UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR FUSIES EN OVERNAMES IN DE VERZEKERINGSSECTOR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2004 2005 FUSIES EN OVERNAMES IN DE VERZEKERINGSSECTOR"

Transcriptie

1 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR FUSIES EN OVERNAMES IN DE VERZEKERINGSSECTOR Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van licentiaat in de toegepaste economische wetenschappen. Grégory Delens onder leiding van Prof. Dr. K. Bernauw

2 PERMISSION II

3 Woord vooraf Na enkele maanden werk, onderzoek en studie, is deze literatuurstudie het resultaat van een lang proces. Gedurende dit lang werkproces werd ik gesteund door mijn omgeving zoals mijn familie, die ik hiervoor wens te bedanken. Ook mijn promotor, Prof. Dr. K. Bernauw, ben ik uiterst dankbaar. De constructieve opmerkingen waren een hulp om deze thesis tot een goed einde te brengen. De personen die bereidwillig hebben meegewerkt aan mijn interviews, zoals Dhr. Verdonckt D. van KBC Verzekeringen, Mevrouw Vernaillen H. van P&V Verzekeringen, Dhr. Cano A. van Fortis AG en Dhr. Huveneers C. van de Raad voor de Mededinging wens ik uiteraard ook uitdrukkelijk te bedanken. Prof. Dr. J. Rogge en de bibliotheekdienst van Assuralia ben ik eveneens dankbaar voor de vele informatie en interessante literatuur die ik er heb kunnen vinden over de verzekeringssector. Diverse personen van het controleorgaan CBFA hebben mij eveneens geholpen om een duidelijk beeld te verkrijgen over fusies en overnames in de verzekeringssector. III

4 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE : Woord vooraf III Inhoudsopgave IV Gebruikte afkortingen VII Lijst van de tabellen en grafieken VIII Inleiding 1 Hoofdstuk 1 : De evolutie en de huidige situatie in de verzekeringssector. 3 Algemeen beeld over de verzekeringssector. Concentratiebewegingen binnen de verzekeringssector. Hoofdstuk 2 : De motieven voor de fusies en overnames binnen de verzekeringssector en de bijhorende nadelen van het groot zijn De motieven voor de fusies en de overnames : 20 Motieven afhankelijk van de situatie Synergie-effecten en kostenbesparingen Voordelen van het groter worden en sterkere weerstand tegen hevige concurrentie Diversificatie Groeimogelijkheden Voordeel van snelheid bij fusies en overnames Verplichtingen wegens zware verliezen en insolvabiliteit 2.2. De negatieve aspecten van grote, complexe groepen. 30 IV

5 Hoofdstuk 3 : De mogelijkheden om te concentreren en voorbeelden in de realiteit. 34 Kiezen tussen fusies, acquisities en samenwerkingsakkoorden Moeilijkheden bij het vergelijken van de alternatieven 3.1. Fusies Overnames Samenwerkingsakkoorden. 44 Hoofdstuk 4 : De gevolgen van fusies en overnames binnen de verzekeringssector Gevolgen op het vlak van efficiëntie Gevolgen op het vlak van de werkgelegenheid. 50 Hoofdstuk 5 : Het bankverzekeren, een vorm van fusie, overname en samenwerking tussen de bank- en de verzekeringssector Definitie en kenmerken Motieven voor de ontwikkeling van het bankverzekeren Ontplooiing van het bancassurance-concept in België Gevolgen voor de financiële instellingen en implicaties 74 op vlak van controle. A) Gevolgen voor de financiële instellingen. 74 B) Implicaties op vlak van controle Besluit. 78 Hoofdstuk 6: Waardebepaling bij fusies en overnames in de verzekeringssector. 81 V

6 Hoofdstuk 7 : Toezicht en Controle op de Verzekeringssector De Verzekeringscontrolewet van 9 juli Organisatie van de controle: A) De CBFA 89 B) De erkende Commissarissen 91 C) Commissie voor Verzekeringen De hervorming van het financieel toezicht in België Controle bij fusies en overnames De mededingingswetgeving. 102 Hoofdstuk 8 : Algemeen Besluit. 112 Bibliografie X Bijlagen VI

7 Gebruikte afkortingen ACME : Vereniging van de Europese Coöperatieve en Onderlinge Verzekeraars Assuralia : Beroepsvereniging van verzekeringsondernemingen BCCI : Bank for Credit and Commerce International B.S. : Belgisch Staatsblad BVVO : Belgische Beroepsvereniging van Verzekeringsondernemingen CBF : Commissie voor het Bank- en Financiewezen CBFA : Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen CDV : Controledienst voor de Verzekeringen IAIS : International Association of Insurance Supervisors FICMA : Internationaal Verbond van Coöperatieve en Onderlinge Verzekeringsmaatschappijen FVF : Federatie voor Verzekerings- en Financiële tussenpersonen HR : Human Resources IBR : Instituut der Bedrijfsrevisoren NBB : Nationale Bank van België SBB : Secretariaat Belgische Boerenbond VDV : Vrije Dienstverlening VKW : Verbond van Kristelijke Werkgevers VMVM : Vereniging van Middelgrote Verzekeringsmaatschappijen VII

8 Lijst van de tabellen en grafieken Hoofdstuk 1 Grafiek 1.1 : Evolutie Saldo van de verschillende activiteiten. 4 Grafiek 1.2 : Evolutie globaal resultaat verzekeringssector. 6 Grafiek 1.3 : Wereldwijde overnamemarkt Grafiek 1.4 : Geografische spreiding van de in België gevestigde verzekeringsmaatschappijen. 10 Grafiek 1.5 : Aantal ondernemingen naar maatschappelijke zetel. 16 Grafiek 1.6 : Aantal ondernemingen volgens specialisering. 16 Grafiek 1.7 : Evolutie premieontvangsten. 19 Tabel 1.1 : Onderscheid technisch en financieel resultaat. 5 Tabel 1.2 : Winst / Verlies verdeling verzekeringsmaatschappijen. 7 Tabel 1.3 : De twintig grootste verzekeringsondernemingen in 2002 op het geheel van de activiteiten. 11 Tabel 1.4 : Marktaandeel van de 15 grootste groepen in Tabel 1.5 : Totaal incasso, premies Leven en premies Niet-Leven. 17 Tabel 1.6 : Algemene evolutie van de incasso s. 18 Hoofdstuk 2 Tabel 2.1 : The impact of selected variables on the probability of each event. 25 Hoofdstuk 4 Grafiek 4.1 : Samenstelling van de werknemers in de verzekeringssector. 52 Tabel 4.1 : Aantal ondernemingen volgens omvang, aantal en % van het totale personeelsbestand. 51 VIII

9 Hoofdstuk 5 Grafiek 5.1 : Marktaandeel van de distributiekanalen in de niet-levensverzekering. 58 Grafiek 5.2 : Marktaandeel van de distributiekanalen in de Levensverzekering. 59 Grafiek 5.3 : De rendabiliteit van financiële instellingen. 71 Grafiek 5.4 : De rol van de bank als verdeler van Levensverzekeringsproducten in Europa. 73 Tabel 5.1 : Vergelijking van bank- en verzekeringsactiviteiten. 56 Tabel 5.2 : Voor- en nadelen van de verschillende formules voor toetreding tot 60 het bankverzekeren. Tabel 5.3 : Verzekeringsdistributiekanalen in Hoofdstuk 6 Grafiek 6.1 : The common solvency structure and standards within the framework for insurance supervision. 83 IX

10 Inleiding In deze scriptie wordt getracht een algemeen beeld te scheppen over de fusies en de overnames in de verzekeringssector en worden bepaalde aspecten hieromtrent verduidelijkt. De Belgische verzekeringssector is de laatste jaren sterk geëvolueerd. Een van de oorzaken hiervan zijn de vele fusies en overnames die de verzekeringssector gekend heeft en die ervoor gezorgd hebben dat er grote groepen zijn ontstaan en dat diverse verzekeraars hun krachten zijn gaan samenbundelen. Het feit dat deze fusies en overnames een grote impact hebben gehad op de verzekeringssector en dat mijn interesse voor deze sector eveneens groot is waren mijn belangrijkste motieven om dit onderwerp te kiezen voor deze scriptie. Het eerste hoofdstuk bespreekt de algemene evolutie die de verzekeringssector de laatste jaren heeft gekend en verklaart de huidige situatie in de sector. De laatste grootste fusiegolven die de financiële dienstensector heeft gekend worden er eveneens kort besproken. Door verschillende factoren is een algemene concentratie echter merkbaar in de verzekeringssector. Er wordt eveneens gekeken naar de ideale strategie die een verzekeraar best volgt om te groeien. Uiteraard wordt de aandacht hier wel vooral op de externe groei gelegd die bestaat uit overnames. Het tweede hoofdstuk behandelt de diverse motieven voor de fusies en de overnames in de verzekeringssector. Zoals verder zal aangetoond worden, zijn er verschillende redenen die een verzekeraar ertoe kunnen aanzetten om tot een fusie of een overname over te gaan. Het behalen van synergie-effecten, het willen groeien of het willen diversifiëren in een andere activiteit zijn hierbij slechts enkele van de mogelijkheden. Na de bespreking van elk motief wordt in de meeste gevallen eveneens een praktijkvoorbeeld gegeven. Een tweede deel in dit hoofdstuk bespreekt de nadelen van de grote en complexe structuren waarmee sommige verzekeraars nu te kampen hebben. Door deze nadelen en gevaren kiezen sommige verzekeraars ervoor om klein te blijven en als nichespeler te concurreren. De mogelijkheden om te concentreren worden in het derde hoofdstuk overlopen. Afzonderlijk worden hier de fusies, de overnames en de samenwerkingsakkoorden behandeld. Er wordt geprobeerd om te verduidelijken waarvoor een verzekeringsmaatschappij best kiest in diverse 1

11 situaties. Ook hier worden telkens praktische voorbeelden gegeven om een duidelijker beeld te scheppen. Het vierde hoofdstuk beschrijft in een eerste deel de gevolgen van fusies en overnames op het vlak van efficiëntie. Men gaat dus na welke de effecten zijn van een fusie of een acquisitie op de gefuseerde ondernemingen of op de verschillende partijen bij een overname. Het tweede deel in dit hoofdstuk handelt over de gevolgen op het vlak van werkgelegenheid. Hebben de vele fusies en overnames in de sector zware consequenties gehad op de werkgelegenheid? Het belang van het human resources -aspect wordt hier eveneens besproken. Hoofdstuk vijf bespreekt een speciale vorm van samenwerking die de verzekeringssector gedurende de laatste jaren heeft gekenmerkt. Dit hoofdstuk bespreekt namelijk het bankverzekeren. Verschillende financiële dienstengroepen hebben getracht om de complementariteit tussen bancaire activiteiten en verzekeringsactiviteiten na te streven om zo synergievoordelen teweeg te brengen tussen de commerciële netten en om de producten die aan klanten worden aangeboden te diversifiëren. De motieven voor de ontwikkeling van het bankverzekeren, de praktische ontplooiing van het bancassurance-fenomeen in België, de gevolgen voor de financiële instellingen en de implicaties op vlak van controle komen in dit hoofdstuk ook aan bod. De diverse mogelijkheden voor de waardebepaling bij fusies en overnames in de verzekeringssector zijn het onderwerp van het zesde hoofdstuk. Methodes zoals de embedded value benadering worden hier uiteraard behandeld. Het voorlaatste hoofdstuk, hoofdstuk zeven, bespreekt het toezicht en de controle binnen de verzekeringssector. Het is om verschillende redenen heel belangrijk om toezicht te houden over de verzekeringssector, vooral dan ook bij fusies en overnames. De verzekeringscontrolewet van 9 juli 1975, de organisatie van de controle, de hervorming van het financieel toezicht in België, de specifieke controle bij fusies en overnames en tenslotte de mededingingswetgeving worden in dit hoofdstuk allemaal besproken. Hoofdstuk acht sluit dan ten slotte af met een algemeen besluit en een paar opmerkingen over fusies en overnames in de verzekeringssector. 2

12 Hoofdstuk 1 : De evolutie en de huidige situatie in de verzekeringssector Om een algemeen beeld te krijgen over de verzekeringssector kan het nuttig zijn om een paar jaren terug te blikken in de geschiedenis. Zo wordt het mogelijk om de evolutie van de sector te onderzoeken en wordt de huidige toestand van de sector waarschijnlijk ook duidelijker. De toenemende vrijmaking van de financiële sector heeft verzekeringsmaatschappijen mogelijkheden geboden om uit te breiden. Sinds 1986 waren er in de verzekeringssector ook veel fusies en overnames. (Verbist J.F., 1995). De Belgische verzekeringssector was in de periode een duiventil! Sinds 1985 hebben zowat 150 verzekeringsmaatschappijen in België om verschillende redenen hun erkenning teruggegeven (Allaert G., 2001). Hoewel het totaal aantal erkende Belgische verzekeringsmaatschappijen al die jaren nauwelijks wijzigde, deed zich onderhuids een enorm voorloop voor ten gevolge van fusies, overnames, groepsvorming en de intocht van buitenlandse maatschappijen, die werden gelokt door de Europese interne markt. Vanaf 1995 zien we duidelijk dat er een schaalvergroting aan de gang is in de verzekeringssector, specifiek in het perspectief van de Europese verzekeringsmarkt (zie hierbij ondermeer het voorbeeld van de vorming van transnationale Europese verzekeringsgroepen). Het is ook belangrijk op te merken dat een groot deel van de Belgische verzekeringsmarkt eveneens in handen is of was van buitenlandse ondernemingen, zoals de Franse groepen AGF en AXA, en de Zwitserse groepen Winterthur en Zurich (Allaert G., 2001). De jongste tien jaar zijn er heel wat veranderingen gebeurd in de verzekeringssector. De belangrijkste factoren voor die veranderingen waren onder andere de overname- en fusiegolf in de sector, de lancering van nieuwe producten, het optreden van de banken in de verzekeringssector, een internationalisering van de competitie, enz. In 1998 startte een nieuwe fusiegolf in de verzekeringssector, die zich ook heeft voortgezet in werd ook beschreven als het jaar van de grote bankversmeltingen. Door die vele fusies en overnames deden de grotere, stabielere Belgische bedrijven het algemeen goed in De belangrijkste fusies en overnames in de verzekeringssector werden toen verwezenlijkt door AGF Belgium, de groep AXA Royale Belge, de groep AG, Hermes Verzekeringsgroep en Naviga Antwerpse Verzekeringsmaatschappij. (Delmartino D., 1999). 3

13 Het jaar 2000 kan voor de verzekeringssector algemeen beschouwd worden als een overgangsjaar, aangezien enkele indicatoren ongunstig bleken te evolueren. De resultaten van verschillende activiteiten toonden in het jaar 2000 een dalende tendens, waardoor de saneringsplannen die de Controledienst sinds de jaren 90 wou doorvoeren dreigden te vervagen. Het totale resultaat van de sector in 2000 bevestigt de daling van de winst die aan het einde van het vorige jaar reeds werd ingezet. Het totale resultaat van een verzekeringsmaatschappij omvat zowel het technisch resultaat als het financieel resultaat. Het technisch resultaat wordt door het verschil tussen de premieinkomsten en de schade-uitgaven gevormd. Het financieel resultaat bestaat uit de opbrengsten die worden gehaald uit de diverse beleggingen (opbrengsten op reserves, meerwaarden op beleggingen, enz.). In betere tijden konden de verzekeraars een slecht technisch resultaat min of meer goedmaken aan de hand van hun financieel resultaat. Doordat het financieel resultaat in economisch moeilijke tijden eveneens niet goed is, hebben de verzekeraars te kampen met een negatief technisch-financieel saldo. Onderstaande grafiek geeft de evolutie weer van zowel het saldo van de verzekeringsactiviteit als het saldo buiten de verzekeringsactiviteiten (in percentage van de verdiende premies). Grafiek 1.1 : Evolutie Saldo van de verschillende activiteiten. (Bron: Controledienst voor de Verzekeringen, Jaarverslag , p. 28). 4

14 Deze tabel is een analyse van de saldi voor het geheel van de activiteiten van 1999 tot en met het jaar Hier is het onderscheid tussen het technisch resultaat en het financieel resultaat ook telkens zichtbaar. Tabel 1.1 : Onderscheid technisch en financieel resultaat. (Bron: Controledienst voor de Verzekeringen, Jaarverslag , p. 28). In 1998 bereikte het algemeen resultaat van de sector nog een hoogtepunt, met een globaal resultaat van euro. Zoals ook uit de volgende grafiek blijkt, begon dit globaal resultaat vanaf 1999 sterk te dalen. In die periode bleek de concentratiebeweging in de verzekeringssector zich op een traag maar zeker tempo verder te zetten. (Controledienst voor de Verzekeringen, Jaarverslag , blz ). 5

15 Grafiek 1.2 : Evolutie globaal resultaat verzekeringssector. (Bron: Controledienst voor de Verzekeringen, Jaarverslag ) (resultaten in duizend euro) 2002 was algemeen een rampjaar voor de verzekeringssector. Voor het eerst noteerde de sector in zijn geheel een verlies. De verzekeraars werden geconfronteerd met deze aanzienlijke verliezen op hun beleggingsportefeuilles, te wijten aan de daling van de aandelenkoersen. In 2002 verbeterde nochtans het saldo van de verzekeringsactiviteit, maar door de slechte beleggingsresultaten en de gestegen herverzekeringskosten werd deze verbetering tenietgedaan. (Controledienst voor de Verzekeringen, Jaarverslag ). De vrees voor verspreiding naar andere sectoren, maar vooral ook de vrees voor ongekende risico s in de portefeuilles, heeft geleid tot een duidelijke oproep voor een versterking van het toezicht op de sector. Zoals blijkt uit onderstaande tabel, die het aantal ondernemingen met winst en verlies en het geheel van de activiteiten weergeeft, boekte de sector in 2002 echter een verlies van meer dan 820 miljoen euro. Uit de tabel blijkt ook dat meer dan de helft van de ondernemingen in 2002 te kampen had met verlies. 6

16 MET WINST MET VERLIES TOTAAL AANTAL PCT. RESULTAAT AANTAL PCT. RESULTAAT AANTAL RESULTAAT ,57% ,43% ,11% ,90% ,43% ,57% ,95% ,05% ,82% ,18% ,42% ,58% ,43% ,57% ,69% ,31% ,51% ,49% Tabel 1.2 : Winst / Verlies verdeling verzekeringsmaatschappijen. (Bron: Controledienst voor de Verzekeringen, Jaarverslag , blz. 35 en Jaarverslag ). (resultaten in duizend euro) De sterke prestatie van de globale aandelenmarkt gedurende het jaar 2003 heeft, sneller dan verwacht, bedrijven terug verleid om grote deals te sluiten. Dit is vooral verrassend gezien de zware slag die het ondernemerssentiment diende te incasseren in de periode Hoewel de Europese verzekeringsbedrijven een zeker koersherstel konden laten zien in 2003, bleef hun performance toch iets achter op het marktgemiddelde. Algemeen kon men in 2003 met een winst van 727 miljoen euro spreken van een gezonde evolutie. Er werd echter een punt gezet achter de negatieve, dalende trend in het totaal resultaat. Michel Baecker, gedelegeerd bestuurder van Assuralia, merkte toch op dat er sprake was van fragiel herstel. Dit herstel was in 2003 vooral te danken aan de stijging van de premieinkomsten. In 2003 bleken er toch nog meer dan 10 maatschappijen in het rood te staan. (Verzekeren is weer rendabel, De Standaard, 28/09/2004). In het jaar 2003 zijn vele aspecten wel sterk verbeterd in de verzekeringssector, waardoor het mogelijk werd om van een positieve evolutie te spreken. De negatieve factoren, zoals de hoge schadelast en de verminderde financiële capaciteit, die het in de vorige jaren soms echt moeilijk maakten, verdwenen geleidelijk. De genomen maatregelen om o.a. de geloofwaardigheid van de verzekeringsbranche te verhogen blijken eveneens hun vruchten te werpen. (Assurinfo nr. 31, 30 september 2004). De Gryse B. (2004) beschreef 2003 eveneens als een jaar waarin het nettoresultaat van de verzekeringssector in ons land lichtjes verbeterde dankzij een lichte stijging van de financiële inkomsten en een stabilisering van de ten laste genomen risico s. 7

17 Daniel G. Schanté, algemeen directeur van het Europees comité voor verzekeringen, maakte in 2004 bekend dat de Europese verzekeringssector ondanks een zwakke economische situatie toch gegroeid was in Er was toen ongeveer sprake van een groei van 0,9% tegenover (Verzekeringssector groeit ondanks zwak economisch klimaat, De Standaard, 22/06/2004). De Standaard schreef begin 2004 dat Michel Baecker, gedelegeerd bestuurder van Assuralia, het jaar 2003 zelfs omschreef als een grand cru jaar voor de verzekeringssector. Na drie turbulente jaren zijn heel wat problemen met succes aangepakt. ( Grand cru jaar voor verzekeringssector, De Standaard, 20/02/2004). Uiteraard hebben niet alle verzekeraars de harde tijden kunnen doorstaan en sommige maatschappijen hebben dan ook de boeken moeten neerleggen. Een aantal verzekeringsbedrijven heeft het vandaag ook nog moeilijk om het hoofd boven water te houden. Voor sommige bedrijven is het bijvoorbeeld nog steeds moeilijk om de rendabiliteit op te krikken. (Assurinfo nr. 31, 30 september 2004). Door verschillende factoren is een algemene concentratie merkbaar in de verzekeringssector. Concentratie betekent het samensmelten, groeperen of verenigen van verschillende individuen tot een groter geheel. Deze concentratie kan zich bijvoorbeeld afspelen tussen verzekeringsmaatschappijen onderling, of ook tussen een verzekeringsmaatschappij en een andere financiële instelling zoals een bank. Het jaar 2000 was algemeen een hoogtepunt op vlak van aantal fusies en overnames. Na 2000 begon deze concentratiebeweging fel te verzwakken. Toch is in 2004 voor het eerst sinds eind 2000 sprake van een herstel van de wereldwijde markt voor fusies en overnames. Hierbij valt wel op te merken dat verschillende sectoren in Europa nog achterop hinken. Het consultancykantoor PricewaterhouseCoopers stelde de diagnose vast dat er een heuse heropleving op komst is in de overnamemarkt. De enquête bij Belgische bedrijven vond plaats in de zomer van 2003, bij een representatief staal van de ondernemingen die de voorbije drie jaar in België actief waren op overnamevlak. Liefst 71% van de ondervraagde bedrijven zeggen op dat ogenblik overnameprojecten op de studietafel te hebben liggen. Zelfs 85% meent dat de economische heropleving voor de deur staat, en ziet een herneming van overnames en fusies als de motor van externe groei (Bedrijfsacquisities weer in de lift, Trends, 15/01/2004). 8

18 Men moet wel voorzichtig blijven met conclusies over de overnamemarkt. Wertheim J. (1993) toonde ook aan dat de bedrijfsovernamemarkt een imperfecte markt is met weinig inzicht in omvang, redenen, oorzaken en gevolgen van overnames. Het is daarom ook gevaarlijk om diepgaande gevolgen te trekken uit deze analyses. Onderstaande grafiek, opgemaakt door KPMG, toont de herstelbeweging van de wereldwijde markt van fusies en overnames aan. Grafiek 1.3 : Wereldwijde overnamemarkt (Bron: Overnamemarkt trekt opnieuw aan., De Standaard, 15/12/2004, blz.47) ( Cijfers opgesteld door KPMG) In het eerste kwartaal van 2004 lag de waarde van de wereldwijde fusies en overnames bijna 80 procent hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. Het was daarmee het sterkste kwartaal sinds het laatste trimester van 2000, zo blijkt uit cijfers van het onderzoeksbureau Dealogic. Van januari tot en met maart 2004 vonden er voor 567,7 miljard dollar fusies en overnames plaats. In het eerste trimester van 2003 was dat slechts 317,1 miljard dollar (Fusie- en overnamemarkt herleeft, De Standaard, 27/03/2004). Uit een onderzoek uitgevoerd door het consultantkantoor PricewaterhouseCoopers bleek dat de Belgische bedrijven begeerd zijn bij de Europese private investeringsbedrijven. Uit dit onderzoek bleek dat de helft van de ondervraagden België als interessantste regio kozen in Europa om te investeren. (Belgische bedrijven zijn begeerd overnamedoelwit, De Standaard, 9

19 02/12/2004.) Dit verklaart dan ook waarom sommige holdinggroepen actief zijn op de overnamemarkt in ons land, onder meer ook in de verzekeringssector. De dag van vandaag kunnen we vaststellen dat de meeste verzekeringsondernemingen in België deel uitmaken van een groep. Ook op Europees vlak vindt men deze trend. In 1995 behoorden de ongeveer vijfduizend erkende verzekeringsmaatschappijen in Europa tot ongeveer tweeduizend groepen. (De Verzekeringswereld, 20/02/1995). Deze cijfers tonen uiteraard de algemene tendens van concentratie binnen de sector aan. Het is duidelijk dat sinds 1985 een aantal Europese maatschappijen een strategie van aankopen is gaan voeren in de hoop op die manier sterker te staan op de Europese markt. Uiteraard zijn er ook buitenlandse groepen die op de Belgische markt aanwezig zijn. Wanneer men de geografische spreiding van de in België gevestigde ondernemingen bekijkt (zie onderstaande grafiek), ziet men dat er een sterke internationalisering aanwezig is op de Belgische verzekeringsmarkt. Grafiek 1.4 : Geografische spreiding van de in België gevestigde verzekeringsmaatschappijen. (Bron: Controledienst voor de Verzekeringen; CDV Jaarverslag ) 10

20 Onderstaande tabel geeft de twintig grootste verzekeringsondernemingen weer in 2002 op het geheel van de activiteiten. (in duizend euro) Tabel 1.3 : De twintig grootste verzekeringsondernemingen in 2002 op het geheel van de activiteiten. (Bron: Controledienst voor de Verzekeringen; CDV Jaarverslag ) Deze rangschikking bleef niet constant, maar evolueerde echter doorheen de voorbije jaren. Men kan hier tegenover bijvoorbeeld de tabel geven met de 15 grootste groepen in 2003, vrijgegeven door Assuralia. (Bron: Assurinfo, Nr. 31, weekblad van 30/09/2004) 11

21 Tabel 1.4 : Marktaandeel van de 15 grootste groepen in Uit de tabel blijkt o.a. de sterke positie van de Fortis-groep, zowel op het vlak van de Niet- Leven-Verzekeringen, als de Leven-Verzekeringen. Wanneer men de grootste groepen bekijkt valt op dat ze allemaal zijn opgesteld op een manier waarmee ze zoveel mogelijk voordeel halen uit het bankverzekeringsconcept. Ook valt op te merken dat de grootste Belgische banken eveneens aan de top staan in de verzekeringssector. In een volgend hoodstuk wordt verder ingegaan op het fenomeen van het bankverzekeren, hoe de banken en verzekeraars zijn gaan samensmelten, en welke de gevolgen hiervan zijn. Vermits er door fusies en overnames steeds maar minder spelers komen op de markt, zou men de vraag kunnen stellen of de vrije concurrentie hierdoor niet wordt aangetast? Evolueert de markt niet naar een situatie met slechts een paar oligopolies? Worden de regels met betrekking tot de mededinging hierbij dan niet geschonden? Op markten die al enigszins een oligopolistisch karakter hebben kunnen de gevolgen van concentraties aanzienlijk zijn. Deze vraag zal in een later deel, Toezicht en Controle op de verzekeringssector, worden behandeld. Onafgezien van de tendens naar concentratie kan tot op heden toch geen enkele Europese verzekeringsgroep prat gaan op een dominerende positie op de Europese markt als één geheel. Wel hebben steeds meer groepen, zoals bijvoorbeeld de maatschappij Axa, een Europese dimensie weten te bereiken. Solving International onderzocht in 2001 in welke mate de grootste verzekeraars in Europa als echte Europese verzekeraars kunnen beschouwd worden. (Henry N., 2001). Uit het onderzoek in 2001 bleek duidelijk dat geen enkele van de toenmalige grote verzekeringsmaatschappijen (Generali, Winterthur, Swiss Life, Allianz, Axa, Aegon, CGNU, 12

22 RSA en Ergo) in heel Europa sterk vertegenwoordigd was. Axa was toen bijvoorbeeld zwak in de Zuid-Europese landen. (Henry N., 2001). Solving International onderzocht hierbij eveneens welke de gevolgen zouden zijn van fusies tussen deze mastodonten. In de hypothese dat bijvoorbeeld Axa en Generali zouden fuseren, zou dit voor Axa mogelijkheden bieden om sterker te staan op de Duitse en de Italiaanse markt. Generali zou langs haar kant meteen een groot belang verkrijgen in het Benelux-gebied en in het Verenigd Koninkrijk. Dit zijn uiteraard slechts stellingen in de hypothese dat deze twee grote groepen zouden fuseren. (Henry N., 2001). De mate waarin dit mogelijk of realistisch zou zijn is een andere zaak. De vraag is dan of een dergelijke groep nog beheerbaar is. Volgens Cyrille Chartier-Kastler, vice-president van Solving International (in 2001) zullen alle verzekeraars in de toekomst, behalve dan misschien de nicheverzekeraars, hun grenzen moeten overschrijden om te kunnen overleven. (Henry N., 2001). Haaks op het ontstaan van grote groepen kan een andere trend worden waargenomen, met name het opstarten van nieuwe verzekeringsmaatschappijen. Het ging hierbij wel meestal om nichespelers op de markt, waarschijnlijk doordat enkel nichespelers nog kunnen concurreren tegen grote verzekeringsondernemingen. Op 1 januari 2001 kwam de fusie tussen het Secretariaat Belgische Boerenbond (SBB) en het Verbond van Kristelijke Werkgevers (VKW) tot stand, waaruit de groep Acerta ontstond. De fusie behelste de sociale secretariaten, verzekeringsfondsen en kinderbijslagfondsen van beide organisaties. Acerta is een voorbeeld van een groep die er voor gekozen heeft om als nichespeler te concurreren inzake aanvullende verzekeringen. Met een beperkt aantal aangeboden producten verklaarde Acerta in 2002 dat ze wenste te focussen op de markt van KMO s en zelfstandigen. De groep besliste om zich te specifiëren in een bepaalde marktniche, omdat ze ervan uitging dat ze in het segment van de KMO s en de zelfstandigen een competitief voordeel had, namelijk de knowhow inzake wettelijke verplichtingen en aanvullende verzekeringen. (Verbeeck D., De Verzekeringswereld, 2002,(B)). Het is uiteraard enkel mogelijk om tegen grote financiële groepen te concurreren indien men in een bepaalde marktniche over een specifiek competitief voordeel beschikt. Welke strategie men juist moet volgen om te groeien is voor vele maatschappijen een ingewikkeld onderwerp. Het kan interessant zijn om ook de situatie in ons buurland Frankrijk te bekijken. Ook hier vinden we de drie grote pistes: externe groei, interne groei, een partnership, 13

23 of uiteraard een combinatie hiervan. Met interne groei wordt het groeien op eigen kracht bedoeld. De externe groei bestaat uit acquisities. Tussen deze twee uitersten situeren zich de samenwerkingen of allianties. Acht jaar geleden gaf AXA het startschot van een belangrijke en brede concentratiebeweging in de Franse verzekeringssector. Wanneer men in het jaar 2000, na enkele jaren met sterke concentratiebewegingen, de verschillende verzekeringsmaatschappijen onderzocht, bleken de meeste verzekeraars er zich goed doorheen te hebben geslaan. Dit bleek dan vooral het geval te zijn vanuit het standpunt van de aandeelhouders. In de meeste gevallen konden zowel de kopers als de overgekochte maatschappijen zich feliciteren met de gerealiseerde operaties. (PIE J.P., L Argus 08/12/2000). Aan de kant van de kopers, de overnemers, biedt de sterkere marktpositie een belangrijk voordeel. Dankzij hun grotere activiteit worden schaalvoordelen gecreëerd. Deze laatste verhogen in principe dan ook de rendabiliteit van de onderneming. (PIE J.P., L Argus 08/12/2000). Op het vlak van externe groei is de maatschappij Axa de kampioen in de Franse verzekeringssector. Ondernemingen zoals Compagnie du Midi (1988), Equitable (1992), l UAP (1996), Nippon Dentai (1999) en uiteraard Royale Belge werden allemaal door Axa opgekocht. Wanneer we later deze acquisities bekijken, valt op dat Axa de meeste van haar overnames tegen interessante prijzen heeft kunnen uitvoeren. Doordat er op de lokale Franse markt maar weinig opportuniteiten waren, heeft Axa er voor gekozen om na de overnames in Frankrijk de externe groei strategie ook naar het buitenland te richten. Verschillende ondernemingen hebben na het succes van Axa geprobeerd dezelfde weg te volgen. (De Verzekeringswereld, 05/03/2002, blz ). Het feit dat de verzekeringsmaatschappijen zich na bepaalde tijd voor fusies en overnames ook gaan richten op de buitenlandse markt is een gekend fenomeen in verschillende landen. Door de internationalisering van de sector zijn ook Belgische verzekeraars potentiële fusie- en overnamepartners gaan zoeken in het buitenland. Omdat externe groei niet altijd mogelijk is en omdat die ook niet steeds de juiste strategie is, kiezen sommige ondernemingen voor een organische en interne groei. Dit kan door de juiste beslissingen te nemen ten aanzien van wat de onderneming kan. Een Franse onderneming die zich door interne groei sterk heeft kunnen onderscheiden is de bank van Crédit Agricole. De Crédit Agricole heeft door Predica (een levensverzekeringsmaatschappij) op te richten in 1986 sterk kunnen groeien, waardoor ze het beter doet dan haar concurrenten op het vlak van de groei van de omzet. ( De Verzekeringswereld, 05/03/2002). 14

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE De jaarlijkse enquête over de marktaandelen van de verschillende distributiekanalen in het Belgisch verzekeringswezen,

Nadere informatie

VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA)

VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA) VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA) VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! Assuralia publiceerde onlangs haar jaarlijkse enquête over de marktaandelen

Nadere informatie

Crelan: 100 % coöperatief verankerd

Crelan: 100 % coöperatief verankerd B R U S S E L, 1 8 j u n i 2015 Crelan: 100 % coöperatief verankerd Ruim een jaar geleden kondigde Crelan aan dat er een akkoord bereikt was tussen de Franse en de Belgische aandeelhouders van de bank,

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek: Diversificatiestrategieën van accountantskantoren

Samenvatting onderzoek: Diversificatiestrategieën van accountantskantoren UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2010 2011 Samenvatting onderzoek: Diversificatiestrategieën van accountantskantoren Frederik Verplancke onder leiding van Prof. dr. Gerrit

Nadere informatie

Respect voor klanten, partners en medewerkers

Respect voor klanten, partners en medewerkers Respect voor klanten, partners en medewerkers Service : een ander woord voor het respect dat een onderneming verschuldigd is aan haar klanten, medewerkers en partners. Voertuigbeglazing KERNCIJFERS (in

Nadere informatie

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO)

Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) Prof. Hans Crijns Impulscentrum Groeimanagement 1. Inleiding Dit is de eerste editie van de Entrepreneurial Growth Monitor (EGMO) een overzicht van de trends in ondernemingsgroei

Nadere informatie

Zaak Nr COMP/M.1122 KREDIETBANK / CERA BANK. VERORDENING (EG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE

Zaak Nr COMP/M.1122 KREDIETBANK / CERA BANK. VERORDENING (EG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE NL Zaak Nr COMP/M.1122 KREDIETBANK / CERA BANK Alleen de Nederlandse tekst is beschikbaar en authentiek. VERORDENING (EG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum

Nadere informatie

Zaak Nr IV/M.1061 - ING / BBL. VERORDENING (EEG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE. Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum : 22/01/1998

Zaak Nr IV/M.1061 - ING / BBL. VERORDENING (EEG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE. Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum : 22/01/1998 NL Zaak Nr IV/M.1061 - ING / BBL Alleen de Nederlandse tekst is beschikbaar en authentiek. VERORDENING (EEG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum : 22/01/1998

Nadere informatie

Cijfers. Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 2009 30.754 2007 21.486 2002 11.873 2011 36.949 2003 13.309 2004 14.030 2008 24.407 2005 15.

Cijfers. Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 2009 30.754 2007 21.486 2002 11.873 2011 36.949 2003 13.309 2004 14.030 2008 24.407 2005 15. Cijfers Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 4 35 3 25 2 15 1 5 22 11.873 23 13.39 24 14.3 25 15.712 19.727 27 21.486 28 24.47 29 3.754 21 34.726 211 36.949 38.763 Evolutie verzekeringscontracten

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE

TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2011 Gezien de verkoop van Avis Europe, die op 3 oktober 2011 van kracht werd, heeft deze mededeling enkel betrekking op de voortgezette activiteiten. SAMENVATTING

Nadere informatie

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Uit voorlopige cijfers 1 van de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK) blijkt dat de verzekeringsbranche na een moeizame periode (vanaf 1999) zich enigszins hersteld

Nadere informatie

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding:

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding: Dossier regionale luchthavens 0. Aanleiding: In 2004 presenteerde het Vlaams Forum Luchtvaart een rapport en aanbevelingen aan de Vlaamse regering over de luchtvaart in Vlaanderen [2]. Belangrijk onderdeel

Nadere informatie

1 AXA in België - november 2009 - www.axa.be. AXA in België

1 AXA in België - november 2009 - www.axa.be. AXA in België 1 AXA in België inhoud 1 wat doen we voor u? 3 2 een antwoord op maat 6 3 AXA anders bekeken 16 4 een verantwoorde onderneming 24 Alle cijfers in deze presentatie dateren van 31.12.2008 fotokrediet: Jacques

Nadere informatie

Gevolgen voor de werkgelegenheid

Gevolgen voor de werkgelegenheid KRACHTIG ADVISEREN BIJ FUSIES EN OVERNAMES Met een divers team van organisatieadviseurs ondersteunen we ondernemingsraden bij het beoordelen van voorgenomen verkoop, fusies en overnames van bedrijven.

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

CANARA. Jaarlijks verslag Boekjaar 2006. Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene Vergadering van 31 MEI 2007. Jaarlijks Verslag 2006

CANARA. Jaarlijks verslag Boekjaar 2006. Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene Vergadering van 31 MEI 2007. Jaarlijks Verslag 2006 2 2006 CANARA V.Z.W. Liefdadigheidstraat 33 Bus 1 1210 BRUSSEL Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene Vergadering van 31 MEI 2007 Boekjaar 2006 Jaarlijks Jaarlijks verslag Boekjaar 2006 22006

Nadere informatie

Tewerkstelling in de verzekeringsondernemingen in 2003

Tewerkstelling in de verzekeringsondernemingen in 2003 Assur I Tewerkstelling in de verzekeringsondernemingen in 2003 1. Inleiding II 2. De sector in de ruime zin: 49.000 werknemers III 3. De werkgelegenheid in de verzekeringsondernemingen IV 3.1. Analysegebied

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2011 Nederlandse verzekeraars hebben in 2010: een premieomzet van 78 miljard euro, 70 miljard euro aan personen en bedrijven uitgekeerd, een winst geboekt

Nadere informatie

ING, partner van familiale ondernemers

ING, partner van familiale ondernemers ING, partner van familiale ondernemers Familiebedrijven, de motor van de economie Leidt u een familiebedrijf? Familiebedrijven professionaliseren In België vertegenwoordigen familiebedrijven maar liefst

Nadere informatie

Themasessie: The Safe Mile

Themasessie: The Safe Mile Themasessie: The Safe Mile Rein Casters DrivOlution Rik De Winne Baloise 1 Programma Schade: hoe ernstig is het probleem in organisaties? Best practices in fleet safety: resultaten van de enquête Definitie

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

BIJZONDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 604 VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN INHOUDSTAFEL

BIJZONDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 604 VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN INHOUDSTAFEL Real Software, afgekort Real Naamloze Vennootschap Prins Boudewijnlaan 26, 2550 Kontich Register van Rechtspersonen onder Ondernemingsnummer RPR 0429.037.235 Kanton Kontich, Arrondissement Antwerpen BIJZONDER

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Halfjaarcijfers 2004. Henk Bierstee, CEO Jan Slootweg, CFO. Agenda. 1 e halfjaar 2004. Ambitie. Financieel overzicht. -pag 2-

Halfjaarcijfers 2004. Henk Bierstee, CEO Jan Slootweg, CFO. Agenda. 1 e halfjaar 2004. Ambitie. Financieel overzicht. -pag 2- Halfjaarcijfers 2004 Henk Bierstee, CEO Jan Slootweg, CFO Agenda 1 e halfjaar 2004 Ambitie Financieel overzicht -pag 2- Samenstelling groep Nederland België / Luxemburg Athlon Car Lease Nederland Wagenplan

Nadere informatie

medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18-02-1998-De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944

medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18-02-1998-De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18.02.1998 De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944 onderlinge verzekeringsonderneming toegelaten door de Controledienst voor de Verzekeringen onder

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen

Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen Onderzoek over de planning van de bedrijfsoverdracht uitgevoerd met de steun van Agentschap Ondernemen: Executive summary Prof. dr. Tensie Steijvers drs. Ine Umans Universiteit

Nadere informatie

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS Rendement 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS De voordelen van globale diversificatie Ondanks de sterk toegenomen globalisering blijft internationale diversificatie in aandelenportefeuilles

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

De premies die de tijdelijke handelsvennootschap (THV) DIB-Ethias Lokale Contractanten ontvangt, worden op verscheidene manieren beschermd:

De premies die de tijdelijke handelsvennootschap (THV) DIB-Ethias Lokale Contractanten ontvangt, worden op verscheidene manieren beschermd: Welke zekerheden en garanties werden er ingebouwd in de groepsverzekering van de tweede pijler voor de contractuele personeelsleden van de lokale besturen? De premies die de tijdelijke handelsvennootschap

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen

Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen Monitoring Rapport: Januari 2012 Jan van Nispen Inleiding Sinds 2008 zijn woorden zoals crisis, financieringsproblemen, waarborgen en bailouts niet meer uit de

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Inhoud 1. Cargo: België blijft in top 15... 2 2. CMR blijft uit het rood... 3 3. Binnenvaart... 4 4. Zeevaart... 5 5. Conclusie... 5 Net voor

Nadere informatie

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa Voor nadere informatie, neem contact op met: Wilma Buis Algemeen Directeur van Mercuri Urval b.v. Tel: 033 450 1400 of 06 5025 3038 wilma.buis@mercuriurval.com Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

VERZEKERINGEN VERGOEDINGEN van de meest voorkomende verzekeringsproducten voor natuurlijke en rechtspersonen van toepassing op 30/04/2014

VERZEKERINGEN VERGOEDINGEN van de meest voorkomende verzekeringsproducten voor natuurlijke en rechtspersonen van toepassing op 30/04/2014 VERZEKERINGEN VERGOEDINGEN van de meest voorkomende verzekeringsproducten voor natuurlijke en rechtspersonen van toepassing op 30/04/2014 Ons kantoor leeft bij het verstrekken van haar diensten van verzekeringsbemiddeling

Nadere informatie

Profittest voor Autoportefeuilles. Voogd & Voogd

Profittest voor Autoportefeuilles. Voogd & Voogd Profittest voor Autoportefeuilles Voogd & Voogd Stageverslag Rik van Diepen Gegevens Gegevens student Studentnummer: 1614436 Naam: Rik van Diepen Adres: Westdijk 29 Postcode en plaats: 1847 LH Zuidschermer

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1!

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

Doe veilig zaken het is gedekt!

Doe veilig zaken het is gedekt! Doe veilig zaken het is gedekt! Vooruitgang brengt altijd risico s met zich mee Frederick B. Wilcox Waar ligt u s nachts wakker van? Zorgen over niet betaald worden? Geen bankkrediet verkrijgen? Cashflow

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in %

Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in % Tweede kwartaal/eerste halfjaar 2010 26 augustus 2010 Halfjaarbericht Hoofdpunten Omzet met 10,8% gestegen naar 7,1 miljard (stijging van 4,4% tegen constante wisselkoersen) Bedrijfsresultaat met 17,6%

Nadere informatie

De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013

De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013 De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013 Brussel, 25 juni 2013 De FOD Economie publiceert jaarlijks een globale barometer van de informatiemaatschappij. De resultaten

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 212 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

(Euronext Brussel) Emakina Group : 50% groei van de semesteriële verkoop

(Euronext Brussel) Emakina Group : 50% groei van de semesteriële verkoop FOR IMMEDIATE RELEASE (Euronext Brussel) Emakina Group : 50% groei van de semesteriële verkoop BRUSSEL, 25 SEPTEMBER 2007 Emakina Group publiceert vandaag de resultaten voor het eerste semester van 2007.

Nadere informatie

Belfius. Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius. 18 december 2014

Belfius. Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius. 18 december 2014 Belfius Gisteren, vandaag, morgen. Jos Clijsters, Voorzitter Raad van Bestuur Belfius 18 december 2014 Wat was. 2008-2011 2008 2011 20,8 A+ 11,9 2002 2008 BBB- 2008 2011 ICELAND 30 A 12 2002 2008 Vertrouwen

Nadere informatie

Enquête rond het familiebedrijf in België

Enquête rond het familiebedrijf in België www.pwc.be Enquête rond het familiebedrijf in België December 2010 Kernbevindingen 1. 1 op 2 respondenten ziet overheidsbeleid en regulering als één van de voornaamste externe uitdagingen voor hun onderneming.

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2009

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2009 Nr.5 Weekblad van 10 februari 2011 Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2009 1. Inleiding 2 2. Doelstelling, methodologie en definities 4 3. Studieresultaten 3.1 Representativiteit en betrouwbaarheid

Nadere informatie

Zorgverzekeraars in 2013

Zorgverzekeraars in 2013 Zorgverzekeraars in 2013 (Campagne 2014) Consumentenbond Ramona de Jong September 2014 Index Management Samenvatting 1. Introductie 2. Winst zorgverzekeraars 3. Solvabiliteit zorgverzekeraars 4. Bedrijfskosten

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Samenvatting hypothekenonderzoek

Samenvatting hypothekenonderzoek Samenvatting hypothekenonderzoek De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft in 2011 onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop hypotheekverstrekkers met elkaar concurreren op de Nederlandse hypotheekmarkt.

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

De Raad van Bestuur van ABN AMRO maakt bekend dat ABN AMRO een bod zal uitbrengen op het volledige aandelenkapitaal van de Generale Bank in België.

De Raad van Bestuur van ABN AMRO maakt bekend dat ABN AMRO een bod zal uitbrengen op het volledige aandelenkapitaal van de Generale Bank in België. Amsterdam, 26 mei 1998 HOGER BOD VAN ABN AMRO OP GENERALE BANK Bod bestaande uit 19 gewone aandelen ABN AMRO en BEF 9.000 in contanten, equivalent aan circa BEF 27.095 per aandeel; totale waarde van het

Nadere informatie

TOEGANG TOT FINANCIERING

TOEGANG TOT FINANCIERING TOEGANG TOT FINANCIERING Opzet van de enquête De toegang tot financiering is essentieel voor het welslagen van een onderneming en een belangrijke factor voor economische groei in Europa na de economische

Nadere informatie

Uitgebreide samenvatting

Uitgebreide samenvatting Uitgebreide samenvatting Bereik van het onderzoek De Nederlandse minister van Economische Zaken heeft een voorstel gedaan om het huidig toegepaste systeem van juridische splitsing van energiedistributiebedrijven

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2014 In 2013 hebben Nederlandse verzekeraars: dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven; 75 miljard euro aan premies ontvangen;

Nadere informatie

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Een vaste gewaarborgde rentevoet gedurende 8 jaar Met Safe Return+ kiest u voor de absolute zekerheid van een aantrekkelijk rendement op

Nadere informatie

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010 Banken en ondernemingen Op zoek naar een nieuwe relatie Herman Daems Deze presentatie is onvolledig zonder de mondelinge toelichting van de auteur. Gelieve dit document

Nadere informatie

Kempische verzekeringskring 16 maart 2010 Aandachtspunten bij de overdracht van een verzekeringskantoor

Kempische verzekeringskring 16 maart 2010 Aandachtspunten bij de overdracht van een verzekeringskantoor Kempische verzekeringskring 16 maart 2010 Aandachtspunten bij de overdracht van een verzekeringskantoor Paul Rimaux AG Insurance Paul Rimaux - 16 maart 2010 - Kempische Verzekeringskring page 1 Inleiding

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen

Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen Het Belgische communicatieadviesbureau Corporate Creative Strategies (www.ccstrategies.be), dat zich toelegt op corporate communicatie,

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Trading Update. 3 de kwartaal 2008. Gereglementeerde Informatie

Trading Update. 3 de kwartaal 2008. Gereglementeerde Informatie Trading Update 3 de kwartaal 2008 Gereglementeerde Informatie Brussel - 3 November 2008 A. Financiële resultaten over het derde kwartaal van 2008 1. De bedrijfsresultaten van de Amel I en Amel II warmtekrachtkoppelingsinstallaties

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Familiebedrijven en de crisis

Familiebedrijven en de crisis Onderzoeksrapport Oktober 2009 Familiebedrijven en de crisis Prof. Dr. Johan Lambrecht Prof. Dr. Vincent Molly Familiebedrijven en de crisis 1. Inleiding Naar aanleiding van de huidige financiële-economische

Nadere informatie

Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013

Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013 Sleutelvragen & antwoorden voor een beter begrip van de jaarresultaten over 2013 Hoe kan het jaar 2013 worden geanalyseerd? In 2013 heeft de Groep, ondanks de situatie van de Europese energiemarkten, goede

Nadere informatie

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie 6 December 2002 Advies van het BIPT inzake het marktonderzoek in de context van de SMP bepaling op de markt van de huurlijnen. BIPT - Astrotoren

Nadere informatie

Opgesteld te Halle op 7 september 2009. De Raad van bestuur, Bijlage: Staat van activa en passiva per 31/07/2009. Piet Colruyt), bestuurder

Opgesteld te Halle op 7 september 2009. De Raad van bestuur, Bijlage: Staat van activa en passiva per 31/07/2009. Piet Colruyt), bestuurder Verslag van de Raad van Bestuur van Etn. Fr. Colruyt NV aan de Buitengewone Algemene Vergadering van de aandeelhouders van 16 oktober 2009 inzake doelwijziging De Raad van Bestuur verklaart te zijn samengekomen

Nadere informatie

BNP Paribas Fortis (Fortis Bank NV) Jaarresultaten 2011

BNP Paribas Fortis (Fortis Bank NV) Jaarresultaten 2011 Brussel, 15 maart 2012 PERSBERICHT BNP Paribas Fortis (Fortis Bank NV) Jaarresultaten 2011 Nettoresultaat voor beëindigde bedrijfsactiviteiten van EUR 585 miljoen (*), na een waardevermindering van 75%

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 214 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

SNS Securities Small & Midcap Seminar Amsterdam

SNS Securities Small & Midcap Seminar Amsterdam SNS Securities Small & Midcap Seminar Amsterdam 15 november 2012 Organisatieoverzicht Groene segment Industriële segment DEELNEMING Kamps de Wild Reesink Staal THR (36%) Reesink Technische Handel Nederlandse

Nadere informatie

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman Integratie 60 procent managers onderschat IT-integratie Giezeman Eerste 100 dagen cruciaal 60 procent managers onderschat it-integratie Vijftig tot tachtig procent van de fusies en overnames creëert geen

Nadere informatie

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen Long Duration Overlay Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen 2 AEGON: wereldwijde expertise voor financiële veiligheid AEGON N.V. is met ongeveer 27.000 medewerkers wereldwijd

Nadere informatie

Bedrijfskunde. H4 Samenwerking

Bedrijfskunde. H4 Samenwerking Bedrijfskunde H4 Samenwerking Toename in samenwerking Een toename in concurrentie en technologische ontwikkelingen dwingt bedrijven beter na te denken over efficiëntie en effectiviteit. Door Mondialisering

Nadere informatie

ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen

ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen zelfstandigen ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen stars for life het pensioenplan wat doet u met uw vrije tijd? Als zelfstandige trekt u vast een wenkbrauw op wanneer iemand

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2012

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2012 Nr. 6 Weekblad van 13 februari 2014 Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2012 Inleiding: Mano a mano 2 1. Doelstelling, methodologie en definities 4 2. Studieresultaten 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? -

DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? - DE WINST VAN DUURZAAM ONDERNEMEN - WORDT GOED GEDRAG BELOOND? - Jeroen Derwall Erasmus Universiteit Rotterdam Nationaal Sustainability Congres Bussum, 16 Maart 23 AGENDA Introductie Duurzaam Ondernemen

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Informatie MIFID (Twin Peaks II)

Informatie MIFID (Twin Peaks II) Informatie MIFID (Twin Peaks II) Sinds 30 april 2014 is de Mifid wetgeving, ook gekend als de Twin Peaks II regelgeving, van toepassing op de verzekeringssector in België. Deze wetgeving legt bijkomende

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 Op de gegevens voor de top 10% van 1999

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Zakendoen met China via Hong Kong

Zakendoen met China via Hong Kong Zakendoen met China via Strategische Overwegingen en Praktijkvoorbeelden Bart Horsten 3 mei 2011 Steenweg op Mol 129 B-2360 Oud-Turnhout Belgium Tel: +32 (0)14 720275 Fax: +32 (0)14 720299 www.horsten.be

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

COMPAGNIE DU BOIS SAUVAGE

COMPAGNIE DU BOIS SAUVAGE Dit document mag niet afzonderlijk circuleren van de documenten betreffende de fusie en werd gecontroleerd door de Commissie voor het Bank- en Financiewezen in het licht van de toekenning op 28 mei 2002

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Overzicht van ontwikkelingen in de Nederlandse verzekeringsmarkt 2008-2015. November 2015

Overzicht van ontwikkelingen in de Nederlandse verzekeringsmarkt 2008-2015. November 2015 Overzicht van ontwikkelingen in de Nederlandse verzekeringsmarkt 28-215 November 215 VERZEKERINGSBRANCHE 214 MARKT 74 mrd 75 mrd Premie-inkomsten TRENDS Digitalisering en verouderde IT-systemen Verzadigde

Nadere informatie

Overwegingen voor verkoop

Overwegingen voor verkoop VERTROUWELIJK VOOR DISCUSSIE Overwegingen voor verkoop Presentatie Navius Corporate Finance & Strategy Utrecht, februari 2006 AGENDA Introductie Navius Rationale van verkoop Het verkoopproces Enkele suggesties

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

Het DNA van de onafhankelijke verzekeringsmakelaar. Een boek over ondernemend makelaarschap!

Het DNA van de onafhankelijke verzekeringsmakelaar. Een boek over ondernemend makelaarschap! Het DNA van de onafhankelijke verzekeringsmakelaar. Een boek over ondernemend makelaarschap! De nieuwe DNA Innovatief waarden gedreven ondernemen Een nieuwe DNA, nood aan.sterke managers met zachte vaardigheden

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie