Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s"

Transcriptie

1 Ondergrondse opslag Kansen en dilemma s

2 Nut en noodzaak? 2

3 Historisch perspectief Aanname alles is optimaal geregeld, water volgt functie; Nu voldoende water door externe aanvoer; Weinig urgentie voor efficiënt watergebruik; Water wordt hierdoor nauwelijks gezien als schaars goed. In ons gebied geldt in de praktijk het zogenoemde piepsysteem als de gebruiker water nodig heeft belt hij. Veel ondernemers denken te kunnen volstaan met de middelen die er nu zijn tot de problemen van échte droogte zich aandienen. 3

4 Trends en ontwikkelingen Veranderende omstandigheden Aanvoer neemt af, gebruik neemt toe; Toenemende verzilting; Rek van het systeem neemt af. Ontwikkeling van de zoetwater voorziening Van iedereen tevreden houden naar een rationele, meer integrale, aanpak; Het fysische én bestuurlijke systeem flexibeler maken; Lokale maatregelen als structurele oplossing voor veranderende omstandigheden. Noodzaak en het nut van lokale en regionale zelfvoorzienendheid! 4

5 Noodzaak: Regionale (gedeeltelijke) zelfvoorzienendheid; Lokale oplossingen. Nut en noodzaak Nut voor ondernemer: Optimalisatie oogstopbrengsten; Risicodekking voor droogte; Beperken zoutschade. totaal beschikbaar water Nut voor beheerder: Minder of geen externe aanvoer nodig; Besparen op doorspoelwater; Besparen op energiekosten; Uiteindelijk hiermee een robuuster watersysteem. 5

6 6

7 7

8 8

9 Wat hebben we bereikt? De nut en noodzaak van ondergrondse zoetwater opslag is aangetoond; Het voorzieningen niveau is vastgesteld in het Deltaprogramma. Hoe gaan we van lokale pilots naar regio, naar voorzieningen niveau? Een aantal succesvolle pilots hebben de potentie aangetoond; De gebruiker moet nu meegenomen worden in dit proces; Maak bv. inzichtelijke waar het water vandaan komt en wat de baten zijn; Hiermee wordt het voorzieningen niveau praktisch toepasbaar. 9

10 Voorbeelden van ambities Regionale onafhankelijkheid, door lokale zelfvoorzienendheid Waterschap Ondergrondse opslag creëert oplossingen voor de onmogelijkheden van het systeem. Het bedrijfsleven en de betrokken overheden moeten zich gezamenlijk inzetten om de knelpunten te overbruggen. De leverancier De expert Combineer pilots en agrarische studiegroepen voor effectieve resultaten. Directe communicatie met de sector vergroot het urgentiebesef dat zo van belang is. Landbouwer Provincie In deze pioniersfase is het extreem belangrijk om de kosten in kaart te krijgen. 10

11 Regionaal Noord- Nederland A:ankelijkheid van externe aanvoer Efficiënter doorspoelen is voor ons één van de grootste drivers om te par5ciperen in de pilots Zuid- Holland Groot aandeel glastuinbouw De doorvoering van het brijnbeleid kan een belangrijke drijfveer zijn voor ondergrondse waterberging Zuidwestelijke Delta Geringe externe aanvoer, grote delen zout Directe vergro5ng van de reële oogstopbrengst bij extra water voor irriga5e

12 Waterschappen Het waterschap is voornamelijk intermediair tussen de onderzoekers en de markt. Berging kan leiden tot beperktere impact van wateroverlast. Ondergrondse opslag kan positieve impact hebben op de waterkwaliteit eisen (bijv. KRW). Ons waterschap maakt wel kosten voor doorspoelen maar in de praktijk zijn de baten te verwaarlozen.

13 Sectoraal Landbouw Door het beregeningsverbod voor pootgoedteelt is men zich bewust van het watertekort toch is gebruik van innovatieve waterbronnen niet heel bekend. Bollenteelt De urgentie wordt bij de telers in de Noordkop voornamelijk gevoeld als het gaat over waterkwaliteit en ziektekiemen. Glastuinbouw Als het nieuwe brijnbeleid wordt ingevoerd móét de sector op zoek naar alternatieve bronnen. Industrie Ondergrondse waterberging heeft voor de toekomst potentie op dit moment is het urgentiebesef alleen bij de grote partijen aanwezig. Natuur Lokale opslag biedt mogelijkheden om natuur en landbouw naast elkaar te laten bestaan.

14 Hick-ups Vraag naar business cases om inzicht te krijgen in de kosten en baten; Groei van urgentiebesef m.b.t. zoet water en ondergrondse berging als oplossing;? Wie is de probleemeigenaar? Historisch het waterschap, maar niet in een formele rol. Wie gaat die taak op zich nemen; Waar leg je de verantwoordelijkheid neer; is dat alleen de markt of speelt het waterschap ook nog een rol? Nu volgt beleid ontwikkeling; Beleid zou openingen kunnen bieden voor versnelling van ontwikkelingen. 14

15 En nu? Wat wordt de relatie tussen lokale gebruiker en waterschap? Wat is de reële regionale vraag, wie zijn de gebruikers en welke oplossing passen we toe? Pilots en showcases 15

16 Potentie 16

17 Kennis 17

18 Korte- en lange termijn 18

19 Internationalisering 19

20 Sector regio Tijd Verbinding 20

21 Kernboodschap Er is erkenning voor het belang van lokale wateropslag door alle marktpartijen zie ook voorzieningenniveau in DP Maar: Verschillende perspectieven; Verschillende urgenties; Van pilots, via showcases naar regionale, en reguliere systemen. Deelsessies: Kosten en baten: hoe ziet het verdienmodel eruit? Beleid, wet- en regelgeving: ligt hier nog een beleidsopgave? Techniek en uitvoering: waar staat de techniek? De stad: heeft ondergrondse wateropslag potentie in de stad? 21

Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Kees van Rooijen LTO beleidsteam Water RAO Rijn West 16 mei 2012

Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Kees van Rooijen LTO beleidsteam Water RAO Rijn West 16 mei 2012 Deltaplan Agrarisch Waterbeheer Kees van Rooijen LTO beleidsteam Water RAO Rijn West 16 mei 2012 LTO bestuurders DAW 1 juni 2011 Landbouw 2020: duurzaam en geaccepteerd gedreven door markt, kennis, techniek

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zoetwaterregio West-Nederland

Nieuwsbrief Zoetwaterregio West-Nederland Nieuwsbrief Zoetwaterregio West-Nederland Op weg naar de Deltabeslissing De vierde fase van het Deltaprogramma Zoetwater moet in het voorjaar van 2014 een bestuurlijk gedragen voorkeurstrategie opleveren.

Nadere informatie

Project ZON. Hoofdvraag. Uitvoering. Regionale afstemming op en inbreng Deltaprogramma. Samenwerking met regio Zuid

Project ZON. Hoofdvraag. Uitvoering. Regionale afstemming op en inbreng Deltaprogramma. Samenwerking met regio Zuid Project ZON Hoofdvraag huidige droogte situatie (2010) gevolgen van de klimaatverandering (2050) zinvolle maatregelen Uitvoering gebied Regio-Oost aansturing vanuit RBO projectgroep Regionale afstemming

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag.

Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag. Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag. Tijdens de bijeenkomst voor de Fysieke Digitale Delta bij onze samenwerkingspartner het Hoogheemraadschap van Delfland zijn de

Nadere informatie

Ruimte om te leven met water

Ruimte om te leven met water Ruimte om te leven met water Het huidige watersysteem is volgens de nieuwe In de toekomst wil het waterschap een zoveel Om de benodigde ruimte aan hectares te verwerven inzichten niet meer op orde. Aanpassingen

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

Zoete kansen in de polder

Zoete kansen in de polder Zoete kansen in de polder Nieuwsbrief Woensdag 10 oktober vond het Regiodebat plaats over de bestuurlijke keuzes in de zoetwatervoorziening in laag West- Nederland. Dit debat focust op de verzilting, verzilting

Nadere informatie

Delft, 14 juni 2016. Bas de Jong. Slim watermanagement

Delft, 14 juni 2016. Bas de Jong. Slim watermanagement Slim watermanagement Delft, 14 juni 2016 Bas de Jong 1 Slim watermanagement Inhoud Het programma SWM Waar staan we nu Waar gaan we heen(?) Tot slot 2 Slim watermanagement Het programma SWM 3 Slim watermanagement

Nadere informatie

De Zoetwatercoöperatie

De Zoetwatercoöperatie De Zoetwatercoöperatie Team Paul van Dijk, Wolbert van Dijk, Joppe Veul DE ZOETWATERCOÖPERATIE Thema: Onderzoek naar berging van zoet water, Deltaprogramma, klimaatsverandering. Locatie: Noord-Beveland.

Nadere informatie

Bouwsteen G Slim gebruik van het neerslagoverschot

Bouwsteen G Slim gebruik van het neerslagoverschot Bouwsteen G Slim gebruik van het neerslagoverschot Auteurs: Jan Prins (LTO, trekker), Esther van Baaren (Deltares), Maarten Poort (HHNK), Thijs Jansen (RWS), Nico Straathof (Natuumonumenten), Eise Harkema

Nadere informatie

Deltaprogramma 2014. Bijlage F. Bestuurlijke Planning DP2015

Deltaprogramma 2014. Bijlage F. Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F 2 Bestuurlijke planning In deze bijlage is de bestuurlijke

Nadere informatie

Verslag van het symposium 'Markt voor ondergrondse wateropslag', 28 oktober 2014:

Verslag van het symposium 'Markt voor ondergrondse wateropslag', 28 oktober 2014: Verslag van het symposium 'Markt voor ondergrondse wateropslag', 28 oktober 2014: Veel kansen, maar ook nog de nodige knelpunten Overheden en kennisinstellingen, maar ook land- en tuinbouwbedrijven experimenteren

Nadere informatie

Verklaring van Hoog & Droog

Verklaring van Hoog & Droog Verklaring van Hoog & Droog Aangenomen bij acclamatie op woensdag 6 juni bij Burgers Zoo te Arnhem Over de andere kant van de Delta Verklaring van Hoog & Droog Conclusies en adviezen geformuleerd tijdens

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Vanuit de praktijk samen vernieuwend en duurzaam implementeren van KRW maatregelen Opzet Waarde netwerk 4 Achtergrond: Waarom waardenetwerken?

Nadere informatie

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Sigrid Schenk Irene Pohl Rotterdam, januari 2014 Aanleiding voor verdieping NWW / Botlek Page 2 BRON: HBR Het Botlekgebied / Pernis vormt het

Nadere informatie

Waterafhankelijke economie

Waterafhankelijke economie Waterafhankelijke economie Waterafhankelijke economie Waterafhankelijke economie Waterafhankelijke economie Waterafhankelijke economie Waterafhankelijke economie Industrie en Water Chemie Raffinaderijen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zoetwatervoorziening Oost-Nederland

Nieuwsbrief Zoetwatervoorziening Oost-Nederland Nieuwsbrief Zoetwatervoorziening Oost-Nederland Zoetwatervoorziening Oost-Nederland juni 2015 Uitvoering een stap dichterbij De droogteproblematiek is actueel. Uit metingen blijkt dat 2015 tot en nu toe

Nadere informatie

Extreme neerslaggebeurtenissen nemen toe en komen vaker voor

Extreme neerslaggebeurtenissen nemen toe en komen vaker voor Nieuwe neerslagstatistieken voor het waterbeheer: Extreme neerslaggebeurtenissen nemen toe en komen vaker voor 2015 10A In 2014 heeft het KNMI met het oog op klimaatverandering nieuwe klimaatscenario s

Nadere informatie

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk rene.boeters@rws.nl Opzet presentatie > Ontstaansgeschiedenis Volkerak-Zoommeer Ro#erdam > Beheer via kunstwerken Nieuwe Maas > Wat speelt er Haringvliet Oude

Nadere informatie

Deltabeslissing Zoetwater

Deltabeslissing Zoetwater Deltaprogramma Zoetwater Deltabeslissing Zoetwater Water voor economie en leefbaarheid, ook in de toekomst Figuur 1 Knelpunten in de zoetwatervoorziening in Nederland Knelpunten huidige situatie Te lage

Nadere informatie

Westflank Haarlemmermeer

Westflank Haarlemmermeer Nota Ruimte budget 48 miljoen euro Planoppervlak 1500 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Westflank Haarlemmermeer Westflank Haarlemmermeer is een Randstad Urgent - project.

Nadere informatie

Water en Natuur: Een mooi koppel!

Water en Natuur: Een mooi koppel! Water en Natuur: Een mooi koppel! Onderzoek naar de succesfactoren, belemmeringen en kansen voor het meekoppelen van water en natuur Tim van Hattum (Alterra Wageningen UR) Aanleiding Deltaprogramma gaat

Nadere informatie

- Notitie van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta, t.b.v. regionale consultatieronde feb-mrt 2013

- Notitie van de Stuurgroep Zuidwestelijke Delta, t.b.v. regionale consultatieronde feb-mrt 2013 Kenmerk:PZWD2013014 Kiezen voor veilig, veerkrachtig en vitaal Strategieën voor veiligheid en zoet water Veilig wonen, een veerkrachtige natuur en een vitale economie. Dat is het ideaal dat provincies,

Nadere informatie

Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE

Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE Het verbinden van water en MIRT VAN WENS NAAR MEERWAARDE Rond het verbinden van water en ruimte zijn al veel stappen gezet. In het kader van de Vernieuwing van het MIRT is door Rijk, provincies en waterschappen

Nadere informatie

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Rijksstructuurvisie en Programma Gebiedsontwikkeling Illustratie: Bosch-Slabbers Landschapsarchitecten Den Haag

Nadere informatie

Denk mee met Rijnland

Denk mee met Rijnland Denk mee met Rijnland weergave conferentie 2 juni ten behoeve van waterbeheerplan 5 IJMUIDEN AMSTERDAM WEST WASSENAAR GOUDA Droge voeten, schoon water Inhoudsopgave: Inleiding 3 Een nieuw waterbeheerplan

Nadere informatie

Conferentie Eureka! Wat nu: van kennen naar kunnen. 1 oktober 2013 Amersfoort

Conferentie Eureka! Wat nu: van kennen naar kunnen. 1 oktober 2013 Amersfoort Conferentie Eureka! Wat nu: van kennen naar kunnen 1 oktober 2013 Amersfoort 2 Welkom bij de Conferentie Eureka! Wat nu: van kennen naar kunnen In de afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in onderzoek naar

Nadere informatie

ISA Hoeksche Waard. Klaas-Jan van Heeringen, Deltares Edwin van Velzen, Hollandse Delta

ISA Hoeksche Waard. Klaas-Jan van Heeringen, Deltares Edwin van Velzen, Hollandse Delta 1 ISA Hoeksche Waard Klaas-Jan van Heeringen, Deltares Edwin van Velzen, Hollandse Delta 2 Presentatie Kennismiddag 31-10-2012 1. Aanleiding en doel EvV 2. Omvang project + partners EvV 3. Meetnetwerk

Nadere informatie

Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Inhoudsopgave

Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Inhoudsopgave 74OF86 RWD rapporten.indd 1 23-10-2007 14:23:15 74OF86 RWD rapporten.indd 2 23-10-2007 14:23:21 Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 Het watersysteem...

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015 Bestuursrapportage 204 Vechtstromen Versie 24 november 205 Deze rapportage bevat een overzicht op hoofdlijnen van de voortgang van de uitvoering van het waterbeleid en dient als basis voor jaarlijks bestuurlijk

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Duurzame daken Groen of Blauw

Duurzame daken Groen of Blauw Droge voeten en schoon water Duurzame daken Groen of Blauw Een visie op de inzet van daken in het waterbeheer Agnes van Zoelen 23-04-15 Intro Intro Daadkracht en Samenwerken De meerwaarde van duurzame

Nadere informatie

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5 Innovatiethema s MIT 2016 Pagina 1 van 5 Innovatiethema s MIT 2016 Innovatieve MKB-ers kunnen subsidie aanvragen binnen de MKB Innovatiestimuleringsregeling Topsectoren (MIT). Daarin zijn de volgende instrumenten

Nadere informatie

Historisch geografische typering van het landschap op Texel

Historisch geografische typering van het landschap op Texel Historisch geografische typering van het landschap op Texel Orienterend onderzoek in het kader van het masterplan Texel. Uitgevoerd door mw. Drs. M.A.C. Zwetsloot, MIMA milieu advies bureau, Dirkshorn.

Nadere informatie

In de periode legt Waterschap Zuiderzeeland 184 kilometer duurzame en natuurvriendelijke oevers in Flevoland aan. De aanleg van deze oevers

In de periode legt Waterschap Zuiderzeeland 184 kilometer duurzame en natuurvriendelijke oevers in Flevoland aan. De aanleg van deze oevers duurzame oevers In de periode 2012-2015 legt Waterschap Zuiderzeeland 184 kilometer duurzame en natuurvriendelijke oevers in Flevoland aan. De aanleg van deze oevers dragen bij aan het bereiken van de

Nadere informatie

IGP Laarakkerse Waterleiding: nieuw perspectief

IGP Laarakkerse Waterleiding: nieuw perspectief Nieuwsbrief IGP Laarakkerse Waterleiding: nieuw perspectief Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van het Integraal Gebiedsprogramma (IGP) Laarakkerse Waterleiding. In deze brief vindt u informatie over een

Nadere informatie

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Arbeidsmarkt en Onderwijs Monitor Noord-Holland Henry de Vaan I&O Research 23 november 2012 Onderzoeksvragen 1. Hoe zit het met de

Nadere informatie

Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer

Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer Portefeuillehouder: A. van den Berg Vergaderdatum: 2 maart 2010 Agendapunt: Beleidsveld: 150 Kenmerk D&H: 840252 Aard voorstel: Besluitvormend Kenmerk VV: Steller:

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387. Onderwerp Brijnlozingen

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387. Onderwerp Brijnlozingen van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387 Onderwerp Brijnlozingen Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller In

Nadere informatie

Maatschappelijk Vastgoed voorjaar 2010. NeVaP Filmmuseum Amsterdam 1 juni 2010 Lies Oldenhof

Maatschappelijk Vastgoed voorjaar 2010. NeVaP Filmmuseum Amsterdam 1 juni 2010 Lies Oldenhof Barometer Maatschappelijk Vastgoed voorjaar 2010 NeVaP Filmmuseum Amsterdam 1 juni 2010 Lies Oldenhof Consortium Maatschappelijk Vastgoed l www.hanze.nl e.f.oldenhof@pl.hanze.nl Lies Oldenhof NoorderRuimte

Nadere informatie

SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond Showcase Amersfoort

SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond Showcase Amersfoort SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond Showcase Amersfoort Water, bodem en groen vormen de groene alliantie. De gemeente Amersfoort borgt de alliantie in drie etalagegebieden én in haar structuurvisie, het

Nadere informatie

WaterWijzer Landbouw: wat is het en wat kun je ermee?

WaterWijzer Landbouw: wat is het en wat kun je ermee? WaterWijzer Landbouw: wat is het en wat kun je ermee? Mirjam Hack namens consortium 26 juni 2014 www.waterwijzer.nl WaterWijzer Landbouw: wat is het en wat kun je ermee? Wat is het? Waarom actualisatie

Nadere informatie

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen

Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming. Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Datum 14 januari 2011 Opgemaakt door afdeling Planvorming Huidige samenwerking in de Veluwse afvalwaterketen Blad 2 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Huidige situatie; wat is er al bereikt?... 4

Nadere informatie

Kan waterbeheer in Nederland beter en goedkoper. Luc Kohsiek

Kan waterbeheer in Nederland beter en goedkoper. Luc Kohsiek Kan waterbeheer in Nederland beter en goedkoper Luc Kohsiek entallen beheersgebied.000 hectare beheersgebied 400 km regionale keringen 40 km primaire keringen 26 polders 800 peilvakken 0.000 km sloot 30

Nadere informatie

Zeven uitgangspunten voor ehealth diensten voor patiënten

Zeven uitgangspunten voor ehealth diensten voor patiënten Zeven uitgangspunten voor ehealth diensten voor patiënten meer informatie: mdejong@nictiz.nl Bekijk de infographic Uitgangspunt 1 ehealth toepassingen zijn primair bedoeld voor patiënten. Zorgverleners

Nadere informatie

Deltaprogramma Rivieren. Stand van zaken. 16 februari 2012

Deltaprogramma Rivieren. Stand van zaken. 16 februari 2012 Deltaprogramma Rivieren Stand van zaken 16 februari 2012 Deltaprogramma Nationaal Deltaprogramma Februari 2010: Deltaprogramma van start Deltaprogramma Deltaprogramma Doel (2100) Beschermd tegen hoogwater

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting RiverArt R&D

Beleidsplan Stichting RiverArt R&D stichting RiverArt R&D Houttuinen 36 3311 CE Dordrecht Inleiding De wens in 2013 van het college B&W Dordrecht, om de culturele samenwerking met de stad Rotterdam te intensiveren, leidde tot het idee van

Nadere informatie

Over water infiltreren en terugwinnen in Laag-Nederland: een handreiking

Over water infiltreren en terugwinnen in Laag-Nederland: een handreiking 1 Over water infiltreren en terugwinnen in Laag-Nederland: een handreiking 14 april 2016 Spaarwater, Lelystad Koen Zuurbier (KWR, TU Delft) 2 1. Introductie Zoetwatervoorziening in NL Regio s / gebruikers

Nadere informatie

Een nieuw "UITVRAAGMODEL" voor een. Frank Goossensen, 10 februari 2011. Imagine the result

Een nieuw UITVRAAGMODEL voor een. Frank Goossensen, 10 februari 2011. Imagine the result Regionale keringen versneld es edverbeteren ebeee Een nieuw "UITVRAAGMODEL" voor een integrale aanpak Frank Goossensen, 10 februari 2011 Imagine the result Aanleiding Regionale keringen staan volop in

Nadere informatie

Informatieavond buitendijks gebied Noordereiland en wateroverlast. 7 oktober Programma

Informatieavond buitendijks gebied Noordereiland en wateroverlast. 7 oktober Programma Programma Informatieavond buitendijks gebied Noordereiland en wateroverlast 7 oktober 2014 19:30 Start en introductie 19:35 Presentatie gemeente Rotterdam waterveiligheid 19:50 Inhoudelijke vragen 19:55

Nadere informatie

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW Waarom wel het land, maar niet de sloot benutten in de veenweiden? Dat is de vraag waar het om draait in het icoon Aquatische landbouw

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

Kennisagenda NKWK- KBS. Groeidocument versie 0.1

Kennisagenda NKWK- KBS. Groeidocument versie 0.1 Kennisagenda NKWK- KBS Groeidocument versie 0.1 November 2015 Voorwoord Dit is de eerste versie (versie 0.1) van het Groeidocument van de Kennisagenda NKWK- KBS. Dit document is een eerste aanzet voor

Nadere informatie

Samenvatting leerpunten uit online-enquête werksessie

Samenvatting leerpunten uit online-enquête werksessie 24 Resultaten peiling Samenvatting leerpunten uit online-enquête werksessie De 32 auteurs en redactieleden die aan dit boek hebben meegewerkt, hadden als voorbereiding op de werksessie van 7 november 2013

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling Zuidelijk Westerkwartier Projectnota Vastgesteld door GS op: 17 maart 2015 Vastgesteld door het DB op: 23 juni 2015

Gebiedsontwikkeling Zuidelijk Westerkwartier Projectnota Vastgesteld door GS op: 17 maart 2015 Vastgesteld door het DB op: 23 juni 2015 Gebiedsontwikkeling Zuidelijk Westerkwartier Projectnota Vastgesteld door GS op: 17 maart 2015 Vastgesteld door het DB op: 23 juni 2015 Projectnota Zuidelijk Westerkwartier 17-03-2015 1 Inhoud 1.! Inleiding...

Nadere informatie

Structuurvisie Ondergrond

Structuurvisie Ondergrond Structuurvisie Ondergrond Technische briefing 19 oktober 2016 Suzanne Buil Rob de Groot Marja Gijsen Hans Wouters Provincie Gelderland 19 oktober 2016 1 Programma STRONG Proces vanaf 2011 Probleemstelling

Nadere informatie

QUICK SCAN PROGRAMMA WATER WESTLAND. Arja Doornbos Projectleider Versie : 5 oktober 2010. DAW_Samenvatting Westland_jun-12 Pagina 1 van 10

QUICK SCAN PROGRAMMA WATER WESTLAND. Arja Doornbos Projectleider Versie : 5 oktober 2010. DAW_Samenvatting Westland_jun-12 Pagina 1 van 10 QUICK SCAN PROGRAMMA WATER WESTLAND Arja Doornbos Projectleider Versie : 5 oktober 2010 Pagina 1 van 10 1. Inleiding en opbouw DAW en Quick Scan Het Delta Agrarisch Waterprogramma (DAW) is een landelijk

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

www.salland.ltonoord.nl

www.salland.ltonoord.nl Workshop Gebiedscoalities door Ben Haarman voorzitter LTO Salland en Herman Menkveld voorzitter ANV Salland LTO Salland Beter samen Ondernemen Dan samen Ondergaan! ltosalland1@gmail.com www.salland.ltonoord.nl

Nadere informatie

Stadsbrede economische illustratie Rainproof

Stadsbrede economische illustratie Rainproof Stadsbrede economische illustratie Rainproof Inzicht in kosten/baten voor netwerk aanpak rainproof Lot Locher Doelen Rainproof Hoofddoel : Regenbestendig Amsterdam in 2050 - bij alle fysieke veranderingen

Nadere informatie

Stakeholder en netwerk management

Stakeholder en netwerk management Stakeholder en netwerk management Master Class Duurzame Gebiedsontwikkeling en stimulering Duurzame Energie Dag 5 Kom verder. Saxion. Bauke de Vries Docent / onderzoeker duurzame ontwikkeling b.j.devries@saxion.nl

Nadere informatie

Groeien met clusters

Groeien met clusters Bon Uijting innovatieadviseur Groeien met clusters Duurzaam samenwerken als versneller voor nieuwe waardecreatie in de zorg SamenwerkingsTOP 28 nov. 2013 - Utrecht 27-11-2013 Syntens? 1 januari 2014 gaat

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma Wetterskip Fryslân

Verkiezingsprogramma Wetterskip Fryslân Verkiezingsprogramma Wetterskip Fryslân 1 1. Inleiding Waterschappen vormen een functionele bestuurslaag die zich al eeuwenlang bezighoudt met één taak: goed waterbeheer. In de afgelopen decennia is een

Nadere informatie

Voorbeeld kaartvervaardiging: kreekruginfiltratie De volgende 5 factoren zijn gebruikt voor het bepalen van de geschiktheid voor kreekruginfiltratie:

Voorbeeld kaartvervaardiging: kreekruginfiltratie De volgende 5 factoren zijn gebruikt voor het bepalen van de geschiktheid voor kreekruginfiltratie: Verkennen van grootschalige potentie van kleinschalige maatregelen Binnen Kennis voor Klimaat worden kleinschalige maatregelen ontwikkeld om de zoetwatervoorziening te verbeteren. In deze studie worden

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in het landelijk gebied. Verkenning naar wegen voor een klimaatbestendig Nederland

Klimaatadaptatie in het landelijk gebied. Verkenning naar wegen voor een klimaatbestendig Nederland Klimaatadaptatie in het landelijk gebied Verkenning naar wegen voor een klimaatbestendig Nederland 1 Klimaatadaptatie in het landelijk gebied Verkenning naar wegen voor een klimaatbestendig Nederland Kaj

Nadere informatie

De grond onder onze voeten

De grond onder onze voeten Schatgraven in de ondergrond Sprekers: Astrid Slegers en Ron Nap Datum: 21 mei 2013, ruimteconferemtie PBL De grond onder onze voeten Vormt al tweehonderdduizend jaar de bodem onder ons bestaan Is de belangrijkste

Nadere informatie

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda TNO Kennis voor zaken : Oplossing of overlast? Kunnen we zomaar een polder onder water zetten? Deze vraag stelden zich waterbeheerders, agrariërs en bewoners in de Middelburg-Tempelpolder. De aanleg van

Nadere informatie

Vervolgstappen WaterWerkplaatsen voor professionals. 21 december 2016

Vervolgstappen WaterWerkplaatsen voor professionals. 21 december 2016 Vervolgstappen WaterWerkplaatsen voor professionals 21 december 2016 OPZET EN UITKOMSTEN 1 e ronde WaterWerkplaatsen per gebied De bijeenkomsten vonden plaats in de stroomgebieden rondom: De Reusel De

Nadere informatie

INTERVISIE ROL PROVINCIES

INTERVISIE ROL PROVINCIES INTERVISIE ROL PROVINCIES KEUZE THEMA S INTERVISIE 1. Wie is aan zet? Welke rollen hebben provincies? 2. Voor- en nadelen van verschillende provinciale aanpakken? 3. Beleidsinstrumenten? 4. Verankering

Nadere informatie

Arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord

Arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord Regiosheet Arbeidsmarktregio REGIOSHEET Arbeidsmarktregio 15 15 Dit is de regiosheet voor de arbeidsmarktregio, waarin de arbeidsmarkt wordt geschetst voor de in het ECABO-domein. ECABO brengt in samenwerking

Nadere informatie

Waterschap en bluswatervoorziening. Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg

Waterschap en bluswatervoorziening. Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg 1 Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg 2 waterschap Hollandse Delta is, naast Rijkswaterstaat en de waterbedrijven, één van de mogelijke leveranciers van bluswater op de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

Deltaprogramma Het nationale programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening

Deltaprogramma Het nationale programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening Deltaprogramma Het nationale programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening 2 e bestuurlijke consultatieronde Deltaprogramma: Hoe houden we de delta veilig en zorgen we voor voldoende zoetwater?

Nadere informatie

Naar minder harde grenzen. Luc Kohsiek Dijkgraaf

Naar minder harde grenzen. Luc Kohsiek Dijkgraaf Naar minder harde grenzen Luc Kohsiek Dijkgraaf Inhoud Het klimaat verandert De samenleving verandert Van scherpe scheiding tussen overheid en burgers naar participerende samenwerking Van scherpe scheiding

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zoetwatervoorziening Oost-Nederland februari 2016

Nieuwsbrief Zoetwatervoorziening Oost-Nederland februari 2016 Nieuwsbrief Zoetwatervoorziening Oost-Nederland februari 2016 Zoetwatervoorziening Oost-Nederland In 2015 ondertekenden in regio Oost 107 partijen de regionale bestuursovereenkomst. Het gaat om vier provincies,

Nadere informatie

KlimaatAdaptieve Drainage

KlimaatAdaptieve Drainage FutureWater Onderzoek en advies gericht op de duurzame toekomst van ons water KlimaatAdaptieve Drainage Innovatieve en duurzame techniek voor actieve samenwerking tussen agrariër en waterbeheerder 14-3-2013

Nadere informatie

Deltanetwerk, 29 november 2012

Deltanetwerk, 29 november 2012 Deltanetwerk, 29 november 2012 Kust- en Deltaontwikkeling in Zuid-Holland Mr. A.M. Kleij MPA Programmadirecteur provincie Zuid-Holland De Zuidvleugel Integrale visie gebiedsontwikkeling Integrale ontwikkeling

Nadere informatie

Kop van de Betuwe impactproject Ruimtelijke Adaptatie

Kop van de Betuwe impactproject Ruimtelijke Adaptatie Kop van de Betuwe impactproject Ruimtelijke Adaptatie Kop van de Betuwe impactproject RA Ton Drost en Bram Brouwer 19 januari 2017 Het gebied Arnhem Kop van de Betuwe Nijmegen Aanleiding 1. Vele initiatieven

Nadere informatie

agendapunt 04.01 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit WATERKWALITEITSRAPPORTAGE GLASTUINBOUWGEBIED

agendapunt 04.01 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit WATERKWALITEITSRAPPORTAGE GLASTUINBOUWGEBIED agendapunt 04.01 910789 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit WATERKWALITEITSRAPPORTAGE GLASTUINBOUWGEBIED Voorstel Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit 1-2-2011 Kennis te

Nadere informatie

AGENDAPUNT 3.3 ONTWERP. Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110. Voorstel

AGENDAPUNT 3.3 ONTWERP. Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110. Voorstel VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 3.3 Onderwerp: Ontwerp begroting 2015 Nummer: 860110 ONTWERP In D&H: 30 september 2014 Steller: A Peek In Cie: BMZ 29 oktober 2014 Telefoonnummer: 6013 SKK

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Groene verdienmodellen? Wat doet de provincie eraan?

Groene verdienmodellen? Wat doet de provincie eraan? Groene verdienmodellen? Wat doet de provincie eraan? PAL-lezing Hans Koot, strategisch adviseur Groen 25 oktober 2013 Nieuw groenbeleid en meer netwerksturing Nieuwe doelen en Meer netwerksturing Financieringsstrategie:

Nadere informatie

VBNE over natuur en water Aandachtspunten voor de geborgde waterschapbestuurders natuurterreineigenaren Bestuursperiode 2015-2019

VBNE over natuur en water Aandachtspunten voor de geborgde waterschapbestuurders natuurterreineigenaren Bestuursperiode 2015-2019 VBNE over natuur en water Aandachtspunten voor de geborgde waterschapbestuurders natuurterreineigenaren Bestuursperiode 2015-2019 Versie 23 oktober 2014 Inleiding Water is voor de Vereniging van Bos- en

Nadere informatie

Instructiedocument Samenwerkingsovereenkomst

Instructiedocument Samenwerkingsovereenkomst Instructiedocument Samenwerkingsovereenkomst Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons

Nadere informatie

Zoetwatervoorziening en waterkwaliteit Klimaat en zoet water

Zoetwatervoorziening en waterkwaliteit Klimaat en zoet water Kennis voor Klimaat is een onderzoeksprogramma waarin kennis, instrumenten en diensten zijn ontwikkeld voor het klimaatbestendig maken van Nederland. Een serie van negen boeken geeft in vogelvlucht weer

Nadere informatie

Toelichting 3.1 Regeling Niet productieve investeringen water

Toelichting 3.1 Regeling Niet productieve investeringen water Toelichting 3.1 Regeling Niet productieve investeringen water De regeling is gericht op investeringen in het landelijk gebied die betrekking hebben op de (her)inrichting/transformatie en het beheer van

Nadere informatie

Profiel. Waterschap Hollandse Delta. Dijkgraaf. *overal waar het woord hij staat kan ook zij gelezen worden 1

Profiel. Waterschap Hollandse Delta. Dijkgraaf. *overal waar het woord hij staat kan ook zij gelezen worden 1 Profiel Waterschap Hollandse Delta Dijkgraaf 1 Waterschap Hollandse Delta Dijkgraaf Het waterschap Hollandse Delta is een van de grotere waterschappen van Nederland, gelegen in de delta van Zuid-Holland.

Nadere informatie

Arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord

Arbeidsmarktregio Noord-Holland Noord Regiosheet Arbeidsmarktregio REGIOSHEET Arbeidsmarktregio 1 1 Dit is de regiosheet voor de arbeidsmarktregio, waarin de arbeidsmarkt wordt geschetst voor de beroepen in het ECABO-domein. ECABO brengt in

Nadere informatie

zoetwatertekort in West Nederland

zoetwatertekort in West Nederland zoetwatertekort in West Nederland West Nederland, oktober 2011 Platform Zoetwater West Nederland Geachte Lezer, Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met droogte. In het voorjaar van

Nadere informatie

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas Harry Pergens Waarom sta ik hier Ervaringen bij de vervanging van IRIS bij Roer en Overmaas samen met jullie te delen Daarmee een bijdrage te leveren aan

Nadere informatie

5 minuten versie voor Provinciale Staten

5 minuten versie voor Provinciale Staten 5 minuten versie voor Provinciale Staten Directie DLB Afdeling Water en Groen Registratienummer PZH-2015-506963964 (DOS-2007-0008946) Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum Geheim 3 maart 2015

Nadere informatie

vruchtbare bodem the soil initiative

vruchtbare bodem the soil initiative vruchtbare bodem the soil initiative Frank Brinkman - Bakker Barendrecht Werken aan bodemkwaliteit is essentieel voor de smaak en vooral de houdbaarheid van onze mango s uit Mali Maria Oliveira - Van Oers

Nadere informatie

Door het Dagelijks Bestuur van Waterschap Aa en Maas vastgesteld op 10 juni 2014

Door het Dagelijks Bestuur van Waterschap Aa en Maas vastgesteld op 10 juni 2014 Bedrijfswaterplan Door het Dagelijks Bestuur van Waterschap Aa en Maas vastgesteld op 10 juni 2014 Bedrijfsgegevens Gegevens van het bedrijf Naam bedrijf : Naam en voorletter(s) : Adres : Postcode en woonplaats

Nadere informatie

Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei

Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei Digitale Implementatie Agenda.nl ICT voor innovatie en economische groei Nicole Kroon Directeur directie Regeldruk & ICT-beleid ibestuur congres 26 januari 2011 Waarom doen we het? ICT biedt kansen voor

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Inhoud. Leisurelands. Sector vrijetijdseconomie. Werkwijze Leisurelands. t Schaartven. Missie Verdienmodel Statistieken

Inhoud. Leisurelands. Sector vrijetijdseconomie. Werkwijze Leisurelands. t Schaartven. Missie Verdienmodel Statistieken www.leisurelands.nl Inhoud Leisurelands Geschiedenis Organisatie Juridische structuur Missie Verdienmodel Statistieken Sector vrijetijdseconomie Markt & Trends Werkwijze Leisurelands Korte termijn kwalitatief

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie