Patiënteninformatie. IVON Zorgprogramma. Pessarium bij verzakking. Martini Ziekenhuis.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Patiënteninformatie. IVON Zorgprogramma. Pessarium bij verzakking. Martini Ziekenhuis. www.martiniziekenhuis.nl"

Transcriptie

1 Patiënteninformatie IVON Zorgprogramma Pessarium bij verzakking Martini Ziekenhuis Postadres Postbus RM Groningen Bezoekadres Van Swietenplein 1 Groningen Algemeen telefoonnummer (050)

2 INHOUD Inleiding...3 Wat is een pessarium?...4 Hoe wordt een pessarium ingebracht?...4 Wat zijn mogelijke bijwerkingen?...5 Hoe vaak moet het pessarium worden schoongemaakt?...6 Hoe moet een pessarium worden schoongemaakt?...7 Zelf weghalen en terugzetten...7 Mag ik alles doen met een pessarium?...8 Voor- en nadelen van een pessarium en een operatie...8 Meer informatie...10 Pessarium bij verzakking 1

3 Inleiding IVON staat voor Incontinentie en Verzakking Operaties Nieuwe Stijl. Het inbrengen van een pessarium is geen operatieve ingreep, maar een eenvoudige en snelle manier om de klachten van een verzakking (tijdelijk) tegen te gaan. Het is een van de behandelingsmogelijkheden bij verzakking. In deze brochure leest u hier meer over. Over het IVON- Zorgprogramma zijn de volgende brochures verschenen: IVON Zorgprogramma operatie bij verzakking IVON Zorgprogramma: Operatie bij inspanningsincontinentie IVON Zorgprogramma: Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Daarnaast geeft de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) brochures uit. U kunt deze brochures inzien op de website van de NVOG: 2 Martini Ziekenhuis

4 Wat is een pessarium? Een pessarium of ring is een voorwerp van kunststof die de verzakking in de vagina tegenhoudt. Er zijn vele soorten en maten, maar meestal wordt een flexibele ring gebruikt met een diameter tussen ca 50 en 80 mm. Deze kan in het midden open zijn of min of meer dicht. Ringen zijn meestal gemaakt van siliconen of PVC. Vroeger werd ook wel rubber en bakeliet gebruikt. Welke vorm en welke grootte voor u het beste is, hangt af van het type verzakking. Uw arts geeft u hierover meer informatie. Een pessarium neemt de verzakking niet weg, maar houdt deze wel tegen. Hierdoor kunnen de klachten minder worden of zelfs verdwijnen. U hoort de ring niet te voelen en er alles mee te kunnen doen. Hoe wordt een pessarium ingebracht? U krijgt eerst een inwendig onderzoek. De arts voelt hoe wijd de vagina is en bepaalt welk pessarium voor u geschikt is. Vervolgens zet hij/zij het pessarium in de vagina. Het pessarium wordt daarbij in verticale stand tussen de schaamlippen door in de schede gebracht en dan zo gedraaid dat de achterrand achter de baarmoederhals ligt en de voorrand achter het schaambeen. Daarna voelt de arts of het pessarium goed ligt. Zo niet, dan kunt u direct een beter passend pessarium krijgen. De hele procedure duurt enkele minuten en is meestal pijnloos. Figuur 1: ring inbrengen Soms lukt het niet goed om een pessarium in te brengen omdat de vagina te nauw is of past de ring niet omdat de vagina te kort is. Ook is het mogelijk dat het pessarium er kort na het inbrengen weer uit valt. Vooral wanneer de ingang van de vagina erg wijd is en het pessarium te weinig steun krijgt van de bekken- Pessarium bij verzakking 3

5 bodemspieren. In die situatie wordt soms een ander pessarium geprobeerd of wordt een operatie geadviseerd. Pessarium ondersteunt de baarmoeder en blaas tegen verzakken Figuur 2 Wat zijn mogelijke bijwerkingen? Een goed passend pessarium geeft zelden complicaties. Wel kunnen de volgende bijwerkingen voorkomen: Het pessarium drukt altijd iets tegen de wanden van de vagina. Soms raakt de wand van de vagina hierdoor geïrriteerd. U krijgt dan last van afscheiding of bloedverlies door kleine drukwondjes. Dit is onschuldig, maar kan wel vervelend zijn. Het gebeurt vooral op wat oudere leeftijd als de vaginawand toch al wat droger en kwetsbaarder wordt. Bij irritatie of kleine wondjes wordt vaak Synapause voorgeschreven. Hierin zit een lage dosis oestrogene hormonen die de wand van de schede weer steviger maakt en beter doorbloedt. Ook kan u geadviseerd worden de ring een tijdje uit te laten. Bij het steeds terug komen van de klachten moet soms een andere oplossing gevonden worden. Neem altijd contact op met uw arts als u bloedverlies heeft! Het is mogelijk dat het pessarium uit de vagina komt. Bijvoorbeeld op het toilet als u perst. U kunt het pessarium dan tegenhouden of zelf terug zetten, als u dat wilt. Lukt dit niet? Neem het pessarium dan mee naar de volgende controle en bespreek met uw arts of een ander pessarium zinvol is. Ook kunt u natuurlijk altijd even langs uw huisarts gaan. 4 Martini Ziekenhuis

6 Sommige vrouwen worden met een ring gevoeliger voor een blaasontsteking, andere vrouwen juist niet. Soms kunnen Cranberry pillen goed helpen, of Vitamine C. Ook met een ring moet u normaal kunnen plassen. Neem hiervoor wel de tijd. Waarschuw uw huisarts als u niet (goed) kunt plassen. De vagina is aan de bovenkant afgesloten. Het pessarium kan dus nooit verdwijnen of op een verkeerde plaats terechtkomen. Alleen als de ring jaren blijft zitten en nooit wordt verwisseld kan er in uitzonderlijke gevallen schade van bijv. de blaas of endeldarm ontstaan. Hoe vaak moet het pessarium worden schoongemaakt? Het is niet nodig om de ring regelmatig te laten controleren. Wel moet de ring zo nu en dan worden schoongemaakt. Meestal is een reiniging om de 3-4 maanden voldoende. Uw gynaecoloog of huisarts kan dit doen. Soms kunnen de controles zelfs wat minder vaak plaats vinden, bijvoorbeeld eens in de zes maanden. Als u het pessarium zelf in de vagina kunt zetten, kunt u de reiniging zelf doen. Vooral jongere vrouwen kunnen dit vaak uitstekend zelf. Dit maakt hen minder afhankelijk en het scheelt heel wat bezoekjes aan de dokter. Of u de ring zelf schoonmaakt en hoe vaak u dat doet, hangt helemaal van u af. U moet zich prettig voelen met de keuze die u daarin maakt. Sommige vrouwen kunnen de ring heel gemakkelijk zelf in en uit doen. Zij gebruiken de ring alleen overdag of bij veel lichamelijke inspanning. Anderen doen het zelf, maar vinden het wat lastiger. Zij zullen de ring eens in de paar weken of maanden een nachtje uit laten. Weer andere vrouwen laten het liever doen door de huisarts of gynaecoloog. Alles is mogelijk, zolang u zich er prettig bij voelt en de ring tenminste eens in de 3-4 maanden wordt schoongemaakt. Als u de ring zelf schoonmaakt dan is het raadzaam de ring ook een nachtje uit te laten. Zo kan de vagina als het ware even tot rust komen. Pessarium bij verzakking 5

7 Hoe moet een pessarium worden schoongemaakt? U kunt de ring gewoon schoonmaken met lauw water en zonodig een zacht sponsje. Desgewenst kunt u een vloeibare zeep gebruiken. Zorg dat u de ring goed afspoelt, zodat eventuele zeepresten zijn verdwenen. Gebruik geen kokend water, de ring hoeft namelijk niet steriel te zijn! Zelf weghalen en terugzetten Het pessarium kan de vaginawanden irriteren. Dit is soms te voorkomen door s avonds zelf het pessarium uit de vagina te halen en s ochtends weer in te brengen. Veel vrouwen vinden dat een eng idee, maar in de praktijk gaat dat meestal goed. Probeer zelf uit in welke houding u dit het gemakkelijkst doet: liggend in bed, staand met bijvoorbeeld een been op een stoel, of zittend op het toilet. Of misschien wil uw partner het pessarium in en uit de vagina halen. Bij het inbrengen is het handig de ring iets nat te maken zodat deze makkelijker glijdt. Sommige vrouwen gebruiken ook wat vaseline of glijmiddel op de rand van de ring. Nadeel daarvan is dat u minder houvast heeft. U kunt de ring het beste verticaal (gelijk aan de ingang van de vagina) inbrengen. Sommige ringen zijn goed dubbel te vouwen. Dat maakt het inbrengen ook wat makkelijker. Vaak helpt het om bij het inbrengen zachtjes te persen, zodat de ingang van de vagina iets wijder wordt. Als de ring grotendeels in de vagina zit kunt u deze loslaten. Vervolgens moet u met 1 of 2 vingers de ring op de juiste plaats drukken. De ring hoort dwars in de vagina te liggen. Bij een perfecte ligging zit de ring aan de voorzijde achter het schaambeen en aan de achterzijde achter de baarmoederhals (zie figuur 1 en 2). Dit lukt lang niet altijd zo goed. Dat is niet erg, zolang u de ring maar niet of nauwelijks voelt. Zeker in het begin vragen vrouwen zich vaak af of het pessarium goed zit. Als u hem niet voelt zitten, kunt u ervan uitgaan dat hij goed zit. Veroorzaakt het pessarium pijn? Probeer hem dan met een vinger van plaats te veranderen. Wees niet bang dat u iets kapot kunt maken! Dat is uiterst zeldzaam. 6 Martini Ziekenhuis

8 Figuur 3: houdingen waarin u de ring in en uit kunt doen Mag ik alles doen met een pessarium? Ja. Een pessarium moet uw klachten verminderen en uw leven verbeteren. Een goed passend pessarium voelt u niet zitten. Met de ring moet u alles kunnen doen, zoals sporten, fietsen, zwemmen en vrijen. Ook kunt u gerust tampons gebruiken als u nog menstrueert. Veel vrouwen zijn bang dat zij tijdens seks last zullen hebben van een pessarium, of dat hun partner het voelt zitten. In de praktijk gebeurt dit slechts zelden. De meeste vrouwen vrijen probleemloos met de ring in. Sommige vrouwen vinden het toch prettiger zonder de ring te vrijen en halen de ring er dan uit. Voor- en nadelen van een pessarium en een operatie Een pessarium en een operatie hebben allebei voor- en nadelen. Het ligt aan uw persoonlijke situatie welke voor- en nadelen voor u belangrijk zijn. Voordelen van een pessarium Eenvoudige en snelle manier om de klachten van een verzakking tegen te gaan. Minder risico s dan operatie. Kan een operatie voorkomen of uitstellen. Pessarium bij verzakking 7

9 Nadelen van een pessarium Geen definitieve oplossing (maar een operatie is dat ook niet altijd). Werkt minder goed voor een darmverzakking (rectocele) en bij een wijde of korte vagina. Het is mogelijk dat u last blijft houden van de verzakking, ondanks het pessarium. De ring kan wat uitzakken of u kunt de ring zo nu en dan verliezen. Moet regelmatig schoon gemaakt worden. Kan klachten geven zoals toename van afscheiding of urineverlies. Kan door druk in de schede kleine drukwondjes en bloedverlies geven. Voordelen van een operatie Meestal definitieve oplossing. Na de ingreep geen noodzaak meer voor controles. Niet de nadelen van de ring. Nadelen van een operatie Blootstelling aan mogelijke complicaties. Opname in het ziekenhuis. Herstel periode van minimaal 6 weken (eerste 3 weken zijn vaak het zwaarst). Klachten soms onvoldoende weg of komen na enige tijd toch weer terug. Tegenwoordig is een operatie voor bekkenbodemklachten ook op hogere leeftijd vaak goed mogelijk. Leeftijd is dus geen belangrijke reden meer om van een operatie af te zien. Er zijn zelfs goede redenen om juist op jonge leeftijd wat terughoudend te zijn met een ingreep en eerder voor een pessarium te kiezen: Meer kans dat verzakking ergens in het leven toch terugkomt, een ring kan de operatie dan soms uitstellen. Vaak een baan en actief leven, waardoor een operatie een grote onderbreking betekent. Vaak handiger in het zelf in en uit doen van de ring en dus geen noodzaak tot controles. Minder kans op afscheiding en drukwondjes in de vagina bij gebruik van een ring. 8 Martini Ziekenhuis

10 Leeftijd is dus geen belangrijk argument bij de keuze voor een pessarium of operatie. De keuze is heel persoonlijk, de ring moet goed zitten en de klachten moeten duidelijk verminderen. U kunt altijd nog voor een operatie kiezen. Meer informatie Heeft u naar aanleiding van deze brochure nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de polikliniek Gynaecologie, tel. (050) Websites Martini Ziekenhuis: Beroepsvereniging Gynaecologie: Informatiecentrum Gynaecologie: Pessarium bij verzakking 9

11 Ruimte voor aantekeningen 10 Martini Ziekenhuis

12 Pessarium bij verzakking 11

13 12 Martini Ziekenhuis

Pessarium bij verzakking en incontinentie

Pessarium bij verzakking en incontinentie Pessarium bij verzakking en incontinentie U heeft een verzakking van de baarmoeder en/of de schedewand. In overleg met uw arts heeft u besloten om een pessarium in te laten brengen. In deze folder leest

Nadere informatie

Pessarium bij verzakking en incontinentie

Pessarium bij verzakking en incontinentie GYNAECOLOGIE Pessarium bij verzakking en incontinentie BEHANDELING Pessarium bij verzakking en incontinentie De tekst in deze folder is afkomstig van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie

Nadere informatie

Pessarium bij verzakking en incontinentie

Pessarium bij verzakking en incontinentie Pessarium bij verzakking en incontinentie Gynaecologie Beter voor elkaar Pessarium bij verzakking en incontinentie 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium? 3. Hoe wordt een pessarium

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE

NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE NVOG Voorlichtingsbrochure PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE PESSARIUM BIJ VERZAKKING EN INCONTINENTIE 1. Wat is een pessarium? 2. Wanneer kiest u voor een pessarium? 3. Hoe wordt een pessarium

Nadere informatie

Gynaecologie. Pessarium bij verzakking en incontinentie

Gynaecologie. Pessarium bij verzakking en incontinentie Gynaecologie Pessarium bij verzakking en incontinentie Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen. De

Nadere informatie

Ring of pessarium bij bekkenbodemproblemen. Bekkenbodemcentrum

Ring of pessarium bij bekkenbodemproblemen. Bekkenbodemcentrum Ring of pessarium bij bekkenbodemproblemen Bekkenbodemcentrum Bij klachten van een verzakking of bij inspannings-incontinentie biedt een ring soms een oplossing. De gynaecoloog brengt een ring in de schede

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen ring of pessarium

Bekkenbodemproblemen ring of pessarium Gynaecologie Bekkenbodemproblemen ring of pessarium www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wanneer is een ring zinvol... 3 Het plaatsen van een ring... 3 Bijwerking van een ring... 4 Zelf een ring in- of uithalen...

Nadere informatie

ring of pessarium bij verzakking

ring of pessarium bij verzakking patiënteninformatie ring of pessarium bij verzakking Uw gynaecoloog heeft bij u een verzakking van uw baarmoeder of vaginavoorwand en blaas vastgesteld. Samen met uw gynaecoloog heeft u gekozen voor een

Nadere informatie

Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie

Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie Pessarium bij genitale verzakking en incontinentie Een pessarium is een kunststof voorwerp dat in de vagina kan worden ingebracht om de verzakking te

Nadere informatie

Het inbrengen van een verzakkingsring (pessarium) Gynaecologie

Het inbrengen van een verzakkingsring (pessarium) Gynaecologie Het inbrengen van een verzakkingsring (pessarium) Gynaecologie Omdat u last hebt van een verzakking of urineverlies wordt bij u een verzakkingsring ingebracht. Deze ring wordt ook wel pessarium genoemd.

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen 00 Bekkenbodem- en incontinentie-operaties aanvullende informatie bij de folder Bekkenproblemen bij vrouwen Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Urineverlies bij drukverhogende momenten

Urineverlies bij drukverhogende momenten Urineverlies bij drukverhogende momenten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum Maart 2008 Pavo 0614 Inleiding U bent bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum geweest omdat u last hebt

Nadere informatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Bekkenbodemen incontinentieoperaties U leest in deze brochure welke operaties er zijn voor uw klachten en wat u van een operatie kunt verwachten Inhoudsopgave Pagina De voorbereiding

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Incontinentie

Patiënteninformatie. Incontinentie Incontinentie Patiënteninformatie Incontinentie Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Inspanningsincontinentie 1.2 Aandrangincontinentie 1.3 Gemengde incontinentie 2 Eerste consult 3 Onderzoek 4 Behandelingen

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. De voorbereiding op een operatie...5 3. Risico s...5 4. Operatie bij stressincontinentie...6 5. Operaties bij verzakkingen...7

Nadere informatie

verzakkingen patiënteninformatie Wat is een verzakking

verzakkingen patiënteninformatie Wat is een verzakking patiënteninformatie verzakkingen Bij een verzakking krijgen bekkenorganen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zakken de

Nadere informatie

Verzakkingsoperaties met vaginale matjes. Poli Gynaecologie

Verzakkingsoperaties met vaginale matjes. Poli Gynaecologie 00 Verzakkingsoperaties met vaginale matjes Poli Gynaecologie 1 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Uw gynaecoloog

Nadere informatie

Bekkenbodemen incontinentieoperaties

Bekkenbodemen incontinentieoperaties Bekkenbodemen incontinentieoperaties Gynaecologie alle aandacht Bron: NVOG BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut? 5. Speciale

Nadere informatie

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen De sacrospinale fixatie en voor/achterwandplastiek Afdeling Gynaecologie Het besluit tot een operatie Of u besluit tot een operatie zal afhankelijk zijn van de ernst

Nadere informatie

BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE - OPERATIES

BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE - OPERATIES BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE - OPERATIES In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over bekkenbodem- en incontinentie-operaties. Hiervoor bestaan vele soorten operaties,

Nadere informatie

Gynaecologie. Leefregels na een gynaecologische operatie

Gynaecologie. Leefregels na een gynaecologische operatie Gynaecologie Leefregels na een gynaecologische operatie 1 Weer thuis U bent weer thuis na de verwijdering van uw baarmoeder of een verzakkingoperatie. Deze brochure is bedoeld als aanvulling op de mondelinge

Nadere informatie

Een verzakking. Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop. mca.nl

Een verzakking. Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop. mca.nl Een verzakking Voorwand vagina, achterwand vagina, baarmoeder, vaginatop mca.nl Inhoudsopgave Wat is een verzakking? 3 Voorwandverzakking 5 Achterwandverzakking 5 Baarmoederverzakking 6 Vaginatopverzakking

Nadere informatie

Verzakkingsklachten bij vrouwen

Verzakkingsklachten bij vrouwen Verzakkingsklachten bij vrouwen Bij een verzakking zakken de organen in het bekken omlaag. Een verzakking kan aan de buitenkant tussen de benen zichtbaar zijn. Bij persen is dit vaak beter te zien. Er

Nadere informatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Gynaecologie-verloskunde. Patiënteninformatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Gynaecologie-verloskunde. Patiënteninformatie TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Gynaecologie-verloskunde Patiënteninformatie Heilig Hart Ziekenhuis Leuven TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie 2 Heilig Hart Ziekenhuis

Nadere informatie

Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie

Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet sterk genoeg is om te gebruiken

Nadere informatie

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012 Stressincontinentie Behandelmethoden Bekkenbodemcentrum/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen. Stressincontinentie

Nadere informatie

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken?

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken? Verzakkingen 1 Tijdens het onderzoek is vast komen te staan dat u een zogenaamde prolaps heeft. Uw arts zal u natuurlijk het nodige vertellen over wat dat precies is en wat de gevolgen ervan zijn. In deze

Nadere informatie

Therapie. De TVT-O operatie tegen inspanningsincontinentie

Therapie. De TVT-O operatie tegen inspanningsincontinentie De TVT-O operatie tegen inspanningsincontinentie 1 Een TVT-O operatie wordt uitgevoerd als u last heeft van stress- of inspanningsincontinentie. TVT-O staat voor Tensionfree Vaginal Tape Obturatorius.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verzakkingen

Patiënteninformatie. Verzakkingen Verzakkingen Patiënteninformatie Verzakkingen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een verzakking 3 Het bekken 4 Verzakking van bekkenorganen 5 Soorten verzakkingen 6 Verschijnselen 7 Oorzaken 7.1 Bevalling

Nadere informatie

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog TVT-behandeling bij stressincontinentie Behandeling door de gynaecoloog Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie om stressincontinentie te behandelen. Stressincontinentie is ongewild urineverlies

Nadere informatie

Wat is een TVT-operatie? De kans dat de operatie uw klachten verhelpt Hoe verloopt een TVT-operatie?

Wat is een TVT-operatie? De kans dat de operatie uw klachten verhelpt Hoe verloopt een TVT-operatie? TVT folder 1 Wat is een TVT-operatie? De TVT-operatie is een operatie om inspanningsincontinentie te verhelpen. Evenals bij andere operaties voor deze klacht is het doel het afsluitmechanisme van de blaas

Nadere informatie

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen 00 Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen aanvullende informatie bij de folder 'Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Bekkenbodemoperatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Bekkenbodemoperatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bekkenbodemoperatie In overleg met uw arts heeft u besloten om een bekkenbodemoperatie te ondergaan. Er zijn verschillende operaties mogelijk. In deze folder leest u welke operaties er zijn voor uw klachten

Nadere informatie

verzakkingen patiënteninformatie

verzakkingen patiënteninformatie patiënteninformatie verzakkingen Bij een verzakking krijgen bekkenorganen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zakken de

Nadere informatie

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking Gynaecologie Vaginaal implantaat voor een verzakking Inhoudsopgave Wat voor verzakking heeft u? 4 Waarom een operatie met een implantaat? 5 Hoe verloopt de operatie? 6 Wat mag ik van de operatie verwachten?

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentie-operaties

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen. De belangrijkste

Nadere informatie

Verwijderen van de baarmoeder

Verwijderen van de baarmoeder Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Verwijderen van de baarmoeder z 1 Bij bepaalde gynaecologische klachten kan het nodig zijn om de baarmoeder te verwijderen. Dit

Nadere informatie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie Gynaecologie Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten voor de behandeling van uw stressincontinentie. Bij stressincontinentie

Nadere informatie

Informatie. Algemene informatie over verzakkingen

Informatie. Algemene informatie over verzakkingen 1 Bij een verzakking krijgen bekken organen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zaken de organen geleidelijk naar beneden.

Nadere informatie

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Urologie TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er 2.1

Nadere informatie

Bekkenbodemcentrum. Bekkenfysiotherapie

Bekkenbodemcentrum. Bekkenfysiotherapie Bekkenbodemcentrum Bekkenfysiotherapie 2009 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) in Utrecht. Leden

Nadere informatie

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen waarbij een Mesh (implantaat) gebruikt wordt Afdeling Gynaecologie Het besluit tot een operatie Of u besluit tot een operatie zal afhankelijk zijn van de ernst van

Nadere informatie

Inscheuring tijdens de bevalling oftewel een (sub)totaalruptuur. Wat nu?

Inscheuring tijdens de bevalling oftewel een (sub)totaalruptuur. Wat nu? Inscheuring tijdens de bevalling oftewel een (sub)totaalruptuur Wat nu? Als tijdens de bevalling scheurtjes ontstaan in de huid, het weefsel tussen de vagina en de anus (het perineum) en in de kringspier

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Opheffen van een verzakking

Patiëntenvoorlichting Opheffen van een verzakking Patiëntenvoorlichting Opheffen van een verzakking Wat is een verzakking? Bij een verzakking hebben sommige delen van de vrouwelijke inwendige geslachtsorganen hun normale plaats verloren en zijn naar beneden

Nadere informatie

Kijkoperatie voor het herstel van een vaginale

Kijkoperatie voor het herstel van een vaginale Urologie Kijkoperatie voor het herstel van een vaginale verzakking Laparoscopische sacrocolpopexie Inleiding De organen in de onderbuik (de baarmoeder, de blaas en de endeldarm) worden op hun plaats gehouden

Nadere informatie

De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning

De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning Inleiding Deze folder geeft informatie over de TVT-O-operatie. TVT-O is een afkorting van tension-free vaginal tape obturator. Bij de TVT-O-operatie wordt

Nadere informatie

Eerste bezoek aan de gynaecoloog

Eerste bezoek aan de gynaecoloog Eerste bezoek aan de gynaecoloog Afdeling gynaecologie Eerste bezoek aan de gynaecoloog U heeft binnenkort in Medisch Centrum Alkmaar (MCA) een afspraak met een gynaecoloog. U komt voor het eerst. In deze

Nadere informatie

De behandeling van bekkenproblemen

De behandeling van bekkenproblemen Patiënteninformatie Gynaecologie / Bekkenbodemcentrum De behandeling van bekkenproblemen U ontvangt deze informatie, omdat u bij ons mogelijk een bekkenbodem- of incontinentie-operatie krijgt. In deze

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie

Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Stressincontinentie Behandelmethoden Vrouwen Incontinentie Poli/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen.

Nadere informatie

Baarmoederverwijdering. Gynaecologie

Baarmoederverwijdering. Gynaecologie Baarmoederverwijdering Gynaecologie Algemeen Bij menstruatieklachten, vleesbomen of een verzakking kan het nodig zijn uw baarmoeder te verwijderen. Een andere naam hiervoor is: uterusextirpatie of hysterectomie.

Nadere informatie

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Bekkenbodemfysiotherapie Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen.

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen Urodynamisch onderzoek Cystometrie-Drukmetingen Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Voor dit onderzoek worden ook de termen 'cystometrie' of 'drukmetingen' gebruikt.

Nadere informatie

Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS. Polikliniek Gynaecologie

Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS. Polikliniek Gynaecologie 00 Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS Polikliniek Gynaecologie 1 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze

Nadere informatie

Bekkenbodem-operaties

Bekkenbodem-operaties Gynaecologie Bekkenbodem-operaties Klachten en behandelingsmogelijkheden Inhoud 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operaties bij verzakkingen Baarmoeder Vaginavoorwand met

Nadere informatie

Verzakkingen. (Prolaps) Gynaecologie

Verzakkingen. (Prolaps) Gynaecologie Verzakkingen (Prolaps) Gynaecologie Inhoudsopgave Inleiding...4 Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit?...5 Hoe kunnen de organen verzakken?...6 Soorten verzakkingen...7 Wat voelt men bij een

Nadere informatie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie Patiënteninformatie TVT-O operatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 TVT-O operatie 2.1 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Naar huis 5 Adviezen voor thuis 6

Nadere informatie

Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS. Gynaecologie

Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS. Gynaecologie Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS Gynaecologie Met watercontrastechoscopie is het mogelijk afwijkingen in de baarmoederholte zichtbaar te maken. Een gemakkelijkere naam voor watercontrastechoscopie

Nadere informatie

Verzakking van de vagina, blaas of darm

Verzakking van de vagina, blaas of darm Verzakking van de vagina, blaas of darm In overleg met uw gynaecoloog heeft u besloten dat u wordt geholpen aan een verzakking. In deze folder vindt u meer informatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Urologie. De TOT-operatie

Urologie. De TOT-operatie Urologie De TOT-operatie De uroloog heeft in overleg met u besloten een TOT-operatie uit te voeren, oftewel een Trans Obturatorius Tape te plaatsen. Bij deze operatie wordt een bandje geplaatst ter ondersteuning

Nadere informatie

tvt-o-operatie tegen inspanningsincontinentie patiënteninformatie

tvt-o-operatie tegen inspanningsincontinentie patiënteninformatie patiënteninformatie tvt-o-operatie tegen inspanningsincontinentie U heeft last van urineverlies bij inspanning, zoals tillen, sporten en niezen. Dit heet ook wel stress- of inspanningsincontinentie. Samen

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Urologie Stress-incontinentie is ongewenst urineverlies bij lichamelijke inspanning, zoals tillen, niezen, hoesten, lachen, sporten, springen of plotselinge

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek Voorwand- en/of achterwandplastiek Patiënteninformatie Voorwand- en/of achterwandplastiek Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 De operatie 3 Na de operatie 4 Risico s van de operatie 5 Naar huis 6 Vragen 7 Telefoonnummers

Nadere informatie

Incontinentie-operatie

Incontinentie-operatie Incontinentie-operatie De Tensie Vrije vaginale Tape (TVT) U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan uw incontinentie klachten (niet goed kunnen ophouden van urine). U heeft deze informatie

Nadere informatie

Het urodynamisch onderzoek aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen. Poli Gynaecologie

Het urodynamisch onderzoek aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen. Poli Gynaecologie 00 Het urodynamisch onderzoek aanvullende folder bij de folder Bekkenbodemproblemen bij vrouwen Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor

Nadere informatie

Therapie. Sacropexie

Therapie. Sacropexie 1 Een (laparoscopische) sacropexie wordt uitgevoerd als uw bekkenbodemorganen, zoals blaas, baarmoeder en endeldarm, ernstig zijn verzakt. Ook bij een opnieuw ontstane verzakking (recidief) en/of een verzakte

Nadere informatie

Vaginaal implantaat voor een verzakking

Vaginaal implantaat voor een verzakking informatie voor u Vaginaal implantaat voor een verzakking U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet sterk genoeg is om te gebruiken

Nadere informatie

De behandelmogelijkheden bij vrouwen met bekkenproblemen

De behandelmogelijkheden bij vrouwen met bekkenproblemen Urologie De behandelmogelijkheden bij vrouwen met bekkenproblemen Pessarium bij verzakking en incontinentie Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Adviezen bij obstipatie Pessarium bij verzakking en incontinentie

Nadere informatie

Richtlijnen na een vaginale verzakkingsoperatie

Richtlijnen na een vaginale verzakkingsoperatie Richtlijnen na een vaginale verzakkingsoperatie 2 Inleiding De gynaecoloog heeft u geopereerd aan een verzakkingsoperatie. De operatie is via de schede gedaan en via deze weg kan de baarmoeder ook verwijderd

Nadere informatie

VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES)

VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES) VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES) 1. Waarom een verzakkingsoperatie met een implantaat (matje)? 2. Hoe wordt de ingreep uitgevoerd? 3. Complicaties specifiek gerelateerd aan de ingreep met

Nadere informatie

Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum

Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 1142 Inleiding U heeft een afspraak voor een blaasfunctieonderzoek op: dag om uur op het Regionaal

Nadere informatie

voorwand- en/of achterwandplastiek

voorwand- en/of achterwandplastiek patiënteninformatie voorwand- en/of achterwandplastiek Uw gynaecoloog heeft een verzakking van de voorwand of achterwand van uw vagina bij u vastgesteld. Samen met uw gynaecoloog heeft u besloten om deze

Nadere informatie

Aandachtspunten bij ontslag

Aandachtspunten bij ontslag Afdeling E1 Aandachtspunten bij ontslag TVT-operatie U bent opgenomen (geweest) in het Lievensberg ziekenhuis op de afdeling chirurgie/urologie/gynaecologie. U bent nu zover dat u weer naar huis kunt.

Nadere informatie

Vragenlijst Bekkenbodemcentrum St. Antonius

Vragenlijst Bekkenbodemcentrum St. Antonius Patiëntenpas Vragenlijst Bekkenbodemcentrum St. Antonius Geachte mevrouw, Dit is de vragenlijst van het St. Antonius Bekkenbodemcentrum. Wij vragen u deze lijst af te drukken en in te vullen ter voorbereiding

Nadere informatie

Gynaecologie. of SIS.

Gynaecologie. of SIS. Gynaecologie Watercontrastechoscopie, waterecho of SIS www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is watercontrastechoscopie?... 3 Hoe gebeurt het onderzoek?... 3 Problemen bij het onderzoek... 4 Complicaties...

Nadere informatie

Implantaat voor een verzakking via de buik met een kijkoperatie

Implantaat voor een verzakking via de buik met een kijkoperatie informatie voor u Implantaat voor een verzakking via de buik met een kijkoperatie U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet

Nadere informatie

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli H.313157.0610 Inleiding U bent via uw huisarts aangemeld voor de VIP poli. Om in korte tijd zonder herhaalbezoeken een beeld te kunnen krijgen

Nadere informatie

Leefregels na een gynaecologische operatie

Leefregels na een gynaecologische operatie Leefregels na een gynaecologische operatie LEEFREGELS NA EEN GYNAECOLOGISCHE OPERATIE U heeft een gynaecologische operatie ondergaan en u mag weer naar huis. Om uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen

Nadere informatie

Thuis herstellen na een gynaecologische operatie. Verpleegafdeling Oost 43

Thuis herstellen na een gynaecologische operatie. Verpleegafdeling Oost 43 Thuis herstellen na een gynaecologische operatie Verpleegafdeling Oost 43 Binnenkort ondergaat u een gynaecologische operatie in Zuyderland Medisch Centrum. Deze folder informeert u over de herstelperiode.

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. (sub)totaalruptuur

Maatschap Gynaecologie. (sub)totaalruptuur Maatschap Gynaecologie (sub)totaalruptuur Algemeen Tijdens de bevalling is er een totaalruptuur of een subtotaal ruptuur ontstaan. Deze folder geeft u informatie over wat een (sub)totaalruptuur is en wat

Nadere informatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie Stressincontinentie U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen zelfstandig

Nadere informatie

Voor- en achterwandplastiek. met of zonder portioamputatie en kolpocleisis

Voor- en achterwandplastiek. met of zonder portioamputatie en kolpocleisis Voor- en achterwandplastiek met of zonder portioamputatie en kolpocleisis U heeft van uw gynaecoloog te horen gekregen dat u geopereerd gaat worden in verband met een verzakking van de schede en/of baarmoeder.

Nadere informatie

Voor- en achterwandplastiek

Voor- en achterwandplastiek 1/5 Gynaecologie Voor- en achterwandplastiek Inleiding Deze brochure is bestemd voor vrouwen die een blaas-of darmverzakking hebben. Samen met de gynaecoloog is besloten om een voor en/of achterwand plastiek

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo

Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo Inleiding Deze folder geeft u informatie over stressincontinentie, de behandeling ervan en wat u van de operatie (TVT, TVT/O of TVT/abbrevo)

Nadere informatie

Het eerste consult bij de gynaecoloog

Het eerste consult bij de gynaecoloog Het eerste consult bij de gynaecoloog Het eerste bezoek aan de gynaecoloog begint met een gesprek g waarin u uw klacht vertelt en de gynaecoloog u vragen stelt. Hierna volgt zo nodig een uitwendig en/of

Nadere informatie

Achterwandplastiek Verzakking van de endeldarm

Achterwandplastiek Verzakking van de endeldarm Achterwandplastiek Verzakking van de endeldarm Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u een darmverzakking heeft waarvoor een operatie nodig is. Deze

Nadere informatie

Eerste bezoek aan de gynaecoloog

Eerste bezoek aan de gynaecoloog Eerste bezoek aan de gynaecoloog Patiënteninformatie Eerste bezoek aan de gynaecoloog Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Hoe zien de geslachtsorganen eruit 3 Het gesprek(anamnese) 4 Het gynaecologisch onderzoek

Nadere informatie

Voorwandplastiek Verzakking van de blaas

Voorwandplastiek Verzakking van de blaas Voorwandplastiek Verzakking van de blaas Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u een blaasverzakking heeft waarvoor een operatie nodig is. Deze folder

Nadere informatie

watercontrastechoscopie, waterecho of sis

watercontrastechoscopie, waterecho of sis watercontrastechoscopie, waterecho of sis Patiënteninformatie Watercontrastechoschopie, waterecho of SIS 1 Inleiding 2 Wat is watercontrastechoscopie 3 Hoe gebeurt het onderzoek 4 Problemen bij het onderzoek

Nadere informatie

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog TVT-behandeling bij stressincontinentie Behandeling door de gynaecoloog Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie om stressincontinentie te behandelen. Stressincontinentie is ongewild urineverlies

Nadere informatie

Colpocleisis Operatie voor vaginale verzakking

Colpocleisis Operatie voor vaginale verzakking Colpocleisis Operatie voor vaginale verzakking Afdeling gynaecologie & verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen voor een operatie omdat bij u een vaginale verzakking heeft waarvoor een

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Pessarium

man, vrouw en kind info voor patiënten Pessarium man, vrouw en kind info voor patiënten Pessarium Inhoud 01 Inleiding... 4 02 Pessarium... 4 03 Hormonale therapie tijdens de menopauze... 5 04 Zelfzorg... 5 05 Nevenwerkingen... 8 06 Opvolgconsulten...

Nadere informatie

TVT Bij stressincontinentie

TVT Bij stressincontinentie TVT Bij stressincontinentie Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u last van incontinentie heeft, waarvoor een operatie nodig is. Deze folder geeft uitleg

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm

PATIËNTEN INFORMATIE. Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm PATIËNTEN INFORMATIE Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm 2 PATIËNTENINFORMATIE Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informatie geven over deze operatie.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals PATIËNTEN INFORMATIE Het uitstrijkje van de baarmoederhals 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het uitstrijkje van de baarmoederhals.

Nadere informatie

TVTO. Gynaecologie. alle aandacht. (Tension free Vaginal Tape- Obturatum)

TVTO. Gynaecologie. alle aandacht. (Tension free Vaginal Tape- Obturatum) TVTO (Tension free Vaginal Tape- Obturatum) Gynaecologie alle aandacht TVTO (Tension free Vaginal Tape-Obturatum) Uw gynaecoloog heeft u geadviseerd om een TVT-O te ondergaan, of u wordt binnenkort opgenomen

Nadere informatie