkeling in 2014: krimp en groei in Limburg

Bevolkingsontwikkeling in 2014: krimp en groei in Limburg Maart 2015 Neimed Krimpbericht Bevolkingsontwikkeling in 2014: krimp en groei in Landelijk is de groei van het aantal in 2014 wat toegenomen. Een gelijksoortige ontwikkeling, maar dan in de vorm van een

Nadere informatie