EEN certificering voor koeltechnische bedrijven leidraad voor bedrijven

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EEN certificering voor koeltechnische bedrijven leidraad voor bedrijven"

Transcriptie

1 EEN certificering voor koeltechnische bedrijven Leidraad voor bedrijven

2 Koelmiddelen, de klimaatverandering en de verdunning van de ozonlaag Een certificering voor koeltechnische bedrijven In koelinstallaties, airconditioning en warmtepompen worden vaak koelmiddelen gebruikt die een negatieve invloed hebben op ons klimaat. Sommige van die koelmiddelen tasten bovendien de ozonlaag aan. Te vaak nog leidt onzorgvuldig onderhoud van installaties tot een onnodige uitstoot van die koelmiddelen. In 2005 hebben we alleen al in het Vlaamse Gewest een overbodige uitstoot van ongeveer 700 ton koelmiddelen genoteerd. Daarvan was het grootste deel afkomstig van industriële en commerciële koeling en airco in grote gebouwen. Dat is het equivalent van de uitstoot van 1320 kton CO 2 of evenveel als de gemiddelde jaarlijkse CO 2 -emissie van gezinnen. Om de uitstoot van koelmiddelen te beperken neemt het Vlaamse Gewest een aantal maatregelen. Zo heeft de Vlaamse Regering op 8 december 2006 een besluit goedgekeurd dat een certificeringsverplichting oplegt aan bedrijven die onderhoudswerkzaamheden aan koelinstallaties uitvoeren. Daarbij worden er vastomlijnde eisen gesteld aan de vakbekwaamheid van. In deze brochure vindt u een toelichting bij de certificeringsverplichtingen voor koeltechnische bedrijven (deel 1) én hun koeltechnisch personeel (deel 2). Ook wordt er dieper ingegaan op de wettelijke onderhoudsverplichtingen voor beheerders en eigenaars van koelinstallaties (deel 3). De volledige tekst van het besluit van de Vlaamse Regering inzake de certificering van koeltechnische bedrijven vindt u op

3 Inhoud 1 Een gecertificeerd bedrijf: een milieubewust bedrijf Welke bedrijven moeten een certificering behalen? Hoe behalen bedrijven een certificering? Wat zijn de certificeringvereisten? Personeel Technische uitrusting Documentatie Wettelijke verplichtingen Transparantie/samenwerking Overgangsregeling 9 2 Vakbekwame : zekerheid voor het milieu Hoe behaalt u het attest van bekwaamheid in de koeltechniek? Hoe lang blijft het attest van bekwaamheid in de koeltechniek geldig? Wat als de technicus al een attest van bekwaamheid of diploma bezit dat in een ander gewest of in een andere EU-lidstaat uitgereikt is? Examencentra zijn ook certificeringsplichtig 11 3 De uitbating van koelinstallaties: wettelijke bepalingen die het milieu beschermen Algemene bepalingen voor alle koelinstallaties Verboden stoffen Bouw en opstelling van koelinstallaties Onderhoud Terugwinning van koelmiddelen Bijzondere bepalingen voor koelinstallaties met ozonafbrekende stoffen en/of gefluoreerde broeikasgassen Maximaal toegestaan relatief lekverlies Verplichte buitenwerkingstelling van lekkende installaties Periodieke lekdichtheidscontroles Documentatie Afvoer van koelmiddelen Beleid rond de beperkingen van de koelmiddeluitstoot Europa Vlaanderen 19 Bijlage: Minimale technische uitrusting voor koeltechnicus 20

4 1 Een gecertificeerd bedrijf: een milieubewust bedrijf 1 Ozonafbrekende stoffen die in koelinstallaties nog vaak worden gebruikt, zijn chloorfluorkoolwaterstoffen (hfck s, zoals bijvoorbeeld R-22). Met gefluoreerde broeikasgassen worden fluorkoolwaterstoffen (hfk s) bedoeld. Veelgebruikte koelmiddelen die tot die categorie behoren, zijn bijvoorbeeld R-134a en hfk-mengsels zoals R-404A, R-407C en R Welke bedrijven moeten een certificering behalen? Alle koeltechnische bedrijven zijn verplicht om tegen 1 januari 2009 een certificering te behalen. Die verplichting geldt voor alle bedrijven die handelingen uitvoeren aan koel- en luchtbehandelingsinstallaties met een nominale koelmiddelinhoud van 3 kg of meer die een risico inhouden op emissie van ozonafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen 1. Die handelingen of werkzaamheden zijn onder meer: de koelinstallatie in werking stellen, de koelinstallatie (bij)vullen met koelmiddel, koelmiddel aftappen, herstellingen uitvoeren aan het koelmiddelcircuit, verhelpen van lekkages en de koelinstallatie buiten werking stellen Er zijn twee soorten koeltechnische bedrijven met een certificeringsverplichting: koeltechnische bedrijven die werkzaamheden uitvoeren aan koelinstallaties van derden. (type I) koeltechnische bedrijven die werkzaamheden uitvoeren aan koelinstallaties die door het koeltechnisch bedrijf zelf uitgebaat worden. (type II) Voor elke type gelden specifieke procedures en voorwaarden, bijvoorbeeld in verband met de vakbekwaamheid van het personeel. 1.2 Hoe behalen bedrijven een certificering? Een koeltechnisch bedrijf wordt als gecertificeerd beschouwd als het een goedgekeurd koelinstallatiebeheersysteem bezit en over een keuringscertificaat beschikt dat niet ouder is dan 24 maanden. De keuring mag alleen worden uitgevoerd door een keuringsinstelling die hiervoor is geaccrediteerd door het Belgische Accreditatiesysteem of die, in afwachting daarvan, ten minste tijdelijk voor die taak is erkend door de Vlaamse overheid. Een koeltechnisch bedrijf moet een aanvraagdossier indienen bij een keuringsinstelling die ter plekke een controle uitvoert. Er wordt dan nagegaan of aan alle systeemvereisten is voldaan. Op basis van de resultaten van de controle wordt er al dan niet een keuringscertificaat afgeleverd. Als bepaalde verplichtingen niet naar behoren zijn nagekomen, zal het keuringscertificaat dat vermelden. Over die verplichtingen leest u meer in rubriek 1.3. Die tekortkomingen moeten tegen een volgende keuring zijn weggewerkt. Als er tijdens een keuring ernstige tekortkomingen worden vastgesteld, levert de keuringsinstelling geen certificaat af. 1.3 Wat zijn de certificeringvereisten? Personeel Alle van koeltechnische bedrijven type I moeten een geldig attest van bekwaamheid in de koeltechniek bezitten. Dat attest wordt afgeleverd na het succesvol afleggen van een vakexamen (zie 2.1). Koeltechnische bedrijven type II kunnen zelf een gepaste opleiding voor hun personeel organiseren. Dan moeten ze wel de nodige bewijsstukken kunnen voorleggen, zoals bijvoorbeeld 2 : 2 zie besluit van de Vlaamse Regering inzake de certificering van koeltechnische bedrijven, artikel 4, 4

5 3 zie besluit van de Vlaamse Regering inzake de certificering van koeltechnische bedrijven,artikel 5, 4 en 5 4 zie rubriek Maximaal toegestaan relatief lekverlies een lijst van bevoegde personen voor elke taak een overzicht van de opleidings- en testprogramma s voor het personeel dat betrokken is bij die taken informatie die aantoont dat die opleidings- en testprogramma s gelijkwaardig zijn aan de exameneisen, vermeld in bijlage 1 bij het besluit Technische uitrusting Als niet kunnen beschikken over technische uitrustingen zoals geschikte koelmiddelrecuperatieapparatuur of voldoende gevoelige lekdetectieapparatuur zullen bepaalde lekkages zich blijven voordoen. Koeltechnische bedrijven moeten er daarom voor zorgen dat hun over de nodige apparatuur beschikken. In de bijlage bij deze brochure vindt u een gedetailleerde beschrijving van de minimale technische uitrusting die in het bedrijf aanwezig moet zijn Documentatie 3 Koeltechnische bedrijven moeten van alle werkzaamheden die ze aan installaties uitvoeren, onder meer de volgende gegevens bijhouden. Bijvoorbeeld: de hoeveelheden aangekocht en afgevoerd koelmiddel, met telkens de vermelding van de datum en de naam van de leverancier of de ophaler van de koelmiddelen de hoeveelheden toegevoegd en/of afgetapt koelmiddel, met telkens de vermelding van het type koelmiddel, het tijdstip van de handeling en de gegevens van de klant en de locatie van de koelinstallatie een beschrijving van de uitgevoerde lekdichtheidscontroles en de resultaten ervan. Als uit de koelmiddelboekhouding blijkt dat er een ontolereerbaar 4 relatief lekverlies optreedt, dan moeten de nodige corrigerende maatregelen genomen worden. De eigenaar van de installatie moet in dat geval schriftelijk geïnformeerd worden over de lekkage en de mogelijke maatregelen. Het koeltechnisch bedrijf houdt zelf een kopie van dit schrijven bij. Het moet die documentatie vijf jaar bijhouden. Zo krijgen bedrijven een duidelijk beeld van welke installaties gevoelig zijn voor storingen en lekkages. Op basis van die gegevens kunnen ze aan de eigenaar voorstellen om een strenger controleregime in te stellen, herstellingen grondiger uit te voeren of de installatie op termijn te vervangen Wettelijke verplichtingen Alle werkzaamheden aan koelinstallaties moeten conform een code van goede praktijk en met respect voor de milieuwetgeving worden uitgevoerd. Daarbij moet het lekken van koelmiddelen zoveel mogelijk vermeden of beperkt worden Transparantie/samenwerking Elk koeltechnisch bedrijf moet de keuringsinstelling toegang verlenen tot de bedrijfszetel, alle vereiste documenten ter beschikking stellen en controles mogelijk maken Overgangsregeling Er zijn overgangsbepalingen vastgesteld die het behalen van het attest van bekwaamheid in de koeltechniek gemakkelijker moeten maken. Zo krijgen koeltechnische bedrijven die zich voor 1 oktober 2008 laten keuren, meer tijd om hun koeltechnisch personeel naar het examen te sturen. In de onderstaande tabel vindt u de deadlines waartegen de bedrijven ervoor moeten zorgen dat hun over het attest van bekwaamheid in de koeltechniek bezitten. Bedrijf met maximaal 10 bevoegde Bedrijf met meer dan 10 bevoegde 1 april april april % van de bevoegde bezit het attest 25% van de bevoegde bezit het attest 75% van de bevoegde bezit het attest Alle bevoegde bezitten het attest Alle bevoegde bezitten het attest Alle bevoegde van bedrijven die zich pas na 1 oktober 2008 laten keuren zullen op het moment van de keuring van het koeltechnisch bedrijf in het bezit moeten zijn van het attest van bekwaamheid in de koeltechniek. Tegen 1 januari 2009 moeten alle koeltechnische bedrijven gecertificeerd zijn.

6 10 2 Vakbekwame : zekerheid voor het milieu Hoe behaalt u het attest van bekwaamheid in de koeltechniek? Een koeltechnicus behaalt een attest van bekwaamheid in de koeltechniek door te slagen voor het examen tot vaststelling van bekwaamheid in de koeltechniek. Alleen een gecertificeerd examencentrum mag het examen organiseren en het attest uitreiken. Het examen bevat de volgende onderdelen 5 : een schriftelijk theoretisch gedeelte over de koeltechniek een praktische proef die handelingen met ozonafbrekende stoffen of met gefluoreerde broeikasgassen test en een hardsoldeeroefening een gedeelte dat polst naar de kennis van de Vlaamse wetgeving en Nederlandstalige terminologie over koeltechniek. 2.2 Hoe lang blijft het attest van bekwaamheid in de koeltechniek geldig? Het attest is geldig gedurende vijf jaar vanaf de datum van uitreiking. Daarna moeten technici een actualiseringsexamen afleggen. niek, moet de technicus alleen nog slagen voor het onderdeel dat de kennis van de Vlaamse wetgeving en de Nederlandstalige terminologie over koeltechniek test. Als een technicus een diploma, attest of certificaat bezit dat voldoet aan de minimumeisen en voorwaarden die op Europees niveau in kader van de EU-verordening inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen zijn ingevoerd, dan moet deze persoon geen aanvullende proef afleggen. In dat geval is zijn attest, diploma of certificaat evenwaardig aan het attest van bekwaamheid in de koeltechniek. 2.4 Examencentra zijn ook certificeringsplichtig Ook de examencentra die een examen tot vaststelling van bekwaamheid in de koeltechniek willen organiseren en het attest uitreiken worden gekeurd en moeten een geldig keuringscertificaat bezitten. Zo n keuringscertificaat kan alleen door een keuringsinstelling worden uitgereikt. Het certificaat is dan 24 maanden geldig. Om een keuringscertificaat te behalen moet een examencentrum voldoen aan de volgende vereisten: het beschikt over de nodige infrastructuur om examens te organiseren 6 het stelt een jury samen. De voorzitter is een ingenieur of een persoon met minstens drie jaar ervaring in het afnemen van examens over koeltechniek. Daarnaast bestaat de jury uit minstens drie personen met een geldig attest van bekwaamheid in de koeltechniek. Minstens één lid van de jury werkt niet in de exameninstelling maar is actief in de koelsector het bepaalt de examenprocedure en -inhoud volgens de richtlijnen van het besluit. 5 De exameninhoud is terug te vinden in bijlage 1 bij het besluit van de Vlaamse Regering inzake certificering van koeltechnische bedrijven. 2.3 Wat als de technicus al een attest van bekwaamheid of diploma bezit dat in een ander gewest of in een andere EU-lidstaat uitgereikt is? In dat geval zal de Vlaamse overheid de evenwaardigheid van het attest controleren en de beslissing meedelen aan het gecertificeerd examencentrum. Als het diploma of attest evenwaardig is aan het attest van bekwaamheid in de koeltech- 6 zie besluit van de Vlaamse Regering inzake certificering van koeltechnische bedrijven, bijlage 2

7 3 De uitbating van koelinstallaties: wettelijke bepalingen die het milieu beschermen 13 Als de totale geïnstalleerde drijfkracht van een koelinstallatie 5 kilowatt (kw) of meer bedraagt, wordt de installatie als ingedeeld beschouwd. Dat betekent dat de Vlarem-reglementering en in het bijzonder artikel van VLAREM II van toepassing is. Dat artikel bevat de belangrijkste onderhoudsverplichtingen voor koelinstallaties. Een overzichtsdocument van die regelgeving vindt u op: Algemene bepalingen voor alle koelinstallaties Verboden stoffen Het aanwenden van chloorfluorkoolstoffen en halonen in koelinstallaties is verboden Bouw en opstelling van koelinstallaties De exploitant moet over een attest beschikken waaruit blijkt dat de installatie de nodige drukbeproevingen heeft ondergaan Onderhoud Alleen bevoegde mogen handelingen uitvoeren waarbij er een risico bestaat op het ontsnappen van koelmiddel (herstelling, aftapping of bijvulling van koelmiddel, ) 7. Zij moeten maatregelen nemen om te verhinderen dat bij die handelingen het ontsnappende koelmiddel de buurt en het milieu bezoedelt. Dat kan door de installaties regelmatig te controleren op lekdichtheid (alleen een bevoegd koeltechnicus mag dit uitvoeren) en herstellingen zo snel mogelijk uit te voeren Terugwinning van koelmiddelen Alleen bevoegde mogen koelmiddel aftappen. Het koelmiddel moet met de juiste apparatuur worden opgevangen in speciaal daarvoor bestemde en gemarkeerde recipiënten. Dat koelmiddel mag, nadat het goed bevonden is, alleen nog in dezelfde inrichting opnieuw worden gebruikt. Als een installatie buiten bedrijf wordt gesteld, moet het koelmiddel binnen een maand worden verwijderd. 3.2 Bijzondere bepalingen voor koelinstallaties met ozonafbrekende stoffen en/of gefluoreerde broeikasgassen De volgende bepalingen zijn van toepassing op koelinstallaties met een nominale koelmiddelinhoud (of de hoeveelheid koelmiddel die het systeem nodig heeft om te functioneren onder de voorwaarden waarvoor het is ontworpen) van 3 kg of meer. Het doel van die bepalingen bestaat erin lekverliezen van ozonafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen te beperken. Deze voorwaarden zijn niet van toepassing op hermetisch gesloten koelsystemen die minder dan 6 kg gefluoreerde broeikasgassen bevatten én als dusdanig zijn gemerkt. De onderstaande verplichtingen zijn niet alleen afkomstig van de Vlaamse uitbatingsvoorwaarden zoals het al vermelde artikel van Vlarem II, maar ze zijn ook terug te vinden in Europese regelgeving rond het gebruik van ozonafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen (zie rubriek van deze brochure). 7 bevoegd koeltechnicus: artikel van Vlarem II bevat een definitie voor het begrip bevoegd koeltechnicus. Volgens die definitie moeten werkzaamheden met een risico op koelmiddelemissies aan een koelinstallatie die een nominale koelmiddelinhoud heeft van 3 kg of meer en die ozonafbrekende stoffen of gefluoreerde broeikasgassen bevat, vanaf 1 januari 2009 worden uitgevoerd door een technicus die werkt in een gecertificeerd koeltechnisch bedrijf.

8 Maximaal toegestane lekverliezen Het relatieve lekverlies is de fractie van de nominale koelmiddelinhoud die door emissies over een periode van één jaar werd verloren, in verhouding tot de nominale koelmiddelinhoud. Dat lekverlies kan berekend worden aan de hand van de hoeveelheden koelmiddel die aan een installatie zijn toegevoegd en afgetapt en die in het logboek moeten worden genoteerd. Dat relatieve lekverlies moet zo klein mogelijk worden gehouden en mag maximaal 5% per jaar bedragen. Als het relatieve lekverlies meer dan 5 % per jaar bedraagt, moeten zo snel mogelijk en uiterlijk binnen dertig dagen na de vaststelling, de nodige maatregelen worden genomen om het lek op te sporen en te dichten. Als het relatieve lekverlies meer dan 10 % per jaar bedraagt, moet zo snel mogelijk ofwel de installatie worden stilgelegd en het koelmiddel worden verwijderd en opgevangen, ofwel het koelmiddel worden verzameld in een of meer afsluitbare gedeelten van het koelsysteem, waarna de lekkage moet worden opgespoord en gedicht. Het koelmiddel mag pas weer worden toegevoegd nadat het defect is verholpen. Een nieuwe controle op lekdichtheid moet binnen een maand na de herstelling worden uitgevoerd Verplichte buitenwerkingstelling van lekkende installaties Installaties waarvan het relatieve lekverlies na herstelling niet beneden de 5 % kan worden gebracht, moeten binnen 12 maanden buiten werking worden gesteld. Als een installatie aan vervanging toe is, is het raadzaam zich te informeren over de alternatieve mogelijkheden ten opzichte van een klassiek hfk-koelsysteem. Op dat vlak is er de laatste jaren enorme vooruitgang geboekt. U leest meer over dat onderwerp in rubriek van deze brochure Periodieke lekdichtheidscontroles Alle koelinstallaties moeten om de twaalf maanden worden nagekeken op hun functioneren en mogelijke lekverliezen. Voor grote koelinstallaties is de opgelegde frequentie hoger: om de zes maanden voor installaties met een koelmiddelinhoud van dertig kilogram of meer en om de drie maanden voor installaties met een koelmiddelinhoud van driehonderd kilogram of meer. Als vermoed wordt dat een koelinstallatie lekt, moet de controle met lekdetectieapparatuur uitgevoerd worden. De gebruikte techniek moet geschikt zijn voor het desbetreffende koelmiddel en worden uitgevoerd onder een lichte overdruk ten opzichte van de normale bedrijfsdruk. De lekdetectieapparatuur moet een detectiegrens hebben van ten minste 5 p.p.m. of 7g/jaar. Exploitanten van installaties met een koelmiddelinhoud van driehonderd kilogram of meer moeten een lekdetectiesysteem installeren dat jaarlijks wordt gecontroleerd. Als een koelinstallatie van dertig kilogram of meer een lekdetectiesysteem bevat, dan mag de frequentie van de controle op lekdichtheid worden gehalveerd Documentatie Een exploitant van een koelinstallatie moet op een duidelijk zichtbare plaats een instructiekaart ter beschikking stellen. Daarnaast moet er een - al dan niet digitaal - logboek worden bijgehouden.

9 16 17 De instructiekaart moet ten minste de gegevens van de installateur en van de onderhoudsdienst vermelden, het type koelmiddel dat wordt gebruikt, de toelaatbare werkdrukken en de instructies over het in- of uitschakelen van het koelsysteem. Het logboek moet een gedetailleerde beschrijving bevatten van de volgende gegevens: - datum waarop de installatie in gebruik werd genomen, type koelmiddel en nominale koelmiddelinhoud - informatie over werkzaamheden aan en storingen van de koelinstallatie - soort en hoeveelheid toegevoegd, afgetapt of afgevoerd koelmiddel, met vermelding van datum, vervoerder en bestemming - beschrijving van lekdichtheidscontroles en de resultaten ervan - gegevens van de persoon of de onderneming die die werkzaamheden en handelingen heeft verricht - informatie over significante periodes waarin de koelinstallatie buiten bedrijf was gesteld Om de controle op koelmiddelen mogelijk te maken moet de exploitant naast het logboek ook de facturen met betrekking tot de aangekochte hoeveelheden koelmiddelen beschikbaar houden. 3.3 Afvoer van koelmiddelen Ozonafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen die uit een koelinstallatie worden afgetapt en die worden afgevoerd, worden als afvalstoffen beschouwd. Ze behoren dan tot de categorie van gevaarlijke afvalstoffen, wat betekent dat ze alleen door een erkend overbrenger of een geregistreerd vervoerder mogen worden vervoerd. In de afvalstoffenreglementering (Vlarea, het Vlaams reglement inzake afvalvoorkoming en -beheer) is een uitzondering op die verplichting opgenomen: zijn van rechtswege erkend om de afvalstoffen mee te nemen naar een verwerkingscentrum of naar hun eigen bedrijfsterrein. In dat laatste geval kunnen de stoffen als bedrijfseigen afvalstoffen worden opgeslagen met het oog op een regelmatige afvoer.

10 Verordening (EG) nr. 2037/2000 van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen, gepubliceerd in het publicatieblad van de Europese Unie van 29 september Verordening (EG) nr. 842/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen, gepubliceerd in het publicatieblad van de Europese Unie van 14 juni Beleid rond het beperken van de koelmiddeluitstoot Zowel op internationaal als op Vlaams niveau worden er maatregelen uitgewerkt om de emissies van koelmiddelen uit koelinstallaties te beperken. Hieronder vindt u een beknopt overzicht van enkele relevante initiatieven Europa De invoering van een certificering voor koeltechnische bedrijven past in het kader van de uitvoering van twee Europese wetgevende initiatieven die de beperking van de uitstoot van respectievelijk ozonafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen als doel hebben. De EU-verordening over de ozonafbrekende stoffen 8 poneert onder meer dat het verboden is om cfk s in koelinstallaties te gebruiken. Ook het gebruik van hcfk s (zoals bvb. R-22) wordt sterk aan banden gelegd en moet op termijn worden stopgezet. Nieuwe koelinstallaties mogen in geen geval gebruik maken van hcfk s. Bestaande installaties mogen vanaf 2010 niet meer worden bijgevuld met nieuw geproduceerde hcfk s. Na 2015 geldt dat verbod eveneens voor gerecycleerde of geregenereerde hcfk s. In 2006 werd een EU-verordening inzake bepaalde gefluoreerde broeikasgassen 9 aangenomen. Daarin worden onder andere eisen gesteld aan de frequentie waarmee een koelinstallatie door gecertificeerd personeel op lekdichtheid moet worden gecontroleerd. Ook verplicht de verordening exploitanten om maatregelen te nemen voor de juiste terugwinning van gefluoreerde broeikasgassen uit koel-, klimaatregelingsen warmtepompapparatuur Vlaanderen Ook op Vlaams niveau werden maatregelen uitgewerkt. In de praktijk wordt vastgesteld dat er nog te vaak gekozen wordt voor een klassieke hfk-koeling, ondanks het bestaan van milieuvriendelijkere alternatieven. Door onwetendheid of onduidelijkheid wordt het gebruik van die alternatieven onvoldoende overwogen. Om hier wat aan te doen, heeft de Vlaamse overheid een website opgezet die door iedereen kan worden geconsulteerd. Op vindt u documentatie over alternatieven voor ozonafbrekende stoffen en het gamma aan alternatieve technologieën. U leest er ook meer over de technische en economische haalbaarheid van die alternatieven, de commerciële beschikbaarheid en de arbeidsveiligheid. Bedrijven kunnen ook in aanmerking komen voor ecologiepremies als ze kiezen voor een hfk-vrije koeling. Die premie geldt zowel voor de installatie van een nieuw koelsysteem als voor de ombouw van een bestaande koelinstallatie. Voor meer informatie kunt u terecht op Daarnaast voert de Vlaamse milieu-inspectie gerichte campagnes om het gebruik van ozonafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen in koelinstallaties te controleren. Ze stelt vaak vast dat de verplichte documentatie ontbreekt of onvolledig is ingevuld en dat koelinstallaties te veel lekken. De Vlaamse overheid heeft ook een studie laten uitvoeren over de mogelijke oorzaken van lekkage aan koelinstallaties. Daaruit blijkt dat zowel de concept-, de opbouw- als de onderhoudsfase cruciaal zijn voor de lekdichtheid van een koelinstallatie. Vooral op punten waar er verbindingen worden gemaakt, bestaat er een risico op lekkage. Zo blijkt bijvoorbeeld dat bij zogenaamde flareverbindingen vaak lekken ontstaan. U kunt de resultaten van het onderzoek inkijken op verdunning-van-de-ozonlaag/beleid-vlaanderen/aanvullende-reductiemaatregelen

11 20 Bijlage 21 De minimale technische uitrusting voor een koeltechnicus Bevoegde moeten werken met het volgend materiaal dat in goede staat is: manifold met soepele verbindingen recuperatiegroep voor koelmiddelen waarbij na het overpompen maximaal 20 gram van het verpompte gas achterblijft of in de atmosfeer terechtkomt koelmiddelcilinder (nieuw of gerecycleerd) met geldige keuring voor het benodigde gas + lege koelmiddelcilinder met geldige keuring en met dubbele afsluiters, geschikt voor de recuperatie en afvalophaling van koelgassen vacuümpomp (tweetraps) weegschaal voor koelmiddelen met een aanwijsnauwkeurigheid van minimaal 0,01 kg voor koelmiddelcilinders met een inhoud aan koelmiddel die kleiner is dan 30 kg, of met een aanwijsnauwkeurigheid van minimaal 0,1 kg voor koelmiddelcilinders met een koelmiddelinhoud die groter is dan 30 kg vacuümmeter elektronische lekdetector zeepoplossing of een vergelijkbaar product cilinder met inert gas (droge stikstof, argon, helium), voorzien van een reduceerventiel en debietmeter digitale thermometer met contactsonde of infrarood thermometer hardsoldeerinstallatie met gasdrukregelaar en zuurstofdrukregelaar en leidingen voorzien van terugslagkleppen elektrische multimeter ampèremeter Sommige technische uitrustingen kunnen deel uitmaken van de installatie zelf. In dat geval moet kunnen worden aangetoond dat de uitrusting even doeltreffend is als de afzonderlijke uitrusting en dat de uitrusting in goede staat verkeert.

12 22 Colofon 23 Samenstelling Vlaamse overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid Verantwoordelijke uitgever Jean-Pierre Heirman Secretaris-generaal Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Koning Albert II-laan 20, bus Brussel Uitgave september 2007 U kan deze brochure gratis aanvragen via de Vlaamse infolijn op 1700 of Vlaamse overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid Koning Albert II-laan 20, bus 8 Redactie en coördinatie ARTEFACT nv Depotnummer D/2007/3241/189

13

Certificering voor koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici

Certificering voor koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici Certificering voor koeltechnische bedrijven en hun koeltechnici Leidraad bij de regelgeving rond stationaire koelinstallaties Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Koning Albert II - laan 20 bus 8-1000

Nadere informatie

Vlaamse regelgeving inzake lekverliezen Studiedag reductie F-gassen in de koelsector 7 juli 2016

Vlaamse regelgeving inzake lekverliezen Studiedag reductie F-gassen in de koelsector 7 juli 2016 Vlaamse regelgeving inzake lekverliezen Studiedag reductie F-gassen in de koelsector 7 juli 2016 Sven Claeys Broeikasgassen en hun Global Warming Potential (GWP) CO 2 1 CH 4 21 N 2 O 310 HFK s, PFK s en

Nadere informatie

CHECKLIST VOOR DE KEURING VAN EEN KOELINSTALLATIEBEHEERSYSTEEM VAN EEN KOELTECHNISCH BEDRIJF MET PERSONEEL MET EEN CERTIFICAAT VAN CATEGORIE I

CHECKLIST VOOR DE KEURING VAN EEN KOELINSTALLATIEBEHEERSYSTEEM VAN EEN KOELTECHNISCH BEDRIJF MET PERSONEEL MET EEN CERTIFICAAT VAN CATEGORIE I Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieuvergunningen Dienst BBT en Erkenningen Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 BRUSSEL Telefoon: 02 553 79 97 Fax: 02 553 79 95 E-mail: erkenningen@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

Extracten uit titel II van het Vlarem. Uit artikel 1.1.2.

Extracten uit titel II van het Vlarem. Uit artikel 1.1.2. Extracten uit titel II van het Vlarem. Uit artikel 1.1.2. «OZONAFBREKENDE STOFFEN EN GEFLUOREERDE BROEIKASGASSEN - ozonafbrekende stoffen: de stoffen opgesomd in de tabel in bijlage I van Verordening (EG)

Nadere informatie

Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen

Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen Problematiek van F-gassen en opportuniteiten voor natuurlijke koelmiddelen Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid tel: 02/553.11.29 --- fax: 02/553.11.45

Nadere informatie

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Sven Claeys Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid Dienst Klimaat tel: 02/553.11.29 sven.claeys@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

Bijlage 18. Retributies voor de behandeling van de aanvraag en de uitoefening van het toezicht op de erkenningen met betrekking tot het leefmilieu

Bijlage 18. Retributies voor de behandeling van de aanvraag en de uitoefening van het toezicht op de erkenningen met betrekking tot het leefmilieu Bijlage 4 bij het besluit van de Vlaamse Regering van *** tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu, wat betreft een aanpassing aan de Bijlage 18 bij het VLAREL Bijlage 18. Retributies voor

Nadere informatie

Industriële koeling: Huidig en toekomstig beleid voor het gebruik van gefluoreerde broeikasgassen.

Industriële koeling: Huidig en toekomstig beleid voor het gebruik van gefluoreerde broeikasgassen. Industriële koeling: Huidig en toekomstig beleid voor het gebruik van gefluoreerde broeikasgassen. Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid tel: 02/553.11.29

Nadere informatie

Koeltechnici. Alles wat u moet weten over de nieuwe wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Koeltechnici

Koeltechnici. Alles wat u moet weten over de nieuwe wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Koeltechnici Koeltechnici Alles wat u moet weten over de nieuwe wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Koeltechnici 1 Inhoudstafel Koelsector 3 De verschillende wetgevingen 4 De krachtlijnen van het besluit

Nadere informatie

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II

(EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Wat zijn F-gassen? Europese regelgeving F-gassen Aanpassingen VLAREL Aanpassingen VLAREM II VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening (EU) nr. 517/2014 (F-gassen) Nele Maes Dienst BBT en Erkenningen Afdeling Milieuvergunningen 2 december 2015 VLAREM- en VLARELwijzigingen t.g.v. verordening

Nadere informatie

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid tel: 02/553.11.29 --- fax: 02/553.11.45 sven.claeys@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

WETGEVING KOELMIDDELEN - (van toepassing op )

WETGEVING KOELMIDDELEN - (van toepassing op ) WETGEVING KOELMIDDELEN - (van toepassing op 31.01.2013) 1987 : Protocol van Montréal : afschaffing van de koelmiddelen die de ozonlaag aantasten. 1991 : Koninklijk Besluit van 7 maart 1991 : CFK s mogen

Nadere informatie

De eindverantwoordelijkheid voor het naleven van de VLAREM-voorwaarden ligt bij de exploitant (of eigenaar) van de koelinstallatie.

De eindverantwoordelijkheid voor het naleven van de VLAREM-voorwaarden ligt bij de exploitant (of eigenaar) van de koelinstallatie. Module 6 - Inleiding De belangrijkste wettelijke verplichtingen met betrekking tot het uitbaten van koeltoepassingen zijn terug te vinden in Europese en Vlaamse regelgeving, met name: EU-verordening 517/2014;

Nadere informatie

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek

Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Wetgeving en beleid rond koelmiddelproblematiek Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid tel: 02/553.11.29 --- fax: 02/553.11.45 sven.claeys@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 20 en artikel 87, 1;

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 20 en artikel 87, 1; Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het VLAREL en tot wijziging van diverse andere besluiten wat betreft erkenningen met betrekking tot het leefmilieu DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere

Nadere informatie

MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST. 20 NOVEMBER Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering betreffende koelinstallaties

MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST. 20 NOVEMBER Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering betreffende koelinstallaties MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2003 4650 [C 2003/31557] 20 NOVEMBER 2003. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering betreffende koelinstallaties De Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

Inhoud DE CONSEQUENTIES...3

Inhoud DE CONSEQUENTIES...3 ALLES OVER HET UITFASEREN VAN SYNTHETISCHE KOUDEMIDDELEN Inhoud DE CONSEQUENTIES...3 MEER OVER SYNTHETISCHE KOUDEMIDDELEN...3 WAT ZIJN DE HOOFDPUNTEN UIT DE NIEUWE F- GAS WETGEVING...3 Een beperking van

Nadere informatie

ERKENNING ALS EXAMENCENTRUM KOELTECHNIEK

ERKENNING ALS EXAMENCENTRUM KOELTECHNIEK ERKENNING ALS EXAMENCENTRUM KOELTECHNIEK LEEFMILIEU BRUSSEL - BIM Afdeling Vergunningen en Partnerschappen THURN & TAXIS-site Havenlaan 86C bus 3000 1000 Brussel E-mail : permit_agr@leefmilieu.brussels

Nadere informatie

Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart

Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart Lekdichtheid van koelinstallaties en koelmiddelproblematiek Eddy Veraart Lekdichte koelinstallaties: vragen & mogelijke oplossingen www.aximaref-gdfsuez.com 1 Wat vooraf ging Stijgende trend uitstoot F-gassen

Nadere informatie

Verslag Vergadering Certificering Koeltechnici, 9 augustus 2005

Verslag Vergadering Certificering Koeltechnici, 9 augustus 2005 Verslag Vergadering Certificering Koeltechnici, 9 augustus 2005 Aanwezig: Mark Raus (BASF), Greet Putseys (Tessenderlo Chemie), Mark Van Den Bosch (Voka), Wilfried De Smet (UBF-ACA), Linda Buddaert (UBF-ACA),

Nadere informatie

Noodzakelijke Procedures. F-gassen certificering. pagina 1 van 18

Noodzakelijke Procedures. F-gassen certificering. pagina 1 van 18 Noodzakelijke Procedures F-gassen certificering pagina 1 van 18 INHOUD 1.0 Algemeen 3 1.1 Definitie 1.2 Werkzaamheden waarvoor een diploma verplicht is 2.0 Installeren van een stationaire of mobiele koelinstallatie

Nadere informatie

Francis Altdorfer, ECONOTEC Tom Dauwe, VITO. LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012.

Francis Altdorfer, ECONOTEC Tom Dauwe, VITO. LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012. EMISSIE-INVENTARISATIEMETHODE VOOR F-GASSEN IN DE KOELSECTOR Francis Altdorfer, Tom Dauwe, VITO LNE Rondetafelconferentie: F-gassen in koel- en luchtbehandelingsinstallaties 14 mei 2012 1 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

VLAREL Opleidingscentra vloeibare brandstof, gasvormige brandstof, verwarmingsaudit (> 100 kw), controle en onderhoud stookolietanks.

VLAREL Opleidingscentra vloeibare brandstof, gasvormige brandstof, verwarmingsaudit (> 100 kw), controle en onderhoud stookolietanks. VLAREL Opleidingscentra vloeibare brandstof, gasvormige brandstof, verwarmingsaudit (vermogen > 100 kw), controle en onderhoud stookolietanks. Wilfried Huybrechts (Afdeling Milieuvergunningen) VLAREL Opleidingscentra

Nadere informatie

Fgas-Verordening (EU) No 517/2014. Ing. Harald van der Bol, Rijkswaterstaat

Fgas-Verordening (EU) No 517/2014. Ing. Harald van der Bol, Rijkswaterstaat Fgas-Verordening (EU) No 517/2014 Ing. Harald van der Bol, Inhoud Belangrijkste elementen en maatregelen uit de Verordening (517/2014) Nederlandse regelgeving Lekfrequentie Logboek Tools voor BG 2 Title

Nadere informatie

U kan inschrijven via de website van KAHO Sint-Lieven: http://dvo.kahosl.be Opgelet: het aantal deelnemers is beperkt tot 10 per reeks.

U kan inschrijven via de website van KAHO Sint-Lieven: http://dvo.kahosl.be Opgelet: het aantal deelnemers is beperkt tot 10 per reeks. Praktisch Inschrijven U kan inschrijven via de website van KAHO Sint-Lieven: http://dvo.kahosl.be Opgelet: het aantal deelnemers is beperkt tot 10 per reeks. Meer informatie Voor administratieve informatie

Nadere informatie

Samenvatting: 1. Lekkage van koelmiddelen

Samenvatting: 1. Lekkage van koelmiddelen 1. Belangrijke lekkage van koelmiddelen, zowel bij kleine als bij grote installaties 2. Significant potentieel voor verbetering, blijkt uit cases in binnen-en buitenland. 3. Bredere toepassing van positieve

Nadere informatie

Nieuwe duurzame koelconcepten. Rittal B.V. Elbert Raben

Nieuwe duurzame koelconcepten. Rittal B.V. Elbert Raben Nieuwe duurzame koelconcepten Rittal B.V. Elbert Raben Deze lezing wordt u aangeboden door: IT Enclosures IT Cooling IT Power IT Security IT Monitoring IT Services RiMatrix projects Agenda Verbod koudemiddel

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE RLLL-RLLL-EXT-ADV-002bijl14 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE Opleiding Installateur warmtepompen BO KW 031 (Ontwerp) Installateur warmtepompen - Versie {1.0} Ontwerp Pagina

Nadere informatie

BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0142) Koeltechnicus (m/v)

BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0142) Koeltechnicus (m/v) BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0142) Koeltechnicus (m/v) 1. GLOBAAL 1.1 Titel Koeltechnicus(m/v) 1.2 Definitie Stelt koeltechnische installaties in dienst en voert preventief en correctief onderhoud uit teneinde

Nadere informatie

Herziene F-gassenverordening

Herziene F-gassenverordening Herziene F-gassenverordening Schakeldag 2014 26 juni 2014 Harald van der Bol Inhoud Inleiding Samenvatting belangrijkste onderdelen F-gassenverordening Nederlandse regelgeving Aandachtspunten voor Toezicht

Nadere informatie

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Bioremediering wetgeving Richtlijn Duurzaam gebruik van pesticiden (EU 2009/128) Vlaanderen: Vlarem -

Nadere informatie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie VLAAMSE OVERHEID Leefmilieu, Natuur en Energie [C 2007/36477] 28 JUNI 2007. Ministerieel besluit betreffende het indienen van een verzoek tot goedkeuring van een CDM- of JI-projectactiviteit De Vlaamse

Nadere informatie

LOGBOEK. Verwarmingssysteem type 1. Gebouw:. Adres:.

LOGBOEK. Verwarmingssysteem type 1. Gebouw:. Adres:. LOGBOEK Verwarmingssysteem type 1 Gebouw:. :. Brussel CONTEXT Het logboek is de 'referentie'-documentatie voor de verwarmingssystemen. Het bijhouden van een logboek is een van de eisen van de EPB-reglementering

Nadere informatie

!"" Opening der offertes op. Dinsdag 4 september 2007. Om 11 uur

! Opening der offertes op. Dinsdag 4 september 2007. Om 11 uur !"" Opening der offertes op Dinsdag 4 september 2007 Om 11 uur " #! "#$ %&' $ ""( )!" **+, -& *./&0/&** 12 *./&0/&* $ 34 &3 "5"./.0. ##$ 6 **5 ' )!"**+ %&',#78 $ ('$$ 9& ($$"" $$ *./&0/&*0+:,*./&0/&*+,&

Nadere informatie

De regelgeving klimaatregeling EPB

De regelgeving klimaatregeling EPB De regelgeving klimaatregeling EPB In het Brussels Gewest Christophe Danlois DIRECTIE ENERGIE DEPARTEMENT VERWARMING EN KLIMAATREGELING EPB INHOUDSTAFEL DE CONTEXT ENKELE GEGEVENS OVER DE KLIMAATREGELING

Nadere informatie

(Voor de EER relevante tekst)

(Voor de EER relevante tekst) L 301/28 UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2015/2067 VAN DE COMMISSIE van 17 november 2015 tot vaststelling, ingevolge Verordening (EU) nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad, van minimumeisen en

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING BIJ HET REKENBLAD VOOR DE ENERGETISCHE KEURING VAN AIRCONDITIONINGSYSTEMEN MET EEN NOMINAAL KOELVERMOGEN VAN MEER DAN

GEBRUIKERSHANDLEIDING BIJ HET REKENBLAD VOOR DE ENERGETISCHE KEURING VAN AIRCONDITIONINGSYSTEMEN MET EEN NOMINAAL KOELVERMOGEN VAN MEER DAN Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieuvergunningen Dienst BBT en Erkenningen Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 BRUSSEL Telefoon: 02 553 79 97 Fax: 02 553 79 95 E-mail: erkenningen@lne.vlaanderen.be

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15768 29 augustus 2011 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 24 augustus 2011, nr. IENM/BSK-2011/113986,

Nadere informatie

EPB-regelgeving: klimatisatie

EPB-regelgeving: klimatisatie EPB-regelgeving: klimatisatie Leefmilieu Brussel Christophe Danlois AFDELING ENERGIE DEPARTEMENT EPB VERWARMING/KLIMATISATIE OVERZICHT EVOLUTIE VAN DE REGELGEVING ENKELE DEFINITIES TOEPASSINGSVELD EPB-EISEN

Nadere informatie

Betreft: onderhoud a.c. apparatuur aan installaties met een koelmiddelinhoud van 0-3 kg.

Betreft: onderhoud a.c. apparatuur aan installaties met een koelmiddelinhoud van 0-3 kg. Aan de bewoner(s) van dit pand Datum 1 januari 2014 Onze referentie 14001/SS/WT. Betreft: onderhoud a.c. apparatuur aan installaties met een koelmiddelinhoud van 0-3 kg. Geachte bewoner/gebruiker, Regelmatig

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DECREET

VOORSTEL VAN DECREET Zitting 2008-2009 30 april 2009 VOORSTEL VAN DECREET van de heer Patrick Lachaert, mevrouw Tinne Rombouts en de heren Bart Martens, Patrick De Klerck, Erik Matthijs en André Van Nieuwkerke houdende wijziging

Nadere informatie

Vlarem trein 2012 - Aanpassing wetgeving inzake Emissiehandel

Vlarem trein 2012 - Aanpassing wetgeving inzake Emissiehandel Vlarem trein 2012 - Aanpassing wetgeving inzake Emissiehandel 14 juni 2013 Jorre De Schrijver Team Klimaat Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid (ALHRMG) Programma Inleiding emissiehandel

Nadere informatie

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie?

Koudeproductie. Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Koudeproductie Verbod op het gebruik van koelmiddelen die de ozonlaag afbreken = Euthanasie of anesthesie? Inhoud I. De uitdagingen : Milieu, Energie en Beschikbaarheid II. Plan van aanpak III. Dalkia

Nadere informatie

OPLEIDINGSPROCEDURE ONDERWERP: AIRCO Blz. l van 9

OPLEIDINGSPROCEDURE ONDERWERP: AIRCO Blz. l van 9 Blz. l van 9 1)Organisatie opleiding + examen: Aantal deelnemers per opleiding: > Het minimum aantal deelnemers per opleiding (+ examens) wordt door VITO Hoogstraten vzw vastgelegd op 4 personen. > Het

Nadere informatie

AIRCO, een RTC project

AIRCO, een RTC project Terugwinning van gefluoreerde broeikasgassen uit klimaatregelingssystemen in bepaalde motorvoertuigen AIRCO, een RTC project Externe certificaten en onderwijs 19 december 2012 Vlor studiedag Agenda Uitleg

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED KOELING EN WARMTE Opleiding Installateur warmtepompen BO KW 031 warmtepompen - Versie {1.0} BVR Pagina 1 van 10 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding

Nadere informatie

VLAAMSE REGERING. De Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur,

VLAAMSE REGERING. De Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur, VLAAMSE REGERING BESLUIT VAN DE VLAAMSE MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR HOUDENDE UITSPRAAK OVER HET BEROEP AANGETEKEND TEGEN DE BESLISSING NR. MLWV/09-17/ES/JDN VAN 6 AUGUSTUS 2009 VAN DE DEPUTATIE

Nadere informatie

LOGBOEK. Verwarmingssysteem type 2. van een flatgebouw. Gebouw:.

LOGBOEK. Verwarmingssysteem type 2. van een flatgebouw. Gebouw:. LOGBOEK Verwarmingssysteem type 2 van een flatgebouw Gebouw:. CONTEXT Het logboek is de 'referentie'-documentatie van de verwarmingssystemen. Het bijhouden van een logboek is een van de eisen van de EPB-reglementering

Nadere informatie

De Climalife aanbevelingen

De Climalife aanbevelingen koudemiddelen De Climalife aanbevelingen Toepassing Koudemiddelen Klimaatregeling Airconditioning R-134a R-404A R-507 R-407C R-410A R-417A (ISCEON MO59) R-422D (ISCEON MO29) R-422A (ISCEON MO79) R-427A

Nadere informatie

CONTROLEMETHODIEK. Uitgave: Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK)

CONTROLEMETHODIEK. Uitgave: Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK) CONTROLEMETHODIEK Uitgave: Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK) 2014 Copyright, Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK) Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt

Nadere informatie

Wijziging VLAREL. Gezamenlijk briefadvies over de wijziging van het VLAREL en andere erkenningsbesluiten. Gezamenlijk briefadvies

Wijziging VLAREL. Gezamenlijk briefadvies over de wijziging van het VLAREL en andere erkenningsbesluiten. Gezamenlijk briefadvies Gezamenlijk briefadvies Wijziging VLAREL Gezamenlijk briefadvies over de wijziging van het VLAREL en andere erkenningsbesluiten Datum van goedkeuring 27 september 2012 Volgnummer 2012 65 Coördinator +

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE 29.11.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 314/41 AANBEVELINGEN AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 22 november 2011 betreffende de procedure voor de erkenning van opleidingcentra en examinatoren voor

Nadere informatie

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 VERORDENING (EU) Nr. 284/2011 VAN DE COMMISSIE van 22 maart 2011 tot vaststelling van specifieke voorwaarden en gedetailleerde procedures voor de invoer

Nadere informatie

historisch gegroeid bedrijf Aertssen te Stabroek

historisch gegroeid bedrijf Aertssen te Stabroek gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan historisch gegroeid bedrijf Aertssen te Stabroek Bijlage 1: grafisch plan Bijlage 2 stedenbouwkundige voorschriften Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap colofon

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden voor opslagbedrijven voor producten afkomstig van categorie 2- en 3 materiaal

Toelatingsvoorwaarden voor opslagbedrijven voor producten afkomstig van categorie 2- en 3 materiaal Toelatingsvoorwaarden voor opslagbedrijven voor producten afkomstig van categorie 2- en 3 materiaal Bijlage III.7.1. bij het koninklijk besluit van 16 januari 2006 tot vaststelling van de nadere regels

Nadere informatie

Deze controle kan indien nodig aangevuld worden met een controle ter plaatse.

Deze controle kan indien nodig aangevuld worden met een controle ter plaatse. MOW Cel Homologatie en Technische Keuring Koning Albert II-laan 20 bus 2 1000 Brussel Tel : 02-553 72 57 Fax : 02-553 71 08 e-mail : homologatie.voertuigen@mow.vlaanderen.be Handleiding eerste beoordeling

Nadere informatie

Handreiking LCCM-project. 'CFK's in 2001' LCCM. 15 december 2000 110643/CE0/0P9/000098

Handreiking LCCM-project. 'CFK's in 2001' LCCM. 15 december 2000 110643/CE0/0P9/000098 Handreiking LCCM-project 'CFK's in 2001' LCCM 15 december 2000 110643/CE0/0P9/000098 Inhoud 1 Inleiding 4 1.1 Inleiding 4 1.2 Doel en opzet van deze handreiking 5 1.3 Strekking van het project 6 2 Doelgroep

Nadere informatie

Amendement Nr. 1 op CIBV

Amendement Nr. 1 op CIBV Amendement Nr. 1 op CIBV 1233-4 Inzake de Regeling gefluoreerde broeikasgassen brandbeveiligingssystemen en brandblusapparaten 1 Inleiding Op 14 oktober 2009 is de volgende Regeling in de Staatscourant

Nadere informatie

De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname

De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname De implementatie van het Montreal Protocol in Suriname In het vorige artikel hebben wij het gehad over het ontstaan van het Montreal Protocol en de ozonlaag. Wij zijn ingegaan op onder andere de functie

Nadere informatie

Bescherming van de ozonlaag; CFK- vrij Suriname vanaf 2010

Bescherming van de ozonlaag; CFK- vrij Suriname vanaf 2010 Bescherming van de ozonlaag; CFK- vrij Suriname vanaf 2010 Nog maar ongeveer 7 tot 8 maanden te gaan en de import en het gebruik van de ozonlaagafbrekende stoffen, met name de categorie CFK s (Chloorfluorkoolstoffen),

Nadere informatie

Kalibreren van meetapparatuur

Kalibreren van meetapparatuur Kalibreren van meetapparatuur Vanuit de wettelijk verplichte F-gassen regeling bent u als koeltechnisch bedrijf verplicht met gekeurde meetapparatuur te werken. Afgelopen periode heeft STEK geconstateerd

Nadere informatie

Belgisch Staatsblad d.d VLAAMSE OVERHEID

Belgisch Staatsblad d.d VLAAMSE OVERHEID VLAAMSE OVERHEID N. 2007 408 [C 2007/35010] 8 DECEMBER 2006. Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 6 februari 1991 houdende vaststelling van het Vlaams

Nadere informatie

AMV/ /1 048/C. De Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur,

AMV/ /1 048/C. De Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur, VLAAMSE REGERING AMV/0004896/1 048/C Besluit van de Vlaamse Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur houdende uitspraak over een aanvraag tot afwijking van artikel 5.20.2.2, 1, van titel 11 van het VLAREM,

Nadere informatie

Regelgeving voor koelinstallaties. Voor koel- en vriesinstallaties, airconditioningsinstallaties en warmtepompen Informatieblad.

Regelgeving voor koelinstallaties. Voor koel- en vriesinstallaties, airconditioningsinstallaties en warmtepompen Informatieblad. I n f o M i l > L u c h t > R e d u c t i e o v e r i g e b r o e i k a s g a s s e n Regelgeving voor koelinstallaties Voor koel en vriesinstallaties, airconditioningsinstallaties en warmtepompen Informatieblad

Nadere informatie

DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW VERSLAG AAN DE VLAAMSE REGERING

DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW VERSLAG AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW VERSLAG AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu Algemene

Nadere informatie

Ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen 2010. Datum 21 januari 2011 Status Definitief

Ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen 2010. Datum 21 januari 2011 Status Definitief Ozonlaagafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen 2010 Datum 21 januari 2011 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Milieugevaarlijke Stoffen Rijnstraat 8 Postbus

Nadere informatie

F-gassen review 2012: Kansen en consequenties voor de koeltechnische branche

F-gassen review 2012: Kansen en consequenties voor de koeltechnische branche F-gassen review 2012: Kansen en consequenties voor de koeltechnische branche Hierna treft u onze samenvatting aan van de F-gassen herziening. Officieel een voorstel ter vervanging van de huidige regelgeving

Nadere informatie

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL GRATIS Infolijn: 0800 90 441 Geachte ondernemer De gemeente waar u gevestigd bent, heeft beslist om over te schakelen op een DIFTAR-inzameling

Nadere informatie

L 92/28 Publicatieblad van de Europese Unie

L 92/28 Publicatieblad van de Europese Unie L 92/28 Publicatieblad van de Europese Unie 3.4.2008 VERORDENING (EG) Nr. 308/2008 VAN DE COMMISSIE van 2 april 2008 tot vaststelling, ingevolge Verordening (EG) nr. 842/2006 van het Europees Parlement

Nadere informatie

Studiedag 8 oktober 2015

Studiedag 8 oktober 2015 Studiedag 8 oktober 2015 Vakbekwaamheid Basiskwalificatie en nascholing Rechtsbronnen Europese richtlijn: 2003/59/EG Nationale regelgeving: KB 23 maart 1998 (rijbewijs) KB 4 mei 2007 (vakbekwaamheid) Doelstelling

Nadere informatie

Kennisdatabank rond lekdichtheidsproblematiek van koelinstallaties

Kennisdatabank rond lekdichtheidsproblematiek van koelinstallaties Kennisdatabank rond lekdichtheidsproblematiek van koelinstallaties UC Leuven Limburg Instelling Fusiehogeschool: KHLim, KHL, Groep T Groepen Groep Management en Technologie Groep Lerarenopleiding Groep

Nadere informatie

Vervangunits VRV RQYQ140-180P. Daikin's oplossing voor de uitfasering van R-22. » Voordelige upgrade voor R-22 systemen

Vervangunits VRV RQYQ140-180P. Daikin's oplossing voor de uitfasering van R-22. » Voordelige upgrade voor R-22 systemen Vervangunits VRV Daikin's oplossing voor de uitfasering van R-22» Voordelige upgrade voor R-22 systemen» Automatische reiniging van koelmiddelleidingen» Geen beperkingen op de voorgeschiedenis van het

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Versie 21/04/2015

Veelgestelde vragen Versie 21/04/2015 Vlaamse overheid Afdeling Milieuvergunningen Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 Brussel T 02 553 79 97 F 02 553 79 95 milieuvergunningen@lne.vlaanderen.be Veelgestelde vragen Versie 21/04/2015 21/04/2015

Nadere informatie

loktrace FORMEERGAS LEKDETECTIE STRENGERE WETTEN! Voorkom boetes van meer dan 50.000 euro.

loktrace FORMEERGAS LEKDETECTIE STRENGERE WETTEN! Voorkom boetes van meer dan 50.000 euro. loktrace FORMEERGAS LEKDETECTIE STRENGERE WETTEN! Voorkom boetes van meer dan 50.000 euro. LOKTRACE Het lekdetectiesysteem Legaal, betrouwbaar en klimaat neutraal! Formeergas lekdetectie - De beste oplossing

Nadere informatie

Gearchiveerd op 09/06/2011

Gearchiveerd op 09/06/2011 Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :...... PRI 228 Plantaardige productie bestemd voor consumptie - Pesticiden [228] v4 C : conform

Nadere informatie

Lekkages van ozonlaagafbrekende en broeikasgassen uit koelinstallaties in zeeschepen

Lekkages van ozonlaagafbrekende en broeikasgassen uit koelinstallaties in zeeschepen VROM-Inspectie Regio Zuid-West Afdeling Stoffen en Producten Lekkages van ozonlaagafbrekende en broeikasgassen uit koelinstallaties in zeeschepen Weena 723 Postbus 29036 3001 GA Rotterdam www.vrom.nl artikelcode

Nadere informatie

De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer

De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer De vakbekwaamheid van beroepschauffeurs van het goederenvervoer Betreft : Koninklijk besluit van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen

Nadere informatie

A ESR. Aanvrager. Minister Fremault Aanvraag ontvangen op 12 mei 2016 Aanvraag behandeld door

A ESR. Aanvrager. Minister Fremault Aanvraag ontvangen op 12 mei 2016 Aanvraag behandeld door ADVIES Voorontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering houdende wijziging van meerdere uitvoeringsbesluiten van de ordonnantie van 2 mei 2013 houdende het Brussels Wetboek van Lucht,

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Ontwerp. VERORDENING (EU) nr.../2011 VAN DE COMMISSIE

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Ontwerp. VERORDENING (EU) nr.../2011 VAN DE COMMISSIE NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Ontwerp Brussel, XXX C VERORDENING (EU) nr..../2011 VAN DE COMMISSIE van [ ] tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1702/2003 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften

Nadere informatie

Leidraad koudemiddelregistratie op basis van de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en gereguleerde stoffen koelinstallaties milieubeheer

Leidraad koudemiddelregistratie op basis van de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en gereguleerde stoffen koelinstallaties milieubeheer OPENBAAR RAPPORT Leidraad koudemiddelregistratie op basis van de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en gereguleerde stoffen koelinstallaties milieubeheer Versie 06/2011 Datum Juni 2011 Status Definitief

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : BOUWAFVAL

Opleiding Duurzaam Gebouw : BOUWAFVAL Opleiding Duurzaam Gebouw : BOUWAFVAL Leefmilieu Brussel WERVEN: ASBEST EN GEVARRLIJK AFVAL Evy TROGH LEEFMILIEU BRUSSEL BIM, Afdeling Vergunningen en partnerschappen Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 827 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 ter implementatie van richtlijn nr. 2003/59/EG (vakbekwaamheid

Nadere informatie

NVKL-procedures stationaire koelinstallaties. volgens VERORDENING (EU) Nr. 517/2014

NVKL-procedures stationaire koelinstallaties. volgens VERORDENING (EU) Nr. 517/2014 NVKL-procedures stationaire koelinstallaties volgens VERORDENING (EU) Nr. 517/2014 NVKL, Zoetermeer 1 januari 2015 PROCEDURES VOOR INSTALLATIE, ONDERHOUD EN REPARATIE VAN STATIONAIRE KOELTECHNISCHE INSTALLATIES

Nadere informatie

> www.vrom.nl. Uw autoairco, het milieu en uw portemonnee

> www.vrom.nl. Uw autoairco, het milieu en uw portemonnee > www.vrom.nl Uw autoairco, het milieu en uw portemonnee 02 Steeds meer mensen hebben een airco in de auto. Een autoairco is comfortabel. In de zomer houdt de airco uw auto lekker koel. En in de winter

Nadere informatie

Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM. Vicky Demeyer Afdeling Milieuvergunningen

Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM. Vicky Demeyer Afdeling Milieuvergunningen Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM Afdeling Milieuvergunningen Energie-efficiëntie Richtlijn Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie,

Nadere informatie

van 23 februari 2010

van 23 februari 2010 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Uitvoerend Comité van Deskundigen VCA

Uitvoerend Comité van Deskundigen VCA Document UCvD 2011/03 (07.02.2011) Uitvoerend Comité van Deskundigen VCA Besluitenlijst, interpretaties en verduidelijkingen VCA 2008/05 en VCU 2007/04 VCA 2008/05 en VCA 2008/5.1 Vraag 1.5. Betrokkenheid

Nadere informatie

AFDELING VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT GASTURBINES EN STOOM- EN GASTURBINE- INSTALLATIES

AFDELING VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT GASTURBINES EN STOOM- EN GASTURBINE- INSTALLATIES p.1/5 AFDELING 5.43.3. VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT GASTURBINES EN STOOM- EN GASTURBINE- INSTALLATIES Art. 5.43.3.1. 1. In afwijking van de algemene emissiegrenswaarden, bepaald in hoofdstuk 4.4, moeten

Nadere informatie

Ruud van Empel. Inspecties & Onderhoud van stookinstallaties en brandstofsystemen. Van Empel Inspecties & Advisering bv

Ruud van Empel. Inspecties & Onderhoud van stookinstallaties en brandstofsystemen. Van Empel Inspecties & Advisering bv Van Empel Inspecties & Advisering bv Postbus 31 5570 AA BERGEIJK Tel: 0497-550506 Fax: 0497-550507 E-mail: info@vanempelinspecties.com Website: www.vanempelinspecties.com Inspecties & Onderhoud van stookinstallaties

Nadere informatie

Infoblad. Onderhoud, nazicht en meetverplichtingen van stooktoestellen en andere branders

Infoblad. Onderhoud, nazicht en meetverplichtingen van stooktoestellen en andere branders Onderhoud, nazicht en meetverplichtingen van stooktoestellen en andere branders Infoblad Er bestaat heel wat wetgeving omtrent het onderhoud en nazicht van branders. Bovendien worden in vele gevallen ook

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ONDERHOUDSMECANICIEN PERSONENWAGENS EN LICHTE BEDRIJFSVOERTUIGEN

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ONDERHOUDSMECANICIEN PERSONENWAGENS EN LICHTE BEDRIJFSVOERTUIGEN OPLEIDINGENSTRUCTUUR ONDERHOUDSMECANICIEN PERSONENWAGENS EN LICHTE BEDRIJFSVOERTUIGEN 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) ONDERHOUDSMECANICIEN PERSONENWAGENS

Nadere informatie

Besluit van de Bestendige Deputatie

Besluit van de Bestendige Deputatie 8e Directie Dienst 82 Milieuhygiëne aanwezig Marc De Buck, wnd. voorzitter Besluit van de Bestendige Deputatie Alexander Vercamer, Ivan Verleyen, Frans Van Gaeveren, Jean-Pierre Van Der Meiren, Carina

Nadere informatie

E R K E N N I N G M E R - D E S K U N D I G E A A N V R A A G F O R M U L I E R

E R K E N N I N G M E R - D E S K U N D I G E A A N V R A A G F O R M U L I E R Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Leefmilieu en Infrastructuur Administratie Milieu-, Natuur-, Land- en Waterbeheer Afdeling Algemeen Milieu- en Natuurbeleid, Milieueffectrapportage Graaf

Nadere informatie

- Business uitvoering

- Business uitvoering - Business uitvoering Sommige airco's zijn verkrijgbaar in een business uitvoering, dit houdt in dat de buitenunit is voorzien van een hoge- en lagedrukbeveiliging. Deze beschermt de compressor bij storingen.

Nadere informatie

Verordening inzake het examen Nederlands recht en het examen gedrags- en beroepsregels Zoals vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op

Verordening inzake het examen Nederlands recht en het examen gedrags- en beroepsregels Zoals vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op Verordening inzake het examen Nederlands recht en het examen gedrags- en beroepsregels Zoals vastgesteld in de bijeenkomst van de Ledenvergadering op 11 december 2008 In werking getreden op 1 januari 2009

Nadere informatie

Export van tweedehands elektronica

Export van tweedehands elektronica Export van tweedehands elektronica De Europese Unie stelt strenge eisen aan de export van afval. De Europese regels verbieden het zonder vergunning exporteren van elektronica-afval naar landen in Afrika.

Nadere informatie

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten;

Gelet op het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning (Milieuvergunningsdecreet), zoals gewijzigd bij latere decreten; Besluit MLVER/08-100/jdn. Departement Leefmilieu Dienst Milieuvergunningen BESLUIT VAN DE DEPUTATIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN OVER DE MEDEDELING VAN VERANDERING VAN DE NV FINA ANTWERP OLEFINS MET BETREKKING

Nadere informatie