Familie Van Bergen. Belangrijke brandweerpersoonlijkheden: Louis van Telgen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Familie Van Bergen. Belangrijke brandweerpersoonlijkheden: Louis van Telgen"

Transcriptie

1 Belangrijke brandweerpersoonlijkheden: Familie Van Bergen Louis van Telgen In de loop van de geschiedenis hebben een aantal markante figuren een belangrijke rol in de brandweerhistorie gespeeld. De één wat meer op de voorgrond, de ander in alle bescheidenheid, een niet onbekende eigenschap bij de brandweer. In een serie artikelen in Eén-Eén-Twee wil de Werkgroep Brandweer Historie de herinnering aan een aantal van die persoonlijkheden weer een beetje tot leven brengen. Deze keer: de familie Van Bergen. Eerste motorspuit van Van Bergen uit Heiligerlee. De familie Van Bergen is als brandspuitfabrikant een kleine 192 jaar in Nederland actief geweest. Wat aanvankelijk een nevenactiviteit was groeide uit tot een van de kernactiviteiten van dit familiebedrijf. Er was zelfs een periode dat er twee firma s Van Bergen actief waren; er werd toen vanuit Midwolda en Heiligerlee/ Winschoten gewerkt. Vanuit de oude vestiging in Winschoten komen er overigens nog steeds brandweerwagens op de markt, maar nu onder de naam Ziegler. Het familiebedrijf Van Bergen is men echter niet vergeten in het Groningse land en daarbuiten. Het prille begin De grondlegger van wat uiteindelijk de firma Van Bergen werd, was Andries Heeres van Bergen welk op 30 december 1768 geboren werd in Oldersum (Ostfriesland) wat in Duitsland lag. Hij had het vak mast en pompenmaker geleerd van zijn vader en kwam in 1789 vanuit Norden (tevens in Duitsland) naar het Groningse Midwolda, om daar te werken in de timmerwerkplaats van Bonn. Na het overlijden van Bonn in 1790 nam Andries Heeres het huis en de werkplaats over en begon tevens een smederij in een schuurtje op het terrein. In 1795 begon hij met het gieten van klokken en kreeg deze techniek langzaam maar zeker onder de knie, en met succes. Hierdoor had men jarenlang een goede naam als klokkengieterij en later ook als brandspuitenfabrikant. In 1830 trok hij zich Van Links naar Rechts: Andries Heero van Bergen ( ) stichtte in 1862 de fabriek in Heiligerlee. De zoons Andries Heero ( ) en Ubo Jurrien (geboren 1869) namen in 1893 het bedrijf over. Ubo Jurrien vertrok in Eén-Eén-Twee 38

2 Demonstratie voor de fabriek in Heiligerlee in de periode dat Herman Tjapko van Bergen medeeigenaar was (op de gevel staat H.T.), dus na spuiten en deed daarnaast het gietwerk van kleinere klokken. In 1842 verhuisde men naar Groningen en daar werden een tweetal brandspuiten voor de stad Groningen gebouwd. Echter, door de manier van leven en het niet nakomen van afspraken gebeurde het dat in 1844 al zijn bezittingen bij executie werden verkocht. Op 15 januari 1869 overleed hij in Winschoten. Zijn zoon Andries Heero (geboren 1 maart 1835 te Midwolda) zette het vak van klokkengieter en brandspuitfabrikant voort, en had vanaf 1853 een eigen bedrijf op zijn naam staan. In deze periode werkte hij veelal ter plaatse wat betreft het gieten van klokken, De brandspuiten werden in de werkplaats in Midwolda gebouwd, Zo was hij actief in het Duitse Ostfriesland waar tevens een volle neef van hem, Andreas van Bergen, actief was als klokkengieter en brandspuitfabrikaat. Echter valt deze buiten dit verhaal. De fabriek in Heiligerlee terug uit het bedrijf en kreeg één van zijn zoons, namelijk Udo Andries, de zaak in handen. Op 7 augustus 1847 kwam de grondlegger te overlijden in Midwolda. Udo Andries (geboren 16 januari 1800 te Midwolda) was het die zich op een gegeven moment begon te specialiseren in het repareren en maken van brand- Het was Andries Heero die in 1862 de latere bekende fabriek in Heiligerlee liet neerzetten, welk bekend werd als de klokkengieterij en brandspuitenfabriek Sint Paulinus. Zijn beide broers Berend (geboren 16 december 1844 te Midwolda) en Heero Autospuit op TFord uit de jaren twintig. Eén-Eén-Twee 39

3 Reclamekaart met vermelding van de vestiging in Bilthoven (vanaf 1928). Andries (geboren 14 februari 1846 te Midwolda) kwamen ook in het bedrijf werken, maar vertrokken in 1871 na onenigheid naar Midwolda om daar gezamenlijk een eigen klokkengieterij annex brandspuitenfabriek op te starten wat uiteindelijk de Concordia werd. Het was echter Andries Heero die gezien kan worden als een van de eerste echte industriëlen die ons land in die jaren telde. Hij liet niet alleen de fabriek bouwen maar voorzag deze meteen van de nieuwste stukjes techniek uit die tijd; zo had men de beschikking over een draaibank. Tevens liet hij een vijftal woningen bouwen voor zijn personeel. Maar hij was bovenal een zakenman die zich ook op andere terreinen bezig hield, Zo had hij op een gegeven moment ook een tweetal steenfabrieken in het bezit. Waarvan er één in 1896 verkocht werd en van de opbrengst kocht hij een havezate in Oosterbroek. Inmiddels waren er in Heiligerlee ook de nodige veranderingen gaande. Zo trok Andries Heero zich in 1891 terug uit het bedrijf en in 1893 droeg hij de fabriek, het woonhuis en 5 arbeiderswoningen over aan zijn beide zoons Andries Heero (geboren 17 oktober 1865 te Heiligerlee) en Udo Jurrien (geboren 13 april 1869 te Heiligerlee). Hij overleed op 18 september 1913 op zijn havezate te Oosterbroek. Het bedrijf opereerde nu onder de naam A.H. en U.J. van Bergen klokkengieterij en brandspuitenfabriek en tevens behoorde een steenfabriek tot het bezit. Toen in 1904 een scheiding van het gezamenlijke bezit van de firma A.H. en U.J. Van Bergen werd bewerkstelligd, was de verdeling als volgt. De steenfabriek kwam in het bezit van Udo Jurrien die deze onderneming vanaf dat moment leidde. De klokkengieterij annex brandspuitfabriek met woning en de 5 arbeiderswoningen kwamen, geheel volgens de wens van vader Andries Heero, in het bezit van zijn oudste zoon Andries Heero. De andere Van Bergen fabriek De klokkengieterij en brandspuitenfabriek in Midwolda van de neven van de bekende gebroeders Van Bergen uit Heiligerlee. Eén-Eén-Twee 40 Na onenigheid gehad te hebben met hun oudere broer Andries Heero, zetten de beide broers Berend (geboren 16 december 1844 te Midwolda) en Heero Andries (geboren 14 februari 1846 te Midwolda) in 1871 hun eigen klokkengieterij annex brandspuitenfabriek op en vestigden zich in Midwolda. Zij gaven het

4 Na de Tweede Wereldoorlog werden veel brandweerwagens op voormalige legerchassis gebouwd. Hier een Dodge Beep (voorgrond) en een Chevrolet C15L. Rechts vermoedelijk Andries Heero van Bergen ( ) en links zijn zoon Andries Heero (geboren 1934). Foto rond bedrijf de naam Concordia en onder deze naam werd het dan ook bekend. Op het gebied van brandspuitproductie was er jarenlang een strijd tussen de beide fabrieken. Op 18 november 1906 overleed Heero Andries te Midwolda. Hij had geen kinderen en dus kreeg zijn broer de volledige controle over het bedrijf. Berend van Bergen kwam op 12 oktober 1908 te overlijden en zijn beide zoons Udo Andries (geboren 12 juni 1883 te Midwolda) en Jacobus (geboren 10 februari 1886 te Midwolda) zetten het bedrijf voort. Zij hebben de ontwikkeling van handbrandspuit naar gemotoriseerde brandspuit meegemaakt en hadden daarop hun productie enigszins aangepast. Toch wist men niet de productie te halen die hun neven uit Heiligerlee behaalden. Kort na de Tweede Wereldoorlog trad Udo Andries zich terug uit het bedrijf en vestigde zich in 1950 in Zaltbommel alwaar hij op 1 november 1970 overlijdt. Broer Jacobus blijft nog een tijd vooral actief als klokkengieter en besluit in januari 1956 het bedrijf te verkopen aan voormalig werknemer Wolbert Jacob Koek, die tot ongeveer 1970 het als klokkengieterij heeft gerund. De goede en slechte jaren van Heiligerlee In 1904 kreeg Andries Heero het bedrijf in handen en hij was het die vanaf 1920 samen met twee van zijn zoons, Andries Heero (geboren 5 december 1896 te Heiligerlee) en Harmannus Tjapko, het voortzette. In 1927 kwam de jongste zoon Jan Jurrien er ook nog bij, die zich vooral bezig hield met de afdeling brandspuiten en de zakelijke kant van het bedrijf. Vanaf 1928 ging Harmannus Tjapko het bedrijf vertegenwoordigen vanuit Bilthoven om betere contacten naar de rest van het land en daarbuiten te onderhouden. Zo was hij in 1939 in Amerika actief bezig een aantal carillons te plaatsen tot hij door de toenemende oorlogsdreiging zijn vrouw en zoon liet overkomen naar Amerika. Daar verbleef hij de oorlogsperiode en begon op een gegeven moment in Amerika met het vervaardigen van klokken, wat hij en zijn zoon tot 1980 hebben gedaan. Ook in Heiligerlee stonden de ontwikkelingen niet stil. Zo had men op een gegeven moment een nevenvestiging in Winschoten, waar men zich vooral bezig hield met de productie van brandspuiten. Dit was dan ook het werkterrein van Jan Jurrien. Vader en zoon Andries Heero waren vooral de klokkengieters binnen de familie. In 1921 leverde men de eerste automobielspuit aan het brandweerkorps van Veendam. Deze was opgebouwd op een Benz vrachtwagenchassis. Een jaar later werd er voor de gemeente Dordrecht een sproeiwagen annex hulpbrandspuit gebouwd op het chassis van een Bergmann. Deze wagen bestaat nog steeds en is bij evenementen regelmatig te zien. Langzamerhand begon men meer brandweerauto s op te bouwen dan motorbrandspuiten. Vooral de op Ford gebouwde wagens waren in die jaren populair. Een enkele keer zat er een ander merk tussen, zoals Chevrolet. Vader Andries Heero overleed op 13 november Gedurende de oorlogsjaren was men geheel afhankelijk van de productie van brandspuiten: zowel autospuiten als motorspuiten. Dit was een nogal moeilijke periode, omdat de Duitsers iets andere plannen hadden met het bedrijf dan de eigenaren. Als een reactie hierop was het gieten van klokken niet meer te doen (omdat men het benodigde brons niet meer kreeg) en de klokken die nog in behandeling waren verdwenen onder de grond achter de fabriek waar ze na de oorlog weer te voorschijn kwamen. Men kon alleen overleven door brandspuiten te bouwen waarbij men gebruik maakte van ijzeren pompen in plaats van de gebruikelijke bronzen exemplaren. In de net naoorlogse jaren had men het druk om de vele gestolen klokken en brandspuiten te vervangen, Je kan haast wel stellen dat dit de gouden jaren waren voor het bedrijf. In 1951 vertrok Jan Jurrien uit het bedrijf in Heiligerlee en begon een eigen bedrijf dat gespecialiseerd was in het maken van carrosserieën en brandweerwagens. Het werd bekend onder de naam Berwi, afgeleid van Van Bergen Winschoten. In de eerste jaren bouwde hij vooral brandweerwagens met pompen die geleverd werden door zijn broer, maar in latere jaren begon hij ook andere pompen in te bouwen. Zo had hij een korte tijd een samenwerking met Motorkracht en Ajax de Boer. Voor Ajax de Boer bouwde hij in de loop van de jaren nog meer brandweervoertuigen. Ajax de Boer was onder andere importeur van Ziegler uit Duitsland. Maar niet alleen brandweervoertuigen kwamen uit de Berwi fabriek, men bouwde ook ambulances en politievoertuigen. Waaronder een gevangenentransportwagen en een hele serie Technische Patrouillewagens voor de Rijkspolitie op Citroën. Hij Eén-Eén-Twee 41

5 De in 1952 gestarte fabriek van Jan Jurrien van Bergen in Winschoten: Berwi. bleef eigenaar totdat hij het bedrijf in 1973 verkocht aan Ir. Statema. De laatste jaren van het familiebedrijf De klokkengieterij annex brandspuitenfabriek in Heiligerlee werd vanaf eind jaren vijftig door vader en zoon Andries Heero (geboren 2 september 1934 te Nieuwolda) voortgezet. In deze periode werd er een nieuwe vinding op de door hen gebouwde pompen toegepast. Een systeem van ontluchting door middel van een persluchtfles die aangekoppeld was op de pomp. Deze persluchtfles zat naast de typische kogelvormige voorbouwpomp gemonteerd. In 1975 trok vader Andries Heero zich terug uit het bedrijf en heeft tot zijn overlijden op 4 januari 1981 in Winschoten gewoond. Zijn zoon Andries Heero zag aankomen dat de productie van klokken steeds minder werd en dat de productie van brandspuiten (pompen) voor hen steeds belangrijker werd. Echter de carrosserieën werden bij Berwi in Winschoten gebouwd. Toen deze in 1976 stopte heeft men geprobeerd om dit in eigen beheer te doen, wat helaas niet lukte. Ook de poging om dit bij een andere carrosseriefabriek te laten doen liep op niets uit. En dus was het op 11 april 1980 gebeurd met de gieterij in Heiligerlee. Men heeft zich nog tot 1982 beziggehouden met de levering van brandweermaterieel waarbij men importeur was van Bachert uit Duitsland maar uiteindelijk heeft men met alle activiteiten moeten stoppen. En was het echt gedaan met dit familiebedrijf. Tegenwoordig is in het pand van de klokkengieterij Sint Paulinus te Heiligerlee het klokkengietersmuseum gevestigd wat daar vanaf 1987 is ondergebracht. Tevens bezit het museum nog een oude Van Bergen handbrandspuit. Daarnaast zijn er nog verschillende oude brandspuiten en brandweerwagens te vinden in het land, die zuinig bewaard worden. En in de voormalige vestiging in Winschoten, de Berwi fabriek, zit tegenwoordig de Nederlandse dochteronderneming van het Duitse Ziegler. Eén-Eén-Twee 42

Terugblik op De Molen s Banket.

Terugblik op De Molen s Banket. Terugblik op De Molen s Banket. Zoals speculaas hoort bij Sinterklaas, zo hoort De Molen s Banket bij Scherpenzeel. Al bijna 80 jaar produceert deze onderneming in Scherpenzeel allerlei soorten koeken

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

Werkstuk Dordtologie november 2014

Werkstuk Dordtologie november 2014 Werkstuk Dordtologie november 2014 Hilde van Kruiningen VAN BIERBROUWEN. NAAR BLAUWBILGORGEL Omdat ik in dit gebied woon en me dagelijks over de Groenmarkt en het Buddingh plein begeef hebben de geschiedenis

Nadere informatie

Het. riet- en gevestigd. Wilgenhorst. kopen. Sliebewust. zijn van drie. was

Het. riet- en gevestigd. Wilgenhorst. kopen. Sliebewust. zijn van drie. was Het Kompas kijkt binnen in Het Kompas keek binnen bij Vincent-Jan de Jong in aan de Molendijk. Een woonhuis dat rond 1886 gebouwd is in opdracht van zijn overgroot- was ouders. Erachter een hoepels-, biezen-,

Nadere informatie

Door de jaren heen werden verschillende Auto-en schadeherstel bedrijven c.q.dealerschappen overgenomen door de Gebroeders Vervaet.

Door de jaren heen werden verschillende Auto-en schadeherstel bedrijven c.q.dealerschappen overgenomen door de Gebroeders Vervaet. Hoe het begon... Frans en Richard Vervaet,opgegroeid tussen machines in een loonwerkersgezin, startten in 1957 een klein bedrijfje op, waarin ze zich specialiseerden in het repareren en onderhouden van

Nadere informatie

DSM No. 43 HENSCHEL FABIA / 21767 / 1930

DSM No. 43 HENSCHEL FABIA / 21767 / 1930 DSM No. 43 HENSCHEL FABIA / 21767 / 1930 Henschel & Sohn, KASSEL Georg Christian Carl Henschel stichtte in 1810 de Henschel nschel-werke in Kassel. Zijn zoon Carl Anton Henschel sticht in 1837 een tweede

Nadere informatie

G. Oud Pzn & Co (Likeurstokerij "de Voorwaarts") (Oud Wijnkopers)

G. Oud Pzn & Co (Likeurstokerij de Voorwaarts) (Oud Wijnkopers) G. Oud Pzn & Co (Likeurstokerij "de Voorwaarts") (Oud Wijnkopers) Gerrit Oud, zoon van tabaksfabrikant Pieter Oud, plaatste in de Purmerender courant van zondag 6 mei 1877 een advertentie. De naam Oud

Nadere informatie

Austin Tractoren. Tractoren buiten Noord-Works. KR Austin Dec Pagina 1

Austin Tractoren. Tractoren buiten Noord-Works. KR Austin Dec Pagina 1 Austin Tractoren Tractoren buiten Noord-Works KR Austin Dec. 2012 Pagina 1 Herbert Austin was een lid van een overheids commissie, ingesteld om te kijken naar het produceren van een Britse trekker, op

Nadere informatie

Oma Spillner en een dubbelhuwelijk in Schoonhoven

Oma Spillner en een dubbelhuwelijk in Schoonhoven Inleiding Oma Spillner en een dubbelhuwelijk in Schoonhoven In de jaren dertig groeide onze moeder op in Zuid-Limburg. Mama is de oudste van tien kinderen. Toen ze vier jaar oud was, kwam haar oma bij

Nadere informatie

Cornelis Hermannus Rijnvis

Cornelis Hermannus Rijnvis Cornelis Hermannus Rijnvis Cornelis Hermannus met zoon Cornelis Hermannus ± 1930 Cornelis Hermannus Rijnvis begon in 1922, vanuit de Kerkstraat 67 te Hoogeveen, een transportbedrijf met een bodedienst

Nadere informatie

de straat van toen Koningstraat Naaldwijk

de straat van toen Koningstraat Naaldwijk de straat van toen Koningstraat Naaldwijk 1 Nummer 1 en 3: bakker Joris Boon. Rond 1885 kwam bakker Leendert Boon vanuit s-gravenzande naar Naaldwijk. Zoon Joris, vooraan op deze foto, nam de zaak over

Nadere informatie

De brouwerij en stijfselfabriek bij de Gouden Berg te Tegelen

De brouwerij en stijfselfabriek bij de Gouden Berg te Tegelen De brouwerij en stijfselfabriek bij de Gouden Berg te Tegelen Voorlopige conclusies bouwhistorisch onderzoek, oktober 2013 Historie De voormalige brouwerij en stijfselfabriek aan de Sint Martinusstraat

Nadere informatie

Dit ben ik Naam: juf Alma van den Bergh School: o.b.s. de Torenuil Groep: 7a Datum: juni 2015

Dit ben ik Naam: juf Alma van den Bergh School: o.b.s. de Torenuil Groep: 7a Datum: juni 2015 Dit ben ik Naam: juf Alma van den Bergh School: o.b.s. de Torenuil Groep: 7a Datum: juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 Hoofdstuk 1: Mijn stamboom blz. 3 Hoofdstuk 2: Mijn tijdlijn blz. 5 Hoofdstuk

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Allis-Chalmers. KR Allis Chalmers 2013 Pagina 1. Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Allis-Chalmers. KR Allis Chalmers 2013 Pagina 1. Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Allis-Chalmers Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Allis-Chalmers was een tractormerk, dat in 1901 ontstaan is na een fusie tussen Edward P. Allis & Company, Fraser, Chalmers Company en Gates Iron Works.

Nadere informatie

Auto. Inleiding. Geschiedenis van de auto

Auto. Inleiding. Geschiedenis van de auto Auto Inleiding Ik heb dit onderwerp gekozen omdat veel mensen dagelijks gebruik van de auto maken en onze wereld zonder auto's nauwelijks meer voor te stellen is. Bovendien wist ik er zelf ook nog niet

Nadere informatie

info@pietnowee.nl Pagina 1

info@pietnowee.nl Pagina 1 "Thuis heb ik nog een ansichtkaart" Ik heb er zelfs meer dan één van het dorp waar ik geboren ben. Mijn voorouders waren tuinders en woonden voornamelijk in Den Hoorn en omgeving. Veel is er veranderd

Nadere informatie

Torenuurwerk in de toren in Akkrum

Torenuurwerk in de toren in Akkrum Torenuurwerk in de toren in Akkrum Inspectierapport Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk INHOUD Inspectierapport van het torenuurwerk in de toren in Akkrum Inleiding blz. 2 1. Het mechanische uurwerk

Nadere informatie

D88, Voorhei 3. Geplaatst in de Heise Krant augustus 2015, gewijzigd

D88, Voorhei 3. Geplaatst in de Heise Krant augustus 2015, gewijzigd D88, Voorhei 3 Geplaatst in de Heise Krant augustus 2015, gewijzigd 23-01-2017 De geschiedenis van boerderij D88, nu Voorhei 3, begint bij Theodorus van Asseldonk. Theodorus (Dirk) van Asseldonk (1797-1845),

Nadere informatie

Boven in het pand bevinden zich twee platte gevelstenen. In een van de gevelstenen (boven de voordeur) is de tekst 'HUIZE LOUISE' gebeiteld.

Boven in het pand bevinden zich twee platte gevelstenen. In een van de gevelstenen (boven de voordeur) is de tekst 'HUIZE LOUISE' gebeiteld. Huize Louise. Inleiding. Vanuit het zuiden, even voorbij de Markt en de Protestante kerk in de Grotestraat, staat op de nummers 92 tot 94 een pand dat de naam draagt 'Huize Louise'. In dit pand waren eerder

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Het Amescador gascomfoor van MLH Leeferink

Het Amescador gascomfoor van MLH Leeferink Het Amescador gascomfoor van MLH Leeferink Tijdens de maak van het Amescadorboek blijft er een foto van een gasstel liggen op mijn bureau in het kleine slaapkamertje waar ik tevens mijn verzameling van

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

alles voor een elfje vijftig jaar 911

alles voor een elfje vijftig jaar 911 106 TEKST Albert Jan Swart m.m.v. Ceesjan Siersma BEELD Martin Dijkstra 107 alles voor een elfje Hoewel er alleen al afgelopen jaar 304 nieuwe elfjes op Nederlands kenteken werden gezet, en het exclusieve

Nadere informatie

Ik zocht een oude woning en die heb ik gevonden

Ik zocht een oude woning en die heb ik gevonden 1 kopen bestaande bouw villa nooitgedacht Een rijksmonument via Marktplaats Ik zocht een oude woning en die heb ik gevonden Het huis van Marian Sluimers stond al vijf jaar leeg toen zij het in 2009 kocht

Nadere informatie

Lesbrief i.v.m. de expositie: Bouwen in Vaassen

Lesbrief i.v.m. de expositie: Bouwen in Vaassen 2011 Lesbrief i.v.m. de expositie: Bouwen in Vaassen Museum Vaassen Historie 24-2-2011 Bouwen in Vaassen door de jaren heen. De Geschiedenis Om zichzelf tegen weersinvloeden te beschermen bouwden de mensen

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Spyker Over Spyker Mijn spreekbeurt gaat over Spyker. Al een aantal jaren ben ik fan van de formule 1. Dat weten jullie wel. Nu is er een Nederlands autobedrijf dat vanaf 2007 ook gaat meedoen in de formule

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Daar mogen jullie niet naar kijken!

Daar mogen jullie niet naar kijken! Daar mogen jullie niet naar kijken! Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Echt vrij waren we niet

Echt vrij waren we niet Echt vrij waren we niet Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Documentaire ruilverkaveling en streekverbetering groot succes

Documentaire ruilverkaveling en streekverbetering groot succes Documentaire ruilverkaveling en streekverbetering groot succes Op 4 november jl. was de première van de documentaire over de ruilverkaveling en streekverbetering die rond 1960 heeft plaatsgevonden in polder

Nadere informatie

Nieuwsbrief januari 2016 Jaargang 14 - nr.142

Nieuwsbrief januari 2016 Jaargang 14 - nr.142 Nieuwsbrief januari 2016 Jaargang 14 - nr.142 Nieuws van de PV Tijdens de laatste PV vergadering hebben wij afscheid genomen van Joke als bestuurslid. Joke wist het niet meer precies, maar ze is ruim 10

Nadere informatie

De echte verzamelaar van oude ansichten combineert speurzin, vasthoudendheid

De echte verzamelaar van oude ansichten combineert speurzin, vasthoudendheid Verzamelaars van oude ansichten (2) Jan Verboom De echte verzamelaar van oude ansichten combineert speurzin, vasthoudendheid en oog voor detail met een onverzadigbare liefde voor zijn of haar onderwerp.

Nadere informatie

Bernhard. Bernhard Von Lippe-Biesterfeld

Bernhard. Bernhard Von Lippe-Biesterfeld 7 30 Bernhard Bernhard Von Lippe-Biesterfeld Prins Bernhard, de man die op 7 januari 1937 met Juliana trouwde, werd geboren op 29 juni 1911 in Duitsland en was een telg uit het eeuwenoude geslacht Von

Nadere informatie

Deborah Gravenstijn In dit judopak zit een Surinaams meisje, dat trots is op haar afkomst

Deborah Gravenstijn In dit judopak zit een Surinaams meisje, dat trots is op haar afkomst Deborah Gravenstijn In dit judopak zit een Surinaams meisje, dat trots is op haar afkomst Op Tholen, waar ze opgroeide, voelde ze alleen op zondag dat ze tot een andere cultuur behoorde. Pas nu ze volwassen

Nadere informatie

Rondje Vledder. een (virtuele) wandeling langs enkele gebouwen van historische betekenis

Rondje Vledder. een (virtuele) wandeling langs enkele gebouwen van historische betekenis Rondje Vledder een (virtuele) wandeling langs enkele gebouwen van historische betekenis 10 11 1 8 9 2 4 5 6 7 3 Het plattegrondje geeft een beeld van Vledder tussen ca. 1930 en 1940. De nummers langs de

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

D74, thans Kruisstraat 12

D74, thans Kruisstraat 12 D74, thans Kruisstraat 12 Geplaatst in de Heise Krant van september 2011, gewijzigd 15-05-2015 De boerderij van Has van den Tillaar. Zo kennen de meesten onder ons de oude boerderij achter de kerk met

Nadere informatie

5 oorlogsjaren. 10 schriften

5 oorlogsjaren. 10 schriften 5 oorlogsjaren in 10 schriften Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1

Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1 Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1 Algemeen Het leek mij nuttig om vóór de beschrijving van de deviezenproblemen eerst duidelijk te maken wat onder deviezen verstaan moet worden, zulks

Nadere informatie

Pinksterbloem 42, 9411 CH Beilen girorekening: 1342977 KvK Meppel nr. 04043866 tel. 0593-541848 of 06-50805953 fax: 0593-541849

Pinksterbloem 42, 9411 CH Beilen girorekening: 1342977 KvK Meppel nr. 04043866 tel. 0593-541848 of 06-50805953 fax: 0593-541849 Uitgeverij Drenthe Gespecialiseerd in het uitgeven van historische en genealogische tijdschriften, boeken en jubileumuitgaven. Pinksterbloem 42, 9411 CH Beilen girorekening: 1342977 KvK Meppel nr. 04043866

Nadere informatie

Wie was Schafrat(h)? En wat was de relatie met Van Gogh?

Wie was Schafrat(h)? En wat was de relatie met Van Gogh? Wie was Schafrat(h)? En wat was de relatie met Van Gogh? Soms weten bezoekers ons tijdens rondleidingen te vermelden dat Vincent van Gogh ooit een kamertje bewoonde in hotel Schafrath aan het Park in Nuenen.

Nadere informatie

Wat rest is een foto

Wat rest is een foto Wat rest is een foto Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum, Leeuwarden

Nadere informatie

Canonvensters Michiel de Ruyter

Canonvensters Michiel de Ruyter ARGUS CLOU GESCHIEDENIS LESSUGGESTIE GROEP 8 Canonvensters Michiel de Ruyter Michiel Adriaanszoon de Ruyter werd op 23 maart 1607 geboren in Vlissingen. Zijn ouders waren niet rijk. Michiel was een stout

Nadere informatie

MDW Maaidorsers 2016 KR Pagina 1. Het fabrieksterrein in 12 hectare groot en telt tientallen productie hallen

MDW Maaidorsers 2016 KR Pagina 1. Het fabrieksterrein in 12 hectare groot en telt tientallen productie hallen In Singwitz is de MDW maaidorsers fabriek gevestigd. Het plaatsje ligt dicht tegen de grens met Tsjechie in de buurt van Dresden. In deze fabriek zijn veel maaidorsers gebouwd onder het Oost Duitse regiem

Nadere informatie

Warder in Gevelstenen. De oude huizen van Warder met hun gevelstenen

Warder in Gevelstenen. De oude huizen van Warder met hun gevelstenen Warder in Gevelstenen De oude huizen van Warder met hun gevelstenen Warder in Gevelstenen Een aantal oude huizen en boerderijen van Warder zijn voorzien van een gevelsteen. Hierop staat aangegeven wanneer

Nadere informatie

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan!

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan! inleiding Voor al mijn kinderen schrijf ik hun ontwikkelingen op in een schrift. Ik schrijf op wanneer en hoelang ze sliepen, wat ze aten, hoe ze speelden en hoe we samen de dag doorbrachten. Dat lijkt

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Peeters (V2).indd 1 25-03-10 14:31

Peeters (V2).indd 1 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 1 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 3 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 5 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 7 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 8 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 9 25-03-10

Nadere informatie

2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1

2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1 2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1! " #$% & #& '$' '& + ()" *% $, $ -% 1 H. Jagersma en M. Vervenne, Inleiding in het Oude Testament, Kampen, 1992. J. Bowker, Het verhaal

Nadere informatie

Hoe gaat het met jullie?

Hoe gaat het met jullie? Hoe gaat het met jullie? Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Dames en heren, allen hier aanwezig. Het is voor mij een grote eer hier als pas benoemde burgemeester

Nadere informatie

GRONDJEKROEPEN IN NERO

GRONDJEKROEPEN IN NERO GRONDJEKROEPEN IN NERO ZWEMBADVERHALEN UIT DE GEMEENTE HOOGEZAND SAPPEMEER Mijn eerste zwemles in Nero Toen ik de leeftijd van 12 jaar had leek het me mooi om te kunnen zwemmen. Wij woonden sinds kort

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

1. In de schaduw van Eduard Nieuwenhuis

1. In de schaduw van Eduard Nieuwenhuis 1. In de schaduw van Eduard Nieuwenhuis Vaak wist mijn grootvader op woensdag niet hoe hij op zaterdag de lonen voor het personeel moest uitbetalen. Het lag voor de hand dat mijn carrière er een in de

Nadere informatie

De Winkel van Keizer

De Winkel van Keizer De Winkel van Keizer Waar zijn zij gebleven, de wat kleinere middenstandszaken in de dorpen? Ook Vledder kende in het verleden een grote verscheidenheid aan winkels, slagerijen, bakkers, kruideniers e.d.

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Hunebedden de steentijd

Hunebedden de steentijd Deze les hoort bij het prentenboek Het grote bouwwerk, geschreven door Rian Visser in de serie Terugblikken van Uitgeverij Delubas. Met tekeningen van Irene Goede. Doel: leerlingen bekend maken met hunebedden

Nadere informatie

JACOBUS VAN DRIE WOONDE IN BILTHOVEN MET EEN GEIT IN HUIS

JACOBUS VAN DRIE WOONDE IN BILTHOVEN MET EEN GEIT IN HUIS JACOBUS VAN DRIE WOONDE IN BILTHOVEN MET EEN GEIT IN HUIS Koos Kolenbrander Met een geit in huis wonen doet denken aan de Zweedse tv-serie Pippi Langkous. Dit kwam in de jaren twintig van de vorige eeuw

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Het was één groot feest!

Het was één groot feest! Het was één groot feest! Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN CHANOEKA

HET VERHAAL VAN CHANOEKA HET VERHAAL VAN CHANOEKA Op de 25e dag van de joodse maand Kislew begint Chanoeka, een feest dat acht dagen duurt. Met Chanoeka denken we terug aan een belangrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van het

Nadere informatie

Wonen op historische grond

Wonen op historische grond Wonen op historische grond IJsselmonde is teruggekeerd naar de Maas. Langs de oevers hebben scheepswerven en houthandels plaats gemaakt voor woningen, winkels, een bioscoop, een politiebureau en kantoren.

Nadere informatie

Rondje Sint Maarten 1958-1959

Rondje Sint Maarten 1958-1959 Rondje Sint Maarten 1958-1959 Mijn naam is Chris Tromp, en ik ben 57 jaar, geboren en nog wonende in Purmerend. Ik ben geboren boven Garage Jorritsma in de Koestraat. Ik heb daar 22 jaar gewoond. Tekening

Nadere informatie

De Karmaz Bende. Maarten Stevens. Uwmoordspel.nl Allesoverkinderfeestjes.nl

De Karmaz Bende. Maarten Stevens. Uwmoordspel.nl Allesoverkinderfeestjes.nl De Karmaz Bende Maarten Stevens Uwmoordspel.nl Allesoverkinderfeestjes.nl Speluitleg In dit mysteriespel gaat het er om dat de kinderen het mysterie oplossen. Verdeel de kinderen zodat er kleine groepjes

Nadere informatie

T000343. Inventaris van het archief van de Vrijwillige Brandweer Langbroek, 1943-2010

T000343. Inventaris van het archief van de Vrijwillige Brandweer Langbroek, 1943-2010 T000343 Inventaris van het archief van de Vrijwillige Brandweer Langbroek, 1943-2010 E. Hinders Augustus 2011 INHOUDSOPGAVE I. INLEIDING 1.1 Geschiedenis 3 1.2 Taken 3 1.3 Organisatie 4 1.4 Personeel 4

Nadere informatie

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar)

02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) BELLA (II) 02-01-2006-28-04-2014 (8 jaar) In 2007 kwam je voor het eerst lessen op onze hondenschool. Je had als pup eerder getraind op een andere school maar moest daar stoppen vanwege ED operaties aan

Nadere informatie

VAN SYNAGOGE VIA PAKHUIS NAAR SJOELBRIELLE Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek

VAN SYNAGOGE VIA PAKHUIS NAAR SJOELBRIELLE Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek VAN SYNAGOGE VIA PAKHUIS NAAR SJOELBRIELLE Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek 15 JAAR STICHTING BEHOUD SYNAGOGE BRIELLE 10 JAAR SJOEL BRIELLE Het jaar 5775/5776 (2015/2016) is een bijzonder jaar. Honderdvierenveertig

Nadere informatie

Begrafenis en Crematie Onderneming Van Vuure Uitvaarten sinds 1896

Begrafenis en Crematie Onderneming Van Vuure Uitvaarten sinds 1896 Begrafenis en Crematie Onderneming Van Vuure Uitvaarten sinds 1896 hht-ep 2000/3 109 Begrafenis en Crematie Onderneming Van Vuure Uitvaarten sinds 1896 Bram van der Schuyt In deze advertentie, geplaatst

Nadere informatie

Leerlijn erfgoededucatie Hengelo. Lesbladen groep 8

Leerlijn erfgoededucatie Hengelo. Lesbladen groep 8 Leerlijn erfgoededucatie Hengelo Lesbladen groep 8 Industrieel erfgoed en herbestemming in Hengelo Naam: School: Groep: Les 1: Fabrieken van vroeger 1. Oude foto s en wist jedat? De volgende foto s zijn

Nadere informatie

Hannes van Gelderen Dienstplichtig soldaat bij 1 e sectie 1-II-8 R.I. en slapie van Evert Hoksbergen

Hannes van Gelderen Dienstplichtig soldaat bij 1 e sectie 1-II-8 R.I. en slapie van Evert Hoksbergen Hannes van Gelderen Dienstplichtig soldaat bij 1 e sectie 1-II-8 R.I. en slapie van Evert Hoksbergen Evert slaapt voor eeuwig op de Grebbeberg, rij 7 graf nummer 37. Tijdens de mobilisatie in augustus

Nadere informatie

Lesbrief bij het boek Kiezen in de oorlog. Marte Jongbloed Roelof van der Schans

Lesbrief bij het boek Kiezen in de oorlog. Marte Jongbloed Roelof van der Schans Lesbrief bij het boek Kiezen in de oorlog Marte Jongbloed Roelof van der Schans Lees dit boek lekker rustig door. Beantwoord iedere keer als je een hoofdstuk uitgelezen hebt de vragen die bij dat hoofdstuk

Nadere informatie

32 porsche scene live

32 porsche scene live 32 porschescenelive porsche classic beutler porsche Zeldzame Porschevariant Mark Wegh van Porsche Centrum Gelderland is gek van bijzondere auto s, met name van speciaal gefabriceerde modellen die op basis

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Toespraak 14 mei 2016 Stichting Artilleriemonument Dubbeldam Uitgesproken door de heer drs. A.A.M. Brok, burgemeester van Dordrecht

Toespraak 14 mei 2016 Stichting Artilleriemonument Dubbeldam Uitgesproken door de heer drs. A.A.M. Brok, burgemeester van Dordrecht Toespraak 14 mei 2016 Stichting Artilleriemonument Dubbeldam Uitgesproken door de heer drs. A.A.M. Brok, burgemeester van Dordrecht De burgemeester kan in zijn toespraak afwijken van deze tekst. Geachte

Nadere informatie

De familie Mak en het oude Spijkenisse. Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK

De familie Mak en het oude Spijkenisse. Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK De familie Mak en het oude Spijkenisse Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK Aan het einde van de Boezem zie je het gemaal, toen nog met grote schoorsteen ernaast, en korenmolen Nooitgedacht,

Nadere informatie

Turfgravers worden binnenschippers

Turfgravers worden binnenschippers Turfgravers worden binnenschippers Aan het eind van de zeventiende eeuw waren Hoogezand-Sappemeer, de Pekela s, Wildervank en Veendam allemaal plaatsen in opkomst. Het veen was grotendeels afgegraven en

Nadere informatie

De punt op de i van de restauratie

De punt op de i van de restauratie Gerlof van der Veen De punt op de i van de restauratie Op zoek naar historische eenheid in hedendaagse verscheidenheid Aan de markten in Zutphen vormen de afzonderlijke gevels met elkaar een beschermd

Nadere informatie

Voorwaarden. Autoverzekering Ruit. Uw rechten & plichten. Nummer: PAV-RV-05-141. Autoverzekering Ruit

Voorwaarden. Autoverzekering Ruit. Uw rechten & plichten. Nummer: PAV-RV-05-141. Autoverzekering Ruit Voorwaarden Autoverzekering Ruit Uw rechten & plichten Nummer: PAV-RV-05-141 1 Oktober 2014 Rechten & Plichten Centraal Beheer Achmea Wat wilt u weten? over uw Autoverzekering - Ruit Klik op de vraag om

Nadere informatie

WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok

WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok WILLEM VAN HANEGEM Geboren: 1944, Breskens Toptijd: 1962-1983 Clubs: Velox, Xerxes, Feyenoord, AZ 67, Chicago Sting, FC Utrecht Positie

Nadere informatie

Toen ik kind was, hebben we in veel verschillende huizen gewoond. Ik heb ze eens geteld en het waren er veertien.

Toen ik kind was, hebben we in veel verschillende huizen gewoond. Ik heb ze eens geteld en het waren er veertien. Toen ik kind was, hebben we in veel verschillende huizen gewoond. Ik heb ze eens geteld en het waren er veertien. Ik herinner me een bolletje ijs dat op de grond viel omdat ik het hoorntje niet rechtop

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Mooie route door Friesland en veel gezien, maar weinig andere A112 onderweg

Mooie route door Friesland en veel gezien, maar weinig andere A112 onderweg De Elfstedentocht Nou daar gaan we dan, onze eerste automeeting met de A112. We hadden er veel zin in en natuurlijk veel te vroeg wakker. Dus door de polder scheuren in de vroegte met de net gepoetste

Nadere informatie

Vlucht uit Sint-Petersburg

Vlucht uit Sint-Petersburg Marian Hoefnagel Vlucht uit Sint-Petersburg VEERTIEN De tijd van je leven Moeilijke woorden zijn onderstreept en worden uitgelegd in de woordenlijst op pagina 107. Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk

Nadere informatie

De straat van toen. Kerkstraat Naaldwijk

De straat van toen. Kerkstraat Naaldwijk De straat van toen Kerkstraat Naaldwijk 1910; de woningen in de Kerkstraat tot de Kerklaan, nrs. 1 t/m 4 1933; op de hoek van het Wilhelminaplein en de Kerkstraat was in deze tijd de eerste Naaldwijkse

Nadere informatie

Janusz Korczak. door Renée van Eeken

Janusz Korczak. door Renée van Eeken Janusz Korczak door Renée van Eeken Hoofdstukken 1. Inleiding 2. Wie was Janusz Korczak? 3. Zijn levensverhaal 4. Janusz Korzcak in deze tijd 5. Waarom ik hem gekozen heb 6. Nawoord 7. Bronvermelding 1

Nadere informatie

V.l.n.r. Rie de Groot met haar kindje en vader en moeder van der Kooij met Jan. Voor de ventwagen in 1951.

V.l.n.r. Rie de Groot met haar kindje en vader en moeder van der Kooij met Jan. Voor de ventwagen in 1951. Na hun huwelijke kwamen vader en moeder uit Friesland naar Amsterdam en samen dienden zij op een woonark bij t Kalfje tussen Ouderkerk en Amsterdam, bij een dokter. Vader was de huisknecht en moeder deed

Nadere informatie

l december in Sittord! ln Museum Het Domein loopt op dit moment

l december in Sittord! ln Museum Het Domein loopt op dit moment Uit het leven gegrepen... uit mijn levenèegrepen ln het koder von "Uit het leven" gegrepen wil ik deze keer groog een stukje uit mijn eigen leven vertellen. En dat wil ik dan doen op zondoq l december

Nadere informatie

Een rondje Oude Dorp Nieuwerkerk aan den IJssel

Een rondje Oude Dorp Nieuwerkerk aan den IJssel Een rondje Oude Dorp Nieuwerkerk aan den IJssel Inleiding We beginnen in de Zuidplaspolder op de kruising van de Ringvaartlaan en het fietspad dat omhooggaat naar de Gele Brug en het Oude Dorp. Bij het

Nadere informatie

Railwegmodellen. Hoe het begon.

Railwegmodellen. Hoe het begon. Railwegmodellen. Een korte introductie: ik ben Erik van Zuijlen en heb tot een aantal jaren geleden gewerkt als technisch medewerker eerst bij NS en daarna bij Strukton. Ik was betrokken bij de bouw van

Nadere informatie

Geld. Ontstaan van geld

Geld. Ontstaan van geld Geld Ontstaan van geld Onze voorouders hadden geen geld. Als ze iets nodig hadden, ruilden ze dat. Dit heet ruilhandel. De bakker ruilde brood bij de slager voor vlees enz. Op een dag wilde iemand weten

Nadere informatie

Tekst: Luna Andrea Foto s: Gerard Neijts

Tekst: Luna Andrea Foto s: Gerard Neijts Verzamelde oude en nieuwe verhalen / verslagen van Regio West door Gerard Neijts Derde jaargang Nr. 8 In deze aflevering: Walhalla van klassieke auto s Tekst: Luna Andrea Foto s: Gerard Neijts Pagina 2

Nadere informatie

Extra: Waarom hebben mensen paarden

Extra: Waarom hebben mensen paarden Extra: Waarom hebben mensen paarden In dit extra hoofdstuk leer je: Dat mensen paarden houden met een bepaald doel. Met welk doel mensen vroeger paarden hielden. Waarom mensen nu paarden hebben. Inleiding

Nadere informatie