Bijlage III. A. Het project Trainingsscenario STCW

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage III. A. Het project Trainingsscenario STCW"

Transcriptie

1 Bijlage III A. Het project Trainingsscenario STCW Inleiding Het project Trainingsscenario STCW is wat betreft het ontwikkelen gestart in september 2002 en inhoudelijk afgesloten op de studiedag van 5 november Doelstellingen project Trainingsscenario STCW Algemene doelstelling Het ontwikkelen van op competentie gerichte modulen voor de gehele beroepskolom (vmbo, mbo en hbo) van het Nederlands maritiem onderwijs teneinde mogelijke doorstroming van lagere naar hogere onderwijsniveaus, de doorlopende leerlijn, te bevorderen om de doorstroom van meer lagere naar hogere functies zeevarenden te stimuleren. Afgeleide doelstellingen: - Het ontwikkelen van proeven van bekwaamheid voor de verschillende modulen; - Het ontwikkelen van beoordelingsprotocollen voor de proeven van bekwaamheid; - Het ontwikkelen van manuals voor docenten; - Het ontwikkelen van een onderhoudsplan. In juni 2003 besloot de Stuurgroep Maritieme Arbeidsmarkt en Nautische Opleidingen, op voorstel van de werkgroep onderwijs met instemming van het platform onderwijs, aan deze doelstellingen het ontwikkelen van een stageboek op basis van het International Shipping Federation (ISF) record book toe te voegen aan de doelstellingen. Uitgangspunten: Uitgangspunt vormde de eisen van het STCW-verdrag en de Zeevaartbemanningwet die voor het mbo en hbo gemeenschappelijk zijn. De modulebeschrijving (detaillering) dient zodanig te zijn dat zij inpasbaar is in het mbo en hbo curriculum. Deelprojecten: Het project trainingsscenario s STCW is opgedeeld in een aantal deelprojecten: 1. ontwikkelen van modulen gebaseerd op competenties gericht op de kwalificaties die voor het mbo en hbo gemeenschappelijk zijn en de kern van het STCW beslaan; 2. het ontwikkelen van proeven van bekwaamheid en beoordelingsprotocollen; 3. het ontwikkelen van manuals voor docenten; 4. het ontwikkelen van een onderhoudsplan. 5. het ontwikkelen van het stageboek Ad 1 Doelstelling module ontwikkeling Het ontwikkelen van beperkt aantal modulen gebaseerd op competenties, gericht op de kwalificatie die voor het mbo en hbo gemeenschappelijk is en de kern van het STCW beslaan. Deze fase is in juni 2003 afgerond en door het ontwikkelteam is geadviseerd dat de door het STCW aangegeven functions als modulen beschouwd kunnen worden, die met name voor de proeve van bekwaamheid als uitgangspunt dienden. 1

2 Het betreft de volgende functions: Navigation, Cargo handling and stowage, Controlling the operations of the ship and care for the persons on board, Marine engineering, Electrical, electronic and control engineering, Maintenance and repair. Tevens is een extra function safety opgenomen zijnde de inhoud van STCW table A-VI. De ontwikkelde modulen vormde het fundament voor de deelprojecten proeven van bekwaamheid en manuals. Ad 2 Doelstelling proeven van bekwaamheid en beoordelingsprotocollen Doelstelling van dit deelproject was het ontwikkelen van proeven van bekwaamheid en beoordelingsprotocollen afgeleid van de in een module beschreven competenties,. In een proeve van bekwaamheid kan een kandidaat demonstreren dat hij over de vaardigheden beschikt om de problemen in een beroepssituatie op te lossen zoals men van een beroepsbeoefenaar verwacht mag worden. Een beoordelingsprotocol is een instructie voor de wijze van beoordelen, normeren en rapporteren door de beoordelaar van de proeve van bekwaamheid. In totaal zijn er 45 proeven van bekwaamheid ontwikkeld voor de kwalificaties Schipper Machinist Beperkt Werkgebied (SMBW), Stuurman Werktuigkundige beperkt Werkgebied (SWK) en Maritiem Officier (MAROF). Ad 3 Manual voor docenten Doelstelling van dit deelproject was het ontwikkelen van handleidingen voor docenten voor het inrichten en begeleiden van leersituaties. De manuals zijn gebaseerd op de in deelproject modulen ontwikkelde modulen. De manuals bevatten inhoudelijke aanwijzingen voor de docent maar ook organisatorische informatie. De manuals hebben uitdrukkelijk de status van advies. Er zijn in totaal 80 manuals ontwikkeld. Ad 4 Onderhoudsplan Voor het up to date houden van het ontwikkelde materiaal diende een onderhoudsplan opgesteld te worden. In het onderhoudsplan hebben de leidinggevenden van de vier clusters de intentie uitgesproken in de komende vier jaar de producten te onderhouden en bij te stellen. De KVNR zal een website gaan onderhouden waar de producten actueel gehouden worden en voor belanghebbenden beschikbaar zijn. Ad 5 Stageboek Doelstelling van dit in juni toegevoegde deelproject was het ontwikkelen van het stageboek op basis van het ISF record book. Gekozen is om ISF record book te voorzien van een Nederlandse tekst. In verband met de internationale herkenbaarheid is gekozen voor een identieke lay-out. Resultaten Het geheel van activiteiten heeft geresulteerd in omvangrijke boekwerken die op een studiedag op 5 november 2003 in IJmuiden zijn gedemonstreerd aan 85 belangstellenden. Naast de docenten van de vier clusters waren 20 personen vanuit het bedrijfsleven aanwezig. Op deze bijeenkomst zijn cd-rom s verspreid onder de deelnemers. 2

3 B. Overige projecten nautisch onderwijs 1. MBO Cursus Mariene Milieukunde Stichting Pro Sea ontwikkelt ten behoeve van het maritieme onderwijs cursussen Mariene Milieukunde voor maritiem mbo en hbo onderwijs. Voor een aantal maritieme sectoren is inmiddels al een cursus ontwikkeld. Voorgesteld is een meer clusterbrede benadering te kiezen, waarbij voor individuele sectoren accenten nader kunnen worden toegevoegd. 2. VMBO nautisch De nautische sectoren (Koopvaardij, Natte waterbouw, Zeevisvaart en Binnenvaart) en de Maritieme Academie Amsterdam hebben de handen ineen geslagen om te komen tot een opleidingsplan voor een vmbo nautisch curriculum. Dit projectvoorstel richt zich op de invoering van dat curriculum: ontwikkeling van leermiddelen, lesmaterialen en de uitvoering en evaluatie van de landelijke pilot. Het ontwikkelde nautisch vmbo curriculum wordt in de buurt van huidige mbo nautisch opleidingen gesitueerd, zodat er plaatselijk een doorlopende leerlijn ontstaat. Deze nautisch vmbo opleiding zal vooral leerlingen trekken die al een keuze voor een varend beroep hebben gemaakt. Des te sneller deze leerlingen in hun onderwijs te maken krijgen met het varen en de zilte zeelucht, hoe meer gemotiveerd deze leerlingen hun opleiding afronden en hoe eerder deze gekwalificeerde mensen beschikbaar komen voor de Nederlandse vloot. Het volgen van een doorlopende leerlijn resulteert immers ook in een inkorting van de duur van de totale leerlijn. Het initiatief is kortom bedoeld om: een aantrekkelijk nautisch beroepsonderwijs te ontwikkelen; dicht tegen de beroepspraktijk aan; vmbo nautisch als opstap voor een doorlopende leerlijn in die regio s waar al mbo nautisch is en voor andere regio s kennismakingsmodules uit het programma beschikbaar te stellen; Dit wordt beoogd door: Ontwikkelen van innovatieve leermethoden en middelen voor de vmbo nautische leerweg; Specifiek aandacht voor de ontwikkeling van kennismakingsmodules (met elk van de 4 nautische sectoren) voor geïnteresseerde vmbo-instellingen. Resultaten en toekomst Brede steun en committent van de regionale partijen (onderwijsinstellingen, bedrijfsleven) en landelijke partijen (branches, overheden). Op 23 mei 2003 vond de startbijeenkomst plaats van het project vmbo nautisch. Op die dag is eveneens de klankbordgroep opgericht. De brede vertegenwoordiging van partijen - alle nautische vmbo, mbo en hbo instellingen uit de provincie zijn betrokken, alle branches idem - geeft aan dat er breed committent is voor het initiatief en de te kiezen richting. a) Opleidingsplan VMBO Nautisch Een eerste versie van het opleidingsplan. Dit plan bevat alle exameneisen voor vmbo nautisch en een eerste beschrijving van het curriculum. De Maritieme Academie bereidt de invoering van een pilot voor en zal in dat kader een Plan van Toetsing en Afsluiting ontwikkelen. Deze pilot zal niet alleen de drempel voor leerlingen om te kiezen voor een nautische opleiding verlagen, maar tevens leiden tot een verkorting van de opleidingsduur van tussen een jaar en anderhalf jaar. 3

4 b) Aanvraag Innovatief arrangement Een concept plan van aanpak voor ontwikkeling van leermiddelen is aangeboden aan het Ministerie van OCW mede in het licht van de Subsidieregeling innovatiearragement Het Ministerie heeft inmiddels een lijst van aanpassingen opgesteld. De Maritieme Academie wil zich er sterk voor maken dat er een vmbo Nautische opleiding komt. Er zal daartoe nog zo n 20% van het lesmateriaal ontwikkeld moeten worden. c) Projectplan en uitvoering Kies je Koers Op basis van het concept projectplan Kennismakingsmodules is overeenstemming bereikt over de ontwikkeling van 4 modules. De Maritieme Academie zal het project uitvoeren en heeft voor de technische ondersteuning een Amsterdams ICT-educatie bedrijf ingehuurd. In samenwerking wordt een interactieve website eind oktober operationeel. Op de website heeft elk van de 4 branches een wervende module. De website is voor alle geïnteresseerde docenten en leerlingen in het vmbo bereikbaar. 4

5 Bijlage IV Projecten maritieme arbeidsmarkt A. Ontwikkeling opfriscursus en herintreding zeevarenden In het jaar 2003 zijn in opdracht van het ministerie van V&W een tweetal model opfriscursussen voor oud-zeevarenden, te weten een cursus wachtstuurman alle schepen en een cursus wachtwerktuigkundige alle schepen, ontwikkeld en opgeleverd door het Nova Contract opleiding en training. Vervolgens zijn deze modelcursussen aangeboden aan de andere (zeevaart)opleidingsinstellingen. Deze opleidingsinstellingen kunnen de modelcursussen gebruiken bij de aanvraag om erkenning voor het verzorgen van de opleiding, als bedoeld in artikel 8, vierde lid, onderdeel a van het Besluit Zeevaartbemanning, ten behoeve van potentiële herintreders in de zeevaartsector. In het najaar van 2003 is er met medefinanciering ter waarde van door het Ministerie van V&W, onder regie van de Federatie van Werknemers in de Zeevaart (FWZ) en in samenwerking met de brancheorganisaties KVNR en VBKO een herintredingproject opgestart ten behoeve van de koopvaardij en de natte waterbouwsector. Het project beoogt om Nederlandse oud-zeevarenden door middel van een verkorte opleiding of stage aan boord terug te geleiden in hun oude zeevarende beroep. In totaal hebben zich meer dan 700 kandidaten gemeld. Daaruit zijn vooralsnog 56 kandidaten geselecteerd met de bedoeling daarvan ten minste 20 te plaatsen. Hoewel het aantal geschikte kandidaten groter is kan de lat niet hoger worden gelegd omdat de beschikbare financiële middelen dat niet toestaan. Er staan nog ongeveer 330 kandidaten in een zogenaamd wachtbestand. Overige projecten B. Promotiecampagne Zeebenen gezocht In samenwerking met aangesloten reders en met alle Nederlandse zeevaartscholen heeft de KVNR in 2003 haar promotiecampagne Zeebenen Gezocht gecontinueerd. Doel van de campagne is de instroom naar de zeevaartscholen te vergroten. Tot de primaire doelgroep behoren jongeren in de leeftijd van 14 tot 18 jaar, en decanen van middelbare scholen. In 2003 heeft de KVNR met een eigen stand deelgenomen aan de studiebeurzen van Groningen en Utrecht. Tevens heeft de KVNR een gezamenlijke presentatie verzorgd van reders en zeevaartscholen op de Wereld Haven Dagen te Rotterdam. Tenslotte vond aan boord van het ms Rotterdam van de Holland Amerika Lijn, mede ter gelegenheid van het 130-jarig bestaan van het bedrijf in 2003, een informatiedag plaats, speciaal voor decanen en zeekadetten. Ter ondersteuning van deze activiteiten dienen de website brochures en flyers. De brochure is in 2003 verstuurd naar meer dan 3000 decanen van middelbare scholen. C. NML activiteiten 5

6 Daarnaast zijn er nog de diverse activiteiten die onder beheer van de Stichting NML worden uitgevoerd. Goede voorbeelden hiervan zijn het herintrederproject en de campagnes Spetters gezocht, Voorlichting Spetterende Opleidingen, Gave Haven, Mensen, Water en Werk en Verder zijn diverse algemene communicatieprojecten opgezet met name in de vorm van TV producties. Bijlage V De Convenantvariabelen gemonitord A. HET NAUTISCH ONDERWIJS 1. Inleiding Het nautisch onderwijs kent in Nederland een MBO en een HBO niveau. De MBO richting wordt gegeven op 6 verschillende lokaties in Nederland en afhankelijk van het type opleiding bedraagt de studieduur 2 tot 4 jaar. Deze MBO scholen bieden de volgende 3 hoofdrichtingen aan: Middelbaar Maritiem Officier Stuurman/Werktuigkundige Kleine schepen Schipper/Machinist Beperkt werkgebied. De HBO zeevaartopleiding wordt op 4 verschillende lokaties in Nederland gegeven en duurt in totaal 4 of 5 jaar. In het Convenant zijn de volgende te meten variabelen genoemd voor de monitoring van de instroom van schoolverlaters 1 : * aantal jongeren dat in het reguliere onderwijs is ingestroomd. * aantal jongeren dat tussentijds de studie staakt, plus fase in de studie waarop dat gebeurt. * aantal stagiaires op zeeschepen. * aantal studerenden dat op andere wijze studie volgt voor een vaarbevoegdheid. * aantal afgestudeerde jongeren naar afstudeerrichting. * aantal nieuw afgegeven vaarbevoegdheden aan afgestudeerde jongeren door DS (Divisie Scheepvaart). * aantal nieuw afgegeven vaarbevoegdheden aan anderen dan regulier opgeleiden. Hieronder worden de belangrijkste resultaten gepresenteerd. 2. Huidige bezetting zeevaartscholen Tabel Aantal studenten MBO Aantal studenten HBO Bedoeld wordt Nederlandse schoolverlaters van het nautisch onderwijs, verdeeld over vmbo, mbo alsmede hbo in het voorgaande school-/studiejaar. 6

7 Het aantal studenten op de nautische opleidingen was in het jaar 2003 ca. 8 % lager dan in Zowel het MBO als het HBO zijn 2003 in leerlingenaantal achteruit gegaan, waarbij het MBO de grootste daling liet zien (10%). Het jaar 2004 geeft een wat gunstiger beeld te zien. Het aantal leerlingen op het MBO groeit zeer beperkt en het aantal leerlingen op het HBO groeit met 8%. Omdat het hier een totaal aantal leerlingen betreft (over alle leerjaren), is ter vergelijking gekeken of in het eerste studiejaar een dergelijke trend te zien is. 3. Nieuwe instroom Een overzicht van de aantallen instromende leerlingen in de zeevaartscholen ( ) is weergegeven in tabel 2. Voor wat betreft de instroom van eerstejaars studenten in het MBO onderwijs, blijkt dat na een toename in 2003 met 8%, in 2004 weer een terugval optreedt naar het niveau van Het HBO vertoont in 2003 een stijging met 9% en in 2004 een stijging met 18%. TABEL Instroom MBO Instroom HBO Totaal Afgestudeerden In tabel 3 is een overzicht opgenomen van het aantal behaalde diploma s in de jaren 2000 t/m 2004 alsmede een prognose van het aantal uit te reiken diploma s in 2005, 2006 en De tabel laat een golfbeweging zien van het aantal behaalde diploma s in het MBO, met in het jaar 2003 een duidelijke piek. In 2004 laat het aantal behaalde MBO-diploma s weer een daling zien van16% en wordt weer het niveau van 2002 bereikt. In het HBO is de laatste jaren sprake van een gestage afname, waarbij het aantal behaalde HBO diploma s in 2004 iets meer de helft bedroeg van dat in het jaar De prognoses van de scholen voor de jaren 2005 t/m/ 2007 zijn weer wat positiever. TABEL Prognos e 2005 Prognos e 2006 Prognos e 2007 Diploma MBO Diploma HBO Totaal Conclusie Hoewel de groei van het aantal nieuwe studenten dat zich voor de leerjarenjaren 2003 en 2004 heeft aangemeld hoopvol stemt, zal al het mogelijke moeten worden gedaan om de bestaande opleidingen zo in te richten dat enerzijds de aantrekkingskracht voor middelbare scholieren ook op termijn gewaarborgd blijft. Het is daarom nodig om de inspanningen die in het kader van het Convenant in gang zijn gezet om het nautisch onderwijs te herstructureren en tot een verdere kwaliteitsverhoging te komen, te continueren. 7

8 B. WERKGELEGENHEID MARITIEME SECTOREN 1. Inleiding In het Convenant Maritieme Arbeidsmarkt en Nautisch Onderwijs d.d. 10 oktober 2001, is overeengekomen om de resultaten van de neergelegde afspraken jaarlijks te monitoren. Het betreft de sectoren koopvaardij, natte waterbouw en zeevisserij. In het Convenant zijn de volgende te meten variabelen genoemd voor de monitoring van de werkgelegenheidsontwikkeling: * het aantal Nederlandse officieren. * het aantal EU-officieren. * het aantal officieren uit EER+ toekomstig toetredende landen. * het aantal buitenlandse officieren. * het aantal Nederlandse stagiaires. * het aantal EU-stagiaires. * het aantal buitenlandse stagiaires. * het aantal Nederlandse gezellen. * het aantal EU-gezellen. * het aantal buitenlandse gezellen. * Daarnaast wordt jaarlijks opgegeven hoeveel Nederlandse ex-officieren aansluitend op hun varende carrière een betrekking hebben aanvaard in de walorganisatie van het zeescheepvaartbedrijf waar zij een varende functie vervulden. Hieronder worden de belangrijkste resultaten gepresenteerd. De Stichting Nederland Maritiem Land (NML) die fungeert als secretariaat van de Stuurgroep heeft het initiatief genomen om een clusterbrede arbeidsmarktstudie tot stand te brengen. Op basis daarvan hebben de maritieme brancheorganisaties besloten tot een gemeenschappelijke uniforme aanpak van toekomstige arbeidsmarktstudies. Eén en ander heeft geresulteerd in de opzet van een Arbeidsmarktmonitor in 2002, waarin de informatievoorziening over de werkgelegenheid in het maritieme cluster, bestaande uit 11 verschillende maritieme sectoren, is gestandaardiseerd. Hierdoor worden de resultaten van de individuele sectoren vergelijkbaar. Ecorys-NEI heeft de arbeidsmarktmonitor uitgevoerd en heeft daarbij ondersteuning gekregen van de verschillende brancheorganisaties. De resultaten zijn positief ontvangen en vanuit Nederland Maritiem Land is het voornemen geuit om de monitor tweejaarlijks te herhalen. Gelet op de inspanningen die vanuit de sectoren zijn geleverd om de arbeidsmarkt juist in beeld te brengen, alsmede het feit dat de drie bovengenoemde sectoren volgens dezelfde meetmethodiek zijn bekeken, ligt het voor de hand de Ecorys- NEI gegevens te gebruiken voor de rapportage over de maritieme arbeidsmarkt. Voorliggende rapportage heeft het karakter van een nulmeting. De meting van Ecorys- NEI heeft betrekking op het onderzoeksjaar Indien mogelijk zijn in de rapportage de totaalcijfers van 2002 vergeleken met totaalcijfers uit eerdere jaren (op basis van min of meer vergelijkbare onderzoeken in eerdere onderzoeksjaren). In de toekomst zal op 8

9 basis van de door Ecorys-NEI vormgegeven meetmethodiek jaarlijks een beeld worden gegeven van de arbeidsmarkt en zal op basis van vergelijking met de cijfers vanaf 2002 een trend kunnen worden gemeten. 2. Werkgelegenheid in de zeevaart Uit tabel 1 blijkt dat de totale werkgelegenheid in de zeevaart werkzame personen bedraagt (inclusief buitenlandse zeevarenden en walpersoneel). Daarmee is de werkgelegenheid in de zeevaart ten opzichte van 1996 sterk gestegen (15.311). Dit is in belangrijke mate het gevolg van het in 1996 geïntroduceerde zeescheepvaartbeleid, waardoor het aantal schepen (onder Nederlandse vlag ofwel onder buitenlandse vlag maar met Nederlands beheer), en mede daardoor het aantal zeevarenden, zijn toegenomen. Een groot deel van de stijging van de totale werkgelegenheid kan worden verklaard door de uitbreiding van het aantal cruiseschepen onder Nederlandse vlag waarop, naast de officieren, vooral veel buitenlandse gezellen werkzaam zijn. Zowel de werkgelegenheid onder zeevarenden als walpersoneel is gestegen. De werkgelegenheid onder zeevarenden bedraagt in personen en is daarmee sinds 1996 met ongeveer personen toegenomen. De werkgelegenheid voor walpersoneel bedraagt ruim personen (zie tabel 1). Daarmee is de werkgelegenheid onder walpersoneel ten opzichte van 1996 bescheiden gegroeid. Tabel 1 Werkgelegenheid in de zeevaart per 31 december 2002 Aantal werkzame Zeevarenden personen (incl. stagiairs) Walpersoneel Bron: Monitor Maritieme Arbeidsmarkt 2003, ECORYS-NEI, De maritieme arbeidsmarkt: vraag en aanbod van zeevaartkennis, NEI, Tabel 2 geeft een overzicht van de opbouw van de werkgelegenheid onder zeevarenden, naar functie en nationaliteit. In 2002 was ongeveer één op de vijftien zeevarenden kapitein en één op de vier officier. Opvallend is het hoge aantal gezellen van buiten de EU. Een groot deel van deze groep gezellen is van Filippijnse afkomst en werkzaam op cruiseschepen. 9

10 Tabel 2 nationaliteit Opbouw werkgelegenheid onder zeevarenden, naar functie en Aantal werknemers 2002 (Ecorys) Nederlandse kapiteins EU Kapiteins Overige buitenlandse kapiteins Aantal werknemers 1996 (NEI) Nederlandse Officieren EU Officieren Officieren uit de EER (voorzover niet binnen de EU) en de nieuwe lidstaten 48 Overige buitenlandse officieren Nederlandse Gezellen EU Gezellen Overige buitenlandse gezellen Nederlandse Stagiaires 321 EU stagiairs 1 Overige buitenlandse stagiaires 144 Totaal Bron: Monitor Maritieme Arbeidsmarkt 2003, ECORYS-NEI De Maritieme Arbeidsmarkt, vraag en aanbod van zeevaartkennis 1997, NEI Hoewel de totale werkgelegenheid t.o.v is toegenomen, is het aandeel van de Nederlandse werkgelegenheid daarin sterk afgenomen, namelijk van 7650 in 1996 naar 4858 in De grootste afname is te constateren bij de officieren, te weten van 5085 in 1996 naar 2786 in Als mogelijke oorzaken kunnen worden genoemd, pensionering, te weinig instroom in het regulier onderwijs en bovengemiddelde uitstroom van Nederlandse zeevarenden. Opvallend is de groei bij de groep gezellen, welke sinds 1996 meer dan verdubbeld is in aantal. De toename van het aantal cruiseschepen onder Nederlandse vlag, waarop vooral veel buitenlandse gezellen werkzaam zijn, is de belangrijkste oorzaak van deze groei. Het onderzoek van Ecorys laat tevens zien dat er in 2002 in totaal ongeveer 950 arbeidskrachten zijn aangenomen, d.w.z. ongeveer 5 procent is van de totale werkgelegenheid in de zeevaart. Het personeelsverloop heeft een omvang van naar schatting 650 personen en betreft ongeveer 3 procent van de totale werkgelegenheid. Op basis van de gegevens over de instroom van nieuwe arbeidskrachten en het personeelsverloop onder de geënquêteerde bedrijven, valt in te schatten dat de werkgelegenheid in de zeevaart met ongeveer 300 personen is toegenomen in

11 Om inzicht te kunnen krijgen in de vernieuwing van de groep officieren in het personeelsbestand is in de Monitor Maritieme Arbeidsmarkt gevraagd naar het aantal personeelsleden dat in 2002 voor het eerst als officier aangemonsterd was. In totaal waren 276 personeelsleden in 2002 voor het eerst als officier aangemonsterd. Dit is ongeveer 6 procent van het totaal aantal officieren werkzaam in de zeevaart. In de Monitor Maritieme Arbeidsmarkt is eveneens gevraagd naar het aantal Nederlandse ex-officieren die aansluitend op hun varende carrière een betrekking hebben aanvaard in de walorganisatie van het scheepvaartbedrijf waar zij een varende functie vervulden. De werkgevers in de zeevaart hebben aangegeven dat in totaal 11 ex-officieren aansluitend op hun varende carrière een betrekking hebben aanvaard in de walorganisatie van het bedrijf waar zij een varende functie vervulden. Op grond van de privaatrechtelijke Regeling toelating buitenlandse kapiteins (RTK) worden sinds 1 september 2003 buitenlandse kapiteins toegelaten tot de Nederlandse koopvaardij. Een paritair samengestelde commissie van sociale partners toetst of de rederij zich voldoende heeft ingespannen om de onderhavige vacature te vervullen met een Nederlander en/of uit een EU lidstaat afkomstige kapitein. De 146 kapiteins, zoals opgenomen in tabel 2, kunnen gelet op de peildatum van de meting van de Arbeidsmarktmonitor, niet worden gezien als resultaat van bovengenoemde regeling. Het betreft hier kapiteins van de schepen welke vanuit een Nederlandse vestiging varen op schepen onder buitenlandse vlag. Informatie, afkomstig van sociale partners en de Divisie Scheepvaart van de Inspectie Verkeer en Waterstaat wijst uit dat in het jaar dat de regeling nu in werking is er 44 aanvragen zijn ingediend. Totaal hebben er 40 toewijzingen plaatsgevonden. Inmiddels zijn er enkele toewijzingen ingetrokken/niet verlengd, waardoor het aantal kapiteins dat in 1 september 2004, als gevolg van de RTK -regeling, actief is als kapitein op Nederlandse vlag schip in totaal 33 bedraagt. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat op grond van de regeling verdringing heeft plaatsgevonden van kapiteins met Nederlandse nationaliteit. Opvallend is dat de aanvragen zeer geleidelijk binnengekomen. De spreiding van de aanvragen in de tijd en het beperkte aantal wijzen ook in deze richting. De verdeling over de nationaliteiten van kapiteins die via de RTK -regeling zijn aangesteld op schepen onder Nederlandse vlag is als volgt: Nationaliteit buitenlandse kapiteins Estland 1 Filippijnen 2 Kroatië 6 Oekraïne 5 Polen 4 Roemenië 3 Russische Federatie 12 Totaal 33 11

12 12

13 3. Werkgelegenheid in de Waterbouw De totale werkgelegenheid in de waterbouw (op basis van de enquête onder werkgevers) bedraagt naar schatting bijna werkzame personen per 31 december 2002 (zie tabel 3). Het gaat hierbij om alle werkzame personen op de loonlijst van de bedrijven met een baan van 12 uur per week of meer, inclusief meewerkende eigenaren en gezinsleden. Daarnaast wordt ook ruim werkzame personen ingehuurd, zoals via uitzendbureaus, detacheringbureaus en inleen via collega-bedrijven. In 2000 werden door de bedrijven in de waterbouw nog ruim tweeduizend personen ingehuurd in de waterbouw. Tabel en 2000 Totale werkgelegenheid in de waterbouwbranche, per 31 december Aantal medewerkers in eigen dienst In Nederland In buitenland a) Aantal ingehuurd personeel In Nederland In buitenland a) Aantal medewerkers in het buitenland op vanuit Nederland aangestuurde projecten Bron: Monitor Maritieme Arbeidsmarkt, 2003, ECORYS-NEI (opgehoogde cijfers voor de gehele branche) Gelet op de aard van de werkzaamheden en de structuur van de werkgelegenheid is het logisch om voor de waterbouw onderscheid te maken in een aantal subsectoren. Deze zijn de GM bedrijven (de grote en middelgrote aannemers), de beunschippers, de sleepen duwvaart en de kleinschalige aannemer. Deze laatste drie worden ook wel samengevat onder de naam KS-bedrijven. Tabel 4.2 geeft een overzicht van de werkgelegenheid in de waterbouwbranche, opgesplitst naar de subsectoren. 13

14 Tabel 4 Totale werkgelegenheid in de waterbouwbranche, december 2002 Aantal medewerkers in eigen dienst In Nederland In buitenland a) Aantal ingehuurd personeel In In Nederland buitenland % ingehuurd b) GM bedrijven % Kleinschalige aannemers % Beunschepen % Sleep-en duwvaart % Totaal % Bron: a) Aantal medewerkers in het buitenland op vanuit Nederland aangestuurde projecten b) Percentage ingehuurd = ingehuurd personeel in Nederland en ingehuurd personeel in Buitenland / totaal aantal werknemers (medewerkers in eigen dienst plus ingehuurd personeel) Monitor Maritieme Arbeidsmarkt, 2003, ECORYS-NEI (opgehoogde cijfers voor de gehele branche) In het kader van de Monitor Maritieme Arbeidsmarkt 2003 is ook voornamelijk gekeken naar de werkgelegenheid onder personeel in waterbouwtechnische functies. Onder waterbouwtechnische functies worden alle vlootfuncties en alle managementfuncties verstaan die technisch-operationeel gericht zijn. Tabel 5 geeft een overzicht van de werkgelegenheid onder waterbouwtechnisch personeel. tabel 5 Werkgelegenheid van waterbouwtechnisch personeel in de waterbouwbranche Aantal medewerkers in eigen dienst In Nederland In buitenland a) Aantal ingehuurd personeel In In Nederland buitenland % ingehuurd b) GM bedrijven % Kleinschalige aannemers % Beunschepen % Sleep- en duwvaart % Totaal % Bron: a) Aantal medewerkers in het buitenland op vanuit Nederland aangestuurde projecten b) Percentage ingehuurd = ingehuurd personeel in Nederland en ingehuurd personeel in Buitenland / totaal aantal werknemers (medewerkers in eigen dienst plus ingehuurd personeel) Monitor Maritieme Arbeidsmarkt, 2003, ECORYS-NEI 14

15 4. Werkgelegenheid in zeevisserij De Visserij richt zich op de productie, in het bijzonder de vangst van vis en het oogsten van schelpdieren. In totaal zijn 795 bedrijven actief in de Visserij. Vier bedrijven staan bekend als trawlerrederijen, met elk ongeveer 150 werknemers in dienst. De overige bedrijven zijn overwegend zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) die in de kottervisserij actief zijn. In totaal werken personen in de Visserij, waarvan personen bij visserij productiebedrijven. Deze aantallen zijn al jaren stabiel. De werkgelegenheid is sterk regionaal en lokaal geconcentreerd. Tabel 6 Aantal bedrijven en werkgelegenheid in de Visserij in 2001 en 2002 Aantal bedrijven Aantal werkzame personen Het gemiddeld aantal werknemers bij de vier trawlerbedrijven bedraagt 150, voor de zzp'ers is een gemiddeld aantal werknemers per bedrijf niet aan de orde. Bron: Policy Research, 1999, De werkgelegenheid bij visserij productiebedrijven naar deelsectoren is als volgt opgebouwd. Tabel 7 Werkgelegenheid naar deelsectoren Grote zeevisserij 586 Kottervisserij Mosselcultuur 220 Kokkelvisserij 60 Overige visserij 50 Totaal Bron: Policy Research, Aantal werkzame personen Het grootste deel van het personeel is werkzaam in de kottersector. In deze sector zijn de meest voorkomende functies matroos/gezel en schipper (zie tabel 8). Van de Visserij was nog geen gedetailleerde functieverdeling van het personeel beschikbaar waardoor een vergelijking met een vorige meting niet kan worden gemaakt. 15

16 Tabel 8 Verdeling naar functie in de Visserij (percentages) Functie Verdeling Schipper 10 Stuurman 30 Machinist 12 Matroos/gezel 44 Overig 4 Totaal 100 Bron: Productschap Vis, In de enquête ten behoeve van de Monitor Maritieme Arbeidsmarkt 2003 is eveneens gevraagd naar het aantal nieuw instromende werknemers ( de zgn. opstappers). Hierbij is een verbijzondering gemaakt voor de herkomst van de opstapper (Nederland of buitenland). Deze gegevens kunnen gebruikt worden om een idee te krijgen van het aantal buitenlanders dat werkzaam is in de visserij. Opgehoogd naar de totale populatie zijn er 582 opstappers werkzaam in de visserij in onderzoeksjaar Dit is ongeveer 21 procent van de totale werkgelegenheid. Van deze 582 opstappers zijn er 25 afkomstig uit het buitenland. Dit is ongeveer 4 procent van alle opstappers. Het merendeel van de buitenlandse opstappers is ingehuurd (21 werkzame personen). 16

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Waterbouw Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Scheepsbouw Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 300 XII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2006 Nr. 48 BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

In opdracht van Nederland Maritiem Land (NML) en de aangesloten branches heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2015 uitgevoerd. In 2015 is niet voor elke branche afzonderlijk een rapportage opgesteld.

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Gelderland

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Gelderland Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Gelderland Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Gelderland, die op basis van de resultaten van het huidige monitoronderzoek

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Noord-Holland

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Noord-Holland Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Noord-Holland Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Noord-Holland, die op basis van de resultaten van het huidige monitoronderzoek

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID BESLUIT VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID VAN 8 NOVEMBER 2005 TOT ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Zeeland/West-Brabant

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Zeeland/West-Brabant Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Zeeland/West-Brabant Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Zeeland, West Brabant, die op basis van de resultaten van het

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Rijnmond

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Rijnmond Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Rijnmond Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Rijnmond, die op basis van de resultaten van het huidige monitoronderzoek

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Limburg

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Limburg Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Limburg Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Limburg, die op basis van de resultaten van het huidige monitoronderzoek

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Drenthe/Overijssel

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Drenthe/Overijssel Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Drenthe/Overijssel Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Drenthe/Overijssel die op basis van de resultaten van het huidige

Nadere informatie

Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport & Logistiek

Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport & Logistiek rapportage 213-214 kenniscentrum Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport & Logistiek Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven T&L Rapportage 213-214 Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport

Nadere informatie

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten Tweede meting werkgevers en werknemers 2 Inleiding In deze brochure vindt u de belangrijkste resultaten van de benchmark Opleiden en Ontwikkelen. De benchmark

Nadere informatie

Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek

Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek Opdrachtgever: Sectorinstituut Transport en Logistiek Rotterdam, 23 juli 215 Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek Opdrachtgever:

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt Monitor 2015 Ruud van der Aa Jeroen Kleingeld Lisa van Beek Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 3 2. Belangrijkste uitkomsten 5 3. Omvang en samenstelling

Nadere informatie

novacollege.nl/maritiem Binnenvaart Zeevaart MARITIEM 2017/2018

novacollege.nl/maritiem Binnenvaart Zeevaart MARITIEM 2017/2018 novacollege.nl/maritiem Binnenvaart Zeevaart MARITIEM 2017/2018 Mijn droom is als kapitein op een baggerschip te varen. Ik houd van het water. Ook de afwisseling lijkt me leuk: twee maanden lang onderweg

Nadere informatie

Toekomst Nederlandse vlag

Toekomst Nederlandse vlag Toekomst Nederlandse vlag 1. Dames en heren, ik heet U allen van harte welkom op de Nieuwjaarsbijeenkomst van de KVNR. Ik ben blij, dat U in zo n grote getalen aanwezig bent. Een speciaal welkom voor de

Nadere informatie

novacollege.nl/maritiem Binnenvaart Zeevaart Maritiem 2016/2017

novacollege.nl/maritiem Binnenvaart Zeevaart Maritiem 2016/2017 novacollege.nl/maritiem Binnenvaart Zeevaart Maritiem 2016/2017 Later hoop ik een heel goede kapitein te worden. In die functie run ik zelfstandig een heel bedrijf, in de vorm van een schip. Dat houdt

Nadere informatie

TI-Arbeidsmarkt 2013-2015

TI-Arbeidsmarkt 2013-2015 TI-Arbeidsmarkt 21-215 1. Recessie 2. Maatregelen TI-bedrijven. Gevolgen voor stage- en leerlingplekken 4. Demografische ontwikkelingen 5. Situatie in 215 1. Recessie Ontwikkeling werkvoorraad Ontwikkeling

Nadere informatie

Notitie Aan. Doel en opzet. Totaalbeeld. Jan Kees Boon. Sectorcommissie Boomkwekerijproducten. Agendapunt 10, vergadering d.d.

Notitie Aan. Doel en opzet. Totaalbeeld. Jan Kees Boon. Sectorcommissie Boomkwekerijproducten. Agendapunt 10, vergadering d.d. Notitie Aan Sectorcommissie Boomkwekerijproducten Van Jan Kees Boon Kenmerk Behoort bij Agendapunt 10, vergadering d.d. 9-5-2007 Totaal aantal pagina s 7 27 april 2007 SAMENVATTING ARBEIDSMARKTMONITOR

Nadere informatie

Aantal medewerkers Zuidoost-Brabant

Aantal medewerkers Zuidoost-Brabant Regio Zuidoost-Brabant 1. Werkgelegenheid Zorg en Welzijn Zuidoost-Brabant In dit katern volgt een overzicht van diverse arbeidsmarktfactoren in de sector zorg en welzijn in de regio Zuidoost-Brabant.

Nadere informatie

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Aanmelding voor opleidingen tot vo docent steeds vroeger, pabo trekt steeds minder late aanmelders juni 2009 Inleiding Om de (toekomstige) leraartekorten

Nadere informatie

05EA STC. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers - versie 1 Uitgave: maart 2016

05EA STC. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers - versie 1 Uitgave: maart 2016 05EA STC MBO Factsheet Convenantjaar 2014-2015 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers - versie 1 Uitgave: maart 2016 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over STC. De tabellen

Nadere informatie

Personeelsmonitor 2011 Samenvatting

Personeelsmonitor 2011 Samenvatting Jaarlijks brengt het A+O fonds Gemeenten de Personeelsmonitor uit. Dit rapport geeft de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van HRM en arbeidsmarktontwikkelingen bij gemeenten weer. In deze samenvatting

Nadere informatie

05EA STC. MBO Factsheet. Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers Uitgave: oktober 2014

05EA STC. MBO Factsheet. Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers Uitgave: oktober 2014 05EA STC MBO Factsheet Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers Uitgave: oktober 2014 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over STC. De tabellen zijn

Nadere informatie

o p l e i d i n g e n i m a r i t i e m e a c a d e m i e Opleidingspartners: Design: OPZET, Santpoort-Zuid www.maritieme-academie.

o p l e i d i n g e n i m a r i t i e m e a c a d e m i e Opleidingspartners: Design: OPZET, Santpoort-Zuid www.maritieme-academie. Opleidingspartners: www.maritieme-academie.nl Design: OPZET, Santpoort-Zuid Maritieme Academie Wat heb jij met water? Inhoud 0. Inleiding Maritieme kracht van de Academie 0. Vmbo Duik in een spetterende

Nadere informatie

Steeds meer niet-westerse allochtonen in het voltijd hoger onderwijs

Steeds meer niet-westerse allochtonen in het voltijd hoger onderwijs Steeds meer niet-westerse allochtonen in het voltijd hoger onderwijs Esther van Kralingen Tussen studiejaar 1995/ 96 en 21/ 2 is het aandeel van de niet-westerse allochtonen dat in het hoger onderwijs

Nadere informatie

Aantal medewerkers West-Brabant

Aantal medewerkers West-Brabant Regio West-Brabant 1. Werkgelegenheid Zorg en Welzijn West-Brabant In dit katern volgt een overzicht van diverse arbeidsmarktfactoren in de sector zorg en welzijn in de regio West-Brabant. Waar mogelijk

Nadere informatie

Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw 3

Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw 3 Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw Samenvatting Opdrachtgever: SOOW Rotterdam, februari 2012 Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw

Nadere informatie

Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam

Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Stimulans kwaliteit BPV kinderopvang Amsterdam Calibris richt zich vanuit haar wettelijke taken en maat schappelijke verantwoordelijkheid op de erkenning

Nadere informatie

Stichting Empowerment centre EVC

Stichting Empowerment centre EVC I N V E N T A R I S A T I E 1. Inleiding Een inventarisatie van EVC trajecten voor hoog opgeleide buitenlanders in Nederland 1.1. Aanleiding De Nuffic heeft de erkenning van verworven competenties (EVC)

Nadere informatie

Aanval op schooluitval

Aanval op schooluitval 18XX Berechja College Aanval op schooluitval Convenantjaar 2011-2012 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Berechja College. De tabellen

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Regeling tewerkstelling niet-eu-officieren op zeeschepen onder Nederlandse vlag

Regeling tewerkstelling niet-eu-officieren op zeeschepen onder Nederlandse vlag Regeling tewerkstelling niet-eu-officieren op zeeschepen onder Nederlandse vlag Netherlands' Maritime Employers Association, gevestigd en kantoor houdende te Rotterdam; Vereniging van Werkgevers in de

Nadere informatie

ZV1a slb-er: Jan Jaap Das ZV1b slb-er: Tjeerd Braaksma

ZV1a slb-er: Jan Jaap Das ZV1b slb-er: Tjeerd Braaksma Algemene ouderavond 1 e klas Zeevaart studenten Dinsdag 15 november 2016 ZV1a slb-er: Jan Jaap Das jj.das@noorderpoort.nl ZV1b slb-er: Tjeerd Braaksma trt.braaksma@noorderpoort.nl 1 Algemene ouderavond

Nadere informatie

Onderzoek Alumni Bètatechniek

Onderzoek Alumni Bètatechniek Onderzoek Alumni Bètatechniek 0 meting - Achtergrond Eén van de knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt is een tekort aan technisch geschoolden. De Twentse situatie is hierin niet afwijkend. In de analyse

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Noord-Holland Zuid

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Noord-Holland Zuid Regiorapportage Mobiliteitsbranche Noord-Holland Zuid Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Noord-Holland Zuid ROC Nova College 2012

Nadere informatie

05EA STC. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

05EA STC. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 05EA STC MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over STC. De tabellen zijn gebaseerd

Nadere informatie

RAPPORTAGE 2014-2015. Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport en Logistiek

RAPPORTAGE 2014-2015. Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport en Logistiek RAPPORTAGE 2014-2015 Arbeidsmarkt- en Onderwijsinformatie Transport en Logistiek Voorwoord In een economische crisis wordt het belang van betrouwbare arbeidsmarktinformatie meer dan ooit onderkend. Juist

Nadere informatie

Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen

Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen Loonkostensubsidies en afdrachtverminderingen Geachte cliënt, Bij het in dienst nemen van werknemers die vanuit een uitkering bij u komen werken of jongere werknemers die nog studeren, kunt u aanspraak

Nadere informatie

Bedrijfsscan Arbeidsmarktmonitor Metalektro 2013/IV

Bedrijfsscan Arbeidsmarktmonitor Metalektro 2013/IV Bedrijfsscan Arbeidsmarktmonitor Metalektro 2013/IV In dit document vindt u een selectie van de resultaten van de vierde meting van 2013 in het kader van de Arbeidsmarktmonitor Metalektro. Bij elke indicator

Nadere informatie

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Aantal vooraanmeldingen voor 2 e graads opleiding stijgt, 1 e graads daalt en pabo blijft gelijk juni 2010 Inleiding Om de (toekomstige) leraartekorten

Nadere informatie

In opdracht van Nederland Maritieme Land (NML) en de aangesloten brancheorganisaties heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2014 uitgevoerd. Voor elke branche afzonderlijk is een sectorrapportage

Nadere informatie

Evaluatie versoepeling nationaliteitseis kapitein op Nederlandse zeeschepen

Evaluatie versoepeling nationaliteitseis kapitein op Nederlandse zeeschepen Evaluatie versoepeling nationaliteitseis kapitein op Nederlandse zeeschepen Opdrachtgever: ministerie van Verkeer en Waterstaat ECORYS Jaco van Velden Ruud van der Aa Rotterdam, 30 november 2006 ECORYS

Nadere informatie

Rapportage Kunsten-Monitor 2014

Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Inleiding In 2014 heeft de AHK deelgenomen aan het jaarlijkse landelijke onderzoek onder recent afgestudeerden: de Kunsten-Monitor. Alle bachelor en master afgestudeerden

Nadere informatie

Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2012-2013 Samenvatting van de monitor 2012-2013 en de volgmodules najaar 2013

Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2012-2013 Samenvatting van de monitor 2012-2013 en de volgmodules najaar 2013 Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2012-2013 Samenvatting van de monitor 2012-2013 en de volgmodules najaar 2013 Platform Praktijkonderwijs Rotterdam, 2 december 2013 1 Introductie In deze beknopte samenvatting

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Rotterdam

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Rotterdam Regiorapportage Mobiliteitsbranche Rotterdam Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Rotterdam Albeda College / Zadkine 2012 2013 1

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Eindhoven

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Eindhoven Regiorapportage Mobiliteitsbranche Eindhoven Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Eindhoven Summa College 2012 2013 1 1. Kans op

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groningen

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groningen Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groningen Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Groningen Noorderpoort College / Alfa-College

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht Regiorapportage Mobiliteitsbranche Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht

Nadere informatie

HET APOLLO MODEL. studentenhuisvesting op.

HET APOLLO MODEL. studentenhuisvesting op. Utrecht HET APOLLO MODEL Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksreslaties. Met dit model

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groot Amsterdam - Gooi en Vechtstreek

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groot Amsterdam - Gooi en Vechtstreek Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groot Amsterdam - Gooi en Vechtstreek Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Groot Amsterdam -

Nadere informatie

Arbeidsmarktkansen voor startende leraren in het PO

Arbeidsmarktkansen voor startende leraren in het PO Arbeidsmarktkansen voor startende leraren in het PO In deze notitie geven we een beeld van de arbeidsmarkt voor startende leraren in het primair onderwijs (PO). Achtereenvolgens worden de volgende vragen

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Den Haag

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Den Haag Regiorapportage Mobiliteitsbranche Den Haag Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Den Haag ROC Mondriaan 2012 2013 1 1. Kans op werk

Nadere informatie

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Marlijn Abbink-Cornelissen Marcel Haverkamp Janneke Wilschut 5 April 2016 1 Samenvatting Samenvatting Dit is het vijfde rapport van de monitor HH(T). Deze monitor inventariseert

Nadere informatie

40% Figuur 1 Stelt uw onderneming flexmigranten ter beschikking in Nederland? (N=118)

40% Figuur 1 Stelt uw onderneming flexmigranten ter beschikking in Nederland? (N=118) Factsheet 23 juli 2013 - FK Ledenonderzoek Flexmigranten 2013 Vrijwel elk jaar bevraagt de ABU zijn leden over de groep flexmigranten. Daaruit komt zeer bruikbare informatie over deze specifieke groep

Nadere informatie

Factsheet Groothandel in Bloembollen Ontwikkelingen in de sector op basis van de administratie van Colland Arbeidsmarkt

Factsheet Groothandel in Bloembollen Ontwikkelingen in de sector op basis van de administratie van Colland Arbeidsmarkt Factsheet Groothandel in Bloembollen 2013 Ontwikkelingen in de sector op basis van de administratie van Colland Arbeidsmarkt Colland Bestuursbureau, 5 februari 2014 Pagina 2 26 Inhoudsopgave Toelichting

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Arnhem

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Arnhem Regiorapportage Mobiliteitsbranche Arnhem Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Arnhem Rijn IJssel 2012 2013 1 1. Kans op werk Het

Nadere informatie

Beoordelingsmatrix wet zeevarenden

Beoordelingsmatrix wet zeevarenden Beoordelingsmatrix wet zeevarenden Postbus 4, 2280 AA Rijswijk Telefoon 088-998 48 88 Telefax 088-998 48 89 E-mail vergunningen@kiwa.nl Schipper machinist beperkt werkgebied (SMBW) bevoegdheden (art. 18,

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen September 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage

Nadere informatie

CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN OEFENTHERAPEUTEN

CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN OEFENTHERAPEUTEN CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN OEFENTHERAPEUTEN Peiling 1 januari 2014 D.T.P. Van Hassel R.J. Kenens 2 CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN OEFENTHERAPEUTEN Peiling 1 januari 2014 D.T.P. van Hassel R.J. Kenens

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking Cijfers en Trends Groningen/Friesland/Drenthe 2005

Arbeidsmarkt Metaalbewerking Cijfers en Trends Groningen/Friesland/Drenthe 2005 Arbeidsmarkt Metaalbewerking Cijfers en Trends 2005 Boukje Detmar Eliane Boorsma Amsterdam, november 2005 501/november 2005 DIJK12 Beleidsonderzoek Adelaarsweg 11 1021 BM AMSTERDAM Tel.: 020-6373623 Fax:

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Doetinchem

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Doetinchem Regiorapportage Mobiliteitsbranche Doetinchem Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Doetinchem Graafschap College 2012 2013 1 1.

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Breda Bergen op Zoom

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Breda Bergen op Zoom Regiorapportage Mobiliteitsbranche Breda Bergen op Zoom Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Breda Bergen op Zoom ROC West-Brabant

Nadere informatie

Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1

Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 R eclame, P resentatie en C ommunicatie Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 Datum: februari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink Colofon

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst ROCKO

Samenwerkingsovereenkomst ROCKO Samenwerkingsovereenkomst ROCKO Partijen: Summa College, hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door mevrouw T. van Hoogstraten, Korein, hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer P. Notten, Kinderopvanggroep,

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Zuid-Limburg

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Zuid-Limburg Regiorapportage Mobiliteitsbranche Zuid-Limburg Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Zuid- Limburg ROC Arcus College 2012 2013 1

Nadere informatie

Opleiding Allround Wandelsport Instructeur Niveau 3

Opleiding Allround Wandelsport Instructeur Niveau 3 Opleiding Allround Wandelsport Instructeur Niveau 3 ALLROUND WANDELSPORT INSTRUCTEUR (AWI-3) Wandelsport: een leven lang bewegen Wandelen is hot. Het is op dit moment één van de meest beoefende sporten

Nadere informatie

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant Inhoudsopgave 1. Mbo Techniek... 3 1.1 Deelnemers mbo techniek... 3 1.1.1 Onderwijsinstellingen... 3 1.1.2

Nadere informatie

Langdurige werkloosheid in Nederland

Langdurige werkloosheid in Nederland Langdurige werkloosheid in Nederland Robert de Vries In 25 waren er 483 duizend werklozen. Hiervan waren er 23 duizend 42 procent langdurig werkloos. Langdurige werkloosheid komt vooral voor bij ouderen.

Nadere informatie

FACTSHEET Verwante en niet-verwante doorstroom in de beroepskolom

FACTSHEET Verwante en niet-verwante doorstroom in de beroepskolom FACTSHEET Verwante en niet-verwante doorstroom in de beroepskolom In het Nederlands onderwijsbestel moeten kinderen op jonge leeftijd belangrijke keuzes maken die de rest van hun loopbaan beïnvloedt. De

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Gouda

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Gouda Regiorapportage Mobiliteitsbranche Gouda Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Gouda ID College 2012 2013 1 1. Kans op werk Het bedrijfsleven

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Een leerling werkt in uw voordeel

Een leerling werkt in uw voordeel Een leerling werkt in uw voordeel Informatie voor bestaande en toekomstige erkende leerbedrijven VTL versnelt de ontwikkeling van mensen en bedrijven in transport en logistiek Toekomstige vakmensen VTL

Nadere informatie

18XX Berechja College. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers

18XX Berechja College. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers 18XX Berechja College MBO Factsheet Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Berechja College. De tabellen zijn

Nadere informatie

In het project zijn verder de volgende inspectiepunten meegenomen: -verdrinkingsgevaar, -instructie, -persoonlijke beschermingsmiddelen en -werkdruk

In het project zijn verder de volgende inspectiepunten meegenomen: -verdrinkingsgevaar, -instructie, -persoonlijke beschermingsmiddelen en -werkdruk projectverslag A27 hotelschepen projectverslag A27-999 Hotelschepen "Arbeids - & Rusttijden Horecapersoneel aan boord van Nederlandse en buitenlandse hotelschepen" Versie: 20 juni 2000 Uitvoeringsperiode:

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 Kleinschalig BBL-onderwijs INHOUDS OPGAVE 2 3 4 5 6 8 10 12 13 Welkom bij ROC A12 Professionalisering in de praktijk BBL, de uitleg Subsidie

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

Datum: 2 april 2015 Onderwerp: beleidskader regionale doorlopende leerlijn plus doelen 2015 kerngroep Toptechniek in Bedrijf Noordoost-Brabant

Datum: 2 april 2015 Onderwerp: beleidskader regionale doorlopende leerlijn plus doelen 2015 kerngroep Toptechniek in Bedrijf Noordoost-Brabant Datum: 2 april 2015 Onderwerp: beleidskader regionale doorlopende leerlijn plus doelen 2015 Van: kerngroep Toptechniek in Bedrijf Noordoost-Brabant 1 Beleidskader regionale doorlopende leerlijn plus doelen

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie BIJLAGE 3 Achtergrondinformatie Diplomarendement Daling diplomarendement voltijd hbo-bacheloropleidingen De trend die de Inspectie van het Onderwijs de afgelopen jaren signaleerde in het hbo zet door:

Nadere informatie

18XX Berechja College. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

18XX Berechja College. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 18XX Berechja College MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Berechja College.

Nadere informatie

Instroom onderwijs 2011 Oost-Nederland, MBO en HBO

Instroom onderwijs 2011 Oost-Nederland, MBO en HBO onderwijs 211 Oost-Nederland, MBO en HBO Inhoudsopgave Inleiding 3 Korte cijfermatige analyse van de inventarisatie 4 MBO BOL en BBL niveau 1 t/m 4 5 MBO V&V en Welzijn niveau 3 en 4 6 MBO BOL niveau 1

Nadere informatie

STAATSCOURANT. Nr. 11484

STAATSCOURANT. Nr. 11484 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11484 2 mei 2014 Regeling van de Minister van Infrastructuur en Milieu, van 22 april 2014, nr. IENM/BSK-2014/91236, tot

Nadere informatie

Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen

Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen 19 JUNI 2014 Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen van de bestaande situatie Flexibilisering

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

Factsheet Bos en Natuur Ontwikkelingen in de sector op basis van de administratie van Colland Arbeidsmarkt 2013

Factsheet Bos en Natuur Ontwikkelingen in de sector op basis van de administratie van Colland Arbeidsmarkt 2013 Factsheet Bos en Natuur 2014 Ontwikkelingen in de sector op basis van de administratie van Colland Arbeidsmarkt 2013 Colland Bestuursbureau, 8 december 2014 Pagina 2 27 Inhoudsopgave Toelichting 3 Samenvatting

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

VAARBEVOEGDHEDEN KOOPVAARDIJ versie 02-09- 2015

VAARBEVOEGDHEDEN KOOPVAARDIJ versie 02-09- 2015 Monsterboekje Medische Keuring Aankomend gezel VAARBEVOEGDHEDEN KOOPVAARDIJ versie 02-09- 2015 LVA: lijst van afkortingen ETO: Electrotechnisch Officier GT: Gross Tonnage H: Hoofdwerktuigkundige KW: Kilo

Nadere informatie

Quickscan Bouw 2012 samenvatting

Quickscan Bouw 2012 samenvatting 2012 samenvatting Vraag & aanbod personeel in de bouw sector KBB 2012.26 Curaçao, mei 2013 Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Curaçao kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven curaçao tel

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Regionaal Platform Arbeidsmarkt Rijn Gouwe. Arbeidsmarkt in Zicht 2-meting Samenvatting

Regionaal Platform Arbeidsmarkt Rijn Gouwe. Arbeidsmarkt in Zicht 2-meting Samenvatting Regionaal Platform Arbeidsmarkt Rijn Gouwe Arbeidsmarkt in Zicht 2-meting Samenvatting Colofon Arbeidsmarktmonitor 2005 Arbeidsmarkt in Zicht, 2-meting Samenvatting Uitgave RPA Rijn Gouwe Postbus 13 2400

Nadere informatie

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Utrecht, 20 april 2012 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

KO N I N K L I J K E V E R E N I G I N G VA N N E D E R L A N D S E R E D E R S

KO N I N K L I J K E V E R E N I G I N G VA N N E D E R L A N D S E R E D E R S KO N I N K L I J K E V E R E N I G I N G VA N N E D E R L A N D S E R E D E R S Werken op zee betekent: - De hele wereld zien. - Na de zeevaartschool ben je zeker van een baan. - Een hoog salaris. - Snel

Nadere informatie

Ontwikkeling aantal leerlingen en gediplomeerden Reclame, Presentatie en Communicatie 2014 RECLAME, PRESENTATIE EN COMMUNICATIE

Ontwikkeling aantal leerlingen en gediplomeerden Reclame, Presentatie en Communicatie 2014 RECLAME, PRESENTATIE EN COMMUNICATIE RECLAME, PRESENTATIE EN COMMUNICATIE Ontwikkeling aantal leerlingen en gediplomeerden Reclame, Presentatie en Communicatie 2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 en 2 Datum: 4 december 2014 Colofon Savantis

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Najaar 2014 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie