ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau Voert verpleegtechnische handelingen uit Antwoordmodellen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit Antwoordmodellen"

Transcriptie

1 ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau Voert verpleegtechnische handelingen uit Antwoordmodellen

2

3 Inhoudsopgave 1 Zorgen voor het medicijngebruik Het medicijngebruik controleren 7 Praktijk: Nieuwe medicijnen 7 Praktijk: Er zijn vannacht drie mannen op bezoek geweest 7 Kennisopdracht Het medicijngebruik registreren 9 Praktijk: Geen paraaf 9 Kennisopdracht Medicijnen uitzetten en delen 10 Praktijk: Wat is er eigenlijk afgesproken? 10 Kennisopdracht Medicijnen toedienen 12 Praktijk: Medicijnen op afroep 12 Praktijk: Goed optrekken, Pim 12 Kennisopdracht 12 2 Wonden verzorgen Verzorging van rode wonden 15 Praktijk: De spijker 15 Praktijk: Flink gestoten 15 Praktijk: De splinter 15 Kennisopdracht Verzorging van gele wonden 18 Praktijk: Versleten schoenen 18 Kennisopdracht 18 3 De gevolgen van de wet BIG voor de verzorgende praktijk De wet BIG en de voorbehouden handeling 21 Praktijk: Miryam 21 Kennisopdracht De betekenis van de voorbehouden handeling 23 Praktijk: Jeremy 23 Praktijk: Mevrouw De Rooy 23 Praktijk: Mevrouw Mellema 23 Praktijk: In de stad 24 Kennisopdracht 24

4 3.3 De gevolgen van de wet BIG 25 Praktijk: Annet 25 Kennisopdracht 25 4 Medicijnen toedienen Medicijnen toedienen via de luchtwegen 27 Praktijk: Jarno 27 Kennisopdracht Medicijnen toedienen per injectie 29 Praktijk: Vaccinatie 29 Kennisopdracht Rekenen 30 Praktijk: Procenten 30 Kennisopdracht 30 5 Wondverzorging en compressietherapie Het verzorgen van zwarte wonden 33 Praktijk: Mooie nieuwe schoenen 33 Kennisopdracht Zwachteltechnieken als compressietherapie 35 Praktijk: Wat maakt dat nou uit? 35 Kennisopdracht Decubitus en/of smetten verzorgen 36 Praktijk: Mijn rug doet zeer 36 Praktijk: Ik ben ook zo dik 36 Kennisopdracht 36 6 De verzorging van een tracheostoma en het uitzuigen van mond- en keelholte De tracheostoma en tracheacanule verzorgen 37 Praktijk: Sanne is bang 37 Kennisopdracht De mond- en keelholte uitzuigen 39 Praktijk: Ik denk dat uitzuigen nu nodig is 39 Kennisopdracht 39 7 De zorgvrager met een blaaskatheter Katheteriseren van de blaas 41 Praktijk: Blaastraining 41 Kennisopdracht 41

5 7.2 De zorg voor een blaaskatheter 43 Praktijk: Mevrouw Kirmit voelt zich niet lekker 43 Kennisopdracht De verzorging van een suprapubische katheter 44 Praktijk: Janet kijkt mee op de poli urologie 44 Kennisopdracht Het spoelen van de blaas 45 Praktijk: De katheter is verstopt 45 Kennisopdracht 45 8 Het toedienen van zuurstof Het toedienen van zuurstof 47 Praktijk: Mevrouw Goris krijgt thuis zuurstof 47 Kennisopdracht 47 9 Warmte- en koudebehandeling en zorg voor de lichaamstemperatuur Warmte- of koudebehandeling 49 Praktijk: Een lief klein bedje 49 Praktijk: Het is zo koud 49 Praktijk: Een dikke enkel 49 Kennisopdracht Laboratoriummonsters voor diagnostiek Monsters nemen voor diagnostiek 51 Praktijk: Jeanine 51 Kennisopdracht Reanimeren Reanimeren 53 Praktijk: Moet ik nu reanimeren? 53 Kennisopdracht 53

6

7 1 Zorgen voor het medicijngebruik Het medicijngebruik controleren PRAKTIJK: NIEUWE MEDICIJNEN 1 Welke mogelijkheden en beperkingen ervaart mevrouw Matsakis ten aanzien van de medicatie? Mevrouw Matsakis is steeds minder goed in staat haar medicijnen zelf te beheren door haar gewrichts- en gezichtsproblemen. Ze heeft hulp nodig bij het uitpakken en klaarmaken van de medicijnen voor gebruik. 2 Op welke manier kun je mevrouw Matsakis ondersteunen bij het medicijngebruik? Je kunt mevrouw Matsakis uitleg geven over de medicijnen en ze voor haar klaarzetten. PRAKTIJK: ER ZIJN VANNACHT DRIE MANNEN OP BEZOEK GEWEEST 1 Hoe zou jij reageren in de situatie van Lisanne? Eigen mening. Het is duidelijk dat mevrouw Tahuteri in de war is. Dat kan een bijwerking van de medicijnen tegen Parkinson zijn. Waarschuw de arts. 2 Op welke manier kun je informatie vinden over de medicijnen die mevrouw Tahuteri gebruikt? In de bijsluiter staan de bijwerkingen van medicijnen vermeldt. In het Geneesmiddelenrepertorium is informatie te vinden, of op internet. KENNISOPDRACHT 1 Beschrijf hoe je zorg op maat kunt geven bij het medicijngebruik. Zorg op maat betekent dat je aansluit bij de mogelijkheden en beperkingen van een zorgvrager bij het medicijngebruik. Je informeert de gebruiker en kijkt wat hij zelf kan doen en wat niet meer lukt. Je observaties zijn belangrijk, bijvoorbeeld van de werking en bijwerkingen van de medicijnen. 2 Op welke manieren kan een zorgvrager informatie krijgen over medicijnen en medicijngebruik? Informatie over medicijnen is te vinden in de bijsluiter, het Geneesmiddelenrepertorium of op internet. Jij of de mantelzorg kan de zorgvrager erover informeren. Ook de arts en de apotheek kunnen uitleg geven. 3 Noem vier redenen waarom een zorgvrager weigert medicijnen in te nemen. Geef bij elke reden aan wat je als verzorgende kunt doen om de zorgvrager te motiveren. Vier redenen waarom een zorgvrager weigert medicijnen in te nemen: het medicijn smaakt vies: bied het aan met een hap appelmoes of met vruchtensap; de zorgvrager krijgt de pillen niet weg: stamp ze fijn of informeer of ze ook in de vorm van een drankje te krijgen zijn; de zorgvrager begrijpt niet waarom hij de medicijnen moet gebruiken: geef uitleg over de noodzaak en waar ze voor dienen; de zorgvrager vergeet zijn medicijnen in te nemen: een cassette kan uitkomst bieden. ThiemeMeulenhoff 7

8 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit 4 Noem twee redenen waarom een zorgvrager zijn medicatie niet zelf kan bestellen. De zorgvrager kan in de war zijn of niet gemotiveerd. 5 Noem drie redenen waarom een zorgvrager zijn medicatie niet zelf kan beheren. De zorgvrager kan in de war zijn, niet gemotiveerd of lichamelijke beperkingen hebben. 6 Noem minimaal vier soorten bijwerkingen die kunnen optreden door het gebruik van medicijnen. Geef bij elke bijwerking een korte toelichting. Bijwerkingen die kunnen optreden door het gebruik van medicijnen: diarree, bijvoorbeeld bij een antibioticumkuur; verwardheid, bijvoorbeeld bij medicijnen voor de ziekte van Parkinson; slaperigheid overdag, bijvoorbeeld bij slaapmiddelen; droge mond, bijvoorbeeld bij antidepressiva. 7 Wat doe je wanneer je bij een zorgvrager een bewustzijnsverlaging observeert na het gebruik van medicijnen? Je kijkt of de bewustzijnsverlaging in de bijsluiter staat vermeld. Het kan ook een gevolg zijn van de combinatie van middelen. Waarschuw de arts. 8 Waarom is het belangrijk dat een zorgvrager op de hoogte is van de werking en mogelijke bijwerkingen van een medicijn? Als hij op de hoogte is van de werking en bijwerking van een medicijn, weet hij waar hij aan toe is bij het gebruik. Zo weet hij wat hij kan verwachten over het effect en de bijeffecten. Ook kan hij dan zelf opletten. 8 ThiemeMeulenhoff

9 Zorgen voor het medicijngebruik Het medicijngebruik registreren Het medicijngebruik registreren PRAKTIJK: GEEN PARAAF 1 Wat zou jij doen wanneer je, zoals Christa, constateert dat er geen paraaf is gezet bij de ochtendmedicatie van mevrouw Vliegenthart? Je gaat na of mevrouw Vliegenthart haar ochtendmedicatie inderdaad niet heeft gehad. Het kan namelijk ook zo zijn dat de uitdeler de medicatie wel heeft gegeven, maar vergeten heeft om een paraaf te zetten. Je kunt het aan mevrouw Vliegenthart zelf vragen of controleren of de medicijnen niet zijn uitgedeeld. KENNISOPDRACHT 1 Welke informatie moet je terug kunnen vinden op een recept? Datum van voorschrijven, naam en adres van de zorgvrager, naam van het geneesmiddel, dosering, af te leveren hoeveelheid, gebruiksaanwijzing van het medicijn, handtekening of paraaf van de voorschrijvend arts. 2 Welke informatie vind je terug op het etiket van de verpakking van een geneesmiddel? Naam van de apotheek en de apotheker, de afleveringsdatum, de naam van degene voor wie het geneesmiddel is bestemd, de naam van het geneesmiddel, een gebruiks- en bewaarvoorschrift. 3 Waarom wordt er een registratiesysteem bijgehouden van het uitzetten en delen van medicijnen als een zorgvrager de medicatie niet in eigen beheer heeft? Via een registratiesysteem wordt bijgehouden wie de medicijnen heeft uitgezet, gecontroleerd en uitgedeeld. Je voorkomt hiermee dat medicijnen dubbel of niet gegeven worden. 4 Waarom is het belangrijk om je op de hoogte te stellen van het registratiesysteem van de instelling waarvoor je werkt? Elke instelling heeft hiervoor een eigen protocol voor het registratiesysteem. Met een goede foutenregistratie worden knelpunten en risico's in het medicijndistributiesysteem duidelijk. 5 Waarom houd je voor opiaten een apart registratiesysteem bij? Je moet een apart registratiesysteem bijhouden omdat opiaten onder de opiumwet vallen. Je moet een handtekening zetten als je de medicijnen in ontvangst neemt bij de apotheek. Elke dosis teken je af op een opiatenlijst. ThiemeMeulenhoff 9

10 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit Medicijnen uitzetten en delen PRAKTIJK: WAT IS ER EIGENLIJK AFGESPROKEN? 1 Wat zou hier aan de hand kunnen zijn? Meneer en mevrouw Van den Berg hebben de medicijnen op een ander moment al ingenomen of de weekdoos is verkeerd gevuld. De weekdoos moet vandaag worden gevuld. 2 Wat moet Jorien volgens jou nu doen? Jorien moet contact opnemen met de leidinggevende om duidelijk te krijgen wat er aan de hand is. 3 Hoe had Jorien deze situatie mogelijk kunnen voorkomen? Jorien moet in ieder geval zorgen dat ze op de hoogte is van de procedure van medicijnen uitzetten in de extramurale setting. KENNISOPDRACHT 1 Is een verzorgende bekwaam voor het delen van medicatie als ze niet op de hoogte is van het medicijndistributiesysteem? Nee, een verzorgende moet op de hoogte zijn van het gehanteerde medicijndistributiesysteem om de medicatie volgens het protocol van de instelling uit te zetten en uit te delen. 2 Je collega heeft de medicijnen van meneer Siegers op het nachtkastje gezet. Ze vraagt of jij ze wilt geven als je hem eten geeft. Wie is verantwoordelijk als meneer Siegers de verkeerde medicijnen krijgt? Degene die het medicijn aanreikt aan een zorgvrager, is eindverantwoordelijk. 3 Welke controles voer je uit bij het uitzetten van de medicijnen? Bij het uitzetten van medicijnen controleer je of je het juiste medicijn, in de juiste dosering, op het juiste moment, in de juiste toedieningsvorm in het verdeelsysteem doet. 4 Noem twee redenen om een dagdoos te gebruiken. Een zorgvrager kan door lichamelijke beperkingen niet in staat zijn zelf de medicijnen uit de verpakking te halen of hij kan niet goed lezen wat er op de verpakking staat. Een dagdoos biedt dan uitkomst. Bovendien is de doos makkelijk mee te nemen naar werk, dagopvang of ander sociale activiteit. 5 Wat is het verschil tussen een dagdoos en een weekdoos? In een dagdoos zitten de medicijnen voor een dag (24 uur), in een weekdoos voor elk innamemoment van een hele week. 6 Wat is het verschil tussen het Baxtersysteem en het Theriaksysteem? Het Theriaksysteem is volledig geautomatiseerd. Hierbij scan je de streepjescode van de zorgvrager en die van de medicijnen. Het Baxtersysteem is halfautomatisch. 7 Noem vijf tips om fouten bij de medicijnverstrekking te voorkomen. Vijf tips om fouten bij de medicijnverstrekking te voorkomen: 10 ThiemeMeulenhoff

11 Zorgen voor het medicijngebruik Medicijnen uitzetten en delen werk geconcentreerd; zorg voor rust bij de medicijndistributie; onderneem actie bij twijfel over een medicijn of dosering; controleer de juistheid van de verstrekking van een medicijn; maak fouten bespreekbaar. ThiemeMeulenhoff 11

12 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit Medicijnen toedienen PRAKTIJK: MEDICIJNEN OP AFROEP 1 Waarom is er een grote kans dat de verkeerde zorgvrager de medicijnen krijgt? De zorgvragers zijn in de war. Als Naomi hun namen afroept, kan het heel goed gebeuren dat de verkeerde zorgvrager reageert. Hij krijgt dan de verkeerde medicijnen in handen. 2 Leg uit hoe Naomi zou moeten controleren of de juiste zorgvrager de juiste medicijnen krijgt. Naomi moet controleren of de juiste medicijnen bij de juiste zorgvrager terechtkomen. Desnoods roept ze de hulp in van een collega die de mensen kent. Ze moet ervoor zorgen dat de juiste zorgvrager het juiste middel krijgt toegediend. Via parafen op de aftekenlijst kan ze nagaan of dat het geval is. Zij is eindverantwoordelijk voor het uitdelen van de medicijnen. PRAKTIJK: GOED OPTREKKEN, PIM 1 Waarom geeft de huisarts een neusspray bij oorpijn? De oorpijn wordt waarschijnlijk veroorzaakt door druk op de buis van Eustachius. Deze staat in verbinding met de neus-keelholte. Als je neusspray toedient, verminder je de druk op de buis van Eustachius waardoor de klachten verbeteren. 2 Hoe komt het dat Pim zo'n vieze smaak krijgt van de neusspray? Pim heeft de neusspray te diep opgesnoven waardoor de spray in de keelholte is terechtgekomen. 3 Welke informatie kan Larissa in dit gezin geven over het gebruik van neusspray? Motiveer je antwoord. Larissa kan uitleggen dat het bij een neusspray niet nodig is om de spray diep op te snuiven. Ze kan eventueel ook uitleggen waarom de huisarts een neusspray heeft gegeven, maar het is beter om daarvoor terug te verwijzen naar de huisarts. KENNISOPDRACHT 1 Waarom moet je een capsule in zijn geheel doorslikken? Een capsule heeft een plasticachtig laagje dat je niet mag doorbreken of vermalen. Het is de bedoeling dat de capsule in de maag uiteenvalt. 2 Wat doe je als een zorgvrager een durette niet in zijn geheel kan innemen? Als hij de durette niet in zijn geheel kan inslikken, kun je proberen of het met een beetje appelmoes of vla wel beter lukt. 3 Wat is de goede houding bij het innemen van orale medicijnen? Bij pillen, dragees en durettes leg je het medicijn achter op de tong, terwijl de zorgvrager rechtop zit met het hoofd iets naar voren. 4 Noem een voor- en nadeel van lokale toediening van medicijnen via de huid. Lokale toediening van heeft als voordeel dat de zieke plek direct wordt aangepakt. Het is hierbij belangrijk dat je goed oplet dat je de stof niet op het gezonde huiddeel aanbrengt. 12 ThiemeMeulenhoff

13 Zorgen voor het medicijngebruik Medicijnen toedienen Medicijnpleisters hebben als voordeel dat de werkzame stoffen langzaam worden afgegeven aan het lichaam. Dat je het gemakkelijk verkeerd aan kan brengen is een nadeel. 5 Waarom moet je medicijnpleisters steeds op een andere plaats aanbrengen? Medicijnpleisters kunnen huidirritatie veroorzaken. Als je telkens van plek wisselt (eerst links, daarna rechts) kun je dat voorkomen. 6 Hoelang mag je oogdruppels na opening gebruiken? Op de verpakking staat tot hoelang de oogdruppels bruikbaar zijn. Meestal is dat niet langer dan vijf tot zeven dagen, in verband met infectiegevaar. ThiemeMeulenhoff 13

14

15 2 Wonden verzorgen Verzorging van rode wonden PRAKTIJK: DE SPIJKER 1 Wat kan Andrea doen om Barts wond zo goed mogelijk te verzorgen? Andrea maakt de voet schoon met het afgekoelde water uit de waterkoker en zorgt dat vuil en bloed verwijderd is. Daarna pakt ze een desinfecterend middel, zoals jodium of sterilon om de wond goed te reinigen. 2 Welk materiaal kies je voor de verzorging van een heftig bloedende wond? De wond bloedt hevig, daarom kies je voor een drukverband zodat het bloeden stopt. 3 Waarom is het belangrijk dat verbandmateriaal voor het gebruik in de verpakking zit? Zolang het verband in de verpakking blijft, is het nog steriel. PRAKTIJK: FLINK GESTOTEN 1 Welk soort wond heeft meneer Boer? Meneer Boer heeft een open been of ulcus cruris. 2 Noem drie maatregelen die Hans kan nemen om de genezing van de wond te bevorderen. Maatregelen die Hans aan meneer Boer kan doorgeven: lopen om de doorbloeding in de benen te bevorderen; bij het zitten de benen omhoog leggen zodat de liezen niet afgekneld raken half overeind op bank of bed zitten is de beste houding; zitten met gekruiste benen vermijden. 3 Op welke andere manieren dan het ongelukje van meneer Boer kan deze wond ontstaan? De wond kan ontstaan door te krabben of je ergens aan te stoten, waardoor de huid beschadigd raakt. PRAKTIJK: DE SPLINTER 1 Wat kan Karin doen om de pijn te verzachten bij Chris? Karin kan de pijn verzachten bij Chris door voldoende aandacht te geven aan hem en zijn voet. 2 Hoe kan Karin Chris voorbereiden op de pijnlijke behandeling? Karin kan Chris voorbereiden op de pijnlijke behandeling. 3 Op welke manier zal Karin de wond reinigen? Karin reinigt de wond door het te desinfecteren met bijvoorbeeld jodium. ThiemeMeulenhoff 15

16 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit 4 Hoe moet ze de wond afdekken? Ze dekt de wond af met een pleister of klein verbandje zodat de wond schoon blijft. KENNISOPDRACHT 1 Hoe ziet een rode wond eruit? Het wondoppervlak is rood of roze, is schoon (niet geïnfecteerd) en heeft een grofkorrelige bodem. 2 Noem twee kenmerken van een rode wond Het wondoppervlak (rood/roze) is schoon en heeft een grofkorrelige bodem. 3 Wat zijn de risico's als een rode wond niet goed wordt verzorgd? Geef twee voorbeelden. Twee voorbeelden van risico's als een rode wond niet goed wordt verzorgd: infectie van de wond en infectie van de omgeving. 4 Hoe verzorg je een oppervlakkige rode wond? Bij een oppervlakkige rode wond reinig je de omringende huid en breng je zalfgazen en hydrocolloïdverband aan. 5 Hoe verzorg je een diepe rode wond? Er zijn twee manieren: spoel de wond met de voorgeschreven spoelvloeistof; leg één keer per dag hydrogelverband of vette gazen, met daaroverheen vochtige gazen los in de wond; dek af met een absorberend verband. Of: spoel de wond twee keer per dag; breng een enkelvoudig zalfkompres aan; dek af met een absorberend verband. 6 Hoe verloopt het genezingsproces van een rode wond? Tijdens het genezingsproces stolt het bloed op de wond tot een korst en dat beschermt de wond voor vuil van buitenaf. 7 Noem drie manieren om de pijn te verzachten bij de wondverzorging. Manieren om de pijn te verzachten bij de wondverzorging: geef goede informatie en voorlichting aan de zorgvrager; vraag de zorgvrager of hij manieren of middelen weet om zijn pijn te bestrijden. Leg dit vast in de rapportage wanneer dat het geval is; een zo ontspannen mogelijke houding; voldoende tijd voor de wondverzorging; laat de wondverzorging zoveel mogelijk door steeds dezelfde verzorgenden uitvoeren; verwissel het verband niet vaker dan noodzakelijk is; gebruik niet-hechtende materialen; gebruik niet meer kleefstoffen dan strikt noodzakelijk is; gebruik zo weinig mogelijk bijtende stoffen; trek de huid strak bij het verwijderen van kleefpleisters; 16 ThiemeMeulenhoff

17 Wonden verzorgen Verzorging van rode wonden week verband dat aan de wond kleeft los met water. geef in overleg met een arts een pijnstillend medicijn voorafgaand aan de behandeling. 8 Leg uit bij welke zorgvragers de kans op ulcus cruris (open been) groot is. Ulcus cruris komt vaak voor bij ouderen met een slechte bloedcirculatie in de benen. Door die slechte bloedcirculatie wordt het genezingsproces van de wond vertraagd. In beginsel kan het optreden bij iedereen die slechte circulatie in de benen heeft, wat ook de reden daarvan is. ThiemeMeulenhoff 17

18 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit Verzorging van gele wonden PRAKTIJK: VERSLETEN SCHOENEN 1 Welke handelingen moet Annelies uitvoeren om de wond te reinigen? Vooraf wast Annelies haar handen met zeep. Daarna trekt ze handschoenen aan en reinigt ze de wond en de omliggende huid met een desinfecterend middel (bij voorkeur een middel dat niet te pijnlijk is). 2 Waarom is aseptisch werken belangrijk bij de verzorging van wonden? Aseptisch werken is belangrijk bij de verzorging van wonden om de omgeving te beschermen (het lichaam van de zorgvrager, jezelf en andere zorgvragers) en om de wond te beschermen tegen verontreiniging in omgekeerde richting. 3 Beschrijf drie zichtbare kenmerken van een geïnfecteerde wond. Drie zichtbare kenmerken van een geïnfecteerde wond: een geel laagje op de wond; rode huid om de wond; verdikking rond de wond. 4 Is verbinden beter voor het genezingsproces? Bedekking van een wond is nodig om wondvocht of pus op te vangen, om een vochtig milieu te creëren, om verdere verontreiniging van de wond te voorkomen en om de omgeving te beschermen. KENNISOPDRACHT 1 Waaruit bestaat het gele laagje op een gele wond? Het bestaat uit een geelachtige substantie die fibrine wordt genoemd. 2 Waardoor ontstaat dit wondvocht? Het wondvocht ontstaat door infectie van de wond. 3 Wanneer kies je ervoor om wondvocht en pus van de wond te spoelen? Als de wond vuil is door straatvuil, bloed of wondvocht kies je ervoor om wondvocht en pus van de wond te spoelen. 4 Waar laat je het gebruikte verband en de vuile gaasjes en pleisters achter? Je gooit het allemaal in de vuilnisbak, vervolgens wordt het verbrand. 5 Wat zijn de verschillen tussen de behandeling van oppervlakkige en diepe gele wonden? Bij een oppervlakkige, ondiepe gele wond volstaat het om de wond goed te reinigen en af te dekken met een absorberend verband. Bij een diepe gele wond die veel wondvocht en pus veroorzaakt, is spoelen belangrijk om de pus te verwijderen. Een absorberend verband moet vervolgens contact maken met de wondbodem. Hierdoor kan het overtollige wondvocht en pus worden afgevoerd. 18 ThiemeMeulenhoff

19 Wonden verzorgen Verzorging van gele wonden 6 Wat is belangrijk bij de verzorging van gele wonden: droog of vochtig houden? Motiveer je antwoord. Vochtig houden: daarmee kan het gele beslag loslaten en bacteriën kunnen via het wondvocht in het verband opgevangen worden. ThiemeMeulenhoff 19

20

21 3 De gevolgen van de wet BIG voor de verzorgende praktijk De wet BIG en de voorbehouden handeling PRAKTIJK: MIRYAM 1 Mag Miryam zichzelf inschrijven in het register voor verloskundigen? Nee, het register vereist dat de verloskundige een erkende Nederlandse of daaraan gelijkstaande opleiding heeft gevolgd en voldoende ervaring heeft. 2 Mag Miryam zichzelf verloskundige noemen? Nee, verloskundige is een beschermde titel en voorbehouden aan verloskundigen met een volledige opleiding. 3 Mag Miryam aan het werk als kraamverzorgster? In principe wel. Kraamverzorgster is geen beschermde titel. De werkgever waar zij zal willen werken zal echter nagaan of Miryam voldoende opleiding heeft. Waarschijnlijk zal ze bijscholing moeten volgen. Zij mag ook zelfstandig aan het werk als kraamverzorgster. De vrouwen moeten dan zelf nagaan of zij Miryam goed genoeg vinden. 4 Mag Miryam een privé-kliniekje beginnen? Ja, iedereen in Nederland heeft het recht de geneeskunst uit te oefenen. Het staat de vrouwen ook vrij om naar Miryam toe te gaan. 5 Mag Miryam zelfstandig bevallingen leiden? Nee, dat mag ze niet. Het leiden van een bevalling is een voorbehouden handeling. 6 Wanneer Miryam een te vroeg geboren kindje volgens de Afrikaanse gewoontes laat overlijden is ze dan strafbaar? Ja, het is iedereen in Nederland verboden een ander schade aan de gezondheid toe te brengen. Hier in Nederland is het de regel dat te vroeg geboren kinderen in een couveuse worden opgenomen en speciale zorg ontvangen. Omdat Miryam met haar privé-kliniekje professioneel hulpverlener is, zou zij hebben moeten weten dat dit kind in Nederland redelijke overlevingskansen zou hebben gehad. 7 Wat had Miryam beter kunnen doen om in Nederland aan het werk te gaan? Miryam had zich kunnen melden bij een opleiding voor verloskundige. Misschien dat zij door haar ervaring een verkort programma had kunnen volgen. Wanneer zij dan afgestudeerd was had ze als verloskundige aan de slag gekund. Zij had zich alsnog kunnen richten op Afrikaanse vrouwen. Zij had dan de Afrikaanse gewoontes kunnen opnemen in haar zorg volgens de Nederlandse richtlijnen. ThiemeMeulenhoff 21

22 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit KENNISOPDRACHT 1 Beschrijf in je eigen woorden wat het doel is van de wet BIG. De zorgvrager te beschermen tegen ondeskundig handelen door zorgverleners en zijn rechten te beschermen. Dit gebeurt door regels te stellen aan bepaalde beroepen en titels en door een aantal risicovolle handelingen alleen onder bepaalde voorwaarden te laten uitvoeren. 2 Wat is een beschermde titel? Een titel (een beroepsnaam) die je alleen mag voeren wanneer je ook echt die opleiding gevolgd hebt en dat beroep hebt. 3 Leg uit waarom Jelly, de verzorgende uit het voorbeeld, zichzelf wel biologisch genezer mag noemen, maar niet biologisch arts. Arts is een beschermde titel. Je mag jezelf alleen arts noemen als je dat ook bent. Genezer is geen beschermde titel. Iedereen mag zich genezer noemen. 4 Leg uit wat een voorbehouden handeling is. Een handeling die voor de zorgvrager risicovol is en daarom alleen onder bepaalde voorwaarden door een zorgverlener mag worden uitgevoerd. 5 Een zuiverend genezer doet bij een zorgvrager (a) urine-onderzoek, (b) inwendig onderzoek van de anus, (c) voelt de energiebanen en (d) neemt wat bloed af. Als behandeling geeft hij de zorgvrager (e) een hanger van een bepaalde steensoort, (f) een dieet zonder eiwitten, (g) het advies dagelijks te mediteren en (h) onderhuidse inspuitingen van puur water. Welke van deze punten (a) tot en met (h) zijn voorbehouden handelingen? (d) bloed afnemen is een punctie en (h) onderhuidse inspuitingen van puur water zijn injecties. 6 Met welke voorbehouden handelingen heeft een verzorgende te maken? Injecties geven, blaaskatheterisaties en maagsondes inbrengen 7 Waarom kan je straf krijgen wanneer iemand door jouw adviezen ziek wordt? Hij kiest er toch zelf voor ernaar te luisteren? De wet zegt dat het verboden is om schade aan de gezondheid van anderen toe te brengen. 8 Een moeder geeft haar kind insuline-injecties. Dit heeft ze geleerd. Ze maakt per ongeluk een fout en het kind moet daardoor een nacht in het ziekenhuis opgenomen worden. Injecties geven is een voorbehouden handeling. Is de moeder nu strafbaar voor de wet BIG? Nee, de wet BIG is er alleen voor professionele zorgverleners. De moeder is een mantelzorger 22 ThiemeMeulenhoff

23 De gevolgen van de wet BIG voor de verzorgende praktijk De betekenis van de voorbehouden handeling De betekenis van de voorbehouden handeling PRAKTIJK: JEREMY 1 Was Eric bevoegd om de sonde in te brengen bij Jeremy? Nee, Eric is niet bevoegd om de sonde bij Jeremy in te brengen. Hij is niet bekwaam en onbekwaam maakt onbevoegd. Eric kent de gevaren van het inbrengen van een maagsonde bij verschillende categorieën zorgvragers niet. 2 Is Eric nu wel of niet bekwaam om sondes in te brengen? Eric is bekwaam om maagsondes in te brengen bij een zorgvrager zonder bijkomende zorgvragen zoals handicaps of aandoeningen. Hij is niet bekwaam dit te doen bij zorgvragers met bijkomende zorgvragen. 3 Wanneer mag Eric wel een sonde inbrengen bij Jeremy? Eric mag Jeremy een nieuwe maagsonde geven wanneer hij dit onder begeleiding goed heeft geoefend en de gevaren van de handeling kent. PRAKTIJK: MEVROUW DE ROOY 1 Mag Nel deze prikken geven? Ja. Nel is mantelzorger. Zij heeft geleerd de prikken te geven. Ze bepaalt niet of de prikken nodig zijn en hoeveel insuline haar moeder dan moet hebben. Ze geeft alleen wat de arts heeft voorgeschreven. 2 Mag Cheyenne deze prikken geven? Nee. Cheyenne is professioneel zorgverlener. Ze heeft nog niet geoefend met prikken. Wanneer zij bij mevrouw De Rooy gaat prikken, is zij daarom onbekwaam. En onbekwaam maakt onbevoegd. Cheyenne is strafbaar volgens de wet BIG wanneer zij bij mevrouw De Rooy gaat spuiten. 3 Mag mevrouw De Rooy zelf beslissen wie zij vraagt te spuiten? Iedereen mag zijn eigen zorgverlener kiezen, maar niet iedere zorgverlener mag insuline-injecties geven. Cheyenne mag dit niet. Mevrouw De Rooy mag bijvoorbeeld wel kiezen voor een andere, bekwame, verzorgende uit de straat. PRAKTIJK: MEVROUW MELLEMA 1 Is Marieke bekwaam om te katheteriseren? Ja. Marieke heeft zelfs een bekwaamheidsverklaring. Die is wel niet geldig in deze bpv, maar ze kan het wel. 2 Waarom is Marieke strafbaar? Marieke heeft, als niet-zelfstandig bevoegde verzorgende, een voorbehouden handeling uitgevoerd zonder opdracht van een zelfstandig bevoegde verloskundige. ThiemeMeulenhoff 23

24 1.5 Voert verpleegtechnische handelingen uit 3 Hoe had Marieke moeten handelen om mevrouw Mellema toch te helpen, maar niet strafbaar te zijn? Marieke had de verloskundige kunnen vragen, toen zij opbelde om te zeggen dat ze later kwam, of Marieke haar toestemming wilde geven mevrouw Mellema zelfstandig te katheteriseren. Marieke had dan in opdracht gehandeld. PRAKTIJK: IN DE STAD 1 Is Bente strafbaar volgens de wet BIG wanneer ze nu toch een reanimatiepoging doet? Nee. De wet BIG geldt niet in noodsituaties. De meneer gaat dood en heeft waarschijnlijk alleen een kans te overleven als iemand nu iets doet. De wet zegt dat iedereen in Nederland in een noodsituatie verplicht is te handelen naar kunnen. Bente kan waarschijnlijk meer dan de omstanders. De wet BIG is er om de zorgvrager te beschermen. KENNISOPDRACHT 1 Wat betekent bekwaam zijn? Je kennis en vaardigheden kunnen toepassen in de praktijk. 2 Wat betekent de stelling: Onbekwaam maakt onbevoegd? Wanneer de arts of jijzelf vindt dat jij niet bekwaam bent om een bepaalde handeling uit te voeren, dan is het strafbaar wanneer je dat toch doet. 3 Wat is het verschil tussen zelfstandig en niet-zelfstandig bevoegden? Zelfstandig bevoegden mogen zelf bepalen of het nodig is dat een zorgvrager een bepaalde handeling ondergaat en deze uitvoeren. Niet-zelfstandig bevoegden mogen die handeling wel uitvoeren, maar niet zelf bepalen of die nodig is. 4 Is een verzorgende zelfstandig of niet-zelfstandig bevoegd? Een verzorgende is niet-zelfstandig bevoegd. Je mag niet zelf bepalen of een zorgvrager die handeling nodig heeft. 5 Welke zorgverleners zijn zelfstandig bevoegd? De arts, tandarts en verloskundige zijn zelfstandig bevoegd. 6 Wat betekent het als een opdracht wordt overgedragen? De arts geeft een opdracht aan een verzorgende. Deze voert de handeling niet zelf uit, maar vraagt of een andere verzorgende deze opdracht wil uitvoeren. 7 De arts moet zeker weten dat de verzorgende die de opdracht gaat uitvoeren bekwaam is. Hij weet alleen vaak niet wie dat is, omdat de meeste opdrachten worden overgedragen. Hoe kan hij toch weten dat die verzorgende bekwaam is? Wanneer die verzorgende een bekwaamheidsverklaring van de instelling heeft, mag de arts erop vertrouwen dat de handeling goed uitgevoerd wordt. 8 Wat betekent het wanneer de arts bij zijn opdracht z.n. schrijft? Z.n. staat voor zo nodig. De verzorgende mag een bepaalde handeling doen op het moment dat zij vindt dat de zorgvrager het nodig heeft. De verzorgende moet dan wel op de hoogte zijn van de situatie van de zorgvrager om een juiste inschatting te kunnen maken. 24 ThiemeMeulenhoff

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b3. Verpleegetechnische handelingen Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b3. Verpleegetechnische handelingen Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b3 Verpleegetechnische handelingen Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 De gevolgen van de wet BIG voor de verzorgende praktijk 7 1.1 De wet BIG en de voorbehouden handeling 7

Nadere informatie

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b3. Verpleegtechnische handelingen Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b3. Verpleegtechnische handelingen Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b3 Verpleegtechnische handelingen Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 De gevolgen van de wet BIG voor de verzorgende praktijk 7 1.1 De wet BIG en de voorbehouden handeling 7

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn. Beroepstaak D Startbekaam

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn. Beroepstaak D Startbekaam OPLEIDING tot Verzorgende-IG Ondersteuningsmagazijn Beroepstaak D Startbekaam Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2010-2011 Fase: Startbekaam Naam student:. 1 D1.T1.KP.start.

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

Het verzorgen van rode en gele wonden bij een zorgvrager

Het verzorgen van rode en gele wonden bij een zorgvrager 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Het verzorgen van rode en gele wonden bij een zorgvrager Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer

Nadere informatie

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN Als het kind geneesmiddelen nodig heeft gedurende het verblijf op de basisschool kunnen de ouders hun zeggenschap over de toediening van de medicamenten

Nadere informatie

Opleiding Verzorgende IG, vanaf cohort 2013

Opleiding Verzorgende IG, vanaf cohort 2013 Beoordelingslijst voorbehouden en risicovolle verpleegtechnische handelingen Onderdeel van kwalificerende beroepsprestatie 2.4: uitvoeren van verpleegtechnische vaardigheden Opleiding Verzorgende IG, vanaf

Nadere informatie

Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland

Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 27 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3. Geneesmiddelen verstrekking op verzoek 3.1. Huid- en wondverzorging

Nadere informatie

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER Astma en COPD WAT ZIJN DE KLACHTEN MEDICIJNEN OM UW KLACHTEN TE VERMINDEREN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN OP RECEPT VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?

Nadere informatie

Lumbaalpunctie (ruggenprik)

Lumbaalpunctie (ruggenprik) Sophia Kinderziekenhuis Uw kind moet een lumbaalpunctie (ruggenprik) ondergaan. In deze folder geven wij u graag antwoord op de 10 meest gestelde vragen over de puntie. Achter in de folder vindt u ook

Nadere informatie

Eenvoudige verpleegtechnische. Informatie voor cliënten en ADL-assistenten

Eenvoudige verpleegtechnische. Informatie voor cliënten en ADL-assistenten Eenvoudige verpleegtechnische assistentie Informatie voor cliënten en ADL-assistenten Inhoud Eenvoudige verpleegtechnische assistentie 3 Uitgangspunten Fokus bij EVA-handelingen 4 Voorbehouden en niet-voorbehouden

Nadere informatie

Antibiotica VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Antibiotica VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Antibiotica HOE GEBRUIKT U ANTIBIOTICA COMBINATIE MET ANDERE MIDDELEN BIJWERKINGEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN GEBRUIK TIJDENS ZWANGERSCHAP EN BORSTVOEDING RESISTENTIE TEGEN ANTIBIOTICA VRAAG OVER

Nadere informatie

Het is in uw eigen belang dat u de folder goed doorleest en de adviezen nauwkeurig opvolgt. Dit om een spoedig herstel te bevorderen.

Het is in uw eigen belang dat u de folder goed doorleest en de adviezen nauwkeurig opvolgt. Dit om een spoedig herstel te bevorderen. D e c u b i t u s Deze folder geeft u informatie over Decubitus, wat u kunt doen om het te voorkomen en hoe het wordt behandeld. Deze folder is bedoeld voor als u geopereerd wordt, of gedurende langere

Nadere informatie

Decubitus (doorliggen)

Decubitus (doorliggen) Decubitus (in de volksmond doorliggen genoemd) treft in Nederland jaarlijks vele duizenden mensen. Decubitus komt vooral voor bij patiënten die langdurig in bed liggen. De gevolgen van decubitus zijn erg

Nadere informatie

Wondbehandeling. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0324

Wondbehandeling. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0324 Wondbehandeling Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0324 Inleiding De wond die u opliep werd verzorgd en meestal gesloten (gehecht of geplakt). In deze folder geven wij u een algemene informatie

Nadere informatie

Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet en is daarom kindvriendelijk

Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet en is daarom kindvriendelijk Brandwonden Prikwonden Snijwonden Schaafwonden Wondenwijzer II Wondenwijzer Wondenwijzer Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet

Nadere informatie

Tracheacanule (Luchtpijp)

Tracheacanule (Luchtpijp) Tracheacanule (Luchtpijp) Een KNO-arts of een chirurg maakt een paar centimeter onder uw adamsappel een kleine opening in uw hals (tracheotomie). De opening in de luchtpijp heet een tracheostoma. Daarna

Nadere informatie

Informatiefolder Wond- verzorging

Informatiefolder Wond- verzorging Informatiefolder Wondverzorging Inhoudsopgave Oorzaken 3 Wanneer moet u een arts raadplegen 3 Wat kunt u er zelf aan doen 3 Schoonmaken Wondontsmetting 4 Pincetten Wondbedekkers 5 Verbandgazen Verbandwindsels

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Huidwonde 13. 3 Brandwonde 20. 4 Bloedneus 23. 5 Bloeding 26

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Huidwonde 13. 3 Brandwonde 20. 4 Bloedneus 23. 5 Bloeding 26 1 0 6 Inhoud Elke dag gebeuren er ongevallen. Soms heel kleine, maar soms ook grotere. Als er iets gebeurt, is het handig dat je weet wat je moet doen om te helpen. Eerste hulp is niet zo moeilijk. Je

Nadere informatie

Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden)

Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Maag-, Darm- en Leverziekten IJsselland Ziekenhuis Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Toedienen van medicijnen 6

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Toedienen van medicijnen 6 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Toedienen van medicijnen 6 Medicatieveiligheid Medicatieveiligheid verdient aandacht omdat er veel fouten gemaakt worden bij het gebruik van

Nadere informatie

Infectie bij een prothese

Infectie bij een prothese Infectie bij een prothese U bent nu opgenomen op de verpleegafdeling Orthopedie omdat er mogelijk sprake is van een infectie bij uw prothese. In deze folder vindt u informatie over een infectie en de

Nadere informatie

Scholingsaanbod vanaf 1 september 2014 t/m eind 2014

Scholingsaanbod vanaf 1 september 2014 t/m eind 2014 Scholingsaanbod vanaf 1 september 2014 t/m eind 2014 Basiscursus 1: Het bepalen van een bloedsuiker en het toedienen van insuline maandag 08 september van 09.00 12.00 maandag 24 november van 09.00 12.00

Nadere informatie

Inleiding Symptomen Werking van de neus

Inleiding Symptomen Werking van de neus VERKOUDHEID 202 Inleiding U komt op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde, omdat u last heeft van verkoudheid. Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in uw neus, bijholten en uw keel. Verkoudheid

Nadere informatie

1 injectieflacon Sandostatine 0,2 mg/ml bevat per 5 ml een hoeveelheid octreotide-acetaat, die overeenkomt met 1 mg octreotide.

1 injectieflacon Sandostatine 0,2 mg/ml bevat per 5 ml een hoeveelheid octreotide-acetaat, die overeenkomt met 1 mg octreotide. SANDOSTATINE Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon 026-37 82 111 INFORMATIE VOOR DE PATIENT Lees de bijsluiter regelmatig vóór gebruik, ook als u Sandostatine al eerder gebruikte. De

Nadere informatie

Percutane Endoscopische Gastrostomie (PEG)

Percutane Endoscopische Gastrostomie (PEG) Percutane Endoscopische Gastrostomie (PEG) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een Percutane Endoscopische Gastrostomie (PEG) op de afdeling Centrale Endoscopie van het Radboudumc.

Nadere informatie

H.367425.0915. Inbrengen katheter via de buik (suprapubische katheter)

H.367425.0915. Inbrengen katheter via de buik (suprapubische katheter) H.367425.0915 Inbrengen katheter via de buik (suprapubische katheter) Inleiding In overleg met uw behandelend arts is besloten bij u een suprapubische blaaskatheter in te brengen. De reden hiervoor is

Nadere informatie

Poliklinische operaties. Plastische Chirurgie

Poliklinische operaties. Plastische Chirurgie Poliklinische operaties Plastische Chirurgie Inleiding U heeft een afspraak voor een poliklinische operatie op de polikliniek Plastische Chirurgie op: dag om uur bij dr.. locatie Dordwijk locatie Sliedrecht

Nadere informatie

Training. Wondverzorging en zwachtelen

Training. Wondverzorging en zwachtelen Training Wondverzorging en zwachtelen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marianne Oosterwegel, Marian Bakker, Gerda Verhey Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Centraal infuus PICC-lijn. Poli Chirurgie

Centraal infuus PICC-lijn. Poli Chirurgie 00 Centraal infuus PICC-lijn Poli Chirurgie Uw behandelend arts heeft met u besproken dat bij u een PICC-lijn geplaatst gaat worden. Dit is in verband met een langdurige behandeling via het infuus. PICC

Nadere informatie

Verzorging van een wonddrain

Verzorging van een wonddrain 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Verzorging van een wonddrain Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen

Doorliggen voorkomen Doorliggen voorkomen Wat is decubitus? Decubitus (doorligplekken) wordt veroorzaakt door voortdurende druk. Door druk wordt de huid en het onderliggende weefsel beschadigd. Decubitus kan in verschillende

Nadere informatie

Protocol Geneesmiddelenverstrekking en medisch handelen

Protocol Geneesmiddelenverstrekking en medisch handelen Protocol Geneesmiddelenverstrekking en medisch handelen April 2015 Inhoud Inleiding pag. 2 Algemeen pag. 2 Geneesmiddelenverstrekking op verzoek pag. 2 Medische handelingen pag. 5 Huid- en wondverzorging

Nadere informatie

Zelfinjectie bij erectiestoornissen. Poli Urologie

Zelfinjectie bij erectiestoornissen. Poli Urologie 00 Zelfinjectie bij erectiestoornissen Poli Urologie 1 In overleg met uw uroloog heeft u gekozen om zelf medicijnen te injecteren in het zwellichaam van de penis (auto-injectie therapie). Uw behandelend

Nadere informatie

Inhoud van de EHBO-doos

Inhoud van de EHBO-doos Inhoud van de EHBO-doos In een goede EHBO-doos moeten een aantal voorwerpen aanwezig zijn om eerste hulp aan kinderen te verlenen. Hieronder volgt een lijst met verbandmiddelen en hulpmiddelen die in een

Nadere informatie

Centrale katheter via de arm (PICC) Oncologisch dagcentrum

Centrale katheter via de arm (PICC) Oncologisch dagcentrum Centrale katheter via de arm (PICC) Oncologisch dagcentrum Inleiding U bent door uw behandelend arts naar de afdeling Radiologie verwezen om een katheter via de arm (PICC) in te laten brengen. Deze ingreep

Nadere informatie

Een buikkatheter. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Een buikkatheter. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Een buikkatheter U heeft een afspraak gekregen om een buikkatheter te laten plaatsen. Dit heet een supra-pubische katheter. Het plaatsen van deze katheter gebeurt op de poli Urologie. In deze folder leest

Nadere informatie

Deze folder informeert u over de verzorging van de Broviaccatheter

Deze folder informeert u over de verzorging van de Broviaccatheter Verzorging van de Broviac-catheter in de thuissituatie Deze folder informeert u over de verzorging van de Broviaccatheter in de thuissituatie. Uw kind mag naar huis na de ziekenhuisopname, maar dient de

Nadere informatie

INFORMATIE PORT-A-CATH

INFORMATIE PORT-A-CATH INFORMATIE PORT-A-CATH 565 Inleiding Deze folder geeft informatie over een implanteerbaar poortsysteem: de port-a-cath. Uw arts heeft u een behandeling voorgeschreven waarbij regelmatig en/of langdurig

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) toedienen

Methotrexaat (MTX) toedienen Methotrexaat (MTX) toedienen Instructiefolder voor kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van methotrexaat

Nadere informatie

Behandeling van reumatische klachten met medicijnen

Behandeling van reumatische klachten met medicijnen Behandeling van reumatische klachten met medicijnen Metoject Behandeling met Metoject In overleg met uw reumatoloog wordt u binnenkort voor uw reumatische klachten behandeld met het geneesmiddel Metoject.

Nadere informatie

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie Ziektebeleid Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie is niet berekend op de opvang van zieke kinderen. Ziekte is echter een nogal rekbaar begrip. Er ontstaat daardoor voor de ouders

Nadere informatie

Deskundigheidsniveau medewerkers

Deskundigheidsniveau medewerkers Deskundigheidsniveau medewerkers Zorgtaken per deskundigheidsniveau Inleiding Dit document beschrijft de aard van de zorg die helpenden, verzorgenden en verpleegkundigen bieden in zorgsituaties variërend

Nadere informatie

Pijnbestrijding bij kanker

Pijnbestrijding bij kanker INTERNE GENEESKUNDE Pijnbestrijding bij kanker met morfinepleisters BEHANDELING Pijnbestrijding bij kanker U wordt in het St. Antonius Ziekenhuis behandeld voor kanker. Ten gevolge van de kanker heeft

Nadere informatie

INSTRUCTIEBROCHURE. voor mensen die Metoject 50 mg/ml gebruiken

INSTRUCTIEBROCHURE. voor mensen die Metoject 50 mg/ml gebruiken INSTRUCTIEBROCHURE voor mensen die Metoject 50 mg/ml gebruiken Inhoud Pagina Inleiding 3 Hoe wordt Metoject 50 mg/ml gebruikt? 4 Het vermijden van plaatselijke huidirritatie 7 Het vermijden van verharding

Nadere informatie

Inhaleren moet je leren Droog oefenen Geneesmiddelen op maat

Inhaleren moet je leren Droog oefenen Geneesmiddelen op maat In Nederland heeft één op de tien mensen last van een chronische aandoening aan de luchtwegen. Dit kan astma zijn, chronische bronchitis of emfyseem. Voor astma, chronische bronchitis en emfyseem samen

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Decubitus (drukplekken, doorliggen)

Decubitus (drukplekken, doorliggen) Decubitus (drukplekken, doorliggen) Als u het risico loopt om decubitus te krijgen of het al heeft, dan is de informatie in deze folder belangrijk. U kunt lezen wat decubitus is, wat de oorzaken zijn

Nadere informatie

Orthopedie. Enkelprothese

Orthopedie. Enkelprothese Orthopedie Enkelprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw enkel. Er wordt een enkelprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de enkel, de aanleiding voor de operatie, de

Nadere informatie

Prednison of Prednisolon

Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Uw maag, darm- en leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met Prednison. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte van

Nadere informatie

Maatregelen nemen om decubitus te voorkomen bij een zorgvrager

Maatregelen nemen om decubitus te voorkomen bij een zorgvrager OPDRACHTFORMULIER Maatregelen nemen om decubitus te voorkomen bij een zorgvrager Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen.

Nadere informatie

Buikgriep bij kinderen Informatie voor ouders. Maatschap Kindergeneeskunde IJsselland Ziekenhuis

Buikgriep bij kinderen Informatie voor ouders. Maatschap Kindergeneeskunde IJsselland Ziekenhuis Buikgriep bij kinderen Informatie voor ouders Maatschap Kindergeneeskunde IJsselland Ziekenhuis Uw kind is op de Spoedeisende Hulp gekomen omdat hij of zij buikgriep heeft. In deze folder krijgt u de nodige

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

De GPS behandeling. Figuur: Container waarin het bloed wordt gecentrifugeerd en de bloedplaatjes worden gescheiden van het bloedplasma.

De GPS behandeling. Figuur: Container waarin het bloed wordt gecentrifugeerd en de bloedplaatjes worden gescheiden van het bloedplasma. De GPS behandeling De GPS behandeling Gel van bloedplaatjes: snelle en natuurlijke genezing Een wond geneest meestal op natuurlijke wijze. Wanneer dit niet gebeurt, is er een behandeling met bloedplaatjesgel

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE 2012. Waardoor komt het? Wat zijn de verschijnselen? Adviezen

GRIEPVACCINATIE 2012. Waardoor komt het? Wat zijn de verschijnselen? Adviezen GRIEPVACCINATIE 2012 De griepprik zal dit jaar op woensdag 14 november worden gegeven, tussen 15 en 18 uur. Mensen die ervoor in aanmerking komen krijgen ongeveer 2 weken van tevoren een uitnodiging toegestuurd.

Nadere informatie

2. Open been (ulcus cruris venosum)

2. Open been (ulcus cruris venosum) 2. Open been (ulcus cruris venosum) Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is een open been? Een open been is een wond op het onderbeen. Deze wond wil niet goed

Nadere informatie

Methotrexaat. Voorlichting en spuitinstructie

Methotrexaat. Voorlichting en spuitinstructie Methotrexaat Voorlichting en spuitinstructie Inhoud Toedienen van Methotrexaat 3 Methotrexaat onderhuids toedienen 3 Benodigdheden 3 Werkwijze 4 Bewaren van Methotrexaat 7 Naaldencontainer 7 Als u een

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Morfine Feiten en fabels. Apotheek

Morfine Feiten en fabels. Apotheek 00 Morfine Feiten en fabels Apotheek In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige pijnstillers of opioïden worden genoemd. Inleiding

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen. Een handleiding voor patiënten en familie

Doorliggen voorkomen. Een handleiding voor patiënten en familie Doorliggen voorkomen Een handleiding voor patiënten en familie Doel van deze folder In deze folder kunt u lezen wat doorliggen (decubitus) is, waar decubitus ontstaat en wat er tegen gedaan kan worden.

Nadere informatie

Behandeling van wonden en letsels

Behandeling van wonden en letsels Module 4 Behandeling van wonden en letsels Als u deze module gevolgd hebt, weet u: - Wat u moet doen bij mogelijk inwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij uitwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij

Nadere informatie

9Decubitus en smetten

9Decubitus en smetten DC 9Decubitus en smetten 1 Inleiding Als helpende zorg en welzijn krijg je te maken met cliënten die veel op bed liggen, of cliënten in een rolstoel. Deze mensen zitten of liggen vaak lang in dezelfde

Nadere informatie

Luchtweginfecties bij kinderen

Luchtweginfecties bij kinderen Als uw kind: jonger is dan drie maanden en koorts heeft (hoger dan 38 C) langer dan drie volle dagen koorts heeft koorts heeft gehad en na enkele dagen opnieuw koorts krijgt Luchtweginfecties bij kinderen

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen. Een handleiding voor cliënten en hun verzorgers

Doorliggen voorkomen. Een handleiding voor cliënten en hun verzorgers Doorliggen voorkomen Een handleiding voor cliënten en hun verzorgers Doorliggen voorkomen Waarom deze folder? Ziek zijn of een handicap hebben is al vervelend genoeg. Helaas treden daarbij ook nog vaak

Nadere informatie

SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging

SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging Handleiding voor het behandelen van snijwonden. Verschijnselen de huid is beschadigd meestal is er bloed te zien het slachtoffer heeft pijn Doel van de eerste

Nadere informatie

Blaasoperatie (Bricker-operatie)

Blaasoperatie (Bricker-operatie) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urologie Blaasoperatie (Bricker-operatie) 1 Blaasoperatie (Bricker-operatie) Binnenkort gaat u naar het ziekenhuis voor een blaasoperatie.

Nadere informatie

Instructie zelf toedienen methotrexaat (MTX) door patiënt of mantelzorger

Instructie zelf toedienen methotrexaat (MTX) door patiënt of mantelzorger Instructie zelf toedienen methotrexaat (MTX) door patiënt of mantelzorger In overleg met uw behandelend arts is besloten zelf onderhuids (subcutaan) te gaan injecteren met methotrexaat (MTX). In deze

Nadere informatie

- 1 - Decubitusbehandelprotocol

- 1 - Decubitusbehandelprotocol - 1 - Definitie Decubitus is de medische term voor doorliggen, dit betekent weefselversterf, veroorzaakt door de inwerking op het lichaam van druk-, schuif- en wrijfkrachten of een combinatie van deze

Nadere informatie

H.298554.0715. Het voorkomen van doorliggen (decubitus)

H.298554.0715. Het voorkomen van doorliggen (decubitus) H.298554.0715 Het voorkomen van doorliggen (decubitus) Inleiding Iedereen die vanwege ziekte of ongeval in bed, stoel of rolstoel moet blijven kan last krijgen van doorligplekken (decubitus). Gelukkig

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen, een handleiding voor patiënten

Doorliggen voorkomen, een handleiding voor patiënten Doorliggen voorkomen, een handleiding voor patiënten Wat is doorliggen? Wanneer u een langere periode in bed moet liggen of vaak in dezelfde houding ligt of zit, krijgt uw huid het zwaar te verduren.

Nadere informatie

H.341878.0415. Spataderbehandeling door middel van inspuiten vloeistof

H.341878.0415. Spataderbehandeling door middel van inspuiten vloeistof H.341878.0415 Spataderbehandeling door middel van inspuiten vloeistof Inleiding U heeft samen met uw arts besloten om uw spataderen te laten behandelen. Dit is de spataderbehandeling door middel van inspuiten

Nadere informatie

PERMANENT KATHETER INBRENGEN EN VERZORGEN

PERMANENT KATHETER INBRENGEN EN VERZORGEN PERMANENT KATHETER INBRENGEN EN VERZORGEN 1150 Permanent katheter In overleg met uw uroloog is besloten bij u een permanente katheter in te brengen. Dit wordt een supra-pubische katheter genoemd. De reden

Nadere informatie

Een injectie Menopur maakt u zelf klaar, waarna u het middel inspuit in de buikplooi.

Een injectie Menopur maakt u zelf klaar, waarna u het middel inspuit in de buikplooi. Prikinstructie Menopur Algemeen: Menopur is een preparaat dat humaan menopauzaal gonadotrofine (hmg) bevat. Doel: stimuleren van de groei en rijping van follikels in de eierstokken Dosering: individueel.

Nadere informatie

Functie-afdeling. Handleiding voor de verzorging van de PEG-katheter

Functie-afdeling. Handleiding voor de verzorging van de PEG-katheter Functie-afdeling Handleiding voor de verzorging van de PEG-katheter Verzorging algemeen De eerste 8 dagen: Beweeg de PEG-katheter zo min mogelijk. Het fixatieplaatje zit zo dicht mogelijk tegen de buikwand.

Nadere informatie

Nefrostomiekatheter Radboud universitair medisch centrum

Nefrostomiekatheter Radboud universitair medisch centrum Nefrostomiekatheter In overleg met uw behandelend arts is er besloten om bij u een nefrostomie-katheter in te brengen. In deze folder staat de gang van zaken rondom het plaatsen, het verzorgen en complicaties

Nadere informatie

De PEG-sonde Dagelijkse verzorging en het geven van voeding in de thuissituatie

De PEG-sonde Dagelijkse verzorging en het geven van voeding in de thuissituatie De PEG-sonde Dagelijkse verzorging en het geven van voeding in de thuissituatie Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2013 pavo 1133 Inleiding U heeft een PEG-sonde gekregen. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

Doorliggen. Wat kunt u daar aan doen?

Doorliggen. Wat kunt u daar aan doen? Doorliggen Wat kunt u daar aan doen? Waarom dit boekje? Een ziekte of handicap is al vervelend genoeg. Helaas treden vaak ook nog nare bijverschijnselen op. Zo n bijverschijnsel is doorliggen. Het komt

Nadere informatie

Inhaleren met de Aerochamber, met masker

Inhaleren met de Aerochamber, met masker Inhaleren met de Aerochamber, met masker voor kinderen van 0 tot ongeveer 4 jaar De arts heeft vastgesteld dat uw kind problemen heeft met de luchtwegen. Uw kind krijgt daarvoor medicijnen via een voorzetkamer,

Nadere informatie

PEG-katheter (maagsonde) Sophia Kinderziekenhuis

PEG-katheter (maagsonde) Sophia Kinderziekenhuis PEG-katheter (maagsonde) Sophia Kinderziekenhuis Uw kind krijgt een maagsonde, de Percutane Endoscopische Gastrostomie of PEG-katheter. Deze katheter wordt gebruikt om voeding toe te dienen. Voordat uw

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Tracheotomie en tracheacanule bij kinderen

Tracheotomie en tracheacanule bij kinderen Tracheotomie en tracheacanule bij kinderen Wat is een tracheotomie? Een tracheotomie is een chirurgische ingreep (operatie) waarbij er een tracheostoma in de trachea (luchtpijp) wordt aangelegd. Dit gebeurt

Nadere informatie

Moeite met slikken van medicijnen

Moeite met slikken van medicijnen 400047 Moeite met slikken van geneesmiddelen_400003 Antibiotica 21-12-10 05:54 Pagina 4 Medicijnen: sommige medicijnen kunnen sufheid of een droge mond veroorzaken. Als iemand suf is, kan hij vergeten

Nadere informatie

Informatie suprapubische katheter

Informatie suprapubische katheter Informatie suprapubische katheter Informatie voor patiënten F0271-3415 januari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Preventie en behandeling van smetten (intertrigo)

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Preventie en behandeling van smetten (intertrigo) Preventie en behandeling van smetten (intertrigo) PREVENTIE EN BEHANDELING VAN SMETTEN (INTERTRIGO) INLEIDING Inleiding Deze folder bevat informatie over het voorkomen en behandelen van smetten in de grote

Nadere informatie

Inknippen van je tongriempje

Inknippen van je tongriempje Wilhelmina Kinderziekenhuis Inknippen van je tongriempje Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Inknippen van het tongriempje 6 Tips 9 Wil je meer

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING LONGGENEESKUNDE Longontsteking BEHANDELING Longontsteking U bent in het ziekenhuis opgenomen vanwege een longontsteking. Maar wat is dat precies en wat kunnen we ertegen doen? In deze folder vindt u de

Nadere informatie

Livocab 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine

Livocab 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Livocab 0,5 mg/ml oogdruppels, suspensie levocabastine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Griepprik Wat kan uw apotheek voor u doen? Koorts en pijn

Griepprik Wat kan uw apotheek voor u doen? Koorts en pijn Verkoudheid en griep Plotseling een rillerig gevoel, spierpijn, keelpijn, last van hoesten en koorts... Misschien is dit het begin van een forse griep ( influenza ). In dat geval kunt u ook last krijgen

Nadere informatie

Een kraamvrouw verzorgen in de kraamperiode

Een kraamvrouw verzorgen in de kraamperiode 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Een kraamvrouw verzorgen in de kraamperiode Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek

Nadere informatie

Een zorgvrager helpen bij de oogverzorging

Een zorgvrager helpen bij de oogverzorging OPDRACHTFORMULIER Een zorgvrager helpen bij de oogverzorging Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze

Nadere informatie

zelfinjectie bij erectiestoornissen

zelfinjectie bij erectiestoornissen patiënteninformatie zelfinjectie bij erectiestoornissen U heeft met uw uroloog afgesproken dat u zelf een medicijn gaat spuiten in het zwellichaam van de penis. Dit heet ook wel een auto-injectie-therapie.

Nadere informatie

Verzorging van de waaknaald bij kinderen

Verzorging van de waaknaald bij kinderen Verzorging van de waaknaald bij kinderen Uw kind mag naar huis na zijn/haar ziekenhuisopname, maar dient de intraveneuze medicijnkuur poliklinisch of via de thuiszorg af te maken. Om deze intraveneuze

Nadere informatie

Het aanleggen van een drukverband om de pols, duimmuis, knie, enkel en elleboog

Het aanleggen van een drukverband om de pols, duimmuis, knie, enkel en elleboog OPDRACHTFORMULIER Het aanleggen van een drukverband om de pols, duimmuis, knie, enkel en elleboog Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer

Nadere informatie

Neusbloeding. Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde

Neusbloeding. Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde Neusbloeding Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde U bent vandaag behandeld vanwege een neusbloeding. Een neusbloeding is een vervelende aandoening. Bij een geringe neusbloeding lijkt het vaak om een enorme

Nadere informatie

Continent urinestoma bij kinderen

Continent urinestoma bij kinderen Continent urinestoma bij kinderen Bij kinderen die niet via de plasbuis gekatheteriseerd kunnen worden of die dit niet zelfstandig kunnen, kan een urinestoma worden aangelegd. Een urinestoma is een kunstmatige

Nadere informatie

Ruggenprik tijdens de bevalling

Ruggenprik tijdens de bevalling H.291380.0215 Ruggenprik tijdens de bevalling (Epidurale pijnbestrijding) Wat is epidurale pijnbestrijding Bij deze ruggenprik spuit de anesthesioloog via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof

Nadere informatie