Verantwoord antibioticumgebruik en selectief niet-droogzetten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verantwoord antibioticumgebruik en selectief niet-droogzetten"

Transcriptie

1 Verantwoord antibioticumgebruik en selectief nietdroogzetten Een studie in opdracht van Lami uitgevoerd door de Universitaire Landbouwhuisdieren Praktijk (ULP) Juli

2 Inhoud Introduktie... 3 Opzet van de studie... 4 Uitvoer van de studie... 4 Kwartiercelgetal bepaling... 4 Bedrijfsfactoren... 4 Koefactoren... 5 Hygiënescore... 5 Conditiescore... 5 Speenpuntscore... 5 Stress bepaling... 5 Aantal kg melk tijdens de laatste melking... 5 Resultaten... 6 Bedrijven... 6 Aantal deelnemende koeien... 6 Ontwikkeling van mastitis... 7 Kg melk voor droogzetten... 7 Celgetal na afkalven... 7 Hygiënescore op koeniveau... 8 Conclusie en discussie... 9 Zonder droogzetters meer mastitis... 9 Volledige management moet goed op orde zijn... 9 Een laag koecelgetal betekent niet altijd 4 lage kwartieren celgetallen... 9 Vaarzen doen het beter dan koeien... 9 Hygiëne droogstand van groot belang Droogstandsrantsoen op orde Verantwoord antibioticumgebruik Bijlage Dankwoord

3 Introduktie In het antibioticaconvenant van 3 december 2008 is overeengekomen dat het antibiotica gebruik bij dieren moet worden aangepakt. Tot dit convenant is besloten, vanwege het toenemende probleem van resistente bacteriën in de humane gezondheidszorg. In het antibioticumconvenant wordt de noodzaak aangegeven van een volledige transparantie van het antibioticumgebruik en het streven naar een meer verantwoord gebruik van antibiotica. Doel van dit convenant is reductie van antibioticagebruik en daarmee hoopt men verdere resistentie van bacteriën te voorkomen. Ook in de melkveehouderij zal het antibiotica gebruik flink verminderd moeten worden. Hoewel er nog weinig directe aanwijzingen zijn voor resistentieontwikkeling binnen de melkveehouderij zal ook binnen de melkveesector een reductie van antibiotica noodzakelijk zijn. In de melkveesector wordt 60% van het totale antibioticaverbruik gebruikt voor toepassing in de uier. Hiervan is ruim 20% voor de behandeling van (sub)klinische mastitis en ongeveer 40% voor het droogzetten van koeien met antibiotica. Binnen de melkveehouderij worden weinig tot geen koppelbehandelingen toegepast en wordt er bijna geen antibiotica preventief gebruikt. De enige toepassing waarbij antibiotica op grote schaal worden toegepast is bij het droogzetten. Het droogzetten van koeien met antibiotica gebeurt op ca. 85 % van de Nederlandse bedrijven en heeft een 2ledige functie: 1. Behandelen van bestaande infectie 2. Voorkomen van nieuwe infecties in de droogstand Het voorkomen van nieuwe infecties is een preventieve toepassing van antibiotica; het is juist het preventieve gebruik van antibiotica waar steeds strengere eisen aan zullen worden gesteld. Er treedt alleen een echte reductie van het antibioticumgebruik op wanneer er door het weglaten van droogzetters niet veel extra (sub)klinische mastitis voor terug komt. Daarnaast is het vanuit diergezondheid en dierenwelzijn niet acceptabel wanneer door het selectief nietdroogzetten veel extra zieke koeien terugkomen. Dit betekent dat het niet meer droogzetten met droogzetters met beleid moet gebeuren. Vandaar dat wij spreken van selectief nietdroogzetten, dat wil zeggen: in principe gaat de koe met droogzetters droog, tenzij blijkt dat het zonder kan. Dat is dus een voorzichtige benadering, waarbij we hopen dat het een eerste aanzet geeft tot een nog meer verantwoord gebruik van antibiotica. Proberen om op maat de koeien droog te zetten, in plaats van standaard uit routine naar de droogzetters te grijpen. Dit zal extra inspanning van de veehouders vragen, om het management nog meer te optimaliseren. Vanuit dat oogpunt is de studie gestart, waarbij twee vragen centraal stonden: 1. Wat is het effect van selectief nietdroogzetten op de uiergezondheid in de volgende lactatie 2. Welke managementaanpassingen spelen een rol in het succesvol selectief nietdroogzetten Met het uitgevoerde onderzoek hopen we te laten zien dat het selectief nietdroogzetten, uitgaande van een goede uiergezondheid en een optimaal management, succesvol kan zijn. 3

4 Opzet van de studie Voor het uitvoeren van de studie zijn 7 bedrijven binnen de provincie Utrecht geselecteerd op basis van onderstaande criteria: Bedrijfscelgetal < cellen/ml Percentage klinische mastitis < 20% Percentage koeien die laag de droogstand in gaan en er hoog weer uitkomen < 10% Productieniveau > 7000 kg /koe /jaar Bedrijfsomvang minimaal 80 melkgevende koeien Binnen deze bedrijven moesten de deelnemende koeien aan onderstaande eisen voldoen: Koeien: laatste 3 MPR uitslagen celgetal < cellen/ml kwartiercelgetal voor droogzetten < cellen/ml voor oudere kalfs koeien Vaarzen: laatste 3 MPR uitslagen celgetal < cellen/ml kwartiercelgetal voor droogzetten < cellen/ml voor vaarzen Geen klinische mastitis in de afgelopen lactatie gehad Geen afwijkende spenen De resultaten van droogzetten met of zonder antibiotica werden gevolgd aan de hand van uiergezondheidsgegevens van de koeien. Hierbij werd gekeken naar het percentage koeien met klinische mastitis en werd het celgetal van de 1 e MPR na droogzetten beoordeeld. Uitvoer van de studie Kwartiercelgetal bepaling Op basis van de lijst droog te zetten dieren werden de bedrijven iedere week bezocht. Koeien die droog moesten en de laatste 3 MPR uitslagen een celgetal onder de cellen/ml (koeien) of < cellen/ml (vaarzen) werden voor het melken bemonsterd. Met behulp van een draagbare celgetalmeter (DCC DeLaval) werd het celgetal van ieder kwartier bepaald. Alleen wanneer alle 4 de kwartieren een celgetal hadden van onder de cellen/ml (koeien) of < cellen/ml (vaarzen) werden de dieren toegelaten in de studie. De geselecteerde dieren werden om en om met of zonder antibiotica drooggezet. Hiervoor werd de droogzetter gebruikt die de veehouder altijd gebruikt. Bedrijfsfactoren Op ieder bedrijf werden de managementsfactoren gescoord waarvan bekend is dat ze een risico vormen voor het krijgen van mastitis. We noemen dit de bedrijfsrisicofactoren. De volgende punten werden gescoord: Buitenuitloop ja / nee Hygiëne / infectiedruk tijdens de droogstand Melktechniek Dragen van handschoenen Gebruik van papieren uier doeken Koeien niet liggen direct na het melken Gebruik van teat sealants bij overige koeien buiten de proef Melkgift voor droogzetten BVD status 4

5 Koefactoren Daarnaast werden van de deelnemende koeien ook een aantal mogelijke risicofactoren gescoord. Hygiënescore Conditiescore Speenpuntscore Stress Aantal kg melk tijdens laatste melking Hygiënescore Op de dag van het droogzetten wordt de hygiëne van de koeien gescoord op een schaal van 1 tot 4, waarbij 1 schoon is en 4 zeer bevuild (zie bijlage 1). Niet alleen de koeien die voor de proef worden drooggezet worden gescoord, maar ook alle koeien die al binnen de studie zijn droog gezet worden gescoord. Hiervoor werd gekeken naar: uier dijen onderbenen klauwen Er wordt gesproken van een verhoogde infectiedruk wanneer: aantal uier scores 3 of 4 > 10% aantal dijen score 3 of 4 >15% aantal onderpoot score 3 of 4 > 20% Conditiescore Bij ieder bedrijfsbezoek werden de conditie van de droge koeien gescoord volgens een scoresysteem op en schaal van 15, van mager tot zeer vet. De score werd uitgevoerd in halve punten. Speenpuntscore Voor het droogzetten werden de speenpunten van de betreffende koe gescoord. Voor het scoren van de speenpunten werd onderscheid gemaakt in drie groepen, een gezonde gladde speenpunt, een speenpunt met vereelting en een speen met een rafelige punt. Elke speenpunt wordt vergeleken met de foto s uit de bijlage en beoordeeld. Wanneer één of meerdere speenpunten in de groep vereelt of rafelig wordt gescoord, wordt de hele koe in deze groep ingedeeld. Een koe krijgt dus de score: glad, vereelt of rafelig. Stress bepaling Door middel van een stresstest is aan de hand van een gesprek met de veehouder eenmalig bepaald of zijn koeien last hebben gehad van verhoogde stress. Deze test bestaat uit 7 vragen die met ja en nee beantwoord kunnen worden. Elk antwoord levert 0 of 4 punten op. Wanneer er meer dan 6 punten worden gehaald is er verhoogde stress. Wanneer er 4 punten worden gescoord is er licht verhoogde stress bij de koeien. Aantal kg melk tijdens de laatste melking De veehouders noteerden van de deelnemende koeien het aantal kg melk van de laatste melking voor droogzetten. 5

6 Resultaten Bedrijven In Tabel 1 is een aantal kenmerken van de deelnemende bedrijven weergegeven. Melkproductieniveau varieerde tussen de bijna kg tot en met kg melk. Ook was er een grote variatie in de typen melkstallen. Bedrijf Aantal koeien Produktie (kg) Type melkstal Weken droogstand Open tandem 6 stands Rapid exit x 6 visgraat x 8 zij aan zij x Merlin robot x 4 visgraat x 6 visgraat 6 Tabel 1. Overzicht van de deelnemende bedrijven Van alle deelnemende bedrijven zijn de bedrijfsscores weergegeven in Tabel 2. Per deelnemend bedrijf zijn de risicofactoren in kaart gebracht om zo tot een algemene risicoschatting per bedrijf te komen. Deelnemende bedrijven a b c d e f g Risicofactor Geen buitenuitloop droge koeien Verhoogde stress Hygiëne tijdens droogstand Geen melkershandschoenen / Geen papieren doeken Koeien kunnen liggen na melken Geen teatsealants bij koeien niet in studie BVD status positief??? Totale risico schatting Aantal mastitis gevallen Tabel 2. Overzicht van risicofactoren per bedrijf Bij deze risicoschatting zijn alle factoren even zwaar gewogen, wat waarschijnlijk in de praktijk niet het geval is. Sommige factoren hebben een sterkere invloed op het krijgen van mastitis dan andere. Aantal deelnemende koeien Het bepalen van de kwartiercelgetallen had tot gevolg dat er heel veel koeien niet mee mochten doen in de studie. Ondanks dat de koeien de laatste 3 MPR uitslagen een laag celgetal hadden, waren er vaak veel dieren waarbij 1 of meerder kwartieren een verhoogd celgetal hadden. De afspraak was dat koeien alleen mochten meedoen als alle 4 de kwartieren een laag celgetal hadden. Van de 93 geselecteerde dieren deden er uiteindelijk maar 46 dieren mee in de studie (Tabel 3). 6

7 pariteit selectie op basis van MPR % afvallers op basis van kwartier celgetal aantal deelnemend in de studie met antibiotica zonder antibiotica % % % % Tabel 3. Verdeling over de verschillende pariteiten Op basis van de MPR werden meer vaarzen dan oudere kalfs dieren geselecteerd. Na de bepaling van de kwartiercelgetallen vielen er minder vaarzen af dan oudere kalfs koeien. Hierdoor deden uiteindelijk vooral veel vaarzen mee in de studie. Ontwikkeling van mastitis In de groep zonder antibiotica ontwikkelden 5 koeien een klinische mastitis, waarvan 4 gevallen in de eerste week van de droogstand en 1 geval na afkalven (Tabel 4). In de groep dieren die werden drooggezet met antibiotica ontwikkelde geen enkel dier klinische mastitis. Met Antibiotica Zonder Antibiotica Drooggezet Klinische mastitis 0 5 Tabel 4. Aantal koeien droogzet en celgetal ontwikkelingen Tabel 5 laat zien dat van de 6 oudere kalfs dieren er 3 mastitis kregen (50%), terwijl bij de vaarzen maar 2 dieren een mastitis ontwikkelden (11%). Geen van de dieren die zonder antibiotica werden drooggezet kwamen met een hoog celgetal uit de droogstand, behalve de dieren die klinische mastitis hadden gehad. Pariteit 1 Pariteit 2 en hoger Drooggezet zonder AB 18 6 Klinische mastitis ontwikkeld 2 3 Verhoogd celgetal na droogstand Op klinische mastitis gevallen na geen Op klinische mastitis gevallen na geen Percentages 11 % 50% Tabel 5. Pariteiten van koeien drooggezet en ontwikkeling van mastitis en verhoogd celgetal Kg melk voor droogzetten Van alle droog te zetten dieren is het aantal kg melk van de laatste melking genoteerd. De kg melk bij de laatste melking van alle dieren varieerde tussen de 6 en 21 kg, met een gemiddelde van 14,1 kg melk. De koeien die zonder antibiotica droog gezet werden gaven gemiddeld 13,7 kg en de groep met antibiotica gaven 14.6 kg melk. Bij de koeien die mastitis kregen was er geen relatie met de hoogte van de melkgift voor droogzetten. Celgetal na afkalven Uit de MPR uitslagen bleek dat de gemiddelde celgetallen voor de droogstand tussen de koeien met en zonder antibiotica niet verschilden. De groep zonder antibiotica had gemiddeld voor droogzetten een celgetal van cellen/ml en de groep met antibiotica een celgetal van cellen/ml. Na 7

8 afkalven was er geen van de dieren met een verhoogd celgetal, met uitzondering van de dieren die mastitis hadden gehad. Hierdoor kwam het gemiddelde in de groep zonder antibiotica hoger uit dan het gemiddelde in de groep met antibiotica. Hygiënescore op koeniveau Door de kleine aantallen dieren is het meten van bedrijfs en koe effecten erg lastig. Wat wel duidelijk naar voren kwam was dat de hygiënescore op het moment van droogzetten en de hygiënescore in de droogstand als belangrijk wordt gezien. 8

9 Conclusie en discussie Zonder droogzetters meer mastitis Uit de studie blijkt dat het niet meer droogzetten met antibiotica gepaard gaat met meer mastitis. Ik zou bijna zeggen: gelukkig, anders zouden al die jaren voor niets al die antibiotica gebruikt hebben. Van de 24 dieren die zonder antibiotica zijn drooggezet hebben het er 19 prima gedaan, die hadden de antibiotica dus niet nodig. De uitdaging gaat worden dat we het management zo aanpassen dat we met een minimum aan antibioticum toch een goede uiergezondheid kunnen realiseren. Door de kleine aantallen in deze studie wordt het lastig om hele scherpe uitspraken te doen, maar toch zijn er belangrijke zaken naar voren gekomen. Volledige management moet goed op orde zijn De deelnemende bedrijven hadden allemaal een goede uiergezondheid, want daar waren ze op geselecteerd. Hun management hebben ze niet op voorhand aangepast. Nog beter sturen met het rantsoen, waardoor de productie zonder teveel stress goed wordt afgebouwd aan het einde van de lactatie heeft een aantal bedrijven tijdens de studie aangepast. Neem uw bedrijfsvoering kritisch onder de loep en kijk waar u nog puntjes op de i kunt zetten. De uiergezondheid in de lactatie moet u eerst op orde hebben, voordat u zich kunt richten op minder antibiotica in de droogstand. Zorg er voor dat u eerst minder koeien heeft met klinische of subklinische mastitis, voordat u gaat kijken welke koeien er zonder antibiotica droog kunnen. Hoe beter uw uiergezondheidskengetallen zijn, des te groter de kans op succes! Tankmelkcelgetal max cellen per ml % koeien met klinische mastitis max. 15% % koeien met verhoogd celgetal max. 15% % koeien met nieuwe infecties max. 10% % koeien verhoogd na afkalven max. 10% Een laag koecelgetal betekent niet altijd 4 lage kwartieren celgetallen Omdat we in deze studie zo min mogelijk risico wilden nemen is er voor gekozen dat koeien behalve een laag keocelgetal, ook 4 lage kwartiercelgetallen moesten hebben. Ondanks een laag koecelgetal kunnen er toch een of meerder kwartieren met een infectie tussen zitten. Het hebben van een infectie in één van de kwartieren doet de kans op mastitis toenemen, vandaar dat we wilden dat alle 4 de kwartieren een laag celgetal hadden. Nu blijkt achteraf, dat er dan veel dieren niet meer in aanmerking komen om zonder antibiotica drooggezet te worden. Of deze koeien een infectie in een van de kwartieren hadden of dat het celgetal verhoogd was vanwege een lage melkproduktie is niet bekend. Nader onderzoek zal moeten aantonen wat het meest veilige koecelgetal is, waarbij de kans op een besmet kwartier uiterst klein is. Vaarzen doen het beter dan koeien Niet alleen deden er meer vaarzen mee in de proef omdat ze een laag celgetal hadden, ook kregen de vaarzen veel minder mastitis dan de oudere kalfs koeien. Het celgetal van vaarzen is op de meeste bedrijven veel lager dan dat van de koeien, en zijn de uiers van vaarzen minder vaak bemset met mastitisverwekkers. Veel bedrijven starten voorzichtig starten met de vaarzen in het selectief nietdroogzetten en gaan van daar uit verder met de laag celgetal ouder kalfs koeien. Op deze manier kunt u al mooi ervaring opdoen. 9

10 Hygiëne droogstand van groot belang Hygiëne is als een belangrijk aandachtspunt naar voren gekomen. Niet alleen de hygiëne bij de lacterende, maar vooral de hygiëne bij de droge koeien zijn een belangrijke factor. Zo n kwetsbaar uier dat net droog staat moet aan zo min mogelijk kiemen worden blootgesteld. Tot op heden kon u een deel van de matige hygiëne oplossen met een tube droogzetters. Dat zal in de toekomst minder worden, waardoor we naar een strengere vorm van hygiëne moeten. Wen u zelf aan om de boxen en roosters van de droge koeien minstens 2 x per dag schoon te krabben. Droogstandsrantsoen op orde Door uw koeien een goed rantsoen te bieden met daarin alle benodigde mineralen en vitamines neemt de afweer van uw koeien toe. Hoe beter de afweer van uw koeien is, des te kleiner de kans dat het bacteriën om mastitis te veroorzaken. Van de 5 koeien die mastitis ontwikkelden vonden er 4 plaats in de eerste week na droogzetten. We weten dat begin en einde droogstand de gevaarlijkste perioden zijn, maar in deze studie bleek de eerste week na droogzetten veel riskanter te zijn dat de weken voor afkalven. Het goed afbouwen van de lactatie en de droge koeien de eerste week na droogzetten dagelijks dippen kunnen een deel van deze problemen wegvangen. Een gedegen droogstandsrantsoen met daarbij een bewaking van de conditie van uw koeien vergroot de kans op een probleemloze start na afkalven. Afkalven in een te royale conditie kan tot veel onnodige problemen leiden. Verantwoord antibioticumgebruik Zoals in de inleiding aangegeven gaat het niet om de cijfertjes van het antibioticumgebruik, maar gaat het om het verantwoord toepassen van antibiotica. Dat betekent toepassen wanneer het nodig is, met het juiste middel, in de juiste dosering en voldoende lang. Een koe rondom droogzetten met antibiotica geldt voor 4 dagdoseringen. Een koe voor mastitis behandelen alleen in de uier telt voor 3 4 dagdoseringen en een mastitisbehandeling in de uier én in de nek telt voor 6 8 dagdoseringen. Wanneer er voor iedere 2 koeien die zonder droogzetters worden drooggezet er 1 koe met mastitis terug komt is er een reductie van 50% van het antibioticumgebruik. Maar dat is vanuit dierenwelzijn en diergezondheid onacceptabel! Dat is niet de manier waarop we het antibioticumgebruik willen terugdringen. De uitdaging zal worden om hygiëne, huisvesting en rantsoen zo aan te scherpen dat er slechts een zeer gering aantal mastitisgevallen ontstaat door het selectief gebruik van droogzetters. De basis van een goede uiergezondheid is een optimaal management en een goed uitgebalanceerd rantsoen. Een gezonde koppel is de beste manier om het antibioticumgebruik te verlagen!! 10

11 Bijlage 1 11

12 Dankwoord Ik wil graag alle veehouders bedanken voor deelname aan de studie. Sommigen hadden vooraf twijfels, maar wilden toch graag actief meewerken aan een meer verantwoord gebruik van antibiotica. Zij waren nieuwsgierig of het mogelijk was om op hun bedrijf selectief met droogzetters om te gaan en wilden weten welke aanpassingen daarvoor nodig waren. Enkelen zeiden letterlijk dat er tenslotte iemand vooraan in de polonaise moest lopen. Ook de studenten Angeliek Scheer en Maarten van den Berg hartelijk dank voor hun inzet. Tot slot wil ik nog vermelden dat bijna alle deelnemende veehouders niet meer routinematig al hun koeien met droogzetters droogzetten. Ze hebben op hun eigen bedrijf gezien waar de mogelijke zwakke plekken zitten en waar aanpassingen van het management nodig waren om de resultaten nog optimaler te maken. Door de deelname aan de studie zijn ze anders naar hun droogstandsmanagement gaan kijken en beslissen nu per koe of er droogzetters in gaan of niet. Eigenlijk precies zoals we het gehoopt hadden: Droogstandsmanagement op maat! Tine van Werven / Dierenarts ULP Juli

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Broilers Slaughter pigs Veal calves Dairy cattle -- Themabijeenkomst Antibioticumbeleid en de (on-)mogelijkheden

Nadere informatie

Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014. Bart Geurts Dierenarts

Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014. Bart Geurts Dierenarts Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014 Bart Geurts Dierenarts Indeling presentatie Antibioticabeleid Waarom zijn de richtlijnen ontwikkeld? Waar zijn de richtlijnen op gebaseerd? Wat zijn de nieuwe richtlijnen?

Nadere informatie

Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven. Samenvattend rapport

Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven. Samenvattend rapport Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven Samenvattend rapport 1 ENQUÊTE 1.1 Opstellen van de enquête In kader van het demo-project verantwoord gebruik van antibiotica in de

Nadere informatie

Evaluatie Selectief Droogzetten

Evaluatie Selectief Droogzetten Evaluatie Selectief Droogzetten Risico s en Kansen 23 februari 2015 1 Emma Strous Sophie Noyen-Wolfert Inhoud Theorie droogzetten Richtlijn selectief droogzetten Meningen en Feiten Onderzoek Verkoopcijfers

Nadere informatie

Mastitis is gewoon irritant

Mastitis is gewoon irritant Mastitis is gewoon irritant Yvette de Geus Introductie Dierenartsenpraktijk Krommerijnstreek in Schalkwijk Boerinnenclub Zoönose kennisnetwerk Antibiotica 1 Programma workshop uiergezondheid Introductie

Nadere informatie

Dierenartsenpraktijk Tweestromenland Rundveedierenartsen. Maarten Adamse Jos Giesen David Speksnijder

Dierenartsenpraktijk Tweestromenland Rundveedierenartsen. Maarten Adamse Jos Giesen David Speksnijder Dierenartsenpraktijk Tweestromenland Rundveedierenartsen Maarten Adamse Jos Giesen David Speksnijder Achtergrond richtlijn Maarten Adamse Achtergrond AB reductie Prof. Jaap Wagenaar Praktische tips rondom

Nadere informatie

Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation. Sofie Piepers, DVM, PhD. M-team UGent

Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation. Sofie Piepers, DVM, PhD. M-team UGent Vaarzenmastitis verbeter de rentabiliteit van de next generation Sofie Piepers, DVM, PhD Vaarzenmastitis Intramammaire infecties vóór kalven Gevolgen na kalven: Klinische mastitis Subklinische mastitis

Nadere informatie

Q&A Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van koeien d.d. 24-12-2013 (verkort Richtlijn droogzetten)

Q&A Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van koeien d.d. 24-12-2013 (verkort Richtlijn droogzetten) Q&A Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van koeien d.d. 24-12-2013 (verkort Richtlijn droogzetten) Q 1. Hoe moet je de richtlijn zien? De insteek is dat sinds 2012 preventief gebruik

Nadere informatie

Voorspellende waarde van het bacteriologisch onderzoek van tankmelk, Richard Olde Riekerink

Voorspellende waarde van het bacteriologisch onderzoek van tankmelk, Richard Olde Riekerink Verslag van de bijeenkomst van het uiergezondheidspanel najaar 2011 Het Uiergezondheidspanel (UGP) is een deskundig, onafhankelijk en divers discussieplatform op het gebied van uiergezondheid bij melkvee.

Nadere informatie

Meer info? Contacteer: Frederik De Vos, DVM 03 / 877 44 34 of frederik.devos@vetoquinol-benelux.be. O ptimilq 1

Meer info? Contacteer: Frederik De Vos, DVM 03 / 877 44 34 of frederik.devos@vetoquinol-benelux.be. O ptimilq 1 Meer info? Contacteer: Frederik De Vos, DVM 03 / 877 44 34 of frederik.devos@vetoquinol-benelux.be 8 O ptimilq O ptimilq 1 efficiënt samenwerken Verantwoord antibioticagebruik wint steeds meer aan belang.

Nadere informatie

Uierontsteking. Herkauwersgezondheidszorg, Faculteit Diergeneeskunde, Yalelaan 7, 3584 CL Utrecht

Uierontsteking. Herkauwersgezondheidszorg, Faculteit Diergeneeskunde, Yalelaan 7, 3584 CL Utrecht R. N. Zadoks a en O. C. Sampimon b a Hoofdafdeling Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren, Afdeling Herkauwersgezondheidszorg, Faculteit Diergeneeskunde, Yalelaan 7, 3584 CL Utrecht R.N.Zadoks@vet.uu.nl b

Nadere informatie

Wat zijn de kosten van mastitis in de vrije markt. Henk Hogeveen

Wat zijn de kosten van mastitis in de vrije markt. Henk Hogeveen Wat zijn de kosten van mastitis in de vrije markt Henk Hogeveen Wat kunt u van mij verwachten Het probleem: Preventieve kosten vs faalkosten Faalkosten van mastitis U weet de kosten van mastitis toch?

Nadere informatie

En is de uiergezondheidssituatie halverwege 2014 nog steeds goed? Draag hem of haar dan nu voor voor de Uiergezondheid Award 2014!

En is de uiergezondheidssituatie halverwege 2014 nog steeds goed? Draag hem of haar dan nu voor voor de Uiergezondheid Award 2014! Uiergezondheid Award 2014 De Uiergezondheid Award 2014 is bedoeld voor melkveehouders die iets bijzonders hebben gedaan op het gebied van uiergezondheid in 2013 (en begin 2014) en die hiermee andere melkveehouders

Nadere informatie

Mastitis en de vrije markt. Henk Hogeveen

Mastitis en de vrije markt. Henk Hogeveen Mastitis en de vrije markt Henk Hogeveen Wat kunt u van mij verwachten Denken in een tijd zonder quotum Het probleem: Preventieve kosten vs faalkosten En nu zonder quotum Oude denken Productiecapaciteit

Nadere informatie

N o t i t i e. Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): -

N o t i t i e. Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): - Auteur: Horneman Betreft: Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): - N o t i t i e Sinds begin 2006 worden resultaten van lactosebepalingen

Nadere informatie

ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES. Rundveehouderij

ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES. Rundveehouderij ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES Rundveehouderij Humaan gebruik antibiotica MRSA in humane S. aureus isolaten in 2009

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 Voorstellen Monique Driesse Rundveedierenarts 7 jaar praktijk, 5 jaar in Canada Sinds 2007 bij Boehringer Ingelheim Ruben Tolboom

Nadere informatie

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Inhoud presentatie Dierziekten: ontwikkelingen BVD en IBR Uiergezondheid: kengetallen omtrent droogstandstherapie Vruchtbaarheid: nieuwe benadering

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Wekelijks/maandelijks werk

Hoofdstuk 3: Wekelijks/maandelijks werk Planmatig werken Vandaag Als je het dagelijkse werk goed doet, zal het resultaat ook goed zijn. Maar hoe weet je of je je werk goed doet? Maar weinig mensen zijn kritisch genoeg om zichzelf te kunnen beoordelen

Nadere informatie

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR Besmet met IBR En hoe nu verder? Drs. Frederik Waldeck, dierenarts Congres Gezonde melkveeh Zwolle, 10 november 2015 Inhoud presentatie IBR Stand van zaken Besmet: hoe komt het, wat is het? Aanpak Boerderij,

Nadere informatie

Sterk met Melk. Brugse Ommeland en Meetjesland

Sterk met Melk. Brugse Ommeland en Meetjesland Sterk met Melk Brugse Ommeland en Meetjesland Dit verslag is geschreven in het kader van het project Sterk met Melk. Contact: Diane Schoonhoven, Leader+ project Sterk met Melk, 09 376 97 38, www.meetjesland.be/sterkmetmelk

Nadere informatie

Uierlijke verzorging Omdat elk kwartier telt

Uierlijke verzorging Omdat elk kwartier telt Uierlijke verzorging Omdat elk kwartier telt Mastitis is ongetwijfeld een van de kostbaarste ziektes op een melkveebedrijf. Niet alleen vanwege hoge veeartskosten, vroegtijdige opruiming en weggegooide

Nadere informatie

Project Kwaliteitsmanagement voor de melkveehouderij

Project Kwaliteitsmanagement voor de melkveehouderij Tussentijdse resultaten Project Kwaliteitsmanagement voor de melkveehouderij Doel Het ontwikkelen van een kwaliteitssysteem waarmee de melkveehouder de kwaliteit van de productiewijze van melk en de kwaliteit

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving antibiotica

Nieuwe regelgeving antibiotica Nieuwe regelgeving antibiotica Gerrit Hegen www.deboerenveearts.nl KoeKompas: een voorspellende risicoinventarisatie van het melkveebedrijf Kwaliteitsmanagement 7 Kritische Succesfactoren 40 Prestatie-indicatoren

Nadere informatie

Chapter 10. Klauwgezondheid bij melkkoeien in Nederland

Chapter 10. Klauwgezondheid bij melkkoeien in Nederland Claw Health in Dairy Cows in the Netherlands Chapter 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 - Chapter 10 - Klauwgezondheid bij melkkoeien in Nederland Subtitel: Epidemiologische aspecten van verschillende klauwaandoeningen

Nadere informatie

Nieuwsbrief. > 04 winter voor ondernemende melkveehouders. Uw eerste keuze in uiergezondheid

Nieuwsbrief. > 04 winter voor ondernemende melkveehouders. Uw eerste keuze in uiergezondheid Nieuwsbrief voor ondernemende melkveehouders > 04 winter 2011 Uw eerste keuze in uiergezondheid Editoriaal Editoriaal Geachte lezer, Uiergezondheid Waarop letten bij het behandelen van een uierontsteking?

Nadere informatie

Klauwverzorging. Les 1

Klauwverzorging. Les 1 Klauwverzorging Les 1 Klauwverzorging Klauwverzorging Inhoud: - herkennen van klauwziekten - hoorngroei - ziektebeeld beschrijven maatregelen nemen onderhoud gereedschap funktioneel pedicuren Duur: 8 dagdelen

Nadere informatie

Valacon-Dairy v.o.f. Duurzaam melkvee. Het waarom en hoe. Willem van Laarhoven 23 november

Valacon-Dairy v.o.f. Duurzaam melkvee. Het waarom en hoe. Willem van Laarhoven 23 november Duurzaam melkvee Het waarom en hoe. Willem van Laarhoven 23 november 2010 www.duurzaammelkvee.nl 1 . Onderzoeks- en adviesbureau voor duurzaam melkvee. Richt zich op de economische, ecologische en maatschappelijk

Nadere informatie

Samenvatting R. N. Zadoks

Samenvatting R. N. Zadoks R. N. Zadoks Department of Farm Animal Health, Ruminant Health Unit Faculty of Veterinary Medicine, Utrecht University Yalelaan 7, 3584 CL Utrecht, The Netherlands R.N.Zadoks@vet.uu.nl Mastitis is de meest

Nadere informatie

Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van melkkoeien

Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van melkkoeien Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van melkkoeien Versie 1.1 Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde Houten, Preambule Preambule Het Ministerie van Economische Zaken

Nadere informatie

ADLO- project. Verantwoord gebruik van antibiotica in de Vlaamse melkveehouderij door communicatie, opleiding en begeleiding.

ADLO- project. Verantwoord gebruik van antibiotica in de Vlaamse melkveehouderij door communicatie, opleiding en begeleiding. ADLO- project Verantwoord gebruik van antibiotica in de Vlaamse melkveehouderij door communicatie, opleiding en begeleiding MCC- Vlaanderen Hagenbroeksesteenweg 167 2500 LIER Tel. 078/15 47 10 info@mcc-

Nadere informatie

Werkblad: Gezondheidskenmerken

Werkblad: Gezondheidskenmerken Werkblad: Gezondheidskenmerken 1) Zet een koe vast aan het voerhek of aan het halster. Beoordeel vervolgens de onderstaande gezondheidskenmerken. a. Koe nummer: b. Leeftijd: c. Lactatiestadium: d. Ras:

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. voor ondernemende melkveehouders

NIEUWSBRIEF. voor ondernemende melkveehouders SEPTEMBER 2012 N 3 NIEUWSBRIEF voor ondernemende melkveehouders Periodiciteit: trimestrieel - September - Oktober - November - Erkenningsnummer: P913614 - Afgiftekantoor: GENT X Belgique België P.P. -

Nadere informatie

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015 10.00 - Geart Benedictus: Welkom Programma: Quotum eraf, fosfaat erop? Toekomst fokkerij? Apeldoorn 4 november 2015 10.05 - Jan Huitema (melkveehouder en Europarlementariër) 10.35 - Bonny van Ranst (melkveehouder

Nadere informatie

Protocol klauwaandoeningen

Protocol klauwaandoeningen Protocol klauwaandoeningen Algemeen In het algemeen kan gesteld worden dat de mate van problemen afhankelijk is van de voeding, huisvesting en het stalklimaat. Met andere woorden: hoe schoner en droger

Nadere informatie

HANDLEIDING STROHOKKEN DROGE EN VERSE KOEIEN

HANDLEIDING STROHOKKEN DROGE EN VERSE KOEIEN HANDLEIDING STROHOKKEN DROGE EN VERSE KOEIEN Drs. Rens van Rossum, keuze co-schap Faculteit der Diergeneeskunde Utrecht. Begeleider namens Vetvice: drs.msm. Jan Hulsen. Rens van Rossum & Vetvice BV, december

Nadere informatie

Kengetallen. E-5 MPR-Kwaliteit. Inleiding. MPR 24 uur. 4 Betekenis van MPR 24 uur

Kengetallen. E-5 MPR-Kwaliteit. Inleiding. MPR 24 uur. 4 Betekenis van MPR 24 uur Kengetallen E-5 MPR-Kwaliteit Inleiding Via Melkproductieregistratie (MPR) worden gegevens over de melk-, vet en eiwitproductie van de veestapel verzameld. Deze gegevens zijn de basis van managementinformatie

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB Examen VMBO-KB 2015 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

Vetcorrectie Op basis van het voorgaande kan de NO berekend worden zonder een eventuele vetcorrectie.

Vetcorrectie Op basis van het voorgaande kan de NO berekend worden zonder een eventuele vetcorrectie. Kengetallen E3 Netto Opbrengst en Lactatiewaarde Inleiding Na elke monstername wordt voor alle melkkoeien op het bedrijf een Netto Opbrengst (NO) berekend. De NO geeft het gecorrigeerde rendement van een

Nadere informatie

nieuwsbrief > 01 lente 2010 voor ondernemende melkveehouders Uw eerste keuze in uiergezondheid

nieuwsbrief > 01 lente 2010 voor ondernemende melkveehouders Uw eerste keuze in uiergezondheid nieuwsbrief voor ondernemende melkveehouders > 01 lente 2010 Uw eerste keuze in uiergezondheid Editoriaal Editoriaal Uiergezondheid Het belang van een bedrijfsbehandelplan Geachte lezer, oehringer Ingelheim

Nadere informatie

Integraal Duurzame Veestapel Integraal denken en werken op bedrijfsniveau met oog voor klimaat

Integraal Duurzame Veestapel Integraal denken en werken op bedrijfsniveau met oog voor klimaat - Eindrapportage aan de provincie Drenthe - Integraal Duurzame Veestapel Integraal denken en werken op bedrijfsniveau met oog voor klimaat Projectbeheerder: ETC Adviesgroep Mevr. I. Rameijer i.rameijer@etcnl.nl

Nadere informatie

Tank melk. zit er in..

Tank melk. zit er in.. Tank melk uier gezondheid Wat voor de zit er in.. dierenarts? Jasper het Lam - Rundveedierenarts - Dierenartsenpraktijk Zuidhorn & Reitdiep Westerkwartier Groningen: Een van koedichtste gebieden van NL

Nadere informatie

Een labuitslag en dan?

Een labuitslag en dan? Een labuitslag en dan? Interpretatie en nieuwe ontwikkelingen Hans Miltenburg GD oktober 2013 Programma Waarom GD Tankmelk Uiergezondheid? Interpretatie GD Tankmelk Uiergezondheid Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Klauwgezondheid. studiegroepen december 2010. 24-12-2010 DAP van Waard tot Klif

Klauwgezondheid. studiegroepen december 2010. 24-12-2010 DAP van Waard tot Klif Klauwgezondheid studiegroepen december 2010 1 Indeling presentatie Belang van klauwgezondheid Verschillende klauwaandoeningen Stinkpoot Mortellaro Tussenklauwontsteking Bevangenheid Zoolzweer Wittelijnproces,

Nadere informatie

Nieuwe ontwikkelingen. Veel onderzoek. Wat kunt u verwachten? Wat kost mastitis. Theorie en praktijk ( /koe/jaar) Economie van diergezondheid

Nieuwe ontwikkelingen. Veel onderzoek. Wat kunt u verwachten? Wat kost mastitis. Theorie en praktijk ( /koe/jaar) Economie van diergezondheid Nieuwe ontwikkelingen Economie van diergezondheid Henk Hogeveen Leerstoelgroep Bedrijfseconomie, Wageningen Universiteit Departement Gezondheidszorg Landbouwhuisideren, Universiteit Utrecht Antibiotica

Nadere informatie

100-dagenaanpak. 365 dagen resultaat

100-dagenaanpak. 365 dagen resultaat 365 dagen resultaat > gezonde koeien > goede productie > gemakkelijk werken U wilt als melkveehouder dat uw koeien vlot afkalven, gezond opstarten, goed produceren en weer gemakkelijk drachtig worden.

Nadere informatie

Invullijst Koekompas

Invullijst Koekompas Invullijst Koekompas 1. Melken: a. Tanklokaal - schoon & opgeruimd ja / nee - tanktemperatuur 3-4 C ja / nee - voorkoeler aanwezig ja / nee - melkwacht in functie ja / nee - vulling tankmelk na 1 e melkmaal

Nadere informatie

UIERGEZONDHEID Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua

UIERGEZONDHEID Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua UIERGEZONDHEID Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW UIERGEZONDHEID

Nadere informatie

Er valt veel te winnen met een langere levensduur. Henk Hogeveen

Er valt veel te winnen met een langere levensduur. Henk Hogeveen Er valt veel te winnen met een langere levensduur Henk Hogeveen Lange levensduur is goed...... gevolg van betere gezondheid... gevolg van betere vruchtbaarheid... minder jongvee nodig minder kosten minder

Nadere informatie

dierenartsenpraktijk Het Zuidenveld

dierenartsenpraktijk Het Zuidenveld dierenartsenpraktijk Het Zuidenveld Verslag bedrijfsbezoek studiegroep DBID over Voeding en Diergezondheid op 15 september 2009 bij VOF Westerhof, Holthe 37 E, Beilen. Bedrijfskarakteristiek: Melkveebedrijf

Nadere informatie

Een verhoogd coligetal: Klebsiella-mastitis als mogelijke oorzaak?

Een verhoogd coligetal: Klebsiella-mastitis als mogelijke oorzaak? Een verhoogd coligetal: Klebsiella-mastitis als mogelijke oorzaak? Volgens de laatste schattingen van MCC-Vlaanderen kan een gemiddeld melkveebedrijf in Vlaanderen tussen 400 en 1000 euro per maand meer

Nadere informatie

Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015

Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015 Biestvoorziening, waaróm is het zo belangrijk? Anja Smolenaars GD Dierenarts Herkauwersgezondheidszorg 15 januari 2015 Biestvoorziening Veel te Vaak Vlug aan voorbijgegaan! Waarom is het zo belangrijk?

Nadere informatie

Transitie transparant? management zoals rantsoen, huisvesting en comfort moet goed zijn, dat corrigeer je niet met een brok.

Transitie transparant? management zoals rantsoen, huisvesting en comfort moet goed zijn, dat corrigeer je niet met een brok. Transitie transparant? De transitieperiode van melkkoeien is een veelbesproken onderwerp waar veel (meer) aandacht voor is. Iedereen heeft er zijn eigen systeem en methoden voor en er is veel over te lezen

Nadere informatie

Deze brochure wordt u aangeboden door:

Deze brochure wordt u aangeboden door: UIERGEZONDHEID Deze brochure wordt u aangeboden door: Vlaamse overheid Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Melkvee Baron Ruzettelaan1 8310 BRUGGE (ASSEBROEK) Tel. 050/20

Nadere informatie

Kalverdiarree. Inleiding

Kalverdiarree. Inleiding Kalverdiarree Inleiding Verschillende ziekteverwekkers kunnen de oorzaak zijn van diarree bij jonge kalveren: bacteriën, parasieten, virussen en op wat latere leeftijd ook wormen. Bij kalveren tot twee

Nadere informatie

UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT DIERGENEESKUNDE. Academiejaar 2012-2013

UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT DIERGENEESKUNDE. Academiejaar 2012-2013 UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT DIERGENEESKUNDE Academiejaar 2012-2013 SYSTEMATISCH GEBRUIK ANTIBIOTICA ALS DROOGZETTHERAPIE: NOG LANGER HOUDBAAR IN DEZE CONTEXT? door Kimberly VERSTRAETEN Promotoren: Prof.

Nadere informatie

Gezondere veestapel met het Koe-Kompas!

Gezondere veestapel met het Koe-Kompas! Gezondere veestapel met het Koe-Kompas! Melken 5 4 Jongvee-opfok 3 2 1 0 Voeding en water Diergezondheid Huisvesting Werkroutines Dierwelzijn Managementinstrument voor veehouder en dierenarts Wat is het

Nadere informatie

Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van melkkoeien

Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van melkkoeien Richtlijn Antimicrobiële middelen bij het droogzetten van melkkoeien Versie 1.0 Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde Houten, Pre-ambule Preambule KNMvD-richtlijnen Voor u ligt een

Nadere informatie

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biestmanagement, zo kan het ook Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biest Zorgt voor specifieke (IgG) en aspecifieke afweer (witte bloedcellen) Eigen veestapel bedrijfsspecifieke ziektekiemen Bevat op

Nadere informatie

ONDERZOEKSVRAGEN DEELNEMERS

ONDERZOEKSVRAGEN DEELNEMERS SAMENVATTING De kerngedachte van het project Weerbaar Vee (2010-2015) is het meetbaar maken en verbeteren van de weerbaarheid van de melkkoe. Het doel is dat melkkoeien zo min mogelijk ziek zijn, zo min

Nadere informatie

DeLaval Focus. Deze Focus wordt u aangeboden door:

DeLaval Focus. Deze Focus wordt u aangeboden door: Focus Deze Focus wordt u aangeboden door: Celgetal attentieweken Celgetal attentieweken Proactive & Blockade: excellente mastitispreventie door optimale desinfectie Uiercrèmes: Mintcream voor betere doorbloeding,

Nadere informatie

Verantwoord gebruik van. antibiotica in de melkveehouderij

Verantwoord gebruik van. antibiotica in de melkveehouderij Verantwoord gebruik van antibiotica in de melkveehouderij COLOFON COLOFON Deze brochure werd aan alle Vlaamse melkveehouders en dierenartsen bezorgd en is ook beschikbaar via de projectpartners (zie hieronder).

Nadere informatie

Internationale ontwikkelingen in de melkveehouderij die uiergezondheid beïnvloeden. Herman Barkema, Theo Lam en Ynte Schukken

Internationale ontwikkelingen in de melkveehouderij die uiergezondheid beïnvloeden. Herman Barkema, Theo Lam en Ynte Schukken Internationale ontwikkelingen in de melkveehouderij die uiergezondheid beïnvloeden Herman Barkema, Theo Lam en Ynte Schukken Wat is er veranderd in de wereld de laatste jaren? Bedrijfsgrootte en huisvesting

Nadere informatie

Resultaten van een veldproef met betrekking tot neonatale kalverdiarree

Resultaten van een veldproef met betrekking tot neonatale kalverdiarree Auteur: Vanessa Meganck Inleiding Resultaten van een veldproef met betrekking tot neonatale kalverdiarree Voor het vermijden van diarree bij de jongste kalfjes dient er een evenwicht gevonden te worden

Nadere informatie

Antibioticumgebruik in de varkenshouderij

Antibioticumgebruik in de varkenshouderij Antibioticumgebruik in de varkenshouderij Achtergronden, uitdagingen en mogelijkheden Drs. Merel Postma Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Gent Inhoud presentatie Gebruik van antimicrobiële middelen

Nadere informatie

Celgetal na klinische mastitis

Celgetal na klinische mastitis UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT DIERGENEESKUNDE Academiejaar 2013-2014 Celgetal na klinische mastitis door Marijke VAN LANDEGHEM Promotoren: Dierenarts Joren Verbeke Prof. Dr. Sarne De Vliegher Literatuurstudie

Nadere informatie

VIJF JAAR UGCN in een notendop

VIJF JAAR UGCN in een notendop VIJF JAAR UGCN in een notendop Taken UGCN Meerjarenplan uiergezondheid uitvoeren Kenniscentrum uiergezondheid Nederland Nationaal en internationaal aanspreekpunt uiergezondheid in Nederland Taken UGCN

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2 Controle attentielijsten & KPI s

HOOFDSTUK 2 Controle attentielijsten & KPI s HOOFDSTUK 2 Controle attentielijsten & KPI s De overgang van traditionele melkstal naar een melkrobot systeem is ook van invloed op de dagelijkse routines van de veehouder. Naast het verrichten van de

Nadere informatie

Veekeuring Fryslân. 4. Alleen dieren die in de catalogus voorkomen doen mee aan de individuele keuring.

Veekeuring Fryslân. 4. Alleen dieren die in de catalogus voorkomen doen mee aan de individuele keuring. Veekeuring Fryslân Vraagprogramma * Deelname is opengesteld voor dieren uit de provincie Friesland. * Dieren dienen op de sluitingsdatum van de aangifte aanwezig te zijn op een UBN binnen de provincie

Nadere informatie

opfok24 > gezonde kalveren > robuuste vaarzen > hoge levensproductie

opfok24 > gezonde kalveren > robuuste vaarzen > hoge levensproductie opfok24 > gezonde kalveren > robuuste vaarzen > hoge levensproductie Het beste uit uw jongvee Vaarzen die op 24 maanden aan de melk komen, worden de beste koeien. Zowel in melkproductie als in levensduur.

Nadere informatie

Robot & Weiden. Resultaten enquête 1

Robot & Weiden. Resultaten enquête 1 Robot & Weiden Resultaten enquête 1 Inleiding Inhoudsopgave De deelnemers van Robot & Weiden beantwoorden driemaal een enquête. Het doel is het in kaart brengen hoe zij omgaan met de combinatie melken

Nadere informatie

Onderzoeksverslag. Zand en Economie. Johannes van der Velde

Onderzoeksverslag. Zand en Economie. Johannes van der Velde Onderzoeksverslag Zand en Economie Johannes van der Velde 900210001 Titelblad Auteur: Johannes van der Velde Titel: Instituut/uitgever: Vetvice; happy cows, happy farmers Plaats: Oosterwolde Datum: December

Nadere informatie

Droogzetten met beperkt gebruik van antimicrobiële middelen: Toepassing in de Vlaamse melkveehouderij

Droogzetten met beperkt gebruik van antimicrobiële middelen: Toepassing in de Vlaamse melkveehouderij FACULTEIT INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN TECHNOLOGIECAMPUS GEEL Droogzetten met beperkt gebruik van antimicrobiële middelen: Toepassing in de Vlaamse melkveehouderij Hans De Schutter Promotor: Bert

Nadere informatie

Wie ben ik? Rendementsverbetering in bedrijfsbegeleiding. Wat kunt u verwachten. 1 Economisch adviseur

Wie ben ik? Rendementsverbetering in bedrijfsbegeleiding. Wat kunt u verwachten. 1 Economisch adviseur Rendementsverbetering in bedrijfsbegeleiding Een paar startpunten voor discussie Wie ben ik? Boerenzoon, 45 melkkoeien Studie veeteelt, LandbouwUniversiteit Wageningen Epidemiologie Economie (lange termijn

Nadere informatie

Concept mei Toelichting en achtergronden van de kengetallen staan beschreven in de bijlage

Concept mei Toelichting en achtergronden van de kengetallen staan beschreven in de bijlage Concept mei 2011 Rapportage antibioticumgebruik vleesveebedrijven Betreft UBN 12345 FICTIEVE DATA Periode: 1 oktober 2009 t/m 30 september 2010 Toelichting en achtergronden van de kengetallen staan beschreven

Nadere informatie

Pijnbestrijding bij landbouwhuisdieren. Valérie Dekens, TSM PA Merial

Pijnbestrijding bij landbouwhuisdieren. Valérie Dekens, TSM PA Merial Pijnbestrijding bij landbouwhuisdieren Valérie Dekens, TSM PA Merial Het zenuwstelsel van landbouwhuisdieren is op dezelfde manier ontwikkeld als bij mensen. Op basis hiervan kunnen we stellen dat een

Nadere informatie

Concept mei Toelichting en achtergronden van de kengetallen staan beschreven in de bijlage

Concept mei Toelichting en achtergronden van de kengetallen staan beschreven in de bijlage Rapportage antibioticumgebruik melkveebedrijven Betreft UBN 12345 FICTIEVE DATA Periode: 1 oktober 2009 t/m 30 september 2010 Toelichting en achtergronden van de kengetallen staan beschreven in de bijlage

Nadere informatie

Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company. Evaluatie

Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company. Evaluatie Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company Evaluatie Conclusie Happy Cow Project: april 2013 Happy Cow Project succesvol afgesloten! Bijna alle deelnemers hebben reeds

Nadere informatie

Verantwoord Diergeneesmiddelengebruik

Verantwoord Diergeneesmiddelengebruik Verantwoord Diergeneesmiddelengebruik Dit is een gezamenlijke uitgave ter bevordering van verantwoord diergeneesmiddelengebruik van de vereniging van Fabrikanten en Importeurs van Diergeneesmiddelen in

Nadere informatie

SimHerd - oefeningen. Jehan Ettema, SimHerd Inc., 22-03-2016

SimHerd - oefeningen. Jehan Ettema, SimHerd Inc., 22-03-2016 SimHerd - oefeningen Jehan Ettema, SimHerd Inc., 22-03-2016 Je gaat nu oefeningen maken met het SimHerd model. Je gaat scenarios analyseren en aan de hand daarvan vragen beantwoorden. 1. www.simherd.com,

Nadere informatie

Nieuwsbrief. > 05 herfst voor ondernemende melkveehouders. Uw eerste keuze in uiergezondheid

Nieuwsbrief. > 05 herfst voor ondernemende melkveehouders. Uw eerste keuze in uiergezondheid Nieuwsbrief voor ondernemende melkveehouders > 05 herfst 2011 Uw eerste keuze in uiergezondheid Editoriaal Editoriaal De melkprijs staat sinds enkele maanden terug op een gezond niveau, zodat de meeste

Nadere informatie

Handleiding. Agis TFS Melk

Handleiding. Agis TFS Melk Handleiding Agis TFS Melk 0348-443840 1 Inhoud 1.TFS Melk... 4 1.1 De mogelijkheden van TFS Melk... 4 1.2 Tips... 4 2. Groepen maken in combinatie met de veldkiezer... 5 2.1 Een groep maken... 5 2.2 Groepen

Nadere informatie

Karakterisering van vijftien melkveebedrijven die verkort of niet droogzetten

Karakterisering van vijftien melkveebedrijven die verkort of niet droogzetten Karakterisering van vijftien melkveebedrijven die verkort of niet droogzetten Student: A.J. van Dort Faculteit diergeneeskunde Universiteit Utrecht Student nummer: 3258904 Begeleider: R. Jorritsma Universiteit

Nadere informatie

5 REDENEN OM UW KALVEREN KOEMELK TE VOEREN

5 REDENEN OM UW KALVEREN KOEMELK TE VOEREN 5 REDENEN OM UW KALVEREN KOEMELK TE VOEREN 5 REDENEN OM KOEMELK* TE VOEREN AAN KALVEREN: A B C D E Ik geloof dat koemelk het beste is voor de kalveren Het is de beste manier om van restmelk af te komen

Nadere informatie

Uw veestapel in beeld. Sensoren beschikbaar op de Merlin melkrobot. CrystaLab maakt dagelijks sturen op basis van gehalten mogelijk!

Uw veestapel in beeld.  Sensoren beschikbaar op de Merlin melkrobot. CrystaLab maakt dagelijks sturen op basis van gehalten mogelijk! Sensoren beschikbaar op de Merlin melkrobot Crystal software Crystal management software observeert, analyseert, controleert en rapporteert. Dit alles op basis van management by exception. U wordt alléén

Nadere informatie

Maximaal weidegras. Stripweiden A-B-A. Graslandkalender. Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie. Max. 2 koeien per ha

Maximaal weidegras. Stripweiden A-B-A. Graslandkalender. Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie. Max. 2 koeien per ha Maximaal Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie Max. 2 koeien per ha 2 kg ds bijvoeding per dag/koe 13 kg ds opname vers gras Stripweiden 18 uur weiden Stripweiden A-B-A Voorbeeld bij 120 koeien,

Nadere informatie

Het belang van een degelijk biestmanagement op moderne. rundveebedrijven

Het belang van een degelijk biestmanagement op moderne. rundveebedrijven Auteur: Vanessa Meganck Het belang van een degelijk biestmanagement op moderne rundveebedrijven Een kalf wordt zonder antistoffen geboren door de specifieke bouw van de placenta (moederkoek) van het rund.

Nadere informatie

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen Niet-technische samenvatting 2015107 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Dierstudies in het kader van ontwikkeling van medicijnen voor het behandelen en voorkomen van virale infecties aan de

Nadere informatie

Eyes on Animals Rapport: Giving Milk a Good Shake

Eyes on Animals Rapport: Giving Milk a Good Shake Eyes on Animals Rapport: Giving Milk a Good Shake Een verontrustend groot deel van de koeien in de Nederlandse melkveehouderij lijdt onder gebrekkig welzijn, blijkt uit onderzoek van Eyes on Animals. Door

Nadere informatie

Burger. Voedselkwaliteit: Denk aan: smaak / vers / uit de regio ZW WW NN

Burger. Voedselkwaliteit: Denk aan: smaak / vers / uit de regio ZW WW NN Naam: Burger Voedselkwaliteit: Denk aan: smaak / vers / uit de regio Weet wat je eet! Kom in de stal. Laat mensen kijken en vertel je verhaal. Wat zijn de vragen van de burgers? Verantwoorden van herkomst

Nadere informatie

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 0 Experts verwachten een volumegroei van ~20% tot 2020 door het afschaffen van de quota... Nederlandse melkproductie (mln kg/jaar) 14,000

Nadere informatie

Protocol Periodiek Bedrijfsbezoek

Protocol Periodiek Bedrijfsbezoek kwaliteitsborging in de zuivelketen Protocol Periodiek Bedrijfsbezoek Werkinstructie Waarnemingsprotocol Stroomschema melk leveren QLIP-7028.indd 1 20-09-2007 14:47:13 2 QLIP-7028.indd 2 20-09-2007 14:47:14

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Onderzoek naar de diergezondheid op bedrijven met zandligboxen vergeleken met matrassen/matten en dikke mestfractie

Onderzoeksrapport. Onderzoek naar de diergezondheid op bedrijven met zandligboxen vergeleken met matrassen/matten en dikke mestfractie Onderzoeksrapport Onderzoek naar de diergezondheid op bedrijven met zandligboxen vergeleken met matrassen/matten en dikke mestfractie Johannes ten Hoven Januari 2014 Onderzoek naar de diergezondheid op

Nadere informatie

PirDAP Regiobijeenkomst. Beter adviseren vanuit de duurzaamheidsmonitor

PirDAP Regiobijeenkomst. Beter adviseren vanuit de duurzaamheidsmonitor PirDAP Regiobijeenkomst Beter adviseren vanuit de duurzaamheidsmonitor Betsie Krattley Rundvee dierenarts September 2016 Universitaire Landbouwhuisdieren Praktijk (ULP) Sinds 1 april 2009 Fusie: Buitenpraktijk

Nadere informatie

Gezond voeren met een optimale melkproductie. Thomas Schonewille Faculteit Diergeneeskunde Afdeling Voeding

Gezond voeren met een optimale melkproductie. Thomas Schonewille Faculteit Diergeneeskunde Afdeling Voeding Gezond voeren met een optimale melkproductie Thomas Schonewille Faculteit Diergeneeskunde Afdeling Voeding Periodes in en rondom de droogstand-afkalven Droogzetten Afkalven Transitieperiode Einde lactatie

Nadere informatie

Introductie. Doel van dit proefschrift

Introductie. Doel van dit proefschrift Samenvatting 222 Introductie Staphylococcus aureus (S. aureus) is een bacterie die op de huid en slijmvliezen (onder andere keel en neus) van mensen leeft. Ongeveer 1 op de 3 mensen draagt deze bacterie

Nadere informatie

Foqus planet De behoefte aan kwalitatief hoogwaardige melk in een concurrerende wereldmarkt. Hanneke van Wichen September 2015

Foqus planet De behoefte aan kwalitatief hoogwaardige melk in een concurrerende wereldmarkt. Hanneke van Wichen September 2015 Foqus planet De behoefte aan kwalitatief hoogwaardige melk in een concurrerende wereldmarkt Hanneke van Wichen September 2015 Wat is kwalitatief hoogwaardige melk? Wie bepaalt de definitie? De wereld is

Nadere informatie

Matrassen voor de ligboxen

Matrassen voor de ligboxen Informatiefolder versie oktober 2013 Matrassen voor de ligboxen Een diepstrooiselbed is onmiskenbaar nummer één voor een goed ligcomfort. Maar wat als diepstrooisel geen optie is? Wij hebben verschillende

Nadere informatie

Robot & Weiden. Resultaten enquête 2

Robot & Weiden. Resultaten enquête 2 Robot & Weiden Resultaten enquête 2 Inleiding Inhoudsopgave De deelnemers van Robot & Weiden beantwoorden driemaal een enquête met als doel in kaart te brengen hoe zij omgaan met de combinatie melken met

Nadere informatie