Notitie Invulling Taakuitvoering. Het Waterschapshuis 2.0

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Notitie Invulling Taakuitvoering. Het Waterschapshuis 2.0"

Transcriptie

1 Notitie Invulling Taakuitvoering Het Waterschapshuis 2.0 Dr. R.J. Veldwijk In opdracht de Directie van Het Waterschapshuis, Versie 1.0, Maart 2014 Blz. 1 van 13

2 Blz. 2 van 13

3 Inhoudsopgave 1. Vraagstelling Achtergrond auteur Facetten van een werkend HWH Delegeren en controleren Business case vorming en business case overname door HWH Derde partijen (1): lokele publieke spelers en heterogene samenwerkingsverbanden Derde partijen (2): de Rijksoverheid Derde partijen (3): ICT bedrijven De eigen medewerkers van HWH ICT projecten Aanbesteden ICT trends (1): Open source ICT trends (2): Open data ICT trends (3): Big data en de sensor revolutie ICT trends (3): Basisregistraties ICT trends (5): Apps ICT trends (6): De cloud ICT trends (7): beveiliging en privacybescherming ICT trends (8): Overig en concluderend Blz. 3 van 13

4 1. Vraagstelling Deze notitie maakt onderdeel uit van een uitwerking van de koers die directie en bestuur van Het Waterschapshuis (verder HWH) voornemens zijn in te slaan. Ondergetekende is gevraagd om in het kort een visie te geven op de uitwerking van de missie van HWH 2.0 binnen de gekozen organisatorisch-bestuurlijke context. Daarmee komt hopelijk het raamwerk dat HWH 2.0 nu nog is meer tot leven. In overleg met de directie van HWH is een aantal aspecten aangestipt waarmee HWH 2.0 te maken zal krijgen. Voor een deel gaat het om uitdagingen op organisatorisch-bestuurlijk vlak. Elke organisatievorm heeft sterke en zwakke kanten en sommige problemen zijn sowieso slechts gedeeltelijk op te lossen met organisatie- en procesontwerpen en goed doordachte procedures. Hoewel de loden deuren oplossing waarop HWH 2.0 is gebaseerd solide 1 is, blijft er nog veel nader in te vullen en uit te werken. Voor een aantal van deze zaken wordt in deze notitie aandacht gevraagd. Bij de invulling van de HWH 2.0 organisatie moet natuurlijk ook geleerd worden van het verleden, terwijl een nadere herijking van de positie van HWH 2.0 in het veranderende ICT speelveld is op dit moment eveneens passend is. Ook op dit gebied wordt een aantal zaken besproken. De doelstelling van deze notitie is uitdrukkelijk om aspecten rond de invulling van het HWH 2.0 organisatiemodel op de agenda te krijgen. Het is niet bedoeld als blauwdruk maar als katalysator voor een dialoog tussen de stakeholders van HWH 2.0. Hoewel, zoals aangegeven, de te bespreken aspecten samen met de Directie van HWH zijn geselecteerd, is de uitwerking primair aan de auteur gelaten. 2. Achtergrond auteur De opsteller van deze notitie is een ICT deskundige annex bedrijfseconoom en is verbonden aan de Ockham Groep. De ICT deskundigheid heeft met name betrekking op het domein van gegevenshuishoudingen en administratieve systemen. De bedrijfseconomische deskundigheid heeft vooral betrekking op de vormgeving van ICT taken in informatie-intensieve organisaties, vooral in de publieke sector. De opsteller van deze notitie is geen insider in de waterschapsector. Kennis van deze sector en de specifieke problematiek van HWH is opgedaan in opdrachten in 2011 en 2013 in opdracht van het toenmalige waterschap Regge en Dinkel en in gesprekken met de Directie van HWH. De opsteller van deze notitie is tenslotte sterk betrokken bij discussies over publieke ICT, meer in het bijzonder het veelvuldig falen daarvan. Publicaties van zijn hand hebben mede geleid tot de instelling van een Tijdelijke Commissie ICT van de Tweede Kamer die op dit moment onderzoek doet naar een zevental ICT projecten. 1 Solide vooral in de zin dat allerlei samenwerkingsvormen veel/weinig deelnemers, heterogene of homogene samenwerkingsverbanden, etc. kunnen worden geacommodeerd. Blz. 4 van 13

5 3. Facetten van een werkend HWH 2.0 Zonder de pretentie te hebben volledig te zijn, stippen wij hieronder een aantal zaken aan die actueel worden bij de uitwerking en opstart van de HWH 2.0 organisatie. In deze paragraaf introduceren wij deze aspecten kort en proberen wij de verbinding te leggen met HWH 2.0 en HWH 1.x 2. We bewandelen daarbij globaal de route van organisatie naar ICT Delegeren en controleren HWH 2.0 is niet in alle opzichten anders dan HWH 1.x. Het bestaansrecht van HWH 2.0 is niet anders dan dat van HWH 1.x: efficiëntie door samenwerking, maar zeker ook het buiten de deur leggen van wat gezien wordt als een niet-kernactiviteit van de waterschappen. Delegeren van onbeminde activiteiten kan uitmonden in iets dat lijkt op het afstoten ervan. Ongeacht of dat afstotingsproces de gedaante aanneemt van een in zichzelf gekeerde ICT afdeling, een ineffectief shared service center of een gemeenschappelijk platform als een Stichting HWH of een Gemeenschappelijke Regeling HWH, het risico op ontsporingen is groot. De opzet van HWH 2.0 komt aan veel van de bezwaren tegen HWH 1.x tegemoet. De autonomie van de waterschappen krijgt met de invulling van HWH 2.0 als een huis met gescheiden kamers met verschillende inwoners veel meer vorm, niet alleen bestuurlijk maar ook operationeel. Grote ICT projecten met betrekking tot systeemontwikkeling en systeemintegratie zijn taboe althans voorlopig (zie 3.7). Het gevolg is dat zowel de kans op toekomstige ontsporingen als de schade van dergelijke ontsporingen afneemt. De spanning tussen delegeren en controleren blijft echter altijd bestaan. Het is daarom de moeite waard om na te denken over twee kanten van eenzelfde medaille: extra betrokkenheid van de waterschappen en extra checks & balances in de opzet en invulling van de HWH 2.0 organisatie, gericht op het verder terugdringen van de afbreukrisico s die eigen zijn aan ICT. Veel van wat hierna wordt besproken kan worden gelezen in deze context Business case vorming en business case overname door HWH De positie van HWH 2.0 in relatie tot de business case vorming is glashelder: business cases komen op uit de waterschappen en komen tot wasdom via een gestructureerd proces, waarbij een Opdrachtgeverstafel een centrale rol speelt. Het is in twee opzichten de vraag of dit zo werkt. Enerzijds staat het waterschappen vrij om initiatieven wel of niet bij HWH onder te brengen. Zeker bij initiatieven waar de partners niet alleen waterschappen zijn, is de kans groot dat niet voor HWH als huisvester wordt gekozen. Anderzijds is de gedachte dat business cases per definitie opborrelen uit de achterban niet logisch en hopelijk ook niet realistisch. HWH 2.0 zal natuurlijk met ideeën komen; ideeën die voortkomen uit de eigen ICT- en inhoudelijke expertise, ideeën uit de markt en ideeën die zijn opgedaan uit het werk voor de waterschappen. HWH 2.0 is net als HWH 1.x houdster van ICT- en sectorexpertise. Ook als HWH 2.0 niets substantieels kan ondernemen zonder mandaat van de waterschappen zal zich bij gezonde verhoudingen een situatie ontwikkelen waarbij HWH ideeën uitzet bij de waterschappen en geïnteresseerde waterschappen verenigt. 2 Met HWH 1.x doelen we op de HWH organisatie van het laatste decennium. Blz. 5 van 13

6 Het is sowieso van groot belang dat HWH en de waterschappen (ook de waterschappen onderling!) goed vastleggen wat de intenties zijn. Ook als een initiatief niet bij HWH wordt ondergebracht behoort er kennisdeling te zijn. HWH moet enige ruimte claimen en krijgen voor thought leadership op ICT gebied. Het onderwerp business case vorming en de rol van HWH daarin laat zich dus niet volledig vangen in structuren en procedures. Als het daarbij blijft krijgt HWH ofwel te weinig ofwel teveel speelruimte Derde partijen (1): lokele publieke spelers en heterogene samenwerkingsverbanden De raison d être van HWH ligt in overeenkomstige behoeften en uitdagingen op ICT gebied in combinatie met afwegingen met betrekking tot kernactiviteit en schaalgrootte. Er blijven natuurlijk ook dan verschillen tussen de waterschappen onderling. Zou het anders zijn dan zou een discussie centraal/decentraal of collectief/facultatief academisch zijn. Verschillen tussen de waterschappen die vanuit ICT perspectief relevant zijn worden versterkt door verschillen in lokale context waarin waterschappen opereren en dat leidt dan tot heterogene samenwerkingsverbanden zoals die in Rijn-Oost, de Brabantse waterschappen, de Limburgse waterschappen, de Randstand waterschappen, etc. Dergelijke samenwerkingsverbanden wringen onvermijdelijk met de homogene samenwerking van waterschappen in HWH. De opzet van HWH 2.0 is bij uitstek geschikt om homogene en heterogene samenwerkingsverbanden te accommoderen. Dat laat echter onverlet dat ook dan zowel de individuele waterschappen als HWH voor lastige keuzes kunnen komen te staan. Elkaar overlappende matrixrelaties van waterschappen met homogene en heterogene overkoepelende samenwerkingsverbanden leveren potentieel problemen op in bestuur en uitvoering. Het lijkt aan te bevelen om een aantal denkbare scenario s aan te houden tegen het ontwerp van HWH 2.0 en voor te leggen aan de HWH-achterban. Zo n bestuurlijke stresstest kan de logica van het organisatie ontwerp verhelderen maar ook de beperkingen laten zien. Verder is het van belang dat, als waterschappen op onderdelen kiezen voor heterogene samenwerking buiten HWH, de consequenties daarvan vooraf goed zijn doordacht en doorgesproken. Voor HWH geldt bij een verdere opgang van heterogene samenwerkingsverbanden nog veel meer dan nu dat zij moet verbinden en er voor moet zorgen dat mogelijk interessante business cases worden gecommuniceerd naar de achterban, zelfs als de realisatie daarvan niet bij HWH wordt ondergebracht. Dat is een bijzondere uitdaging. Blz. 6 van 13

7 3.4. Derde partijen (2): de Rijksoverheid In de contacten met het voormalige waterschap Regge en Dinkel werd duidelijk dat men HWH sterk spiegelt aan een organisatie als het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING). Een van de grote verschillen tussen KING en HWH is dat deze organisatie en de gemeenten in het algemeen werken met forse bijdragen van de Rijksoverheid. Ondanks de bezuinigingen is het een voor de hand liggende taak voor HWH om waar mogelijk externe bijdragen te werven. Ook bij TAX-i had dat destijds voor de hand gelegen, omdat de Overheids Database (ODB) voor een deel noodzakelijk was vanwege ontbrekende ICT faciliteiten. Terzijde: Financiering van ICT projecten vanuit de Rijksoverheid is heeft ook grote nadelen. Zo is KING sterk betrokken bij de realisatie van een nieuwe bevolkingsadministratie (Programma Modernisering GBA) dat een van de meest in het oog lopende ICT mislukkingen is. De betrokkenheid van de Rijksoverheid die in dit geval nagenoeg alle directe kosten voor haar rekening neemt, is voor de Gemeenten wellicht eerder een vloek dan een zegen, omdat de indirecte kosten van het steeds uitstellen van de oplevering van een nieuw kernsysteem voor de gemeenten zeer hoog zijn. Los van externe (project)financiering zijn er natuurlijk allerlei subsidies in de sfeer van R&D en innovatie beschikbaar. Het ligt voor de hand dat HWH de verwerving van dergelijke subsidies faciliteert Derde partijen (3): ICT bedrijven HWH 1.x is zelfs als concentrator van collectieve ICT taken een kleine partij die moet leunen op expertise uit de markt. Voor een veel kleiner HWH 2.0 geldt dat des te sterker. HWH 2.0 is daarbij niet alleen kleiner maar waarschijnlijk ook dynamischer, want groei en krimp worden vooral bepaald door de waterschappen. HWH zal daarom werken met een flexibele schil van tijdelijke en/of externe medewerkers rond een compacte kern van vaste(re) medewerkers. Hier ligt mogelijk een eerste rol voor derde partijen: als leverancier van expertise op afroep, liefst ook met echte sectorkennis. Dergelijke partijen kunnen ook fungeren als outplacementpartner voor eigen medewerkers; niet alleen nu maar ook in de toekomst want de medewerkers van HWH 2.0 zullen blijvend moeten bewijzen. Eveneens van belang is de rol van ICT bedrijven als partners bij de ontwikkeling en de integratie van applicaties en andere ICT producten. Ook hier geldt natuurlijk dat HWH alleen ICT bedrijven kan laten investeren in waterschapoplossingen als er sprake is van voldoende schaalgrootte. Waar die schaalgrootte bestaat komt direct de vraag op hoe HWH 2.0 hiermee moet omgaan. Daarvoor zou nog eens goed kunnen worden teruggekeken naar de ervaringen met TAX-i en de ICT hoofdaannemer. Dat dit bedrijf niet de goede ICT partner was, is duidelijk, maar was het met een andersoortige ICT partner wel goed 3 afgelopen? Waren er niet in een zeer vroeg stadium al signalen die wezen op ontsporing? Zou het bij een toekomstig ICT project beter gaan met een andere partner dan een groot software huis? Zijn in de opzet van HWH 2.0 voldoende checks and balances ingebouwd om herhaling van TAX-i in de toekomst te voorkomen? 3 Onder de term goed valt ook een scenario waarin TAX-i veel eerder zou zijn stopgezet. Blz. 7 van 13

8 Natuurlijk kan worden gesteld dat dit soort vragen niet meer actueel is omdat HWH 2.0 geen grote ICT projecten zal entameren. Die positie is om meerdere redenen niet sterk. Allereerst moet nog maar worden bezien hoe de waterschappen over een aantal jaren over systeemontwikkeling zullen denken (zie ook 3.7). Belangrijker is dat er vermoedelijk sprake zal blijven van systeemintegratie (bijvoorbeeld het koppelen van ingekochte softwarepakketten) die, anders dan in deze tijd van apps wordt gedacht (zie 3.7 en 3.13), vaak problematisch en risicovol blijft. Het belangrijkste is echter dat nadenken over, desnoods hypothetische, grotere projecten in een HWH 2.0 context de focus legt op de aandachtspunten die nog overblijven bij het invullen van de HWH 2.0 structuur. Wat met betrekking tot ICT marktpartijen resteert is nadenken over het benutten van de vele ideeën in de ICT wereld over verbeteringen in de bedrijfsvoering. We zijn dan weer bij de vorming van business cases en de rol die HWH daarin zou kunnen en moeten spelen (zie 3.2) De eigen medewerkers van HWH 2.0 Een naar aard en omvang meer variabel takenpakket. Een meer heterogeen werkveld. Initiatief en zeggenschap verlegd naar de waterschappen. HWH 2.0 wordt voor de eigen medewerkers een andere, vooral minder veilige, omgeving om in te werken dan HWH 1.x. Er speelt hier meer dan een transitie. De vaste kern (de instandhoudingslaag ) moet beschikken over inhoudelijke ICT kennis om de flexibele schil en eventueel derde partners te kunnen aansturen en een gesprekspartner voor waterschappen en markt te blijven. Dat zijn veel en deels tegenstrijdige eisen aan weinig mensen. Zonder dat de auteur de medewerkers van HWH kent, kan worden gesteld dat hier vrijwel zeker de grootste uitdaging voor HWH 2.0 ligt, zeker in de transitiefase maar ook daarna. Een voor de hand liggende gedachte is om een deel van de eigen medewerkers op detacheringsbasis in te zetten vanuit de waterschappen. Complementair daaraan zouden traineeschappen kunnen zijn voor jonge (para-)icters die in de branche instromen. Het basisidee achter dit soort maatregelen is het zonder veel pijn kunnen accommoderen van noodzakelijke groei en krimp en het maximaliseren van de aansluiting van HWH bij de waterschappen. Last but not least hebben organisaties als HWH behoefte aan inhoudelijk leiderschap. Idealiter werkt er bij HWH minimaal één persoon die werkelijk verstand heeft van de waterschapsbusiness en van ICT. Elke branche heeft een paar van dit soort mensen ICT projecten De kans dat onder het dak van HWH in de toekomst weer ICT projecten van enige omvang zullen worden uitgevoerd is groot. Omdat de geschiedenis zich zelden herhaalt zal het geen monsterproject zijn als TAX-i en de relaties met de ICT leveranciers van destijds zullen ook niet worden gekopieerd. Organisaties met de omvang van de waterschappen hebben echter altijd te maken met ICT integratievraagstukken. Het karakter van de taken die de waterschappen uitvoeren vraagt bovendien om diverse soorten ICT administratieve ICT, geo-ict, sensor-ict die ook niet los van elkaar staan. Voeg daarbij alle homogene dwarsverbanden tussen de waterschappen onderling en de heterogene dwarsverbanden met andersoortige publieke Blz. 8 van 13

9 partijen (zie 3.3en 3.4) en het is niet moeilijk om uitdagingen op het gebied van ICT integratie te voorspellen. Hoewel ook hier de opzet van HWH 2.0 veel beter bestand is tegen ongewenste uitkomsten, is het nuttig om ook hier een spa dieper te gaan. Waarom verlopen ICT projecten bij HWH (of bij de waterschappen zelf of bij een heterogeen samenwerkingsverband) vanaf nu wel goed? Die vraag is het best te beantwoorden door te kijken naar mislukte ICT projecten in de publieke sector, een onderwerp waarvoor de auteur grote belangstelling heeft en waarover hij regelmatig publiceert. Vier zaken springen bij mislukte ICT projecten in de publieke sector in het oog: 1. scheiding tussen belanghebbende en financierende organisaties; 2. onrealistische verwachtingen en slechte business cases; 3. onvermogen en onwil om in te grijpen bij ontsporingen; 4. Europese aanbestedingen (zie volgende paragraaf). Het eerste punt heeft betrekking op externe financiering vanuit de Rijksoverheid ten behoeve van belanghebbende publieke organisaties. Als kosten en baten niet bij dezelfde partij liggen komt er vaak geen goede afweging tot stand tussen ambities en kosten 4. Bij HWH speelt dit probleem niet: kosten en baten van HWH liggen bij de waterschappen. Het tweede punt, onrealistische verwachtingen en slechte business cases, speelt wel bij de waterschappen. De onrealistische verwachtingen komen voort uit hardnekkige misvattingen over het wezen van ICT en de vermeende vooruitgang in de mogelijkheden van ICT. We noemen er een aantal die op dit moment de ronde doen: Bewering 1. De cloud maakt integratie veel gemakkelijker 2. Werken met apps maakt het koppelen van systemen veel gemakkelijker 3. Pakketten zijn goedkoper en leveren minder risico s op 4. XML/SOAP/XBRL/ maakt het koppelen van systemen veel eenvoudiger 5. We leunen maximaal op de basisregistraties van de overheid 6. Big data opent een nieuwe wereld Realiteit Op laag-technisch niveau wel, maar alle andere problemen bijven bestaan. Denk aan gemeenschappelijke gegevensdefinities, koppelingen tussen applicaties, standaardisatie van functionaliteit, etc. Beslist niet, in elk niet voor gegevensintensieve applicaties. Vrijwel alle problemen met koppelingen blijven bestaan. (Zie ook De cloud.) Tijdloos. Klopt in het algemeen niet wanneer pakketten worden verbouwd en/of worden opgenomen in een complexe applicatieinfrastructuur. Zie ook TAX-i. Deels waar, maar vaak erg kostbaar, zowel v.w.b. realisatie als onderhoud/beheer. Ook hier gaat het bovendien weer vooral om laag-technische aspecten van systeemintegratie. Zeer veelbelovend, zij het dat de overheid tot op heden weinig succesvol is bij het werkend krijgen van het op zichzelf goed doordachte stelsel van basisregistraties. Zeker waar en zeker ook voor de waterschappen (zie 3.11). Maar er gaat ook leergeld worden betaald. Let er verder op dat de hype-term big data wordt misbruikt voor het combineren van data uit diverse gegevensbanken. 4 De Kamer onderzoekt nu zes mislukte ICT projecten en één geslaagd ICT project. Bij die mislukte projecten is er in nagenoeg alle gevallen sprake van duale financiering. Anders dan bij HWH/TAX-i resulteert falen hier niet zichtbaar in veel pijn en wordt er weinig energie gestoken in het voorkomen van herhaling. Blz. 9 van 13

10 Bewering 7. De productiviteit van systeemontwikkeling en -integratie neemt steeds toe Realiteit Onjuist. Deze productiviteit neemt af. Het aantal mensuren per functiepunt 5 is door een groot aantal oorzaken toegenomen. Er is dus reden voor scepsis over het rendement van ICT projecten en dan vooral aan de kostenzijde. De oplossing is eenvoudig: zorg altijd voor zeer goed onderbouwde business cases en valideer deze als een project lang duurt. Organiseer tegenspraak door business cases te laten auditen 6 door deskundige buitenstaanders. In de wereld van HWH 2.0 waarin er minder taken collectief zijn, zijn er gelukkig ook meer deskundige buitenstaanders. Ook het derde punt, onvermogen en onwil om in te grijpen bij ontsporingen, is bij HWH 2.0 nog actueel. Hoe verder de uitvoering op afstand staat van de belanghebbenden des te groter is kans dat te lang wordt gewacht met ingrijpen. HWH 2.0 is evident een grote verbetering ten opzichte van HWH, maar het aandachtspunt blijft steeds bestaan (zie ook 3.1). Goed uitgewerkte business cases met meetbare veelal financiële of financieel gemaakte doelstellingen zijn de helft van de oplossing. De andere helft is het organiseren van echte betrokkenheid en het werken aan een cultuur waarin falen in een vroeg stadium, voordat de schade groot is, kan Aanbesteden Naast de drie hierboven besproken valkuilen van publieke ICT is het onderwerp Europees Aanbesteden bij uitstek relevant. Het basisprobleem is dat Europees Aanbesteden zo kostbaar is dat Europees Her-aanbesteden zelden of nooit voorkomt. Door de hoge kosten van Europees Aanbesteden is de drempel ook hoog om de stekker uit een ICT project te trekken. Sommige grote ICT aanbieders kleine en middelgrote aanbieders doen nauwelijks mee zijn ondertussen experts geworden in het binden en uitmelken van aanbestedende overheden 7, ook omdat opdrachtgevers in de publieke sector geen ruchtbaarheid willen geven aan mislukte projecten 8. Deskundigen op het gebied van Europees Aanbesteden wijzen er vaak op dat de regelgeving diverse mogelijkheden biedt die de opdrachtgever in een betere positie stellen. Het gaat dan vooral om het benutten van de zogenaamde competitieve dialoog maar ook om bijvoorbeeld prijsvragen en marktconsultaties 9. Als HWH 2.0 er in slaagt (en daartoe de ruimte krijgt) om de wensen van de waterschappen te bundelen dan kunnen deze mogelijkheden worden benut om te innoveren zonder grote financiële risico s aan te gaan. 5 De functiepunt is de meest gebruikte eenheid om de omvang van een administratief ICT systeem te berekenen. 6 Overheidsorganisaties zetten de laatste jaren sterk in op zogenaamde Gateway Reviews. Zoals zoveel hulpmiddelen is ook dit nuttig indien correct en consciëntieus toegepast. 7 De belangrijkste praktijken: projectscope herdefiniëren als specificaties onduidelijk blijken en maximaal inzetten op meerwerk. De opdrachtgever kan toch niet weg en geeft ook geen ruchtbaarheid aan de praktijken van de ICT leverancier. 8 Zoals een gespecialiseerde topjurist tegen de Tweede Kamer zei: rond Europese Aanbestedingen wordt zeer veel geprocedeerd, maar dan vooral over de gunning en zelden over het resultaat van een ICT project. 9 In de praktijk wordt bij marktconsultaties vaak aan marktpartijen gevraagd om zich in te spannen zonder dat daar iets tegenover staat. Dat is meestal onverstandig. Zelfs zeer kleine financiële tegemoetkomingen laten zien dat de opdrachtgever serieus is. Blz. 10 van 13

11 3.9. ICT trends (1): Open source In 3.7 werd een niet erg opwekkend beeld van ICT geschetst, maar de focus lag daar op het waarschuwen voor onrealistische verwachtingen. Er zijn zeker ook kansrijke ontwikkelingen. Tot de meest interessante behoren de verschijnselen open source en open data. Open source is een populaire term bij overheden en het waar mogelijk werken met open source software hulpmiddelen is ook overheidsbeleid. Dus: niet Windows maar Linux, niet Oracle maar PostgreSQL, niet.net maar Java, enzovoorts. Werken met open source producten is goedkoper terwijl deze producten vaak niet onder doen voor vergelijkbare closed source producten. Waar hier echter vooral op wordt gedoeld is de logische vervolgstap om ook de software vrij te geven die door of in opdracht van organisaties in het publieke domein wordt ontwikkeld. Was de broncode van TAX-i destijds vrijgegeven 10 dan zouden er nagenoeg zeker waarschuwingen vanuit de markt zijn gekomen, bijvoorbeeld van ICT partijen die in de beginfase onderaannemer waren. Een keuze voor open source waar mogelijk is dus vooral aantrekkelijk omdat het extra checks and balances oplevert. Voor de waterschappen, waarvoor ICT wel belangrijk maar niet strategisch is en die vaak meer te winnen hebben bij delen dan bij geheim houden, geldt dat des te sterker. Zo kan een open source strategie fungeren als een extra hulpmiddel om, tegen geringe kosten, ontsporingen tegen te gaan. Omgekeerd werkt een keuze voor open source sterk drempelverlagend voor ICT aanbieders die menen dat zij betere of complementaire ICT oplossingen hebben. De grootste valkuil van ICT ontwikkeling, systeemintegratie, is bij het werken met topen source componenten vanaf het eerste moment zichtbaar ICT trends (2): Open data Open data is in de publieke sector meer geaccepteerd dan open source. Buiten de beperkingen die voortvloeien uit de verplichting om persoonsgegevens te beschermen of die voortvloeien de eigendomsrechten van derden, is het beleid met name ook EU beleid om data zo veel mogelijk vrij te geven voor vrij gebruik door derden. Vrijgave waar mogelijk van data eventueel geanonimiseerd en/of geaggregeerd stelt derden in de gelegenheid om voor eigen rekening en risico ICT oplossingen te ontwikkelen die bruikbaar zijn voor bedrijven en/of consumenten. Dergelijke oplossingen blijken vaak ook bruikbaar voor de eigenaar van de data zelf. Minstens even belangrijk is dat ICT partijen die producten aanbieden die mogelijk voor waterschappen bruikbaar zijn, veel gerichtere aanbiedingen kunnen doen, wederom op eigen kosten. Zie ook de vorige paragraaf. Data vrijgeven waar dat mogelijk is, zal vermoedelijk ook duidelijkheid bieden over waar data van waterschappen slecht zijn gestructureerd, kwalitatief tekortschieten of met elkaar of andere data in tegenspraak zijn. Ook de mogelijkheid om te komen tot systeemintegratie die veelal afhangt van 10 Daaraan hadden wel haken en ogen gezeten omdat de basis van TAX-i een verbouwd software pakket was, maar voor het ODB deel lagen de zaken anders. En ook vrijgave van de software die rond het pakket is ontwikkeld zou veel inzicht hebben geboden. Blz. 11 van 13

12 compatibele datadefinities kan veel gemakkelijker worden vastgesteld wanneer data vrijelijk beschikbaar zijn ICT trends (3): Big data en de sensor revolutie Big data is de explosie van de hoeveelheid gestructureerde 11 data die het gevolg is van a) de vastlegging van het gedrag van systeemgebruikers (bijvoorbeeld browsegedrag op internet of binnen een website) en van metingen door sensoren (GPS plots, mobiele telefoon locatie informatie, Wificonnects, weerstations, waterhoogte metingen, etc.). Big data zijn bij de huidige stand van de techniek veel goedkoper te verwerven dan klassieke gestructureerde data die vroeger veelal door eigen professionals (data entry medewerkers, verkoop binnendienst, meteropnemers) werden vastgelegd. Tegelijk is de opslag van enorme hoeveelheden gegevens tegen lage kosten een feit. Anders dan bij open source en open data is big data zowel een kans als een bedreiging. Enerzijds biedt het vaak mogelijkheden tot verlaging van bedrijfskosten en vergroting van de effectiviteit, maar omdat het open data paradigma relatief nieuw is, is het ook risicovol ICT trends (3): Basisregistraties De vorming van basisregistraties is voor de waterschappen een belangrijke, zij het traag verlopende ontwikkeling. Als de basisadministaties en de ontsluitingsmechanismen voor afnemers op orde zouden zijn geweest ten tijde van TAX-i dan zou een overheidsdatabase (de ODB) overbodig zijn geweest of vooral bestaan uit verwijzingen naar permanent beschikbare gegevens. Zo was het niet in 2007 en zo is het in 2014 evenmin. De ontwikkeling van basisregistraties zowel het ontstaan van betrouwbare gegevensverzamelingen als het ontsluiten daarvan voor afnemers is een permanent aandachtspunt bij de doorontwikkeling van de informatiehuishouding van de waterschappen. HWH 2.0 en de UvW hebben hier als vertegenwoordigers van waterschappen alsnog een belangrijke rol te vervullen ICT trends (5): Apps De trends die hiervoor zijn geschetst zijn tamelijk fundamenteel. De ICT buzzwords die vandaag de ronde doen zijn vaak afgeleide zaken. Apps zijn een vrucht van diepere ontwikkelingen: het openbaar maken van koppelvlakken met standaard hulpmiddelen als de XML taal (kleine stukjes open source), goedkoop (mobiel) internet en open data. Apps zijn vooral nuttig bij het ontsluiten en koppelen van informatie die al in systemen zit, waarbij dat laatste vaak wordt beperkt door verschillen in gegevensdefinities en niet door ICT aangelegenheden zoals de locatie van gegevensbanken, de beschikbaarheid van netwerkverbindingen en de technische formaten. Apps komen vooral tot hun recht wanneer de houdsters van de gegevensverzamelingen zich inspannen om a) hun oude systemen te vervangen of te ontsluiten (een ICT taak) en b) hun gegevensdefinities te harmoniseren (géén ICT taak). Dit laatste is het wezen van waar het om gaat bij basisregistratievorming. Concreet voorbeeld: doordat gegevensdefinities in het publieke domein 11 Dus niet gedigitaliseerd audio-, foto- en videomateriaal. Het gaat om data die zich leent voor gestructureerde bewerking. Blz. 12 van 13

13 vergaand zijn geharmoniseerd, is het nu al mogelijk om een App te ontwikkelen die informatie combineert uit de GBA, de BAG (adressen en gebouwen), het Nationaal Handelsregister (bedrijven) en de Polisadministratie (dienstverbanden, inkomens); meer, kortom, dan in de ODB aan informatie zat. Dat die App in de praktijk niet kan worden ontwikkeld is te wijten aan de wetgever en aan de stand van de applicatie ontwikkeling, maar de basis in de gegevenshuishouding ligt er al. Zou deze basis ontbreken dan zou zelfs de briljanste App niet nuttig en betrouwbaar kunnen werken ICT trends (6): De cloud De cloud is de resultante van de explosie in opslagvermogen en connectiviteit. De cloud belooft verlaging van kosten, verbetering van continuïteit en meer schaalbaarheid en flexibiliteit. Dit zijn alle begerenswaardige zaken, zeker in een wereld van big data. De cloud lost echter geen enkel probleem op dat ontstaat door verschillen in gegevensdefinities of tekortschietende gegevenskwaliteit ICT trends (7): beveiliging en privacybescherming De donkere kant van betere toegankelijkheid en connectiviteit en de massale opslag van meetgegevens is dat de privacy (maar ook de bedrijfsveiligheid) in de verdrukking komt. De praktijk leert steeds weer dat het adequaat beveiligen van data en toepassingen tekortschiet. Waardevolle data blijken in de praktijk niet te beveiligen. De toegenomen verwerkingskracht en netwerksnelheden leiden er ook toe dat de mogelijke schade bij een lek veel groter is dan voorheen. Bij een lek in de beveiliging worden tegenwoordig vaak in korte tijd complete gegevensbanken ontvreemd. Het perspectief is op dit moment zo slecht dat er stemmen opgaan om vitale infrastructuur stoplichten, electriciteitsnetwerken, sluizen van het internet af te halen. Dat hier een grote rol ligt voor HWH is logisch en onomstreden ICT trends (8): Overig en concluderend De voorgaande paragrafen over ICT trends zijn noch uitputtend noch voldoende toegespitst op de problematiek van de waterschappen. Het doel is vooral om handvatten te bieden voor gedachtewisselingen over wat op ICT belangrijk is, of de beelden die leven juist zijn. Dat levert hopelijk weer een basis om een gesprek over de nader invulling van de taken van HWH 2.0 en voorkomt hopelijk een te sterke focus op de programmataken die HWH op dit moment verricht. Het zou te betreuren zijn als het nadenken over de taakinvulling en -uitvoering van HWH 2.0 zich beperkt tot de wereld van HWH 1.x. Blz. 13 van 13

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Geeft richting in de wereld

Geeft richting in de wereld Geeft richting in de wereld werled van IT I T- m a k e l a a r IT-makelaar Hardware Software Wireless Cloud Virtualisatie Mobility Werkplek Data center Hardware Software Wireless Cloud Virtualisatie Mobility

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

Efficiency door de BRP?

Efficiency door de BRP? Efficiency door de BRP? VIAG Congres 7 oktober 2013 Efficiency door de BRP? Samenwerking in de regio Alkmaar Door Alex Huisman (adviseur Informatievoorziening & automatisering gemeente Langedijk) Applicatiesanering

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen

KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen Op weg naar ICT zonder zorgen Onze maatschappij verandert razendsnel onder invloed van technologische ontwikkelingen. De scheiding tussen de fysieke en virtuele wereld

Nadere informatie

Case 1: de fusie. Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten?

Case 1: de fusie. Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten? Case 1: de fusie Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten? Twee regionale organisaties zijn samengegaan in een grotere, provinciegrens overlappende organisatie en de integratie verliep niet zo soepel

Nadere informatie

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service:

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: Betrouwbaardere ICT, minder zorgen! Maak kennis met Multrix Wilt u op maat gesneden ICT-diensten die volledig aan de wensen en behoeften van uw organisatie

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Gemeente Purmerend koploper in efactureren Teammanager Financiën Harry van der Aar van de gemeente Purmerend over de laatste ontwikkelingen

Gemeente Purmerend koploper in efactureren Teammanager Financiën Harry van der Aar van de gemeente Purmerend over de laatste ontwikkelingen Gemeente Purmerend koploper in efactureren Teammanager Financiën Harry van der Aar van de gemeente Purmerend over de laatste ontwikkelingen Hoe kan de workflow van onze financiële administratie verbeterd

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken 111

Het Nieuwe Werken 111 Het Nieuwe Werken 111 Inleiding Het Nieuwe Werken De laatste jaren heeft Het Nieuwe Werken zich sterk ontwikkeld en veel bekendheid gekregen. Maatschappelijke ontwikkelingen als files, de balans tussen

Nadere informatie

Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte

Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte 22-10-2015 Telezorgcentrum een oplossing? Luc de Witte Hoogleraar en Lector Technologie in de Zorg Directeur Expertisecentrum voor Innovatieve Zorg en Technologie (EIZT) TIJD 16.00 tot 16.30 Waar staan

Nadere informatie

Uitwerking van Het Waterschapshuis 2.0, een nieuwe koers

Uitwerking van Het Waterschapshuis 2.0, een nieuwe koers Uitwerking van Het Waterschapshuis 2.0, een nieuwe koers Datum: 1 april 2014 Kenmerk: V0138/H2599 Foto: Johan van Cranenburgh 2 Inhoudsopgave I. Voorwoord 4 II. Bestuurlijke kaders 5 III. Vragen voor de

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Digitaal Loket: kansen of kosten

Digitaal Loket: kansen of kosten Digitaal Loket: kansen of kosten 27 oktober 2011 www.gentleware.nl janjaap.vanweringh@gentleware.nl 06-12.1234.15 1 Onderwerpen Wat is een digitaal loket? Waarom een digitaal loket? Stappenplan Do s en

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Flamingo, een open source geo viewer. De doorbraak: een nieuw beheermodel

Flamingo, een open source geo viewer. De doorbraak: een nieuw beheermodel Flamingo, een open source geo viewer De doorbraak: een nieuw beheermodel Flamingo Flamingo is eenvoudig door gebruikers zelf te configureren. Flamingo is veelzijdig in het bieden van eenvoudige toegang

Nadere informatie

Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten

Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten Onderstaande wensen, eisen en teksten hebben tot doel de leveranciersonafhankelijkheid, flexibiliteit en interoperabiliteit te bevorderen

Nadere informatie

Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties

Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Samenvatting Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Datum 15 augustus 2013 Status Definitief Pagina 1 van 1 Colofon Projectnaam Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Projectnummer

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Van Bragt Informatiemanagement

Van Bragt Informatiemanagement 1 Strategic Grid - McFarlan Doel en werkwijze Het doel van het strategic grid zoals dat door McFarlan, McKenney en Pyburn is geïntroduceerd is de impact van ICT activiteiten uit te zetten ten opzichte

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg REGIE Informatie over Regie, dé app voor de zorg INHOUDS OPGAVE 03 04 05 06 09 10 11 12 Waarom de zorgapp Regie? Wat is Regie? De meerwaarde van Regie Wie gebruiken Regie? Voordelen van Regie Technische

Nadere informatie

In 8 stappen een succesvol (online) plan schrijven

In 8 stappen een succesvol (online) plan schrijven In 8 stappen een succesvol (online) plan schrijven Met stappenplan Direct toepasbaar www.idmk.nl Het succesvol schrijven van (online) plannen Het schrijven van een plan is een activiteit die door elke

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert.

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert. 9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert. Introductie Een goed ingerichte website met een goed uitgevoerde marketingstrategie is het ideale marketing tool voor ondernemers. Een goede website

Nadere informatie

DATUM BEHANDELING IN D&H 21 ĩtieì 2013. commissie 0 MBH (12 juni 2013) SAMENWERKING ICT-AANBOD ORGANISATIES VAN WSRL EN WSHD, INITIËLE BUSINESSCASE

DATUM BEHANDELING IN D&H 21 ĩtieì 2013. commissie 0 MBH (12 juni 2013) SAMENWERKING ICT-AANBOD ORGANISATIES VAN WSRL EN WSHD, INITIËLE BUSINESSCASE DATUM VERGADERING 27 juni 2013 BIJLAGE(N) 2 AGENDAPUNTNUMMER. - DATUM BEHANDELING IN D&H 21 ĩtieì 2013 commissie 0 MBH (12 juni 2013) est;-. AAN DE VERENIGDE VERGADERING B1300279 SAMENWERKING ICT-AANBOD

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

Hoe maak je de BGT succesvol

Hoe maak je de BGT succesvol Hoe maak je de BGT succesvol in jouw organisatie? Hoe succesvol geworden bij de provincie Johan Janzen Succes vertalen naar jouw organisatie Willy Bakker Hoe het allemaal begon (Landmeten) Instrumentarium/hulpmiddelen

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

Bepalen toekomstige computertechnologie

Bepalen toekomstige computertechnologie Eén van de onmenselijke kanten van de computer is dat hij, eenmaal goed geprogrammeerd en goed werkend, zo volslagen eerlijk is (Isaac Asimov) Hoofdstuk 26 Bepalen toekomstige V1.1 / 01 september 2015

Nadere informatie

Verwerving/implementatie Burgerzakenmodules Leveranciersdag KING

Verwerving/implementatie Burgerzakenmodules Leveranciersdag KING Verwerving/implementatie Burgerzakenmodules Leveranciersdag KING Wijnand Heijnen 22 maart 2013 Onderwerpen De BRP en de BZM in het kort mgba Ontwikkeling en migratie Implementatie Relatie markt / softwareleveranciers

Nadere informatie

White paper User Based Computing. 14:45 u

White paper User Based Computing. 14:45 u 14:45 u White paper User Based Computing De wereld van ICT verandert snel. Komt uw bedrijf nog mee in de 21e eeuw? User Based Computing is de oplossing voor een organisatie van nu. Verlagen van complexiteit

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Organisaties worden steeds meer voor de uitdaging gesteld om grote volumes aan data te verwerken en op te slaan. Het gemiddelde volume aan data

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

IP Businessmanager voor gevorderden

IP Businessmanager voor gevorderden IP Businessmanager voor gevorderden mobiel integratie total cost of ownership (tco) management rapportages netwerken en ict vm en hosted oplossingen business manager integratie bedrijfs applicaties voip

Nadere informatie

Flexibel werken en teamontwikkeling

Flexibel werken en teamontwikkeling Flexibel werken en teamontwikkeling Jo Bos (Jo Bos & Co) en Lauri Brinkman (Phaos) In veel organisaties wordt gewerkt aan het invoeren van Het Nieuwe Werken of Flexibel werken. Aan werken dat niet tijd-

Nadere informatie

Sebyde Web Applicatie Security Scan. 7 Januari 2014

Sebyde Web Applicatie Security Scan. 7 Januari 2014 Sebyde Web Applicatie Security Scan 7 Januari 2014 Even voorstellen Sebyde BV is Certified IBM Business Partner voor security systems, gespecialiseerd in applicatie security en security awareness. We leveren

Nadere informatie

Binden & Boeien van medewerkers

Binden & Boeien van medewerkers Binden & Boeien van medewerkers Slimmer omgaan met (eigen) talent Uit de praktijk van het installatietechnische middenbedrijf Bron: http://www.slimmerscholen.otib.nl/def_versies_txt/4_binden_en_boeien_26-8-08.pdf

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Microsoft Excel. It s all about Excel - VBA

Microsoft Excel. It s all about Excel - VBA X Microsoft Excel Stap in de wereld van Visual Basic for Applications (VBA) binnen het Microsoft Office programma Excel. Leer hoe deze programmeertaal precies in elkaar zit en hoe u deze in de dagelijkse

Nadere informatie

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Inleiding Op 1 januari 2015 krijgen gemeenten de verantwoordelijkheid voor een aantal nieuwe taken in het sociale domein

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT MEMO Aan : College van B&W, Commissie Middelen Van : Christien Sepers en Jeroen van der Hulst Datum : 2 april 2009 Onderwerp : Voortgangsrapportage ICT-projecten april 2009 Ons kenmerk : 2009008153 Projectenoverzicht

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID. 9 september 2014 George Leih

IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID. 9 september 2014 George Leih IPMA Interessegroep Project- en Programmamanagement bij de Overheid PROFESSIONEEL OPDRACHTGEVERSCHAP BIJ DE OVERHEID 9 september 2014 George Leih MIJN ACHTERGROND 2002 - nu 30+ projecten geauditeerd UWV,

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING Architectuur Bodemplaat Basisgemeente Basisgemeente geeft samenwerking inhoud, vorm en richting Convergeren op proces en inhoud

Nadere informatie

Leveranciers bijeenkomst

Leveranciers bijeenkomst Leveranciers bijeenkomst Deelsessie Operatie NUP Operatie NUP Even kennismaken Convenant Doorontwikkeling Software Catalogus Content Architectuur hulpmiddelen Standaardisatie en Compliancy Koppeling Business

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit Presentatie NOIV congres, 24 maart 2011 Jaap Dekker CIO-office Rotterdamse TerugMeld Faciliteit 2 Agenda Waarom dit verhaal? Digimelding (voorheen TerugMeld Faciliteit). Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Nadere informatie

Voorop lopen door vrije data

Voorop lopen door vrije data Voorop lopen door vrije data OpenStreetMap Nederland Conclusie * Vroege beschikbaarheid van vrije data levert een voorsprong ("first mover") voor Nederlandse bedrijven op, het is belangrijk dat de overheid

Nadere informatie

ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER. Samenvatting:

ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER. Samenvatting: ARTIKEL 95 BPR INFORMATIE HOLLAND WATER Samenvatting: De nieuwe Europese biocidenwetgeving is geen eenvoudige materie. Recent zijn in de branche uitingen gecommuniceerd die nogal voor verwarring hebben

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Wordt HR een echte bedrijfsfunctie?

Wordt HR een echte bedrijfsfunctie? Vergroot de slagkracht van HR! Wordt HR een echte bedrijfsfunctie? In deze tijd van crisis lijk het er soms op dat bij HR harder wordt ingegrepen dan elders. Hoe kan HR beter laten zien wat haar toegevoegde

Nadere informatie

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale.

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. 1 Geachte heer/mevrouw Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. Bij verschillende gemeenten en instellingen

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Complexiteit. Inventive Systems b.v. www.inventive.nl info@inventive.nl 070-3368080

Complexiteit. Inventive Systems b.v. www.inventive.nl info@inventive.nl 070-3368080 " Complexiteit Het is niet eenvoudig om uit te leggen wat complexiteit precies is. Dat geldt zeker voor ICT-projecten. We associëren complexiteit met situaties en problemen met een hoge moeilijkheidsgraad.

Nadere informatie

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Intermediairs Verwacht u dat uw product- en dienstenportefeuille ingrijpend gaat wijzigen? Verwacht u dat uw klant-markt combinaties ingrijpend

Nadere informatie

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas Harry Pergens Waarom sta ik hier Ervaringen bij de vervanging van IRIS bij Roer en Overmaas samen met jullie te delen Daarmee een bijdrage te leveren aan

Nadere informatie

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek E: info@malvee.com T: +31 (0)76 7002012 Het opzetten en uitvoeren van een medewerker tevredenheid onderzoek is relatief eenvoudig zolang de te nemen stappen bekend

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Intern MVO-management. Verbetering van motivatie, performance en integriteit

MVO-Control Panel. Instrumenten voor integraal MVO-management. Intern MVO-management. Verbetering van motivatie, performance en integriteit MVO-Control Panel Instrumenten voor integraal MVO-management Intern MVO-management Verbetering van motivatie, performance en integriteit Inhoudsopgave Inleiding...3 1 Regels, codes en integrale verantwoordelijkheid...4

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein.

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. tussen KING en Leveranciers van gemeentelijke softwareproducten Inhoud

Nadere informatie

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop

Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; Een lange aanloop Outsourcing van het Rekencentrum Kadaster; "Een lange aanloop Marto Boes The Outsourcing Day 30-10-2012 I-Kadaster ICT-ontwikkelingen Automatische verwerking van aktegegevens Kadastrale gebieden tbv WKPB

Nadere informatie

Versterk uw focus op vastgoed met ICT

Versterk uw focus op vastgoed met ICT Versterk uw focus op vastgoed met ICT Johan André de la Porte Real Estate IT September 2012 Voorwoord De wereld van het vastgoed staat onder druk en verandert in hoog tempo. Uit onderzoek dat in samenwerking

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

Kennismanagement voor omgevingsrecht

Kennismanagement voor omgevingsrecht Kennismanagement voor omgevingsrecht Handreiking: mogelijkheden voor een regionale uitvoeringsdienst Anneke van Leeuwen, 21 december 2011 Inleiding Voor een kwalitatief goede uitvoering van de VTH taken

Nadere informatie

GGZ EPD: een nieuw recept voor geluk

GGZ EPD: een nieuw recept voor geluk GGZ EPD: een nieuw recept voor geluk De belangrijkste kenmerken van een EPD oplossing waar GGZorganisaties wél gelukkig van worden Medisch Informatica Congres 2015 Even voorstellen Hielko Ophoff Jorrit

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Juryrapport. Essent Belgium NV

Juryrapport. Essent Belgium NV Juryrapport Essent Belgium NV Deelname Data Quality Award 2010 Deelnemers Naam: Mark Humphries Functie: Data Manager Inleiding De door Essent Belgium ingediende case moet worden bezien tegen de achtergrond

Nadere informatie

Verkooporganisatie van Danica maakt verkoopkansen inzichtelijk met Microsoft Dynamics CRM 3.0

Verkooporganisatie van Danica maakt verkoopkansen inzichtelijk met Microsoft Dynamics CRM 3.0 Verkooporganisatie van Danica maakt verkoopkansen inzichtelijk met Microsoft Dynamics CRM 3.0 Om betere verkoopresultaten te behalen koos Danica voor Microsoft Dynamics CRM 3.0. Vanaf de invoering zijn

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Publieksdienstverlening De gemeente Utrecht wil excelleren in publieksdienstverlening die past bij de wettelijke kaders en de ambities van de stad. Wat willen we bereiken? Wat gaan

Nadere informatie

Kiezen voor WSO2. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. M inisterie van Infrastructuur en Milieu

Kiezen voor WSO2. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. M inisterie van Infrastructuur en Milieu M inisterie van Infrastructuur en Milieu Kiezen voor WSO2 Yenlo WSO2 ontbijtsessie Auteurs Paul Leunissen (Enterprise Architect IenM, 06 5250 6691) Stephen Oostenbrink (Enterprise Architect IenM, 06 4211

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING Uitgangspunten KING e-dienstverlening E-bouwstenen geen doel op zich;

Nadere informatie