Kinderrechten uit de kinderschoenen. Handleiding voor vormingswerkers: met gemeentepersoneel aan de slag rond kinderrechten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kinderrechten uit de kinderschoenen. Handleiding voor vormingswerkers: met gemeentepersoneel aan de slag rond kinderrechten"

Transcriptie

1 Kinderrechten uit de kinderschoenen Handleiding voor vormingswerkers: met gemeentepersoneel aan de slag rond kinderrechten

2 Kinderrechten uit de kinderschoenen. Handleiding voor vormingswerkers: met gemeentepersoneel aan de slag rond kinderrechten Tekst: Marleen Van Schoor Tekeningen: Siegfried Verhaert Werkten verder mee: Annick Denys - KOOGO Marc Laquière - Federatie van de Marokkaanse Verenigingen Leen Lesire - YWCA-Antwerpen vzw Gerda Moeneclaey - Universiteit Gent Wim Taelman - VORMEN vzw Jana Thiers - Stedelijke Jeugddienst Ter Lo, stad Antwerpen Hilde Timmermans -Gezinsbond Mieke Van Geel - Stedelijke Jeugddienst Ter Lo, stad Antwerpen Maakt naast deze handleiding ook deel uit van dit educatief aanbod: Kinderrechten uit de kinderschoenen. Brochure voor gemeentepersoneel. Te downloaden via Verantwoordelijke uitgever: vormen vzw expertisecentrum mensenrechten- en kinderrechteneducatie Vlaanderen Patriottenstraat Antwerpen Tel.: D/2008/9259/16 ISBN , VORMEN vzw Kinderrechten uit de kinderschoenen 2

3 Kinderrechten uit de kinderschoenen Binnen het educatief project Kinderrechten, een opdracht voor volwassenen wordt het kinderrechtenverdrag ruimer gezien dan een louter juridisch gegeven en toegankelijker gemaakt. Het kinderrechtenverdrag geldt voor alle kinderen van 0 tot 18 jaar. In dit pakket kinderrechten UIT de kinderschoenen worden kinderrechten binnen het gemeentebeleid geplaatst. Naast deze handleiding is er de brochure met achtergrondinformatie over mensenrechten, kinderrechten en de implementatie van het kinderrechtenverdrag in een gemeente of stad. De bedoeling is om met dit pakket een positieve houding ten aanzien van kinderrechten te ontwikkelen. Dit educatief pakket kan je downloaden op Om bij gemeentepersoneel kinderrechten bespreekbaar te maken vind je hier werkvormen, materiaal en informatie die ondersteunen bij het opzetten van een vormingsaanbod voor het personeel van steden en gemeenten. Inhoud Opzet 4 Schema vorming 6 Vorming 7 Voorbereiding van de vorming 7 Kennismaking 7 Inleiding en uitgangspunten 8 Opwarmers 9 Verdieping: Kinderrechten nader bekeken 11 Afsluiting en/of evaluatie 13 Bijlagen 12 Bijlage 1: Kinderrechtentekeningen 14 Bijlage 2: Kinderrechtenkaartjes 15 Bijlage 3: Stellingen over kinderrechten 16 Bijlage 4: Brieven uit de gemeente 17 Bijlage 5: Leesvoer over kinderrechten 20 Kinderrechten uit de kinderschoenen 3

4 Opzet > Hoe breng je in je gemeente kinderrechten op de agenda? Wij proberen met dit vormingspakket voornamelijk inhoudelijke en methodologische ondersteuning te geven over kinderrechten. Toch willen we hieronder enkele tips geven om het thema kinderrechten bespreekbaar te maken in de gemeente en personeel te bereiken. > Enkele tips voor het opzetten van een succesvolle vorming rond kinderrechten: 1 Zorg ervoor dat er een verband is met de kinderen: activiteiten op school, in de jeugdbeweging, in de muziekschool of de sportclub rond kinderrechten waarvan je foto s of andere resultaten laat zien, een toneeltje rond kinderrechten dat door de kinderen werd voorbereid, kunstopdrachten met kinderrechten als thema, een tentoonstelling die door de kinderen werd gemaakt, aanleg van speelruimte, verkeersveiligheid 2 Verzin een aantrekkelijke titel voor het vormingsaanbod. 3 Bijvoorbeeld: Kinderrechten in onze gemeente. Geen kinderspel. 4 Leg in de uitnodiging ook het verband met het gemeentebeleid. Hoe kunnen kinderrechten een plaats krijgen binnen het beleid? 5 Plaats de kinderrechten naast de kinderplichten. 6 Kinderen kunnen een vormingsavond inleiden en bijvoorbeeld komen vertellen wat zij reeds rond kinderrechten deden. 7 Stuur een brief, maak affiches en illustreer met kinderrechtentekeningen. Je kan ze vinden op 8 Betrek de jeugdconsulent(en) bij het voorbereiden van een vormingsaanbod, zij kunnen als motor dienen. 9 Koppel een vormingsaanbod over kinderrechten aan een reeds bestaande activiteit en selecteer de hier bijhorende rechten. Bijvoorbeeld: Bij de opening van een speelstraat kan de nadruk gelegd worden op het kinderrecht: Elk kind heeft recht op spel en vrije tijd. 10 Breng het thema kinderrechten in verband met een bepaalde dag of evenement, of maak de koppeling met een bepaald thema. Suggesties vind je op pagina 4. De verschillende kinderrechten staan opgesomd en kort uitgelegd op pagina 15 e.v. van Kinderrechten uit de kinderschoenen (te downloaden van: Kinderrechten uit de kinderschoenen 4

5 JANUARI DE ANTI-PESTWEEK (RECHT OP GELIJKE BEHANDELING) MAART DE JEUGDBOEKENWEEK 22 WERELDWATERDAG APRIL 7 DE WERELDGEZONDHEIDSDAG MEI 15 INTERNATIONALE DAG VAN DE FAMILIE 21 WERELDDAG VAN DE CULTURELE DIVERSITEIT JUNI 20 WERELDVLUCHTELINGENDAG OKTOBER DE VLAAMSE VREDESWEEK 16 WERELDVOEDSELDAG 17 INTERNATIONALE DAG VAN HET VERZET TEGEN DE ARMOEDE NOVEMBER 20 DAG VAN DE KINDERRECHTEN 25 DAG VAN DE ELIMINATIE VAN GEWELD TEGEN VROUWEN DECEMBER 10 MENSENRECHTENDAG Kinderrechten uit de kinderschoenen 5

6 Schema vorming Je vindt hieronder een handig schema om zelf een vorming uit te werken. Dit is een vormingsaanbod van 1,5 uur als je 1 opwarmer, 1 verdiepingswerkvorm en 1 afsluiter selecteert. Als je een uitgebreider vorming wilt, kan je kiezen voor meerdere werkvormen. Tijd Inhoud 1 Voorbereiding van de vorming Inspiratie: pagina Kennismaking Namenronde - Beginsituatie inschatten Inspiratie: pagina Inleiding en uitgangspunten Inspiratie: pagina Opwarmer Maak je keuze uit de verschillende opwarmers op pagina Korte pauze 40 5 Verdieping Maak je keuze op pagina 10: Werken met brieven? Discussiëren met stellingen? Praten aan de hand van kinderrechtentekeningen? 10 6 Afsluiter Kies een afsluiter op pagina Informatie aan de hand van brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen. Kinderrechten uit de kinderschoenen 6

7 VORMING 1 Voorbereiding van de vorming > Tips voor de inkleding van het lokaal Je kan de verschillende kinderrechten op A4 of A3 formaat afdrukken en dit als placemat gebruiken (zie Je kan de kinderrechten als een soort tentoonstelling aanbrengen in het lokaal of in de gang. Hierbij kan je ook de teksten uit de brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen gebruiken (pagina 3 en 5). Als er tafels aanwezig zijn, kan je bierviltjes gebruiken waarop je een kinderrecht kleeft. Je kan tijdens het onthaal het kinderrechtenlied laten horen (te vinden op 2 Kennismaking > Materiaal Eventueel etiketten (om namen op te schrijven), flap en stift. > Verloop Iedereen zegt zijn naam en vertelt kort iets over wat hij/zij van de vorming verwacht. Als begeleider kan je de deelnemers laten verwoorden wat kinderrechten hen zegt: Kinderrechten doen me denken aan. Kinderrechten uit de kinderschoenen 7

8 3 Inleiding en uitgangspunten van de vorming In deze vorming willen wij kennismaken met de rechten uit het kinderrechtenverdrag en hierbij steeds de vraag stellen: Hoe ver gaat dit recht? Kunnen we daar een plicht tegenover plaatsen? Kinderen hebben rechten, maar weten wij altijd wat ze betekenen of kennen wij de draagwijdte ervan? We proberen inzicht in te krijgen in de visies, wensen en gedachten van het kind als zingever. We proberen de leefwereld van het kind te begrijpen. De uitdaging is om de behoeften van het kind in evenwicht te brengen met de noden van de samenleving. De rechten bekijken vanuit hun actueel bestaan: het hier en nu aspect. De rechten zien als voorwaarde voor de ontwikkeling van kinderen. We zien kinderen en volwassenen als gelijkwaardig. Met respect voor iedereen, respect voor verschillen, opnemen van de eigen verantwoordelijkheid in de samenleving, gelijke behandeling van iedereen, vrijwaring van de rechten van volgende generaties, verbondenheid en solidariteit. Kinderrechten uit de kinderschoenen 8

9 4 Opwarmers > Doelstelling Kennismaken met de verschillende kinderrechten. OPWARMER 1 Eén van de velen > Materiaal 17 kinderrechtentekeningen: zie Bijlage 1. > Verloop Iedere deelnemer kiest één kinderrechtentekening uit die hem/haar het meest aanspreekt. In grote groep of in kleine groepjes wordt verteld over het uitgekozen kinderrecht, met de groep wordt geraden over welk recht het gaat. Variatie: Het kan ook leuk zijn om het kinderrecht te laten uittekenen of te laten uitbeelden en de hele groep te laten raden. OPWARMER 2 Krantenkoppen > Materiaal Krantenartikels over kinderen: Je kan zelf op zoek gaan naar artikels met situaties waarin kinderrechten gerespecteerd of geschonden worden, of waarin kinderen opkomen voor hun rechten. Je kan de krantenknipsels gebruiken uit de brochure voor gemeentepersoneel: Kinderrechten uit de kinderschoenen (pagina 3). > Verloop Hang de krantenartikels omhoog in het lokaal. Je kan ook van de krantenartikels een placemat maken, als er tafels beschikbaar zijn. De deelnemers wandelen 5 minuten rond of krijgen 5 minuten de tijd om 1 krantenartikel uit te kiezen dat hen treft. Naar de groep toe verwoorden ze waarom ze dat artikel hebben gekozen of wat hen geraakt heeft. Kinderrechten uit de kinderschoenen 9

10 OPWARMER 3 Gedicht Klein van Bart Moeyaert > Materiaal Gedicht Klein van Bart Moeyaert. Je kan het gedicht ook terugvinden in de brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen (pagina 5). > Verloop Wat zegt dit gedicht over kinderen? Wat zegt dit gedicht over kinderrechten? Welk recht vind je erin terug? Wat is volgens jou de boodschap van het gedicht? OPWARMER 4 Kinderrechtenquiz Een snelle quiz kan helpen als smaakmaker, om mensen nieuwsgierig te maken en honger doen te krijgen naar meer. Hier alvast enkele vragen, je kan ook aan de hand van de brochure nog andere vragen bedenken. Waar komen de kinderrechten vandaan? Wanneer is het kinderrechtenverdrag opgesteld? Wanneer is de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens aangenomen? Ken jij een organisatie of persoon die opkomt voor kinderrechten? Ken jij een film of een boek over kinderrechten? Welk recht zouden volgens jou alle kinderen zeker moeten hebben? Meer uitleg over het kinderrechtenverdrag en het mensenrechtenverdrag vind je vanaf pagina 6 t.e.m 9 in de brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen. Kinderrechten uit de kinderschoenen 10

11 5 Verdieping: Kinderrechten nader bekeken > Doelstelling Toepassen van de kinderrechten op het gemeentebeleid. Een onderscheid kunnen maken tussen ontwikkelingsrechten, beschermingsrechten en participatierechten. VERDIEPING 1 Werken met kinderrechtentekeningen > Materiaal Kinderrechtentekeningen: zie Bijlage 1. Brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen (vanaf pagina 15: Kinderrechten op een rij). > Verloop Je kan doorgaan op het uitgekozen kinderrecht van opwarmer 1 of je geeft een aantal minuten de tijd om een kinderrecht te laten uitkiezen uit de uitgestalde kinderrechten. Je stelt dan de volgende vragen: Is dit kinderrecht voor jou persoonlijk belangrijk? Denk je dat alle mensen dit belangrijk vinden? Kom je met dit kinderrecht in aanraking tijdens het uitoefenen van je functie? Geldt dit kinderrecht voor jou in ons land? Waarom wel/niet? Dit kan in kleine groepjes (2 tot 4 deelnemers) besproken worden. Nadien kan dan in plenum gevraagd worden of iemand iets uit de bespreking in kleine groepjes wil vertellen. Onderstaande vragen kunnen helpen bij het gesprek. Met welke kinderrechten kom je in je dagelijks leven het vaakst in aanraking? Vind je deze kinderrechten relevant? Welke kinderrechten zijn op dit ogenblik actueel? Kinderrechten uit de kinderschoenen 11

12 VERDIEPING 2 Brieven van ouders > Materiaal Brieven uit de gemeente: zie Bijlage 3. Je kan hier uiteraard zelf meer toepasselijke brieven gebruiken voor de groep waarmee je werkt. > Verloop De deelnemers gaan in kleine groepjes één brief bekijken. Ze formuleren een antwoord op de vraag van de schrijver. In plenum worden de verschillende brieven besproken. De begeleider kan gebruik maken van de achtergrondinformatie in de brochure om het gesprek te begeleiden. VERDIEPING 3 Discussie > Materiaal Stellingen: zie Bijlage 4. Brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen (pagina 15 e.v.). > Verloop Je kan de groep indelen in kleinere groepjes en elke groep een stelling geven. Zo krijgt een groter aantal deelnemers de kans om iets te vertellen. Elk groepje bespreekt de stelling die het kreeg, beslist of het akkoord gaat of niet, en waarom. Daarna wordt dit met de hele groep besproken en worden interessante gedachtewisselingen die zich bij de bespreking van de stellingen afspeelden ook naar voren gebracht. Kinderrechten uit de kinderschoenen 12

13 6 Afsluiting en/of evaluatie AFSLUITER 1 Begin en einde > Materiaal Kinderrechtentekeningen: zie Bijlage 1. > Verloop Je kan de deelnemers opnieuw laten kiezen tussen de verschillende kinderrechten en vragen of ze nog hetzelfde kinderrecht kiezen als in het begin. Ze kunnen dan kort hun keuze uitleggen. AFSLUITER 2 Kleine competitie > Materiaal 4x17 kinderrechtenkaartjes 17 kinderrechtenkaartjes: de kaartjes uit Bijlage 2 op geel papier/karton afgedrukt. 17 kinderrechtenkaartjes: de kaartjes uit Bijlage 2 op wit papier/karton afgedrukt. 17 kinderrechtenkaartjes: de kaartjes uit Bijlage 2 op groen papier/karton afgedrukt. 17 kinderrechtenkaartjes: de kaartjes uit Bijlage 2 op blauw papier/karton afgedrukt. 17 kinderrechtentekeningen: zie Bijlage 1. > Verloop De 17 kinderrechtentekeningen worden opgehangen in de ruimte. De deelnemers worden in 4 groepen verdeeld en krijgen per groep de 17 kaartjes met kinderrechtenteksten. Iedere groep krijgt een andere kleur. Het is de bedoeling dat ze zo snel mogelijk de tekst bij de bijhorende tekening plaatsen. AFSLUITER 3 Verdere toelichting Om de vorming volledig af te ronden kan de brochure Kinderrechten uit de kinderschoenen verder toegelicht worden. Je kan dieper ingaan op het informatieluik (pagina 24). Zie ook bijlage 5: Leesvoer over kinderrechten. Kinderrechten uit de kinderschoenen 13

14 Bijlagen BIJLAGE 1 Kinderrechtentekeningen De tekeningen kunnen gedownload worden van Hieronder vind je een miniatuurversie ervan. Kinderrechten uit de kinderschoenen 14

15 BIJLAGE 2 Kinderrechtentekeningen De kaartjes kunnen gedownload worden van Hieronder vind je een miniatuurversie ervan. Kinderrechten uit de kinderschoenen 15

16 BIJLAGE 3 Stellingen over kinderrechten Kinderen moeten betrokken worden bij alle thema s in de gemeente die hen aanbelangen. Participatie van kinderen en jongeren heeft vooral te maken met het kunnen uitspreken van hun eigen mening. Kinderen mogen deelnemen aan een manifestatie of een actiegroep en hierover in de media uitspraken doen. Een kind is vrij om geen geloof aan te hangen. Iedere straat in de gemeente zou over een speelpleintje moeten beschikken. De volledige samenleving draagt verantwoordelijkheid voor kinderen: niet enkel de ouders, de leerkrachten en andere begeleiders van jongeren, ook alle gemeentepersoneel dat met kinderen te maken heeft. Een openbaar gebouw is kindvriendelijk als er een speelhoek aanwezig is. Jongeren worden tegenwoordig te vlug als probleemjongeren benaderd en er wordt dan ook te vaak repressief opgetreden. Een gemeente moet jongeren mee beschermen tegen de reclamewereld. Een gemeente heeft een taak in het respecteren van de rechten van kinderen zonder papieren. Kinderrechten uit de kinderschoenen 16

17 BIJLAGE 4 BRIEVEN > Brief 1 Beste Onlangs werd bij ons in de gemeente beslist om een aantal openbare speelruimten anders in te richten. Het zou een open ruimte worden waar geen plaats meer was om achter muurtjes, hoekjes of kantjes te kruipen. Dit zou de criminaliteit indijken en ook de hangjongeren wat ontmoedigen om rond te hangen op plaatsen waar kinderen onbekommerd moeten kunnen spelen. Er werd niemand van de jeugddienst geraadpleegd, laat staan de jongeren zelf. Hoe kunnen wij hier in de toekomst mee omgaan? Alvast bedankt en vriendelijke groeten Guido > Brief 2 Hallo Een school deed een tijd geleden aan ons het voorstel om samen een project op touw te zetten in kader van een brede school aanpak. Zij zagen het heel groots. De start zou vanuit de jongeren gebeuren, met een uitgebreide enquête die kinderen en jongeren moesten invullen. De resultaten van het onderzoek waren dan de basis voor het verdere verloop van het project. Immers, participatie was toch belangrijk, zegde men. Het leek allemaal al heel goed te zijn uitgestippeld en wij als medewerkers van de jeugddienst hadden niet zoveel meer mee te Kinderrechten uit de kinderschoenen 17

18 beslissen. Waar was hier de inspraak dan gebleven? Hebben jullie een idee hoe we dit anders kunnen aanpakken? Dank bij voorbaat en groeten Kaat, jeugdconsulente > Brief 3 Hoi Ergens midden augustus hadden we een activiteit georganiseerd met de grabbelpas. We gingen een hele dag op stap en hadden gevraagd of de kinderen een lunchpakket, goede stapschoenen en regenkledij konden meenemen. Die dag zat er s morgens vroeg al een kind te wachten toen wij (de begeleiders) aankwamen. Wat we toen vaststelden was voor ons niet nieuw. Het kind had sportschoenen met gaten, geen regenjas en geen rugzak, dus ook geen lunchpakket. Het was al de derde keer dat dit kind zo werd afgezet. We hadden het er al een paar keer met de collega s over gehad en we hadden een vermoeden dat dit kind werd verwaarloos en zelfs mishandeld. Op dat moment wisten we echter niet goed wat we moesten doen, wie we moesten verwittigen of contacteren Bij voorbaat dank Eline Kinderrechten uit de kinderschoenen 18

19 > Brief 4 Bij ons in de scouts zitten enkele moslima s (moslim meisjes). Ze komen heel onregelmatig, soms zien we ze een maand lang niet meer. Wanneer ze komen zijn ze altijd zeer enthousiast en doen ze goed mee. Het is alleen moeilijk om er op te rekenen voor belangrijke activiteiten, zoals geldactiviteiten. En ze komen ook iedere zondag te laat aan. Dit is vooral vervelend voor de andere leden. Ook wanneer we op verplaatsing gaan, willen we geen uur op hen moeten blijven wachten. Waar trekken we de grens? Vriendelijke groeten Kevin Kinderrechten uit de kinderschoenen 19

20 BIJLAGE 5 Leesvoer over kinderrechten > Kinderboeken over kinderrechten DE KOCKERE, G. (tekst) en VANDENABEELE, I. (illustratie), Kind, De Eenhoorn, Wielsbeke 2001, 42 blz. (5-8 jaar) Kind vindt een steentje. Ze weet niet waar het vandaan komt, maar ze koestert het als een schat. Ze denkt dat er iets in zit dat er op een dag, als het gegroeid is, uitkomt. Wacht maar af. GOOSSENS, J., Right to play, Lemniscaat, Rotterdam, 2005, 200 p. (kijk- en voorleesboek) Het boek is een feest voor het oog met honderden kleurenfoto s van spelende en sportende kinderen uit verschillende culturen. NARANJI, C.,Zahra, Davidsfonds/Infodok, Leuven, 2003, 116 p. (voorleesboek) Zahra is een eerste sfeervol kinderboek van Corine Narnaji. In gevoelige, weloverwogen woorden beschrijft zij het lot van de Koerdische vluchtelingen, hun tocht van Irak naar Nederland. NARANJI, C.,Alles is anders, Clavis,Hasselt-Amsterdam, 2006, 128 p.(vanaf 8 jaar) Het tweede boek over een Koerdisch vluchtelingengezin. Met vallen en opstaan leren Zarah en haar familieleden hun weg in Nederland te vinden. ROOD, L., Overleven op Drakeneiland, Leopold, Amsterdam, 2006, 137 p. (10-12 jarigen) Drakeneiland is een plek waar kinderen de baas zijn maar waar evengoed een aantal regels gelden zoals in de echte wereld. TETZNER, L., Levende bezems, Ploegsma, Amsterdam, 2003, 384 p. (10-12 jarigen) Dit boek over een schoorsteenvegersjongen maakt kinderen het mogelijk zich in te leven in kinderarbeid en ongezond werk. Het verhaal speelt zich af in de 19 de eeuw maar toch blijft kinderarbeid jammer genoeg in verschillende landen nog een actueel thema. > Informatieboeken over kinderrechten VAN SCHOOR, M., Kinderrechten uit de kinderschoenen. Brochure voor gemeentepersoneel, VORMEN vzw, Antwerpen, 2008, 22 p. Te downloaden van: VANDENHOLE, W.(ed), Kinderrechten als mensenrechten: een multidisciplinaire verkenning, intersentia, Antwerpen- Oxford, 2007, 67 p. VERHELLEN, E., Verdrag inzake de rechten van het kind. Achtergrond, motieven, strategieën, hoofdlijnen, Garant, Leuven-Apeldoorn, 2000, 252 p. Kinderrechten uit de kinderschoenen 20

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Werk graad 3 Lesvoorbereiding Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Zet het luisterverhaal klaar op het smartboard. Print de memory

Nadere informatie

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Wat is filosoferen met kinderen? Samen op een gestructureerde wijze nadenken en praten over filosofische vragen. Zoeken naar antwoorden op vragen die kinderen

Nadere informatie

Handleiding/verbetersleutel voor de leerkracht bij themafiche 25 jaar IVRK

Handleiding/verbetersleutel voor de leerkracht bij themafiche 25 jaar IVRK Eindtermen: Wereldoriëntatie 3.1* ; 4.13 ; 4.15 ; 5.8 ; 5.9* Sociale vaardigheden 1.6 ; 3 Nederlands 2.9* ; 2.10* ; 3.4 ; 4.6 ; 4.7 Muzische vorming Handleiding/verbetersleutel voor de leerkracht bij themafiche

Nadere informatie

Met het Kinderrechtenverdrag

Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Voor kinderen die meer willen weten over kinderrechten Wat is het Kinderrechtenverdrag? Welke rechten heb ik? Zijn Kinderrechten er voor alle kinderen?

Nadere informatie

Werkvormen bij Elk kind heeft recht op een gelijke behandeling (Uit: Recht in de roos) 1. De gelen en de groenen* Doel. Benodigdheden. Tijd.

Werkvormen bij Elk kind heeft recht op een gelijke behandeling (Uit: Recht in de roos) 1. De gelen en de groenen* Doel. Benodigdheden. Tijd. Werkvormen bij Elk kind heeft recht op een gelijke behandeling (Uit: Recht in de roos) 1. De gelen en de groenen* Debatteren over regels in de maatschappij. Discriminatie ervaren. Macht en machteloosheid

Nadere informatie

Autisme in je vrije tijd

Autisme in je vrije tijd Autisme in je vrije tijd KINDEREN MET AUTISME IN EEN GEWONE JEUGDVERENIGING? HET KAN! Een informatieve brochure door Elise Burny - orthopedagoog Jannicke Hurtekant - orthopedagoog Petra Warreyn - klinisch

Nadere informatie

het recht op bescherming tegen schadelijke vormen van werk en uitbuiting het recht op onderwijs het recht op spelen en ontspanning

het recht op bescherming tegen schadelijke vormen van werk en uitbuiting het recht op onderwijs het recht op spelen en ontspanning Ashique s verhaal (Uit: Kompas) Kinderarbeid genereert noodzakelijk inkomen voor families en gemeenschappen. Door het af te schaffen zullen kinderen de grootste slachtoffers worden. Klopt dat? Bij deze

Nadere informatie

Een politieke partij oprichten

Een politieke partij oprichten Een politieke partij oprichten Korte omschrijving werkvorm Verdeel de leerlingen in groepjes van vier. Ieder groepje richt een politieke partij op. Elke partij mag acht standpunten kiezen. Vijf standpunten

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen

Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen Een belevingskaart? Om inzicht te krijgen hoe kinderen en jongeren hun buurt ervaren, bezochten de onderzoekers van het KIDS-project

Nadere informatie

Van nodig of leuk? tot kinderrechten in de krant

Van nodig of leuk? tot kinderrechten in de krant Van nodig of leuk? tot kinderrechten in de krant (Uit: Recht in de roos) (Uit: het land van Kwien: educatief pakket 2 de en 3 de graad) Doel Kennismaken met kinderrechten. Het onderscheid begrijpen tussen

Nadere informatie

Dichter bij Vrijheid. Docentenhandleiding Boek 2. www.dichterbijvrijheid.nl

Dichter bij Vrijheid. Docentenhandleiding Boek 2. www.dichterbijvrijheid.nl Dichter bij Vrijheid Docentenhandleiding Boek 2 Dichter bij Vrijheid Een onderwijsproject van Amnesty International Dit is boek 2 uit de docentenhandleiding Dichter bij Vrijheid. Op de boekenplank staan

Nadere informatie

HELP DE KINDERBOEKEN AMBASSADEUR! Tips en kansen voor de leesconsulent van de Bibliotheek op school

HELP DE KINDERBOEKEN AMBASSADEUR! Tips en kansen voor de leesconsulent van de Bibliotheek op school HELP DE KINDERBOEKEN AMBASSADEUR! Tips en kansen voor de leesconsulent van de Bibliotheek op school Beste leesconsulent, Jan Paul Schutten onze enige echte kinderboekenambassadeur- heeft een geweldige

Nadere informatie

Groep 7/8 Rechten van het kind

Groep 7/8 Rechten van het kind Groep 7/8 Rechten van het kind Rechten van het kind GROEP 7/8 Instructie lesmateriaal Het gedicht vormt een goede introductie voor het thema Kinderrechten. Gebruik de achtergrondinformatie om meer te vertellen

Nadere informatie

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH VOOR RG 2.3 en 2.4 DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Doelstelling Lespakket DEEL 1 DEEL 2 INTRODUCTIE: DE GROTE MEERPAAL

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Infowijzer. Inhoud. Websites. Boeken en multimedia in de bibliotheek

Infowijzer. Inhoud. Websites. Boeken en multimedia in de bibliotheek Infowijzer Omgaan met kinderrechten Een lijst van informatiebronnen voor wie als ouder of opvoeder goed wil omgaan met de rechten van kinderen. De lijst is evenzeer bedoeld voor kinderen en jongeren die

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

BIJEENKOMST 1- KENNISMAKING

BIJEENKOMST 1- KENNISMAKING BIJEENKOMST 1- KENNISMAKING kennismaken met groepswerker en groepsleden afspraken maken in groep een eerste gevoel van rust, vertrouwen en veiligheid creëren kennismaken met het thema budgetteren aanzetten

Nadere informatie

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK VOORBESPREKING Een kinderreglement Kinderen laten nadenken over de rechten van het kind. Verzamel samen met de kinderen materiaal uit de media waarin kinderen betrokken

Nadere informatie

SCHOOL TIME-OUT. Lang programma. School Time-out

SCHOOL TIME-OUT. Lang programma. School Time-out SCHOOL TIME-OUT Lang programma School Time-out Op één of andere manier raak ik altijd in confl ict met de leerkrachten. Er zit zoveel in mijn hoofd dat ik me niet kan concentreren op school. Als ik de

Nadere informatie

Handleiding. UNICEF Handleiding lessuggestie Gedicht groep 7-8. Gedicht

Handleiding. UNICEF Handleiding lessuggestie Gedicht groep 7-8. Gedicht UNICEF Handleiding lessuggestie Gedicht groep 7-8 Handleiding Gedicht In het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties zijn de rechten voor het kind opgenomen. U maakt deze rechten concreet en zichtbaar,

Nadere informatie

DAG VAN DE RECHTEN VAN HET KIND 20 NOVEMBER 2011 EEN LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 6-8

DAG VAN DE RECHTEN VAN HET KIND 20 NOVEMBER 2011 EEN LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 6-8 DAG VAN DE RECHTEN VAN HET KIND 20 NOVEMBER 2011 EEN LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 6-8 Inleiding Op 20 november 1989 werd in de Verenigde Naties het Verdrag van de Rechten van het Kind aanvaard. Sindsdien is

Nadere informatie

Werkvormen bij recht op een eigen mening en op inspraak (Uit: Recht in de roos) 1. De praatstaf 1. Doel. Benodigdheden. Tijd.

Werkvormen bij recht op een eigen mening en op inspraak (Uit: Recht in de roos) 1. De praatstaf 1. Doel. Benodigdheden. Tijd. Werkvormen bij recht op een eigen mening en op inspraak (Uit: Recht in de roos) 1. De praatstaf 1 Doel Luister- en spreekvaardigheid ontwikkelen. Respect opbrengen voor de mening van anderen. Benodigdheden

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Kies je route. Training om met het materiaal te leren werken.

Kies je route. Training om met het materiaal te leren werken. Kies je route Training om met het materiaal te leren werken. Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Werkvormen: Basis 6.1 Kwaliteiten van een vriend Reflectie Subgroepen 30 min 6.2 Hyves-profiel Reflectie Subgroepen (digi) 20 min.

Werkvormen: Basis 6.1 Kwaliteiten van een vriend Reflectie Subgroepen 30 min 6.2 Hyves-profiel Reflectie Subgroepen (digi) 20 min. Les 6: Gezocht: een vriend Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten wat ze belangrijk vinden in een vriendschap; Kinderen kunnen een aantal kenmerken en voorwaarden benoemen waar een vriendschap aan moet

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE TOELICHTING LESBRIEF De website Beroepen in Beeld.nl is een initiatief van de Kenniscentra voor Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven. Op deze website

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Inhoudstafel Luistermoment Centrum-West Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding...

Inhoudstafel Luistermoment Centrum-West Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... Inhoudstafel Luistermoment Centrum-West Lees dit alvorens te beginnen... 2 Doel van de activiteit... 2 Overzicht... 2 Praktische voorbereiding... 2 Voorbereiding... 2 Locatie... 2 Materiaal... 2 Veel voorkomende

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

UNICEF en kinderrechten

UNICEF en kinderrechten UNICEF en kinderrechten Informatie voor een gastles Leerdoelen (groep 7 & 8) Leerlingen weten waar UNICEF voor staat en wat UNICEF doet Leerlingen weten dat zij rechten hebben en kunnen een aantal rechten

Nadere informatie

THUIS IN. Brochure voor ouders over kinderrechten en opvoeden

THUIS IN. Brochure voor ouders over kinderrechten en opvoeden THUIS IN Brochure voor ouders over kinderrechten en opvoeden THUIS IN Brochure voor ouders over kinderrechten en opvoeden KINDERBelangen - Kinderrechten - kinderverlangen - kinderverdriet - kinderdroom

Nadere informatie

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Kies 2 Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Heb je een leeshandicap en wil je dit boek in een toegankelijke leesvorm, bel dan Dedicon: 0486-486486,

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP20 klantencontacten. dh20-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP20 klantencontacten. dh20-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP20 klantencontacten dh20-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Techniek Klantcontacten CP20 Waar gaat het over? Introductie

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten In deze handleiding vindt u informatie over het project Museum voor Kleine Kunsten. Dit project bestaat uit de volgende onderdelen;

Nadere informatie

6 tips. Olympische Filmeducatie. Handleiding voor de leerkracht bij de film

6 tips. Olympische Filmeducatie. Handleiding voor de leerkracht bij de film Olympische Filmeducatie Handleiding voor de leerkracht bij de film 6 tips Thema: Doelgroep: Duur: Film: Olympische Waarden Groep 5-8 basisonderwijs 60 minuten (film van 15 minuten en les van 45 minuten)

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Stap 1 Voorafgaand aan het bestuderen van een nieuw onderwerp vatten leerlingen in kleine groepjes samen wat ze al van het onderwerp weten.

Stap 1 Voorafgaand aan het bestuderen van een nieuw onderwerp vatten leerlingen in kleine groepjes samen wat ze al van het onderwerp weten. Werkvorm 1 Stap 1 Voorafgaand aan het bestuderen van een nieuw onderwerp vatten leerlingen in kleine groepjes samen wat ze al van het onderwerp weten. Stap 2 Vervolgens formuleren ze vragen over wat ze

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP15 het functioneringsgesprek. dh15-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP15 het functioneringsgesprek. dh15-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP15 het functioneringsgesprek dh15-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Het functioneringsgesprek CP15 Waar gaat het over?

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 3. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 3. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 3 54 TULE inhouden & activiteiten Nederlands Kerndoel 3 De leerlingen leren informatie te beoordelen in discussies en in een gesprek dat informatief of opiniërend van karakter

Nadere informatie

workshop bij Rodica en Dodica

workshop bij Rodica en Dodica workshop bij Rodica en Dodica vier gedichten van Paul van Ostaijen met tekeningen van Paul Verrept taijen, met bij elk zins morgens de dingen, de que nègre, en Rodica en r al met groot succes ansee. Nu

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5.

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Het kinderprotocol Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Slot 1. Het kinderprotocol: Op de Flamingoschool vinden we het erg

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Rouw en verlies Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van kinderen van 8-12 jaar DOELSTELLINGEN De deelnemers worden zich bewust van hun eigen omgang met rouw en verlies en de rol die hun geloof of levensoriëntatie hierbij heeft. De deelnemers weten dat ieder op een eigen manier rouwt

Nadere informatie

Inspectie RK Godsdienst Griet Liebens 0486/724946 griet.liebens@telenet.be

Inspectie RK Godsdienst Griet Liebens 0486/724946 griet.liebens@telenet.be 1 inspectie-begeleiding RK godsdienst basisonderwijs Tulpinstraat 75 3500 Kiewit-Hasselt 011 264408 godsdienstbao@dodhasselt.be Collegiale consultatie Godsdienst Lager onderwijs Rijkhoven Kleine Spouwen

Nadere informatie

Vooroordelen, waar komen die vandaan?

Vooroordelen, waar komen die vandaan? HANDLEIDING Vooroordelen, waar komen die vandaan? Korte omschrijving werkvorm Vooroordelen, iedereen heeft ze, maar waarom eigenlijk? En wanneer is het erg, wanneer heb jij of hebben anderen er last van?

Nadere informatie

Educatief programma Feiten & meningen

Educatief programma Feiten & meningen Educatief programma Feiten & meningen Handleiding voor docenten De tentoonstelling Zwart&Wit is een tentoonstelling die vragen oproept, meningen laat horen en feiten presenteert. Het educatief programma

Nadere informatie

Vooroordelen, waar komen die vandaan?

Vooroordelen, waar komen die vandaan? HANDLEIDING Vooroordelen, waar komen die vandaan? Korte omschrijving werkvorm Vooroordelen, iedereen heeft ze, maar waarom eigenlijk? En wanneer is het erg, wanneer hebben jij of anderen er last van? Met

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding

Hoofdstuk 1. Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding Hoofdstuk Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding 5 . Hoe vind ik mijn weg in de map Leerzorg - Handleiding HOE BEGIN JE ER AAN? Kennis maken met de map Werk bij voorkeur in een team: leerkrachten,

Nadere informatie

doelst. inhoud Methode leermiddelen

doelst. inhoud Methode leermiddelen tijd doelst. inhoud Methode leermiddelen Wero: Inleiding thema: Honduras 5 min. Instap: Korte uitleg van het project. We zullen werken met een Ananas. Die gaat over het land Honduras. Het project zal 2

Nadere informatie

Kinderrechtswinkels, vzw, Hoogstraat 81, 9000 Gent krw.koepel@kinderrechtswinkel.be - www.kinderrechtswinkel.be. Karin Maes

Kinderrechtswinkels, vzw, Hoogstraat 81, 9000 Gent krw.koepel@kinderrechtswinkel.be - www.kinderrechtswinkel.be. Karin Maes REALISATIE Kinderrechtswinkels, vzw, Hoogstraat 81, 9000 Gent krw.koepel@kinderrechtswinkel.be - www.kinderrechtswinkel.be EINDREDACTIE Karin Maes VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Marc Morris, secretaris-generaal.

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014

Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014 Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014 Hemelvaart en Pinksteren Na de Hemelvaart volgt 10 dagen later altijd Pinksteren. Pinksteren is meer

Nadere informatie

Handleiding: Kinder raad je recht! Een participatieve workshop over kinderrechten

Handleiding: Kinder raad je recht! Een participatieve workshop over kinderrechten Handleiding: Kinder raad je recht! Een participatieve workshop over kinderrechten (try-out-versie januari 2013) 3 Kinder Raad je recht! KINDERRECHTENEDUCATIE IN DE GEMEENTELIJKE KINDERRAAD/ IN DE SCHOOL

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

Trainershandboek Man actief. Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie

Trainershandboek Man actief. Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie Trainershandboek Man actief Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie Trainershandboek Man Actief Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie Perihan Utlu en Wil Verschoor

Nadere informatie

DORPSSPEL. Soort activiteit. Dorpsspel. Binnen/buiten. Buiten. Leeftijd. 12-16 jaar. 1-2 uur 2-3 uur. Tijdsduur

DORPSSPEL. Soort activiteit. Dorpsspel. Binnen/buiten. Buiten. Leeftijd. 12-16 jaar. 1-2 uur 2-3 uur. Tijdsduur DORPSSPEL OVERZICHT Soort activiteit Binnen/buiten Dorpsspel Buiten Leeftijd 12-16 jaar Tijdsduur 1-2 uur 2-3 uur Groepsgrootte Samenvatting Doelstellingen Materiaal Varianten / 8-15 deelnemers 15-25 deelnemers

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

VERMIST. Gebruik de tekening op de volgende pagina om alle gevonden informatie samen te brengen!

VERMIST. Gebruik de tekening op de volgende pagina om alle gevonden informatie samen te brengen! Enkel voor kinderen! Dit dossier is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde 2010 2 Waar is Eugène? VERMIST Enkele dagen geleden wou Eugène Ryckevelde Brussel gaan verkennen! Het was al heel lang geleden

Nadere informatie

Het Ik ga vreemd -café

Het Ik ga vreemd -café Het Ik ga vreemd -café Inhoud De slogan: Ik ga vreemd...2 De methodiek: Samen op café...2 Stappenplan voor een Ik ga vreemd -café...3 1. Bepaal een datum en een locatie... 3 2. Bestel promotiemateriaal...

Nadere informatie

Kinderrechtenlied Jij bent uniek

Kinderrechtenlied Jij bent uniek Kinderrechtenlied Jij bent uniek (Uit: Het land van Kwien: Werkbladen kleuters en 1 ste graad LO) (Uit: Het Krekelboek) Jij bent uniek (Jan Vanden Bergh december 2006) 5, 6, 7, 8 geloof in je eigen kracht!!

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

Dichter bij Vrijheid. Docentenhandleiding Boek 3. www.dichterbijvrijheid.nl

Dichter bij Vrijheid. Docentenhandleiding Boek 3. www.dichterbijvrijheid.nl Dichter bij Vrijheid Docentenhandleiding Boek 3 Dichter bij Vrijheid Een onderwijsproject van Amnesty International Dit is boek 3 uit de docentenhandleiding Dichter bij Vrijheid. Op de boekenplank staan

Nadere informatie

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF VOOR RG 1.2 DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Algemene doelstelling Lespakket LESBLOK 1 IN DE KLAS

Nadere informatie

LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 +

LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 + LESBRIEF NR 2 VOOR GROEP 7 + 8 + GROEP 7 + 8 DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET SAMSAM MIDDEN IN DE WERELD De wheelie van Robert uit Zambia ANDERS? NOU EN! Een slangenbeet veranderde Christabels

Nadere informatie

Draaiboek vorming oudercontact

Draaiboek vorming oudercontact Draaiboek vorming oudercontact Doel van de avond: - De juiste informatie over uw kind uit het oudercontact kunnen halen en zelf de juiste informatie aan de leerkracht tijdens het oudercontact kunnen geven

Nadere informatie

Een onderzoek naar pastorale zorg bij kinderen in Vlaanderen binnen zorgvoorzieningen.

Een onderzoek naar pastorale zorg bij kinderen in Vlaanderen binnen zorgvoorzieningen. Een onderzoek naar pastorale zorg bij kinderen in Vlaanderen binnen zorgvoorzieningen. Beste pastor, Mijn naam is Davine Debouvere en ik ben een student aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

Drukte bij de molen groep 5/6

Drukte bij de molen groep 5/6 Verhalend ontwerp over Olie- en Koren Woldzigt in Roderwolde Drukte bij de groep 5/6 Episode 1: Mensen rond 1900 De leerkracht laat een oud kistje of blikje zien. Daarin zitten allemaal kaartjes. Op die

Nadere informatie

Opdrachten bij de tentoonstelling Foodtopia

Opdrachten bij de tentoonstelling Foodtopia Opdrachten bij de tentoonstelling Foodtopia HET ETEN VAN DE TOEKOMST Welkom in Foodtopia! De tentoonstelling Foodtopia richt zich op voedselinnovaties die vaak gedaan werden en worden om wereldvoedselproblemen

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team.

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team. SPELVARIANTEN Wil jij weten waar je in jouw huidige werk goed in bent? Hoe jij communiceert en je gedraagt en vooral hoe de ander dat ziet? En wil jij dit graag uitwisselen met je teamgenoten zodat jullie

Nadere informatie

Spelleidraad. Een educatief spel over Milieu, Mobiliteit, Duurzaamheid en Verkeersveiligheid

Spelleidraad. Een educatief spel over Milieu, Mobiliteit, Duurzaamheid en Verkeersveiligheid Spelleidraad Een educatief spel over Milieu, Mobiliteit, Duurzaamheid en Verkeersveiligheid Het bordspel in t kort Het verhaal Sam, een journalist van de plaatselijke krant, krijgt van zijn hoofdredacteur

Nadere informatie

Loon naar werk? (Uit: Kompas)

Loon naar werk? (Uit: Kompas) Loon naar werk? (Uit: Kompas) In deze simulatie worden mensen geconfronteerd met de realiteit van de arbeidsmarkt. De volgende thema s komen aan bod: verschillend loon voor dezelfde job, discriminatie

Nadere informatie

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG De film Childcare Stories als discussiemateriaal Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG Enkele voorbeelden: - Vormings- of begeleidingstraject voor medewerkers en verantwoordelijke(n)

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

FASE 1: WAT KAN ER BETER?

FASE 1: WAT KAN ER BETER? FASE 1:? Wat? Wie? Wanneer? Hoe lang? In de eerste maand gaan jullie bekijken wat er beter kan op school! Met het hele team en de begeleider. Dit is de start van het project. Deze fase duurt ongeveer acht

Nadere informatie

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A 4 opdrachten! 60 minuten! Bij iedere opdracht zet iemand zijn wekker/ chronometer (op gsm of uurwerk), zodat je zeker niet veel langer dan een kwartier bezig bent.

Nadere informatie

Een poster voor een goed doel maken

Een poster voor een goed doel maken Een poster voor een goed doel maken Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Een reclameposter voor maken voor een zelfbedacht goed doel. instructieles oefenles Lesdoel: Leerlingen kunnen

Nadere informatie

Handleiding Werkvormen Vragen stellen

Handleiding Werkvormen Vragen stellen Handleiding Werkvormen Vragen stellen Inhoud 1. Inleiding 2. Vragen stellen 3. Werkvormen 3.1. Vragenvuurtje 3.2. Geen Ja / Geen Nee 3.3. Doorzagen 3.4. De onbekende weg 1. Inleiding Voor de dialoog is

Nadere informatie

Loon naar werk of Antonio en Ali (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ)

Loon naar werk of Antonio en Ali (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ) Loon naar werk of Antonio en Ali (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ) Op onderstaande link vind je een leuk filmpje waarmee je deze methodiek over genderongelijkheid

Nadere informatie

Bijlage I Lesopzet voor leerlingen groep 7 en 8. welkom

Bijlage I Lesopzet voor leerlingen groep 7 en 8. welkom Bijlage I Lesopzet voor leerlingen groep 7 en 8 welkom t r u u b s k in de voulgblik n oud nieuws en ee ter welkom in de volksbuurt oud nieuws en een terugblik Introductie Eerst bekijken jullie de animatiefilm

Nadere informatie

A. De materiaalmeester legt de kaartjes met de stellingen omgekeerd op tafel.

A. De materiaalmeester legt de kaartjes met de stellingen omgekeerd op tafel. OPDRACHTENBLAD HALTE 1 STELLINGEN A. De materiaalmeester legt de kaartjes met de stellingen omgekeerd op tafel. B. Jullie nemen om de beurt een kaartje en lezen de stelling voor aan de rest van de groep.

Nadere informatie

Armoede (op den) buiten Campagnefilm

Armoede (op den) buiten Campagnefilm Campagne Welzijnszorg vzw 2013 Armoede (op den) buiten Campagnefilm Verwerkingstips voor het secundair onderwijs én voor (middenvelds)groepen V.U. Welzijnszorg vzw Huidevettersstraat 165 1000 Brussel info@welzijnszorg.be

Nadere informatie

Werkwijzer Verslagkring:

Werkwijzer Verslagkring: Werkwijzer Verslagkring: 1. Je maakt een tweetal. 2. Met zijn tweeën kies je een onderwerp, waarin jullie je willen verdiepen en waarover jullie meer willen weten. 3. Samen ga je op zoek naar informatie

Nadere informatie

Werkvormen Vooraf aan EduMedia

Werkvormen Vooraf aan EduMedia Werkvormen Vooraf aan EduMedia 0 Deze inspiratiekaartjes bevatten werkvormen voorafgaand aan EduMedia te gebruiken 0 Doelen zijn: 0 Voorkennis te activeren 0 Het leereffect te vergroten 0 21st century

Nadere informatie

Kinderrechten in kindertaal. Kinderrechten uitgelegd aan kinderen van 10 tot 12 jaar

Kinderrechten in kindertaal. Kinderrechten uitgelegd aan kinderen van 10 tot 12 jaar Kinderrechten in kindertaal Kinderrechten uitgelegd aan kinderen van 10 tot 12 jaar Kinderrechten in kindertaal. Kinderrechten uitgelegd aan kinderen van 10 tot 12 jaar. Werkten hieraan mee Verschillende

Nadere informatie

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers beslissen in kleine groepjes of ze akkoord gaan met stellingen over armoede in het Noorden. Onenigheid over bepaalde stellingen moet opgelost

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

De nieuwe zorgmedewerker

De nieuwe zorgmedewerker Werkblad De nieuwe zorgmedewerker De zorg verandert in snel tempo. Ook jouw rol als verzorgende of helpende verandert: meer aandacht voor individuele cliënten en hun netwerk. Werken met een zorg-leefplan

Nadere informatie