Rondleiden voor beginners: Cézanne - Picasso - Mondriaan. Lees- en verteltekst groep 7 en 8

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rondleiden voor beginners: Cézanne - Picasso - Mondriaan. Lees- en verteltekst groep 7 en 8"

Transcriptie

1 Rondleiden voor beginners: Cézanne - Picasso - Mondriaan Lees- en verteltekst groep 7 en 8

2 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Drie beroemheden uit de kunstgeschiedenis in één tentoonstelling: Cézanne, Picasso en Mondriaan. Dat is wel heel bijzonder. Op jonge leeftijd kennismaken met hun werk kan dit najaar in het echt in het Gemeentemuseum! Het museum brengt een tentoonstelling waarin te zien is dat Picasso verderging waar kunstenaar Cézanne stopte en dat Mondriaan zo onder de indruk raakte van het werk van Picasso dat hij naar Parijs vertrok, waar zijn werk radicaal zou veranderen. Picasso was pas 15 jaar toen Cézanne stierf, maar van grote invloed op hem en andere kunstenaars was de manier waarop deze oude meester de geometrische basis van vormen in de natuur gebruikte in zijn werk. Na inspiratie opgedaan te hebben op de tentoonstelling krijgen de kinderen zelf een stoomcursus rondleiden. Hoe sta je erbij voor een groep: wippend van de ene voet op de andere en met je handen in je zakken? Wat is interessant en wat juist saai voor de mensen die een rondleiding volgen? De leerlingen kiezen op zaal in twee- of drietallen een kunstwerk waarover ze later in een andere ruimte aan de hand van reproducties gaan vertellen. In een leskist zitten materialen die ze hiervoor kunnen gebruiken: voor kinderen geschreven teksten over de kunstenaars en foto s waarmee het verhaal ondersteund kan worden. Ook aan spiekkaartjes met trefwoorden is gedacht, zodat je je tijdens je presentatie herinnert wat je ook al weer wilde vertellen. Welk team blijkt een groot rondleidtalent? Deze werkvorm is erop gericht kinderen zich op een actieve manier kennis eigen te laten maken en hen tegelijkertijd meer vertrouwd te maken met het spreken voor een groep. Paul Cézanne ( ), Harlekijn, , olieverf op doek, 101 x 65 cm, collectie National Gallery of Art, Washington

3 Lesdoelen De kinderen bekijken kunstwerken van Cézanne, Kerndoelen 1 NEDERLANDS > Mondeling taalonderwijs Praktische tips Deze lees- en verteltekst is bedoeld om naar Het is prettig als u de kinderen alvast zou willen Picasso en Mondriaan en De leerlingen leren infor- eigen inzicht ter voorberei- uitleggen dat kunstvoor- vertellen over wat zij zien matie te verwerven uit ding van de museumles te werpen in een museum en weten aan het einde van gesproken taal. Ze leren gebruiken. De inhoud ervan niet aangeraakt mogen de les wat deze drie kunstenaars met elkaar te maken hebben. De kinderen leren zelfstandig informatie in tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven. 12 NEDERLANDS > is een aanvulling op de inhoud van de museumles en valt hiermee bewust slechts gedeeltelijk samen. U kunt deze tekst bijvoor- worden. Het is mogelijk dat er tijdens de les andere voorwerpen worden bekeken en besproken dan woord en beeld te selecte- Taalbeschouwing, beeld voorlezen, bespreken afgebeeld staan in deze ren en in zich op te nemen. De kinderen leren wat de do s and don ts zijn bij waaronder strategieën De leerlingen verwerven een adequate woorden- of als inspiratie gebruiken voor een andersoortige les. Ook treft u tot besluit lees- en verteltekst. Het is toegestaan tijdens de museumles het geven van een rondlei- schat en strategieën voor suggesties aan voor een of foto s van uw leerlingen ding. De kinderen werken met elkaar samen en bereiden een korte presentatie voor. De kinderen verzorgen ieder om beurten een het begrijpen van voor hen onbekende woorden. Onder woordenschat vallen ook begrippen die het leerlingen mogelijk maken over taal te denken meerdere les(sen) na het museumbezoek. Het is voor de kinderen fijn om bij hun naam te worden aangesproken in het museum. Een naam- te maken zónder flits/ statief. Deze lees- en verteltekst is ook te downloaden vanaf onze site: onderdeel van de presen- en te spreken. bordje op hun kleding Ook handig in het geval u tatie aan de hand van grote 54 KUNSTZINNIGE werkt goed. in de klas beschikt over reproducties en ander ORÏENTATIE een digitaal schoolbord/ beeldmateriaal. De leerlingen leren beelden, smartboard. taal, muziek, spel en beweging te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren. 55 KUNSTZINNIGE ORÏENTATIE De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren. 56 KUNSTZINNIGE ORÏENTATIE De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed. Piet Mondriaan ( ), Tableau no. 4, olieverf op doek, 95 x 80 cm, collectie: Gemeentemuseum Den Haag

4 Voor de leerlingen Om te bedenken Hoe bereidt een rondleider zich voor op een rondleiding, denk je? Naar het museum Binnenkort kom je met je klas naar het Gemeentemuseum Den Haag. Daar is een unieke tentoonstelling te zien van drie kunstenaars die tot de meest beroemde ter wereld horen. Dat zijn Paul Cézanne, Pablo Picasso en Piet Mondriaan. Omdat ze met hun drieën zijn, zou je ze best kunsttoppers kunnen noemen! Heb je hun namen wel eens gehoord? Zij inspireerden niet alleen mensen die naar hun kunst kijken, maar ook elkaar. In het museum gaan jullie het werk bekijken van dit drietal. En omdat het heel spannend is om zelf rond te leiden, zullen we jullie dat leren! Daarom heet de museumles 'Rondleiden voor beginners!' In deze lees- en verteltekst vertellen we alvast iets over de kunst van Picasso, Cézanne en Mondriaan. Om een mening over te hebben Wanneer is een rondleiding leuk? Wat moet je dan wél en wat juist niet doen als rondleider?

5 Om te weten Kies het goede antwoord. De 20 e eeuw loopt van: Om te bedenken Wat is originaliteit origineel zijn? Vind je dat jij dat zelf ook bent? Om over te filosoferen Je kunt elkaar op een goede manier beïnvloeden, zoals Cézanne, Picasso en Mondriaan deden. Kunnen mensen elkaar ook op een slechte manier beïnvloeden? Zo ja, noem hier voorbeelden van. Paul Cézanne, Pablo Picasso en Piet Mondriaan Deze drie kunstenaars zijn beroemd over de hele wereld. Zij horen bij de belangrijkste kunstenaars van de 20 e eeuw. Dat heeft veel te maken met hun originaliteit en durf. Hun ideeën over kunst waren anders dan die van tijdgenoten en hun kunstwerken vernieuwend. Ook al waren ze niet even oud en hebben ze elkaar nooit ontmoet, ze hebben elkaar en andere kunstenaars wél beïnvloed. Cézanne was de oudste van de drie. Zijn kunst inspireerde Picasso die pas 15 jaar oud was toen Cézanne stierf. Piet Mondriaan op zijn beurt was zo onder de indruk van het kubisme dat hij naar Parijs verhuisde. Zijn kunst veranderde totaal na het zien van schilderijen van Picasso. Het leek in die tijd wel alsof er een 'magnetisch veld' was: Picasso voelde zich sterk aangetrokken tot de kunst van Cézanne, hij leerde van hem en paste dat op zijn eigen manier toe. Mondriaan raakte op zijn beurt gefascineerd door het kubisme van Picasso waar de invloed van Cézanne in zat. Mondriaan leerde van Picasso en verwerkte dat op zijn eigen manier. Je kunt zeker zeggen dat Cézanne, Picasso en Mondriaan de moderne kunst vooruit hebben geholpen. De kunst in onze tijd zou anders zijn geweest als zij nooit hadden bestaan. 1. Paul Cézanne aan het werk bij Lauves, foto: Ker-Xavier Roussel, Pablo Picasso liggend op een kussen, foto: Michel Sima, Piet Mondriaan in zijn atelier, foto: Fritz Glaner, 1943

6 Pablo Picasso, hoe hij begon In 1881 werd Pablo Picasso geboren in Málaga in Zuid- Spanje. Als kind al deed Picasso niets liever dan tekenen en schilderen. Dat Picasso talent had zag zijn vader, die tekenleraar en schilder was, direct. Het verhaal gaat dat hij alleen maar naar school wilde als hij een van de kwasten van zijn vader mocht meenemen. Op de kunstacademie sloeg hij de eerste klassen over en hij slaagde 'met lof'. Met 16 jaar werd het werk van dit wonderkind voor het eerst tentoongesteld. Om te weten Wat is een kunstacademie? Wat kun je er leren? Pablo Picasso ( ), Vrouw met mosterdpot, 1910, olieverf op doek, collectie Gemeentemuseum Den Haag Pablo Picasso ( ), Het dorp Vauvenargues II, 1959, olieverf en lakverf op doek, 54 x 65 cm, particuliere collectie Picasso, een krachtpatser Zelfverzekerd ging Picasso zijn eigen weg in de kunst. Direct al werd hij bewonderd in Frankrijk, waar hij ging wonen. Eerst in Parijs. Ook zijn sterke persoonlijkheid maakte hem tot een kunstenaar die opviel. En daar kwam zijn spannende leven nog bij: hij werd heel wat keren verliefd, hij reisde en verhuisde vaak en ging om met een heleboel kunstenaars en beroemde mensen. Picasso werkte hard en maakte ongelooflijk veel kunstwerken. Schilderijen, beelden en voorwerpen van aardewerk. Picasso leek er zijn hand niet voor om te draaien. Zijn bekendheid werd steeds maar groter. Als je een Picasso aan de wand hangt naast werk van een ander, kijk je meestal alleen nog maar naar dat van hem. Dat komt

7 Pablo Picasso ( ), Stilleven met grote wijnfles, 1959, olieverf op doek, 89 x 116 cm, Musée national d'art moderne, Centre Georges Pompidou, Parijs Om over te filosoferen doordat zijn schilderijen zo n krachtige uitstraling hebben. Alles wat Picasso om zich heen zag en spannend vond, gebruikte hij op zijn eigen manier in zijn kunst. Zo herken je bijvoorbeeld Afrikaanse beelden en maskers in veel van zijn schilderijen, maar ook ontdekkingen van Cézanne. Picasso noemde Paul Cézanne die veel ouder was dan hij en stierf toen hij 15 jaar was, 'de vader van de moderne schilders'. Ook kocht Picasso toen hij zelf oud was een groot stuk land in Zuid-Frankrijk waarop de berg Sainte Victoire staat. Dit was nou precies de berg die Cézanne eindeloos vaak had geschilderd. Die aankoop was zeker geen toeval. Aan dat alles kun je merken dat Picasso goed doorhad dat hij veel van Cézanne had geleerd. Wat is dat, een sterke persoonlijkheid hebben?

8 Paul Cézanne ( ), Huize Maria op de weg naar Château Noir, circa 1895, olieverf op doek, 65 x 81 cm, Kimbell Art Museum, Forth Worth Paul Cézanne, vader van alle moderne kunstenaars Cézanne heeft eens gezegd dat alle vormen in de natuur zijn opgebouwd uit drie oervormen: bol, kegel en cilinder. In zijn schilderijen van landschappen en stillevens zie je deze vormen dan ook duidelijk terugkomen. En dat was toen iets nieuws in de schilderkunst. Kijk maar mee. Het is alsof Cézanne de vormen op elkaar stapelt en zo een landschap samenstelt. Vaak schilderde hij zijn lievelingsberg Sainte Victoire. De kleuren gaan net een beetje over de omtreklijnen heen. Iets wat kinderen nooit mogen van een heleboel volwassenen. Maar wat weten die ervan? Cézanne heeft groot gelijk als hij dat wél doet, want zo komt er levendigheid in de voorstelling. Ook vond Cézanne het interessant dat je als je één oog dicht doet en het andere open en dan omwisselt de dingen van twee verschillende kanten ziet. Logisch ook, want je linker oog zit op een andere plaats dan je rechter. Probeer het zelf maar eens. Eerst je ene oog, dan het andere. Die twee verschillende gezichtspunten probeerde hij in één schilderij te laten zien. Waarom ook niet? Een kunstenaar is toch de baas over zijn/haar eigen schilderij! Waarom zou het eigenlijk per se 'net echt' moeten worden? Paul Cézanne ( ), La Montagne Sainte-Victoire, 1888, olieverf op doek, 83 x 72 cm, collectie Stedelijk Museum Amsterdam, verworven met steun van de VVHK Paul Cézanne ( ), Baadsters, ca. 1890, olieverf op doek, 28 x 44 cm, collectie Musée Granet, Aix-en-Provence

9 Om te weten Wat is een bol? Welke vorm heeft een kegel? Wat is een cilinder? Om te begrijpen Wat bedoelde Picasso met: Cézanne is de vader van alle moderne kunstenaars. Om te ontdekken Kijk eens om je heen. Zie jij iets waar de vorm van: een bol, een kegel of een cilinder in voorkomt? Piet Mondriaan ( ), Molen bij zonlicht, 2008, olieverf op doek, 114 x 87 cm, collectie: Gemeentemuseum Den Haag Piet Mondriaan, hoe het begon Piet Mondriaan werd in 1872 geboren in Amersfoort. Hij hield als kind al van tekenen. Toen hij pas 17 jaar oud was, slaagde hij voor het diploma van tekenleraar. Schilderen met olieverf leerde hij van zijn oom Frits die kunstenaar was. Samen met hem schilderde hij landschappen in de buitenlucht. Toen hij 20 jaar oud was, verhuisde Mondriaan naar Amsterdam. Hij nam les aan de kunstacademie, want hij liever kunstenaar worden dan tekenleraar zijn. Op de academie leerde hij zo 'echt' mogelijk schilderen, want dat vond men belangrijk in die tijd. Nadat hij van de academie af was, zocht hij naar een eigen manier om de schoonheid van landschappen te laten zien. Na een poos durfde hij daarvoor opvallend felle kleuren te gebruiken, die de meeste mensen toen maar raar vonden. Maar er waren meer moderne kunstenaars die dat deden in die tijd, bijvoorbeeld Jan Toorop en Vincent van Gogh. Om over te filosoferen Is een kunstenaar de baas over zijn / haar eigen kunstwerk? Of moet een kunstenaar maken wat de mensen mooi vinden? Piet Mondriaan ( ), Duinen bij Domburg, 1910, olieverf op doek, collectie Gemeentemuseum Den Haag

10 Mondriaan, hoe het verder ging In Nederland drongen rond 1910 allerlei verhalen door van kunstenaars die vertelden over een spannende nieuwe kunststroming in Parijs. Die heette kubisme. Ene Picasso zou in deze stijl schilderen. Je moet bedenken, er was nog geen televisie en nog lang geen internet en fotografie bestond nog maar pas. Ook kwamen reproducties van kunstwerken nog niet vaak voor. Dus Mondriaan had het meer van horen zeggen dan dat hij echt wist wat kubisme was en hoe kubistische schilderijen er uit zagen. Hij vormde zich er een beeld van en probeerde dat toe te passen in zijn schilderijen. Om je te herinneren Heb je wel eens schilderijen van Vincent van Gogh gezien? Was dat in het echt - dus in een museum, of was het een reproductie - in een boek, op tv, op het internet, op een kalender of op een briefkaart? Herinner je je nog wat het schilderij voorstelde? Probeer het te beschrijven. Om te weten Wat is een reproductie? Piet Mondriaan ( ), Evolutie, 1911, olieverf op doek, drieluik, 178 x 85 cm; 183 x 87,5 cm; 178 x 85 cm, collectie: Gemeentemuseum Den Haag

11 Kubisme Wat is dat eigenlijk - kubisme? Het belangrijkste van het kubisme is dat het om een nieuwe manier van kijken gaat. Kunstenaars begonnen zich in die tijd af te vragen waarom een schilderij 'net echt' zou moeten lijken? Bijvoorbeeld dat het eruit moest zien alsof er diepte in zit, terwijl het een plat vlak is? Wat een onzin, het moest ook anders kunnen. Hoe? Dat probeerden ze uit. Vanaf 1909 begon Picasso in Parijs kubistisch te werken. Andere kunstenaars deden al snel mee. Je hoort in die benaming het woord 'cube'- kubus. Wat Picasso wilde, was de wereld op een nieuwe totaal andere manier laten zien. In gedachten haalde hij alles wat we om ons heen zien in het dagelijks leven uit elkaar: alsof het stukken en brokken zijn. Het werden strakke vormen, waarvan je nog wel weet wat ze voorstellen. Ook zie je in kubistische schilderijen dingen van meerdere kanten tegelijk. Een tafel kan kun je in het echt natuurlijk vanuit verschillende kanten bekijken. Van bovenaf als je staat, vanaf de zijkant als je zit, of van onderaf als je iets van de vloer wil oppakken. Kubisten proberen dit in één schilderij te combineren. Of je ziet een voorhoofd van iemand en dan de neus van de zijkant met ook nog een stukje achterhoofd erbij. Best grappig ook. Kubisme maakt dat je met nieuwe ogen naar de dingen om je heen gaat kijken. Pablo Picasso ( ), Harlekijn, Céret, 1913, olieverf op doek, collectie Gemeentemuseum Den Haag

12 Om over te filosoferen Wat is het verschil tussen je laten inspireren door iets of iemand en imiteren (na-apen / nadoen)? Kun je voorbeelden bedenken? Piet Mondriaan ( ), Stilleven met gemberpot 2, 1912, olieverf op doek, collectie Gemeentemuseum Den Haag Mondriaan naar Parijs In 1911 gebeurde er iets bijzonders. Mondriaan mocht zijn schilderijen tentoonstellen in het Stedelijk Museum in Amsterdam. En weet je van wie er op dezelfde tentoonstelling ook schilderijen waren? Van Cézanne én van Picasso. Het was de allereerste keer dat je voorbeelden van het Franse kubisme in Nederland kon bekijken. Maar toen Mondriaan er zijn eigen werk naast zag bleek het verschil héél groot. Mondriaan zag dat hij niet echt had begrepen waar het kubisme over ging. Dat kwam doordat hij het alleen maar 'van horen zeggen' had. Daarna nam Mondriaan een belangrijk besluit. Hij maakte het uit met zijn vriendin en besloot om in Parijs te gaan wonen. Want dat was waar 'hét' gebeurde! Eenmaal in Parijs veranderde zijn kunst totaal. Hij liet zich inspireren door Picasso. Na-apen was het zeker niet, hij verwerkte dat wat hij interessant vond aan het kubisme op zijn eigen manier. Om te verzinnen Stel dat Cézanne, Picasso en Mondriaan nog leefden en je kon hen interviewen. Wat zou je allemaal vragen? Wil je meer weten over Piet Mondriaan? Lees dan de lees- en verteltekst 'Mondriaan voor beginners' op bij: 'jeugd' t/m 12 jaar Wil je meer weten over Pablo Picasso? Lees dan de lees- en verteltekst 'Picasso en zo' op bij: 'jeugd' t/m 12 jaar (archief) Piet Mondriaan ( ), compositie met rood, zwart, geel, blauw en grijs, 1921, olieverf op doek, 80 x 50 cm, collectie: Gemeentemuseum Den Haag

13 Stoomcursus rondleiden In het museum bekijken we échte schilderijen van Cézanne, Picasso en Mondriaan. Daarna krijg je een stoomcursus rondleiden. Hoe sta je erbij voor een groep en hoe gebruik je je stem? Een rondleider moet altijd goed articuleren. Weet jij wat dat is? Wat is interessant en wat juist saai? Je gaat daarna in twee- of drietallen een minipresentatie voorbereiden over een van de drie kunsttoppers. Omdat er soms veel bezoekers op zaal zijn, doen we dat op een rustige plaats in het museum: het museumatelier of de studiezaal. Je krijgt korte teksten om zelf te lezen, foto s, grote platen en spiekkaartjes met trefwoorden die je kunnen helpen bij je presentatie voor de groep. En dan: presenteren maar! Welk team heeft het meeste rondleidtalent? Piet Mondriaan ( ), Bloeiende appelboom, 1912, olieverf op doek, collectie Gemeentemuseum Den Haag Voor de leerkracht Kinderboeken (en een website) over beeldende kunst V. Antoine-Andersen, Kunst om de wereld te begrijpen, uitg. Biblion, 2004, ISBN K. Couprie, A. Louchard, In het museum. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet, uitg. Lannoo, 2006, ISBN Dada, kunsttijdschrift voor kinderen van 6 tot 106, De beelden van Picasso, uitg. Plint, 2003, ISBN K. de Jong, Wat een kunst, uitg. Gottmer, 2005, ISBN J. van Leeuwen, Een halve hond heel kijken. Een boek over kijken, uitg. Querido, 2008, ISBN T. van Lieshout, Het papieren museum, uitg. Leopold, 2004, ISBN Wim Pijbes, Het kleine schilderboek, uitg. waanders, 2002, ISBN F. Rodari, Picasso. Mijn Eerste Docuboek, uitg. Ars Scribendi, 1997, ISBN-13: F. Rodari, Op bezoek bij Picasso, uitg. Gottmer, 1992, ISBN B. Stigter, Mondriaans alfabet, uitg. Waanders, 1997, bij: kunstenaars wwww.wikipedia.org wwww.gemeentemuseum.nl

14 Voor de leerkracht Lessuggesties voor ná de museumles Kubistisch stilleven in 2 stappen Zet wat spullen uit de klas bij elkaar: boeken, een schrift, een beker, een plant, een etui etc. Maak er een paar aardige opstellingen van op verschillende plaatsen in het lokaal. De leerlingen gaan er in groepjes omheen zitten. Eerst maken ze schetsen met grafietpotlood naar beschouwing. Ze tekenen zo goed mogelijk wat ze zien. Leg de nadruk op aandacht voor lijnen en vormen. Details zijn minder belangrijk. Laat de kinderen om de zoveel minuten van plek wisselen zodat ze het stilleven vanaf verschillende kanten kunnen zien en tekenen. Deze opdracht leidt dus tot meerdere schetsen. Breng nu het verhaal over kubisme in herinnering. Belangrijk bij kubisme is: 1. het tekenen of schilderen van meerdere gezichtspunten, dus het in één werk combineren van iets dat je van voren, van opzij of van achteren ziet. 2. het vereenvoudigen van wat je om je heen ziet, de lijnen en vlakken verstrakken en deze zoveel mogelijk vertalen naar geometrische basisvormen. 3. het terugbrengen van de kleuren naar: grijs- en bruintinten en geel (oker). Haal de stillevenopstellingen weg. In het laatste en tevens eindwerk brengen ze met kleurpotlood of krijt de gezichtspunten uit hun eerdere - nog naar beschouwinggemaakte eigen schetsen samen in één eindwerk. Ook worden nu de vormen en de kleuren vereenvoudigd op kubistische wijze. Wat nog meer? Er valt zoveel te vertellen over deze drie kunstenaars dat lang niet alles aan bod is gekomen tijdens de museumles. De leerlingen, verdeeld in dezelfde groepjes als in het museum, doen opnieuw onderzoek. Ieder groepje gaat op zoek naar feiten en verhalen die nog onbekend zijn die juist niet zijn verteld tijdens de museumles. Wie heeft er toen goed opgelet? De kinderen kunnen hiervoor boeken (zie ook boekenlijst) en het internet gebruiken. Ze geven een presentatie in de klas. Gemeentemuseum Den Haag, afdeling Educatie tekst: Jet van Overeem productiebegeleiding: Esther van der Sprong vormgeving : Anneke van der Stelt, Rotterdam/ afdeling Foto&Vorm oktober 2009 Deze lees- en verteltekst is ook te downloaden vanaf onze site: Ook handig in het geval u in de klas beschikt over een digitaal schoolbord/smartboard.

Picasso en zo groep 6 t/m 8. Lees- en verteltekst

Picasso en zo groep 6 t/m 8. Lees- en verteltekst Picasso en zo groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Pablo Picasso, Musketier en Amor, 1969, olieverf op doek, collectie Ludwig Museum Museumlesbeschrijving Pablo Picasso (Spanje, 1881-

Nadere informatie

KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 5

KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 5 KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 5 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Wouter van Reek, bekend van de boeken en animatiefilms over Keepvogel, heeft een kunstprentenboek over

Nadere informatie

JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2

JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2 JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Dit is een kennismakingsles voor jonge kinderen die misschien wel voor het eerst

Nadere informatie

Wonder-boven-wonder: Wonderkamers. Lees- en verteltekst groep 8

Wonder-boven-wonder: Wonderkamers. Lees- en verteltekst groep 8 Wonder-boven-wonder: Wonderkamers Lees- en verteltekst groep 8 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Ooit gedacht dat je je in een museum kunt verkleden als hoepelrokdame of markies? Dat je op de computer

Nadere informatie

MONDRIAAN & DE STIJL OP PAD MET KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 5

MONDRIAAN & DE STIJL OP PAD MET KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 5 MONDRIAAN & DE STIJL OP PAD MET KEEPVOGEL EN KIJKVOGEL LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 2 T/M 5 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Wouter van Reek, bekend van de boeken en animatiefilms over Keepvogel,

Nadere informatie

KIJKWIJZER. Cézanne Picasso Mondriaan In nieuw perspectief. 17 oktober 2009 t/m 24 januari 2010. Voortgezet onderwijs, niveau *

KIJKWIJZER. Cézanne Picasso Mondriaan In nieuw perspectief. 17 oktober 2009 t/m 24 januari 2010. Voortgezet onderwijs, niveau * KIJKWIJZER Cézanne Picasso Mondriaan In nieuw perspectief 17 oktober 2009 t/m 24 januari 2010 Voortgezet onderwijs, niveau * 1 LIFT Museumshop Entrance / exit checkout Plattegrond 1 e verdieping WC 24

Nadere informatie

Mondriaan voor beginners groep 7 en 8. Lees- en verteltekst

Mondriaan voor beginners groep 7 en 8. Lees- en verteltekst Mondriaan voor beginners groep 7 en 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Piet Mondriaan met Broadway Boogie Woogie, foto: Fritz Glarner Museumlesbeschrijving Het Gemeentemuseum Den Haag beheert de

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Méér en mooi : Verzamelen. Lees- en verteltekst groep 3 t/m 5

Méér en mooi : Verzamelen. Lees- en verteltekst groep 3 t/m 5 Méér en mooi : Verzamelen Lees- en verteltekst groep 3 t/m 5 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Zonder verzameling geen museum! Aan alle musea ligt een verzameling ten grondslag. Ieder mens heeft

Nadere informatie

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de Bram Vrielink Jim Bloemen 2de 1907-1914 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 HET KUBISME... 4 KUNSTENAARS KUBISME... 5 L AFICIONADO... 6 PORTRAIT OF PABLO PICASSO... 7 SIMULTANEOUS WINDOWS ON

Nadere informatie

Van gezicht tot portret groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst

Van gezicht tot portret groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Van gezicht tot portret groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Er komen per dag heel veel mensen naar het museum. Sommigen zijn er altijd. Die zijn vastgelegd in verf

Nadere informatie

VORMENKINDEREN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 4

VORMENKINDEREN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 4 VORMENKINDEREN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 2 T/M 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING In deze museumles speelt het beeldaspect vorm de hoofdrol. De wereld om ons heen bestaat uit eindeloos veel vormen.

Nadere informatie

Kijken met je handen? groep 3 t/m 5. Lees- en verteltekst

Kijken met je handen? groep 3 t/m 5. Lees- en verteltekst Kijken met je handen? groep 3 t/m 5 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving O, wat is dat moeilijk in een museum: niets aanraken! De meeste (kinder)vingers jeuken om een beeld van

Nadere informatie

EEN VLIEGENDE START VIER DE LENTE IN HET MUSEUM. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 4

EEN VLIEGENDE START VIER DE LENTE IN HET MUSEUM. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 4 EEN VLIEGENDE START VIER DE LENTE IN HET MUSEUM LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 T/M 4 beeld voorpagina: LESDOELEN KERNDOELEN De leerlingen gebrui ken begrippen rond de thema s kunst en lente. 1 NEDERLANDS

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER VOORTGEZET ONDERWIJS, NIVEAU * MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan en De Stijl. Hoe ga je te werk

Nadere informatie

JE NEUS ACHTERNA LEES- EN VERTELTEKST GROEP 4

JE NEUS ACHTERNA LEES- EN VERTELTEKST GROEP 4 JE NEUS ACHTERNA LEES- EN VERTELTEKST GROEP 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLES BESCHRIJVING De rode draad van deze dwaalles wordt gevormd door een sprookje over drie kinderen die een spannende tocht maken.

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER VOORTGEZET ONDERWIJS, NIVEAU * MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan en De Stijl. Hoe ga je te werk

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

MEER ÉN MOOI VERZAMELEN MAAK JE EIGEN TENTOONSTELLING. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 5

MEER ÉN MOOI VERZAMELEN MAAK JE EIGEN TENTOONSTELLING. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 5 MEER ÉN MOOI VERZAMELEN MAAK JE EIGEN TENTOONSTELLING LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 5 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Zonder verzameling geen museum! Aan alle musea ligt een verzameling ten

Nadere informatie

Thema: de K van. Moeilijkheid : *** Samenleving Tijdsduur : ***

Thema: de K van. Moeilijkheid : *** Samenleving Tijdsduur : *** Thema: de K van. Moeilijkheid : *** Samenleving Tijdsduur : *** Nederland juf Yvonne Het land Doel: Na deze opdracht weet je heel wat over bekende en beroemde kunstschilders van vroeger en nu. Uitleg opdracht:

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: VOORTGEZET ONDERWIJS NIVEAU > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan & De Stijl. Hoe ga je te werk Een

Nadere informatie

KLIK KLAK! BEGRIJPEND KIJKEN VOOR FOTGRAFEN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 5 T/M 8

KLIK KLAK! BEGRIJPEND KIJKEN VOOR FOTGRAFEN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 5 T/M 8 KLIK KLAK! BEGRIJPEND KIJKEN VOOR FOTGRAFEN LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 5 T/M 8 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Bijna alle mensen maken wel eens foto's, maar om een echt bijzonder resultaat te

Nadere informatie

Gemeente museum Den Haag. De wereld van Co Westerik groep 7 en 8 Lees- en verteltekst

Gemeente museum Den Haag. De wereld van Co Westerik groep 7 en 8 Lees- en verteltekst Gemeente museum Den Haag De wereld van Co Westerik groep 7 en 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Het Gemeentemuseum organiseert in de herfst een overzichtstentoonstelling van

Nadere informatie

SCHILDEREN MET KAREL APPEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 1, 2, 3

SCHILDEREN MET KAREL APPEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 1, 2, 3 SCHILDEREN MET KAREL APPEL LEES- EN VERTELTEKST GROEP 1, 2, 3 LESDOELEN KERNDOELEN PRAKTISCHE TIPS De kinderen kijken en luisteren naar het verhaal uit het prentenboek Karel 1 NEDERLANDS MONDELING TAAL-

Nadere informatie

125 jaar. Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder. Vincent van Gogh (1853-1890)

125 jaar. Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder. Vincent van Gogh (1853-1890) 125 jaar Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder Vincent van Gogh (1853-1890) WWW.BNWALLCOVERINGS.COM 125 JAAR GEÏNSPIREERD DOOR DE WERKEN VAN KUNSTSCHILDER VINCENT VAN GOGH De collectie

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik?

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Wie ben jij & wie ben ik? Groep 6 t/m 8 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Wie ben jij & wie

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

MUSEUMKLAS VAN HET JAAR 2014: DE OPDRACHTEN

MUSEUMKLAS VAN HET JAAR 2014: DE OPDRACHTEN MUSEUMKLAS VAN HET JAAR 2014: DE OPDRACHTEN Praktische informatie Tijdsduur: 2 uur (exclusief montagetijd) Lesdoel: Het op een originele manier verslag doen van het museumbezoek. Benodigdheden: Camera

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Van tinten en tonen groep 5 t/m 7 Lees- en verteltekst

Van tinten en tonen groep 5 t/m 7 Lees- en verteltekst Van tinten en tonen groep 5 t/m 7 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving De stemming in een schilderij hangt voor een deel af van de tinten die zijn gebruikt - de verschillende kleurschakeringen

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

2 Eeuw van het Verstand

2 Eeuw van het Verstand 2 Eeuw van het Verstand Caravaggio, 1600 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de barok in Zuid-Europa en de Gouden Eeuw in Nederland. Zowel in de 16e als de 17e eeuw leefden een aantal van de

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 1 t/m 4 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Lees- en verteltekst groep 7 & 8

Lees- en verteltekst groep 7 & 8 Klik klak: foto Lees- en verteltekst groep 7 & 8 Lesdoelen Kerndoelen Praktische tips De leerlingen bekijken foto s op de tentoonstelling en vertellen over wat zij zien aan de hand van vragen en spelopdrachten

Nadere informatie

landelijk, licht EN eclectisch interieur

landelijk, licht EN eclectisch interieur interieur landelijk, licht EN eclectisch TEKST: ANNEMIE WILLEMSE - FOTOGRAFIE: JAN VERLINDE De bewoners van dit huis woonden eerder al in hetzelfde park. Ze waren het erover eens dat dit het leukste en

Nadere informatie

Huisje, boompje, beestje

Huisje, boompje, beestje Docentenhandleiding Educatieprogramma Huisje, boompje, beestje Primair Onderwijs groep 1 en 2 Inhoud Het Dordrechts Museum p.3 Algemene doelstelling programma p.3 Aansluiting bij kerndoelen p.3 Programma:

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL!

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! 2017 RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE + BEELDPAKKET VOORBEREIDENDE LES + VERWERKING Beste leerkracht, Voorafgaand aan het museumbezoek bij de tentoonstelling Rietvelds

Nadere informatie

WAT JE DROOMT BEN JE ZELF LEES- EN VERTELTEKST GROEP 3 & 4

WAT JE DROOMT BEN JE ZELF LEES- EN VERTELTEKST GROEP 3 & 4 WAT JE DROOMT BEN JE ZELF LEES- EN VERTELTEKST GROEP 3 & 4 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Claude Monet, Blauwe Regen, 1920 Als de mens geen verbeeldingskracht bezat, was er geen kunst. Maar ook

Nadere informatie

LAAT JE ZIEN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 7 & 8

LAAT JE ZIEN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 7 & 8 LAAT JE ZIEN LEES- EN VERTELTEKST GROEP 7 & 8 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Het thema van deze les is: identiteit. Wie ben ik? Wat hoort allemaal bij mij en hoe laat ik dat zien? De kunstvorm

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder

Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Persoonlijk leerdoel: Vak-vormgevingsgebied: Speelwerkthema / onderwerp: Lesdoelen: 1. De

Nadere informatie

VOOR JUNIOR KUNSTKENNERS KIJK OP MONDRIAAN EN DE STIJL. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 7 en 8

VOOR JUNIOR KUNSTKENNERS KIJK OP MONDRIAAN EN DE STIJL. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 7 en 8 VOOR JUNIOR KUNSTKENNERS KIJK OP MONDRIAAN EN DE STIJL LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 7 en 8 VOOR DE LEERKRACHT Piet Mondriaan met Broadway Boogie Woogie, foto: Fritz Glarner MUSEUMLESBESCHRIJVING Binnen

Nadere informatie

Mode Kunst Lees- en verteltekst groep 5 t / m 8

Mode Kunst Lees- en verteltekst groep 5 t / m 8 Mode Kunst Lees- en verteltekst groep 5 t / m 8 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Kleding heeft in eerste instantie een praktische functie, maar is ook een soort taal. Het is een middel om te laten

Nadere informatie

voorspellen (laatste keer in week 12: de zonsverduistering)

voorspellen (laatste keer in week 12: de zonsverduistering) Handleiding niveau B De Nieuwsbegripbieb Achteraan deze handleiding vindt u een lijstje met titels van informatieve en fictieboeken, die aansluiten bij het onderwerp van de Nieuwsbegriples. Op de website

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

inhoud 1. Een leven in beeld 2. Vincents jeugd 3. Aan het werk 4. Brieven 5. Boeren 6. Naar Parijs 7. Naar het zuiden 8. De ruziemaker 9.

inhoud 1. Een leven in beeld 2. Vincents jeugd 3. Aan het werk 4. Brieven 5. Boeren 6. Naar Parijs 7. Naar het zuiden 8. De ruziemaker 9. Vincent van Gogh inhoud 1. Een leven in beeld 3 2. Vincents jeugd 4 3. Aan het werk 5 4. Brieven 6 5. Boeren 7 6. Naar Parijs 9 7. Naar het zuiden 10 8. De ruziemaker 11 9. Ziek 12 10. Het einde 13 11.

Nadere informatie

Duizend en één dingen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst

Duizend en één dingen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Duizend en één dingen groep 6 t/m 8 Lees- en verteltekst Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Deze cultureel erfgoedles sluit aan bij de schoolvakken Beeldende Oriëntatie en Oriëntatie op Mens en Wereld.

Nadere informatie

Bijlage CULTUURTRAJECT MEESTERVERVALSERS. TIPS & TRUCS TER Verwerking

Bijlage CULTUURTRAJECT MEESTERVERVALSERS. TIPS & TRUCS TER Verwerking Bijlage CULTUURTRAJECT MEESTERVERVALSERS TIPS & TRUCS TER Verwerking 2015-2016 skvr.nl/onderwijs Meestervervalsers Originelen Onderstaande meesters hebben uw leerlingen geïnspireerd. Voor meer informatie

Nadere informatie

IN DE MODEONTWERPERS MEDIA EN SUPERSTERREN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 6

IN DE MODEONTWERPERS MEDIA EN SUPERSTERREN. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 6 IN DE MODEONTWERPERS MEDIA EN SUPERSTERREN LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 3 T/M 6 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLES BESCHRIJVING Camera s flitsen en het publiek is uitzinnig. wat couture zo bijzonder maakt. Zij

Nadere informatie

Paulo op bezoek in de klas

Paulo op bezoek in de klas Kunst voor peuters en kleuters Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 0, 1 en 2. Met de informatie en lessuggesties kunt in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST STAD EN TAAL ONTMOET KUNST OPTIONELE OPDRACHTEN EN HUISWERKOPDRACHTEN 1 WAT WILT U? (voorbereiding op het bezoek) A. Wat wilt u graag in het Stedelijk Museum zien? (welke soort kunst, welke kunstenaar,

Nadere informatie

LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE

LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE INTRODUCTIE Deze lesbrief hoort bij Blockbusters. Het Picasso Mysterie van Manon Berns. Je kunt dit boek zelf lezen of je juf of meester kan het voorlezen. In Het Picasso

Nadere informatie

Lesvoorbereiding. Datum: 19 februari 2013 aantal leerlingen: 33 tijd: Groep: 4

Lesvoorbereiding. Datum: 19 februari 2013 aantal leerlingen: 33 tijd: Groep: 4 Zakelijke gegevens Naam student: Jessica Gotink Lesvoorbereiding Stageschool: Daltonbasisschool de Vlier Winterswijk Iselinge klas: VR3C mentor/mentrix: Natascha Hulzink Datum: 19 februari 2013 aantal

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Charley Toorop (1891-1955) kwam uit een echte kunstenaarsfamilie. Haar vader was de beroemde Jan Toorop en ook haar zonen bleken zeer creatief: één zoon werd documentairemaker, de andere

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht Drents Archief Het meisje met de hoepel Groep 2 Thema-overzicht Thema-overzicht Het meisje met de hoepel Groep 2 Drents Archief Kern van het thema Een beeld vertelt een verhaal. Om het verhaal te kunnen

Nadere informatie

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les China Met Fan Kuan op stap 3 lessen rond kunst in China Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Met Fan Kuan op stap - Colofon Met Fan Kuan op stap Les voor groep 7/8

Nadere informatie

Wat betekent het wanneer je drie talen spreekt? Hoe organiseer je dat? Zouden ze dit spreken en schrijven?

Wat betekent het wanneer je drie talen spreekt? Hoe organiseer je dat? Zouden ze dit spreken en schrijven? episode 1-1 les. Friezen om utens Lesdoel: Leerlingen verplaatsen zich in het leven van de familie Terpstra De leerkracht vertelt over de familie Terpstra: vader, moeder en een tweeling van 11 (jongen

Nadere informatie

of het kleine zwarte jurkje Lees- en verteltekst groep 2 t/m 5

of het kleine zwarte jurkje Lees- en verteltekst groep 2 t/m 5 Coco of het kleine zwarte jurkje Lees- en verteltekst groep 2 t/m 5 voor de leerkracht museumles BesCHrIJvIng Het kleurrijke levensverhaal van de beroemde modeomtwerpster Coco Chanel inspireerde veelbekroond

Nadere informatie

Optische illusie en gezichtsbedrog

Optische illusie en gezichtsbedrog Start Hoe gaan het doen Wat gaan klaarleggen Betekenis of Hoe vergroten hun Wat is rol bij deze Optische illusie en gezichtsbedrog We denken met de leerlingen na over optische illusie en gezichtsbedrog.

Nadere informatie

dimitri het draakje Lees- en verteltekst groep 4

dimitri het draakje Lees- en verteltekst groep 4 dimitri het draakje Lees- en verteltekst groep 4 voor de leerkracht Museumles beschrijving Het is niet voor niets dat juist een draakje de hoofdrol speelt in deze museumles die gaat over de vier Elementen:

Nadere informatie

HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4

HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4 HANDLEIDING BLOK, WEEK, LES GROEP achtergrondinformatie Leesstrategie Waarom lees ik de tekst? (Leesdoel bepalen) Lesdoelen De kinderen kunnen: vertellen wat een tekst is; opnoemen welke teksten ze voor

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN

PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN Leerlijn Cultureel Erfgoed Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Cultureel Erfgoed Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016

Nadere informatie

De Jeroen Bosch krant

De Jeroen Bosch krant De Jeroen Bosch krant G E M A A K T V O O R E N D O O R L E E R L I N G E N 2 maart 2016 Workshop groep1/2 Circuit in groep 7 Groep 7 van de vlieger ging op 4-3-2016 een circuit houden over Jeroen Bosch.

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Mondriaanjurk, Yves Saint Laurent, Abraham, Bianchini-Férier, 1965 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van de examentour Burgerlijke cultuur in de zeventiende

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Les 6 Tegeltjes leggen

Les 6 Tegeltjes leggen Les 6 Tegeltjes leggen Kern In deze les maken en onderzoeken de leerlingen patronen vanuit één eenvoudige basistegel. De focus ligt op kenmerken van (regelmatige) patronen, zoals vormen van herhaling,

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

CENTRAAL MUSEUM DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs. Goed om te weten:

CENTRAAL MUSEUM DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs. Goed om te weten: Voor de docent: grote groep? Deel de groep op en laat een deel opdracht 1, 2, 3, 4, 5 en een deel opdracht 6, 5, 4, 1, 2 maken in die volgorde. Weten waar de zalen zijn? Vraag het aan één van onze publieksmedewerkers

Nadere informatie

Docentenhandleiding Stedelijk Museum Amsterdam groep 6, 7 en 8

Docentenhandleiding Stedelijk Museum Amsterdam groep 6, 7 en 8 Docentenhandleiding Stedelijk Museum Amsterdam groep 6, 7 en 8 Inhoudsopgave Voorbereidende les Afsluitende les Achtergrondinformatie voor de leerkracht: De Stijl Voor deze les kunt u aanvullend materiaal

Nadere informatie

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 1 Utrecht, 2016 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma. In deze docentenhandleiding

Nadere informatie

Bijlage verwerking meestervervalsers

Bijlage verwerking meestervervalsers Bijlage verwerking meestervervalsers Cultuurtraject 2 e leerjaar VO beeldende kunst Schooljaar 2014-2015 skvr.nl/onderwijs inhoud 1. Tips & Trucs Ter verwerking Van het project 3 1.1 Schilderen op muziek

Nadere informatie

INLEIDING ZAAL 49. Pablo Picasso

INLEIDING ZAAL 49. Pablo Picasso INLEIDING 1 Over deze tentoonstelling Als iemand de titel kunstenaar van de twintigste eeuw verdient dan is het Pablo Picasso (1881 1973) wel. Misschien was hij zo n goede kunstenaar omdat hij buitengewoon

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Stedelijk Museum Amsterdam groep 7-8

Docentenhandleiding. Stedelijk Museum Amsterdam groep 7-8 Docentenhandleiding Stedelijk Museum Amsterdam groep 7-8 Inhoudsopgave Voorbereidende les Afsluitende les Achtergrondinformatie voor de leerkracht: De Stijl Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

LEEs EN VErTELTEKsT BAsIsONDErWIJs. wonderspul

LEEs EN VErTELTEKsT BAsIsONDErWIJs. wonderspul LEEs EN VErTELTEKsT BAsIsONDErWIJs wonderspul voor de leerkracht MUsEUMLEsBEsCHrIJVING Hout, klei, linnen op zich niets bijzonders, toch. Als je er niets mee doet tenminste. Maar als dat hout een beeld

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Hoe bereid ik een spreekbeurt voor?

Hoe bereid ik een spreekbeurt voor? Hoe bereid ik een spreekbeurt voor? Het maken van een spreekbeurt is eigenlijk niets anders dan het schrijven van een informatieve tekst (weettekst). Het is daarom handig om net zo te werk te gaan als

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn:

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn: Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; Nijntje in het museum 2; Krokodil en het meesterwerk 3; Kloddertje 4; Meneer Kandinsky was een schilder 5; Het kleine museum Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

Hoe je met je ipad razendsnel je eigen stijl ontdekt. Met GRATIS test.

Hoe je met je ipad razendsnel je eigen stijl ontdekt. Met GRATIS test. Hoe je met je ipad razendsnel je eigen stijl ontdekt. Met GRATIS test. 1 Hoe het bij mij begon Ik tekende en schilderde altijd al graag. Thuis, bij mijn oma en op school, met dikke kleurpotloden. Op alle

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los.

Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los. Anne Marie van Cappelle annemarievancappelle@ziggo.nl 070-3460845 06-41850198 Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los. Groep 4 van de Rotterdamse basisschool De Wilgenstam werkt één

Nadere informatie

Rembrandt en de Bijbel

Rembrandt en de Bijbel Rembrandt en de Bijbel POSE CHRISTENDOM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST De profetie van Simeon aan Maria olieverf op paneel (55 44 cm) 1628 Kunsthalle, Hamburg - Duitsland 1 Wat gaan jullie doen? Als

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Cultuurplan basisschool De Regenboog

Cultuurplan basisschool De Regenboog Cultuurplan basisschool De Regenboog (2015-2016) Dukdalf 28 3961 LA Wijk bij Duurstede 1 Dit beleidsplan omvat de volgende punten: Wat is onze visie op cultuur? Wat willen we dit jaar veranderen? Hoe pakken

Nadere informatie

Mee met De Blauwe Ruiter. Lees- en verteltekst voor groep 5 t/m 8

Mee met De Blauwe Ruiter. Lees- en verteltekst voor groep 5 t/m 8 Mee met De Blauwe Ruiter Lees- en verteltekst voor groep 5 t/m 8 Voor de leerkracht Museumlesbeschrijving Dit lesprogramma met zowel een beeldende als muzikale componenten is vakoverstijgend van opzet.

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie