Elektronische tax audits. Audit 2.0. Van data tot gerichte beslissing

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elektronische tax audits. Audit 2.0. Van data tot gerichte beslissing"

Transcriptie

1 26 2 Niet meer informatie is nodig, wel betere analyse Interview met Frank Staelens (EY) en Luc Burgelman (NGData) Van bricks tot bits Risico s en opportuniteiten E E N I N I T I A T I E F V A N E Y I N S A M E N W E R K I N G M E T T I J D C O N N E C T E N E C H O C O N N E C T 2 1 M A A R T Audit 2.0 Van data tot gerichte beslissing 7 Wees klaar voor de fiscus Elektronische tax audits sleutelprincipes en must do veiligheidsacties Is uw onderneming klaar voor een cyberaanval? 14 Sofie Van Hoof Vragen over dit onderwerp? Wilt u dit dossier ook online raadplegen? De data-intelligente onderneming Elke onderneming wordt vandaag overspoeld door een stortvloed aan data, in allerhande al dan niet gestructureerde formaten. Onderzoek toont aan dat het volume data elk jaar verdubbelt. Big data is een feit, daar twijfelt niemand aan. Waarom deze bijlage? Omdat ondernemingen de massieve datavolumes die ze genereren, veel te zelden op een intelligente manier in bruikbare informatie omzetten. Om daar een mouw aan te passen, laten we specialisten uit data-gerelateerde domeinen aan het woord. In het panelinterview praten data-scientist Luc Burgelman van NGData en Frank Staelens, vennoot bij EY over de paradigma-shift van big data en de rol van de data-scientist. In een ander gesprek voelen we Paul Ballew, Chief Data and Analytic Officer van Dun & Bradstreet over hetzelfde onderwerp aan de tand. De drie specialisten hebben ieder een uitgesproken mening over de revolutie in de manier waarop we met data omgaan. Verder in deze bijlage sommen we de belangrijkste trends in datatechnologie op, staan we stil bij de risico's en opportuniteiten die de datarevolutie biedt en gaan we dieper in op de rol van big data in fraudebestrijding en bij audits. Last but not least zoomen we in een op een nog te vaak veronachtzaamd aspect: data-security. Hoe u het ook draait of keert, data is dé kern-asset van de heden - daagse onderneming. En daar gaat u maar beter bedachtzaam mee om. Want Big Data is Big Business.

2 2 DATA-INTELLIGENTE ONDERNEMING BIJLAGE i.s.m. EY Vooraf Big Data is Big Business Door de overweldigende datastromen die op ons afkomen, dreigen ondernemingen te verdrinken in een zee van data. Bovendien gaan ze door de hype rond big data de kern van de zaak vaak verkeerd interpreteren. Onze stelling is niet dat ondernemingen vooral zoveel mogelijk data moeten verzamelen en opslaan. De sleutelboodschap van EY is dat de meeste bedrijven zich beter moeten focussen op inzicht in de bestaande data. Er is zoveel informatie aanwezig die niet geëxploiteerd wordt. Ontgin eerst die potentiële goudmijn, vooraleer u denkt aan oplossingen waarbij gigantische hoeveelheden ongestructureerde data van het internet binnengehaald worden. Later kunt u nog Als ondernemingen vandaag niet bezig zijn met data, dan worden ze voorbijgestoken door hun concurrenten. altijd een stapje verder gaan. Niet alleen de hoeveelheid data geeft de ondernemingen nieuwe uitdagingen, ook de nieuwe datatechnologieën werpen vragen op. Trek voldoende tijd uit om daar een antwoord op te formuleren. Want net dankzij die tools kunt u bestaande data omvormen tot informatie en intelligentie en ten slotte, daar draait het toch om, tot winstgevende acties. Datastromen moeten niet alleen geanalyseerd, maar ook gepersonaliseerd worden, zodat iedere werknemer op het juiste moment de juiste informatie te zien krijgt. Dat draagt potentieel enorm bij tot de efficiëntie op alle vlakken. Kort en bondig: er is nood aan meer intelligentie, niet aan meer nullen en enen. Als ondernemingen daar vandaag niet mee bezig zijn, dan worden ze voorbijgestoken door hun concurrenten. Ondernemingen moeten dus vandaag al een schaalbare datastrategie opzetten, waarmee ze de concurrentie ook morgen een stapje voorblijven. Colofon Rudi Braes, managing partner EY België Een initiatief van EY Frank Staelens, vennoot EY Assurance Andy Deprez, vennoot EY Advisory Ingmar Christiaens, vennoot EY Advisory Jan Van Moorsel, vennoot EY Tax Consultants Jan Smolders, director EY Advisory Kurt Vermeire, senior manager EY Assurance Verantwoordelijke uitgever: Marc Cosaert, vennoot EY Transaction Advisory Services Coördinatie EY: Anne-Sophie Jaspers Volg EY op twitter: twitter.com/ey_belgium Tel.: Een realisatie van Mediafin Publishing Coördinatie: Veronique Soetaert Redactie: Mediafin Lay-out: David Steenhuyse Fotograaf: Sofie Van Hoof, Emy Elleboog, Lieven Van Assche, Shutterstock Info? S T R AT E G I S C H B E L E I D B I G D ATA Niet meer informatie is nodig, wel een betere analyse Nog nooit beschikten ondernemingen over zo veel data. Ze kunnen alles weten over hun klanten, zakenpartners of machinepark. Maar die informatiestroom moeten ondernemingen op een efficiënte manier in kaart brengen en gebruiken. Hoe doen ze dat? CONNECT Er zweeft waanzinnig veel informatie rond in cyberspace. Iedere dag versturen we 145 miljard mails en consulteren we Google 4,5 miljard keer. De informatiestroom gaat steeds sneller. In 2011 duurde het twee dagen om 5 miljard gigabyte aan data te produceren. Vorig jaar nam dat nog maar tien minuten in beslag. Daardoor zien de meeste ondernemingen door de bomen het bos niet meer. Dat resulteert in een groot efficiëntieverlies: werknemers verliezen veel tijd omdat ze overbodige informatie verwerken of omdat ze onvoldoende snel toegang krijgen tot nuttige informatie, zegt Frank Staelens van EY. Bedrijven hebben nood aan een strategisch beleid over de manier waarop ze met data omspringen, vindt ook Luc Burgelman, CEO van NGData, een bedrijf dat software ontwikkelt voor het beheer van big data. Hoe springt een onderneming op een intelligente manier met data om? Staelens: Door dagelijks de bestaande technologie te gebruiken om de beschikbare nuttige interne en externe informatie op het juiste moment bij de juiste persoon te brengen. Dat is niet alleen in het algemeen belang van de onderneming, maar het verhoogt ook de jobtevredenheid van de werknemers. Veel ondernemingen denken nog altijd dat ze vooral zo veel mogelijk data moeten verzamelen. Maar meestal hebben ze niet méér gegevens nodig, maar wel een beter inzicht in de bestaande data. Daarnaast moeten ondernemingen goed nadenken over de huidige en toekomstige waarde van hun data. Want gegevens zijn intussen verhandelbaar. Ze zijn net zoals het machinepark, het personeel of de bedrijfsgebouwen een waardevolle asset. Daardoor moeten ondernemingen er alles aan doen om hun data te beschermen tegen alle vormen van diefstal die kunnen leiden tot klanten-, concurrentie- of reputatieverlies. Burgelman: Ondanks de technologische evoluties zullen sommige dingen nooit veranderen. Bedrijven zullen altijd producten of diensten verkopen en facturen verwerken. Maar elk van die activiteiten kan een onderneming wel verrijken door verstandig met databeheer om te springen. De uitdaging is dus vooral om nieuwe technologie in te passen in de bestaande processen en daarvoor een goede strategie uit te werken. Dat is belangrijker dan zo veel mogelijk gegevens te analyseren. Waarom is het zo belangrijk dat ondernemingen een beleid uitstippelen om gegevens op een verstandige manier te verzamelen en te verwerken? Burgelman: Goed databeheer geeft ondernemingen de kans om hun klanten veel beter te leren kennen. Dat is ontzettend belangrijk in een

3 BIJLAGE i.s.m. EY DATA-INTELLIGENTE ONDERNEMING 3 Frank Staelens en Luc Burgelman Sofie Van Hoof Welke descriptieve technologie kan een gemiddelde onderneomgeving waar de consument centraal staat. Want dankzij een betere kennis van een individuele consument kun je de dienstverlening personaliseren en daarmee relevanter maken. Deze persoonlijke aanpak verbetert de klantbeleving en zal zijn loyaliteit tegenover de onderneming versterken. Banken of telecombedrijven zijn daarvan een treffend voorbeeld. Iedereen is klant bij zo n bedrijf, waardoor ze bijna alleen maar kunnen groeien door van elkaar klanten in te pikken. Bedrijven die hun klanten goed kennen, kunnen een betere service bieden en slagen er beter in om klanten te behouden. Zo kan het voor een bank heel waardevol zijn om te weten dat een klant regelmatig vastgoedwebsites raadpleegt. Met die kennis kan ze er op anticiperen dat die klant binnenkort misschien een hypothecaire lening nodig heeft. Staelens: Op een andere manier met data omgaan, biedt ondernemingen veel kansen: ze kunnen sneller groeien, kosten besparen en het risicomanagement verbeteren. Jammer genoeg zijn er maar weinig on- dernemingen die een duidelijk overzicht hebben van de data waarover ze beschikken en wie daarmee aan de slag gaat. Bedrijven die hun databeheer vandaag niet onder controle hebben, moeten er daarom morgen zeker werk van maken. Want anders lopen ze overmorgen achter op de concurrentie. De uitdagingen verschillen voor elke onderneming naargelang de omvang, het aantal vestigingen, de verscheidenheid aan systemen of de complexiteit van de bedrijfsprocessen. Het uitgangspunt is eenvoudig maar hard: either become the disruptor or become the disrupted. ming al gebruiken? Staelens: Consumentgerichte afdelingen hebben in eerste instantie nood aan eenvoudige software, waarmee ze zelf gegevens kunnen analyseren en visualiseren. Finan - ciële departementen kunnen dan weer veel efficiëntiewinst boeken met moderne software voor finan - ciële rapportering, budgettering, forecasting, prestatiemanagement en consolidatie. En afdelingen risicomanagement kunnen met moderne en eenvoudige software automatisch ongebruikelijke boekhoudkundige ingrepen of alarmerende betalingstransacties detecteren. Of het is mogelijk om negatieve informatie rond zakenpartners doeltreffend op te volgen. >

4 4 DATA-INTELLIGENTE ONDERNEMING BIJLAGE i.s.m. EY > Burgelman: Dergelijke descriptieve oplossingen bieden nu al veel mogelijkheden. En de komende jaren zal de druk op bedrijven toenemen om ook te evolueren naar meer voorspellende toepassingen. Die geven bedrijven de kans om veel korter op de bal te spelen en trends op te sporen die er op wijzen dat er iets aan de hand is. Het is niet meer voldoende dat een bedrijf analisten in huis heeft die kunnen verklaren waarom drie maanden geleden een klant is weggegaan. Bedrijven die over de juiste data beschikken, kunnen achterhalen welke klant niet gelukkig is en binnen drie maanden zal over wegen om naar de concurrentie over te stappen. Goed databeheer geeft ondernemingen de kans om hun klanten veel beter te leren kennen. Luc Burgelman, CEO NGData Sofie Van Hoof Welke fouten moeten ondernemingen vermijden bij het implementeren van een efficiënte data strategie? Burgelman: Veel bedrijven weten niet eens wat ze willen analyseren. Ze hebben nood aan een doordachte strategie zodat ze precies weten wat ze willen verbeteren. Pas dan kan een onderneming met de nieuwe technologie in de beschikbare data nuttige verbanden blootleggen. Dat vergt wel een nieuwe manier van denken die het best wordt gestimuleerd vanuit de businessafdeling, die gewend is om voortdurend nieuwe concepten of businessmodellen te bedenken. Als zoiets gebeurt vanuit de IT-afdeling, wordt er al te vaak gezocht naar oplossingen binnen het bekende kader. Maar het is juist de bedoeling om daarvan los te komen. Staelens: Bedrijven lanceren al te vaak verschillende kleine projecten waardoor ze geen holistische visie hebben op de gegevens die ze verwerken. Er zijn maar weinig bedrijven die weten wie bepaalde gegevens gebruikt en voor welke doeleinden. Nochtans is dat een voorwaarde om een datavisie voor de toekomst uit te werken. Welke obstakels ondervinden ondernemingen die daar werk van willen maken? En hoe neem je die weg? Staelens: Om te beginnen overschatten veel ondernemingen de kostprijs van een goed uitgewerkt databeleid. Net zoals voor geneesmiddelen bestaan er naast de referentieproducten ook generische alternatieven die veel goedkoper zijn en bijna dezelfde functionaliteiten hebben. Daarnaast vormt de menselijke aversie voor verandering een belangrijk obstakel. Veel mensen staan afkerig tegenover de nieuwste software uit angst om zichzelf overbodig te maken. Daarom is het zo belangrijk dat veranderingen worden gedragen door het directieniveau en intensief worden begeleid. Anders vindt iedereen wel een reden om zich achter de gebruikelijke manier van werken te verschuilen. Burgelman: Een bedrijf moet een coherent beleid hebben om mensen te kunnen overtuigen om in dat verhaal mee te stappen. Die visie moet ontstaan vanuit het management en vervolgens doorsijpelen naar de lagere echelons. Jammer genoeg zijn veel CEO s zich nog te weinig bewust van wat er allemaal mogelijk is. Daarom raad ik hen aan om eens Google Now te installeren op hun smartphone of tablet, om zelf te ervaren wat artificiële intelligentie is en wat je met uiteenlopende gegevens allemaal kunt aanvangen. Daarnaast mag een onderneming ook niet de fout maken om de beschikbare gegevens strak in de hand te houden. Je moet de gegevens laten werken, ze hun verhaal laten vertellen en aanvaarden dat je niet altijd begrijpt hoe de resultaten zijn ontstaan. Traditionele datawetenschappers controleren nog elk afzonderlijk gegeven, maar dat lukt niet meer als er elke dag 3 miljard gegevens op je afkomen. Dan moet een data-analist op een andere manier met data omgaan: hij kan niet langer het schaap zijn, hij moet de herder zijn, die zijn schapen naar de juiste plek brengt. De evolutie naar meer data-analyse heeft een grote impact op onze privacy. Hoe moet een bedrijf daar mee omspringen? Staelens: Het zal geen sinecure zijn om de juiste balans te vinden tussen innovatie en privacy. De nieuwe ontwikkelingen in de datawereld zijn er op gericht om de commerciële waarde van de beschikbare informatie te maximaliseren door nuttige informatie vooral automatisch te verwerken. Maar de huidige privacyregels Trends in big data Meer voorspellende analyses. De voorbije jaren evolueerden vooral de oplossingen voor beschrijvende analyses. Die concentreren zich vooral op de gegevens uit het verleden en het heden. De volgende jaren komt er een sterke opkomst van predictive analytics. Die kunnen bijvoorbeeld het koopgedrag van consumenten voorspellen of aangeven wanneer machines hun volgende onderhoudsbeurt nodig hebben. Nog meer data in de cloud. Het aantal gegevens of software dat beschikbaar is via the cloud of het internet zal nog toenemen. Die evolutie naar meer cloudcomputing zal er volgens sommigen zelfs toe leiden dat tegen 2016 het grootste gedeelte van de ITuitgaven op rekening komt van de cloud. Meer visuele en mobiele toepassingen. Visuele toepassingen en hun mobiele versies worden een essentieel onderdeel van de IT-infrastructuur. Zij zorgen ervoor dat bedrijven die op een intelligente manier met gegevens omgaan voor alle sleuteldepartementen visuele overzichtspagina s kunnen bouwen. Complexe informatie wordt daardoor verteerbaar en evoluties worden in realtime weergegeven. Er komen ook meer applicaties die informatie op het gepaste moment bij de gebruikers brengen. Verwacht wordt dat de app-sector tegen 2018 een omzet zal draaien van 60 miljard dollar en 5 miljoen jobs zal creëren. Data wordt verhandelbaar. Informatie is een kostbaar en verhandelbaar goed geworden. Steeds meer bedrijven zullen zich specialiseren in het verzamelen van data en het is stilaan uitkijken naar de eerste veilingsites voor data. System log data winnen aan belang. In het verleden werden die door de hoge opslagkosten om de paar weken verwijderd, maar de komende jaren zullen die gegevens alleen maar aan belang winnen. Ze hebben een grote waarde op het vlak van databeveiliging, efficiëntiemonitoring en risicomanagement.

5 BIJLAGE i.s.m. EY DATA-INTELLIGENTE ONDERNEMING 5 in ons land willen het gebruik van persoonlijke data zo veel mogelijk beschermen. Die data mogen bijvoorbeeld niet worden gebruikt om op een geautomatiseerde manier bepaalde beslissingen te nemen. Een onderneming die op een intelligente manier met data wil omgaan, moet daarom een plan opstellen om de privacy-impact zo klein mogelijk te houden. Een onderneming moet bijvoorbeeld persoonlijke data in de mate van het mogelijke anonimiseren, personen van wie ze gegevens bijhoudt daarover informeren en hen ook de goedkeuring laten geven voor de verwerking van die persoonsgegevens. Burgelman: Er zijn voor mij twee gouden regels. Om te beginnen verkoopt een onderneming nooit de data waarover ze beschikt. Want dan is het logisch dat mensen hun vertrouwen verliezen, terwijl het er net om draait om een vertrouwensband te creëren met je klanten. Daarnaast moet een klant ook kunnen bevestigen dat hij ermee akkoord gaat dat zijn gegevens worden gebruikt om hem een betere service te bieden. Want daar draait alles uiteindelijk toch om. Veel CEO s zijn zich nog te weinig bewust van wat er allemaal mogelijk is. Frank Staelens, vennoot EY Productief omgaan met data Paul Ballew is Chief Data, Insight en Analytic Officer bij handelsinformatiebedrijf Dun and Bradstreet. D&B beheert een massieve bedrijvendatabase met informatie over meer dan 200 miljoen bedrijven in meer dan 240 landen. Paul Ballew lijkt kortom de geschikte man voor onze vragen over de toekomst van big data. Bij D&B houdt u zich bezig met enorme hoeveelheden data. Maar wat is nu exact big data? Hoe definieert u dat begrip? Geloof het of niet, ik vind dat een moeilijke vraag. Big data is een naam voor een aantal brede trends van de laatste veertig jaar. De voornaamste van die trends draaien rond de ontwikkeling van transactionele en andere databronnen, data-opslag, rond de snelheid van gegevensverwerking en de evolutie van analytische mogelijkheden. Bovendien gaat het ook, en eigenlijk steeds meer, om het vermogen van bedrijven om de productie van al deze technologie en technieken te verteren. Wezenlijk gaat het bij big data over het omvormen van steeds grotere hoeveelheden data tot inzicht en dat inzicht tot acties met een positieve impact op de bedrijfsresultaten. Wezenlijk gaat het bij big data over het omvormen van steeds grotere hoeveel - heden data tot inzicht en dat inzicht tot acties met een positieve impact op de resultaten. Paul Ballew, Chief Data, Insight en Analytic Officer Dun & Bradstreet Wat zijn de risico s en de opportuniteiten die big data biedt? De uitdaging is dramatisch gewijzigd de laatste tien jaar. Tien jaar geleden waren we op een aantal vlakken nog altijd data-arm. Er waren erg veel lacunes op allerlei terreinen, en er was het belangrijke probleem van de vertraging. Het was onmogelijk om grote databases in real-time te analyseren, vandaag kan dat wél. Nu is data overal, we worden er eenvoudigweg door overspoeld. De uitdaging ligt niet alleen in het beheer van die data. Het draait er ook en vooral om die data om te vormen tot inzichten die we écht kunnen gebruiken. Als we niet opletten, zullen we te veel focussen op de kwantiteit van de data en niet voldoende op de problemen die we moeten aanpakken met behulp van die data. Big data is met andere woorden een middel. Het mag geen doel op zich worden. Sofie Van Hoof Business consultancy meets software implementation. Businessconsultants zullen meer dan ooit geïntegreerde oplossingen aanbieden voor zowel de business consultancy, de implementatie van software en het beheer of de verrijking van gegevens. Een certificatie van data intelligentie is in de maak. We zitten nu nog volop op de golf van interne controle certificaties. Wegens het belang van een goed databeheer zullen de belanghebbenden van ondernemingen aandringen op een certificatie van het niveau aan data intelligentie. Wat zijn de belangrijkste trends die u ziet rond big data? Ik zie verschillende interessante trends rond het analyseren van ongestructureerde data en het intelligent opsporen van trends. Erg fascinerend allemaal, maar de hamvraag is natuurlijk of uw bedrijf er productief mee aan de slag kan. Op het analytische front is cognitive computing het sleutelwoord voor de toekomst, maar het zal waarschijnlijk nog tien jaar duren voor die techniek in bruikbare toepassingen resulteert. De grootste trend is misschien het aantal bedrijven dat zich nu focust op het genereren van een return on investment, door gebruik te maken van al deze investeringen. Zij zijn de pioniers. Als het hen niet lukt om big data als een hefboom te kunnen gebruiken, dan wordt big data een grote kostenpost. Wat is de rol van het topmanagement? De manier waarop het topmanagement omgaat met big data ligt aan de basis van succesvolle bedrijfsstrategieën. De vraag impliceert het binnenbrengen van wetenschap om de kunde en de kennis van de bedrijfswereld te vergroten. Op die manier moet big data deel uitmaken van de focus van het topmanagement en van de manier waarop die de business optimaliseert.

6 EY GOES SOCIAL JOIN THE CONVERSATION Follow us twitter.com/ey_belgium EY Belgium Careers EY Belgium 2014 EYGM Limited. All Rights Reserved. Partner Belgian Olympic Team

7 BIJLAGE i.s.m. EY BIG DATA: AUDIT 7 B E T E R E N G E R I C H T E R A U D I T E R E N M E T D ATA-A N A LY S E E N P R O C E S A N A LY S E A L S H E F B O M E N Audit 2.0 Bedrijven genereren massale hoeveelheden data, daar kan niemand onderuit. De klassieke audit-aanpak voldoet daarbij niet meer. Gelukkig zijn er auditoren die data- en proces analyse als hefboom gebruiken om het auditproces aan te passen aan de nieuwe zakenrealiteit. Auditors als EY ontwikkelen technieken en tools om plausibele relaties te onderzoeken tussen financiële en operationele data. Op die manier ondersteunen ze hun auditprocedures. Big data inzetten en de kruisbestuiving tussen operationele en financiële data in het auditproces heeft vier grote voordelen: 1. Het vergroot uw inzicht in de operaties en de risico s waarmee uw onderneming geconfronteerd wordt. 2. Het brengt onderliggende trends aan het licht. 3. Het maakt het mogelijk om Key Performance Indicators te verifiëren en die te vergelijken met KPI s van gelijkaardige ondernemingen. 4. Het identificeert ongebruikelijke trends en transacties. De feedback die we van onze auditklanten kregen over deze innovatieve aanpak is zo overweldigend positief dat we er een van onze voornaamste prioriteiten van gemaakt hebben, vertelt Kurt Vermeire, senior manager EY Assurance. Binnen EY hebben we een toegewijd team dat volop aan het werk is om onze suite van data-analysetools uit te breiden om bijkomende aspecten van onze auditdiensten af te dekken. We blijven onze auditaanpak vernieuwen, om zeker te zijn dat onze teams altijd werken met spitstechnologie en vooruitstrevende technieken. Procesanalyse Van data tot beslissing DATA SELECTIE EN PROCESSING GESTRUCTUREERDE INFORMATIE DATAMINING PATRONEN EN TRENDS EVALUATIE EN INTERPRETATIE KENNIS Door procesmining zijn we in staat te zien of de processen functioneren zoals gewenst. Jan Smolders, director EY Advisory looptijden kunnen we opsporen, visualiseren en eventueel onderzoeken. Toegevoegde waarde De beschreven technieken van data- en procesanalyse maken het mogelijk een audit uit te voeren die verder gaat dan de traditionele aanpak. Er wordt volop rekening gehouden met de groeiende rol van IT-systemen en big data. Het resultaat? Meer relevantie, zekerheid en kwaliteit voor de klant. Dankzij data-analyse- en procesanalysetechnieken kunnen auditoren grote volumes transacties op een meer frequente doorheen het jaar basis analyseren en hoeven evaluaties niet meer gebaseerd te zijn op steekproeven tijdens de eindejaarsaudit. De nieuwe aanpak resulteert in een verbeterde risico-identificatie en in het efficiëntere vergaren van meer betrouwbare auditinformatie. Bovendien spoort het zwak - heden in interne controlemechanismes op en identificeert men opportuniteiten voor verbetering. De slotsom voor de klant is een voelbaar grotere toegevoegde waarde van de audit. Naast data-analyse, dat louter om cijfers draait, is ook de geautomatiseerde analyse van processen een essentieel onderdeel van de nieuwe audit. Jan Smolders, director EY Advisory: Door procesmining zijn we in staat te zien of de processen functioneren zoals gewenst. We kunnen bijvoorbeeld de exacte doorlooptijd van alle processen bepalen. Op die manier sporen we afwijkingen in de opeenvolging van processtappen op, zoals bijvoorbeeld een levering voorafgaand aan een aankooporder. Ook extreem lange of korte door- BESLISSING Jan Smolders director EY Advisory Certified Information Systems Auditor expertise: IT governance, IT & business risk and assurance Kurt Vermeire senior manager EY Assurance Audit learning coördinator EY Belgium expertise: externe audit en implementation & enablement audit tools

8 8 BIG DATA: OPPORTUNITEITEN EN RISICO S BIJLAGE i.s.m. EY RISICO S EN OPPORTUNITEITEN IN DE INTELLIGENTE ONDERNEMING Van bricks tot bits Shutterstock Sinds de digitale revolutie laat bijna alles wat er in een onderneming gebeurt, een gigantische hoeveelheid data na. Communicatie verloopt vooral digitaal, documenten worden alleen uitzonderlijk in papieren vorm bijgehouden, machines worden elektronisch aangestuurd en transacties van allerlei aard worden door computers verwerkt en in databases gestockeerd. Deze omschakeling van bricks naar bits gaat gepaard met belangrijke opportuniteiten, maar evenzeer met grote risico s. Wat zijn de opportuniteiten? Meer data leidt tot een beter inzicht in de bedrijfsprocessen. De betrouwbaarheid van uw data vormt een waardevolle aanvulling op het buikgevoel waarmee grote beslissingen vaak genomen worden. Real-time verwerking van grote hoeveelheden data zorgt voor een snellere en meer accurate informatievoorziening. Bovendien kunt u datagenererende processen voortdurend monitoren, waardoor afwijkingen zeer snel opgespoord en bijgestuurd kunnen worden. Levensnoodzakelijk, want correctere informatie staat garant voor betere beslissingen. Meer en meer data zijn publiek beschikbaar. Die kunnen een waardevolle bron zijn voor bijvoorbeeld benchmarkingoefeningen. Kritisch naar jezelf kijken en jezelf durven te vergelijken met concurrenten, is een belangrijke voorwaarde om marktopportuniteiten snel te herkennen. Bepaalde residuele data data die individuen of bedrijven onbedoeld achterlaten kunnen op het eerste zicht puur afval lijken. Maar zo n De kloof tussen de intelligente ondernemingen en de andere wordt in sneltreinvaart groter. dataspoor kan toch heel nuttige informatie bevatten voor uw onderneming. Denk bijvoorbeeld aan geolocatie gekoppeld aan informatie over productvoorkeuren van potentiële klanten die u op sociale media kunt vinden. Grotere hoeveelheden data heb - ben, maakt de verstoring door enige vervuiling of verlies niet zo dramatisch als vroeger op voorwaarde dat de data van hoge kwaliteit zijn. Hier geldt de wet van de grote getallen. De intelligentie van uw onderneming valt of staat met de accuratesse en de snelheid waarmee met digitalisering wordt omgegaan, en met de correcte interpretatie van de resulterende gigantische hoeveelheden data. Toekomst voorspellen met datatechnologie De alsmaar groeiende hoeveelheid data creëert uitdagingen voor bedrijven. Anderzijds biedt het ook gigantische opportuniteiten. We overlopen drie vooraanstaande trends in datatechnologie. Trend 1. Omgaan met big data In veel organisaties groeit de hoeveelheid data exponentieel. In het jargon heeft men het ook wel over big data. Meer en meer gegevensverzamelingen zijn namelijk niet meer te hanteren met de gangbare hard- of software. Onder hanteren van data verstaan we onder meer het opslaan, raadplegen en gebruiken van data. Alle data bewaren, vergt intussen voor vele organisaties flink wat opslagcapaciteit. Daarnaast gaat het bij de big data trend ook over het verwerken, analyseren en (grafisch) weergeven van data. Ook hiervoor is vaak aangepaste hard- of software nodig. Tegenwoordig willen organisaties bijvoorbeeld vaak een realtime analyse loslaten op binnenkomende data. Denk bijvoorbeeld aan een internetwinkel die in realtime probeert te voorspellen hoe klanten reageren op nieuwe producten en diensten. Trend 2. Ontginnen & voorspellen Het proces van het ontginnen van data tot informatie wordt ook wel datamining genoemd. Grote organisaties, zoals banken en overheden, die aan datamining doen, beschikken vaak over een data warehouse (letterlijk: gegevenspakhuis). Dat is een grote databank waarin de gegevens samen komen uit allerlei processen, procedures en andere databanken van de organisatie en zelfs daarbuiten. Op zo n data warehouse wordt datamining losgelaten. Datamining is vaak een onderdeel van Business

9 BIJLAGE i.s.m. EY BIG DATA: OPPORTUNITEITEN EN RISICO S 9 Wat zijn de risico s? Shutterstock Gebrekkige datagovernance leidt snel tot minder accurate beslissingen. Door de snelheid waarmee technologie evolueert en de groeiende hoeveelheid opportuniteiten die daarmee gepaard gaan, moeten beslissingen steeds sneller genomen worden. Onvoorbereid in dure projecten stappen zonder duidelijke return on investment (ROI), kan handenvol geld kosten. De grote hoeveelheden data die een bedrijf genereert, resulteren in een ongewenst spoor van residuele data. Als hier gevoelige informatie tussen zit, dan is controle van datalekkage een van de cruciale zaken waarin u meteen moet investeren. Voor u het weet, liggen belangrijke gegevens voor uw concurrenten te grabbel. Vervuilde gegevens en een gebrekkige datagovernance leiden snel tot beslissingen die gebaseerd worden op minder accurate of zelfs incorrecte gegevens. Achteraf nog uitvissen waar de vervuiling juist vandaan komt, is haast onmogelijk. Trek daarom voldoende middelen uit voor een correcte datagovernance. Een onderneming is méér dan data alleen. Met gegevens kan uiteindelijk élke beslissing gerechtvaardigd worden, als u er maar creatief genoeg mee omspringt. De slimme onderneming durft op gezette tijdstippen stil te staan, terug te kijken en zichzelf ter discussie te stellen. Gegevens buiten de eigen onderneming zijn vaak nuttig om te benchmarken. Maar zonder een duidelijk beeld over de meta-informatie van deze gegevens (herkomst, versie, accuraatheid, ) heeft dit weinig tot geen toegevoegde waarde en blijft de hele oefening nutteloos. Irrationele angst over het uit handen geven van de eigen gegevens kan tot gemiste kansen leiden. Ondernemingen zijn vaak weigerachtig om hun data buitenshuis op te slaan, zeker wanneer het over alledaagse applicaties gaat. Nochtans vertrouwen we vaak gevoelige s zonder verpinken toe aan externe serviceproviders. Uit onderzoek blijkt dat de meeste clouddiensten beter beveiligd zijn en een meer betrouwbare disaster- recovery bieden dan bedrijven in eigen huis kunnen bieden. Laat deze mogelijkheden tot kostenbesparing en efficiëntiewinst niet aan u voorbijgaan. Bij rampen zal het u een veel snellere disaster-recovery opleveren en een betere nachtrust. De wettelijke bepalingen omtrent data verschillen nog altijd van land tot land, terwijl de herkomst van data vaak niet eenduidig bepaald kan worden. Daarom is het zeer moeilijk om te weten met welke acties u binnen welke wettelijke kaders valt en waar u risico op grote geschillen loopt. Tezelfdertijd zet dit evenzeer de deur op een kier voor malafide personen die grote schade kunnen aanrichten zonder zich aan vervolging bloot te stellen. De intelligente onderneming vindt de juiste balans tussen de selectie van overduidelijke en minder duidelijke opportuniteiten. Dat gaat idealiter gepaard met het onderkennen en beperken van de risico s die evenzeer grote kostenposten kunnen worden. Alleen als u vandaag al voldoende aandacht hebt voor beide aspecten, kunt u ook morgen nog bij de winnaars horen. Ingmar Christiaens vennoot EY Advisory expertise: big data, analytics, performance management & business intelligence Intelligence (BI). Met BI zijn organisaties in staat uit zo n data warehouse informatie te filteren om hun onderneming bij te sturen en belangrijke beslissingen te nemen. Datamining en BI bestaan al enkele jaren. De grote trend is echter dat ondernemingen meer en meer data(mining) gebruiken om de toekomst te voorspellen: data analytics. Waardoor er zelfs geen sprake meer is van BI. Om het met autorijden te vergelijken: bij BI kijken we in de achteruitkijkspiegel. Data analytics kijkt door de voorruit en kan voorspellende scenario s doorrekenen. Trend 3. Mobiele toestellen Steeds meer worden BI en data analytics naar een mobiel toestel gebracht, zoals een tablet of smartphone. Want beslissingen worden vandaag niet langer alleen genomen in directiekamers, maar ook steeds vaker onderweg, zoals op vergaderingen bij klanten of in lounges van luchthavens. Sommige ondernemingen rusten hun board members bijvoorbeeld uit met een ipad. Hierop krijgen zij de nodige grafieken en analyses rond onder andere winstgevendheid, cash flow en prestatie-indicatoren. Anderzijds wordt er ook veel nadruk gelegd op het visualiseren van data op taart- en staafdiagrammen, zogenaamde heat maps en andere presentatievormen. De evolutie in computertechnologie helpt ook een handje. Technieken zoals in memory maken het mogelijk om data onmiddellijk op te slaan in het interne geheugen van een (mobiel) toestel. Want eens de data in het geheugen zijn ingebracht, kan de gebruiker er alle dimensies van onderzoeken, en dit met heel snelle responstijden.

10 A global brand needs and globally consistent name. From now on we are EY the world over. ey.com/be 2014 EYGM Limited. All Rights Reserved.

11 BIJLAGE i.s.m. EY BIG DATA: AUDIT 11 E L E KT R O N I S C H E TA X A U D I T S I N B E LG I Ë Wees klaar voor de fiscus De Belgische fiscus vraagt steeds vaker bij de belastingplichtige gegevens op in elektronisch formaat en gaat dan graven in het ERP-systeem of boekhoudpakket. Waar kunt u zich aan verwachten? En vooral: hoe bereidt u zich het best voor? De fiscus wil niet alleen maar de gebruikelijke fiscale informatie via elektronische weg krijgen. Zijn doel ligt verder: hij wil op zoek naar data over financiële transacties zoals die in uw IT-systemen beschikbaar zijn. In vrijwel elk ERP-systeem of boekhoudpakket zit een enorme schat aan data waarmee de fiscus kan nagaan of de belastingplichtige zich aan zijn fiscale verplichtingen houdt. Zo vindt men in de meeste ERP-systemen eenvoudig een aantal tabellen terug, waarin de financiële data opgeslagen zijn die fiscaal relevant zijn, denk aan boekingsstukken, zogenoemde master - en klanten-data, betalingsdata, enz. Een klassieke controle is een papieren aangelegenheid, die zowel in tijd als in omvang beperkt is. Een audit van elektronische data kan een meeromvattend en dieper inzicht bieden in de transacties van een onderneming. En dan kunt u maar beter goed voorbereid zijn. België Audits van elektronische data worden steeds belangrijker voor de Belgische fiscus. fiscus. De rechtbank kan een zogenoemde fishing expedition of niet-specifieke zoektocht als machtsafwending kwalificeren, met de nietigheid van het onderzoek tot gevolg. De belastingplichtige Als belastingplichtige moet u voorbereid zijn. Zorg voor een interne procedure die in werking treedt als de fiscus onaangekondigd bepaalde data wil kopiëren. Ook bent u maar beter voorbereid op diepgaande vragen van de fiscus. Richt uw ERP-systeem of boekhoudpakket zo in, dat u de fiscus de juiste informatie op een controleerbare manier kunt verstrekken. Dit kan u voor bijzonder lastige vraagstuk- ken plaatsen. Denk maar aan een shared-service center in Roemenië waar alle data worden bewaard, of werknemers die hun eigen tablet gebruiken waarop vertrouwelijke gegevens van het bedrijf staan. Een complementaire maatregel is de organisatie van zelf-audits. Dat kan via de mogelijkheden van uw eigen ERP-systeem of boekhoudpakket of via gespecialiseerde software zoals IDEA. Maar ook dat is geen sinecure. Vaak weet u wel dat de data ergens in de onderneming aanwezig zijn, maar zitten ze verspreid over verschillende oude en nieuwe systemen, in verschillende modules en tabellen. Er is geen standaardoplossing. Maar er zijn wel externe partners die u graag de weg wijzen. Aangespoord door het internationale klimaat waarin overheden willen inzetten op fraude- en misbruikbestrijding, is het logisch dat ook België zich meer wil focussen op de elektronische dataanalyse. België is niet echt een voorloper. In vergelijking met Duitsland bijvoorbeeld, hinken we achterop. Al sinds 2002 geldt daar dat elke fiscale ambtenaar verplicht is om de audit op een elektronische manier te organiseren. Gevolg? De Duitse fiscus kocht zo n licenties van IDEA, een bekend softwarepakket voor data-analyse. Met deze software kun je bijvoorbeeld data die uit het ERP-systeem gehaald worden, op een leesbare manier schikken en er vervolgens analytische tests op uitvoeren. Maar de Belgische fiscus beent snel bij. Fiscale ambtenaren krijgen een IT-opleiding en de controlecentra hebben doelstellingen om een bepaald percentage van de audits op elektronische manier te verrichten. Het type belasting speelt daarbij geen rol. Zodra de data door de specialisten leesbaar zijn gemaakt, kunnen ze worden gebruikt voor btw, vennootschapsbelasting en transfer pricing. Het is zelfs mogelijk om allerhande nietgestructureerde data, zoals s, in het onderzoek te betrekken. Uiteraard zijn er juridische beperkingen voor de Shutterstock EY bouwt zijn expertise in elektronische taxaudits gestaag uit. Wij helpen u graag verder met uw vragen en probleemstellingen. U vindt een overzicht van onze tax seminaries op Jan Van Moorsel vennoot EY Tax Consultants expertise: indirect tax & btw linkedin.com/janvanmoorsel

12 12 BIG DATA: FRAUDEBESTRIJDING BIJLAGE i.s.m. EY Shutterstock D E F O R E N S I S C H E A U D I T Tips en tools voor intelligente fraudebestrijding Onderzoek toont dat het risico op fraude aanzienlijk verhoogt in crisistijd. Geen wonder dat steeds meer fraudegevallen in de bedrijfswereld aan het licht komen. Hoe gaat u met dat risico om in uw onderneming? Welke technische tools gebruiken uw concurrenten nu al? Wat zijn de wettelijke valkuilen? Op alle mogelijke niveaus zetten overheden belangrijke middelen in voor fraudebestrijding. Er wordt zelfs een belangrijke budgettaire bijdrage verwacht van de strijd tegen fraude. Zo staat er een Europees Parket in de steigers voor de bestrijding van fraude met EU-geld. In België is datamining bij de Bijzondere Belasting Inspectie een van de paradepaardjes. Toch kan het anders. Een degelijk fraudeonderzoek levert vandaag terabytes data op: de volledige boekhouding, betalingsinformatie, mailbestanden, allerhande files, harde schijven, dossiers, informatie over internetgebruik Een goede verwerking van die massa gegevens is mogelijk dankzij verfijnde data-analysesoftware die ongebruikelijke transacties en trends detecteert in financiële en andere vertrouwelijke informatie. Het bedrijfsleven moet dringend een tandje bijsteken. Internationale peilingen geven aan dat ondernemingen tot 5 procent van hun omzet verloren kunnen zien gaan door fraude. Door de snelle groei van big data wordt veel geïnvesteerd in digi-

13 BIJLAGE i.s.m. EY BIG DATA: FRAUDEBESTRIJDING 13 talisering en opslag, maar op het gebied van intelligente fraudedetectie staat men vaak nog nergens. Van fraude zegt men dat het zoeken is naar een naald in een hooiberg. De hooiberg wordt alsmaar groter en het einde is nog niet in zicht. Tussen hier en 2020 wordt verwacht dat de omvang van het digitale universum om de 2 jaren zal verdubbelen. Op het eerste gezicht zal het dus alsmaar moeilijker worden om de fraudenaald in de datahooiberg te vinden. Echter niets is minder waar want de nieuwe generatie aan fraude management softwares laten toe om kleine naalden in gigantische hooibergen terug te vinden. De technische mogelijkheden bestaan dan ook om een meerderheid van de recent aan het licht gekomen fraudes te voorkomen. De wetgever en digitale fraudebestrijding Onder - nemingen kunnen tot 5 procent van hun omzet verloren zien gaan door fraude. trokken werknemer op de hoogte zijn van mogelijke controles en moet er aangifte gedaan worden bij de Privacycommissie. Het is dan ook raadzaam om het controlebeleid duidelijk neer te schrijven in een policy. Sinds 2009 moet het Auditcomité jaarlijks een monitoring van de doeltreffendheid van de interne controle- en risicobeheerssystemen uitvoeren. Daar horen de risico s met betrekking tot fraude bij en de opvolging van de naleving van wet - geving en reglementen. Zo dient het auditcomité onder meer een billijke regeling voor klokkenluiders te garanderen. Vraag tijdig hulp Besluit? Denk ernstig na over data en fraude, nog voor er zich een probleem voordoet. Gaat u na de feiten in het wilde weg datamanipulaties plegen, dan is het risico reëel dat bewijskrachtige elementen niet mogen worden meegenomen in het onderzoek. Juridisch en technisch advies zijn geen overbodige luxe. Het wettelijke kader voor dergelijke onderzoeken is erg complex, en gespecialiseerde externe partijen zijn vaak het best op de hoogte van de nieuwste generatie antifraudesoftware. Een correcte forensische audit kan transparantie creëren bij vermoedens van opzettelijke onregel - matigheden. De normen stellen daarbij strikte voorwaarden. Ze eisen een onderzoek ten ontlaste en ten laste, waarbij het recht op tegensprekelijkheid centraal staat. De klant die zo'n audit laat uitvoeren, is bovendien verplicht het recht van toegang tot alle benodigde bedrijfsinformatie te onderschrijven. Niet om het even wie mag zo n onderzoek voeren. Er ligt een wetsontwerp op private opsporingen klaar, dat een vergunning als private onderzoeker verplicht voor alle datamanipulaties in het kader van persoonsgerichte onderzoeken die aanleiding kunnen geven tot geschillen tussen personen. Er is ook sprake van een onmiddellijke meldingsplicht van de vermoedelijke onregelmatigheden aan het parket. Bovendien wordt het rechtbanken verboden om bewijzen te aanvaarden die aangereikt worden door niet-erkende personen. Niet om het even wie mag adviezen verlenen. Niet alleen personen die advies rond fraudepreventie verlenen zonder vergunning als veiligheidsadviseur, maar ook de ondernemingen die dergelijk advies aanvaarden van niet-vergunde externe personen, riskeren boetes. Informeer u dus grondig over de betrouwbaarheid van uw adviseurs. Vermoedt u fraude bij uw eigen personeel? Dan moet u een stringente timing volgen. Een ontslag wegens fraudefeiten moet zoals elk ontslag om dringende reden worden ingeleid binnen drie dagen na de communicatie van de feiten aan de bedrijfsleiding. Zolang het slechts gaat om vermoedens, kunnen de data onderzocht worden gedurende een normale onderzoeksperiode, afhankelijk van de complexiteit van het onderzoek. Meestal is de publicatiedatum van het auditrapport het vertrekpunt voor die drie dagen. Ook de Wet op de Elektronische Communicatie en de verschillende interpretaties van de privacyregels leiden in de praktijk tot een aantal onzekerheden. Volgens de Privacycommissie mag de werkgever in de gezagsrelatie tussen beide partijen elektronische communicatie van de werknemer verwerken als hij de Privacywet naleeft. Daarbij moet het onderzoek een concreet doel voor ogen hebben, moeten de toegepaste middelen proportioneel zijn, moet de be- Studie: Global Fraud Survey De laatste editie van de EY Global Fraud Survey toont dat de toegenomen druk om groei en winst te realiseren, aanleiding kan geven tot verhoogde frauderisico s. We lichten de sleutelconclusies toe uit meer dan 1750 interviews waaronder 400 met CFO's die afgenomen werden in 43 landen: 1. Nieuwe markten betreden vergt niet alleen een goede commerciële studie. Ook een goede risico - analyse, grondige studie van de lokale regelgeving en een bedachtzame keuze van lokale partners zijn onontbeerlijk. 2. Due diligence audits rond fraude en corruptierisico s worden slechts in minder dan de helft van de fusies en overnames uitgevoerd. 3. De internationale reikwijdte van corruptieregels en de gedeelde verantwoordelijkheid voor bepaalde acties van zakenpartners zijn nog onvoldoende gekend. 4. Slechts de helft van de geïnterviewde personen laat een onderzoek uitvoeren naar zakenpartners alvorens er mee in zee te gaan. De praktijk toont nochtans dat negatieve informatie dikwijls voor het grijpen ligt. Frank Staelens vennoot EY Assurance EY Business Analytics & Intelligence Office - Fraud Investigation & Dispute Service - Voorzitter Instituut van Forensische Auditoren % van de respondenten is van mening dat omkoping en corruptie courante praktijken zijn in hun land. 6. De programma's om risico's te beheren blijken weinig effectief te werken. Nieuwe softwaretechnieken en publiek toegankelijke databronnen worden nog te zelden ingezet voor een efficiënte risicomonitoring. 7. Raden van Bestuur zijn nog steeds slechts zeer beperkt betrokken bij fraude-risico assessments. Nochtans stijgen de verwachtingen van belanghebbenden en wordt ook de regelgeving onder meer via corporate governance codes steeds veeleisender % van de respondenten meent dat Raden van Bestuur een beter begrip van de business nodig hebben om hun organisaties op een effectieve manier te behoeden voor frauderisico s.

14 14 BIG DATA: CYBERCRIMINALITEIT BIJLAGE i.s.m. EY B E LG I A N C Y B E R S E C U R I T Y G U I D E Beveilig uw bits en bytes Is uw onderneming klaar voor de volgende cyberaanval? U vindt het antwoordt in de Belgian Cyber Security Guide, een initiatief van het VBO, in samenwerking met EY en Microsoft. De gids biedt tien sleutelprincipes en tien must-do veiligheidsacties, die we hier voor u op een rijtje zetten. Maak er goed gebruik van, want jaarlijks worden een miljoen Belgische computers blootgesteld aan cybercriminaliteit, virussen of malware. Data vormen een belangrijke en waardevolle asset. Elke onderneming die met data werkt, wordt vroeg of laat geconfronteerd met veiligheids incidenten. Bij cyberaanvallen is de vraag niet of, maar wanneer. De talloze incidenten waarover de media berichten, zijn slechts het topje van een ijsberg. In de meeste gevallen zijn we ons niet eens bewust van die dreigingen. Slechts zelden reageren we op een adequate manier. Groeiende risico s Uit EY s recente Global Information Security Survey blijkt duidelijk dat veiligheidsincidenten toenemen. Belangrijkste factoren zijn een doorgedreven onlineaanwezigheid, een breder gebruik van sociale media, de massa-adoptie van mobiele toestellen, het groeiend gebruik van clouddiensten en het verzamelen en analyseren van big data. Het informatieveiligheidsrisico kan gezien worden als een vermenig vuldiging van drie factoren: assets, zwakke plekken en dreigingen. Om het in één formule samen te vatten: Assets worden blootgesteld aan kwetsbaarheden die aan bedreigingen blootgesteld kunnen worden. Emy Elleboog Beweren dat de bescherming van bedrijfs - gegevens ieders verantwoorde - lijkheid is, volstaat niet. Andy Deprez 1. Assets Informatie en informatiesystemen zijn waardevolle assets. We beschikken over meer data dan ooit tevoren en zijn afhankelijk van het correcte en veilige functioneren van de systemen die deze data opslaan en verwerken. 2. Kwetsbaarheden Ondernemingen worden overspoeld door een stortvloed aan nieuwe tools en technologie zoals cloud, sociale media en mobiele toepassingen. Deze evolutie zal zich voortzetten en onze afhankelijkheid van hun vlekkeloze functioneren zal evenredig toenemen. Dat brengt een heel aantal nieuwe zwakke plekken mee. 3. Dreigingen Tegelijkertijd neemt het aantal cyberdreigingen met rasse schreden toe. De dreigingen worden bovendien steeds verfijnder en effectiever. Bewustzijn Veel ondernemingen beschermen hun fysieke goederen fabriek, machinepark, personeel zorgvuldig, maar laten het afweten als ze hun informatie moeten beveiligen. Toch vormen net kennis en data vaak de meest waardevolle assets van een onderneming. Diefstal, verlies, misbruik of ongeoorloofde wijziging of publicatie van bedrijfsinformatie kan rampzalige gevolgen hebben, financieel of voor uw reputatie. Als het om persoonsgebonden gegevens gaat, bevat de wet strafmaatre- gelen. Bovendien staat de EU Data Protection Regulation in de steigers. Die verplicht ondernemingen een omvangrijke schadevergoeding te betalen aan personen van wie de gegevens geschonden worden. Het bewustzijn rond het belang van informatieveiligheid is de laatste jaren gelukkig gegroeid. Initiatieven werden vooral genomen op het niveau van regeringen en instellingen. Ook grote internationale ondernemingen implementeerden een aantal veiligheidsinitiatieven. Helaas worden die zelden gesponsord door het topmanagement. Bij kmo s ligt het thema nog minder vaak op tafel, terwijl kleine en middelgrote bedrijven toch evenveel gevaar lopen. Bedrijfsleiders hoeven geen veiligheidsexpert te zijn. Maar ze hebben wel de plicht om de assets van hun bedrijf te beschermen. Ze moeten erop toezien dat die verantwoordelijkheid correct gedelegeerd wordt naar hun managementteams en naar externe experts. Die moeten er op hun beurt voor zorgen dat cybersecurity een regelmatige topic blijft voor het directiecomité en dat de nodige actie ondernomen wordt om de informatie te beschermen. De focus moet daarbij liggen op drie veiligheidsdoelstellingen, die gerelateerd zijn met volgende vragen: Confidentialiteit: Wie ziet de data? Integriteit: Is de data betrouwbaar? Toegankelijkheid: Is de data beschikbaar wanneer nodig? Andy Deprez vennoot EY Advisory expertise: IT & information security

15 BIJLAGE i.s.m. EY BIG DATA: CYBERCRIMINALITEIT 15 T I J D V O O R A C T I E : B E LG I A N C Y B E R S E C U R I T Y G U I D E Beweren dat de bescherming van bedrijfsgegevens ieders verantwoordelijkheid is, volstaat niet. Voor deugdelijk bestuur van informatiebeveiliging is een geïntegreerde aanpak broodnodig. Visie: Creëer een bedrijfsvisie en basisprincipes en vertaal die in een informatiebeveiligingsbeleid. Beleid: Veranker dit beleid in de organisatie en in de processen door duidelijke rollen en verantwoordelijkheden te definiëren. Cultuur: Creëer de juiste cultuur door goede informatie - beveiligingsprincipes te implementeren. Natuurlijk zal geen enkele onderneming ooit honderd procent veilig zijn. Dat neemt niet weg dat we naar die honderd procent moeten streven. De onderstaande 20 tips van de Cyber Security Gids kunnen uw onderneming helpen om de weg te vinden naar een zo duurzaam mogelijke informatieveiligheid. Elke ondernemer of manager weet dat kennis, technologie en processen hun bedrijf sterk of zelfs uniek maken, en net daarom ook kwetsbaar. Die waardevolle assets moeten beschermd worden door deugdelijk bestuur op het vlak van informatie - beveiliging. Rudi Thomaes, secretaris-generaal van ICC Belgium Lieven Van Assche 10 sleutelprincipes 10 must do veiligheidsacties Gratis te downloaden via 1. Kijk verder dan de technologie. 2. Compliance volstaat niet. 3. Vertaal uw veiligheidsdoelstellingen naar een veiligheidsbeleid. 4. Verzeker de toewijding van het topmanagement. 5. Creëer een zichtbare veiligheidsrol in uw bedrijf en veranker individuele verantwoordelijkheden. 6. Blijf veilig wanneer u uitbesteedt. 7. Verzeker dat veiligheid een motor is voor innovatie. 8. Blijf uzelf uitdagen. 9. Behoud focus. 10. Wees voorbereid om incidenten aan te pakken. 1. Organiseer gebruikersopleidingen en bewustmakings - initiatieven. 2. Hou systemen up-to-date. 3. Bescherm informatie. 4. Beveilig mobiele apparaten. 5. Geef alleen toegang tot informatie op basis van need-to-know. 6. Stel regels op om veilig op internet te surfen en pas die ook toe. 7. Gebruik sterke wachtwoorden en hou ze veilig. 8. Maak en controleer back-ups van bedrijfsgegevens en informatie. 9. Bestrijd virussen en andere malware vanuit verschillende invalshoeken. 10. Voorkom, detecteer en onderneem actie. Lieven Van Assche In één kwartaal heeft onze softwaretool in België malware moeten verwijderen van 2,5 per 1000 gescande computers. Maar liefst 13,3 procent van de computers kwam in contact met malware, in totaal zo n toestellen. Cyber Security wordt duidelijk nog altijd niet ernstig genoeg genomen. Philippe Rogge, CEO Microsoft België

16 EY viert de 26ste editie van de Inzicht bijlage met een jubileum editie. Daarin brengen we u online een best of van de laatste 25 edities EYGM Limited. All Rights Reserved. Partner Belgian Olympic Team Herbeleef hoe Belgische ondernemingen India veroveren. En hoe Pierre Alain De Smedt helpt bouwen aan een betere werkwereld. Weet u nog waarom Lutgart Van den Berghe groei en governance predikt? En vooral, herlees hoe onze EY professionals al 25 edities lang hun expertise en inzicht delen over de meest relevante topics voor uw business omgeving. Ontdek het op tijd.be/inzicht

Praktische tips voor informatiebescherming PRAKTISCHE TIPS OM U EN UW INWONERS TE BESCHERMEN TEGEN CYBERCRIMINELEN

Praktische tips voor informatiebescherming PRAKTISCHE TIPS OM U EN UW INWONERS TE BESCHERMEN TEGEN CYBERCRIMINELEN PRAKTISCHE TIPS OM U EN UW INWONERS TE BESCHERMEN TEGEN CYBERCRIMINELEN ISACA in 82 landen ISACA 1978 +100.000 2003 +18.000 2008 +5.000 2010 +16.000 +700 mensen gecertifieerd in België +200 uren opleiding

Nadere informatie

IBM; dataopslag; storage; infrastructuur; analytics; architectuur; big data

IBM; dataopslag; storage; infrastructuur; analytics; architectuur; big data Asset 1 van 10 Big Data Analytics voor Dummies Gepubliceerd op 30 june 2014 Gelimiteerde editie van de populaire Dummies-reeks, speciaal voor managers. Het boek legt uit waarom Big Data Analytics van cruciaal

Nadere informatie

Bescherming tegen de gevolgen van cyber risico s. Bedrijfsverzekeringen. CyberEdge van AIG

Bescherming tegen de gevolgen van cyber risico s. Bedrijfsverzekeringen. CyberEdge van AIG Bescherming tegen de gevolgen van cyber risico s Bedrijfsverzekeringen CyberEdge van AIG Wat zijn cyber risico s? Cyber risico s zijn een vaststaand gegeven in een wereld van informatie, informatiesystemen

Nadere informatie

INFORMATIEBEVEILIGING: WAAR STAAT U NU?

INFORMATIEBEVEILIGING: WAAR STAAT U NU? INFORMATIEBEVEILIGING: WAAR STAAT U NU? HANDIGE CHECKLISTS VOOR DE OVERHEIDSSECTOR In deze whitepaper bieden we u handvatten en checklists voor hoe u om kunt gaan met de nieuwe meldplicht datalekken. Steeds

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

Digital agenda Deel V. juli 2015

Digital agenda Deel V. juli 2015 Digital agenda Deel V juli 2015 Inhoudstafel Deel V - Bescherming en beveiliging van digitale gegevens... 1 V.1 Cybersecurity... 1 V.2 Beveiliging van betalingen... 3 V.3 Vertrouwen van de consumenten

Nadere informatie

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN?

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? EEN HANDIGE CHECKLIST In deze whitepaper bieden we u handvatten die u kunnen helpen bij de implementatie van de meldplicht datalekken binnen uw organisatie. We

Nadere informatie

Dataprotectie op school

Dataprotectie op school Dataprotectie op school ook een taak van het management Jacques Verleijen Wat is informatieveiligheid? Mogelijke actoren Netwerkschijven Cloud Backup- en restoremogelijkheden Encryptie Servers Firewalls

Nadere informatie

Patiënt Intelligence Panel Limited ("wij", "ons" of "onze") is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy.

Patiënt Intelligence Panel Limited (wij, ons of onze) is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy. Patiënt Intelligence Panel Limited, Privacy Policy 1 Inleiding Patiënt Intelligence Panel Limited ("wij", "ons" of "onze") is toegewijd aan het beschermen en respecteren van uw privacy. Dit privacy-beleid

Nadere informatie

BIG DATA. 4 vragen over Big Data

BIG DATA. 4 vragen over Big Data 4 vragen over Big Data Dit ebook geeft in het kort antwoorden op 4 vragen omtrent Big Data. BIG DATA Wat is Big Data? Hoe zet ik een Big Data Strategie op? Wat is het verschil tussen Big Data en BI? Wat

Nadere informatie

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien.

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De automobielbranche ondergaat wereldwijd enorme veranderingen. Bedrijven in de sector worden steeds meer geconfronteerd

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

IT-uitdagingen van groeiende KMO s

IT-uitdagingen van groeiende KMO s CHEOPS REPORT IT-uitdagingen van groeiende KMO s KMO s hebben geen kleine problemen 2 Samenvatting De IT-behoeften van KMO s lijken minder ingewikkeld dan de ITuitdagingen waarmee grote ondernemingen of

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

From business transactions to process insights. BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014

From business transactions to process insights. BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014 From business transactions to process insights BPM Round Table, TU/e 26 mei 2014 Agenda 1 2 3 4 Korte introductie Process mining in de audit Enkele voorbeelden Uitdagingen & de toekomst 1 Korte introductie

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

Doel van de opleiding informatieveiligheid

Doel van de opleiding informatieveiligheid Doel van de opleiding informatieveiligheid Het netwerk voor elektronische uitwisseling van persoonsgegevens tussen de diverse instellingen van de sociale zekerheid, dat door de Kruispuntbank wordt beheerd,

Nadere informatie

Ready healthcare. Actieplan gezondheidszorg. Vodafone Power to you

Ready healthcare. Actieplan gezondheidszorg. Vodafone Power to you Ready healthcare Actieplan gezondheidszorg Vodafone Power to you 2 Hoe kunnen onze zorgverleners efficiënter werken? Uw kansen Naarmate de vraag naar zorg groter wordt, neemt de druk op zorgverleners toe.

Nadere informatie

Real-time betrouwbaarheid. Een geïntegreerd detectie-, vangst- en waarschuwingssysteem voor muizen met real-time rapportage

Real-time betrouwbaarheid. Een geïntegreerd detectie-, vangst- en waarschuwingssysteem voor muizen met real-time rapportage Real-time betrouwbaarheid Een geïntegreerd detectie-, vangst- en waarschuwingssysteem voor muizen met real-time rapportage De kern van uw bedrijf beschermd Ongedierte Plaagdieren kan kunnen uw organisatie

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

w o r k s h o p s 2 0 1 5

w o r k s h o p s 2 0 1 5 workshops 2015 Security en social engineering Internet is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven: bankzaken, contacten, informatie zoeken, (ver)kopen, spelletjes en ander vermaak vinden via internet

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

PRIVACY POLICY WANAGOGO

PRIVACY POLICY WANAGOGO PRIVACY POLICY WANAGOGO Alvorens Wanagogo te gebruiken dien je deze privacy policy aandachtig te lezen. Ben je jonger dan 18 jaar? Dan heb je toestemming nodig van één van je ouders of van je wettelijke

Nadere informatie

Social Key Performance Indicators en meetbare resultaten Door: Rob van den Brink

Social Key Performance Indicators en meetbare resultaten Door: Rob van den Brink Social Key Performance Indicators en meetbare resultaten Door: Rob van den Brink Wat is de ROI van sociale media? Dat is misschien wel de meest gestelde vraag in zakelijke media het afgelopen jaar. Er

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Informatieveiligheid, de praktische aanpak

Informatieveiligheid, de praktische aanpak Informatieveiligheid, de praktische aanpak Wie ben ik? Frederik Baert Domeinverantwoordelijke Informatieveiligheid Domeinverantwoordelijke Infrastructuur & Connectiviteit @ V-ICT-OR V-ICT-OR cvba Dienstenorganisatie

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

De visie van Centric op datamanagement

De visie van Centric op datamanagement De visie van Centric op datamanagement De vijf elementen om optimaal invulling te geven aan datamanagement Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Wat is datamanagement? 2 2.1 Actuele en statische data 3 3 De vijf

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

D&B Onboard. Voor uw identificatie-, verificatie- en screeningprocessen met het juiste data inzicht, op wereldwijde schaal

D&B Onboard. Voor uw identificatie-, verificatie- en screeningprocessen met het juiste data inzicht, op wereldwijde schaal D&B Onboard Voor uw identificatie-, verificatie- en screeningprocessen met het juiste data inzicht, op wereldwijde schaal D&B Onboard Toenemende druk op uw Customer Due Diligence (CDD)-beleid Vandaag de

Nadere informatie

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Business Intelligence Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Toepassing BI (Operationele) sturing Financieel (BBSC) Performance NIET voor ondersteuning proces

Nadere informatie

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet Workshop Dun & Bradstreet NEVI INKOOPDAG 2015 BJÖRN VAN RAAK MIKE VAN KESSEL ROSANNA VAN DER WOUDE Agenda Introductie Dun & Bradstreet Welke trends & uitdagingen zien wij in de markt? Interactieve break-out

Nadere informatie

Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB

Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie

Nadere informatie

Europese projecten in de praktijk. Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen

Europese projecten in de praktijk. Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen Europese projecten in de praktijk Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen Europese projecten in de praktijk Waarom een Europees project? Hoe begin je aan een Europees project? Hoe stel je de aanvraag

Nadere informatie

NIEUW! Transactional Color Printing. Een businessoplossing van Speos, filiaal van De Post

NIEUW! Transactional Color Printing. Een businessoplossing van Speos, filiaal van De Post NIEUW! Transactional Color Printing Een businessoplossing van Speos, filiaal van De Post De laatste jaren is de relatie tussen bedrijven en hun klanten geëvolueerd. Consumenten hebben nu sneller toegang

Nadere informatie

Factsheet SECURITY CONSULTANCY Managed Services

Factsheet SECURITY CONSULTANCY Managed Services Factsheet SECURITY CONSULTANCY Managed Services SECURITY CONSULTANCY Managed Services We adviseren u over passende security-maatregelen voor uw digitale platform. Zo helpen we u incidenten als datadiefstal

Nadere informatie

Doe veilig zaken het is gedekt!

Doe veilig zaken het is gedekt! Doe veilig zaken het is gedekt! Vooruitgang brengt altijd risico s met zich mee Frederick B. Wilcox Waar ligt u s nachts wakker van? Zorgen over niet betaald worden? Geen bankkrediet verkrijgen? Cashflow

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

Deloitte privacy team Privacy dienstverlening. www.prepareforprivacy.nl

Deloitte privacy team Privacy dienstverlening. www.prepareforprivacy.nl Deloitte privacy team Privacy dienstverlening www.prepareforprivacy.nl Voorwoord Privacy staat al enige tijd in de schijnwerpers en zal in de nabije toekomst alleen maar belangrijker worden. Niet alleen

Nadere informatie

Big Data en Variabele Data Printing

Big Data en Variabele Data Printing Big Data en Variabele Data Printing Roelof Janssen Definitie Big Data Verwerken en interpreteren van grote en/of gevarieerde dataverzamelingen Doug Laney, Gartner: groeiend volume van data Socialmedia

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Elektronische Diensten C 03.2.30

Algemene Voorwaarden Elektronische Diensten C 03.2.30 Algemene Voorwaarden Elektronische Diensten C 03.2.30 Inleiding Voor u ziet u de algemene voorwaarden voor het gebruik van elektronische diensten bij Delta Lloyd Bank. Deze voorwaarden hebben wij zo duidelijk

Nadere informatie

Mamut Validis Jan de Wit, Channel Manager NL

Mamut Validis Jan de Wit, Channel Manager NL Mamut Validis Jan de Wit, Channel Manager NL 19 mei 2009 janw@mamut.nl Agenda Overzicht Mamut Validis Wat is de business need? Actueel door Credit Crunch Wie gebruikt Mamut Validis en wanneer? Sales Materiaal:

Nadere informatie

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek Een complete werkplek inclusief hard- en software zonder zorgen? Laat WerkPlek voor u werken Thuis, op kantoor

Nadere informatie

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking VideoSamenwerking Met het oog op zakelijk succes Videosamenwerking (collaboration) is een snelle en effectieve oplossing voor face

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

5 MANIEREN OM KOSTEN TE REDUCEREN DOOR EFFICIËNTER DOCUMENT- EN ARCHIEFBEHEER

5 MANIEREN OM KOSTEN TE REDUCEREN DOOR EFFICIËNTER DOCUMENT- EN ARCHIEFBEHEER Inhoud: Verborgen kosten 5 MANIEREN OM KOSTEN TE REDUCEREN DOOR EFFICIËNTER DOCUMENT- DEZE BEST PRACTICE GEEFT U INFORMATIE OVER: Kansen om verborgen kosten te reduceren Voorbeelden en onderzoeksresultaten

Nadere informatie

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Voorwoord In februari 2007 ontwikkelden de Europese mobiele providers en content providers een gezamenlijke structuur voor

Nadere informatie

INFORMATIEBEVEILIGING VOOR WEBWINKELS

INFORMATIEBEVEILIGING VOOR WEBWINKELS INFORMATIEBEVEILIGING VOOR WEBWINKELS HANDIGE CHECKLISTS In deze whitepaper bieden we u tips en checklists die kunnen bijdragen aan een optimale beveiliging van zowel uw eigen data als die van uw klanten.

Nadere informatie

Strategisch accountant/ boekhouder

Strategisch accountant/ boekhouder Strategisch accountant/ boekhouder Doc-it-Easy Doc-it-Easy kiest voor slimme samenwerking Doc-it-Easy Inhoud Inleiding Kmo en ondernemer willen strategisch advies 7 Tips om als accountant/ boekhouder een

Nadere informatie

Hoe maak je interessante tweets?

Hoe maak je interessante tweets? Hoe maak je interessante tweets? Januari 2012 Inleiding Leuk dat je echt aan de slag gaat met het maken van goede tweets! In dit document vind je algemene tips voor het opstellen van goede tweets. Bovendien

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Berry Kok. Navara Risk Advisory

Berry Kok. Navara Risk Advisory Berry Kok Navara Risk Advisory Topics Informatiebeveiliging in het nieuws Annual Benchmark on Patient Privacy & Data Security Informatiebeveiliging in de zorg Extra uitdaging: mobiel Informatiebeveiliging

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren

STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren STUDIEDAG De wereld verandert bent u er klaar voor? Bereid u voor op Continu Verbeteren Bereid u voor op Continu Verbeteren VERANDERING effect op PROCESSEN Verandering...steeds sneller en dat geldt ook

Nadere informatie

2012 2011 Onderzoek naar voorbereiding op noodgevallen BEVINDINGEN IN EMEA

2012 2011 Onderzoek naar voorbereiding op noodgevallen BEVINDINGEN IN EMEA 2012 2011 Onderzoek naar voorbereiding op noodgevallen BEVINDINGEN IN EMEA INHOUD Inleiding........................................................................ 3 Methodologie....................................................................

Nadere informatie

Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol

Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol Mike de Bruijn roduct Owner Agenda Inleiding Over CompLions GRCcontrol management software Risicomanagement Uitdagingen Dynamisch risicomanagement

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet AAN VAN Jerry van de Leur (Security Officer) DATUM ONDERWERP Disclaimer: Kennisnet geeft geen enkele garantie, met betrekking tot de geschiktheid voor een specifiek

Nadere informatie

Doe de poll via the Live App

Doe de poll via the Live App INGRID LIGTHART Je software in de private cloud Doe de poll via the Live App Iedereen heeft het over cloud Cloud is de toekomst Doe mee aan de private cloud poll! Geef nu uw mening via de Exact live app

Nadere informatie

E-Newsletter Een Econocom newsletter met focus op leasing

E-Newsletter Een Econocom newsletter met focus op leasing in dit nummer Een Econocom newsletter met focus op leasing Nr 2 Operationele lease is altijd dan zelf kopen Een Econocom newsletter met focus op leasing In dit nummer Nr 2 sluiten 03 Inleiding 04 Verborgen

Nadere informatie

HootSuite Enterprise Solu/ons

HootSuite Enterprise Solu/ons S HootSuite Enterprise Solu/ons S HootSuite The Social Media Dashboard HootSuite helpt consumentenmerken, global enterprises, kleine ondernemingen en bureaus berichten te verspreiden, gesprekken te monitoren

Nadere informatie

We helpen u security-incidenten te voorkomen

We helpen u security-incidenten te voorkomen Managed Services Managed Services We adviseren u over passende security-maatregelen voor uw digitale platform. Zo helpen we u incidenten als datadiefstal te voorkomen en behoeden we u voor imagoschade.

Nadere informatie

TO CLOUD OR NOT TO CLOUD

TO CLOUD OR NOT TO CLOUD TO CLOUD OR NOT TO CLOUD DE VOOR- EN NADELEN VAN DIGITALE FACTUURVERWERKING IN DE CLOUD Organisatie Easy Systems B.V. Telefoon +31 (0)318 648 748 E-mail info@easysystems.nl Website www.easysystems.nl Auteur

Nadere informatie

Hyarchis.Net MKB. Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers. Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen

Hyarchis.Net MKB. Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers. Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen Hyarchis.Net MKB Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen Heeft uw bedrijf door alle uitpuilende archiefkasten soms meer weg van een papieropslag? Kunt u

Nadere informatie

Security Management Trendonderzoek. Chloë Hezemans

Security Management Trendonderzoek. Chloë Hezemans Security Management Trendonderzoek Chloë Hezemans Security Management Survey (5 e editie) Agenda Voorstellen Methode Trends Opvallende resultaten deze editie Security Management 2020? Voorstellen Chloë

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing Complete en betaalbare MKB-oplossing De Oracle Business Intelligence Suite is een open en complete oplossing waarmee u iedereen binnen de organisatie van de juiste informatie kunt voorzien: De gegevens

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Organisaties worden steeds meer voor de uitdaging gesteld om grote volumes aan data te verwerken en op te slaan. Het gemiddelde volume aan data

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

Ready Business. Vodafone Power to you

Ready Business. Vodafone Power to you Ready Business Vodafone Power to you 1 Klaar voor verandering De wereld verandert in een steeds hoger tempo. Dat biedt kansen, maar ook uitdagingen. Alle bedrijven - groot en klein - moeten hierop voorbereid

Nadere informatie

De online bedrijfsanalysetool PARTNERPROGRAMMA

De online bedrijfsanalysetool PARTNERPROGRAMMA De online bedrijfsanalysetool PARTNERPROGRAMMA MKB ondernemer wil duiding cijfers & strategisch advies van zijn accountant Uitkomst wetenschappelijk onderzoek onder ondernemers Klantonderzoek SRA en Universiteit

Nadere informatie

CASE STUDY. FRISS pakt verzekeringsfraude aan met. Solvinity. Steeds minder fraudeurs weten verzekeringsmaatschappijen een pootje te lichten.

CASE STUDY. FRISS pakt verzekeringsfraude aan met. Solvinity. Steeds minder fraudeurs weten verzekeringsmaatschappijen een pootje te lichten. CASE STUDY FRISS pakt verzekeringsfraude aan met Solvinity Steeds minder fraudeurs weten verzekeringsmaatschappijen een pootje te lichten. FRISS pakt verzekeringsfraude aan met Solvinity Steeds minder

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen.

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. 28 Point of View Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. Wim Eysink, partner bij Deloitte Risk Services, en Wim Scheper, Innovation Leader bij Deloitte, in gesprek over nieuwe businessmodellen,

Nadere informatie

ACTUEEL? http://copsincyberspace.wordpress.com/

ACTUEEL? http://copsincyberspace.wordpress.com/ ACTUEEL? http://copsincyberspace.wordpress.com/ ACTUEEL? Bron: deredactie.be ACTUEEL? ACTUEEL? Gerecht onderzoekt cyberspionage bij Belgische topbedrijven Bron: De Tijd 26/08/2014 Bron: De Standaard Actueel?

Nadere informatie

www.b-information.be

www.b-information.be www.b-information.be Marketing informatie : marketing performance solutions & data quality solutions : stimuleer uw verkoop en optimaliseer de impact van uw marketingcampagnes en prospectie Marketing performance

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen

Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen RISK & COMPLIANCE Onderzoek Soft controls bij interne accountantsdiensten: Terugkoppeling bevindingen 16 februari 2010 ADVISORY Onderwerp: Onderzoek Soft controls binnen interne accountantsdiensten Geachte

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties. Informatiebeveiliging

Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties. Informatiebeveiliging Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties Informatiebeveiliging Agenda Rondje verwachtingen Even voorstellen.. Informatiebeveiliging waarom? Stand van zaken bij corporaties Informatiebeveiliging

Nadere informatie