Datavisualisatie VISUALISATIE VAN AGILE PROCESSEN. Scriptie Ting Yuen Hogeschool Rotterdam -Communicatie media design 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Datavisualisatie VISUALISATIE VAN AGILE PROCESSEN. Scriptie Ting Yuen 0777483. Hogeschool Rotterdam -Communicatie media design 2011"

Transcriptie

1 1 Datavisualisatie VISUALISATIE VAN AGILE PROCESSEN Scriptie Ting Yuen Hogeschool Rotterdam -Communicatie media design 2011

2 THANK Alexander Zeh / Alicia / Amy Suijkerbuijk / Anne-jet Buiten / Antoinette de Jongh / Arian / Arturo Martínez / Ayman / Bart / Bas Leurs / Belinda / Bruce / Carmen / Casper Van Schie / Chris Eleuterio / Christian Yuen / Claudia Van Schendel / Daniel / Dave / Dennis Dong Ling / Eelco / Erik Hagreis / Erik Rave / Ester Weinmann / Eva Ginhoven / Ferenc / Fiona / Gucci Yuen / Hans Kemp / Henk Klerk / Herma Pruijsen / Hidde / Hilit / Hogeschool Rotterdam / Honkey / Ido Schiferli / Igor / Jaap / Jack Gnodde / James M. Boekbinder / Janneke / Jasper Lammertink / JasperB Schelling / Jeroen Hol / Jeroen Kroes / Jessie / Jim Fung / Joel Wijngaarde / Jolanda / Juana / Kevin / Linda Goes / Lukas Pauka / Mama / Maarten Minnes / Manon / Marlu Groen / Martijn van Meel / Martijn / Martin van der Kroon / Michel Chan / Michel Ypma / Nils Vergeer / Nuey San Waldman / Pascal de Vink / Pauline / Peter Lorent / Peter Van Waart / Pieter Jongerius / Pieter Van de Sluis / Reinier Vrolijk / Remco van den Brink / Rice Yuen / Salva / Saskia est / Sjoerd Olislagers / Stefan / Steve Stomp / Teun / Tolam / Tom Brinkkemper / Tommy Cheung / UsMedia / Vincent / W.g. Adolfs / Wouter Niekus / Yu-Hang Korving / Yucci /

3 1. Voorwoord Allereerst gaat mijn dank uit naar Us Media, het bedrijf waar ik kon afstuderen. Ik heb daar een leerzame en goede periode kunnen meemaken. De mensen met wie ik heb mogen samenwerken hebben mij in alle opzichten gesteund bij het schrijven van mijn afstudeerscriptie en het uitvoeren van mij casestudy. Zonder de tijd en de middelen was dit zeker niet gelukt. Ik wil graag mijn stagebegeleider Pieter van der Sluis bedanken voor het continue geven van feedback en zijn creatieve kijk op mijn werk. Ik dank verder alle Us Medianen die ik heb kunnen spreken voor mijn casestudy. Daarnaast wil ik Marlu Groen en Jim Boekinder speciaal bedanken voor de begeleiding, steun en feedback in het begin van mijn afstudeerperiode. Het was fijn om je als begeleider te hebben mogen meegemaakt. Vanuit school wil ik mijn stagebegeleider Hans Kemp bedanken voor met name zijn steun en feedback. Bedankt voor de inspirerende gesprekken, goede ideeën en begrip waar ik behoefte aan had tijdens mijn afstuderen. Ik dank Jack Gnodde van Lemz en Ido Schiferli van GWK voor de tijd en moeite die jullie genomen hadden voor de interviews. Zonder de feedback van jullie als klant zal dit onderzoek niet zijn zoals het is. Het afstuderen ging helaas niet helemaal zoals gepland. De hele planning, het onderzoek zelf, de presentatie waren stuk voor stuk onderdelen waarbij ik tegen problemen aankeek. Ik vond steeds maar weer nieuwe informatie die ik wilde gebruiken en kreeg werkelijk het gevoel dat ik nooit was uitgelezen! Ik wil gewoon iedereen bedanken voor positieve gesprekken, aangeboden informatie en vooral voor het geloof dat ik het kan. Ik raakte hierdoor erg gemotiveerd en dat heeft mij gedurende het gehele traject gesteund. Natuurlijk wil ik ook mijn familie en vrienden bedanken voor de silent support.

4

5 2. Inhoud 1. Voorwoord 2. Inhoud 3. Inleiding Achtergrond informatie Probleemstelling Onderzoekvraag Doelstelling 4. Wat is agile De watervalmethode De geschiedenis van agile Scrum De rollen in de scrum team 5. Wat is datavisualisatie Data Meetschalen Het proces van de datavisualisatie Datavisualisatie patterns 6. Visuele perceptie Gestalte principes Preattentive variables 7. Interactieve datavisualisatie Interaction patterns 8. Dashboard 9. Afstudeerproject - case study Prototype toegelicht vanuit de agile-theorie Prototype toegelicht vanuit datavisualisatie Prototype toegelicht vanuit visuele perceptie Protoype toegelicht vanuit interactieve datavisualisatie Prototype toegelicht vanuit dashboard Prototype 10. Conclusie Literatuurlijst Bijlage: interview ido schiferli Bijlage: interview jack gnodde

6 Achtergrond informatie 3. Inleiding Het is alweer een paar jaar geleden dat ik het gastcollege innovatief design heb mogen volgen. De spreker, Alexander Zeh, besprak uitvoerig het onderwerp datavisualisatie. Hierbij werd met name ingegaan hoe je daadwerkelijk tot een visualisatie kan komen. De oplossing was volgens Alexander Zeh processing. Processing is een open ontwikkel omgeving die het mogelijk maakt om veel data te kunnen verwerken. Gedurende dezelfde periode volgde ik de module Design This. Hoewel ik van oorsprong als front end developer me meer bezig hou met het ontwerpen van websites, ben ik voor een schoolopdracht me gaan verdiepen in het onderwerp datavisualisatie. Ik ben gaan experimenteren met verschillende software om daadwerkelijk data te kunnen visualiseren. Al snel kwam ik tot de conclusie dat de doelstellingen van de visualisatie en de gebruiker twee hele belangrijke factoren zijn bij het creëren van geslaagde visualisaties. De visualisatie moet een verhaal kunnen overbrengen die de gebruiker ervan in staat stelt om de gebruikte data tot zich te kunnen nemen. Met mijn onderzoek wil ik me verder verdiepen in datavisualisatie en in het bijzonder informatiedesign. Er zijn veel interessante vragen te beantwoorden bij het ontwikkelen van een goede visualisatie. Bijvoorbeeld, welke grafische elementen ondersteunen de visualisatie? Of, wat is het meest duidelijke voor de gebruiker van de visualisatie? Er zijn veel verschillende patronen of best practicus toe te passen om dit te kunnen bereiken. De data waarmee wordt gewerkt is tegelijkertijd leidend voor de gebruikte visualisatie. Us Media is sinds begin 2009 bezig met het invoeren van een agile werkproces. Deze methodiek probeert de risico s op het gebied van software development te verminderen. Door software te ontwikkelen in overzichtelijke periodes, die iteraties worden genoemd, wordt het project middels meerdere meetmomenten gedurende het project geëvalueerd. Dit loopt voorspoedig en het bedrijf merkt dat gaandeweg steeds meer voordeel gehaald wordt uit de structuur die de aanpak biedt voor de interne gang van zaken binnen projecten. Deze afstudeeropdracht onderzoekt hoe het agile werkproces, zoals het is ingevoerd bij Us Media, tijdens de loop van een project kan worden gevisualiseerd om, als middel, de klant op de hoogte te kunnen houden van de voortgang. Probleemstelling De eerder genoemde evaluaties die Us Media toepast om hun Agile werkproces steeds verder te verbeteren, hebben uitgewezen dat haar klanten vaak niet voldoende inzicht hebben in het proces dat Us Media doorloopt. Het blijkt dat terwijl het proces steeds verder wordt verbeterd wat interne processen betreft, klanten achterblijven wat betreft hun begrip van wat er achter de schermen gebeurt. Een visualisatie zou als brug kunnen dienen tussen het Agile werkproces en de klant. Het doel van deze interactieve visualisatie is om de klant op een overzichtelijke wijze inzicht te verschaffen in de voortgang van het proces. De gedacht is dat visualisaties het begrip van een complex proces kunnen bevorderen: het stelt de klant in staat om te begrijpen en volgen wat er gebeurt zonder dat deze al te veel kennis van het werkelijke proces en de theorie erachter hoeft te hebben.

7 Onderzoekvraag Daarmee komen we op de hoofdvraag van dit onderzoek: Hoe kan binnen een Agile werkproces interactieve datavisualisatie worden toegepast om de klant inzicht te geven in de voortgang van een project? Binnen deze vraag kunnen een aantal belangrijke elementen worden geïdentificeerd. Deze elementen zijn Agile; Data visualisatie; en Klanten. Elk van deze elementen verdient individuele aandacht en zal met sub-onderzoeken dieper worden uitgewerkt. Uit dit onderzoek moet naar voren komen op welke manier(en) visualisatie van data inzichtelijk gemaakt kan worden voor de gebruiker. Ik ga in het onderzoek bestaande oplossingen, best practices en patterns analyseren, waaruit moet blijken welke geschikt zijn om tot een passend design te komen. De deelonderzoeken die ik heb uitgevoerd zijn: 1. Wat houdt het Agile proces in, en hoe wordt dit specifiek bij Us Media toegepast? 2. Wat is datavisualisatie, en welke aspecten binnen dit brede vakgebied zijn belangrijk bij het uitwerken van de hoofdvraag? In de loop van het onderzoek naar datavisualisatie heb ik dit onderwerp opgesplitst in een vijftal kleinere onderwerpen, namelijk een onderzoek naar de algemene kenmerken van datavisualisatie; veel gebruikte best practicus ; een onderzoek naar visuele perceptie; interactieve visualisaties en ten slotte dashboards. Het resultaat van dit onderzoek komt tenslotte samen in de case study, waarin ik mijn visualisatie presenteer en toelicht welke keuzes ik heb moeten gemaakt. Ik beschrijf de theorie die achter Agile schuilt evenals de visualisatie die ik heb gebruikt om de praktijk van Us Media in beeld te brengen. Tevens zal ik mijn eigen procesgang en gebruikte technieken bespreken alsmede mijn gemaakte keuzes toelichten. Binnen dit onderzoek zal ik de invalshoeken van beschrijven vanuit het perspectief van de interactie designer en frontend-ontwikkelaar. Uiteindelijk zal ik de hoofdvraag beantwoorden in een Case Study, waarin ik het resultaat van mijn onderzoek koppel aan een beschrijving van het prototype dat ik in een parallel-traject heb ontwikkeld. Doelstelling

8

9 4. Wat is agile In dit hoofdstuk zal ik de theorie bespreken met betrekking tot agile werkmethodes. Hierbij zal ik kort toelichten hoe agile is ontstaan, welke verschillende agile ontwikkelmethodes er bestaan en welke problemen deze methodes proberen op te lossen. De watervalmethode De traditionele watervalmethode is één van de meest gebruikte projectmethodiek bij het ontwikkelen van software. Hierbij kent het project een aantal achtereenvolgende stappen die doorlopen moeten worden. Dit zijn de initiatiefase, definitiefase, ontwerpfase, (werk)voorbereidingsfase, realisatiefase en beheer- of nazorgfase. Iedere stap heeft zijn randvoorwaarden en criteria. Je kan pas naar de volgende stap indien de vorige fases volledig uitgevoerd en gedocumenteerd zijn. Deze manier van werken zorgt voor concrete mijlpalen zodat iedereen weet wat er opgeleverd moet worden en hoever ze staan binnen het proces. De klant heeft een overzicht van wat van het product verwacht kan worden en dit overzicht biedt zekerheid en geeft vertrouwen. De watervalmethode heeft ook zijn nadelen. Stel, je bent als ontwikkelaar in de realisatiefase aangekomen en bent, wellicht in overleg, met een beter idee gekomen. Bij de watervalmethode is hier weinig ruimte voor om dit door te voeren omdat iedere fase binnen de methode volledig afgerond dient te zijn alvorens naar de volgende fase over te gaan. Een wijziging kan er daartoe tot leiden dat een ontwikkelaar terug moet gaan naar stap 1 en vervolgens alle stappen weer moet doorlopen.de watervalmethode legt veel nadruk op het naslagwerk. Alles van idee tot aan het eindproduct zal volledig gedocumenteerd moeten worden. Hierdoor verlies je als ontwikkelaar veel kostbare tijd. 1 fig. 1 - De fases van de watervalmethode De geschiedenis van agile In 2001 tijdens een bijeenkomst van ontwikkelaars, met ieder een bepaalde expertise binnen de software-industrie, is veel ervaring op het gebied van ontwikkelingenmethodieken samen gekomen om ervaringen met elkaar te delen en erover te discussiëren. Het doel van deze meeting was een alternatief te vinden voor het documentatie gedreven en zwaargewicht software ontwikkelen. Uiteindelijk leidt het tot het Agile Manifesto de kernwaarde van Agile. Agile is een aanpak van software ontwikkeling waarbij vanuit een aantal uitgangspunten (Het Agile Manifesto) een flexibele werkwijze is opgezet. Deze uitgangspunten zijn een belangrijke afwijking van de traditionele manier van werken. 1

10 Het Agile Manifesto stelt het volgende: 1 Individuen en hun interactie gaan boven opgelegde processen Werkende software gaat boven uitgebreide documentatie Samenwerking met de klant gaat boven contractonderhandeling Het kunnen reageren op veranderingen gaat boven het volgen van een vastomlijnd plan

11 Om duidelijk te laten zien waar de agile Manifesto voor staat zijn er 12 principe gedefinieerd 1 : 1. Klanttevredenheid door snelle levering van bruikbare software op een continue basis. 2. Regelmatig aanbod van nieuwe, werkende software. (Eerder per week dan per maand). 3. Voortgang wordt afgemeten aan de hand van werkende software. 4. Wijziging van doelstellingen zijn welkom, zelfs laat in het proces. 5. Nauwe samenwerking op een dagelijkse basis tussen ontwikkelaars en hun belanghebbenden. 6. Direct persoonlijk contact als beste vorm van communicatie. 7. Projecten worden opgezet rondom gemotiveerde individuen, en die moeten vertrouwen krijgen. 8. Voortdurende aandacht aan technische hoogstandjes en goed ontwerp. 9. Eenvoud. 10. Zelf-organiserende teams. 11. Voortdurende aanpassing aan veranderende omstandigheden. 12. Er zijn regelmatig momenten van zelfreflectie als team over hoe men effectiever zou kunnen werken. Hiermee wordt agile vergeleken met traditionele manier van werken. Dat neemt niet weg dat de aspecten van de traditionele manier van werken niet belangrijk zijn. Agile is dus een aanpak die de focus legt op mensenwerk waarbij veelvuldig persoonlijk overleg plaatsvindt. Het tracht ook zo snel mogelijk werkende software aan de klant te tonen in plaats van eerst alles te specificeren. Tevens wordt van de klant verlangd dat hij betrokken is bij het proces, waardoor een project gaandeweg vorm kan krijgen. Vanwege de eigenschappen van agile is de manier van werken tegenwoordig een zeer populaire benadering 2. Dit blijkt ook uit het feit dat bedrijven als Google en Toshiba hiervan gebruik maken. Agile is te zien als een conceptueel raamwerk voor het uitvoeren van software-ontwikkelingsprojecten. Vanuit deze uitgangspunten is een brede keuze aan middelen (tools) beschikbaar die de agile manier van werken kunnen ondersteunen. Us Media heeft gekozen voor een mix van 'kleinere tools' (in tegenstelling tot een veelomvattender concept als Scrum, welke hieronder zal worden toegelicht). Deze tools zijn: 1. Iteratieve ontwikkeling. 2. Userstories, bestaande uit kleine tasks. 3. Deze userstories ingeschat met planning poker, en geprioriteerd volgens moscow. 4. Standups. 5. Kanban bord voor kleine projecten. 2 Deze tools zal ik in dit hoofdstuk verder toelichten.

12 Scrum Scrum methodologie is een agile framework werkmethode bij het realiseren van complexe projecten. Hierbij wordt in plaats van volledig gedetailleerde beschrijvingen van het proces veel meer overgelaten aan de team 3. Scrum is te zien als een Innovative Approach to Getting Work Done 4 ofwel een innovatie manier om dingen voor elkaar te krijgen. De ervaring en expertise van het team staat voorop. Hieronder wordt een visuele weergave van de fases van de scrumproces weergegeven. De product blacklog, sprint backlog, sprint / daily scrum meeting en de potentially shippable product increment. Deze onderwerpen zullen hieronder verder worden toegelicht. Product backlog De eerste fase van het scrumproces de Product Blacklog, het project, bestaat uit een geprioriteerde lijst van alle functionaliteiten en wensen van de producten en de hoeveelheid werk die gedaan moet worden, ook wel Userstories genoemd. User stories en tasks User stories zijn korte, eenvoudige beschrijvingen van functionaliteiten van een perspectief vanuit de behoefte van een gebruiker. Door de story zo duidelijk en levensecht te beschrijven kan je de user benefits voor ogen zien. Hierdoor wordt ook concreet waarom je een bepaalde feature in het product wilt hebben. Een User story kan ook de klant aan het denken zetten waarom zij eigenlijk een bepaalde feature wilt hebben 5. User stories worden in het begin van het project samen met de team en de klant gemaakt. Verder in dit hoofdstuk zal ik de rollen beschrijven die een rol spelen in scrum. Een user story template kan er zo uit zien: Een story bevat in hoge mate specificatie van verplichtingen en randvoorwaarden. Voor ontwikkelaars moet het genoeg informatie zijn om aan de slag te gaan en om een redelijk inschatting te kunnen maken hoeveel tijd het zal kosten om het op te leveren 6. Vervolgens worden user stories opgesplitst in taken en worden deze verdeelt binnen het team wat eraan werkt. Sprint backlog De items van de sprintbacklog zijn afkomstig van de product blacklog welke hierboven is besproken. Op de sprint backlog worden tevens de prioriteiten van de klant weergegeven. Het team is verantwoordelijk voor de sprint blacklog en bepaalt vervolgens welke functionaliteiten ze kunnen voltooien in de komende oplevering, ook wel sprint genoemd. 6 fig. 2 - De werk proces van scrum Als <type gebruiker> ik wil doelstelling zodat <rede>

13 Tijdens de verplichte dailyscrum meetings worden de teamleden de volgende drie vragen gesteld: 1. Wat is bereikt sinds de vorige bijeenkomst? 2. Wat zijn de werkzaamheden tot aan de volgende bijeenkomst? 3. Welke belemmeringen staan de werkzaamheden in de weg? Sprint Een sprint is een iteratie, een timeboxes, die kan variëren van 2 á 4 weken. Dit is afhankelijk van de grote van het project. Sprint (review) meeting De sprint review wordt aan het einde van iedere sprint gehouden. De klant kan hier zijn feedback geven op het aangeleverde deelproduct. Tijdens deze bijenkomst wordt er onderlegt tussen het team en de klant (de product owner) over wat de werkzaamheden zullen zijn in de komende sprint. Dailyscrum meeting Dagelijks komt het team van ontwikkelaars, op een vast tijdstip, voor bijvoorbeeld 10 á 15 minuten bijeen. Deze korte meeting is bedoeld voor de bespreking van de status van de projecten en het verspreiden van informatie. Hierbij kijkt het team ook of de inschatting van de werkzaamheden voldoende is. Bij de eerste twee vragen wordt het team op de hoogte gebracht over de voortgang. Door de focus te leggen bij de werkzaamheden, moeten teamleden zich tegenover elkaar verantwoorden. Bij de derde vraag worden de risico s en bedreigingen van het project (impediments) besproken die ze direct zouden kunnen oplossen. Denk hierbij aan goedkeuring van een design of content die nog niet is aangeleverd. Als de probleem te groot is moet er een nieuwe user story worden gemaakt. Dit wordt dan weer besproken in de Sprint review meeting. De rollen in de scrum team Het scrum team bestaat uit de Product Owner, Scrum Meester en het team. Product owner De product owner is de klant of meerdere stakeholders. Zij zijn verantwoordelijk voor beheren van de Product Backlog ofwel prioriteit stellen aan de user stories. Daarnaast geven zij aan welke user stories zijn in een volgende sprint opgeleverd moet worden. Scrum master De Scrum Master is verantwoordelijk van het bewaken van het proces. Hij moet er voor zorgen dat het team zich houdt aan de waarde, werkwijze en regels van scrum. Hij begeleid en coach het team hoe ze hoger kwalitatief producten leveren. 7 Scrumteam Het scrum team is verantwoordelijk voor kwalitatieve en tijdige levering van de sprint, die aansluit op de verachtingen van de Product Owner en ScrumMaster. Een scrum team is op optimaal met maximaal 7 personen en minimaal 2. Bij minder dan 5 mensen is er minder interactie en daardoor minder productiviteit. Bij grotere teams zorgt de coördinatie voor een toenemende complexiteit. Een team is zelf organiserend en bestaat uit een mix van verschillende disciplines, zoals designers, interactie designers, programmeurs, testers of user interface ontwerpers. Dit wordt ook wel een cross-functioneel team genoemd, één van de agile principes 8. Er wordt verwacht dat ze vaardigheden delen en de user stories analyseren om bruikbare functionaliteiten op te leveren

14 De rol van klanten in het proces Scrumboard Een scrumboard is het visuele aspect van het proces. Hierbij wordt de planning van de computer vervangen door een agenda op bijvoorbeeld een prikbord. Hier wordt vervolgens iedere user story op een index kaartje/sticknote. (zie bovenstaand figuur). Het bord is ingedeeld in to do, proces en qo en done. De kaartjes hangen aan de linkerkant van het bord. Door deze te verschuiven op het board kan op die manier worden gezien wat de status van een user story is. Op deze manier is de voortgang visueel weer te geven. Us Media heeft voor ieder project een scrumboard staan die overzicht moet geven over de voortgang van een project. De dagelijkse meeting (daily scrum), wordt voor dit bord gehouden. (werkelijke situatie) Wat lastig is, is dat veel klanten van Us Media niet gewend zijn om zich bij een agile werkproces aan te sluiten. Deze klanten, meestal reclamebureaus, hebben hun eigen creatieve proces waarbij ze gewend zijn aan een hele andere organisatie. Oppervlakkig gezien sluit een agile proces erg goed aan bij het creatieve proces van reclamebureaus. Zij hebben immers ook een proces dat gericht is op mensen en de samenwerking, waarin koersveranderingen op het chaotische af plaatsvinden en het resultaat boven alles telt. Toch blijkt het op een aantal punten te wringen en is Us Media teleurgesteld in de mate van betrokkenheid van klantzijde waar het op kan rekenen tijdens de ontwikkeling van een project. Daarmee wordt een belangrijke succesfactor van het proces (samenwerking) ondermijnd. Door te praten met projectmanagers en creatievelingen van reclamebureaus heb ik onderzocht wat hier de oorzaak van was. Het bleek dat het tekort aan betrokkenheid niet te wijten is aan onwelwillendheid: De klant bleek simpelweg geen connectie te kunnen maken met een proces dat zich kenmerkt met termen als user stories, tasks, planning en iteratie meetings. Daarmee lijkt het agile proces een afstotende werking te hebben op de creatievelingen, terwijl je kan zeggen dat al deze elementen juist ontworpen zijn om aan te sluiten bij de praktijk van een creatief bureau.

15 De rol van de opdrachtgever Binnen een agile werkmethodiek wordt er van de opdrachtgever meer gevraagd dan alleen het opvolgen van de taken 9. De taken van de klant binnen een designproces De taken en verantwoordelijkheden van de opdrachtgever binnen een proces De opdrachtgever zal altijd aanspreekbaar moeten zijn wanneer er problemen zich voordoen. Neem tijdig beslissingen om de voortgang te waarborgen. Lever de noodzakelijke menskracht, materialen en/of financiële middelen voor het project. De Taken van de klant binnen scrum en us media.er is hier sprake van een gewenste ideale situatie waarbij de klant binnen de Us Media de taak heeft als product owner. Tijdens het proces zal de klant aan moeten geven welke user stories hij belangrijker vind en welke minder10. De product owner beslist welke eerst in de iteratie moet worden uitgevoerd. Er wordt ook gevraagd om wekelijks een meeting bij te komen wonen. Tijdens deze meetings worden de opgeleverde producten geëvalueerd door de opdrachtgever. Door zo n persoonlijke benadering wilt Us Media een betere verhouding met de klant onderhouden. fig. 3- Waypoint van Us Media Waypoint Us Media heeft zelf een interne "web-based tool" ontwikkeld: Waypoint. Met deze tool is het mogelijk om projecten goed te administreren. Hierbij worden gebruikers in staat gesteld om informatie over een project zoals, inschattingen, user stories, iteraties, de voortgang, besteed aantal uren of nog uit te voeren taken snel en overzichtelijk weer te geven en bij te houden. De tool is bedoeld voor developers en managers binnen Us Media, en is als zodanig krachtig als hulpmiddel om projecten te managen. Er is echter op dit moment geen manier om de voor hen relevante informatie op een goede manier aan de klant aan te bieden. Conclusies In dit hoofdstuk heb ik geprobeerd om te laten zien wat Agile softwareontwikkeling inhoudt, en hoe het verschilt van een andere methode als de watervalmethode. Heel kort samengevat: Agile is een benadering die werkt met korte iteraties waarin wordt gewerkt in nauwe samenwerking met de klant, waarbij diverse hulpmiddelen en tools het geheel moeten stroomlijnen. Tevens heb ik besproken hoe Us Media specifiek omgaat met Agile. Voor dit onderzoek is ook belangrijk te weten dat Us Media gebruik maakt van een zelf ontwikkelde tool: Waypoint, waarmee voor de interne administratie de voortgang van projecten nauwgezet wordt bijgehouden Voor het onderzoek is nu duidelijk geworden hoe het onderwerp (het Agile proces) werkt. Ik weet nu wat ik ga visualiseren; de volgende vraag is hoe.

16

17 fig. 4- Charles Joseph Minard s - illustration of Napoleon s Russian campaign of Wat is datavisualisatie Hierboven zie je een visualisatie van Charles Joseph Minard waarmee hij de val van Napoleons leger illustreert die een poging deed om Moskou te veroveren terug in het jaar De visualisatie geeft verschillende data weer die het verhaal verteld over de situatie vanaf het begin tot aan de terugkomst in Polen. Er is hier gebruik gemaakt van een eenvoudige geografische kaart. Op deze kaart zien we de route die het leger moest af leggen vanaf de Russische grens tot aan Moskou. De dikte van de lijnen geeft de omvang van het leger weer. Onderin worden de weeromstandigheden weer gegeven die het leger moest weerstaan tijdens de barre tocht. Minard heeft op een krachtig manier zestal variabelen vertaalt naar een grafische representatie; de omvang van het leger, de locatie op een twee dimensionale plaat, de richting van het leger, de temperatuur en datums. De oorzaak van de val was niet door de vijand maar door het extreme winterse weer. De beroemde en veelbesproken plaat van Minard (Tufte noemde het een van de beste visualisaties aller tijden) geeft een goed beeld van de kracht van datavisualisatie. In dit hoofdstuk zal ik algemene achtergrond bieden over het vakgebied van datavisualisatie en enkele belangrijke begrippen introduceren bij het proces dat komt kijken bij datavisualisatie. Definitie van datavisualisatie Datavisualisatie is te definiëren als kwantitatieve data die visueel weergeven wordt in één of meerdere datasets. Door te communiceren met visuele elementen wordt de data hierdoor helder en begrijpelijk. Data graphics visually display measured quantities by means of the combined use of points, lines, a coordinate system, numbers, symbols, words, shading and color 11. Met datavisualisatie wordt er gebruik gemaakt van een grote hoeveel data die zich vertaalt naar een grafische oplossing. Het creëren van een visualisatie is meer dan alleen het tonen van data in een tabel. Datavisualisatie zal een boodschap moeten over brengen op een snelle en effectieve manier. De visualisatie moet ervoor zorgen dat de gebruiker de data gemakkelijk tot zich neemt en de onderliggende boodschap begrijpt. 11 Tufte, E., The Visual Display of Quantitive Information (2001), blz.24

18 Kenmerken van goede datavisualisatie De data daadwerkelijk tonen; Voorkomen dat data vervormd wordt weergegeven of geïnterpreteerd; Een grote hoeveelheid cijfers op een beperkt oppervlak weergeven; Een coherent geheel maken van de omvangrijke set data; Het oog uitnodigen om de verschillende brokken data met elkaar te vergelijken; De data op verschillende niveaus onthullen, van een breed overzicht tot in het kleinste detail; Een duidelijk doel dienen: beschrijving, exploratie, tabuleren of decoratie; 1 Nauw verweven zijn met de statistische en verbale beschrijvingen van de data set. In het voorbeeld van Minard zien we dit terugkomen: het toont verschillende data-eenheden (positie, richting, temperatuur, omvang van een leger, tijd, geografie). Tegelijkertijd is het tot de essentie teruggebracht, waardoor het de gebruiker (lezer) in staat stelt om de samenhang te ontdekken. Het is ook mogelijk om er op verschillende manieren naar te kijken. Je zou bijvoorbeeld alleen op de gevolgde route kunnen letten of op de omvang van het leger op de verschillende plekken die het bezocht. De volgende vragen kunnen hierbij helpen: Wat is de data? Wat is de relatie tussen de verschillende waardes? Hoe kan je data visualiseren naar een visuele perceptie? Hoe kan de gebruiker interacteren met de data? fig. 5- process design process Hoe visualiseer je data? Je kan een set data op verschillende manieren visualiseren. De ene manier is effectiever dan de andere. Natuurlijk hangt het vooral af van het te visualiseren onderwerp. Het is aan de ontwerper de taak om een zo effectief mogelijk de visualisatie te creëren. Voordat hiermee kan worden egonnen zal de ontwerpen eerst de data moeten analyseren en begrijpen. Naast de data zelf zal er ook rekening gehouden moeten worden met de context, de gebruiker en de doelstelling van de datavisualisatie. Wanneer gekeken wordt naar de uiteindelijke doelstelling van de datavisualisatie moet gekeken worden naar wat je de gebruikers wilt laten zien. In het volgende paragrafen zal ik data bespreken alvorens in te gaan op datavisualisatie.

19 Data Allereerst zal ik beginnen met het omschrijven van het begrip data. Data is een verzameling van kwalitatieve en of kwantitatieve variabelen of een set van variabelen. Data op zich heeft weinig waarde. Data is ruw en is pas waardevol zodra er informatie van gemaakt kan worden 12. Hier is het aan de ontwerper de taak om van de ruwe data te vertalen naar informatie die voor de gebruiker bruikbaar is. Voordat hiermee kan worden begonnen moet eerst de data worden geanalyseerd. Data bestaat uit twee vormen, namelijk kwalitatieve data en kwantitatieve data. Kwalitatieve data beschrijft een gegeven die is waar te nemen maar die niet exact kan worden gemeten. Het beschrijft een eigenschap van een gegeven. Hier kan bijvoorbeeld bij een kop koffie worden gedacht aan: sterke geur aroma, een schuimige uitstraling of een sterke smaak. Kwantitatieve data beschrijft gegevens die daadwerkelijk gemeten kunnen worden. Met dezelfde kop koffie moet hier gedacht worden aan het gewicht, de serveertijd of de prijs 13. Meetschalen Wanneer we kijken naar deze kwalitatieve en kwantitatieve data, zijn er vier soorten meetschalen voor data: nominale, ordinale, interval en ratio. De niveaus van de meetschalen zijn geordend op toenemende mate van complexiteit en ieder volgend niveau bevat de eerder eigenschappen zoals hieronder zal worden besproken. Nominale schaal Data wordt gemeten en krijgt een naam of label. De data heeft een eigen waarde ofwel een identiteit. Met een identiteit is het mogelijk om gelijksoortige data afzonderlijk van de overige data waar te kunnen nemen. Een voorbeeld hiervan is: geslacht (man/vrouw). Ordinale schaal Bij metingen van ordinale schaal wordt de data gemeten op orde. Hierbij is het mogelijk om de data te rangschikken in een eenduidige volgorde. De ordening heeft een betekenis, maar de volgorde zegt niets over het verschil tussen de symbolen. Bijvoorbeeld bij een enquête: eens/neutraal/oneens. Intervalschaal De intervalschaal wordt vaak gebruikt om afstand of tijd te meten. Het is hierbij mogelijk om het rekenkundige verschil tussen twee punten data te bepalen. Binnen deze meetschaal is het verschil van belang. Denk hier bijvoorbeeld aan het meten van de buitentemperatuur gedurende een lange periode in de winter. Ratioschaal De rationale schaal is gebaseerd op verhoudingen. Hierbij is het mogelijk om de verhouding tussen twee waarnemingen in de data set in te schatten. Denk hierbij aan het meten van lichaamsgewicht over een periode

20 Het proces van de datavisualisatie Datavisualisatie bestaat uit een proces dat doorlopen moet worden alvorens wordt gekomen tot een daadwerkelijke visualisatie van de data. Dit kan op verschillende manieren. Fry beschrijft in "Visualizing Data"15 een in zeven stappen te doorlopen proces om data te visualiseren. Deze worden hieronder besproken. Naast deze stappen zal ook rekening gehouden moeten worden met andere vakgebieden die bijdragen aan de visualisatie. Hierbij moet gedacht worden aan statistieken, datamining, grafisch design en informatie visualisatie. Gezien de aard van de eerste 4 stappen van ben fry zullen deze niet uitgebreid besproken worden in dit onderzoek. fig. 6- Data visualisatie proces van ben fry De stappen die Fry doorloopt zijn als volgt de daadwerkelijke data die verwerkt gaat worden tot een visualisatie. Aquire - Dit is het verkrijgen van Parse - Dit is het ordenen van de data en indien mogelijk indelen in categorieën. Filter - Dit is het verwijderen van de overbodige data. Mine - Aan de overgebleven data dient bij deze stap een betekenis te worden gegeven. Represent - De beschikbare data die gebruikt gaat worden in de visualisatie dient middels een simpele visualisatie te worden weergegeven. Dit kan bijvoorbeeld, indien de data het toelaat, met een staafdiagram. Refine - De simpele visualisatie die in de vorige stap werd gecreëerd moet bewerkt worden. Het dient te worden verfijnd om het geheel visueel aantrekkelijker te maken. Interact - Dit is het toevoegen van methodes zodat interactie kan plaatsvinden om de weergegeven data in de visualisatie aan te kunnen passen. Bij het creëren van visualisaties is het stappenplan van Fry niet altijd geheel of in bovenstaande volgorde te doorlopen. De besproken stappen dienen als leidraad of als checklist ter ondersteuning van de creatie van data visualisatie Fry, B., Visualizing Data (2007), h.1 16

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil eagileagileagileagileagileagileagileagi leagileagileagileagileagileagileagileag

Nadere informatie

Agile werken: zó doen we dat

Agile werken: zó doen we dat Agile werken: zó doen we dat Bij Freshheads werken we graag volgens de Agile aanpak. De voordelen? Verhoogde efficiëntie en flexibiliteit, snellere resultaten en grotere betrokkenheid. Maar hoe gaat het

Nadere informatie

Agile buiten de IT. Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88

Agile buiten de IT. Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88 Agile buiten de IT Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88 Agenda Overzicht Agile: een hype? Agile termen Planningpoker: zelf ervaren Samenvatten Volgende

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

WHITE PAPER. Agile/Scrum

WHITE PAPER. Agile/Scrum WHITE PAPER Agile/Scrum Belangrijkste kenmerk van Scrum is de ontwikkeling via een serie van korte - iteraties, in Scrum terminologie sprints genoemd. Introductie Heel in het kort gezegd is Scrum een Agile

Nadere informatie

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3 Naar Voren: Tijdschrift voor webwerkers» Artikel #155 Agile (web)ontwikkeling Omarm de verandering Als ICT-professional heb je het liefst dat de klant exact weet wat hij wil, dat jij exact weet hoe je

Nadere informatie

datavisualisatie Stappen 14-12-12 verzamelen en opschonen analyseren van data interpeteren hoorcollege 4 visualisatie representeren

datavisualisatie Stappen 14-12-12 verzamelen en opschonen analyseren van data interpeteren hoorcollege 4 visualisatie representeren Stappen datavisualisatie hoorcollege 4 visualisatie HVA CMD V2 12 december 2012 verzamelen en opschonen analyseren van data interpeteren representeren in context plaatsen 1 "Ultimately, the key to a successful

Nadere informatie

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Aanleiding Business Sprints Inzicht krijgen in behoeftes van nieuwe onderwijsconcepten

Nadere informatie

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink Riskpoker - Confirmation - Planningpoker 10-7-2013 Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink 1 Presentatie (sprint) backlog items 1 2 3 4

Nadere informatie

Leiderschap in een organisatie met technische professionals

Leiderschap in een organisatie met technische professionals Quintor Leiderschap in een organisatie met technische professionals Johan Tillema CEO Quintor Professionele softwareontwikkeling ICT Architectuur Java,.NET en Mobile Informatieanalyse Opgericht in 2005

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Voorbeeldexamen EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum WHITEPAPER IN 5 MINUTEN A U G U S T U S 2 0 1 4 11. Scrum Deze whitepaper gaat over Scrum. Kort en bondig: Scrum is een software-ontwikkelmethode met vaste sprints van enkele weken waarin steeds een verbeterde

Nadere informatie

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Scrum Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 SCRUM... 4 3 FASERING... 5 4 KENMERKEN... 6 4.1 DE SCRUM-MEETING...

Nadere informatie

TFS als perfecte tool voor Scrum

TFS als perfecte tool voor Scrum TFS als perfecte tool voor Scrum René van Osnabrugge renevo@delta-n.nl About me René van Osnabrugge Communicate @renevo renevo@delta-n.nl http://osnabrugge.wordpress.com Agenda Wat is Scrum? Wat is ALM

Nadere informatie

Scrum bij Hosting. Philippus Baalman

Scrum bij Hosting. Philippus Baalman Scrum bij Hosting Philippus Baalman TriMM Projecten 2012 ontwikkelaars (vanuit de strategie) TriMM ontwikkelmethode introduceren op basis van Scrum Werkwijze Welkom Scrum by Hosting 10 december 2014 Sprint

Nadere informatie

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management Lean Six Sigma Scrum Niet alleen voor software projecten LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt Project Management Project succes survey The Standish Group's report: "CHAOS Summary

Nadere informatie

Gewone jongens die mooie dingen maken. Wat we doen en hoe we het doen

Gewone jongens die mooie dingen maken. Wat we doen en hoe we het doen Gewone jongens die mooie dingen maken Wat we doen en hoe we het doen Wij zijn studio fonkel Wij zijn Studio Fonkel en wij maken mooie dingen. Of het nu gaat om een website, webapplicatie, landkaart of

Nadere informatie

Agile Testen in de praktijk

Agile Testen in de praktijk 1 Agenda 2 Agile Testen in de praktijk Summerschool 13 Juli 2011 Introductie Agile de context van agile Testen2.0 de tester in een agile project Waarden en principes DoD, PRA en MTP Testen3.0 in een agile

Nadere informatie

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat.

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat. Stappenplan Een interface is in principe alles wat de communicatie tussen de gebruiker en de computer bepaalt of vorm geeft. Het is het deel van de website of webapplicatie dat de interactie met de gebruiker

Nadere informatie

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements Agile bij grote administratieve systemen Omgaan met requirements 1 Agenda Wat is een groot systeem? Aanpak van een groot systeem Agile alignment Agile en requirements (en architectuur) Agile en governance

Nadere informatie

Kwaliteit in Agile: een gegeven?

Kwaliteit in Agile: een gegeven? QA in Agile: waste? Kwaliteit in Agile: een gegeven? Een praktijkvoorbeeld Arno Balemans senior Quality Assurance consultant Bussum, 29 september 2015 Kwaliteit in Agile 2015 2 Werkzaamheden In mijn opdrachten:

Nadere informatie

De Agile Analist. Henk Jan Huizer

De Agile Analist. Henk Jan Huizer De Agile Analist Henk Jan Huizer Software Ontwikkeling Dat is Software Ontwikkeling is Voor veel organisaties van steeds grote belang! Agile Software ontwikkeling Is een aanpak die past bij het type werk

Nadere informatie

Een website ontwerpen met agile design en scrum, wat heb je nodig?

Een website ontwerpen met agile design en scrum, wat heb je nodig? Een website ontwerpen met agile design en scrum, wat heb je nodig? door admin - 03-19-2012 http://www.itpedia.nl/2012/03/19/een-website-ontwerpen-met-agile-design-en-scrum-wat-heb-je-nodig/ Door Pieter

Nadere informatie

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Eneco Rotterdam 3 december 2013 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 1 Hoofdsponsor Sponsors IPMA-N Jaarsponsors 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 2 Korte introductie

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing

Plan van Aanpak. project Tetris Packing Plan van Aanpak project Tetris Packing Inleiding! 4 Projectomschrijving! 5 Producten! 5 Testplan! 5 Ontwerprapport! 5 Implementatierapport! 5 Testrapport! 5 Systeemdocumentatie! 5 Aanpak! 6 Projectmethodiek!

Nadere informatie

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10. Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.31 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com

Nadere informatie

Snel waarde creëren met Scrum

Snel waarde creëren met Scrum Snel waarde creëren met Scrum Vereniging Stadswerk Gelderland/Utrecht Kennisdeling/Workshop 17 november 2014 Gerard Hoogendijk 2 Vragen? Waarde creatie en vertrouwen door zelfsturing! 3 Samen aan de slag

Nadere informatie

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Agile systeemontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Terminologie... 4 3. Uitgangspunten...

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Master

EXIN Agile Scrum Master Preparation Guide EXIN Agile Scrum Master Editie juli 2015 Copyright 2015 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Project methodiek. Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft. T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl

Project methodiek. Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft. T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl Project methodiek Auxilium BV Oude Delft 48 2611 CD Delft T: 015-261 23 16 F: 015-213 34 83 E: info@auxilium.nl Inhoud 1 PROJECTMETHODIEK... 3 1.1 TIME-BOXING... 3 1.2 USER-STORIES EN STORY-POINTS... 3

Nadere informatie

Valkuilen bij datavisualisatie. (en hoe u ze kunt omzeilen)

Valkuilen bij datavisualisatie. (en hoe u ze kunt omzeilen) Valkuilen bij datavisualisatie (en hoe u ze kunt omzeilen) We gebruiken al decennia lang diagrammen om inzicht te krijgen in bedrijfsgegevens. Maar zelfs als de gegevens anders waren, bleven de diagrammen

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Preparation Guide EXIN Agile Scrum Foundation Editie december 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

14-9-2015. Scrum in het kort

14-9-2015. Scrum in het kort Les 3 Scrum in het kort Scrum is een agile proces dat het ons mogelijk maakt om de hoogste waarde in de kortste tijd te realiseren. Het maakt het ons mogelijk om snel en regelmatig echt werkende software

Nadere informatie

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997 Eerste ontwerp 1 - XX Programma 5 minuten Introductie 15 minuten Grip op je project met Scrum (theorie) 15 minuten Case: Zorgtrajectplanner 5 minuten Scrum in je dagelijkse werk 5-10 minuten Q&A Conferentie

Nadere informatie

Service Design: een inleiding

Service Design: een inleiding Service Design: een inleiding IFMA, 10 december 2013 Joannes Vandermeulen @joannes #namahn design that works for people 1 Het bestaande verbeteren design that works for people 2 maar toch besparen? design

Nadere informatie

Screen Design Puntgave Pixels

Screen Design Puntgave Pixels Screen Design Puntgave Pixels Hogeschool Rotterdam Instituut voor Communicatie, Media & ICT Communication & Multimedia Design Jasper Schelling j.a.schelling@hr.nl docent.cmd.hro.nl/scjas Welkom! Dit kwartaal

Nadere informatie

Agile/Scrum Foundation

Agile/Scrum Foundation Agile/Scrum Foundation Wil je continu grip houden op (langlopende) projecten? Leer de theorie van Agile en hoe Scrum een oplossing biedt om projecten binnen tijd en budget te realiseren Leer welke verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Toepassen van Scrum als process template

Toepassen van Scrum als process template Toepassen van Scrum als process template Door Robin Witteman robinw@delta-n.nl Introductie van Scrum Het toepassen van Scrum is in 1986 op de Universiteit van Harvard uitgedacht door Hirotaka Takeuchi

Nadere informatie

Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world

Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world Reshaping the way you think and act to deal with the complex issues of today s world HOE GAAT HET NU? We zetten allemaal verschillende methoden in om vraagstukken op te lossen, oplossingen te ontwerpen

Nadere informatie

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl (fr)agile Balance Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl Voorstelronde Naam Organisatie Ervaring met testen in agile omgevingen Verwachting 2 Agenda 09:30

Nadere informatie

Agile, Scrum en Kanban in de praktijk

Agile, Scrum en Kanban in de praktijk Agile, Scrum en Kanban in de praktijk Wat is agile en wat kenmerkt agile projecten? Agile in de praktijk: rollen, teams en best practices Hoe om te gaan met requirements in agile projecten? Hoe agile projecten

Nadere informatie

JIRA Handleiding. info@techtwo.nl www.techtwo.nl. Techtwo Internetdiensten Reduitlaan 29 4814DC Breda 076 532 2961

JIRA Handleiding. info@techtwo.nl www.techtwo.nl. Techtwo Internetdiensten Reduitlaan 29 4814DC Breda 076 532 2961 JIRA Handleiding Techtwo Internetdiensten Reduitlaan 29 4814DC Breda 076 532 2961 info@techtwo.nl www.techtwo.nl KvK West-Brabant: 20148962 BTW nummer: NL8203.67.990 Bank NL54RABO01304.58.406 Wat is JIRA

Nadere informatie

datavisualisatie 14-12-12 www.opencultuurdata.nl hoorcollege 2 representatie HVA CMD V2 29 november 2012

datavisualisatie 14-12-12 www.opencultuurdata.nl hoorcollege 2 representatie HVA CMD V2 29 november 2012 http://422.com/work/netherlands-from-above-tower-appartment-blocks datavisualisatie hoorcollege 2 representatie HVA CMD V2 29 november 2012 www.opencultuurdata.nl 1 het menselijk brein "We thrive in information-thick

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile!

Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile! Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile! Belangrijkste doelen Project: Binnen tijd en geld een nieuw of aangepast product of dienst aan de klant leveren. Beheer: Het garanderen van continuïteit

Nadere informatie

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT Opdracht 03: een formulier ontwerpen Versie voor studenten v5.0 2010.04.28 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com Blog: http://www.razormind.info/infoconstructor

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen:

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Software voor het ontwikkelen en activeren van een sterk merk. Online Branding Software Wazokuu! Online Branding is software die de belangrijkste

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Preparation Guide EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

XP Extreme Programming. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

XP Extreme Programming. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. XP Extreme Programming Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING...3 2. EXTREME PROGRAMMING...4 3. FASERING...5

Nadere informatie

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS INHOUD // INLEIDING 4 ORIENTATIEDOCUMENT 5 FACTSHEET 6 LEERDOELEN 7 STARTVERSLAG

Nadere informatie

Grafieken Cirkeldiagram

Grafieken Cirkeldiagram Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Agile. Scrum. Tom Luuring

Agile. Scrum. Tom Luuring Agile Scrum Tom Luuring 1576519 Inleiding Als een storm verovert Agile project management de creatieve markt, en springen design teams enthousiast op de bandwagon genaamd Scrum; de meest populaire lightweight

Nadere informatie

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Unified Process Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Unified Process... 4 3. Fasering... 5 3.1.

Nadere informatie

Projectmatig betekent: op de wijze van een project. Je moet dus eerst weten wat een project is. Een eenvoudige definitie van project is:

Projectmatig betekent: op de wijze van een project. Je moet dus eerst weten wat een project is. Een eenvoudige definitie van project is: Projectmatig werken Inhoudsopgave Projectmatig werken vs. niet-projectmatig werken... 1 Projectmatig werken... 1 Niet projectmatig werken... 2 Waarom projectmatig werken?... 2 Hoe herken je wanneer projectmatig

Nadere informatie

HILAB. Procesbeschrijving. Van opdrachtaanvraag tot beëindiging project 6-6-2016

HILAB. Procesbeschrijving. Van opdrachtaanvraag tot beëindiging project 6-6-2016 HILAB Procesbeschrijving Van opdrachtaanvraag tot beëindiging project 6-6-2016 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding... 2 1.1 Doel van het proces... 2 1.2 Rollen en relaties (HiLab)... 2 Hoofdstuk 2 Overzicht

Nadere informatie

Vijf jaar agile. Hosanna of Drama?

Vijf jaar agile. Hosanna of Drama? Vijf jaar agile. Hosanna of Drama? Leo van der Aalst Fontys Hogeschool ICT, Sogeti In dit artikel wordt een top vijf van vier onderwerpen op het terrein van agile werken geschetst: vijf agile misvattingen,

Nadere informatie

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Plan van aanpak Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte 2009 Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Contents Product Backlog... 3 Documentatie... 4 Kwaliteitsbeheer...

Nadere informatie

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Testers helpen ontwikkelaars of andersom? TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Improve Quality Services B.V. 2 Agenda Hoe veilig is een muur? Past Scrum ook

Nadere informatie

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved.

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved. Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld Usability in Courseware Development Ellen Schuurink Gastcollege Usability Engineering Agenda Leren en usability Usability van cursusmateriaal

Nadere informatie

STARTUP AGILE/SCRUM: SPRINT 0. StartUp Agile/scrum Sprint 0

STARTUP AGILE/SCRUM: SPRINT 0. StartUp Agile/scrum Sprint 0 StartUp Agile/scrum Sprint 0 PAGINA 1 VAN 10 INLEIDING Dit document is bedoeld om bij de start van een Agile/scrumproject antwoord te geven op een aantal belangrijke vragen. Deze kick-off van een Agile/scrum

Nadere informatie

The Arternet: Ontwerpdocumentatie 20-01-2015

The Arternet: Ontwerpdocumentatie 20-01-2015 The Arternet: Ontwerpdocumentatie 20-01-2015 Levi Zimmerman & Robert Stijn V201 Alexander Zeh - The Social Web The Arternet: Ontwerpdocumentatie Levi Zimmerman & Robert Stijn 1 Inleiding The Arternet is

Nadere informatie

OPDRACHT 2 - DELIVERABLE 3 RAPPORTAGE WORKSHOP

OPDRACHT 2 - DELIVERABLE 3 RAPPORTAGE WORKSHOP paperfish 09/19/13 OPDRACHT 2 - DELIVERABLE 3 RAPPORTAGE WORKSHOP 1/10 Inhoudsopgave Inleiding 3 NOS 3 Team paperfish 3 Verwachtingen 4 Doelen 4 Take away 1 6 Take away 2 6 Take away 3 6 De doelen van

Nadere informatie

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 Februari 2015 MARIT KLOOSTER CommunicatieManagement Hogeschool van Utrecht Sinds 2002 werkzaam bij Ruigrok NetPanel: Stagiair > Junior > Medior > Senior

Nadere informatie

Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013

Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013 Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013 Achtergrond 2 Agile methoden zijn al een tijd heel populair geworden Zoals Scrum voor software ontwikkeling

Nadere informatie

ibridge/andk the analyst s connection

ibridge/andk the analyst s connection ibridge/andk the analyst s connection ibridge / ANDK Uiteraard weet ú als criminaliteitsanalist als geen ander dat u met behulp van de Analyst s Notebook software analyseschema s handmatig kunt opbouwen

Nadere informatie

Ontwikkeling informatiesysteem

Ontwikkeling informatiesysteem Ontwikkeling informatiesysteem Voorletters en naam: xxx Studentnummer: xxx Datum: 23 december 2013 Onderwijsinstelling: NCOI Opleidingsgroep Naam opleiding: Bachelor Bedrijfskundige Informatica Naam module:

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Major Design This! Me and My. Guillaume May Studentnummer: 0751863 Klas: 4A

Major Design This! Me and My. Guillaume May Studentnummer: 0751863 Klas: 4A Major Design This! Me and My Guillaume May Studentnummer: 0751863 Klas: 4A Inhoudsopgave OPDRACHT OMSCHRIJVING: 3 ME AND MY 3 LEERDOELEN, COMPETENTIES EN GEDRAGSINDICATOREN. 3 LEERDOELEN 3 COMPETENTIES

Nadere informatie

Inleiding tot het opstellen van een elektronische enquête met LimeSurvey

Inleiding tot het opstellen van een elektronische enquête met LimeSurvey Inleiding tot het opstellen van een elektronische enquête met LimeSurvey Cursus Wetenschappelijk denken en Informatica voor leidinggevenden in het UZ Brussel (voorjaar 2011) 4-3-2011 Herhaling titel van

Nadere informatie

Najaarsspecial Oktober 2013

Najaarsspecial Oktober 2013 Najaarsspecial Oktober 2013 Pagina 12 TESTEN IS GEEN KUNSTJE ; ADAPTIVITEIT MAAKT VAN TESTEN IN JOUW CONTEXT EEN KUNDE! Door Leo van der Aalst en Rik Marselis leo.vander.aalst@sogeti.nl rik.marselis@sogeti.nl

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5 Mediavormgeving Inhoudsopgave Wat doet een mediavormgever? - Waar werkt een mediavormgever - Welke taken verricht een mediavormgever? - Welke eigenschappen heeft een mediavormgever Typering beroepengroep

Nadere informatie

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D Auteur : P. van der Meer, Ritense B.V. Datum : 17 juli 2008 Versie : 1.3 2008 Ritense B.V. INHOUD 1 VERSIEBEHEER...1 2 PROJECT

Nadere informatie

SCRUM. voor Dummies. boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen)

SCRUM. voor Dummies. boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen) SCRUM voor Dummies boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen) Deze samenvatting is as is. Er mogen geen enkele rechten aan ontleend worden en is niet bedoeld of geschikt als lesmateriaal. Het is een

Nadere informatie

Ontwerpdocument. Maarten Kolthof. NHL Hogeschool Opleiding Communication & Multimedia Design Ontwerpdocument - Maarten Kolthof

Ontwerpdocument. Maarten Kolthof. NHL Hogeschool Opleiding Communication & Multimedia Design Ontwerpdocument - Maarten Kolthof Ontwerpdocument Maarten Kolthof NHL Hogeschool Opleiding Communication & Multimedia Design Ontwerpdocument - Maarten Kolthof Inhoud Algemeen ontwerp 3 Icoon en kleurgebruik Animatie technieken ios 7 kenmerken

Nadere informatie

Scrum. Wat is het? De term Scrum. Kenmerken van Scrum

Scrum. Wat is het? De term Scrum. Kenmerken van Scrum Scrum Wat is het? Scrum is een raamwerk dat voor veel projecten van toegevoegde waarde kan zijn. Scrum volgt in wezen het principe van leren doe je door te doen. De gedachte is dat je beter al doende met

Nadere informatie

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006 Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon David Griffioen april 2006 Agenda Planon Agile Scrum Scrum bij Planon Kwaliteit en Testen Planon Planon maakt productsoftware

Nadere informatie

De Taxonomie van Bloom Toelichting

De Taxonomie van Bloom Toelichting De Taxonomie van Bloom Toelichting Een van de meest gebruikte manier om verschillende kennisniveaus in te delen, is op basis van de taxonomie van Bloom. Deze is tussen 1948 en 1956 ontwikkeld door de onderwijspsycholoog

Nadere informatie

Creativiteit en technologie: online schoonheid

Creativiteit en technologie: online schoonheid Creativiteit en technologie: online schoonheid Whitepaper voor de creatieve industrie Creatieve bureaus staan voor grote uitdagingen in het online domein: klanten stellen hogere eisen aan doelgroep gerichtheid

Nadere informatie

Business Sprint in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser

Business Sprint in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser Business Sprint in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser Generieke vraag initiatieven gepersonaliseerd leren CONTENT: Ontwikkeling van adaptief digitaal leermateriaal opgedeeld in kleine

Nadere informatie

Business Analyse en User Experience

Business Analyse en User Experience Business Analyse en User Experience Een handreiking voor de Business Analyst Auteur: Marco Theunissen Versie: 1.0 Datum: Januari 2012 Copyright: Marco Theunissen, onder een licentie van Creative Commons

Nadere informatie

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer

tern Handboek Mañuel Handboek plan van aanpak v0.1 Een plan van aanpak v0.9 Tim Logemann, junior developer Mañuel Handboek tern Handboek Een plan van aanpak v0.9 plan van aanpak v0.1 Tim Logemann, junior developer gemann, tim@mass.im junior developer ass.im 68048, W4Ax, 68048@glr.nl 4Ax, 68048@glr.nl mass.im,

Nadere informatie

Les F-02 UML. 2013, David Lans

Les F-02 UML. 2013, David Lans Les F-02 UML In deze lesbrief wordt globaal beschreven wat Unified Modeling Language (UML) inhoudt. UML is een modelleertaal. Dat wil zeggen dat je daarmee de objecten binnen een (informatie)systeem modelmatig

Nadere informatie

WORKSHOP 1W5. De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten. Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT

WORKSHOP 1W5. De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten. Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT WORKSHOP 1W5 De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT 11.00-12.00 uur / Expedition Curriculum Vitae Team Lead Software Developers

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Wie ben ik? Agile Software Development. Het waterval model. Inhoud

Wie ben ik? Agile Software Development. Het waterval model. Inhoud gile Software Development Februari 2008, Philippe Dirkse Wie ben ik? 2002: fgestudeerd TU/e 1999-2005: Mondo izzarro, rystal Interactive, Siemens tea 2005 heden: PTS: Leica Microsystems SES/MiPlaza Inhoud

Nadere informatie

Training en workshops

Training en workshops Mirabeau Academy SCRUM ESSENTIALS Training en workshops MIRABEAU ACADEMY AHEAD IN A DIGITAL WORLD Digitaal denken zit in onze code. We weten exact wat er online speelt. Sinds 2001 ontwikkelen we platformen

Nadere informatie

Project Initiation Document. Afstudeerstage Geert Raaijmakers

Project Initiation Document. Afstudeerstage Geert Raaijmakers Project Initiation Document Afstudeerstage Geert Raaijmakers 2/11 Project Initiation Document Afstudeerstage Geert Raaijmakers Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Website: Geert Raaijmakers namens Websdesign

Nadere informatie

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling Agile Methodiek en Technologie Zest Application Professionals Hoe is de aansluiting op ontwikkelmethoden voor Legacy-systemen? Out of the Box

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing. Groep: eii7aab. Geert Weening Mark Rietveld Ron Talman Ingmar te Raa Leander Nijland Daniël van Cleef

Plan van Aanpak. project Tetris Packing. Groep: eii7aab. Geert Weening Mark Rietveld Ron Talman Ingmar te Raa Leander Nijland Daniël van Cleef Plan van Aanpak project Tetris Packing Groep: eii7aab Geert Weening Mark Rietveld Ron Talman Ingmar te Raa Leander Nijland Daniël van Cleef Versie: 1.0 Inleiding 4 Projectomschrijving 5 Doel van het project

Nadere informatie

Verslag business sprint 2-17 oktober 2015

Verslag business sprint 2-17 oktober 2015 Verslag business sprint 2-17 oktober 2015 Aanwezigen: Dianne Peterse (SPCO) Kristian van den Berg (SKOFV) Karin van Zutphen (Wittering.nl/Signum) Marianne Rongen (Wittering.nl/Signum) Hans van Hest (SKOFV)

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

is front-end kennis relevant voor een UX designer

is front-end kennis relevant voor een UX designer In hoeverre is front-end kennis relevant voor een UX designer tijdens een designproces? Door: Wessel Grift Onderzoeksvraag In hoeverre is het hebben van front-end development kennis relevant voor een

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Inventarisatie van concerns, requirements, principes en patronen Bert Dingemans Togaf 9 kent verschillende entiteiten om de behoeften van stakeholders te

Nadere informatie