Zuinig omspringen met energie was meteen een prioriteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zuinig omspringen met energie was meteen een prioriteit"

Transcriptie

1 Oogst Opbrengst November 2011 NR. 39 INFORMATIE VOOR LAND- EN TUINBOUWBEDRIJVEN Lees Oogst&Opbrengst nu ook digitaal op Themanummer duurzame energie Creatief met energie Koen Neyens (VGT) Zuinig omspringen met energie was meteen een prioriteit Kredieten Martine Celis We geloven in energiebesparende en energieproducerende maatregelen

2 leven met KBC nr.39 November 2011 INHOUD editoriaal Duurzame energie Kredieten Investeer energievriendelijk Creatief met energie 4 bedrijven, 4 oplossingen Actueel Campagne Succes Evenement 3 Kredieten Investeer energievriendelijk Het kan nog groener Vergeet uw aanvullend pensioen niet Koemest wordt energie Gezocht: vernieuwende ideeën Verzekeringen Snelle doorstart na schade Dossier Project Kennishoekje Groene investeringen en de fiscus Groter draagvlak voor duurzaamheid Actuele vraag Redactieraad: Daniël Cromphout, Sonia Decoster, Jan Leyten, Bart Milisen, Arnold Rahier, Wim Roofthooft Verantwoordelijk uitgever: KBC Global Services NV, Havenlaan 2, 1080 Brussel, België Concept en realisatie: Fotografie: Filip Claessens, Erwin Donvil 12 Dossier Groene investeringen en de fiscus Dat we zuinig moeten zijn met energie en moeten streven naar duurzame ontwikkeling wordt door niemand in twijfel getrokken. In de land- en tuinbouwsector, goed voor ongeveer 3% van het totale energieverbruik in Vlaanderen, kan nog flink wat energie worden bespaard. Maar landbouwers en tuinders kunnen ook zélf groene energie produceren. Dat begint aardig te lukken. Verschillende landbouwers en tuinders, uit heel Vlaanderen, vertellen in dit themanummer hoe zij kiezen voor alternatieve energie. Ze bewijzen dat de sector niet blind is voor milieuproblemen. En ook: ze tonen dat landbouwers en tuinders erg creatieve oplossingen kunnen vinden. Overigens profiteren dikwijls ook andere gezinnen mee van hun inspanningen. Uiteraard zijn er ook andere mogelijkheden om energie te besparen, en als belangrijkste regel geldt : De beste energie is deze die men niet verbruikt. Goed om weten is dat de Vlaamse regering allerlei financiële stimulansen heeft voor wie in duurzame energie wil investeren. Zowel het milieu als uw portemonnee winnen op die manier. Toch gaat u het best niet over één nacht ijs. Investeringen in duurzame energie zelfs in zonnepanelen zijn een complexe (fiscale) materie. Aarzel niet om contact op te nemen met uw relatiebeheerder of verzekeringsagent. Met heel veel energie zullen zij de beste oplossing voor u zoeken. Agribex gaat straks weer van start. Ook daar zal energie een gespreksonderwerp zijn. Breng zeker een bezoekje aan de KBC-stand. Wij kijken er al naar uit om u te verwelkomen. Ik wil u en uw familie namens KBC ook alvast het allerbeste wensen voor Ook in het nieuwe jaar kunt u op ons rekenen. Tot binnenkort. Guido Poffé Algemeen directeur Retail & Private Bankverzekeren Oogst & Opbrengst is een uitgave/publicitaire mededeling voor alle KBC-cliënten die actief zijn in de land- en tuinbouw Jaargang 2011 nummer 39 Zetel van de vennootschap: KBC Bank NV, Havenlaan 2, 1080 Brussel, België. RPR-nr BTW BE Bankrekening KBC Bank NV, inschrijvingsnummer CBFA KBC Verzekeringen NV, onderneming toegelaten voor alle takken onder code 0014 (K.B. 4 juli 1979, B.S. 14 juli 1979) Redactieadres: KBC Bank & Verzekering, Dienst CSP, Brusselsesteenweg 100, B-3000 Leuven, tel , fax Alle briefwisseling m.b.t. Oogst & Opbrengst of de daarin behandelde onderwerpen stuurt u naar bovenstaand adres. Overname uit Oogst & Opbrengst is alleen geoorloofd na schriftelijk akkoord van de uitgever. KBC Bank & Verzekering is niet verantwoordelijk voor gebeurlijke wijzigingen en/of veranderingen aan de in deze uitgave besproken producten, diensten of prijzen. D/2010/7434/01 SAP KBC is een onderneming van de KBC-groep KBC-Ecokrediet: aantrekkelijke formule met kapitaaluitstel Pas beginnen met de terugbetaling van uw krediet op het moment dat uw investering begint te renderen? Met het KBC-Ecokrediet is dat perfect mogelijk. Zowel energiebesparende maatregelen als energieproducerende projecten komen daarvoor in aanmerking. Met andere woorden, extra comfort bij een investering die zichzelf terugbetaalt omwille van de energiebesparing. Duurzaam ondernemen is voor KBC geen holle slogan, zegt Martine Celis, productbeheerder kredieten aan ondernemingen bij KBC. We geloven in het rendement van zowel energiebesparende als energieproducerende maatregelen. Met het KBC-Ecokrediet begint u daarom pas kapitaal terug te betalen wanneer u verwacht dat de investering begint te renderen. Pas als uw inspanningen zich vertalen in een lagere energiefactuur of pas als uw zonnepanelen stroom produceren, begint u dus met de kapitaalaflossing. Standaard is dat 6 maanden na de eerste opname van het krediet, maar 8, 10 of zelfs 12 maanden zijn ook mogelijk, afhankelijk van het verwachte rendement van uw investering. Energiebesparing aanmoedigen Martine Celis: De goedkoopste energie is nog altijd de energie die u niet verbruikt. Met het KBC-Ecokrediet willen wij daarom energiebesparende maatregelen aanmoedigen. Een betere energie-efficiëntie heeft immers ook een positieve impact op de waarde van uw gebouw. Er zijn verschillende mogelijkheden om uw bedrijf energie-efficiënter te maken: dak, ramen en deuren isoleren, hoogrendementsglas plaatsen, verwarmingstoestellen vervangen, een warmtepomp installeren of de klimaatregeling aanpassen voor een lager energieverbruik... Zelf elektriciteit opwekken voor eigen gebruik kan dan weer perfect met zonnepanelen. Hebt u plannen in die richting? Dan kan ik een gesprek met uw KBC-relatiebeheerder alleen maar aanbevelen. Het KBC-Ecokrediet biedt immers nogal wat voordelen. Heel wat voordelen Naast het kapitaaluitstel bij de opstart heeft het KBC-Ecokrediet nog andere troeven. U hebt naast het kapitaaluitstel de keuze uit de volledige waaier aan terugbetalingsformules zodat het krediet vlot aansluit op uw behoefte en mogelijkheden. Bovendien kunt u de rente en kosten fiscaal aftrekken én kunt u het krediet combineren met allerlei steunmaatregelen van de overheid. Tenslotte integreert KBC de verzekering kwijtschelding schuld bij overlijden volledig in het krediet. Het KBC-Ecokrediet Plus beschermt uw gezin financieel bij het overlijden van de kredietnemer. Compleet aanbod KBC biedt een uitgebreide service bij milieuvriendelijke investeringen. Martine Celis: U heeft de keuze uit een investeringskrediet of zelfs leasing voor niet-agrarische vennootschappen. Het is ook altijd aan te bevelen om uw KBC-verzekeringsagent vanaf het begin bij uw plannen te betrekken. Energiebesparende maatregelen kunnen automatisch opgenomen zijn in de KBC-Patrimoniumpolis. U vraagt uw KBC-verzekeringsagent om dit na te kijken. Gaat u bijvoorbeeld investeren in zonnepanelen? Dan is een aanpassing van de KBC-Patrimoniumpolis nodig. Nog beter is om de zonnepanelen te laten verzekeren tegen alle risico s. Dan zijn ze ook verzekerd tegen diefstal en opbrengstverlies bijvoorbeeld door schade. Zoals KMO s beroep kunnen doen op de energiecoach van UNIZO, zo kunnen landbouwers en tuinders terecht voor een energiescan bij het Innovatiesteunpunt voor land- en tuinbouw. Martine Celis: Op die manier kunt u uw energiebeleid op een professionele manier aanpakken. Martine Celis (productbeheerder kredieten aan ondernemingen bij KBC) een betere energieefficiëntie heeft ook een positieve impact op de waarde van uw gebouw. Hernieuwbare energieprojecten KBC financiert hernieuwbare energieprojecten in land- en tuinbouw. Enkele cijfers die de betrokkenheid van KBC aantonen: Operationele biogasprojecten KBC heeft hier een marktaandeel van circa 50%. Dit is jaarlijks goed voor een productie van circa 180 miljoen kwh. Hiermee kan je ongeveer gezinnen van groene stroom voorzien. Warmtekrachtkoppeling Het marktaandeel van KBC bedraagt circa 60%. De maximale capaciteit van een dergelijke installatie bedraagt circa 180 MW (elektrisch). Zonnepanelen KBC heeft hier een marktaandeel van circa 60%. De totale oppervlakte aan zonnepanelen bedraagt circa m 2. Dit is jaarlijks goed voor een productie van circa 21 miljoen kwh. Hiermee kan je ongeveer gezinnen van groene stroom voorzien. 2 OOGST & OPBRENGST November

3 Creatief met energie 4 bedrijven, 4 oplossingen De landbouwsector wordt de jongste jaren geconfronteerd met sterk gestegen kosten. Naast de hoge voederprijzen is het vooral de energiefactuur die zorgen baart. Maar onze agrarische ondernemers zitten niet stil. Een portret van vier bedrijven die creatieve en vaak zeer innovatieve oplossingen vonden om hun energieverbruik te verminderen. Warmtewisselaar bespaart tot 50% op pluimveebedrijf Pluimveehouder Danny Coulier baat in Leisele, op de grens met Frankrijk, een vleeskippenbedrijf van dieren uit. Zijn ouders runden een klassiek gemengd bedrijf met varkens, melkvee en akkerbouw. Danny koos voor vleeskippen. In 1990 bouwde Danny zijn eerste stal. Drie jaar later volgde een tweede en twee jaar geleden werd een derde stal in gebruik genomen. Besparen op de kosten is voor mij een uitdaging. Veevoeder is in onze sector goed voor 70% van de kosten. Door zelf eigen granen bij te mengen in het voeder probeer ik te besparen. Na veevoeder is energie de grootste kostenpost. Ik ging op zoek naar besparende technieken en kwam uiteindelijk uit bij een warmtewisselaar. In 2008 werd die in de tweede stal geplaatst. Black box Danny vertelt: De goede ervaringen overtuigden me om in 2009, in de nieuwe stal, hetzelfde type warmtewisselaar te plaatsen, nu in combinatie met lengteventilatie. Tijdens het ventileren wordt warme lucht naar buiten gezogen en koude lucht naar binnen gebracht. De afgezogen warme lucht passeert via een black box naast de stal. In die box wordt de warmte van de uitgaande ventilatielucht afgegeven aan de inkomende buitenlucht. Daardoor wordt de inkomende lucht gedeeltelijk opgewarmd. De warmtewisselaar zorgt er ook voor dat temperatuurschommelingen worden vermeden. De eerste drie weken kunnen zonder lengteventilatie worden opgevangen; de warmtewisselaar neemt dan de volledige klimaatsturing over. Minder stookkosten Op ons bedrijf bedragen de stookkosten 5 cent per jaar en per kip. Met de warmtewisselaar realiseren we de vooropgestelde besparing van 45 tot zelfs 50%. Maar er zijn nog andere pluspunten: de stofuitstoot ligt lager, de mest is veel droger en de ammoniakemissie is sterk gedaald, weet Danny. De pluimveehouder verwacht dat zijn investering binnen vijf jaar afgeschreven zal zijn. Met de besparing die hij al realiseerde, overweegt hij om ook in de oudste stal een warmtewisselaar te installeren. Alleen vraag ik me af of het niet beter is om de oude stal door een nieuwe te vervangen. De besparende effecten zijn nu eenmaal veel groter in een moderne inrichting, aldus Danny. Varkensboer verwarmt vakantiepark Piet Lavrijsen verkaste lang geleden van het Nederlandse Noord-Brabant naar het Limburgse Helchteren om zijn internationale varkensdroom in België een verlengstuk te geven. Maar Piet deed meer dan dat. Hij wierp zich ook op de markt van de mestverwerking en de agrarische energieproductie. Met succes. In 2004 lag Piet Lavrijsen aan de basis van het mestverwerkingsbedrijf Storg in Bree. Het is vandaag één van de grootste verwerkers van varkens- en pluimveemest in België. Het restproduct is gegeerde compost. Twee jaar eerder startte Lavrijsen op zijn varkensbedrijf in Helchteren met de eerste proeven in mestverwerking. Hij koos voor een systeem met stoomvijzels (een waterschroef aangedreven door stoom). De varkensboer heeft nu twee vergisters en een bio-energiecentrale waarin energiegewassen en organische nevenstromen uit de voedingsindustrie kunnen worden verwerkt. Jaarlijks wordt ton organische afval verwerkt; voor 60% afkomstig van eigen productie. De biogascentrale kan stroom leveren voor maar liefst gezinnen. Groentetuinders voorzien in eigen energiebehoeften De Verenigde Groentetuinders (VGT) is een samenwerkingsverband tussen 4 glastuinders uit Rijkevorsel. In 2003 sloegen ze de handen in elkaar. Koen en Geert Neyens, Jos en Wim Wuyts leiden vandaag een glastuinbouwbedrijf van 15 ha gespecialiseerd in de teelt van paprika s. Het bedrijf voorziet bijna volledig in zijn energie- en warmtebehoefte. Koen Neyens vertelt: Zuinig omspringen met energie, was meteen bij de start van ons initiatief een prioriteit. Ons bedrijf bestaat uit twee vierkante blokken van 7 en 8 ha. Een vierkante accommodatie kun je immers zuiniger verwarmen. We werken in serres van 6 meter hoog die de warmte lan- Mest verwarmt vakantiedomein Bij de directie van het park Molenheide, een vakantiedomein met 400 bungalows op anderhalve kilometer van Lavrijsens varkensboerderij, ging een lichtje branden. Het park was al een tijd op zoek naar energiebesparende maatregelen. Op jaarbasis verbruikte het 3 miljoen kwh en liter stookolie. Na enkele verkennende gesprekken met Lavrijsen besliste het vakantiepark energie af te nemen van de varkensboer. Molenheide investeerde in de aanleg van een 1,5 km lange pijpleiding van de boerderij van Lavrijsen naar Molenheide. Door het energiehuwelijk met buur Lavrijsen is het bungalowpark het eerste CO 2 -neutrale vakantiedomein in ons land. Lavrijsen voorziet het park van stroom en warm water voor het zwembad. Extra inkomen Vandaag draait het project in Houthalen- Helchteren voor een deel op mestverwerking via stoomvijzels gecombineerd met vergisting. Naast de verwerking van organisch-biologische afvalstromen probeert Piet ook vetten toe te voegen. Uitsluitend werken met maïs is niet wenselijk; een goede mix is beter en die wordt bekomen met vetten en zetmeel, weet hij. Naast de verkoop van stroom en warm water aan het vakantiedomein realiseert Piet via de groenestroom- en warmtecertificaten een extra inkomen. Nieuwe investeringen komen er dan ook aan: Piet denkt concreet aan de bouw van een nieuwe aardappelloods waarin het klimaat via eigen energie wordt gestuurd. 4 OOGST & OPBRENGST November

4 Creatief met energie Actueel ger vasthouden dan in de oude lage serres. We hebben een uitgekiende verwarmingspolitiek en investeren regelmatig in de nieuwste energie- en gevelschermen. Dat levert een flinke energiebesparing op. Juiste cijfers zijn moeilijk te geven omdat we hier gestart zijn met nieuwe kassen. We kunnen dus niet vergelijken met onze oude individuele bedrijven. Warmtekrachtkoppeling (WKK) Het paradepaardje op het bedrijf is ongetwijfeld de warmtekrachtkoppelingsinstallatie. Koen legt uit: In 2004 werd door Electrabel de eerste motor geplaatst. Na enkele jaren leek het interessanter om de installatie van Electrabel over te nemen. Gelijktijdig investeerden we in twee nieuwe motoren. Daarmee kwam het vermogen op 5,2 megawatt; geleverd door twee motoren van 2 megawatt en een motor van 1,2 megawatt. Aan het WKK-verhaal hing een prijskaartje van 3,3 miljoen euro. De installatie voorziet ons bedrijf nagenoeg volledig van de nodige warmte. Zelf gebruiken we slechts 2% van de elektriciteitsproductie. De overige 98%, goed voor het elektriciteitsverbruik van gezinnen, wordt aan het net geleverd. Recent hebben we ook geïnvesteerd in zonnepanelen op onze verpakkingsloods: m 2. De installatie heeft een vermogen van 230 kilowattpiek. Teelttechnische voordelen De Verenigde Groentetuinders zijn nog niet in staat hun totale warmtebehoefte in te vullen. Daarvoor zou een vierde motor nodig zijn, maar de glastuinbouwers kregen daarvoor nog niet de nodige toelating om aan het net te koppelen. De aansturing van de WKK s is niet altijd evident. Je moet alles rustig en objectief bekijken. Voor ons biedt het systeem een aantal teelttechnische voordelen: we kunnen het klimaat nu beter sturen. Ons bedrijf krijgt ook een groen imago. In vergelijking met opwekking van elektriciteit in klassieke centrales behalen wij veel hogere rendementen omdat de warmte nuttig gebruikt wordt in de serres. Half gesloten serre en warmtepomp: 33% besparing Het kan nog groener Guido Herrijgers uit Meer is al vele jaren een boegbeeld van de aardbeienteelt in de Noorderkempen. In 2000 evalueerde hij zijn bedrijf samen met een studiebureau. De oefening resulteerde in een aantal ingrijpende beslissingen. Naast de vierkante meter kassen besloot Guido een nieuwe serre van meter te bouwen. Hij koos voor een halfgesloten kas waarin het warmteverlies zo laag mogelijk wordt gehouden. De luchtramen blijven zo lang mogelijk dicht, zeker in de winter. In de nieuwe kas kan Guido de luchtvochtigheid beter beheersen. De aardbeienteler voegde nog andere accenten toe aan zijn bedrijfsvoering: milieuvriendelijke teelt, beperkte mest- en watergifte, biologische bestrijding, zuinige gewasbescherming. Die teelttechnische aanpak leidde in 2007 tot een eigen label: Eco Fru. Warmtepomp Guido investeerde zeven jaar geleden als een van de eerste glastuinders in een warmtepomp. Hij koos voor koeling en verwarming door middel van vier grote luchtbehandelingskasten. De kaslucht wordt via grote elektrische ventilatoren aangezogen en opgewarmd voor de winter en afgekoeld voor de zomer. De opgewarmde en afgekoelde lucht wordt door de luchtslangen optimaal in de kas verdeeld. Het opgewarmde of afgekoelde water uit de luchtbehandelingskasten wordt in de bodem opgeslagen. Een groot deel van de warmte die in de zomerperiode wordt geproduceerd, wordt opgeslagen in de warme bron. In de winter wordt de kas ermee verwarmd. De koude die in de winter wordt gemaakt, wordt opgeslagen in de koude bron. Zij dient dan weer voor koeling in de zomer. Optimaal microklimaat Guido vertelt: Teelttechnisch biedt onze werkwijze veel voordelen. Door de constante luchtbeweging creëren we een optimaal microklimaat rond de plant. We verminderen bovendien de CO 2 -uitstoot. Ons bedrijf maakt ook nauwelijks gebruik van fossiele brandstoffen. Als we stroom afnemen, gebeurt dat voor een groot deel tijdens de daluren en in het weekend. Op die manier ontlasten we het net. Wij kunnen onze energiefactuur met een derde terugdringen. Dat is een mooi resultaat. Wat mij tegen de borst stuit, is dat op onze elektriciteitsfactuur zoveel extra kosten en supplementen worden aangerekend. Die lopen op tot 15 en zelfs 20% van de factuur. Dat is geen opsteker voor ondernemers die zuinig met energie willen omspringen. meer weten? Wilt u meer weten over (één van) deze manieren om duurzaam met energie om te springen? Breng dan zeker een bezoekje aan de KBC-stand op Agribex van dinsdag 6 t.e.m. zondag 11 december 2011 in Brussels Expo. Of op Agro- Expo van zaterdag 28 t.e.m. maandag 30 januari 2012 in de Schiervelde Hallen te Roeselare. Noteer deze data alvast in uw agenda! Vlaamse regering steunt landbouwers en tuiniers De land- en tuinbouw in Vlaanderen heeft steeds meer aandacht voor duurzame ontwikkeling en groene energie. Wat kan de sector nog meer doen en welke steun biedt de overheid daarbij? We vroegen het aan Kris Peeters, minister-president van de Vlaamse regering en Vlaams minister van Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid. Hoe staat het met de groene energie in Vlaanderen? Kris Peeters: Het gaat de goede kant op. De groenestroomproductie is de voorbije jaren sterk gestegen. Vorig jaar nam ze nog toe met 13,2%. Ook de groenewarmteproductie stijgt. Om het aandeel hernieuwbare energie nog te doen stijgen, werken we op drie domeinen: 1) We moeten de energie-efficiëntie stimuleren. Anders gezegd: we moeten proberen zo weinig mogelijk energie te verbruiken. 2) We maken ook werk van een actieplan om groene warmte te stimuleren: biomassa, ondergrondse technieken, zonneboilers... 3) Tenslotte willen we ook de ondersteuning voor warmtekrachtkoppeling en groenestroomcertificaten evalueren en verder verbeteren. Hoe kan de land- en tuinbouwsector bijdragen tot een duurzamer energiebeleid in ons land? Kris Peeters: De land- en tuinbouwsector is goed voor ongeveer 3% van het totale energieverbruik in Vlaanderen. Ook in die sector moeten we blijven werken aan energiebesparing en fossiele energie vervangen door hernieuwbare energie. Dat is vooral belangrijk in de glastuinbouw en de intensieve veeteelt, waar energie een belangrijke kostenpost is. Door warmtekrachtkoppeling kan in de glastuinbouw flink wat primaire energie bespaard worden. De sector kan op die manier ook meehelpen om de doelstellingen te halen voor duurzaam geproduceerde elektriciteit. Via allerlei technieken (biomassa, zonnepanelen, zonneboilers, warmtepompen, kleinschalige windturbines...) kunnen landbouwers en tuinders ook nog groene energie produceren. Geeft de Vlaamse regering financiële stimulansen aan de landbouwsector om in alternatieve energie te investeren? Kris Peeters: Die financiële steun verloopt via allerlei kanalen. Er is het Vlaams energiebeleid dat onder meer exploitatiesteun geeft in de vorm van groenestroomcertificaten en certificaten voor warmtekrachtkoppeling. Het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) geeft tot maximaal 28% steun aan heel wat investeringen in hernieuwbare energie: nieuwe verwarmingsinstallaties, de omschakeling van bestaande installaties, hernieuwbare energiebronnen... Ook via allerhande onderzoeksprojecten worden financiële stimulansen gegeven. Zo wordt er onderzoek gedaan naar de teelt 1 Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek 2 Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie 3 Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek van kort omloophout, de teelt van koolzaad, het gebruik van pure plantaardige olie als transportbrandstof, de inzet van kleinschalige windturbines... Er is dus heel wat mogelijk. Stimuleert de Vlaamse regering onderzoek naar het gebruik van die energievormen in deze sector? Kris Peeters: De Vlaamse regering ondersteunt het onderzoek naar nieuwe technologieën heel actief. Dit gebeurt via verschillende onderzoekscentra. Zo doet het ILVO 1 momenteel onderzoek naar teelten en toepassingen van minder gangbare gewassen als korteomloophout, miscanthus, zonnebloemen, sorghum en energiemaïs. Het IWT 2 voert onderzoek naar warmterecuperatie via luchtbehandelingstechnieken en opslag in de glastuinbouw. En ten slotte onderzoekt het VITO 3 onder meer wat de beste technieken zijn bij de verwerking van biomassastromen. We zijn dus op verschillende terreinen met de problematiek bezig. Lees het volledige interview met Kris Peeters op 6 OOGST & OPBRENGST November

5 Campagne Succes Johan Blocquiaux (relatiebeheerder Land- en Tuinbouw KBC Bank Aarschot) het opgebouwde pensioenkapitaal geniet op pensioenleeftijd ook een gunstige eindbelasting. Profiteer nu van de fiscale voordelen Het is algemeen bekend dat het wettelijke pensioen van een zelfstandige bijzonder laag is. Vooruitziende zelfstandigen sparen daarom voor een aanvullend pensioen. Er zijn verschillende fiscaal aantrekkelijke formules. Vooral het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) biedt heel wat voordelen. Tom Debontridder en Petra Vandessel (melkvee houders) als melkveehouder moet je als ondernemer gaan denken. Ons streven is om zoveel mogelijk liters melk per arbeidskracht te produceren. Vergeet uw aanvullend pensioen niet Zelfstandigen hebben de keuze uit allerlei formules om hun lage wettelijke pensioen aan te vullen. Naast het VAPZ is er nog de Individuele Pensioentoezegging (IPT) voor zelfstandigen met vennootschap, het pensioensparen en het langetermijnsparen. Goed om weten: al die formules zijn perfect te combineren. En ze bieden allemaal een fiscaal voordeel. Bij het VAPZ kan dat voordeel zelfs oplopen tot 64% van de gestorte premie. Bespaar met het VAPZ Dankzij het belastingvoordeel en de vermindering van de sociale bijdragen betaalt u bij het KBC-Life Pension Plan VPAZ netto maar een derde van de gestorte premie, zegt Johan Blocquiaux, relatiebeheerder Land- en Tuinbouw KBC Bank Aarschot. De premie wordt beschouwd als een bedrijfslast en is dus volledig aftrekbaar van het belastbaar inkomen. Omdat op die manier ook uw bedrijfsinkomen lager is, zult u ook minder sociale lasten moeten betalen. In totaal kan dat een besparing op de gestorte premie opleveren tot 64%. Bovendien geniet het opgebouwde pensioenkapitaal op pensioenleeftijd nog een gunstige eindbelasting. Heeft u nog geen VAPZ? Neem dan zo vlug mogelijk contact op met uw relatiebeheerder om dit jaar nog te profiteren van het belastingvoordeel. Heeft u wel al een VAPZ? Vergeet dan niet de premie van dit jaar te storten. In 2011 bedraagt de maximale premie 2 852,89 euro voor een zelfstandige in hoofdberoep. Combineer Een zelfstandige kan een KBC-Life Pension Plan VPAZ hebben en tegelijk ook profite- ren van de fiscale voordelen van het pensioensparen en langetermijnsparen. Johan Blocquiaux: Combineren is inderdaad geen probleem, maar ook voor die andere formules zijn er maximale spaarbedragen. Voor het pensioensparen en langetermijnsparen is dat in 2011 respectievelijk 880 en euro. Zelfstandigen die een vennootschap hebben, kunnen daar zelfs nog een Individuele Pensioentoezegging aan toevoegen. In dat geval is het de vennootschap die de premie betaalt en dus ook het fiscale voordeel geniet. Let wel, in dat geval geldt wel de 80%-regel die stelt dat het aanvullende pensioen en het wettelijke pensioen samen niet hoger mogen zijn dan 80% van de laatste brutobezoldiging. Uw relatiebeheerder vertelt u er graag meer over. Hoe dan ook, wie alle formules combineert, zal beslist kunnen rekenen op een zeer aantrekkelijk extra pensioenkapitaal. met vennootschap zonder vennootschap Leeftijd waarop gestart wordt met sparen Begin vroeg Met pensioensparen begint u het best zo vroeg mogelijk. Enkele voorbeelden bewijzen dat meteen: Een bestuurder van een vennootschap die op 35 jaar begint te sparen met een totale premie van euro per jaar (2 000 euro voor het VAPZ, euro voor de IPT, 880 euro voor pensioensparen en euro voor langetermijnsparen) heeft op 65-jarige leeftijd een pensioenkapitaal van euro opgebouwd. Het belastingvoordeel voor al die premies bedraagt dit jaar alleen reeds euro. Een zelfstandige zonder vennootschap die begint op 45 jaar en jaarlijks in totaal euro premies betaalt (2 000 euro voor het VAPZ, 880 euro voor pensioensparen en euro voor langetermijnsparen), ontvangt euro wanneer hij 65 is. Het belastingvoordeel dit jaar is in dat geval euro. VAPZ 1 IPT 2 PS 3 LTS 4 Totaal Premie per jaar: Premie per jaar: Premie per jaar: 880 Premie per jaar: Belastingvoordeel dit jaar / / / / Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen - 2 Individuele Pensioentoezegging 3 Pensioensparen - 4 Langetermijnsparen Koemest wordt energie 80% energiebehoefte wordt ingevuld Tom Debontridder en Petra Vandessel uit Hove zijn buitenbeentjes in de melkveehouderij. Als niet-landbouwerszoon koos Tom toch voor een carrière in de agrarische sector. Vandaag runnen zij een modern bedrijf met 220 koeien die door 4 robots worden gemolken. Omdat energie op het bedrijf een groeiende kostenpost is, zochten Tom en Petra naar een systeem om de energiefactuur drastisch terug te dringen. Na de eerste ervaringen met een proefinstallatie willen zij straks hun factuur met 80% drukken. Noem het gewoon een ziekte, zegt Tom Debontridder over zijn keuze voor de melkveehouderij. Vader was dierenarts, maar ik wilde met beide voeten in de landbouw staan. Boeren was altijd mijn passie en ik voel me daar ook vandaag nog altijd goed bij, weet Tom. Zij startten met de fok en afmesting van Belgisch Wit-Blauw vleesvee, maar sloegen negen jaar geleden andere wegen in. Dat Tom en Petra uiteindelijk kozen voor de melkveehouderij, had alles te maken met het feit dat de zuivelsector toen nog een beschermde tak was. Maar van de beschermde sector zullen we de komende jaren evolueren naar een vrijemarktsituatie. Als straks de melkquota wegvallen, blijft van het beschermd statuut niets meer over. Maar ook dat nadeel heeft een voordeel. Als melkveehouder moet je door de gewijzigde situatie als ondernemer gaan denken. Ons streven is om zoveel mogelijk liters melk per arbeidskracht te produceren. Als ondernemers gaan we vervolgens aan kostenbeheer denken. De energiefactuur komt dan automatisch in beeld. Wij zochten en vonden uiteindelijk een oplossing, vertelt de jonge landbouwer. Restenergie uit koemest Een goed jaar geleden kwam Tom Debontridder in contact met burgerlijk ingenieur Philippe Jans uit Emblem. Die vroeg Tom of hij er iets voor voelde om een door hem bedacht systeem uit te testen. Tom vertelt: Het ging om een vergister die de restenergie uit koemest haalt; een grondstof die hier royaal ter beschikking is. In tegenstelling tot andere mestcentrales werkt het systeem op een zeer eenvoudige manier en vergt het ook geen extra arbeid. Dat was voor mij een vereiste. Een systeem dat veel onderhoud en arbeid vergt, komt voor mij niet in aanmerking. Een jaar lang werd hier een vergister op proef geplaatst. Hij werd gevoed met 5 tot 6 kubieke meter mest per dag, wat goed is voor een productie van tot kilowattuur per jaar. Vandaag is de installatie uitgebreid naar twee motoren. Leasingformule De installatie van Philippe Jans (Biolectric NV) heeft bij Tom en Petra ongeveer een jaar op proef gedraaid. De periode werd gebruikt om ervaring op te doen en om de kinderziektes uit het systeem te halen. Sinds eind oktober draait de definitieve installatie. Wij kozen voor een leasingformule met een duur van tien jaar. Die oplossing geeft me de zekerheid dat de fabrikant ons de volgende tien jaar de nodige technische bijstand biedt. Die oplossing kreeg ook groen licht bij KBC als investeringsdossier. Op basis van onze ervaringen tijdens het proefjaar, gaat onze energieprijs zakken van 0,16 /kwh naar 0,06 /kwh. Dat is een reductie van 60 tot 70%. Bovendien willen wij via de vergister voor maar liefst 80% voorzien in onze energiebehoefte. Aan het net wordt niets geleverd. Op ons melkveebedrijf hebben we een vrijwel constante hoeveelheid energie nodig; de installatie is berekend op ons verbruik. Naast stroom produceren we dagelijks voldoende warm water (75 C) voor ons bedrijf. 8 OOGST & OPBRENGST November

6 Evenement verzekeringen Koen Symons (diensthoofd bij het Innovatiesteunpunt) meedoen is heel eenvoudig. U hoeft geen technisch plan te tekenen of een marketingcampagne uit te werken. Stefaan Fonteyne (KBC-verzekeringskantoor Fonteyne BVBA) de nieuwe verzekering Productieverlies vergoedt ook het financiële verlies dat het gevolg is van de schade. Gezocht: vernieuwende ideeën Aantrekkelijke geldprijs én advies voor winnaars Op 6 december 2011 start het Innovatiesteunpunt z n achtste innovatiecampagne. Het steunpunt is een initiatief van de Boerenbond in partnership met Cera. Met de campagne wil het een tiental innovatieve ideeën uit de land- en tuinbouwsector belonen. Loopt u al lang te broeden op een origineel idee dat een flinke meerwaarde kan betekenen voor uw bedrijf? Doe dan zeker mee aan de volgende innovatiecampagne van het Innovatiesteunpunt. U kunt er niet alleen een aantrekkelijke geldprijs mee winnen, maar u krijgt ook advies om uw idee verder te ontwikkelen. Meedoen is bovendien heel eenvoudig. U hoeft geen technisch plan te tekenen of een marketingcampagne uit te werken. Koen Symons, diensthoofd bij het Innovatiesteunpunt: Wie een idee indient, krijgt een consulent van ons op bezoek die helpt een correct en compleet dossier samen te stellen. Elk idee is welkom. Toch zijn er enkele voorwaarden. Het moet een echt vernieuwend idee zijn en het project mag nog niet zijn gerealiseerd. Ten slotte moet het idee te maken hebben met milieutechnolo- Idee? Heeft u zelf een idee i.v.m. duurzame energie? Aarzel dan niet om contact op te nemen met het Innovatiesteunpunt, PC Fruit of KBC. gie, nieuwe producten, nieuwe diensten of bedrijfsvoering of sociale innovatie. Ook PC Fruit ondersteunt duurzame oplossingen PC Fruit, het Proefcentrum van de Fruitteelt, doet onder meer toegepast wetenschappelijk onderzoek om duurzame oplossingen te ontwikkelen voor problemen waarmee fruittelers worden geconfronteerd. Iedereen die in de fruitsector actief is, kan een beroep doen op de kennis die de instelling heeft opgebouwd. Wij werken op een andere manier dan het Innovatiesteunpunt, Prijs van euro Uit de ingezonden ideeën vorig jaar 110! selecteert de jury een tiental winnaars. Zij ontvangen een geldprijs van euro en een adviescheque van 500 euro. Ilse Geyskens, coördinator van de cel milieutechnische innovatie: De winnaars worden door onze adviseurs begeleid tijdens de verdere uitwerking van hun idee. Wij stellen innovatieconsulenten ter beschikking die ervaring hebben met efficiënte energietechnologieën, waterbesparingsen zuiveringstechnologieën, valorisatie van biomassastromen, automatisering, afzetstrategieën, marketing, productontwikkeling, Winnende projecten worden zowel economisch als technisch begeleid. Indien nodig brengen we deze projecten eveneens in contact met geschikte onderzoekspartners. Winnende voorbeelden Drie bioboeren kwamen op het idee om samen sterrenrestaurants te voorzien van speciale groenten. De Local Food Express is een uniek samenwerkingsverband van boeren en restauranthouders. Meer voorbeelden vindt u op Editie 2012 van de innovatiecampagne gaat van start op 6 december 2011 en loopt tot 29 februari zegt Nico Hendrickx van PC Fruit. Eigenlijk staan we permanent in contact met de fruittelers via onze adviesafdeling. Als een teler een origineel idee heeft, dan komt de onderzoeksafdeling dat te weten via die adviseurs. Samen met de teler kunnen we dat idee dan verder uitwerken. De onderzoeksdomeinen van de instelling en de contactgegevens vindt u op Snelle doorstart na schade Nieuwe verzekering voorkomt inkomensverlies De KBC-Patrimoniumpolis is een uitgebreide brandverzekering waarin al uw gebouwen en dieren zijn opgenomen. De nieuwe verzekering Productieverlies breidt die dekking verder uit voor enkele grote deelsectoren van de land- en tuinbouw. Over de voordelen van de KBC-Patrimoniumpolis hoeft Stefaan Fonteyne van KBCverzekeringskantoor Fonteyne BVBA niet lang na te denken. De polis is zonder meer één van de allerbeste op de markt. Het is een brandverzekering waarin alle gebouwen, materieel, koopwaar, dieren en gewassen zijn opgenomen en die ook enkele uitgebreide en unieke waarborgen heeft. Ik denk daarbij aan de zeer ruime vandalismedekking, de stormdekking voor alle landbouwconstructies en de automatische verzekering van landbouwproducten en dieren tijdens het transport en op het veld. Verlies vergoed Nu is er dus ook nog de verzekering Productieverlies die de al ruime dekking van de KBC- Patrimoniumpolis nog verder uitbreidt. De nieuwe verzekering vergoedt ook het financiële verlies dat het gevolg is van de schade. Stefaan Fonteyne: Wanneer een koe wordt doodgebliksemd in de wei, vergoedt de KBC-Patrimoniumpolis de waarde van de koe. De nieuwe verzekering Productieverlies gaat er vanuit dat het acht weken duurt voor een andere koe weer in productie is. Daarom worden ook de gederfde inkomsten gedurende die periode vergoed. Een ander voorbeeld. Een tuinbouwer wil sla aanplanten, maar zijn serre leidt zware stormschade. Schade aan de planten is er niet, want die zijn er nog niet. Maar de verzekering Productieverlies zal hem toch vergoeden: hij leidt immers inkomensverlies omdat hij niet op tijd kan beginnen met de nieuwe aanplant. Oplossing Een gelijkaardige dekking bestond natuurlijk al. Ook binnen de KBC-Patrimoniumpolis kon men zich al indekken tegen financieel verlies na een schadegeval. Maar in de land- en tuinbouw is het soms heel moeilijk om de toekomstige omzet en dus ook de financiële gevolgen van een schadegeval te bepalen. De nieuwe verzekering Productieverlies, bestemd voor de deelsectoren melkvee, varkens, kippen en teelt onder glas, heeft daar een zeer eenvoudige oplossing voor gevonden. U deelt gewoon het aantal vergunde dierplaatsen mee. Op basis daarvan wordt de omzet en ook de premie berekend. Ook meerkosten vergoed Samengevat kunnen we zeggen dat de nieuwe verzekering Productieverlies ervoor zorgt dat uw bedrijf snel kan doorstarten, alsof de ramp nooit heeft plaatsgevonden, besluit Stefaan Fonteyne. De dekking is zeer ruim; het tarief is voordeliger en de premie wordt op een heel eenvoudige manier berekend. Maar er is meer. Een landbouwer waarvan de stal door brand wordt vernield, krijgt met een gewone brandverzekering de waarde van dat gebouw vergoed. Vandaag is dat echter niet meer voldoende. De overheid kan de landbouwer immers verplichten om zijn varkensof pluimveestal weer op te bouwen volgens strengere milieuvoorschriften. En dat maakt de heropbouw aanzienlijk duurder. Dankzij de verzekering Productieverlies zijn voortaan ook de meerkosten van een heropbouw volgens de nieuwe, strengere normen mee verzekerd. Meer info? of contacteer uw KBC-verzekeringsagent. 10 OOGST & OPBRENGST November

7 dossier Gregory Henin (fiscaal adviseur bij de studiedienst van SBB Accountants & Adviseurs) Wanneer een installatie niet aan alle regels beantwoordt, kunnen bepaalde fiscale voordelen worden verworpen. Een degelijk advies vooraf kan dat vermijden. Groene investeringen en de fiscus Complexe wetgeving vraagt om gespecialiseerd advies Kiezen voor alternatieve energiebronnen op uw bedrijf is goed voor het milieu én voor uw portemonnee. Maar een milieuvriendelijke investering heeft ook fiscale gevolgen. Gregory Henin, fiscaal adviseur bij de studiedienst van SBB Accountants & Adviseurs, raadt landbouwers en tuinders aan zich grondig te laten adviseren. Waarom is advies hier zo belangrijk? Omdat wij in de praktijk steeds weer ervaren dat het een heel complexe materie is. Vaak gebeurt het dat landbouwers en tuinders het advies volgen van aannemers die zonnepanelen plaatsen. Maar dat zijn natuurlijk geen fiscale specialisten. Bovendien denken zij vanuit een commerciële logica. Het probleem is dan ook dat zij dikwijls voor de eenvoudigste weg kiezen. Die is dan misschien goedkoper, maar kan wel fiscale risico s inhouden. Daarom raad ik iedereen aan om altijd advies in te winnen bij verschillende adviseurs en niet over één nacht ijs te gaan. Wat bedoelt u met de eenvoudigste weg? De meeste problemen ontstaan wanneer landbouwers en tuinders een zonne-installatie bouwen voor hun bedrijf en daar ook hun privé-woning op aansluiten. We spreken dan over een gemengde installatie. In zo n installatie moet alles duidelijk worden gescheiden door middel van een aantal groenestroommeters en opsplitsingen. Dat vraagt natuurlijk meer werk voor de aannemer. Laat u vooraf zeer goed adviseren wanneer u voor zo n gemengde installatie kiest. Immers: wanneer de installatie niet aan alle regels beantwoordt, kunnen bepaalde fiscale voordelen door de administratie worden verworpen. Een degelijk advies vooraf kan dat vermijden. Welke fiscale voordelen zijn verbonden aan zo n investering? Particulieren die zonnepanelen installeren, genieten een belastingvermindering. Ze kunnen 40% van het factuurbedrag van de installatie aftrekken van hun belastingen. Let wel: er is een maximumbedrag dat in rekening kan worden gebracht. Voor het aangiftejaar 2012 is dat euro. Voor bedrijfsgebouwen geldt die belastingvermindering niet. Maar voor bedrijven zijn er andere fiscale optimalisatiemogelijkheden. Hoe moeten bedrijven die investeringen en opbrengsten fiscaal aangeven? Dat hangt af van bedrijf tot bedrijf. De fiscale wet zegt dat een forfaitaire belastingplichtige in principe de verhoogde investeringsaftrek niet kan genieten als de investering in het forfait zit en hij investeringssteun krijgt van de overheid. Zit de investering niet in het forfait? Dan kan dat in principe wél en zijn de afschrijvingen van de investeringen fiscaal aftrekbaar door een aparte winstberekening te maken naast de forfaitaire winstberekening. Wie belast wordt op basis van de werkelijke winst, kan in principe steeds én de investeringsaftrek én de afschrijvingskosten fiscaal in mindering brengen. Wie in een bepaald jaar geen winst maakt en de verhoogde investeringsaftrek dus niet kan aftrekken, kan die aftrek overdragen naar het volgende jaar. Is er ook nog een speciale BTWregeling? Ja, en hier is het wel even oppassen. Landbouwers die een forfaitaire BTW-regeling genieten en dus geen BTW-aangifte indienen, moeten dat wél doen als hun jaaromzet van groenestroomcertificaten hoger is dan euro. In dat geval worden ze dus BTWplichtig voor heel het bedrijf. Wat als men windmolens op landbouwgrond wil plaatsen? Grote energieleveranciers nemen inderdaad regelmatig contact op met grond- eigenaars. Ze vragen of ze, tegen een huurprijs, windmolens op hun gronden mogen bouwen. Fiscaaltechnisch wordt dat meestal geregeld via een opstalovereenkomst. Die houdt in dat de investering wordt gedaan door de energieleverancier die dus eigenaar blijft van de windmolen en daar ook de groenestroomcertificaten voor opstrijkt. De eigenaar van de grond krijgt dan een opstalvergoeding. De vraag is natuurlijk hoe die vergoeding belast zal worden. Als een beroepsinkomen, een onroerend inkomen of een divers inkomen? Op die vraag zal de fiscus altijd antwoorden dat alle fiscale regels van toepassing zijn. Blijft de vraag of u het aangeeft als beroepsinkomen of onroerend inkomen. De belastingdruk op beide is dezelfde, maar op een beroepsinkomen betaalt u sociale bijdragen u moet er ook meer voorafbetalingen voor doen. Wat zou u adviseren? Opnieuw hangt het af van bedrijf tot bedrijf. Ik stel wel vast dat vele mensen zich te snel op de vergoeding concentreren. Het contract dat ze voorgelegd krijgen, is bijna altijd te nemen of te laten. Er is meestal Doordachte aanpak noodzakelijk weinig ruimte tot onderhandelen. Toch stellen ze het best ook enkele pertinente vragen. Zal het onderhoud aan de molen uw beroepsactiviteiten niet storen? Wat gebeurt er met de windmolen als de installateur failliet gaat? Wie komt hem dan weghalen? Wat gebeurt als er de grondeigenaar het contract tekent en de installateur zijn vergunning voor het bouwen van de windmolen niet krijgt? Kortom: er zijn heel wat aspecten, buiten puur financiële punten, die een goed advies noodzakelijk maken. Ook Bart Verstrynge, adviseur Land- en Tuinbouw bij KBC, wijst op de noodzaak van een doordachte aanpak: Investeren in groene energie heeft heel wat facetten die je goed moet bekijken en die vaak onderling verbonden zijn. Denk hierbij o.a. aan de bedrijfsstructuur, fiscaliteit en VLIF-steun. Doe ik de groene investering met mijn huidige bedrijf of richt ik een afzonderlijke vennootschap op? Kom ik in aanmerking voor VLIF-steun? Wat zijn de fiscale gevolgen? Voor de meeste groene investeringen in land- en tuinbouw is inderdaad VLIFinvesteringssteun mogelijk. Maar dan moet de investering wel aan een hele reeks voorwaarden voldoen en moet de aanvraag correct gebeuren. Dankzij onze jarenlange ervaring en een team van specialisten, kunnen wij hierbij adviseren en helpen. Daarom is het essentieel om uw KBC-relatiebeheerder reeds in een vroeg stadium bij de plannen te betrekken, het liefst in overleg met de boekhouder en de adviseur. 12 OOGST & OPBRENGST November

8 MAART 2011 NR. 37 INFORMATIE VOOR LAND- EN TUINBOUWBEDRIJVEN LEES OOGST&OPBRENGST NU OOK DIGITAAL OP Project leven met KBC Actuele vraag Steunmaatregelen blijven gunstig fiscaal regime genieten Groter draagvlak voor duurzaamheid Actie! Directeur Helga Van der Veken legt uit: ARGUS wil via projecten en informatie het draagvlak vergroten voor natuur, milieu en duurzame ontwikkeling. Wij willen mensen aanzetten tot concrete actie. We werden in 1970 opgericht als de Stichting Leefmilieu en zijn in 2002 ARGUS geworden, het milieupunt van KBC en Cera. KBC en Cera stellen weliswaar middelen ter beschikking voor onze werking, maar wij zijn een onafhankelijke vzw. Land- en tuinbouw Helga Van der Veken: In de eerste plaats richten we ons op jongeren en op het bredere publiek. We geven geen rechtstreeks advies aan ondernemingen of aan een sector. Maar we werken wel samen met doelgroepen zoals de land- en tuinbouw door specifieke informatie te verstrekken of door deelprojecten te organiseren. Ook in onze lezingen en debatten komen soms thema s aan bod die specifiek zijn voor de land- en tuinbouw. We nodigen dan mensen van de sector uit om in debat te gaan of de lezingen te stofferen. In één van de projecten waar we nu mee bezig zijn, onderzoeken we hoe het afval uit een productieproces kan worden (her)gebruikt zodat het Helga Van der Veken (Directeur argus) typisch voor onze aanpak is dat we altijd bruggen proberen te leggen en op een constructieve toon willen communiceren. ARGUS is het milieupunt van KBC en Cera ARGUS is een onafhankelijke instelling die door informatie en inspiratie een duurzame milieuvriendelijke samenleving een stapje dichterbij wil brengen. Ze doet dat onder meer door debatten, lezingen en allerlei sensibiliserende projecten. De instelling wordt gesteund door KBC en Cera. opnieuw een economische waarde krijgt en tegelijk ook minder milieubelastend is. Dat project loopt in samenwerking met het Innovatiesteunpunt voor land- en tuinbouw van de Boerenbond. Biodiversiteit Ook biodiversiteit is één van de aandachtspunten bij ARGUS. Helga Vanderveken: Volgend najaar starten we een actie rond de ARGUS-vlinderstruik, een hybride die door het Instituut voor Landbouwen Visserijonderzoek werd ontwikkeld en die niet invasief is. De tiende verjaardag van ARGUS gaan we actief vieren. Daarom bieden we een witte en een paarse buddleja aan in de verkooppunten van Aveve. Daarnaast hebben we ook onze jaarlijks terugkerende projecten zoals de fotowedstrijd rond een twaalftal thema s (landelijk leven, natuur in tuin en stad...), wandelzoektochten in de stad en fietszoektochten in landelijke gebieden. Met de fotowedstrijd zijn overigens voor maar liefst euro aan geldprijzen te winnen. Bruggen bouwen ARGUS doet heel wat inspanningen om informatie aan te bieden via de website en via lezingen en debatten. Er gaan ook veel middelen naar de sensibiliserende projecten voor het bredere publiek. Helga Van der Veken: Daarbij zijn wij nooit belerend of aanvallend. Typisch voor onze aanpak is dat we altijd bruggen proberen te bouwen en steeds op een constructieve manier willen communiceren. We zijn geen actievoerders maar willen veeleer verder bouwen op de dingen die ons binden en op die manier werken aan een duurzame en milieuvriendelijke leefomgeving. info Op vindt u informatie over onze eigen projecten. De website bevat ook een brede waaier aan onderwerpen die verband houden met milieu en duurzaamheid in de meest brede zin. In het kenniscentrum leest u artikelen over onder andere biomassa, brandstofcellen, biologische landbouw in Vlaanderen, GGO s en het zogenaamde chemical leasing dat de toepassing van chemische stoffen wil optimaliseren. Fiscale gunstregeling verlengd Recent heeft het parlement beslist om de fiscale vrijstelling van premies aan landbouwers en tuinders te verlengen tot Dat houdt onder meer in dat de VLIF-subsidies in de personenbelasting volledig vrijgesteld blijven van belastingen. In de vennootschapsbelasting geldt een verlaagd tarief. Europa kent de land- en tuinbouwsector allerlei subsidies toe. Die subsidies worden uitbetaald via het Vlaamse Gewest. Iedereen die een landbouwactiviteit (behalve bosbouw) uitoefent, in hoofd- of bijberoep, komt voor die subsidies in aanmerking. De bekendste zijn de steunpremies van het VLIF (Vlaams LandbouwInvesteringfonds), toegekend als vestigingssteun voor beginnende land- en tuinbouwers of als investeringssteun voor bestaande bedrijven. De investeringssteun is meestal gekoppeld aan een krediet bij een bank. Noodzakelijk is dat echter niet. Ook wanneer u de investeringen zelf financiert komt u in aanmerking voor VLIF-steun. Voor investeringen die worden gefinancierd met eigen middelen wordt de steun altijd verleend onder de vorm van een kapitaalpremie. Beslist u om een krediet te Oogst Opbrengst NOVEMBER 2010 NR. 36 INFORMATIE VOOR LAND- EN TUINBOUWBEDRIJVEN OOGST&OPBRENGST IS NU OOK DIGITAAL VERKRIJGBAAR OP ACHTER DE SCHERMEN LUC CORSTJENS (MELKVEEBEDRIJF CORSTJENS-VANAKEN) Ons bedrijf is ons leven DOSSIER SUZY VAN GANSBEKE EN TOM VAN DEN BOGAERT (AFDELING DUURZAME ONTWIKKELING) De kinderziektes behoren tot het verleden; het systeem is volwassen geworden WIN tickets voor Vlaanderens Kerstjumping Oogst of de Wereldbekerwedstrijd Veldrijden Opbrengst ACHTER DE SCHERMEN KAAT BAERTSOEN (ZAP INTERNATIONAL TRADE) Sierteelt goes international DOSSIER ANNELEEN VOLCKAERT (PROEFCENTRUM KRUISHOUTEM) GPS helpt landbouwers efficiënter te boeren Oogst Opbrengst JUNI 2011 NR. 38 INFORMATIE VOOR LAND- EN TUINBOUWBEDRIJVEN LEES OOGST&OPBRENGST NU OOK DIGITAAL OP ACHTER DE SCHERMEN PETER LEEMANS EN HILD JANSSEN ( T IJSKLOMPKE) Perfect gelukkig met de combinatie van melkvee en roomijs DOSSIER VISSERIJSECTOR BEZIG AAN OPMARS Interview met de Schoonste Boerin van Vlaanderen Kleine sector met sterke overlevingsdrang en grote solidariteit nemen, dan krijgt de steun de vorm van een rentesubsidie aangevuld met een kapitaalpremie. Interessant is dat die subsidies nog tot en met 2012 niet belast zullen worden in de personenbelasting. In de personenbelasting Normaal worden alle VLIF-premies aan landbouwers en tuinders belast tegen 16,5%. Naar aanleiding van de verschillende crisissen in de sector besliste de overheid in 2009 die belasting tijdelijk op te heffen. Anders gezegd: de toegekende premies moesten niet meer bij de belastbare winst worden gevoegd en waren dus vrijgesteld van belastingen. In eerste instantie gold de maatregel voor drie jaar (voor premies betaald in 2008, 2009 en 2010). Maar omwille van de grote droogte in het voorjaar van 2011 besliste het parlement om deze fiscale gunstmaatregel te verlengen voor premies uitbetaald in 2011 en Een tweede fiscale gunstmaatregel, op nieuw in de personenbelasting, is de verlenging van de verlaging van de aanslagvoet van 16,5% naar 12% voor de zoogkoeienpremies en de bedrijfstoeslagrechten (MTRrechten 1 ). Let wel: die maatregelen gelden enkel voor de personenbelasting en voor subsidies die betaald zijn in de periode Voor vennootschappen is er een andere regeling. Heeft u nog specifieke vragen? Neem dan contact op met uw KBC-relatiebeheerder of uw KBC- verzekeringsagent. Suggestie hoekje U kunt vanaf nu zelf mee bepalen wat er in Oogst & Opbrengst verschijnt. Is er een onderwerp waarover u graag meer zou lezen? Hebt u vragen die andere lezers ook kunnen interesseren? Laat het ons weten! Schrijf ons een briefje of een waarin u kort uw voorstel beschrijft en stuur het naar: - KBC Global Services nv Dienst CSP Brusselsesteenweg Leuven - Wij kijken uit naar uw interesses! Voor vennootschappen In tegenstelling tot de personenbelasting kent de vennootschapsbelasting geen afzonderlijk tarief voor subsidies. Normaal zijn ze dus aan het globale tarief van 33,99% onderworpen. Maar ook hier zijn er, om dezelfde redenen als bij de personenbelasting, tijdelijke uitzonderingen. In het kader van de steun aan de landbouw worden alle subsidies nog tot en met 2012 belast tegen het tarief van 5%. En er zijn nog verschillen met de personenbelasting. Voor de zoogkoeienpremies en bedrijfstoeslagrechten gelden er in de vennootschapsbelasting géén uitzonderingen. Daarnaast geldt de gunstmaatregel voor subsidies die in de betreffende periode zijn toegekend, terwijl dit in de personenbelasting geldt voor de subsidies die in die periode effectief zijn uitbetaald. Uiteraard komen niet alle investeringen voor steunmaatregelen (en dus voor dit belastingvoordeel) in aanmerking. Voor vragen daarover neemt u het best contact op met uw relatiebeheerder. 1 Vanaf 1 januari 2005 startte in Vlaanderen de hervorming van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid, Mid Term Review (MTR) genoemd. 14 OOGST & OPBRENGST November

9 Een duurzaam idee gaat langer mee. Kiezen voor duurzame energie? Dat is ondertussen geen vraag meer, maar een goede gewoonte. Bij KBC is dat niet anders. We staan op elk moment klaar om u te helpen met uw plannen voor de productie van hernieuwbare energie en rationeel energiegebruik. Met het interessante KBC-Ecokrediet, bijvoorbeeld. Maar bij ons krijgt u ook professioneel advies op maat en hulp bij het aanvragen van VLIF-steun. Elk idee verdient immers de beste ondersteuning. Want een duurzaam idee gaat langer mee. Kom daarom gerust eens praten met uw relatiebeheerder Land- en Tuinbouw of uw verzekeringsagent. We helpen u graag verder. In uw taal. En met de nodige energie. PS: Kom eens langs op onze stand op Agribex (Brussels Expo, Hal 5). We vertellen u daar graag meer over de mogelijkheden van duurzame energie. KBC. Wij spreken uw taal.

KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen.

KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen. KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen. U weet het zelf maar al te goed: als zelfstandige krijgt u een erg beperkt wettelijk pensioen.

Nadere informatie

KBC-Verzekering Productieverlies

KBC-Verzekering Productieverlies KBC-Verzekering Productieverlies De KBC-Patrimoniumpolis, de brandverzekering van KBC, is het beste product op de markt en verzekert al uw gebouwen, constructies, materieel, koopwaar, dieren en gewassen.

Nadere informatie

Pension Invest Plan. Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Maak vandaag al werk van een goed pensioen

Pension Invest Plan. Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Maak vandaag al werk van een goed pensioen Pension Invest Plan Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen Maak vandaag al werk van een goed pensioen Een beter pensioen Leg nu de fundamenten voor een goed inkomen bij pensioen Met één jaarlijkse

Nadere informatie

Hoge energieprijzen! Wat nu? Lier 26 september 2006 Luc Van den Bergh Adviseur land- en tuinbouw KBC Bank

Hoge energieprijzen! Wat nu? Lier 26 september 2006 Luc Van den Bergh Adviseur land- en tuinbouw KBC Bank Hoge energieprijzen! Wat nu? Lier 26 september 2006 Luc Van den Bergh Adviseur land- en tuinbouw KBC Bank Energiekosten op een melkveebedrijf : elektriciteit Energiekost per 100 l melk 0,86 euro/100 l

Nadere informatie

Pension Invest Plan. Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Maak vandaag werk van een goed pensioen

Pension Invest Plan. Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Maak vandaag werk van een goed pensioen Pension Invest Plan Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen Maak vandaag werk van een goed pensioen Pension Invest Plan - VAPZ Uw pensioenplanning snel geregeld. Met één jaarlijkse inspanning regelt

Nadere informatie

VIVIUM Gewaarborgd Inkomen

VIVIUM Gewaarborgd Inkomen VIVIUM Gewaarborgd Inkomen Uw inkomen verzekerd, wat er ook gebeurt Gegarandeerd inkomen bij ziekte of ongeval Tot 80% van uw huidig loon U kiest de waarborgen Weet u hoeveel u van de sociale zekerheid

Nadere informatie

Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007

Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007 Werkgroep Landbouw (2 e deel: glastuinbouw) 20 september 2007 Doelstelling: 75 % van het energiegebruik in de glastuinbouw op basis van aardgas en andere duurzame energiebronnen in 2012 Energie enquête

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

VIVIUM Langetermijnsparen

VIVIUM Langetermijnsparen VIVIUM Langetermijnsparen Sparen voor de toekomst met fiscale korting Gewaarborgd rendement Jaarlijkse winstdeelname Fiscaal voordeel Financiële zekerheid voor uw nabestaanden Moet u straks rondkomen met

Nadere informatie

Pensioensparen. Verzekeringsnemer. Uw jaarlijks maximale premies van 940 EUR, hetzij maandelijks 78.33 EURO. Premies

Pensioensparen. Verzekeringsnemer. Uw jaarlijks maximale premies van 940 EUR, hetzij maandelijks 78.33 EURO. Premies Pensioensparen Verzekeringsnemer Premies Basisrentevoet Fiscaliteit Begunstigde bij leven Begunstigde bij overlijden Minimum kapitaal overlijden U Uw jaarlijks maximale premies van 940 EUR, hetzij maandelijks

Nadere informatie

ik zorg voor mijn patiënten stars for life RIZIV zorgt voor mijn pensioen en inkomensbescherming

ik zorg voor mijn patiënten stars for life RIZIV zorgt voor mijn pensioen en inkomensbescherming zorgverleners ik zorg voor mijn patiënten stars for life RIZIV zorgt voor mijn pensioen en inkomensbescherming stars for life RIZIV het pensioenplan u zorgt voor uw patiënten, maar zorgt u ook voor uzelf?

Nadere informatie

VIVIUM Langetermijnsparen

VIVIUM Langetermijnsparen VIVIUM Langetermijnsparen Sparen voor de toekomst met fiscale korting Gewaarborgd rendement Jaarlijkse winstdeelname Fiscaal voordeel Financiële zekerheid voor uw nabestaanden Moet u straks rondkomen met

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Bent u zelfstandige met vennootschap? Gewaarborgd inkomen Kies voor financiële zekerheid, ook bij arbeidsongeschiktheid!

Bent u zelfstandige met vennootschap? Gewaarborgd inkomen Kies voor financiële zekerheid, ook bij arbeidsongeschiktheid! Bent u zelfstandige met vennootschap? Gewaarborgd inkomen Kies voor financiële zekerheid, ook bij arbeidsongeschiktheid! Niemand kan voorspellen hoe uw professionele toekomst er zal uitzien. Er zijn heel

Nadere informatie

FIRST Fiscaal. Combineer belastingvoordeel en hoog rendement

FIRST Fiscaal. Combineer belastingvoordeel en hoog rendement Combineer belastingvoordeel en hoog rendement Spaar en bespaar Bent u ook op zoek naar een fiscaal voordelige spaarformule? Wist u dat u elk jaar tot 1.990 euro kan sparen en tevens een belastingvermindering

Nadere informatie

De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen!

De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! RIZIV-contract Arts en tandarts De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! 2 RIZIV-contract voor artsen en tandartsen De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! Als geconventioneerde

Nadere informatie

Inhoudstafel. Deel I - Groepsverzekering of IPT. Voorwoord... 1. Inhoudstafel. 1. Schema... 5. 2. Algemeen... 6

Inhoudstafel. Deel I - Groepsverzekering of IPT. Voorwoord... 1. Inhoudstafel. 1. Schema... 5. 2. Algemeen... 6 Inhoudstafel Voorwoord.... 1 Deel I - Groepsverzekering of IPT 1. Schema.................................................... 5 2. Algemeen.................................................. 6 2.1. Waarom

Nadere informatie

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor.

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor. Uw KBC-verzekeringsagent, altijd een stapje voor. We nemen uw verzekeringen serieus. Bij KBC vinden we verzekeringen voor particulieren en ondernemers zó belangrijk dat we er een apart netwerk voor hebben

Nadere informatie

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst!

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! GROEPSVERZEKERING Brochure werknemer Pension@work Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! 2 Gefeliciteerd! Uw werkgever biedt u de groepsverzekering Pension@work aan. Daarmee bouwt hij voor u

Nadere informatie

Mijn bedrijf en mijn energie

Mijn bedrijf en mijn energie Mijn bedrijf en mijn energie Staden, zondag 30 november 2014 arch. Luc Dedeyne energieconsulent Bouwunie Subsidies voor bedrijven Bedrijven kunnen genieten van financiële ondersteuning indien zij investeren

Nadere informatie

Vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen GEWONE VAPZ

Vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen GEWONE VAPZ informeert: Vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen GEWONE VAPZ FINANCIËLE INFOFICHE LEVENSVERZEKERING VOOR TAK 2 Vandaag minder belastingen en sociale bijdragen, later een ruim aanvullend pensioen

Nadere informatie

VIVIUM Omzetverzekering

VIVIUM Omzetverzekering VIVIUM Omzetverzekering Uw zaak blijft zijn omzet halen, ook als u buiten strijd bent Maandelijkse uitkering tijdens arbeidsongeschiktheid Tot 60% van uw omzet gegarandeerd Mogelijkheid tot integrale uitbetaling

Nadere informatie

CertiFlex: drie veilige en slimme spaarformules.

CertiFlex: drie veilige en slimme spaarformules. CertiFlex: drie veilige en slimme spaarformules. Uw Ethias-adviseur helpt u de formule te kiezen die het best bij u past. CERTIFLEX-8 CERTIFLEX PENSIOEN CERTIFLEX FISCAAL Integrale gvk Verzekeraar Ethias

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK)

Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK) Alternatieve energieopwekking voor de glastuinbouw: Warmtekrachtkoppeling (WKK) 19 04 2007, KHK Geel 2007 04 19 Marc Moons 1 Innovatiesteunpunt\Energie Inspiratie: Prospectie Informeren: Energie-InfoDag

Nadere informatie

VIVIUM Non-Stop Plan. Verzeker het voortbestaan van uw zaak

VIVIUM Non-Stop Plan. Verzeker het voortbestaan van uw zaak VIVIUM Non-Stop Plan Verzeker het voortbestaan van uw zaak Maandelijkse uitkering tijdens arbeidsongeschiktheid Tot 80% van uw bedrijfskosten betaald door VIVIUM Hét redmiddel voor uw onderneming tijdens

Nadere informatie

RENT Life RENT Fix RENT Flex

RENT Life RENT Fix RENT Flex > > Ethias, verzekeren is ons vak Ethias Verzekering is een groepering van vier onderlinge verzekeringsverenigingen. Dankzij deze juridische structuur moeten wij geen aandeelhouders vergoeden. Ook al sluit

Nadere informatie

Individuele pensioentoezegging

Individuele pensioentoezegging Individuele pensioentoezegging Uw onderneming zorgt voor uw pensioen 2 Intro Pensioenvoorziening voor zelfstandige bedrijfsleiders Zelfstandige bedrijfsleiders hebben nood aan een specifieke pensioenvoorziening

Nadere informatie

ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen

ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen zelfstandigen ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen stars for life het pensioenplan wat doet u met uw vrije tijd? Als zelfstandige trekt u vast een wenkbrauw op wanneer iemand

Nadere informatie

Problematiek varkenshouderij

Problematiek varkenshouderij Problematiek varkenshouderij Vaststellingen Vertrouwensindex Landbouw 2011 van Landbouwkrediet Jozef De Laporte Kenniscenter Landbouw Landbouwkrediet Enquête Landbouwkrediet Berekening vertrouwensindex

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2014/4. Wat brengt het regeerakkoord?

Nieuwsbrief 2014/4. Wat brengt het regeerakkoord? Nieuwsbrief 2014/4 Wat brengt het regeerakkoord? Hierbij geef ik u een overzicht van de meest in het oog springende wijzigingen van de nieuwe regering. Let wel, sommige regelingen zijn nog niet definitief

Nadere informatie

TopPerformance Plan Beloon uw medewerkers optimaal door minder belastingen te betalen.

TopPerformance Plan Beloon uw medewerkers optimaal door minder belastingen te betalen. TopPerformance Plan Beloon uw medewerkers optimaal door minder belastingen te betalen. Voor elke bonus die u aan uw medewerkers geeft, betaalt u het drievoudige. Vindt u dat normaal? Om de groei en de

Nadere informatie

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen stuk ingediend op 1048 (2010-2011) Nr. 1 25 maart 2011 (2010-2011) Verzoekschrift over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen Verslag

Nadere informatie

op de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie

op de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie ingediend op 461 (2014-2015) Nr. 5 21 oktober 2015 (2015-2016) Amendementen op de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake

Nadere informatie

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer Steunmaatregelen voor energie- en milieu-investeringen 31 maart 2011 Katrien De Maeyer Ik wil besparen op mijn energiefactuur! Ik wil milieuvriendelijker produceren! Hoegaikditfinancieren? 1. Advies nodig

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2011 (aangifte 2012) Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2011 (aangifte 2012) Federale Overheidsdienst FINANCIEN Energiebesparende uitgaven Groene lening Inkomsten 2011 (aangifte 2012) L UNION FAIT LA FORCE - EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN Milieuvriendelijke belastingen De laatste jaren

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen stars for life praktische gids het pensioenplan

vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen stars for life praktische gids het pensioenplan vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen stars for life praktische gids het pensioenplan inhoud : 1. iedere zelfstandige zijn VAPZ 2. het gemiddeld wettelijk pensioen van een zelfstandige 3. het VAPZ

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Waarop moet u letten als u een groepsverzekering wilt aangaan?

Waarop moet u letten als u een groepsverzekering wilt aangaan? Inhoudstafel Deel 1. Waarop moet u letten als u een groepsverzekering wilt aangaan? 1. Waarom is een groepsverzekering interessant voor uzelf en voor uw vennootschap?... 1 1.1. Opbouw van een aanvullend

Nadere informatie

SwingRIZIV. Denk eraan om ook voor uzelf te zorgen.

SwingRIZIV. Denk eraan om ook voor uzelf te zorgen. SwingRIZIV Denk eraan om ook voor uzelf te zorgen. U bent geneesheer, tandarts, apotheker of kinesist en u geniet het RIZIV-statuut. Jaarlijks keert het RIZIV dus een bedrag uit voor de opbouw van een

Nadere informatie

Kan een VAPZE gecombineerd worden met een groepsverzekering?

Kan een VAPZE gecombineerd worden met een groepsverzekering? Kan een VAPZE gecombineerd worden met een groepsverzekering? Sedert enkele jaren hebben zelfstandigen de mogelijkheid om via hun sociaal verzekeringsfonds een aanvullend pensioen op te bouwen, het zogenaamde

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening

Energiebesparende uitgaven Groene lening JAAR 2013 (AANSLAGJAAR 2014): a. Belastingvermindering voor uitgaven = overdracht van het vorige jaar: Saldo vorig jaar: 190 Maximumbedrag van de vermindering is niet bereikt: 3 810 Geen saldo meer b.

Nadere informatie

Waarom kiest u voor Olasol?

Waarom kiest u voor Olasol? Waarom kiest u voor Olasol? Olasol is een jonge onderneming in een dynamische markt. Sinds 2010 zijn we actief en onderscheiden we ons door betrouwbaar advies, een transparante werkwijze en kwalitatief

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Uw aanvullend pensioen: méér dan de RIZIV-bijdragen. Efficiënt bouwen aan pensioenzekerheid. Zeker van elkaar.

Uw aanvullend pensioen: méér dan de RIZIV-bijdragen. Efficiënt bouwen aan pensioenzekerheid. Zeker van elkaar. Zeker van elkaar. Efficiënt bouwen aan pensioenzekerheid p.2 Inleiding: RIZIV als vangnet p.2 De troeven van VAPZ-RIZIV p.3 VAPZ met eigen middelen p.4 IPT? p.4 Plan op maat p.5 Besluit Uw aanvullend pensioen:

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis!

200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis! 200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis! Oude situatie zonder ECO200 Gas Elektra Wat is ECO200? ECO200 is een nieuw concept van AgriComfort, waarbij het koelen van de melk en het

Nadere informatie

ik bundel mijn verzekeringen en ik word extra beloond

ik bundel mijn verzekeringen en ik word extra beloond uw AXA bankagent of verzekeringsmakelaar ik bundel mijn verzekeringen en ik word extra beloond Raadpleeg uw AXA bankagent of verzekeringsmakelaar voor meer informatie over de voorwaarden van happy family

Nadere informatie

FIRST Pensioensparen. Spaar voor uw pensioen en betaal minder belastingen

FIRST Pensioensparen. Spaar voor uw pensioen en betaal minder belastingen FIRST Pensioensparen Spaar voor uw pensioen en betaal minder belastingen FIRST Pensioensparen Spaar vandaag met een flink fiscaal voordeel Uw pensioen is misschien nog niet voor nu meteen, maar het is

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt?

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? 1 Hoe begin ik eraan? 1 Besparen zonder geld uit te geven. 2 Besparen via zinvolle investeringen. 3 Investeren in alternatieve

Nadere informatie

RIZIV-contract Kinesitherapeut en apotheker. De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen!

RIZIV-contract Kinesitherapeut en apotheker. De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! RIZIV-contract Kinesitherapeut en apotheker De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! RIZIV-contract voor apothekers en kinesitherapeuten De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

FINANCIËLE INFOFICHE

FINANCIËLE INFOFICHE FINANCIËLE INFOFICHE RENT LIFE - RENT FIX - RENT TEMPO Ethias nv Uw verzekeringsagent 2517-707 07/15 OM MEER TE WETEN OVER DE RENTEFORMULES EN VOOR EEN GRATIS OFFERTE, INFORMEER U VANAF VANDAAG: > Bezoek

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2009 (aanslagjaar 2010) Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2009 (aanslagjaar 2010) Federale Overheidsdienst FINANCIEN Energiebesparende uitgaven Groene lening Inkomsten 2009 (aanslagjaar 2010) L UNION FAIT LA FORCE - EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN Milieuvriendelijke belastingen De laatste jaren

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

geotherm hybride systeem

geotherm hybride systeem geotherm hybride systeem Duurzaam comfort door slimme samenwerking 01-08 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Volop comfort Verwarmen, koelen én heerlijk warm water Met het geotherm hybride systeem

Nadere informatie

Het KBC-Voorafbetalingsplan voor professionele doeleinden

Het KBC-Voorafbetalingsplan voor professionele doeleinden Het KBC-Voorafbetalingsplan voor professionele doeleinden Met het KBC-Voorafbetalingsplan voor professionele doeleinden financiert u de voorafbetaling van uw belastingen zonder dat uw financieel evenwicht

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

FAQ belastingvermindering voor uitgaven voor de beveiliging van een woning tegen diefstal of brand

FAQ belastingvermindering voor uitgaven voor de beveiliging van een woning tegen diefstal of brand FAQ belastingvermindering voor uitgaven voor de beveiliging van een woning tegen diefstal of brand Wie kan aanspraak maken op deze belastingvermindering? Om aanspraak te maken op deze belastingvermindering

Nadere informatie

individuele pensioentoezegging stars for life praktische gids het pensioenplan

individuele pensioentoezegging stars for life praktische gids het pensioenplan individuele pensioentoezegging stars for life praktische gids het pensioenplan inhoud : 1. een must voor elke zelfstandige bedrijfsleider 2. wie kan een IPT afsluiten? 3. hoe werkt de individuele pensioentoezegging?

Nadere informatie

controle over je energiekosten by IZEN energy systems

controle over je energiekosten by IZEN energy systems h controle over je energiekosten by IZEN energy systems Wie zijn we? energy systems EcoHome is het totaalconcept van IZEN energy systems om bestaande woningen op een comfortabele manier energiezuiniger

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Documentatie. Varkenshouderij Actueel 2011

Documentatie. Varkenshouderij Actueel 2011 Documentatie De Vlaamse overheid - Dep. Landbouw en Visserij - Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling en het Praktijkcentrum Varkens organiseren de studienamiddagen: Varkenshouderij Actueel 2011 dinsdag

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

Fotovoltaïsche systeem PV-systeem. Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26

Fotovoltaïsche systeem PV-systeem. Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26 Fotovoltaïsche systeem PV-systeem Tine Deheegher Innovatiesteunpunt 016 28 61 26 PV-systeem: vermogen kwp (= kilowattpiek) Max. vermogen bij standaardomstandigheid Productie België: 1 kwp = 850 kwh/jaar

Nadere informatie

WKK in de glastuinbouw samen sterk. Mechelse Veiling 23 mei 2006

WKK in de glastuinbouw samen sterk. Mechelse Veiling 23 mei 2006 WKK in de glastuinbouw samen sterk Mechelse Veiling 23 mei 2006 WKK in de glastuinbouw Welkom R. Libotte - Fiburo WKK Ideaal voor glastuinbouw H.Marien - GlasReg Deutz-Concept Pauze WKK en milieu Voordelen:

Nadere informatie

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems Maak je woning energie onafhankelijk h by WIE ZIJN WE? energy systems Met 25 jaar ervaring is een pionier op het vlak van groene energie. We leveren en installeren verschillende hernieuwbare energieoplossingen

Nadere informatie

Wij geven je graag meer uitleg over de Individuele pensioentoezegging IPT - 050/40 65 68. info@incozina.be www.incozina.be

Wij geven je graag meer uitleg over de Individuele pensioentoezegging IPT - 050/40 65 68. info@incozina.be www.incozina.be Wij geven je graag meer uitleg over de Individuele pensioentoezegging IPT - 050/40 65 68 info@incozina.be www.incozina.be WELKOM info@incozina.be www.incozina.be startcentrum voor zelfstandigen sociaal

Nadere informatie

Duurzaam bouwen Even voorstellen

Duurzaam bouwen Even voorstellen Duurzaam bouwen Even voorstellen 1 Even voorstellen: CeDuBo Informatie- en coördinatiecentrum In oude badzaal van de mijn van Zolder Gebouw Eigendom WTCB 10 000 m² Mede-bewoners Virtueel bouwen 2 Missie

Nadere informatie

Intro: de pensioenspijlers

Intro: de pensioenspijlers Pensioenskapitaal opbouwen Dat zelfstandigen een laag pensioen genieten is alom bekend. We zijn dus in feite verplicht om zelf initiatief te nemen om onze oude dag te kunnen financieren. We onderscheiden

Nadere informatie

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE

WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE WARM WATER DUURZAME ENERGIE VERWARMING WARMTEPOMPEN. WINST VOOR U, EN VOOR ONZE AARDE ENERGIEBESPARENDE OPLOSSINGEN VOOR BIJ U THUIS STIEBEL ELTRON - SYSTEMEN VOOR EEN LAAG ENERGIEVERBRUIK In de nabije

Nadere informatie

Zelfstandigen, vrije beroepers en zelfstandige bedrijfsleiders. Koop of verbouw uw vastgoed dankzij uw aanvullend pensioen. Overal in Europa!

Zelfstandigen, vrije beroepers en zelfstandige bedrijfsleiders. Koop of verbouw uw vastgoed dankzij uw aanvullend pensioen. Overal in Europa! Zelfstandigen, vrije beroepers en zelfstandige bedrijfsleiders. Koop of verbouw uw vastgoed dankzij uw aanvullend pensioen. Overal in Europa! Wilt u een nieuw huis kopen of uw huidige woning verbouwen?

Nadere informatie

Duurzame energie, dat loont voor u als akkerbouwer. Belangrijkste duurzame energietoepassingen in de akkerbouw

Duurzame energie, dat loont voor u als akkerbouwer. Belangrijkste duurzame energietoepassingen in de akkerbouw Duurzame energie, dat loont voor u als akkerbouwer Belangrijkste duurzame energietoepassingen in de akkerbouw Als akkerbouwer kunt u duurzame energie opwekken en toepassen. Brandstof en elektriciteit blijven

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie

RIZIV-contract Arts en tandarts. De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen!

RIZIV-contract Arts en tandarts. De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! RIZIV-contract Arts en tandarts De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! RIZIV-contract voor artsen en tandartsen De eenvoudigste manier voor een mooi aanvullend pensioen! Als geconventioneerde

Nadere informatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie Zonneboilersystemen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen in de toekomst: de energie die u verbruikt, is gratis,

Nadere informatie

Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde. Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis

Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde. Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis Warm water duur zame Ener gie VERWARMING Warmtepompen. Winst voor u, en voor onze aarde Energiebesparende oplossingen voor bij u thuis STIEBEL ELTRON - Systemen voor een laag energieverbruik In de nabije

Nadere informatie

Pension@work Werknemer PROFESSIONELEN

Pension@work Werknemer PROFESSIONELEN Werknemer PROFESSIONELEN Intro Een zekere toekomst dankzij uw werkgever Gefeliciteerd! Uw werkgever biedt u de groepsverzekering aan. Daarmee bouwt hij een mooi kapitaal op waarover u vrij beschikt bij

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Schakel over op slim energiegebruik!

Schakel over op slim energiegebruik! Schakel over op slim energiegebruik! Sterker ondernemen met de energiescan Eén van de suggesties uit de scan was het vernieuwen van de lichtkoepels. Samen met een daglichtsturing leverde dit ons een besparing

Nadere informatie

Rekentool traditioneel versus alternatief

Rekentool traditioneel versus alternatief Rekentool traditioneel versus alternatief Fiscale impact van uw voertuigkeuze 20 november 2014 Wie zijn wij Ons kantoor is gelegen in Westmalle dicht bij de grens met Oostmalle We bestaan reeds meer dan

Nadere informatie

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010

Overzicht. Inleiding Micro-WKK in woningen Technologieën Aandachtspunten Toekomstperspectieven Conclusies 15-11-2010 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Toepassingen in de woningbouw Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 Overzicht Inleiding Micro-WKK

Nadere informatie

Hervorming Sociale Bijdragen 2015

Hervorming Sociale Bijdragen 2015 Hervorming Sociale Bijdragen 2015 De reden van de hervorming van de sociale bijdragen is het gevolg van de bestaande kritiek op de kloof van 3 jaar tussen het behalen van de inkomsten en de inning van

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Pension Invest Plan - RIZIV

Pension Invest Plan - RIZIV Pension Invest Plan - RIZIV Arts, tandarts, apotheker en kinesitherapeut Kent u de sterkste aanzet voor een mooi aanvullend pensioen? De sterkste aanzet voor een mooi aanvullend pensioen Als geconventioneerde

Nadere informatie

Impact begrotingsmaatregelen van Di Rupo op uw Personenbelasting

Impact begrotingsmaatregelen van Di Rupo op uw Personenbelasting Voordelen alle aard Impact begrotingsmaatregelen van Di Rupo op uw Personenbelasting 1. Kosteloze terbeschikkingstelling woonst KI 745 EUR geïndexeerd KI

Nadere informatie