ereaders & Tablets informatiedrager en businessmodel 3D rapport Business Suite 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ereaders & Tablets informatiedrager en businessmodel 3D rapport Business Suite 1 www.dailydigitaldesign.com"

Transcriptie

1 ereaders & Tablets informatiedrager en businessmodel 3D rapport Business Suite 1 Piet Bakker Hogeschool Utrecht Kenniscentrum Media & Journalistiek

2 Inhoud Introductie...1 De huidige en toekomstige markt...2 ereaders & Tablets...3 Features...3 Businessmodellen...4 De open strijd...6 De guerilla...6 Het volksfront...7 De kruistocht...7 Strategie...8 Prijzen...8 Kosten...11 Rechten...12 Marketing...12 Advertentiemodellen...13 Kernvragen & parameters...13 Strategie...14 Parameters...15 Bijlagen...16 Tabel 1 beschikbare ereaders...16 Tabel 2 prototypes en aangekondigde ereaders...16 ereader Features...17 Websites...18 Demo s...18 Het 3D project wordt beleidsmatig en financieel gesteund door het Stimuleringsfonds voor de Pers. De drie uitvoerende R&D-partners zijn Hogeschool Zuyd, TNO en Hogeschool Utrecht. De 3D Academy organiseert workshops georganiseert over veranderstrategieën, innovatief nieuws produceren, de nieuwe mediaconsument, scenario's voor digitaal uitgeven. In h het 3D Lab worden diverse digitale nieuwsformats voorgelegd aan nieuwsconsumenten. Bij de 3D Design studio wordt gekeken naar andere innovatie projecten middels een studio tour. De 3D Business suite is een rekenkamer voor digitale bedrijfsmodellen.

3 ereaders en Tablets als informatiedrager en businessmodel I do certainly see the day when more people will be buying their newspapers on portable reading panels than on crushed trees. Rupert Murdoch, Financial Times, 16/9/09 Can the Apple ipad save newspapers? The Apple ipad can reintroduce the serendipity of reading we know from print. Will you pay for that? Mercedes Bunz, The Guardian, 28/1/10 Introductie 2010 moet het jaar van de ereaders worden. Bestaande modellen worden geavanceerder en goedkoper, nieuwe modellen zijn gelanceerd terwijl de contentleveranciers ook om lijken te zijn. Voor uitgevers zijn ereaders één van de mogelijke nieuwe manieren om hun inhoud tegen betaling te verspreiden. De inhoud van boeken (ebooks) wordt al enkele jaren via ereaders aangeboden, elektronische kranten en tijdschriften worden in een snel tempo beschikbaar gemaakt. Maar voor uitgevers zijn er nog steeds onzekerheden over de veelheid van platformen die zich aandienen met de bijbehorende verschillende specificaties voor het formaat - en over het businessmodel dat het beste past bij de nieuwe platformen. Can the ipad (Kindle, Que, Skiff, iliad, BeBook, Flepia, Nook, Sony Reader, Streak, Edge, Slate, WePad) save newspapers and magazines? lijkt de grote vraag. In dit rapport wordt eerst ingegaan op de huidige markt voor ereaders en Tablets (ipad-achtigen) en vervolgens op de ontwikkelingen die in de nabije toekomst zijn te verwachten. Vervolgens Sony Readers: Touch, Pocket en Daily zal de uitgeefstrategie voor het platform met nadruk op de Nederlandse situatie aan de orde komen: welke mogelijkheden zijn er voor uitgevers om hun producten op ereaders of Tablets aan te bieden en daarmee de transitie naar online gestalte te geven? Er wordt daarbij ingezoomd op twee vragen: 1. ontstaat er al dan niet een 1

4 markt met één of meerdere dominante aanbieders; en 2. is het voor uitgevers aantrekkelijk om een gezamenlijke strategie te ontwikkelen op die markt. Combinatie van die vragen leidt tot vier mogelijke marktvormen. Vervolgens komen er strategische keuzes aan de orde op het gebied van prijzen, kosten, marketing, rechten en advertentiemodellen. De huidige en toekomstige markt De meest bekende ereaders zijn Amazon s Kindle die in de VS de markt grotendeels beheerst, Sony s Reader en de Iliad van het Nederlandse bedrijf irex. De Apple ipad is in april ( exemplaren op de eerste dag verkocht) in de VS op de markt gekomen een Europese lancering wordt eind mei 2010 verwacht. Overigens zal eerst alleen de wifi versie beschikbaar zijn, voor de 3G versie zal Apple waarschijnlijk voor verschillende landen een voorkeursdeal (niet exclusief) met een specifieke telecom-aanbieder sluiten irex Iliad en Digital Reader 1000 naar analogie van de introductie in de VS. Tabel 1 (bijlage, p. 16) bevat de belangrijkste apparaten, met de relevante specificaties. De industrie die zijn hoop deels op ereaders gevestigd heeft, keek uit naar de in januari 2010 gelanceerde QUE van Plastic Logic en de Apple ipad. Voor dat laatste apparaat zijn al diverse prototypes en werkende apps ontwikkeld. Dit zijn overigens niet de enige nieuwkomers (zie ook tabel 2, bijlage, p. 16). Behalve ereaders en Tablets kunnen ook andere dragers gebruikt worden om kranten en tijdschriften in elektronische vorm te lezen, te denken valt bijvoorbeeld aan de nieuwe generatie mini-pc s (Asus Eee) en smartphones zoals de iphone waarop via een programma als Shortcovers kranten en tijdschriften kunnen worden gelezen. Daarnaast kan via zogenaamde apps gratis of betaald - nieuws op mobiele telefoons gelezen worden. Ook kunnen elektronische kranten via epaper applicaties of als pdf op PC s en laptops gelezen worden (zie bv. de New York Times Reader 2.0 en de verwante Globereader van de Boston Globe). De functionaliteit van deze andere vormen wijkt echter nogal af van die van de ereaders. 2

5 ereaders & Tablets Tot begin 2010 was een ereader een apparaat met een zwart/wit-scherm dat vooral geschikt was om teksten (boeken, tijdschriften, rapporten) te lezen. De ipad van Apple wordt ook een elektronische reader genoemd hoewel de apparaten belangrijke verschillen vertonen ondanks hun overeenkomsten. Boeken kunnen bijvoorbeeld op allebei gelezen worden maar de ipad heeft een kleurenscherm en video terwijl de Kindle (en andere klassieke ereaders) lichter zijn, zelden opgeladen hoeven te worden en teksten ook in zonlicht goed leesbaar weergeven. Naast de ipad zijn er meerdere soorten Tablets beschikbaar en/of aangekondigd: de JooJoo van het Indiase Fusion Garage, de npad (Windows), de Duitse WePad (Linux), de HP tablet, de Microsoft Courier en de Streak van Dell (Android besturingssysteem). De ipad wordt wel regelmatig een potentële Kindle-killer genoemd maar de apparaten zijn niet volledig uitwisselbaar. Gezien de verschillen in Apple ipad functionaliteit en prijs is de markt voor beide apparaten ook niet volledig identiek. Overigens is het wel zo dat de apparaten naar elkaar toegroeien. Een ereader met een kleurenscherm, een internet browser en een 3G verbinding begint verdacht veel op een Tablet (zoals de ipad) te lijken. In deze publicatie worden beide soorten de ereader en de Tablet vaak in één adem genoemd maar zoals hier is aangegeven, is het zeer goed mogelijk dat de strategie voor het ene dan wel het andere apparaat kan verschillen. Features Wanneer het gaat om de technische kenmerken van ereaders, de innovaties en de wensen voor de toekomst, lijkt het vooral te gaan om video en geluid, kleur, (draadloze) verbindingen, schermopties, formaat, opslag en batterijduur en de standaardisatie van de software. De nieuwste generatie Tablets (zoals de ipad) hebben een kleurenscherm en kunnen video aan. Met de huidige eink techniek (gebruikt voor klassieke readers ) is dit onmogelijk. Sommige apparaten hebben twee schermen, één daarvan een 3

6 kleurenscherm dat video aankan. Schermen worden groter en krijgen meer opties: automatisch kantelen en een touch screen via een stylus of met vingers (ipad). De jongste generatie apparaten zijn uitgerust met een 3G verbinding voor snel internet terwijl andere modellen een wifi-verbinding hebben. Via bluetooth of een usb-kabel kan de reader verbonden worden met een laptop of PC. Bij de huidige eink apparaten kost alleen het omslaan van de pagina s energie. Kleurenschermen en video vergen meer van de batterij. De ipad claimt echter een batterijduur van 10 uur. De meeste ereaders kunnen open standaarden als pdf, epub, html, txt, mobipocket en xml aan terwijl enkele apparaten ook Microsoft Office documenten kunnen lezen. De Kindle draait op eigen proprietary software waardoor boeken van andere aanbieders niet kunnen worden gelezen. (Zie bijlage ereader Features voor meer informatie over de technische eigenschappen, p. 17.) Kindle 2 en Kindle DX Businessmodellen De belangrijkste vraag voor uitgevers betreft echter niet de techniek of de veelheid van platformen, maar de manier waarop geld verdiend kan worden met het aanbieden van content. Na het experiment van gratis informatieverspreiding via internet zijn uitgevers uiteraard benieuwd naar modellen waarbij de lezer betaalt voor content. Literatuur en voorbeelden op dit gebied zijn schaars, alhoewel er over de e-book markt wel materiaal voorhanden is. Het is echter de vraag of dit een vergelijkbare markt is. Bij het bepalen van de strategie moet een aantal vragen beantwoord worden. Die betreffen met name de marktsituatie voor ereaders, en dan vooral de mate van standaardisatie of marktbeheersing bij aanbieders van hardware en daarnaast de mate van samenwerking bij contentaanbieders. Een belangrijke vraag is in hoeverre de markt gedomineerd zal worden door één partij. In de VS heeft Amazon bijvoorbeeld de standaard vast kunnen stellen doordat het bedrijf met de Kindle de markt grotendeels beheerst. Amazon biedt haar Kindle software daarnaast ook aan voor iphone en ipad en voor Windows PC s via apps waarmee de Kindle-interface op deze platformen geëmuleerd wordt. Hardware- 4

7 en software-oplossingen worden in de VS op de Kindle afgestemd terwijl de dominante aanbieder de balans door kan laten slaan in haar voordeel waar het afspraken over formats, tarieven, inkomstenverdeling en rechten betreft. In Australië hebben uitgevers om deze reden de aanbieding van Amazon afgewezen. Na de introductie van de ipad is er overigens wel een andere situatie ontstaan. Het zou kunnen zijn dat de dominante positie van Amazon een gevolg van het first mover effect minder pregnant wordt, of zelfs in een ondergeschikte positie wordt omgebogen. Het is echter ook mogelijk dat er verschillende markten ontstaan aangezien de traditionele ereader en de ipad van elkaar verschillen qua functionaliteit, prijsstelling en doelgroep. De tweede vraag is in hoeverre de aanbieders van informatie gezamenlijk optrekken bij het ontwikkelen van elektronische formats, bij het vaststellen van tarieven die daarvoor gehanteerd worden en met betrekking tot de platformen waarmee men in zee wil gaan. Nadeel van een dergelijke gezamenlijke strategie is dat de vrijheid van de uitgever daarmee beperkt wordt, aan de andere kant maakt gezamenlijk optreden de onderhandelingspositie ten opzichte van aanbieders beter. Vooralsnog wordt die samenwerkingsoptie niet overal even enthousiast WePad omarmd omdat uitgevers elkaar toch vooral als concurrent zien en niet als partner, het delen van kennis staat vaak niet voorop. De vragen voor uitgevers betreffen dus de inschatting van hoe de markt zich zal ontwikkelen (dominantie van één aanbieder dan wel concurrentie tussen hardware aanbieders) en de vraag in hoeverre uitgevers allemaal zelf modellen gaan uitwerken voor het aanbieden van content op ereaders en Tablets (diversiteit) dan wel een gezamenlijk front vormen (standaardisatie). Gecombineerd leiden deze dimensies tot vier mogelijke strategische varianten. 5

8 De open strijd Situatie 1 is in feite de huidige markt in Nederland waarbij veel uitgevers hun eigen plan trekken terwijl er vooralsnog geen marktpartij bij de hardware-fabrikanten dominant is. De situatie kan overigens snel veranderen, zo is bol.com, een bedrijf dat in Nederland een positie inneemt die vergelijkbaar is met die van Amazon in de VS, in onderhandeling met uitgevers om hun producten op hun Sony Reader aan te bieden. Bol.com biedt ruim 3000 Nederlandse boektitels aan (en buitenlandse). De verkoop van de nieuwe Sony Reader overtrof al na enkele weken de totale verkoop van de Iliads in de afgelopen twee jaar bij boekhandel Selexyz die ook eenzelfde aantal boektitels aanbiedt (alsmede verschillende modellen ereaders). De Duitse uitgever Gruner + Jahr brengt samen met het Zwitserse mediabedrijf Ringier in april 2010 voor de WePad tijdschrifttitels Stern, Schweizer Illustrierte en Cicero op de markt. In beide landen is er net als in veel andere Europese landen nog geen sprake van een dominante aanbieder. De guerilla Situatie 2 lijkt op de toestand in de VS waar Amazon (met de Kindle) dominant is terwijl de uitgevers verdeeld zijn over de te volgen strategie. In 2008 waren er al een 6

9 half miljoen Kindle s (gelanceerd eind 2007) verkocht; in 2009 kwamen daar naar schatting nog eens enkele miljoenen bij (Amazon maakt geen verkoopcijfers bekend). Uitgevers hanteren verschillende strategieën ten aanzien van deze aanbieder. Het Kindle model wordt door bijvoorbeeld de Dallas Morning News afgewezen terwijl Hearst (15 dagbladen in de VS en tientallen tijdschrifttitels waaronder Cosmopolitan, Marie Claire en Esquire) een eigen reader (Skiff) heeft laten ontwikkelen. Rupert Murdoch s Wall Street Journal denkt het Kindle-verbond te verlaten omdat Amazon een te groot deel van de inkomsten (70%) zou opeisen ook bevalt het Murdoch niet dat de Kindle-lezers geen abonnee bij de Wall Street Journal zijn maar bij Amazon, die de gegevens van de klanten voor zich houdt. Murdoch s bedrijf News Corp. heeft in Japan en Korea dan ook al gepraat met Sony, LG en Samsung waarschijnlijk om alternatieve deals met deze hardware-makers te sluiten. Skiff Het volksfront In Australië lijkt zich situatie 3 voor te doen aangezien uitgevers (de dominante partijen Fairfax en Murdoch s News International) collectief het aanbod van Amazon hebben afgewezen terwijl er nog geen andere aanbieder op de markt is die een even dominante positie kan innemen. In landen waar de Kindle tot dusver nog niet geïntroduceerd is, zou zich een soortgelijke situatie voor kunnen doen als de ipad het dominante platform gaat worden. De kruistocht Situatie 4 doet zich voor als uitgevers en/of andere contentaanbieders gezamenlijk optrekken in een zich ontwikkelende markt. In enkele landen (Noorwegen, Denemarken) wordt door uitgevers nagedacht over een model waarbij een gezamenlijke online kiosk wordt ontwikkeld met een businessmodel dat lijkt op itunes; allerlei titels magazines, kranten, boeken - zouden hetzij via abonnement, hetzij via losse verkoop worden aangeboden. In Vlaanderen wordt middels het e-book project een gezamenlijk initiatief van boekenuitgevers door de overheid gesteund. Internationaal is het nextissuemedia project (Condé Nast, Hearst, News International, 7

10 Meredith en TimeInc.) op dit gebied een voorloper. Deelnemer Condé Nast (Wired, GQ, Vanity Fair) wil al een ipad interface gereed hebben voor de zomer van 2010 voor Wired is al een prototype gemaakt. In Frankrijk exploiteert HDS Digital een kiosk voor tijdschriften waar voor 17,90 per maand ongelimiteerd content kan worden gedownload, er worden 500 verschillende titels aangeboden afrekening is op basis van 50/50. Google denkt een kiosk voor boeken, Google editions, te lanceren in de tweede helft van 2010, waarbij de markt van Amazon in feite wordt aangevallen. De deal van Google is dat uitgevers 63% van de opbrengsten krijgen, wat aanzienlijk beter is dan het aanbod van Amazon. Entourage edge Strategie Binnen elke bovenstaande marktvorm gaat het onder meer om zaken als de prijsstelling, de kosten voor de ontwikkeling en het daadwerkelijk maken van het product, de regeling van rechten, advertentiemodellen en de marketing. Prijzen Bij de prijs die de consument betaalt, moet onderscheid gemaakt worden tussen de prijs voor de content zelf, de prijs voor de verbinding en de kosten van het apparaat. Daarnaast is van belang hoe de opbrengst uiteindelijk verdeeld wordt en het BTWtarief dat voor de diensten gaat gelden. Abonnementen, losse nummers & kiosken Het abonnementsmodel is vooralsnog dominant in de huidige markt. In de VS varieerde het Kindle tarief voor kranten van $5.95 (San Francisco Chronicle) tot zo n $15 (New York Times); Sony biedt de Wall Street Journal aan voor $14.99 ($19.99 voor versie met tussentijdse nieuws-updates). In de UK liggen prijzen rond 10 per maand. In april 2010 heeft de New York Times de prijs verhoogd tot $ De ipad versie van de WSJ gaat overigens meer kosten dan de betaalde web-versie. 8

11 NRC Handelsblad, vooralsnog de enige krant met een ereader (iliad) abonnement, vraagt 189 voor een jaar, waarmee naar eigen zeggen een even grote marge (zonder advertenties) wordt gerealiseerd als met de papieren krant. De papieren krant kost 319 per jaar. El País biedt haar Kindle abonnement aan in combinatie met andere titels uit het Prisa concern: zakenkrant Cinco Dias en sportkrant As. Op het web werkt El País samen met Le Monde in een soortgelijk model. Verwant aan het abonnement vaak in combinatie daarmee is het model van de kiosk, waarbij de inhoud via een derde partij wordt aangeboden, de share (verdeling kiosk / aanbieder) kan sterk uiteenlopen. Daarnaast zijn er ook kioskmodellen met een flat-fee zoals de HDS kiosk (ongelimiteerde tijdschrifttoegang, Frankrijk) die 17,90 per maand kost. Ook de Apple ipad store functioneert als een kiosk waarbij abonnementen Plastic Logic QUE gekocht kunnen worden. NewspaperDirect exploiteert een kiosk via de PressReader van de online PressDisplay dienst; zo n 1400 titels (kranten en tijdschriften) zijn beschikbaar vooralsnog online en als printdienst. Met losse nummers (micro-betalingen) zijn er tot dusver weinig ervaringen. Magazines die via de ipad aangeboden worden hebben wel een losse-verkoopprijs. In Duitsland biedt bijvoorbeeld Handelsblatt wel losse pdf-nummers aan via het web. Er hoeft uiteraard geen prijs voor gevraagd worden. Ook modellen die gebaseerd zijn op ecommerce of advertenties zijn mogelijk. Media die nu gratis zijn denk aan gratis kranten, websites als nu.nl of nieuwsdiensten van de publieke omroep zullen niet in eerste instantie een betaalmodel ontwikkelen. De trend van de vele gratis apps die voor de iphone beschikbaar waren, lijkt overigens te zijn omgebogen. Voor de ipad brengen Amerikaanse kranten (NewYork Times, Wall Street Journal, USA Today) en tijdschriften (Popular Science, GQ, Men's Health) zowel gratis modellen (met een beperkte functionaliteit of een beperkt aantal artikelen, maar met reclame) als betaalde modellen uit kranten hanteren een abonnementsmodel, tijdschriften bieden ook losse nummers aan. The Guardian heeft al een ipad app voor haar foto-website Eyewitness op de markt gebracht, de gratis app wordt gesponsord 9

12 door Canon. (Het aantal nieuwsapplicaties voor de ipad is vooralsnog beperkt. Wat wel in snel tempo gebeurt is het ipad-ready maken van websites met name door Flash-formats te vervangen door html5.) Verbinding De Kindle en Sony Reader zijn voor abonnementen en basisvoorzieningen (met eigen bookstore) gratis, voor extra voorzieningen moet betaald worden. In feite neemt de partner die voor de connectie zorgt (Amazon werkt in de VS exclusief met Sprint) de kosten voor de verbinding voor z n rekening in ruil voor een deel van de opbrengst en vanwege de kans op extra betaald verkeer voor toegevoegde diensten. De ipad werkt net als de iphone met apps die via de app store gedownload kunnen worden. Die apps kunnen gratis of betaald zijn. Verbinding verloopt via wifi of 3G, die tweede vorm wordt door Apple in combinatie met de ipad aangeboden als een AT&T abonnement voor $15 (max. 250 Mb) of $29 (ongelimiteerd) per maand gebruikers kunnen echter ook voor een andere aanbieder kiezen. Barnes & Noble Nook Apparaat Het aankoop-model is dominant, dat wil zeggen dat consumenten zelf een apparaat kopen, al dan niet in combinatie met een abonnement. Die laatste vorm, de koppelverkoop, lijkt in feite sterk op het model van de verkoop van mobiele telefoons waarbij grote kortingen gegeven worden op een apparaat bij een langlopend contract. Share De verdeling van de inkomsten tussen de contentleverancier en de aanbieder van de toegang (beheerder van de kiosk) varieert van tweederde (Google) tot 30% (Amazon) voor de contentaanbieder. Apple vraagt ook 30% van de inkomsten van de betaalde apps die voor de iphone worden aangeboden. Apple CEO Steve Jobs heeft al overlegd met de NY Times, Time Inc. en Rupert Murdoch over de verdeling van inkomsten. 10

13 Belasting Vooralsnog lijken elektronische diensten meer belast te worden dan traditionele printproducten (19% in plaats van 6%). Inmiddels is al geopperd onder meer door de commissie Brinkman om het BTW-tarief voor dergelijke nieuwe producten gelijk te maken aan het tarief voor print. Kosten Als er over één ding onzekerheid is, zijn het de kosten voor ontwikkeling, onderhoud en uitgeven van een ereader of Tablet editie. In Nederland claimt NRC Handelsblad de Iliad versie zonder kosten te hebben ontwikkeld en op de markt te hebben gebracht. Uitgever Sanoma aan de andere kant heeft aangekondigd te gaan investeren in de ontwikkeling van ipad versies van tijdschriften. Sanoma gaat overigens wel een ipad-versie maar geen ereader versie uitbrengen omdat men niets ziet in apparaten zonder kleur, internetverbinding en touch screen. Opvallend is overigens dat het erop lijkt dat de bedragen fors lager zijn BeBook Neo dan de investering die men deed voor internet en mobiele content (waar het betaalmodel veelal ontbrak en de content gratis werd weggegeven). Bij Sanoma, de marktleider op het gebied van tijdschriften in Nederland met meer dan 70 titels, gaat het om een investering van enkele honderdduizenden euro s. Daarnaast worden de ontwikkelkosten voor interface, billing-model en de kiosk (indien van toepassing) uiteraard veelal gedragen door andere partijen dan de uitgever zelf. Het is in principe mogelijk om via een contract met een kiosk (die voor de distributie en afhandeling van de factuur zorgen) en een uitbreiding van het bestaande CMS systeem ereader edities relatief eenvoudig - te produceren. Wie uitsluitend bestaande content gebruikt voor de ereader editie zet in op het model van de parallelle publicatie (print, online en ereader) met één centrale contentproductie zonder veel extra inhoud en zonder veel extra kosten voor die inhoud. Verrijking van de inhoud met foto s, graphics, video en audio brengt uiteraard wel kosten met zich mee. Ook de productie van een ereader-only product of het aanbieden van gepersonifieerde inhoud heeft extra budget nodig. Hetzelfde geldt voor 11

14 een model waarbij tussentijdse updates van het nieuws (zoals bij Wall Street Journal) worden aangeboden. Rechten Wie de eigenaar is van de gegevens van abonnees en kopers van losse nummers, is onderwerp van hevige discussie. Uitgevers menen dat het juist de relatie met de klant is, waarvan zij gebruik kunnen maken, zonder gegevens kan men geen relatie onderhouden en kan men dus ook geen andere diensten aanbieden waarmee geld verdiend kan worden. Het standpunt van Amazon is echter dat zij de kiosk exploiteren en dat de klant dus ook met hen de relatie onderhoudt. De klantgegevens blijven dus bij Amazon. Apple lijkt vooralsnog meer rechten aan de originele contentaanbieder te gunnen. Marketing In de VS werd het succes van de Kindle onder meer geweten aan een zeer sterke marketing campagne, niet alleen via de Amazon website, maar bijvoorbeeld ook door het tonen van het apparaat in the Ophra Winfrey Show en de steun van prominente auteurs. De Kindle heeft daarnaast ook een teruggeefgarantie van 30 dagen zonder beperkingen. In Nederland is Sony bezig met een soortgelijk offensief, o.a. door promotie op Schiphol waar een belangrijk deel van potentiële klanten zich wel eens ophoudt. De introductie van de ipad is wellicht een nog spectaculairder voorbeeld. Het apparaat lijkt zichzelf te verkopen, waarbij talkshows opnieuw een hoofdrol lijken te spelen. Daarnaast is er een sterke viral marketing via internet waarbij JooJoo prototypes en demo s via YouTube overal op lijken te duiken. De gecreëerde buzz geldt overigens niet alleen de apparaten maar ook de afzonderlijke titels zoals Sports Illustrated, Time magazine, de New York Times en in Nederland De Telegraaf die als eerste met een ipad demo kwam. 12

15 Belangrijke vraag bij de marketingstrategie is op wie die strategie gericht is. De angst voor kannibalisatie is bij veel uitgevers nadrukkelijk aanwezig waardoor men enigszins huiverig is voor een al te agressieve campagne omdat dit bestaande lezers wel eens zou kunnen doen besluiten over te stappen op het (wellicht goedkopere) ereader abonnement. Het is echter de vraag in hoeverre die angst terecht is. In de VS lijkt het erop dat ereaders vooral voor nieuwe lezers kunnen zorgen. Bovendien moet de prijsstelling zodanig zijn dat overstap geen grote gevolgen heeft. Advertentiemodellen Amazon heeft in de VS een patent aangevraagd waarbij contextafhankelijke (onderwerp, locatie) en klikbare advertenties op de Kindle verschijnen. Hierbij is de vraag ook naar wie de opbrengsten gaan in het Amazon-model zijn ze dat zeer HP Slate waarschijnlijk zelf. In het iad advertentiemodel gaat 40% van die inkomsten naar Apple. Voor adverteerders zijn vooral deze contextafhankelijke vormen interessant omdat daarbij een specifiek publiek wordt bereikt. Interactiviteit (dus wifi of nog beter: een 3G verbinding) is daarbij belangrijk terwijl ook de optie om animaties of filmpjes in de advertenties op te nemen aantrekkelijk is. Daarbij zijn apparaten als ipad uiteraard in het voordeel. Kernvragen & parameters Op grond van de bovenstaande overwegingen kunnen ten eerste kernvragen voor de te volgen strategie worden geformuleerd. Daarnaast kunnen de parameters (verwachte kosten en opbrengsten) worden vastgesteld die voor een meer specifiek businessmodel noodzakelijk zijn. 13

16 Strategie - In hoeverre verwachten we dat één partij dominant wordt bij het aanbieden van ereaders? - Ontstaan er verschillende markten voor ereaders en Tablets (ipad-achtigen)? - Zet men in als uitgever op een kioskmodel, een eigen lancering, een gezamenlijk model of een combinatie van die opties? - Wat is de reactie tot reeds bestaande kioskmodellen? - Welke share acht men redelijk bij kioskmodellen? - Wie heeft de beschikking over klantgegevens bij een kioskmodel? - Voor hoeveel verschillende platformen moet men content aanbieden? - Komt de ereader/tablet versie naast of in plaats van andere platformen? - Moet er uitsluitende bestaande content worden aangeboden, verrijkte content of nieuwe content? - Wat zijn de kansen voor gezamenlijke initiatieven van uitgevers en andere contentaanbieders en wie zijn mogelijke partners? - Volgens welke van de vier scenario s zal de Nederlandse markt zich ontwikkelen? - Welke markt denkt men te bedienen: bestaande of nieuwe lezers? - Moeten er initiatieven ondernomen worden op het gebied van BTW-tarieven voor readers en elektronische content? 14

17 Parameters Bij het ontwikkelen van een concreet businessmodel is een realistische invulling van de volgende elementen noodzakelijk. - Prijs voor abonnement - Prijs voor los nummer - Prijs voor bundel (strippenkaart-systeem) - Prijs voor combinatie met meer titels / edities / off line - Prijs voor extra s (updates) - Introductieprijs (combinatie met reader) abonnement - Prijs voor app (of gratis) - Prijs voor 3G abonnement (vaak bij hardware aanbieder) - Share voor uitgever - Verwachte advertentie-inkomsten - ecommerce inkomsten - BTW tarief Lezers - Verwachte hoeveelheid nieuwe klanten in verschillende categorieën - Inschatting kannibalisatie Kosten / eenmalig - Introductie / training / ontwikkeling - Hard- en software - Marketing Kosten / lopend - Redactie - Sales - Opmaak (afhankelijk van functionaliteit) - Kosten voor extra productie (graphics, video, audio) - Overhead 15

18 Bijlagen Tabel 1 beschikbare ereaders Naam Screen Connectie Prijs Extra Kindle 6 Usb Uit handel Kindle G wifi 210 Kindle DX 9.7 3G wifi 339 Kantelbaar Sony Reader Pocket 5 Usb 140 Sony Reader Touch 6 Usb 199 Touch screen Sony Reader Daily 7 3G 399 US only irex iliad 2 nd edition 8.1 Wifi 599 Touch screen irex iliad Book edition 8.1 Usb 549 irex Digital Reader Usb 499 irex Digital Reader 1000s 10.2 Usb 699 Touch screen irex Digital Reader 1000sw 10.2 Wifi, bluetooth Touch screen iriver Story 6 Usb 225 Keyboard Samsung SNE-50K 5 Usb 190 Alleen Korea Cool RE 6 Usb 210 BeBook One 6 Usb 249 BeBook mini 5 Usb 199 BeBook Neo 6 Wifi 299 Touch screen, stylus Brother SV-100B 9.7 Bluetooth 1000 Alleen Japan Fujitsu Flepia 8 Wifi, bluetooth 700 Kleur Bookeen Cybook 6 Usb 280 Bookeen Cybook Gen3 6 Usb 330 Bookeen CyBook Opus 5 Usb 250 eslick Reader 6 Usb 300 Hanlin V3 6 Usb 300 Elonex 6 Usb 210 UK Plastic Logic QUE 4GB 10.7 Wifi $650 Flexible, touch screen Plastic Logic QUE 8GB 10.7 Wifi 3G $800 Flexible, touch screen Barnes & Noble Nook 6 / 3.5 3G schermen ipad wifi 9.7 Wifi 500 Kleur, touch screen ipad 3G 9.7 3G 630 Kleur, touch screen JooJoo 12.1 Wifi 500 Kleur, touch screen Tabel 2 prototypes en aangekondigde ereaders Naam Screen Connectie Prijs Extra irex 3G 8.1 3G Touchscreen stylus, herfst 09 VS Asus DR Eind 2009, colour double touch scr. Bridgestone 13 Kleur Liquidvista Kleur medio 2011 Entourage edge 9.7 Wifi schermen, Android HP Slate 10 Wifi 500 Kleur, touch screen Hearst Skiff 11.5 Wifi / 3G Touch flex. screen, eind 2010 npad G / usb 500 Touch screen, Windows Streak (Dell) 7 / 11 Android / camera (2010/2011) WePad (Neofonie) Duits / Zwitsers Linux/ Android Courier (Microsoft) 2 * 7 2 schermen, (cancelled?) 16

19 ereader Features Video. Bij eink (iliad, Sony) is er in tegenstelling tot Tablets geen video-optie. Apparaten als Nook en edge hebben twee schermen waarbij het kleine kleurenscherm video aankan. Geluid. Geluid is noodzakelijk voor voorlezen, vrijwel alle apparaten hebben deze optie. Kleur. Met eink nog onmogelijk. De Tablets zijn wel in kleur. Het Flexible Display Centre van Arizona State University heeft een prototype van een 4.5 inch flexibele kleurenreader, gebruikmakend van de OLED techniek. De Philips spin-off Liquavista heeft een prototype van een kleurenreader gepresenteerd die gebruik maakt van electrowetting, in 2011 moet de techniek op de markt komen. Het Japanse bedrijf Bridgestone heeft een kleurenscherm ontwikkeld dat in Taiwanese apparaten is toegepast. Scherm. Veel modellen kantelen de inhoud van het scherm automatisch als het in de horizontale stand wordt gebracht. Touch screens kunnen via een speciale pen (stylus), of met vingers (ipad) worden bediend. Als de reader als notitieblok gebruikt wordt of wanneer er aantekeningen gemaakt moeten worden, is een stylus handiger. Verbindingen. De nieuwste apparaten hebben een 3G verbinding: overal snel internet. Andere modellen hebben een normale wifi-verbinding (zoals het instapmodel van de ipad). Via bluetooth of een usb-kabel wordt de reader verbonden met een laptop of PC. Formaat. Het maximale formaat is thans 12 inch diagonaal (minder dan A4) hoewel big niet altijd beter is ook het damestasje criterium wordt gehanteerd. Wel zijn hoe dunner hoe beter en hoe lichter hoe beter uitgangspunten. Bij een groter formaat wordt het kranten- en tijdschriftgevoel meer benaderd belangrijk daarin is opmaak en hiërarchie van artikelen en voor de lezer de serendipiteit van de leeservaring (confrontatie met nieuwe zaken) omdat de keuze van de contentaanbieder dominant is. Opslag en batterijduur. Bij de huidige zwart-wit apparaten kost alleen het omslaan van de pagina s energie men rekent dan ook niet in uren maar in page turns. Als kleur en video worden toegevoegd wordt de batterijduur wel een issue. De ipad claimt een batterijduur van 10 uur, de concurrerende npad en HP Slate tussen de 4 en 5 uur. Software-standarisatie. Er zijn verschillende formats leesbaar op ereaders, daaronder open standaarden als pdf, epub, html, txt, mobipocket en xml terwijl veel apparaten ook Office documenten aankunnen. NRC Handelsblad (en de Belgische Standaard) biedt sinds 2009 de elektronische versie ook in epub formaat aan waardoor de krant ook op andere readers dan de iliad kan worden gelezen. In andere gevallen kan een apparaat daarnaast of uitsluitend eigen proprietary software aan (Kindle) waardoor bijvoorbeeld de public domain boeken van Google Books en boeken die bij concurrent Barnes & Noble gekocht zijn, niet kunnen worden gelezen. Amazon heeft ook een ipad app op de markt gebracht waardoor Kindle boeken en abonnementen zo kunnen worden gelezen. 17

20 Websites Kindle: Irex: https://www.irexshop.com/ Sony: Cool ER: BeBook: Bookeen: Plastic Logic: Apple ipad: ipad App Store: Skiff: Entourage: Nook: JooJoo: https://thejoojoo.com/ Wepad: International Digital Publishing Forum: Nextissuemedia: Webwinkel: Nieuws / Nederland: Ereaderclub: Boek Michiel Hatenboer (2009). E-books Handboek Rotterdam: InCT Demo s Sports Illustrated: Wired: Time: Mag+ (Bonnier): De Telegraaf: 18

Altijd en overal online?

Altijd en overal online? Altijd en overal online? Smartphone Tablet E-Reader Netbook Notebook Chromebook Smartphones Bekende merken en types: Apple iphone 4 Samsung Galaxy S II HTC Desire HD Blackberry bold Steeds minder: Nokia

Nadere informatie

Transitie naar digitale proposities Betalingsbereidheid van de lezersmarkt 24 November 2010

Transitie naar digitale proposities Betalingsbereidheid van de lezersmarkt 24 November 2010 Advisory Transitie naar digitale proposities Betalingsbereidheid van de lezersmarkt 24 November 2010 Vertrouwelijk Agenda Pagina 1 Achtergrond onderzoek 1 2 Hoofdconclusies 3 3 Kritische succesfactoren

Nadere informatie

Digital Publishing. Digital Publishing Techniques

Digital Publishing. Digital Publishing Techniques Digital Publishing Digital Publishing Techniques ebooks PDF vs ebook EPUB, wat is het? EPUB (2) zelf maken Digitaal lezen PDF vs ebook PDF vs ebook ebook formaten Daisy Text Book Mobipocket (DRM) Nook

Nadere informatie

Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV

Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV Second screen breekt definitief door Het aantal bezitters van ipads en andere tablets is per december 2011 gestegen tot 1.7 miljoen Nederlanders (14%

Nadere informatie

Desktop, Laptop, Netbook, Ultrabook or Tablet? Which is best for what? Keuzes maken

Desktop, Laptop, Netbook, Ultrabook or Tablet? Which is best for what? Keuzes maken Desktop, Laptop, Netbook, Ultrabook or Tablet? Which is best for what?. Keuzes maken Wanneer je een computer wilt aanschaffen denk je tegenwoordig niet meteen meer aan de desktop. De desktop is een "grote"

Nadere informatie

kansen voor het e-book in het onderwijs dr. ir. Frans Mofers frans.mofers@ou.nl

kansen voor het e-book in het onderwijs dr. ir. Frans Mofers frans.mofers@ou.nl kansen voor het e-book in het onderwijs dr. ir. Frans Mofers frans.mofers@ou.nl e-book - thema media & ict - waarom zijn e-books interessant voor een onderwijsinstelling? - innovatie: vervangen papieren

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Uitgeverijen Uitgeverijen zijn onderverdeeld naar het soort product dat ze aanbieden. Daarbij wordt onderscheid gemaakt naar dagbladen, boeken, tijdschriften, vakbladen en elektronische media. Ook wordt

Nadere informatie

E-boeken lezen van start tofinish

E-boeken lezen van start tofinish Je eigen e-boekmaken Inleiding Laten we starten met enkele cijfers : In 2015 zal 15%-20% van de boekenmarkt digitaal zijn. Van deze markt zal 2/3 e tot 3/4 e via een tablet verlopen In 2011 wordt er een

Nadere informatie

Visie en scenario s voor uitgeverijen anno 2012 Ingrediënten voor smakelijke en gevaarlijke cocktails

Visie en scenario s voor uitgeverijen anno 2012 Ingrediënten voor smakelijke en gevaarlijke cocktails Visie en scenario s voor uitgeverijen anno 2012 Ingrediënten voor smakelijke en gevaarlijke cocktails Mediafacts Nederlandse Uitgeefdag 10 november 2011 André Knol, senior organisatieadviseur GEA Korte

Nadere informatie

De digitale kiosk: Collectieve digitale distributie van content van Vlaamse & Nederlandse cultuurtijdschriften

De digitale kiosk: Collectieve digitale distributie van content van Vlaamse & Nederlandse cultuurtijdschriften De digitale kiosk: Collectieve digitale distributie van content van Vlaamse & Nederlandse cultuurtijdschriften Workshop De Brakke Grond, Amsterdam, 21 mei 2015 Workshop - Inhoud 1. Presentatie (20 minuten)

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

Informatie over tablets

Informatie over tablets Informatie over tablets Waarom een tablet? Wat kunnen we met een tablet? Het aanraakscherm Wat is een tablet? Op internet 3G tablet en WIFI tablet Gratis WIFI De smartphone is een tablet in zakformaat

Nadere informatie

Rustig studeren in een elektronisch 3-stromenland

Rustig studeren in een elektronisch 3-stromenland Rustig studeren in een elektronisch 3-stromenland Door: thema s wat is een e-book/e-reader ict-hulpmiddelen in het onderwijs e-readers in het onderwijs perspectief Open Universiteit Nederland studeren

Nadere informatie

HANDLEIDING DIGITAL PUBLISHING

HANDLEIDING DIGITAL PUBLISHING HANDLEIDING DIGITAL PUBLISHING Versie 1.0 WELKOM IN DEZE NIEUWE WERELD De wereld van het digitaal publiceren is nog een vrij nieuwe. Maar hoe nieuw deze wereld ook is, er is al veel over te vinden en te

Nadere informatie

1. Installeren van de app ibooks

1. Installeren van de app ibooks Omschrijving ibooks is een ideaal programma voor het downloaden en lezen van boeken. ibooks bevat de ibookstore, waar u dag en nacht de nieuwste bestsellers en oude favorieten kunt downloaden. Uw boeken

Nadere informatie

Nummer 2 - Februari 2012. De marketing van internetshoppen. Wat de tablet voor een tijdschrift kan doen. Nieuwe vs. oude media. De perfecte vormgeving

Nummer 2 - Februari 2012. De marketing van internetshoppen. Wat de tablet voor een tijdschrift kan doen. Nieuwe vs. oude media. De perfecte vormgeving Nummer 2 - Februari 2012 Wat de tablet voor een tijdschrift kan doen De marketing van internetshoppen Nieuwe vs. oude media De perfecte vormgeving RUBRIEKEN 8 Column: Sak van den Boom 45 Agenda p. 46 18

Nadere informatie

BASISCURSUS IPAD- IOS 9

BASISCURSUS IPAD- IOS 9 BASISCURSUS IPAD- IOS 9 2015 Computertraining voor 50-plussers PC50plus computertrainingen Eikbosserweg 52 1214AK Hilversum tel: 035 6213701 info@pc50plus.nl www.pc50plus.nl Basiscursus ipad- IOS 9 C O

Nadere informatie

Online digitaal. bladerpdf. Gratis. bladerpdf. Ontwerp uw brochure, boek of folder bij diezijngoed.eu en krijg een gratis bladerpdf!

Online digitaal. bladerpdf. Gratis. bladerpdf. Ontwerp uw brochure, boek of folder bij diezijngoed.eu en krijg een gratis bladerpdf! Online digitaal bladerpdf Gratis bladerpdf Ontwerp uw brochure, boek of folder bij diezijngoed.eu en krijg een gratis bladerpdf! Geschikt voor: Online bladerpdf (bladersysteem) Is uw boek of brochure eindelijk

Nadere informatie

Mobiel werken. 15.12.10 Mobiel Werken Sven Moreels 1

Mobiel werken. 15.12.10 Mobiel Werken Sven Moreels 1 Mobiel werken 15.12.10 Mobiel Werken Sven Moreels 1 Inhoud: Definitie van Mobiel werken Wat heb je nodig om mobiel te werken? Historiek mobiele connecties Historiek van de toestellen Operating systems

Nadere informatie

Colofon. Apps, Alles over uitgeven op mobiel en tablet. Dirkjan van Ittersum ISBN: 978-90-79055-10-4

Colofon. Apps, Alles over uitgeven op mobiel en tablet. Dirkjan van Ittersum ISBN: 978-90-79055-10-4 Colofon Titel Apps, Alles over uitgeven op mobiel en tablet Auteur Dirkjan van Ittersum ISBN: 978-90-79055-10-4 Uitgever InCT Postbus 33028 3005 EA Rotterdam www.inct.nl uitgever@inct.nl Vormgeving en

Nadere informatie

1. Installeren van de app ibooks

1. Installeren van de app ibooks Omschrijving ibooks is een ideaal programma voor het downloaden en lezen van boeken. ibooks bevat de ibookstore, waar u dag en nacht de nieuwste bestsellers en oude favorieten kunt downloaden. Uw boeken

Nadere informatie

Case hoofdstuk 2: Het strategische probleem van het dagblad

Case hoofdstuk 2: Het strategische probleem van het dagblad Case hoofdstuk 2: Het strategische probleem van het dagblad De Gelderlander is de regionale krant van Gelderland, een gedeelte van Brabant en van Limburg. De oplage van de krant is ongeveer 185.000 exemplaren

Nadere informatie

Bart ter Steege bart.ter.steege@jungleminds.nl 06 8128 7569. The Mobile Mindmap

Bart ter Steege bart.ter.steege@jungleminds.nl 06 8128 7569. The Mobile Mindmap Titel Nationale project, Vakdag 10 maart Dialogue 2010 &/ Klantnaam Digital Marketing 2010 Titel The Mobile projectmindmap Bart ter Steege bart.ter.steege@jungleminds.nl 06 8128 7569 Best of Mobile Best

Nadere informatie

App creation made simple!

App creation made simple! App creation made simple! VAN PRINT NAAR APPS Pieter van der Kruijf Accountmanager @ LayerGloss In m n functie als Accountmanager binnen LayerGloss spreek ik veel klanten, waaronder veel uitgevers, die

Nadere informatie

MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK. dr Lou Lichtenberg Directeur

MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK. dr Lou Lichtenberg Directeur MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK dr Lou Lichtenberg Directeur MEDIA EN MEDIAGEBRUIK IN HET ELEKTRONISCHE TIJDPERK LIJN LEZING A. Overview over het perslandschap in Nederland B. Maatschappelijke

Nadere informatie

Visie op e-readers WPG Uitgevers Kaderbijeenkomst. Mascha van Dort - mascha.vandort@tno.nl

Visie op e-readers WPG Uitgevers Kaderbijeenkomst. Mascha van Dort - mascha.vandort@tno.nl Visie op e-readers WPG Uitgevers Kaderbijeenkomst Mascha van Dort - mascha.vandort@tno.nl Wie zijn wij? TNO ICT Oude KPN Research (1852) + TNO (1932) sinds 2003 TNO ICT Mascha van Dort Business Consultant

Nadere informatie

DE SMARTWATCH DE MASTER

DE SMARTWATCH DE MASTER DE SMARTWATCH Een smartwatch is niet zo maar een horloge, het is een slim horloge, of eigenlijk een kleine computer welke je gebruikt als verlengstuk van je smartphone. Verbind je smartphone via Bluetooth

Nadere informatie

Introductie Workshop

Introductie Workshop Introductie Workshop Introductie in Android & Windows 8 Inhoud: DEEL 1: WINDOWS 8.1 Wat zijn de belangrijkste veranderingen? DEEL 2: ANDROID Wat is het en hoe er mee werken? Inhoud DEEL 1: WINDOWS 8.1

Nadere informatie

Introductie Workshop. Tom Hufkens Shopmanager Turnhout & Geel tom.hufkens@webstore.be

Introductie Workshop. Tom Hufkens Shopmanager Turnhout & Geel tom.hufkens@webstore.be Introductie Workshop Tom Hufkens Shopmanager Turnhout & Geel tom.hufkens@webstore.be Introductie in Android & Windows 8 Inhoud: DEEL 1: ANDROID Wat is het en hoe er mee werken? DEEL 2: WINDOWS 8 Wat zijn

Nadere informatie

Interactive media Developer (IMD) In samenwerking met House of Media

Interactive media Developer (IMD) In samenwerking met House of Media Interactive media Developer (IMD) In samenwerking met House of Media Interactive Media Developer (IMD) DPS-producties maken (interactieve magazine app) epub s vervaardigen (e-book of e-magazine?) 3 dagen

Nadere informatie

Specialist in de testdiscipline

Specialist in de testdiscipline Specialist in de testdiscipline P R E V I E W T R A I N I N G C O U R S E M O B I L E T E S T I N G W W W. T E S T W O R K. N L R O S M A L E N, N A J A A R 2 0 1 3 1 Agenda 1. D O E L P R E S E N T A

Nadere informatie

Klassieke Desktop. Bureaumodel

Klassieke Desktop. Bureaumodel Klassieke Desktop Afzonderlijk scherm, klavier en systeemkast (met moederbord, voeding, harde schijf, DVD-schrijver. ) De systeemkast onder de vorm van : Toren (tower) Bureaumodel Voordeel: - ergonomie

Nadere informatie

iprova Suite Systeemeisen iprova 5 Hosting

iprova Suite Systeemeisen iprova 5 Hosting iprova Suite Systeemeisen iprova 5 Hosting Let op Dit document bevat de systeemeisen voor versie 5.0 van de iprova Suite. Door nieuwe ontwikkelingen kunnen de systeemeisen voor iprova wijzigen. Controleer

Nadere informatie

TV en video consumptie in het jaar 2020

TV en video consumptie in het jaar 2020 TV en video consumptie in het jaar 2020 Liesbeth Nekkers Hilversum, 27 november 2015 1 De toekomst voorspellen Onderzoek Tetlock (University of Pennsylvania) Super forecasters: Open-mindness: how well

Nadere informatie

het boek is een platform

het boek is een platform het boek is een platform ontwikkeling van boeken en tijdschriften in het digitale tijdperk In het digitale tijdperk krijgen boeken en tijdschriften gezelschap van digitale producten die qua content verwant

Nadere informatie

De Telegraaf De feiten

De Telegraaf De feiten Platform Dagblad De Telegraaf Website Telegraaf.nl De Telegraaf Mobiel De Telegraaf Tablet De Telegraaf Glossy s Specials Redactionele pijlers Nieuws Sport Finance Entertainment Informatie en reserveren

Nadere informatie

LEIDT DELEN TOT VERMENIGVULDIGEN? Koos Hussem X-CAGO B.V.

LEIDT DELEN TOT VERMENIGVULDIGEN? Koos Hussem X-CAGO B.V. LEIDT DELEN TOT VERMENIGVULDIGEN? Koos Hussem X-CAGO B.V. Is 2015 een mijlpaal in de geschiedenis? 1. Apple News 2. Facebook Instant Articles 3. Google Accelerated Mobile Pages (AMP) 4. Twitter Moments

Nadere informatie

Th!nk mobile. Op Zig logisch. Menno Ouweneel Marketingmanager. Twitter: mouweneel Skype: menno_ouweneel

Th!nk mobile. Op Zig logisch. Menno Ouweneel Marketingmanager. Twitter: mouweneel Skype: menno_ouweneel Th!nk mobile Op Zig logisch Menno Ouweneel Marketingmanager Twitter: mouweneel Skype: menno_ouweneel Mobiele telefoons zullen de desktop computer passeren als het meestgebruikte apparaat voor internettoegang,

Nadere informatie

MOBILE De mogelijkheden van mobile apps

MOBILE De mogelijkheden van mobile apps MOBILE De mogelijkheden van mobile apps Gemak dient de mens INHOUD Apps zorgen voor gebruikersgemak 2 The future is mobile 3 De groei van apps 4 Verwachting = nieuwe standaard 4 Van website naar mobiel

Nadere informatie

Windows Phone 8S HTC

Windows Phone 8S HTC Een nieuwe, meer persoonlijke user interface Design DNA van HTC HTC Proprietary and Confidential De lichtste Windows Phone met Beats Audio Iconisch Design HTC ontwierp de Windows Phone 8S door het virtuele

Nadere informatie

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement Stap 1 Aanmaken webaccount Ga naar http://www.bibliotheek.nl/ebooks en klik op Aanmaken webaccount Het onderstaande scherm verschijnt: Vul

Nadere informatie

Applicaties ontwerpen voor ios en Android

Applicaties ontwerpen voor ios en Android Ontwikkelen van Apps voor ios en Android Applicaties ontwerpen voor ios en Android 2.1 Inleiding Zowel Apple als Google heeft een paar tips gegeven bij het maken van een ontwerp voor een applicatie voor

Nadere informatie

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement Stap 1 Aanmaken webaccount Ga naar http://www.bibliotheek.nl/ebooks en klik op Aanmaken webaccount Het onderstaande scherm verschijnt: Vul

Nadere informatie

4 inch screen. The ARCHOS 40 Titanium is voorzien van een groot 4 inch scherm, ideaal voor mails, web of uw foto s of video s.

4 inch screen. The ARCHOS 40 Titanium is voorzien van een groot 4 inch scherm, ideaal voor mails, web of uw foto s of video s. Klik hier voor de specificaties 4 inch screen The ARCHOS 40 Titanium is voorzien van een groot 4 inch scherm, ideaal voor mails, web of uw foto s of video s. Uitstekende kijkhoeken De hoge kwaliteit van

Nadere informatie

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement

E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement E-books lenen bij uw bibliotheek met uw bibliotheekabonnement Stap 1 Aanmaken webaccount Ga naar http://www.bibliotheek.nl/ebooks en klik op Aanmaken webaccount Het onderstaande scherm verschijnt: Vul

Nadere informatie

Ervaar het Beste van Online. In-Store.

Ervaar het Beste van Online. In-Store. Ervaar het Beste van Online. In-Store. AOPEN maakt gebruik van de laatste ontwikkelingen op het gebied van IT met als doel de digitale communicatie binnen een winkelomgeving te versterken. Door samen te

Nadere informatie

Waarom een ipad. En geen ander tablet

Waarom een ipad. En geen ander tablet Waarom een ipad En geen ander tablet Waarom een ipad En geen ander tablet Waarom een ipad En geen ander tablet Joost Verstraeten Voorwoord 10 Redenen waarom De EiPad Wat zegt Testaankoop? Conclusie. Pauze

Nadere informatie

GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk.

GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk. GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk. Wie zijn wij? Overcommunicatief Social Media Fanatic Shop-a-holic Boekenwurm Heeft identieke tweelingzus Marketing Manager E- communicatie en

Nadere informatie

Educatieve e-books via Bookshelf een evolutie in leren

Educatieve e-books via Bookshelf een evolutie in leren Educatieve e-books via Bookshelf een evolutie in leren Blended Learning in het het hoger onderwijs 14 april 2015 Susan Breeuwsma, manager digitale media Hans Willem Cortenraad, directeur 22 november 2012

Nadere informatie

Aan de slag met de ipad ios 7.X.X

Aan de slag met de ipad ios 7.X.X Aan de slag met de ipad ios 7.X.X Situering Desktop Computer Laptop Notebook Tablets Smartphone Tablets Windows 8 Android Mac ios voor ipad en ipad mini Windows 8 (Microsoft) Opvolger van MS Surface RT

Nadere informatie

DVB MEDIA kan uw bedrijf helpen om betere resultaten te bereiken met behulp van internet.

DVB MEDIA kan uw bedrijf helpen om betere resultaten te bereiken met behulp van internet. DVB MEDIA kan uw bedrijf helpen om betere resultaten te bereiken met behulp van internet. WEBSHOPS WEBDESIGN SOCIALE MEDIA ZOEKMACHINE OPTIMALISATIE INTERNET MARKETING MICROSOFT OFFICE 365 WWW.DVBMEDIA.NL

Nadere informatie

ARCHOS Windows of Android: Kies uw Smartphone Avontuur

ARCHOS Windows of Android: Kies uw Smartphone Avontuur ARCHOS Windows of Android: Kies uw Smartphone Avontuur Amsterdam, 25 augustus 2015 - Het Franse merk ARCHOS annonceert met trots twee 5 "smartphones met zowel met verbeterde specs tegen een nog betere

Nadere informatie

Tablets 24 Maart 2012

Tablets 24 Maart 2012 Tablets 24 Maart 2012 Inhoud Inleiding Uitvoering van tablets Wat is eigenlijk een Tablet-PC? Besturingssystemen Demo/ rondleiding I-Pad Demo Apple TV Inleiding In 2007 is men voorzichtig begonnen met

Nadere informatie

DIT PROGRAMMA EN EEN ADOBE ID DIENT TE GEBEUREN VOORDAT U BOEKEN KOOPT!

DIT PROGRAMMA EN EEN ADOBE ID DIENT TE GEBEUREN VOORDAT U BOEKEN KOOPT! BELANGRIJKE NOOT OVER e-books: e-books in epub formaat, zijn beveiligd met DRM (Digital Rights Management) Om digitale E-Books te kopen, downloaden en lezen op uw ereader, epub formaat, heeft u het programma

Nadere informatie

Dit kunt u vinden op internet via deze link: http://www.adobe.com/nl/products/digitaleditions/help/

Dit kunt u vinden op internet via deze link: http://www.adobe.com/nl/products/digitaleditions/help/ BELANGRIJKE NOOT OVER e-books: e-books in epub formaat, zijn beveiligd met DRM (Digital Rights Management) Om digitale E-Books te downloaden en lezen op uw ereader, epub formaat, heeft u het programma

Nadere informatie

Wanneer je de Apps installeert via de Ipad, vergeet ze dan zeker niet te synchroniseren via itunes met je pc of omgekeerd.

Wanneer je de Apps installeert via de Ipad, vergeet ze dan zeker niet te synchroniseren via itunes met je pc of omgekeerd. Interessante Apps voor de ipad! Wat zijn Apps? Apps = Applications (toepassingen) Applicaties voor mobiele telefoons (iphone) en tablets (ipad) met internetverbinding. Deze Apps zijn verkrijgbaar via de

Nadere informatie

Tablets, e-reading & app development

Tablets, e-reading & app development Tablets, e-reading & app development Luc Peeters - @Digitmedia_be e-reading event, 9 juni 2011 Digitmedia: App Development ipad & iphone (ios) Development Concept - Design - Development App Approval &

Nadere informatie

SharePoint 2010 versus 2013

SharePoint 2010 versus 2013 Whitepaper SharePoint 2010 versus 2013 Is een upgrade noodzakelijk? T +31 418 57 07 00, F +31 418 57 07 50 Inleiding Microsoft komt met een echt sociaal samenwerkingsplatform dat past bij de eisen en wensen

Nadere informatie

Controleer zorgvuldig of alle pagina s in de goede volgorde aanwezig zijn. Raadpleeg in geval van een afwijking een surveillant.

Controleer zorgvuldig of alle pagina s in de goede volgorde aanwezig zijn. Raadpleeg in geval van een afwijking een surveillant. EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL 2 en 3 Tijd: 120 minuten U wordt verzocht de vragen op het NIMA antwoord format in Word 2007 in de voorgeschreven volgorde te beantwoorden. Graag verzoeken wij u om elke vraag op

Nadere informatie

Is uw webshop geschikt voor mobiel?

Is uw webshop geschikt voor mobiel? Is uw webshop geschikt voor mobiel? vanaf 69,95 per maand Werkt op alle smartphones en tablets Docdata Mobile Shop dé complete webshop voor mobiel! Docdata Mobile Shop is powered by Qweery Uitbreiden van

Nadere informatie

Smartphones. Figuur 1 Our Mobile Planet, 2012

Smartphones. Figuur 1 Our Mobile Planet, 2012 Smartphones Het aandeel smartphones en tablets groeit hard in Nederland. De grafiek hieronder laat al zien dat in 2012 de penetratie van smartphones met 10% is toegenomen. Figuur 1 Our Mobile Planet, 2012

Nadere informatie

Apple vs Android. Vincent van der Does Mark Lanting

Apple vs Android. Vincent van der Does Mark Lanting Apple vs Android Vincent van der Does Mark Lanting Inhoud 1. Apple en Android in het kort 2. Vergroting en contrast 3. Spraakondersteuning 4. App Store en Play Store 5. Wat kost dat? 6. Vragen Waarom Android

Nadere informatie

Internationaal 360 magazine haalt uit alle uithoeken van de wereld de beste journalistiek en vertaalt die in het Nederlands.

Internationaal 360 magazine haalt uit alle uithoeken van de wereld de beste journalistiek en vertaalt die in het Nederlands. het beste uit de internationale pers. Iedere twee weken als magazine in print en app en dagelijks online via 360magazine.nl Toonaangevend 360 magazine selecteert en vertaalt elke twee weken journalistieke

Nadere informatie

Efficient Multi-channel publiceren

Efficient Multi-channel publiceren Efficient Multi-channel publiceren 23 januari 2014 PubliQare PubliQare Marktleider op het gebied van Multi-channel oplossingen Zeer gevarieerd klantenbestand in de mediasector; Uitgevers, Bureaus, Corporate

Nadere informatie

Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager

Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager Tijdschriften lezen. Totale consumptie van magazine content stijgt. Since I began reading magazines in electronic form,

Nadere informatie

ARCHOS Diamond Plus: Perfectie met een groter scherm

ARCHOS Diamond Plus: Perfectie met een groter scherm ARCHOS Diamond Plus: Perfectie met een groter scherm Amsterdam, 1 september 2015 - Na het succes van de eerste Diamond smartphone is ARCHOS verheugd om een tweede Diamond smartphone te annonceren: de ARCHOS

Nadere informatie

Gebruikersdata bij abonnementen in app stores

Gebruikersdata bij abonnementen in app stores TNO White Paper Gebruikersdata bij abonnementen in app stores Informatiemaatschappij Brassersplein 2 2612 CT Delft Postbus 5050 2600 GB Delft www.tno.nl T +31 88 866 70 00 F +31 88 866 70 57 infodesk@tno.nl

Nadere informatie

VOORDELIGE, PROFESSIONELE ALL-IN-ONE OPLOSSING VOOR BEDRIJVEN EN KANTOREN

VOORDELIGE, PROFESSIONELE ALL-IN-ONE OPLOSSING VOOR BEDRIJVEN EN KANTOREN VOORDELIGE, PROFESSIONELE ALL-IN-ONE OPLOSSING VOOR BEDRIJVEN EN KANTOREN www.brother.nl DE VOORDELIGE ALL-IN-ONE ZWART-WITLASERPRINTERS VAN BROTHER ZIJN COMPACT, VEELZIJDIG EN DAARDOOR ZEER GESCHIKT VOOR

Nadere informatie

De Telegraaf De feiten

De Telegraaf De feiten Platform Dagblad De Telegraaf Website Telegraaf.nl De Telegraaf Mobiel De Telegraaf Tablet De Telegraaf Glossy s Specials Redactionele pijlers Nieuws Sport Finance Entertainment Informatie en reserveren

Nadere informatie

Pilot E-readers in het onderwijs

Pilot E-readers in het onderwijs Pilot E-readers in het onderwijs Versie 1.0 17 Februari 2009 SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Conclusie... 4 Beschikbare e-readers... 5 Medisch onderwijs

Nadere informatie

utrecht Kantoor gebruik Tablets en Smartphones Anton Doornenbal

utrecht Kantoor gebruik Tablets en Smartphones Anton Doornenbal Kantoor gebruik Tablets en Smartphones Anton Doornenbal Agenda Introductie HCC regio Utrecht. E-mail- en agenda-beheer. Office toepassingen. Werken in de cloud. Internet browsen. Remote beheer (remote

Nadere informatie

aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 het lenen van e-books de basis P. 13-14

aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 het lenen van e-books de basis P. 13-14 aanmaken van een webaccount om e-books te kunnen lenen P. 3-7 wachtwoord vergeten P. 8-9 uw account beheren P. 10-12 het lenen van e-books de basis P. 13-14 het lenen van e-books online lezen (is streamed

Nadere informatie

1 Wat moeten de krantenuitgevers doen?

1 Wat moeten de krantenuitgevers doen? 1 Wat moeten de krantenuitgevers doen? Themabericht: De Nederlandse krantensector De Nederlandse krantensector is een sterk geconcentreerde sector. De belangrijkste ontwikkelingen waar zij op dit moment

Nadere informatie

Onze tip: LG ARENA. Innovatieve 3D user interface 3 Krasvrij full WVGA touchscreen Dolby Mobile Surround Sound

Onze tip: LG ARENA. Innovatieve 3D user interface 3 Krasvrij full WVGA touchscreen Dolby Mobile Surround Sound kom nu vernieuwen! Nieuw toestel naar keuze Vernieuwd voordelig abonnement En maak ook kans op één van de vijf LG 42 LCD TV s! Onze tip: Exclusief bij Telecombinatie Is deze voor jou? LG ARENA Innovatieve

Nadere informatie

Zelfstandig ondernemen met T-Mobile.

Zelfstandig ondernemen met T-Mobile. Zelfstandig ondernemen met T-Mobile. Ik kan toch niet nu al weten of ik 2 jaar lang dezelfde bundel nodig heb? Daar moet iets aan te doen zijn. Edwin van Arkel, zelfstandig ondernemer, nog geen klant bij

Nadere informatie

Dienstbeschrijving. New Day at Work Online workspace of the future! Page 1

Dienstbeschrijving. New Day at Work Online workspace of the future! Page 1 Dienstbeschrijving New Day at Work Online workspace of the future! Page 1 Contents 1.0 Inleiding... 3 2.0 Workspace 365... 4 2.1 Drie type gebruikers van Workspace 365... 4 1. Office Medewerker... 4 2.

Nadere informatie

Wat is digitaal lezen?

Wat is digitaal lezen? Lezen op de tablet Wat is digitaal lezen? Digitaal lezen: het doornemen van een elektronisch document. Kinderen lezen al dagelijks digitaal, denk aan: - Digibord - Websites - E-mails, sms jes etc. Het

Nadere informatie

Handleiding Sony PRS-350

Handleiding Sony PRS-350 Handleiding Sony PRS-350 -Sony PRS-350-179,- euro -Schermgrootte: 5 inch -Schermresolutie: 600 x 800 pixels pixels -Touchscreen: ja -Connectiviteit: USB -Batterijduur: 10.000 bladzijden -Intern geheugen:

Nadere informatie

Nieuws over MediaSpecs

Nieuws over MediaSpecs MediaSpecs News 24, 08/2010 Beste lezer, We wensen iedereen die keert van vakantie een frisse start toe, en voor iedereen die deze maand zijn koffers maakt een fijne reis! Vakantie of geen vakantie, veel

Nadere informatie

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Probeer nu GRATIS Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Opensignage eenvoudig uw doelgroep informeren Zoekt u een eenvoudige manier om uw doelgroep te informeren via een beeldschermennetwerk?

Nadere informatie

UW SPECIALIST TIP Beveilig uw laptop of PC met G Data software. De Computer Specialist Nu vanaf 15,-! 15,6 inch 500 GB HDD 14 inch 32 GB SSD 549,- 269,- 249,- Laptop R417SA-WX011T BLUE 14 1366x768 scherm.

Nadere informatie

Paywalls anno 2013 Of hoe uitgevers langzaam anders leren denken

Paywalls anno 2013 Of hoe uitgevers langzaam anders leren denken Uitgeef intelligence Paywalls anno 2013 Of hoe uitgevers langzaam anders leren denken Whitepaper op basis van onderzoek onder (online) uitgevers juni 2013 > Samenvatting Uitgeef intelligence Van procesindustrie

Nadere informatie

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht Analyse Inleiding Bij het beoefenen van karate zijn er meerdere trainingsvormen. Een individuele trainingsvorm is de kata, waar een vast

Nadere informatie

edis Handleiding Kluwer edis App v4

edis Handleiding Kluwer edis App v4 edis v4 1 Download de App uit de App store Start de App. Eerste keer aanmelden bij edis Ontvang van Kluwer een mail met username en wachtwoord edis Download en open een issue in een reader naar keuze Ontvang

Nadere informatie

Dia 1 PROGRAMMA: Welkom / kennismaken. Wat is, kan een Chromebook vergelijking met Windows. Demo met Chromebooks. Zelf even voelen.

Dia 1 PROGRAMMA: Welkom / kennismaken. Wat is, kan een Chromebook vergelijking met Windows. Demo met Chromebooks. Zelf even voelen. Dia 1 PROGRAMMA: Welkom / kennismaken Wat is, kan een Chromebook vergelijking met Windows Demo met Chromebooks Zelf even voelen. Dia 2 Wat is een chromebook? Een laptop met Chrome als OS / Chrome is bekender

Nadere informatie

Introductie. Maak kennis met NGN

Introductie. Maak kennis met NGN Introductie NGN staat voor Next Generasian News en is het nieuwe online en offline platform voor de Aziatische jongeren in Nederland. NGN is een Nederlandstalige krant voor Aziatische jongeren van 15 t/m

Nadere informatie

Ontdek wat Office 365 voor Uw organisatie kan doen!

Ontdek wat Office 365 voor Uw organisatie kan doen! Microsoft Office 365 / 2013 Office 365 maakt een heel nieuwe werkwijze mogelijk. Office 365 biedt vrijwel overal toegang tot de vertrouwde Microsoft Office-tools, aangevuld met hoogwaardige, eenvoudig

Nadere informatie

M I K E R U B I O K E R N T A A K

M I K E R U B I O K E R N T A A K M I K E R U B I O E X A M E N 2 0 1 4 K E R N T A A K 2 1 Inhoudsopgave Inventarislijst...03 Begeleidt Uitbestedingen...05 Logboek Back-ups...07 Protocol & Bestaden...09 Testplan...11 Website...15 Applicatie...18

Nadere informatie

We gaan oefenen met communicatie via internet. SBM 2015 2

We gaan oefenen met communicatie via internet. SBM 2015 2 Wat zijn de consequenties wanneer ouderen gebruik gaan maken van internet? Het mag niet zo zijn dat ouderen een kunstje aanleren en dat is het.de cursus is uitgebreider, behandeld wordt onderanderen:veilig

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam

Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam Persoonlijke gegevens Geboortedatum Burgerlijke staat Nationaliteit Rijbewijs Robert de Pijper 01031982 Ongehuwd Nederlandse Ja Adres Postcode Woonplaats Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam Telefoon Email

Nadere informatie

NOKIA LUMIA 800 PIMP YOUR PHONE! GRATIS. 1 e 9 maanden 39,95 19,98 /mnd. i.c.m. 2-jarig Smart Plus 300 (300 min /sms + onbeperkt internet * )

NOKIA LUMIA 800 PIMP YOUR PHONE! GRATIS. 1 e 9 maanden 39,95 19,98 /mnd. i.c.m. 2-jarig Smart Plus 300 (300 min /sms + onbeperkt internet * ) NOKIA LUMIA 800 Smart Plus 300 (300 min /sms + onbeperkt internet ) 1 e 9 maanden 39,95 19,98 /mnd 1 e 12 maanden gratis, daarna 4,95 per maand. PIMP YOUR PHONE! ontwerp gratis je eigen skin De beste samsung

Nadere informatie

Designing the Daily Digital innovatieplatform voor de NL media

Designing the Daily Digital innovatieplatform voor de NL media Designing the Daily Digital innovatieplatform voor de NL media Anke Eyck Infonomics & New Media Hogeschool Zuyd, Maastricht Gebruikersonderzoek Designing the Daily Digital User Centred Design Huidige nieuwsconsument

Nadere informatie

Interview Tabletrestaurants.nl: Vision menu

Interview Tabletrestaurants.nl: Vision menu Interview Tabletrestaurants.nl: Vision menu Inleiding Kunt u vertellen over het ontstaan van uw bedrijf? Vision Multimedia is een bedrijf van mijn zoon. Het is ontstaan uit Vision Electronics, een bedrijf

Nadere informatie

Er bestaat een langdurige rivaliteit tussen

Er bestaat een langdurige rivaliteit tussen 2.1 Kiezen tussen platforms: ios of Android Er bestaat een langdurige rivaliteit tussen de platforms Android en ios. Er bestaat onenigheid over dat Apple buitensporige controle uitoefent over de App Store.

Nadere informatie

DVB MEDIA helpt u aan online succes!

DVB MEDIA helpt u aan online succes! DVB MEDIA helpt u aan online succes! WEBSHOPS WEBDESIGN SOCIAL MEDIA ZOEKMACHINE OPTIMALISATIE INTERNETMARKETING MOBIELE APPS WWW.DVBMEDIA.NL Voor een complete internetstrategie 030-75 55 310 DVB MEDIA

Nadere informatie

Tablet (9-4-2013) Gerrit van Eijndhoven http://www.gerritentiny.nl/

Tablet (9-4-2013) Gerrit van Eijndhoven http://www.gerritentiny.nl/ Tablet (9-4-2013) Gerrit van Eijndhoven http://www.gerritentiny.nl/ Voorwoord.... 2 Doel van een tablet.... 2 Opbouw... 3 Internet... 3 - Wi-Fi... 3 - Mobiel internet... 4 - Email... 4 - Surfen... 4 Programma

Nadere informatie

De krant als auteur. Pieter Kok, Interim manager content sales

De krant als auteur. Pieter Kok, Interim manager content sales De krant als auteur Pieter Kok, Interim manager content sales Agenda 1. Introductie 2. Wat is een krant? 3. Wat is nieuws? 4. Ontwikkelingen in krantenland 5. Invloed van internet 6. Gevolgen voor het

Nadere informatie

Tarieven Krantenbank e.a. 2012

Tarieven Krantenbank e.a. 2012 Tarieven Krantenbank e.a. 2012 Bij de berekening van de tarieven wordt gekeken naar het aantal leerlingen dat toegang heeft tot de service. Wanneer meerdere vestigingen gebruik maken van hetzelfde IP-adres

Nadere informatie