Multidisciplinaire Parkinsonrichtlijn vanuit revalidatieperspectief

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Multidisciplinaire Parkinsonrichtlijn vanuit revalidatieperspectief"

Transcriptie

1 Multidisciplinaire Parkinsonrichtlijn vanuit revalidatieperspectief Dr. M.C. Schönherr, revalidatiearts Centrum voor Revalidatie UMC Groningen Verenso

2 Impact van Ziekte van Parkinson

3 Ziekte van Parkinson Ongeveer patiënten in Nederland Progressieve complexe en bijzonder invaliderende aandoening Veranderingen op alle ICF niveaus

4 Samenwerking binnen Groningen

5 Start (groeps)revalidatieprogramma UMCG Aanleiding: Samenwerking met neurologie Martini Ziekenhuis en UMCG Behoefte van jonge patiënt < 70 jr, kort na diagnose Naast bestaande zorg in Groningen/ Drenthe Toegejuicht door Parkinsonvereniging

6 Behoeften van patiënten en naasten Meer emotionele steun Meer betrokkenheid bij klinische keuzes Meer deskundige professionals Meer multidisciplinaire samenwerking Van der Eijk M et al. Moving towards patient-centred healthcare for patients with Parkinson s disease. Parkinsonism and Related disorders 2011

7 Ziekte van Parkinson Revalidatie biedt mogelijkheden!

8 Inhoud voordracht Evidence en aanbevelingen vanuit multidisciplinaire richtlijn Behandelkader M. Parkinson Specialistische revalidatiemogelijkheden Naar de toekomst: hoe richten we de zorg samen in?

9 Multidisciplinaire richtlijn

10 Evidence revalidatie bij M. Parkinson Is oefentherapie zinvol en effectief? JA NEE

11 Evidence revalidatie bij M. Parkinson Is multidisciplinaire revalidatie effectief? JA NEE

12 Evidence oefentherapie Langste historie, meest onderzocht Overall matige kwaliteit en kleine groepen Recent meerdere systematische reviews van goede kwaliteit Veel Nederlands / Vlaams onderzoek (VUMC, UMCG, KU Leuven, UMC St Radboud)

13 Proefschrift Y Kamsma 2002 Meeste beperkingen in basale activiteiten voortbewegen en transfers Patiënten kunnen alternatieve bewegingsstrategieën aanleren: bewust gecontroleerde uitvoering van deelbewegingen STRATEGIETRAINING is effectief

14 Cueing Visueel Tactiel Auditief

15 RESCUE Rehabilitation in Parkinson s Disease: strategies for cueing Cueing Dual task training Uitdaging: offering optimal cognitive load for learning (Nieuwboer, Wenen 2010)

16 Richtlijn fysiotherapie Verbetering van ADL en motorische vaardigheden: significant dmv externe cueing, cognitieve bewegingsstrategieen, balans+krachttraining (CBO nivo 2) (Kwakkel 2008, Keus 2008) Aanbevelingen KNGF Fysiotherapie 2004: Oefenen van betekenisvolle taken Bij voorkeur in thuissituatie Vroeg in het beloop starten

17

18 Evidence logopedie Systematische review met 3 RCT s Zowel LSVT voice treatment als PLVT voice treatment verbetert stemvolume significant (CBO nivo 2) (De Swart 2003)

19 Richtlijn logopedie Aanbevelingen NVLF Logopedie/Foniatrie 2008: Verbeteren stemvolume Optimaliseren slikken Optimaliseren spraakverstaanbaarheid Effectieve communicatie, evt hulpmiddelen

20 Richtlijn ergotherapie Ergotherapie Nederland 2008: Uitvoeren van activiteiten,structuur Specifieke strategieën Selfmanagement Aanpassen omgeving

21 Evidence multidisciplinaire revalidatie Crossover RCT N=137 in Engeland (Trend, Wade 2003): Multidisciplinair dagprogramma van 6 weken Significante verbetering mobiliteit, spraak, stemming, QoL Na 6 maanden perceived health slechter

22 Multidisciplinaire revalidatie Aanbevelingen werkgroep: Meerwaarde goed gecoördineerde multidisciplinaire zorg Gezien motorische en niet-motorische symptomen Medicatie en neurochirurgie onvoldoende effect PEPP voor patiënt en partner Evidentie ontbreekt, meer onderzoek nodig!

23 Dementie bij de ziekte van Parkinson 24% patienten bij diagnose al cognitively impaired Tekorten aandacht en executieve functies (Muslimovic 2007) Diagnose Parkinson dementie (PDD): obv MMSE< 26 op 2/ 4 domeinen en impact op ADL (2007) SCOPA-COG < 22/23 (Verbaan 2011) Ondersteuning door neuropsychiatrische stoornissen

24 Depressie bij de ziekte van Parkinson Multifactorieel bepaald Klinisch relevante symptomen bij 35% patiënten Diverse depressieschalen te gebruiken Diagnostiek in On-fase!

25 Hoe krijgt specialistische revalidatie vorm? Waar ligt behoefte? Overleg Parkinsonvereniging Waar is revalidatiegeneeskunde goed in?

26 Bestaande revalidatieprogramma s Eerste lijns revalidatie Parkinsonnet (incl beweeggroepen)

27

28

29 Bestaande revalidatieprogramma s Eerste lijn Parkinsonnet Multidisciplinaire revalidatiebehandelprogramma s

30

31

32 Parkinsonzorg in revalidatiecentra

33 Behandelkader M. Parkinson en aanverwante Bewegingsstoornissen

34 Revalidatiezorgvisie Probleemanalyse via ICF Klinimetrie en goalsetting Interdisciplinaire behandeling Begeleiding van het systeem

35 'International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)

36 Klinimetrie Hoehn & Yahr schaal: classificatie van ernst Unified Parkinson s Disease Rating Scale (UPDRS): evaluatie van medicatie-effect op alle domeinen in 4-puntsschaal SCOPA schalen bv. SCOPA COG (Verbaan 2011) Generiek: Barthel Index, 10 m looptest, Timed-up-and-go test, Nine Hole Peg Test, Hospital Anxiety and Depression Scale, Caregiver Strain Index

37 Indicatiestelling revalidatie Verwijzing via neuroloog of Parkinsonverpleegkundige Redelijk recente diagnose M. Parkinson Relatief jonge patiënten die midden in het leven staan Indicatie voor specialistische interdisciplinaire behandeling

38 Omgaan met beperkingen De ziekte begint op allerlei gebieden beperkingen te geven (Hoehn en Yahr stadium 1-3) Hulpvragen op het gebied van fysiek, cognitief en sociaalemotioneel functioneren, werk en/of dagbesteding

39 Inhoud voordracht Evidence en aanbevelingen vanuit multidisciplinaire richtlijn Behandelkader M. Parkinson Specialistische revalidatiemogelijkheden Naar de toekomst: hoe richten we de zorg samen in?

40 Inhoud revalidatieprogramma CvR-UMCG Bewegingsvaardigheden: inzicht in mogelijkheden en grenzen, plezier in bewegen Communicatie Omgaan met cognitieve beperkingen Arbeid Partnerparticipatie

41 We gaan het ervaren Vaardigheidstraining Cognitieve bewegingsstrategieën, cueing Conditieverbetering Nordic walking Dansen Ontspannen Oefenen in de sporthal!

42 Sporten is ook cueing!

43

44 Inhoud revalidatieprogramma Bewegingsvaardigheden Communicatie: loud and low! Omgaan met cognitieve beperkingen Arbeid Partnerparticipatie

45

46 Inhoud revalidatieprogramma Bewegingsvaardigheden Communicatie Omgaan met cognitieve veranderingen Arbeid Partnerparticipatie

47 Omgaan met neuropsychologische veranderingen Verandering in denken (cognitie) Verandering in doen (gedrag) Verandering in emotie (emotie)

48 Aandacht Moeite met: concentreren (gerichte aandacht) dingen tegelijk doen (verdelen van de aandacht) snel moe zijn (volhouden van de aandacht)

49 Wat kan je eraan doen? Wat helpt: Een ding tegelijk doen Deelstappen uitvoeren Kort bezig zijn Inspanning en ontspanning afwisselen Op tijd pauze nemen Wat helpt niet: Zeggen: Let nou eens op Teveel of te weinig stimuleren Probleem zien als gebrek aan motivatie Iets vragen terwijl de ander met iets bezig is

50 Optimaliseren van de dagstructuur Rekening houden met wisselend functioneren Structuur aanbrengen Keuzes maken

51 Inhoud revalidatieprogramma Bewegingsvaardigheden Communicatie Omgaan met cognitieve beperkingen Arbeid: belasting en belastbaarheid Partnerparticipatie

52 Belasting/ belastbaarheid

53 moeten / willen kunnen Belasting in werk en privé Belastbaarheid

54 Inhoud revalidatieprogramma Bewegingsvaardigheden Communicatie Omgaan met cognitieve beperkingen Arbeid Partnerparticipatie: systeembenadering

55

56 Inhoud voordracht Evidence en aanbevelingen vanuit multidisciplinaire richtlijn Behandelkader M. Parkinson Specialistische revalidatiemogelijkheden Naar de toekomst: hoe richten we de zorg samen in?

57 Klaar voor de toekomst? Nieuwe ontwikkelingen Hoe richten we de zorg in?

58 Nieuw: aandacht voor executieve functies 25% de novo patiënten heeft cognitieve stoornissen, mn executieve functies Problemen in planning, initiatie, regulatie en zelfcontrole Problemen in aanleren en toepassen van strategieën in niet-automatische situaties, dus ook bewegingsstoornissen

59 ReSET ReSET Strategische Executieve Training bij patiënten met ziekte van Parkinson (RUG) Voor hersenletsel effectief gebleken Behandelmodules: 1.informatie/ inzicht, 2. doelen stellen/ stappenplannen maken, 3. uitvoering en regulatie Uitkomstmaten op activiteiten en participatie

60 SPRINT Smart mobility devices with improved Patient prosthesis INTeraction Samenwerking UMCG, RUG en de Universiteit Twente met tientallen bedrijven en zorginstellingen DOEL: high tech innovaties verminderen de financiële en personele druk op ziekenhuizen en zorgen ervoor dat ouderen mobiel en langer zelfredzaam blijven.

61 SPRINT Minder vallen door ontwikkeling van een trainingssysteem Inzet van Serious Gaming om ouderen gemotiveerd te houden Sensorsystemen om de mate van balans te meten Bewaking via telemonitoring om de veiligheid te waarborgen. NB behandeling van de gevolgen van een val kosten nu 400 M per jaar. Hier is dus veel te besparen.

62 Dance dance revolution

63

64 Efficiënt benutten zorgketen Expertisecentra Parkinson, combi van: Parkinsonneuroloog en verpleegkundige, triage op basis van relevante revalidatiediagnostiek Poliklinische specialistische revalidatie jongere patiënt Begeleiding Parkinsonnetbehandelaars 1 e lijn Geriatrische revalidatie bij toenemende complexiteit en afhankelijkheid

65

66 Proeftuin Voor Parkinson? Behandelkader Verenso in relatie tot behandelkader VRA Samen inhoud geven aan continuous care en klinimetrie Formele samenwerkingsverbanden Meer synergie - geen concurrentie (Achterberg VRA congres Ermelo)

67 Samenwerking revalidatie bij Parkinson

ViaReva Revalidatiegeneeskunde

ViaReva Revalidatiegeneeskunde ViaReva Revalidatiegeneeskunde Greet Bikker Adviseur Arbeid Verwijzing arbeidsrevalidatie Consult adviseur arbeid Fysieke testen en training Verwijzing logopedist MELBA Verwijzing psycholoog Cognitie,

Nadere informatie

10/10/2014 ZIEKTE VAN PARKINSON. Ziekte van Parkinson. Inhoud. De ziekte van Parkinson. Ergotherapeutische behandeling van Parkinsonpatiënten

10/10/2014 ZIEKTE VAN PARKINSON. Ziekte van Parkinson. Inhoud. De ziekte van Parkinson. Ergotherapeutische behandeling van Parkinsonpatiënten ZIEKTE VAN PARKINSON ERGOTHERAPIE BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON 1 Inhoud De ziekte van Parkinson van Parkinsonpatiënten Algemene behandeling Concrete voorbeelden 2 Ziekte van Parkinson 3 1 Ziekte van Parkinson

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme De ziekte van Parkinson is een chronische progressieve neurologische aandoening. Bij deze ziekte gaat

Nadere informatie

Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson. Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013

Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson. Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013 Prognostische factoren bij de ziekte van Parkinson Daan Velseboer Afdeling Neurologie AMC, 29 November 2013 Nut van prognostische data De patiënt wil (vaak) weten: Hoe snel zullen mijn klachten toenemen?

Nadere informatie

Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING

Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING Observatie Beperkingen komen vaak voor bij volgende motorische activiteiten: Transfers Houding Reiken en grijpen Balans Stappen

Nadere informatie

Op weg naar huis: samen revalideren in de keten. Revalidatie in de acute fase na een CVA in het Elkerliek ziekenhuis

Op weg naar huis: samen revalideren in de keten. Revalidatie in de acute fase na een CVA in het Elkerliek ziekenhuis Op weg naar huis: samen revalideren in de keten Revalidatie in de acute fase na een CVA in het Elkerliek ziekenhuis Revalidatie volgens de richtlijn diagnostiek, behandeling en zorg voor patiënten met

Nadere informatie

Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts. Inhoud

Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts. Inhoud Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts Inhoud Multipele sclerose Overzicht behandelmogelijkheden Multidisciplinair revalidatieplan Casus Conclusie 1 Wat is MS? Typen MS Relapsing-Remitting

Nadere informatie

weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen Het is aangetoond dat compensatietraining (het aanleren van

weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen Het is aangetoond dat compensatietraining (het aanleren van Richtlijn Cognitieve revalidatie Niveau A (1) Het is aangetoond dat.. Aandacht Het is aangetoond dat aandachtstraining gedurende de eerste 6 weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT Verstaanbaar spreken bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Logopedie en PLVT Voor wie is deze informatie bedoeld? U heeft de ziekte van Parkinson of een vorm van atypische parkinsonisme

Nadere informatie

Parkinson anno 2015 23 april 2015

Parkinson anno 2015 23 april 2015 Parkinson anno 2015 23 april 2015 Kinesitherapeutische testen en behandeling bij de ziekte van Parkinson Isabelle Pollet, kinesitherapeute AZ ST REMBERT Belang kinesitherapie Gunstig effect sommige motorische

Nadere informatie

Waarom eigenlijk modules? Hermen Vermaat

Waarom eigenlijk modules? Hermen Vermaat Waarom eigenlijk modules? Hermen Vermaat De opdracht voor het totale project: ontwikkel behandelmodulen waarmee revalidatiebehandelingen kunnen worden gedefinieerd die zowel medisch herkenbaar zijn en

Nadere informatie

Multidisciplinaire Parkinson Screening

Multidisciplinaire Parkinson Screening Multidisciplinaire Parkinson Screening Multidisciplinaire Parkinson Screening 1. Inleiding 3 2. Het Multidisciplinair Parkinson Team 3 3. Werkwijze 4 4. De Neuro Day Care 5 5. Het onderzoek 5 6. Tot slot

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Groepsrevalidatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Groepsrevalidatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Groepsrevalidatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Groepsrevalidatie voor patiënten met de

Nadere informatie

Kinesitherapie bij personen met de ziekte van Parkinson. Katrijn D Hondt

Kinesitherapie bij personen met de ziekte van Parkinson. Katrijn D Hondt Kinesitherapie bij personen met de ziekte van Parkinson Katrijn D Hondt Inhoud Doel van kinesitherapie Richtpunten en onderzoek Behandeling Samenvattende tips 2 Inhoud Doel van kinesitherapie Richtpunten

Nadere informatie

Coert Koenen. Specialist Ouderengeneeskunde. 24 september 2014

Coert Koenen. Specialist Ouderengeneeskunde. 24 september 2014 Coert Koenen Specialist Ouderengeneeskunde 24 september 2014 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of

Nadere informatie

Parkinsoncentrum Leeuwarden

Parkinsoncentrum Leeuwarden Het Parkinsoncentrum Leeuwarden is een kennis- en behandelcentrum voor mensen met de ziekte van Parkinson. Deskundigheid, tijd, aandacht en een goede begeleiding voor de patiënt en zijn naasten staat hierbij

Nadere informatie

28-5-2013. Casus Geriatrische revalidatiezorg. Zorgpad CVA. Modules Vervolg casus. Caroline Meijer Specialist Ouderengeneeskunde

28-5-2013. Casus Geriatrische revalidatiezorg. Zorgpad CVA. Modules Vervolg casus. Caroline Meijer Specialist Ouderengeneeskunde Zorgpad CVA Caroline Meijer Specialist Ouderengeneeskunde Casus Geriatrische revalidatiezorg Zorgpad CVA Modules Vervolg casus 1 Mw Vogel 74 jaar VG: amaurosis fugax links (1997) recidiverende urineweginfecties

Nadere informatie

Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet. Een bekende ziekte. Problemen. Nederland: > Patiënten!

Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet. Een bekende ziekte. Problemen. Nederland: > Patiënten! Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet Een bekende ziekte Nederland: > 70.000 Patiënten! 1 Progressief 1994 1998 2001 Motorische symptomen zijn topje van de ijsberg Parkinson Beven Traag en onhandig

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Locatie Arnhem - Doetinchem - Ede Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme De ziekte van Parkinson en Parkinsonisme kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Niet alleen voor

Nadere informatie

Klinimetrie Implementatie van een Klinimetrische-CoreSet binnen de werksetting

Klinimetrie Implementatie van een Klinimetrische-CoreSet binnen de werksetting Klinimetrie Implementatie van een Klinimetrische-CoreSet binnen de werksetting Ruud Reijmers Fysiotherapeut Jeroen Bosch Ziekenhuis Disclosure belangen spreker (Potentiële) Belangenverstrengeling: Geen

Nadere informatie

Kinesitherapie bij personen met de ziekte van Parkinson. Katrijn D Hondt

Kinesitherapie bij personen met de ziekte van Parkinson. Katrijn D Hondt Kinesitherapie bij personen met de ziekte van Parkinson Katrijn D Hondt Inhoud Doel van kinesitherapie bij Parkinson Richtpunten en onderzoek Behandeling Samenvattende tips 2 Inhoud Doel van kinesitherapie

Nadere informatie

Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid

Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid Resultaten van een systematisch review en een toepassing voor de praktijk Lyan Blikman, MSc. Bewegingswetenschapper PhD

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) De aandoening Multiple Sclerose (MS) kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijkse leven. In deze folder leest u wat het behandelprogramma

Nadere informatie

Tijdige detectie van dementie - Interventies bij diagnose dementie. Sophie Vermeersch Klinisch neuropsycholoog (MsC)

Tijdige detectie van dementie - Interventies bij diagnose dementie. Sophie Vermeersch Klinisch neuropsycholoog (MsC) Tijdige detectie van dementie - Interventies bij diagnose dementie Sophie Vermeersch Klinisch neuropsycholoog (MsC) overzicht Detectie van dementie - cognitieve screening in de eerste lijn - ADL evaluatie

Nadere informatie

Inhoud. D.W.J. Dippel. G.M. Ribbers. N. Koenen-Bornet en N.C.Verhoeven-de With. 1 Cerebrovasculair accident medische aspecten... 1

Inhoud. D.W.J. Dippel. G.M. Ribbers. N. Koenen-Bornet en N.C.Verhoeven-de With. 1 Cerebrovasculair accident medische aspecten... 1 Inhoud VII Inhoud 1 Cerebrovasculair accident medische aspecten.... 1 D.W.J. Dippel 1.1 Inleiding.... 2 1.2 Bloedvoorziening van de hersenen.... 2 1.3 Epidemiologie CVA.... 2 1.4 Herseninfarct... 4 1.5

Nadere informatie

Poliklinische medisch specialistische revalidatie

Poliklinische medisch specialistische revalidatie Poliklinische medisch specialistische revalidatie Revalidatie verbetert uw leefsituatie Door middel van deze informatiefolder informeren wij u over de poliklinische medisch specialistische revalidatiebehandeling.

Nadere informatie

7/11/2016. HersenletselCongres B7 - Iedereen is anders: aandacht voor de persoonlijke factoren na hersenletsel. Succes Marlou van Rhijn?

7/11/2016. HersenletselCongres B7 - Iedereen is anders: aandacht voor de persoonlijke factoren na hersenletsel. Succes Marlou van Rhijn? Disclosure belangen sprekers B7 - Iedereen is anders: aandacht voor de persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten & Ieke Winkens (Potentiële) belangenverstrengeling De betrokken relaties

Nadere informatie

Cognitieve revalidatie

Cognitieve revalidatie Cognitieve revalidatie Caroline van Heugten Symposium MS 2 dec. 2013, Ede Dept P&N, MHeNS, FHML Dept NP&PP, FPN Cognitieve gevolgen van MS Cognitieve gevolgen: * geheugenstoornissen * verminderde mentale

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding. www.smedingneuropsychologie.nl

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding. www.smedingneuropsychologie.nl Angst en de ziekte van Parkinson te veel of te weinig controle Annelien Duits Harriët Smeding www.smedingneuropsychologie.nl Wat moet deze workshop brengen, zodat je zegt: dat was de moeite waard? Smeding

Nadere informatie

De rol van de parkinsonverpleegkundige en de samenwerking met andere zorgprofessionals

De rol van de parkinsonverpleegkundige en de samenwerking met andere zorgprofessionals De rol van de parkinsonverpleegkundige en de samenwerking met andere zorgprofessionals M.M. Hemmelder 20 juni 2013 Inhoud Parkinsonverpleegkundige Belangrijkste aandachtspunten per fase diagnose vroege

Nadere informatie

Vascular Cognitive Impairment (VCI): cognitieve problemen door vaatschade. de diagnose: vasculaire dementie of vci vci poli.

Vascular Cognitive Impairment (VCI): cognitieve problemen door vaatschade. de diagnose: vasculaire dementie of vci vci poli. Casuïstiek Man 62 eigen zaak in kantoormeubilair geheugen en concentratieklachten na TIA Vascular Cognitive Impairment (VCI): cognitieve problemen door vaatschade Geert Jan Biessels Vascular Cognitive

Nadere informatie

Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn

Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn Carien Linders v.d. Lijcke fysiotherapeut PMC Heusdenhout, Breda lid NAHFysioNet Hoe ontstaan? Als opdracht voor cursus Neurorevalidatie... Aanvulling van

Nadere informatie

Zorg voor Parkinson patiënten in Zoetermeer

Zorg voor Parkinson patiënten in Zoetermeer Zorg voor Parkinson patiënten in Zoetermeer Inleiding Dit is een folder van het zorgnetwerk Parkinson Zoetermeer. Het zorgnetwerk is aangesloten bij ParkinsonNet. Dit is een landelijk netwerk van in Parkinson

Nadere informatie

Marten'Munneke'&'Pieter'van'den'Haak' ' Masterclass'25'maart'2014'

Marten'Munneke'&'Pieter'van'den'Haak' ' Masterclass'25'maart'2014' Marten'Munneke'&'Pieter'van'den'Haak' ' Masterclass'25'maart'2014' Complexe'aandoening ' Beven' Traag'en'onhandig' Loopstoornissen ( freezing ) Vallen Depressie Slaapstoornissen Traag in denken Incontinentie

Nadere informatie

Dagelijkse zorg rond ALS

Dagelijkse zorg rond ALS Dagelijkse zorg rond ALS Esther Kruitwagen-van Reenen, revalidatiearts ALS- Centrum Nederland Publiekslezing 13-12-2016 https://www.youtube.com/watch?v=2s-1qr4irgc 19/01/2017 2 Complexe aandoening Onzekerheid

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. Revalidatie. J.Hofstede Revalidatiearts. 26 sept 2014. Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Ziekte van Parkinson. Revalidatie. J.Hofstede Revalidatiearts. 26 sept 2014. Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep Ziekte van Parkinson & Revalidatie J.Hofstede Revalidatiearts 26 sept 2014 Inhoud Wat doet een revalidatiearts Wat is revalidatie ParkinsonNet Blixembosch Parkinson revalidatie Ontwikkelingen Revalidatiearts

Nadere informatie

Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking.

Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking. Inleiding Mensen met een verstandelijke beperking. Aly Waninge Fysiotherapeute Koninklijke Visio De Brink Lector Participatie en gezondheid van mensen met een visuele en verstandelijke beperking Hanzehogeschool

Nadere informatie

07#11#13& Marten Munneke. Parkinson& &

07#11#13& Marten Munneke. Parkinson& & Marten Munneke Parkinson 1 Parkinson Complexeaandoening Beven Traagenonhandig Loopstoornissen ( freezing ) Vallen Depressie Slaapstoornissen Traag in denken Incontinentie Slikstoornissen Problemen met

Nadere informatie

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof

Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Parkinsonzorg en behandeling in Groningen, Maartenshof Verleden, heden en toekomst Annebaukje Berkhof-Huiser, specialist ouderengeneeskunde Wijnand Rutgers, neuroloog Verleden Dagbehandeling Maartenshof

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie:

Oncologische Revalidatie: Oncologische Revalidatie: Verleden Heden - Toekomst dr. Jan Paul van den Berg, revalidatiearts Meander MC Doelstelling Oncologische Revalidatie Het verbeteren van de kwaliteit van leven van patiënten met

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Specialistische Cognitieve Revalidatie. Informatie voor verwijzers

Libra R&A locatie Blixembosch. Specialistische Cognitieve Revalidatie. Informatie voor verwijzers Libra R&A locatie Blixembosch Specialistische Cognitieve Revalidatie Informatie voor verwijzers Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch heeft voor mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH)

Nadere informatie

Elke dag opnieuw een gevecht

Elke dag opnieuw een gevecht Ergotherapie bij personen met de Ziekte van Parkinson Studiedag 16 oktober 2014 Hilde Vandevyvere en Nadine Praet Elke dag opnieuw een gevecht https://www.youtube.com/watch?v=g8z04kqzmp4 Commercial Parkinson

Nadere informatie

Niet Rennen maar Plannen

Niet Rennen maar Plannen Niet Rennen maar Plannen Projectgroep: Caroline Van Heugten Anne Visser-Meily Annette Baars-Elsinga Chantal Geusgens Cognitieve revalidatie Consortium cognitieve revalidatie Protocollen voor cognitieve

Nadere informatie

Core sets Klinimetrie bij CVA

Core sets Klinimetrie bij CVA s Klinimetrie bij CVA Ziekenhuis Kliniek olikliniek Nazorg ziekenhuis fase - start klinische - uitkomstmaten na klinische klinische fase - start poliklinische - uitkomstmaten na poliklinische nazorg fase

Nadere informatie

Wanneer is ergotherapie bij Parkinson effectief?

Wanneer is ergotherapie bij Parkinson effectief? Wanneer is ergotherapie bij Parkinson effectief? Ingrid Sturkenboom, ergotherapeut-onderzoeker Radboudumc, Nijmegen Begeleiding vanuit Radboudumc: Promotoren: Ria Nijhuis- van der Sanden, Bas Bloem Co-promotoren:

Nadere informatie

Informatiebrochure ParkinsonNet

Informatiebrochure ParkinsonNet Informatiebrochure ParkinsonNet voor Zorgverleners Het ParkinsonNet concept wordt ondersteund door: 2 De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Parkinson

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam

Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam Richtlijnen, Zorgstandaarden en Generieke Modules: hulpmiddelen op weg naar Goede Zorg Ralph Kupka Hoogleraar Bipolaire Stoornissen VU Medisch Centrum, Amsterdam GGZ ingeest, Amsterdam Altrecht GGZ, Utrecht

Nadere informatie

Critical illness polyneuropathie Hoe moet het verder met revalideren?

Critical illness polyneuropathie Hoe moet het verder met revalideren? Critical illness polyneuropathie Hoe moet het verder met revalideren? Eleonore Verhaak, revalidatiearts Gelre ziekenhuizen Apeldoorn 17 november 2010 1 Inhoud Revalidatieplan in ziekenhuis Niveau van functioneren

Nadere informatie

VERMOEIDHEID BIJ MS Oorzaken, werkingsmechanismen en revalidatiebehandeling VERMOEIDHEID DEFINITIE VERMOEIDHEID

VERMOEIDHEID BIJ MS Oorzaken, werkingsmechanismen en revalidatiebehandeling VERMOEIDHEID DEFINITIE VERMOEIDHEID VERMOEIDHEID BIJ MS Oorzaken, werkingsmechanismen en revalidatiebehandeling Mw.dr. Jetty van Meeteren, Revalidatiearts, Rijndam, RVE Erasmus MC VERMOEIDHEID Komt bij 60 tot 80% van de patienten voor Het

Nadere informatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Dr. Marten Munneke Afdeling Neurologie, Revalidatie en IQ Healthcare, UMC St Radboud MijnZorgNet Factsheet Parkinson Nederland: 50 duizend Patiënten Impact kwaliteit

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

Screening op cognitieve en gedragsproblemen helpt bij het personaliseren van de ALS zorg. Carin Schröder 30 september ALS congres

Screening op cognitieve en gedragsproblemen helpt bij het personaliseren van de ALS zorg. Carin Schröder 30 september ALS congres Screening op cognitieve en gedragsproblemen helpt bij het personaliseren van de ALS zorg Carin Schröder 30 september ALS congres Wat doet u? Wie gebruikt er screening voor cognitief functioneren? Wie gebruikt

Nadere informatie

Revalidatiegeneeskunde bij oncologische patiënten Stefanie Kerkhof, revalidatiearts

Revalidatiegeneeskunde bij oncologische patiënten Stefanie Kerkhof, revalidatiearts Revalidatiegeneeskunde bij oncologische patiënten 16-06-2016 Stefanie Kerkhof, revalidatiearts Inhoud Toelichting revalidatiegeneeskunde Revalidatiegeneeskunde in de oncologie Werkwijze revalidatiearts

Nadere informatie

6 e mini symposium Ouderenzorg

6 e mini symposium Ouderenzorg 6 e mini symposium Ouderenzorg Aanvullende diagnostiek bij dementie in de 1 e lijn Suzanne Boot, specialist ouderengeneeskunde, kaderarts psychogeriatrie i.o. 28-09-2015 Pagina 1 6 e Mini symposium ouderenzorg

Nadere informatie

DE VALKHORST. Intensieve verpleegkundige zorg, logeerzorg en revalidatie voor kinderen en jongeren tot 20 jaar

DE VALKHORST. Intensieve verpleegkundige zorg, logeerzorg en revalidatie voor kinderen en jongeren tot 20 jaar DE VALKHORST Intensieve verpleegkundige zorg, logeerzorg en revalidatie voor kinderen en jongeren tot 20 jaar 1 In deze brochure vindt u informatie over: De zorg van De Valkhorst 4 Voor wie De Valkhorst

Nadere informatie

dankzij bewegen beter participeren

dankzij bewegen beter participeren dankzij bewegen beter participeren Jan Jacobs Herbert Krakauer EMG Congres 2013 Bewegen als middel tot... Kwaliteit van leven Alertheid Therapeutic Motion Simulation KWALITEITSKADER GEHANDICAPTENZORG Uitgangspunten:

Nadere informatie

John Deckers Specialist Ouderengeneeskunde Kaderarts geriatrische revalidatie 24 september 2014. Contusie Cerebri. Als NAH letsel een grillig beeld

John Deckers Specialist Ouderengeneeskunde Kaderarts geriatrische revalidatie 24 september 2014. Contusie Cerebri. Als NAH letsel een grillig beeld John Deckers Specialist Ouderengeneeskunde Kaderarts geriatrische revalidatie 24 september 2014 Contusie Cerebri Als NAH letsel een grillig beeld Indeling NAH letsel Traumatisch Zonder scheldel letsel

Nadere informatie

Developmental Coordination Disorder. Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts

Developmental Coordination Disorder. Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts Developmental Coordination Disorder Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts 11-06-2015 Inhoud Developmental Coordination Disorder Criteria Kenmerken Comorbiditeiten Pathofysiologie Behandeling Prognose

Nadere informatie

POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN

POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN POLIKLINIEK JONGVOLWASSENEN Transitie van kind naar volwassene Mw.dr. Jetty van Meeteren revalidatiearts, Erasmus MC Waarom aandacht voor transitie? Zowel uit de klinische praktijk als uit het wetenschappelijk

Nadere informatie

DCD & SPINA BIFIDA EN KLINIMETRIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN MET EEN BEPERKING

DCD & SPINA BIFIDA EN KLINIMETRIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN MET EEN BEPERKING DCD & SPINA BIFIDA EN KLINIMETRIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN MET EEN BEPERKING 24 en 25 mei 2012 Toelichting De Nederlandse Vereniging voor Revalidatieartsen (VRA) organiseert in samenwerking met PAO Heyendael

Nadere informatie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie 20135014 PP bavo Neuro algemeen brochure.indd 1 24-09-13 13:48 Behandel- en expertise centrum NAH/neuropsychiatrie Het

Nadere informatie

Handleiding bij DVD. een Parkinson patiënt

Handleiding bij DVD. een Parkinson patiënt Handleiding bij DVD een Parkinson patiënt Beroepsopdracht van Hidde de Hoog en Alieke Katoele Hogeschool van Amsterdam, ASHP, opleiding Fysiotherapie Amsterdam 10-04-2009 Inleiding Deze DVD is ontwikkeld

Nadere informatie

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen ENERGIEK Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen Achtergrond Bewegen is goed, voor iedereen! Dat is wat u vaak hoort en ziet in de media. En het is waar, bewegen houdt ons fit en

Nadere informatie

Opbouw. Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn. Aanleiding. Geschiedenis. Visie: Missie: 18-6-2015

Opbouw. Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn. Aanleiding. Geschiedenis. Visie: Missie: 18-6-2015 Opbouw Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn Jetty van Lieshout ergotherapie CPCRT Mariolein Boerrigter, ergotherapie CPCRT Aanleiding samenwerkingsverband Geschiedenis EENW Casuïstiek

Nadere informatie

Revant, de kracht tot ontwikkeling!

Revant, de kracht tot ontwikkeling! Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

parkinson DE NOODZAAK VAN EEN BREDE BEHANDELING EN AANPAK

parkinson DE NOODZAAK VAN EEN BREDE BEHANDELING EN AANPAK parkinson DE NOODZAAK VAN EEN BREDE BEHANDELING EN AANPAK ONDERWERPEN PARKINSON, OORZAAK EN ONTSTAAN GETALLEN: HOE VAAK KOMT DEZE ZIEKTE VOOR? KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BELOOP THERAPIE CONSEQUENTIES VOOR

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden?

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? Informatie voor cliënten, patiënten, familieleden en mantelzorgers WAT KAN DE PARKINSON PROJECTGROEP (PPG) VOOR U ALS PARKINSON-PATIËNTEN BETEKENEN?

Nadere informatie

Groot Klimmendaal Behandelprogramma M. Parkinson

Groot Klimmendaal Behandelprogramma M. Parkinson Groot Klimmendaal Behandelprogramma M. Parkinson Rol verpleegkundig consulent Parkinson Dr. Ronald Meijer revalidatiearts-epidemioloog 19 mei 2010 Inhoud GK Parkinson behandelprogramma Indicatiestelling

Nadere informatie

CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet. Anne Visser-Meily

CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet. Anne Visser-Meily CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet Anne Visser-Meily beste herstel geen herhaling weer werken energie hebben huishouden doen met kleinkinderen naar park geen ruzie met man weer naar feestje

Nadere informatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie Multiple Sclerose Poliklinische revalidatie Voor wie is deze folder? Bij u is de diagnose Multiple Sclerose (MS) gesteld. De aandoening Multiple Sclerose kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijks

Nadere informatie

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten Universiteit Maastricht c.vanheugten@np.unimaas.nl Inhoud presentatie Plasticiteit van het brein Hersenletsel Schade en herstel

Nadere informatie

Multidisciplinaire revalidatiegeneeskundige behandeling bij MS. Mw.dr. Jetty van Meeteren Revalidatiearts Erasmus MC Rotterdam

Multidisciplinaire revalidatiegeneeskundige behandeling bij MS. Mw.dr. Jetty van Meeteren Revalidatiearts Erasmus MC Rotterdam Multidisciplinaire revalidatiegeneeskundige behandeling bij MS Mw.dr. Jetty van Meeteren Revalidatiearts Erasmus MC Rotterdam ICF MODEL International Classification of funtion, disability and health (WHO

Nadere informatie

Clinimetrics, clinical profile and prognosis in early Parkinson s disease Post, B.

Clinimetrics, clinical profile and prognosis in early Parkinson s disease Post, B. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Clinimetrics, clinical profile and prognosis in early Parkinson s disease Post, B. Link to publication Citation for published version (APA): Post, B. (2009). Clinimetrics,

Nadere informatie

Workshop: Aandacht voor de mantelzorger

Workshop: Aandacht voor de mantelzorger Workshop: Aandacht voor de mantelzorger Dr. Maud Graff, Radboudumc afdeling revalidatie & IQ healthcare, Senioronderzoeker & docent EDOMAH Gera Lambrechts, docent EDOMAH en praktijkhouder 1 e lijns praktijk

Nadere informatie

Proeftuinen Naarderheem: Een mooi boeket

Proeftuinen Naarderheem: Een mooi boeket Proeftuinen Naarderheem: Een mooi boeket Nominatie KNMG Pluim 26 juni 2012 Aafke de Groot en Ellen Vreeburg specialisten ouderengeneeskunde Vivium Naarderheem Proeftuinen Naarderheem Geriatrische revalidatie

Nadere informatie

Symposium NAH NH 30 november. Marit Dhondt Psychomotorisch therapeut

Symposium NAH NH 30 november. Marit Dhondt Psychomotorisch therapeut Symposium NAH NH 30 november Marit Dhondt Psychomotorisch therapeut Ketenzorg na hersenletsel Ziekenhuis Medisch herstel Fysieke, curatieve zorg Gericht op zo snel mogelijk ontslag Nazorg poliklinisch

Nadere informatie

Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld.

Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld. Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld. 1 2 Wat is Parkinson? De ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening die ontstaat

Nadere informatie

Oncologische revalidatie 2012-2014. Van richtlijn naar praktijk. Emmy Hoefman, Revant revalidatiecentrum Breda

Oncologische revalidatie 2012-2014. Van richtlijn naar praktijk. Emmy Hoefman, Revant revalidatiecentrum Breda Oncologische revalidatie 2012-2014 Van richtlijn naar praktijk Emmy Hoefman, Revant revalidatiecentrum Breda Leven met Kanker: 3-4% NL bevolking toename zorgvraag 2007/2009 2020 Incidentie: nieuwe patienten

Nadere informatie

Noordelijk Expertisecentrum Sport & Handicap UMCG. Concept startdocument

Noordelijk Expertisecentrum Sport & Handicap UMCG. Concept startdocument Noordelijk Expertisecentrum Sport & Handicap UMCG Concept startdocument Historie & Introductie Het UMCG heeft sinds jaar en dag met het Interfacultair Centrum voor Bewegingswetenschappen en de afdeling

Nadere informatie

> Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling. voor mensen met de ziekte van Parkinson

> Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling. voor mensen met de ziekte van Parkinson > Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling voor mensen met de ziekte van Parkinson Inleiding Deze folder geeft informatie over het zorgaanbod van MeanderGroep voor cliënten met de ziekte van Parkinson. De

Nadere informatie

De Cognitief- Linguïstische Quickscan (verwijzers) Lindenhof

De Cognitief- Linguïstische Quickscan (verwijzers) Lindenhof De Cognitief- Linguïstische Quickscan (verwijzers) Lindenhof De Cognitief-Linguïstische Quickscan van Lindenhof Interdisciplinaire diagnostiek en advies bij denk- en taalproblematiek voor mensen met niet-aangeboren

Nadere informatie

Problemen rondom spreken

Problemen rondom spreken Parkinson Vereniging Landelijke Problemen rondom spreken Dr. Hanneke Kalf, logopedist-onderzoeker UMC St Radboud Nijmegen Zorg voor Parkinson ParkinsonNet richtlijnen slikstoornissen @hannekekalf UMC St

Nadere informatie

NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen

NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen Introductie Stel je hebt een mooie baan, je staat actief in het leven en je wordt getroffen door hersenletsel. Hoe vanzelfsprekend is het

Nadere informatie

SAMENVATTING. Schiemanck_totaal_v4.indd 133 06-03-2007 10:13:56

SAMENVATTING. Schiemanck_totaal_v4.indd 133 06-03-2007 10:13:56 SAMENVATTING Schiemanck_totaal_v4.indd 133 06-03-2007 10:13:56 Schiemanck_totaal_v4.indd 134 06-03-2007 10:13:56 Samenvatting in het Nederlands Beroerte (Cerebro Vasculair Accident; CVA) is een veel voorkomende

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie. Zuyderland Revalidatie

Oncologische Revalidatie. Zuyderland Revalidatie Oncologische Revalidatie Zuyderland Revalidatie Inleiding Kanker is een veel voorkomende, ingrijpende ziekte. Het aantal mensen dat leeft met kanker of met de psychische, fysieke en sociale gevolgen daarvan,

Nadere informatie

Behandelkader Ziekte van Parkinson en aanverwante bewegingsstoornissen

Behandelkader Ziekte van Parkinson en aanverwante bewegingsstoornissen Behandelkader Ziekte van Parkinson en aanverwante bewegingsstoornissen Inhoudsopgave 1. Algemene inleiding behandelkader 03 1.1 Doel en functie behandelkader 03 1.2 Werkwijze ontwikkeling behandelkader

Nadere informatie

Behandeling na hersenletsel

Behandeling na hersenletsel Behandeling na hersenletsel Groepsbehandeling op de Cognitieve Behandelunit (CBU) Sterk in beweging Inhoud Inleiding 3 Wat is het doel van deze behandeling? 3 Wat zijn cognitieve functies? 3 Voor wie is

Nadere informatie

Parallelsessie Niet-Aangeboren Hersenletsel

Parallelsessie Niet-Aangeboren Hersenletsel Parallelsessie Niet-Aangeboren Hersenletsel Thea Vliet Vlieland, Henk Arwert, Judith van Velzen, Arend de Kloet i.s.m. Paulien Goossens Leve(n) lang werken 26 mei 2016 Programma Parallelsessie NAH 13.30

Nadere informatie

Behandelkader Cognitieve Revalidatie

Behandelkader Cognitieve Revalidatie Bijlage ad 8 ALV 11 april 2008 Behandelkader CR definitief concept januari 2008 Behandelkader Cognitieve Revalidatie 1 Algemene inleiding behandelkader 1.1 Aanleiding en doel Sinds 1999 ontwikkelt Revalidatie

Nadere informatie

Hartrevalidatie. CNE 10 mei Anneke Venema-Vos Verpleegkundig coördinator hartrevalidatie Werkgroeplid hartrevalidatie van de NVHVV

Hartrevalidatie. CNE 10 mei Anneke Venema-Vos Verpleegkundig coördinator hartrevalidatie Werkgroeplid hartrevalidatie van de NVHVV Hartrevalidatie CNE 10 mei 2016 Anneke Venema-Vos Verpleegkundig coördinator hartrevalidatie Werkgroeplid hartrevalidatie van de NVHVV Definiëring van Hartrevalidatie het geheel aan activiteiten dat nodig,

Nadere informatie

Zelfredzaamheidsmeter Uniek cliëntnummer

Zelfredzaamheidsmeter Uniek cliëntnummer Zelfredzaamheidsmeter Uniek cliëntnummer Onderstaande zelfredzaamheidsmeter ga je invullen voor de cliënt. Het betreft tien levensdomeinen van de cliënt. Voor elk levensdomein ga je kijken in hoeverre

Nadere informatie

2012 ParkinsonNet congres

2012 ParkinsonNet congres Mariëtta Eimers Martijn van der Eijk Kwaliteitsmanager Coördinator patiëntgerichte zorg Programma 1) Wat zijn kenmerken van excellente fysiotherapeuten? Visie patiënt (Masja van het Hoofd) ParkinsonNet-fysiotherapeut

Nadere informatie

Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013

Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013 Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013 Hoeveel mensen in Nederland hebben dementie? 16.5 miljoen Nederlanders; 2.5 miljoen hiervan is 65+ (15%)

Nadere informatie

Altijd moe... Jochem Verdonk

Altijd moe... Jochem Verdonk Altijd moe... Jochem Verdonk Onderwerpen Wat is ME/CVS? Soorten vermoeidheid Gevolgen vermoeidheid Omgaan met vermoeidheid Leven met vermoeidheid Tips Wat is ME/CVS? ME: Myalgische Encefalomyelitis myalgisch:

Nadere informatie

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Fysiotherapie na acceleratie

Nadere informatie

Vasculaire cognitieve stoornissen. ! concept vci! vci poli! casuïstiek. Casuïstiek. Casuïstiek. Diagnose vasculaire dementie

Vasculaire cognitieve stoornissen. ! concept vci! vci poli! casuïstiek. Casuïstiek. Casuïstiek. Diagnose vasculaire dementie eigen zaak in kantoormeubilair geheugen en concentratieklachten na TIA Vasculaire cognitieve stoornissen Geert Jan Biessels & Nenne van Kalsbeek Vascular Cognitive Impairment poli UMC Utrecht is dit een

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Revalidatiebehandeling bij reumatische aandoeningen

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Revalidatiebehandeling bij reumatische aandoeningen UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Revalidatiebehandeling bij reumatische aandoeningen Wat is waar? Secretariaat B3 Röntgenafdeling A2.22 Activiteitentherapie A1.42 Fysiotherapie D2 wachtruimte

Nadere informatie

Projectgroep. Willemijn Faber, RA Joke Boerrigter, MW Lonny Mulder, PS Arjan van den Bosch, ET Ruth Sijsma, FT Marjo Butter, VP Renate Korse, QF

Projectgroep. Willemijn Faber, RA Joke Boerrigter, MW Lonny Mulder, PS Arjan van den Bosch, ET Ruth Sijsma, FT Marjo Butter, VP Renate Korse, QF Heliomare Relweg 51 1949 EC Wijk aan Zee T 088 920 88 88 E Info-revalidatie@heliomare.nl Behandelprogramma Multiple Sclerose kliniek, team 2 Doel van dit document: Betreft de diagnosegroep(en): Richtinggevend

Nadere informatie