Het gebruik van sociale media als strategisch communicatiemiddel bij de organisatie van evenementen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het gebruik van sociale media als strategisch communicatiemiddel bij de organisatie van evenementen"

Transcriptie

1 KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN OPLEIDING COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN Het gebruik van sociale media als strategisch communicatiemiddel bij de organisatie van evenementen Een case study bij Belgische muziekfestivals van de zomer van 2012 Promotor: Dr. M. OPGENHAFFEN Verslaggever: Prof. Dr. D. GELDERS MASTERPROEF aangeboden tot het verkrijgen van de graad van Master in de Communicatiewetenschappen door Tom VANDEVENNE Academiejaar

2 Korte samenvatting In deze studie wordt de nadruk gelegd op het nut van sociale media voor Belgische muziekfestivalorganisaties, en hoe deze sociale media kunnen inzetten als een kanaal of middel voor crisiscommunicatie. Na de ramp die plaats vond tijdens het Pukkelpop festival in 2011 werden sociale media een veelbesproken onderwerp. Het publiek had namelijk, door de verzadiging van de GSMnetwerken, sociale media aangevat als vervangmiddel om te communiceren. De sociale media werden als gevolg, door de pers en het publiek, naar voor geschoven als het kanaal voor crisiscommunicatie. Vanuit dit standpunt hebben wij dan een onderzoek opgestart dat tracht te achterhalen of sociale media ingezet kunnen worden voor de crisiscommunicatie van festivalorganisaties. Deze masterproef gaat na hoe festivalorganisaties denken over sociale media als crisiscommunicatiekanaal, en waar, wanneer en op welke manier de organisatie sociale media zal aanbrengen. Daarnaast wordt er ook geanalyseerd of de organisatie, het publiek, en de noodzakelijke technologie, klaar zijn voor de toepassing van sociale media in crisiscommunicatie. Door een literatuurstudie naar de concepten nieuwe media, sociale media en crisiscommunicatie te combineren met een case study, via diepte-interviews, rond Belgische muziekfestivals, hebben wij getracht antwoorden te formuleren op deze onderzoeksvragen. Tien festivalorganisaties werden betrokken bij dit onderzoek en deelden hun ervaringen en meningen in diepte-interviews. Deze interviews werden opgesteld rond zes thema s, die voorafgaand besproken worden in de literatuurstudie, en die draaien rond de afspraken over sociale media en crisiscommunicatie, de perceptie en gevolgen van het Pukkelpopdrama, de manier waarop sociale media ingezet worden voor crisiscommunicatie, de afhankelijkheid van technologie, en de perceptie over richtlijnen en wetgeving met betrekking tot sociale media in crisiscommunicatie. De resultaten en inzichten uit deze interviews worden vervolgens vergeleken en teruggekoppeld aan de literatuur. Uiteindelijk konden wij hieruit concluderen dat, ondanks de voor- en nadelen, sociale media bij rampen op Belgische muziekfestivals ingezet moeten worden voor de crisiscommunicatie. Hierbij hebben wij ook verschillende afspraken, visies, procedures, middelen, voorbereidingen, technische vereisten, en sociale tendensen kunnen identificeren en behandelen. Tenslotte werden nog beperkingen en suggesties voor verder onderzoek hier aan toegevoegd. 2

3 Inhoudsopgave Voorwoord... 6 Inleiding... 7 Deel 1. Literatuurstudie Hoofdstuk 1. Nieuwe Media Wat zijn nieuwe media? De media als een instelling De media en de intensiteit van verandering De ideologische connotaties van de nieuwe media Niet-technisch en inclusief Het onderscheid tussen de verschillende soorten nieuwe media Karakteristieken van nieuwe media Digitaal Interactief Hypertekstueel Dispersal Virtuality Numerical representation Modularity Automation Variability Transcoding Conclusie Hoofdstuk 2. Sociale Media Inleiding Web 2.0 en User-Created Content Web User-Generated Content Drijfveren voor sociale media Definitie en classificatie van sociale media Collaborative projects Blogs Content communities Social Networking Sites Virtual game worlds Virtual social worlds De impact van sociale media

4 Hoofdstuk 3. Crisiscommunicatie Inleiding Communiceren in verandering Rampen en crisissen Crisiscommunicatie Een definitie van crisiscommunicatie Theorieën Doelstellingen Doelgroepen De succesfactor; geloofwaardigheid Informatiekanalen en middelen Het crisisplan Het crisisteam Sociale media en crisiscommunicatie Inleiding Hoe sociale media inzetten in crisiscommunicatie ) Sociale media en het crisismanagementbeleid ) Crisissen vermijden en monitoren ) Crisiscommunicatie, sociale media en de relatie tot het publiek ) Leren van het publiek door sociale media ) Eerlijkheid, openhartigheid en openheid in crisiscommunicatie ) Werken met betrouwbare bronnen en middelen ) De relatie tot de traditionele media ) Onzekerheid en dubbelzinnigheid ) Zelfredzaamheid en zelfzekerheid ) De fragmentatie van het publiek Conclusie Deel 2. Het onderzoek Hoofdstuk 4. De onderzoeksopzet en vragen Inleiding Onderzoeksvragen Demografie Hoofdstuk 5: Resultaten Het algemene gebruik van sociale media Het eigen gebruik en de ervaring van de respondenten Het sociale media gebruik van de organisatie De algemene opzet van de crisiscommunicatie van de festivalorganisaties

5 2.1. De crisiscommunicatie van de festivalorganisaties De middelen en instrumenten De crisiscommunicatieplannen Het Pukkelpopdrama van 2011 en sociale media De perceptie van de crisiscommunicatie tijdens het Pukkelpopdrama De bijdrage van de sociale media tijdens het Pukkelpopdrama Lessen trekken uit het Pukkelpopdrama Crisiscommunicatie met behulp van sociale media Sociale media in crisiscommunicatieplannen en noodplannen Sociale media tijdens een festival Monitoring Sociale media tijdens crisissituaties Klassieke media en sociale media Nadelen van sociale media voor crisiscommunicatie Is het publiek klaar voor crisiscommunicatie via sociale media De telefoonnetwerken, bereikbaarheid en internet Richtlijnen en wetgeving rond sociale media Deel 3. Algemeen besluit Conclusie Beperkingen en suggesties Bibliografie Bijlage A. Lijst van interviewparticipanten en hun functies Bijlage B. De interviewvragenlijst Figuur 1. De verandering van top-down naar bottom-up Figuur 2. Een schematische voorstelling van de verschillen tussen Web 1.0 en Web Figuur 3. De verschillende functionele bouwblokken van sociale media Figuur 4. De stapstenen voor het ontstaan van een crisissituatie Figuur 5. Een schematische weergave van de informatiebehoefte Figuur 6. De structuur voor een crisisplan Figuur 7. De samenstelling en organisatie van het crisisteam Figuur 8. De tweezijdige functies van sociale media in crisiscommunicatie Figuur 9. Een schematische voorstelling van de verschillende zenders, kanalen en ontvangers tijdens een crisissituatie op een muziekfestival Tabel 1. De classificatie van de sociale media Tabel 2. De verschillen tussen risico- en crisiscommunicatie

6 Voorwoord Veel mensen hebben meegeholpen aan de totstandkoming van deze thesis. Ik wil daarom graag van deze gelegenheid gebruik maken om hen te bedanken voor hun steun, inzet en vertrouwen. Eerst en vooral zou ik graag mijn promotor, Professor Michael Opgenhaffen, willen bedanken voor zijn uitstekende begeleiding en beoordeling tijdens het opstellen van dit werk. Zijn inzicht en deskundige kennis hebben een duidelijke meerwaarde betekend. Vervolgens wil ik mijn dank betuigen aan Kris Mouchaers, Marc Steens, Hans Maes, Bruno Van Eetvelde, Nele Bigaré, Hilde Dierens, Heidi Rogiest, Maarten Ruelens, Stijn Janssens, Sammy Lakwijk, Roel Rabijns, en Noël Slangen voor hun medewerking en bijdrage aan dit onderzoek. Zij hebben met veel belangstelling en enthousiasme tijd gemaakt om hun steentje bij te dragen aan mijn masterproef. Ik kan hen daar enkel voor prijzen en hopen dat deze studie hen verder kan helpen bij hun activiteiten. Graag wil ik ook mijn dank uiten aan de heren Angelo Bruno en Simon Novak voor het verzorgen van contacten met enkele respondenten. Daarnaast wil ik mijn ouders, zuster, broer en vriendin bedanken voor hun onuitputtelijk geduld tijdens deze masterproef en mijn studies in het algemeen. Zonder hun steun, zowel moreel als financieel, was de realisatie van deze thesis niet mogelijk geweest. Tenslotte wil ik ook al mijn vrienden en vriendinnen, en dan vooral mijn kotgenoten, bedanken voor de hulp en het luisterend oor dat zij mij geboden hebben, alsook Mieke Michels voor het nalezen van de teksten. Het is geen geheim dat een masterproef veel tijd en energie kost, maar vele handen maken licht werk. Ik wil daarom de bovenstaande mensen bedanken en ik hoop dan ook dat u, de lezer, dit werk met belangstelling zult doorlezen. Tom Vandevenne 20 augustus 12 6

7 Inleiding Op donderdag 18 augustus 11 brak omstreeks 18 uur een desastreus onweer uit boven de weide van het alternatief muziekfestival Pukkelpop in Kievit, Hasselt. Hevige windstoten en overvloedige regen en hagel zorgden voor grote schade en chaos. Enkele bomen en constructies waaronder ook de integrale Chateau-tent werden omvergeblazen. Vijf personen verloren het leven als gevolg van het noodweer en 140 mensen werden opgenomen voor medische hulp, waaronder enkele zwaargewonden. Nadat het korte onweer was overgetrokken probeerde het publiek, op het festivalterrein en in de omgeving er rond, massaal familie of vrienden te bereiken met hun mobiele telefoon waardoor het GSM-netwerk enkele uren plat lag. Uit respect voor de overledenen en hun nabestaanden en door de enorme schade werd het festival vroegtijdig stopgezet. Door de verzadiging van de mobiele telefoonnetwerken van de drie operatoren, werden de mogelijkheden en de kracht van sociale media duidelijk zichtbaar. De datanetwerken van de operatoren waren namelijk wel nog operationeel. Hierdoor maakten zowel thuisblijvers als festivalgangers en hulpdiensten massaal gebruik van sociale media om te communiceren. Facebook, Twitter en andere sociale media werden ingeschakeld om informatie rond te sturen, familie of vrienden te contacteren, hulp te zoeken of te bieden, steun te betuigen of andere praktische tips en richtlijnen mee te delen. In de dagen en weken na het festival werden er verslagen, inzichten en opinies over het gebruik van sociale media in dergelijke situaties, gepubliceerd in de Belgische media. Zo heeft bijvoorbeeld Kortom 1, een vereniging voor overheidscommunicatie, deze analyses en inzichten vertaald naar een beleidsvoorstel (Kortom, 2011) over het gebruik van sociale media in crisissituaties. In het document staan ook praktische tips voor organisatoren en bezoekers van evenementen. Het Pukkelpopdrama van 2011 is het uitgangspunt van deze masterproef. Zoals eerder vermeld is er in de nasleep van het drama vastgesteld dat sociale media potentieel hebben als communicatiekanaal voor tijdens crisissituaties. Om deze reden heb ik, in overeenkomst met mijn promotor dr. Opgenhaffen, besloten een onderzoek op te stellen naar het gebruik van sociale media als strategisch communicatiemiddel bij de organisatie van evenementen. Dit onderzoek omvat zowel het gebruik van sociale media in de crisiscommunicatie, als in de algemene organisatie, van muziekevenementen. Om inzicht te verkrijgen in deze (theoretische) principes wordt dit onderzoek in een praktische context geplaatst door een case study uit te voeren over de Belgische muziekfestivals van de zomer van Met deze case study willen wij een aanvulling bieden op de eerder vermelde analyses en de richtlijnen van Kortom, door de focus te leggen op een vergelijking tussen de 1 Voor dit beleidsvoorstel werd een expertgroep bijeengebracht, deze telde 43 leden en was multidisciplinair samengesteld. Het doel; voorstellen formuleren voor een sociaal mediabeleid in crisissituaties d.m.v. vier werkgroepen - onder leiding van een voorzitter - waarin thematische voorstellen werden geformuleerd. 7

8 verschillende festivals en te bestuderen hoe zij met sociale media omgegaan en hoe zij hiermee verder zullen omgaan. In deze inleiding pogen wij de probleemstelling, de onderzoeksvragen, het theoretisch kader, en de methodologie van deze masterproef van de opleiding master in de communicatiewetenschappen aan de K.U.Leuven, weer te geven. Het doel is een aanzet om het wetenschappelijk belang en nut van het onderzoek, dat wij gedurende het academiejaar van zullen uitvoeren, weer te geven. Aangezien media voortdurend wijzigen en evolueren, zullen wij dit onderzoek moeten aanpassen aan de maatschappelijke evoluties. Om deze reden lijkt het ons verdienstelijk de begrippen nieuwe media en sociale media af te lijnen en te specificeren opdat dit onderzoek actueel en maatschappelijk relevant zal zijn. Tevens moet er benadrukt worden dat het gebruik van sociale media in algemene organisatie evenals crisissituaties niet uitsluitend en eminent is. Sociale media, zoals Facebook en Twitter, kunnen vergankelijk of onderhevig zijn aan trends of een hype. Om deze reden is het belangrijk dat wij de plaats en functies analyseren, die sociale media in de algemene en crisis organisatiestructuur kunnen invullen. In het artikel van Kaplan en Haenlein (Kaplan & Haenlein, 2010) wordt een classificatie gemaakt van de verschillende soorten sociale media op basis van theorieën uit de vakgebieden van mediastudies, zoals (social presence, media richness), en sociale studies (self-presentation, self-disclosure), de twee belangrijke elementen van sociale media (Kaplan & Haenlein, 2010, p. 61). Hierop gaan wij verder in hoofdstuk één en twee. Sociale media zijn mogelijk één van de kanalen die ingezet kunnen worden in crisissituaties, hierbij sluiten ze geenszins de bestaande communicatiemiddelen uit. De aanpak en de hoedanigheid van de crisiscommunicatie en -organisatie moeten goed georganiseerd zijn. Sociale media kunnen hierin hun plaats krijgen afhankelijk van hun functies en mogelijkheden. Hiervoor is het belangrijk dat wij voor dit onderzoek eerst de verschillende dimensies van crisiscommunicatie behandelen en verwerken. Het werk van Frank Regtvoort en Hans Siepel (Regtvoort & Siepel, 2009) is hiervoor een goede, recente en algemene leidraad. In het derde hoofdstuk zullen wij de studie rond crisiscommunicatie verder uitwerken. In deze masterproef wordt er gefocust op het gebruik van sociale media als strategisch communicatiemiddel bij de organisatie van muziekfestivals. Hoe kunnen deze nuttig en verdienstelijk worden ingezet? Wanneer, en in welke crisis situaties moeten sociale media worden toegepast? Zijn sociale media enkel handig bij crisissituaties of ook voor de algemene organisatie van evenementen en festivals? Welke sociale media kunnen ingezet worden en welke is hun plaats in de crisiscommunicatie? Wij zullen tijdens dit onderzoek aan de hand van een case study over de Belgische muziekfestivals van 2012 trachten de evolutie en hoedanigheid van het gebruik van sociale media na het Pukkelpopdrama van 2011 weer te geven. Hoe zal het gebruik van sociale media veranderen na de ramp van 2011? Zijn er op vlak van crisiscommunicatie en sociale media lessen 8

9 getrokken uit het Pukkelpopdrama van 2011? Zullen de sociale media een prominente plaats in nemen tijdens de editie van 2012? Zullen sociale media meer geïntegreerd worden in de algemene organisatie en de noodplannen van 2012? Zal enkel de festivalorganisatie sociale media toepassen of ook andere bevoegde instanties zoals brandweer, politie, het Rode Kruis, of de betrokken overheid in kwestie? Hoe staat de organisatie ten opzichte van de integratie van sociale media in wetgevingen en dergelijke? Met dit onderzoek pogen wij een kader te schetsen voor het gebruik van sociale media als strategisch communicatiemiddel voor muziekfestivals, dat strookt met de actualiteit en evolutie van de sociale media, en overeenkomt met de realiteit en de praktijk van het organiseren van dergelijke evenementen. Voor de uitwerking van deze masterproef wordt de volgende structuur gehanteerd. Om het kader van dit onderzoek te schetsen en de grenzen af te lijnen zullen wij deze masterproef aanvangen met de literatuurstudie. In deze literatuurstudie verdiepen wij ons in de thema s en studiegebieden van nieuwe media, sociale media en crisiscommunicatie. Deze informatie wordt gecombineerd aan de case study om al doende een theoretische fundering te maken voor de diepte-interviews. Over de onderwerpen van de case study, de muziekfestivals, geven wij kort de vertegenwoordiger (de deelnemer), de organisatiestructuur, en andere algemene informatie weer. Na de literatuurstudie stellen wij vragen op voor diepte-interviews. Met deze trachten wij de nodige inzichten te bekomen voor de onderzoeksvragen. De resultaten van de diepte-interviews met mensen uit verschillende festivalorganisaties (zie bijlage A.) worden vervolgens verwerkt en teruggekoppeld aan de inzichten uit de literatuurstudie. De bekomen resultaten zullen wij uiteindelijk verzamelen en kaderen in een algemene conclusie. Ten slotte moet er nog meegedeeld worden dat de case study van de masterproef oorspronkelijk handelde over de Pukkelpoporganisatie, waarbij wij een vergelijkende studie zouden uitvoeren tussen de Pukkelpopedities van 2011 en 2012 met het oog op crisiscommunicatie met behulp van sociale media. Wij hebben deze focus echter moeten veranderen aangezien de Pukkelpoporganisatie niet wou communiceren in enige vorm. De organisatie was en is tijdens dit onderzoek verwikkeld in een rechtszaak omtrent de terugbetaling van toegangstickets. Zij mogen hierdoor niet communiceren of interviews geven omdat in dat geval hun woorden tegen hen gebruikt kunnen worden. Als gevolg hiervan zullen wij de Pukkelpop ook niet kunnen betrekken in het hernieuwde onderwerp. 9

10 Deel 1. Literatuurstudie Hoofdstuk 1. Nieuwe Media Om inzicht te krijgen in de context en theoretische achtergrond van deze masterproef zullen we eerst een aantal begrippen definiëren. In de eerste hoofdstukken worden de termen nieuwe media, sociale media en crisiscommunicatie uitgelicht zodat we een goed begrip hebben van de theoretische achtergrond en context van dit studiegebied. Maar welke media en technologieën verstaat men onder de term nieuwe media? Naar de mening van Joachim R. Höflich is de classificatie van nieuwe media moeilijk omdat ze voortdurend veranderen; maar tegelijkertijd is het ook een voortzetting van het behaalde; ( )a lot of which is regarded as particular new or even revolutionary, is basically the continuation of the previous with only new [media] means. (Höflich, 2010, p. 8). Dit betekent dat nieuwe media nieuw zijn voor elke generatie en dat oude media altijd heruitgevonden worden. Nieuwe media gaan hand in hand met veranderingen in gevestigde praktijken, maar tegelijkertijd veranderen praktijken ook hand in hand met gevestigde media (Höflich, 2010, p. 8). Maar de verschillende technologieën, zoals vb. de kleurentelevisie en de personal computer, die onder de term nieuwe media vallen, kunnen echter vanuit het huidige tijdsperspectief niet meer als nieuw bestempeld worden. Deze technologieën zijn reeds voorbijgestreefd en/of geëvolueerd, waardoor het voor ons onderzoek van belang is dat de nieuwe media gespecificeerd worden. 1. Wat zijn nieuwe media? Wat zijn nieuwe media? De term overkoepelt een hele reeks van verschillende gebruiken en processen, en wordt veel gebruikt in de vakliteratuur. Het wordt toegepast als een collectief enkelvoudig zelfstandig naamwoord alsof het verwijst naar een coherente entiteit. Maar nieuwe media is een erg algemene en vandaar ook vage term. Desalniettemin heeft de term een betekenis en wordt ze meervoudig toegepast (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 9). Hieronder worden de verschillende contexten voor het gebruik van de term besproken De media als een instelling Het woord media, als het meervoud van medium wordt algemeen al jaren gebruikt als een enkelvoudige collectieve term, namelijk de media (Williams, 1976, p. 169). Deze refereert naar de communicatiemedia en de instellingen en organisaties (de pers, omroepen e.d.) die hier onder vallen, evenals de culturele en materiële producten van deze instellingen (hun analoge of digitale output) (Thompson, 1995, pp ). Maar ook de bredere processen, door welke informatie en representaties (de inhoud) van de media verdeeld, ontvangen en geconsumeerd worden door het publiek, evenals de 10

11 regulatie en controle door de overheid of de markt, worden onder media ondergebracht. In deze zin wordt de media gezien als een volwaardige sociale instelling, terwijl de nieuwe media verstaan wordt als een complex geheel van interacties tussen nieuwe technologische mogelijkheden enerzijds en gevestigde media vormen anderzijds. Desalniettemin worden deze twee betekenissen, ondanks hun verschillen, onproblematisch als een eenzelfde term toegepast (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, pp. 9-10) De media en de intensiteit van verandering De term nieuwe media kan ook gezien worden binnen de context van het gevoel van verandering dat sinds de late jaren 80 in de wereld van media en communicatie opkwam. Deze veranderingen waren niet beperkt tot één sector of element van die wereld, en de timing van de veranderingen varieerde van medium tot medium. Desondanks waren media als fotografie, film, televisie of telecommunicatie, voortdurend in een staat van verandering; evolutie staat nooit stil. Maar binnen deze staat van flux, werd de aard van de verandering toch gepercipieerd als een breuk met het voorgaande. Maar ook algemene sociale en culturele veranderingen vanaf de jaren 60 worden als verantwoordelijk gezien voor de ervaring van verandering binnen de media, en kunnen met de nieuwe media geassocieerd worden (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 10): De overgang van moderniteit naar postmoderniteit. De exponentiële vooruitgang in het proces van globalisatie. De overgang van een industrieel tijdperk van vervaardiging, naar een postindustrieel informatie tijdperk. De decentralisatie van gevestigde en gecentraliseerde geopolitieke ordes. Nieuwe media worden gezien zowel als deel, oorzaak en gevolg, van deze andere veranderingen. In deze zin zijn de nieuwe media deel van een groter geheel aan sociale, technologische en culturele veranderingen, evenals inherent aan een nieuwe technocultuur (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 11). Manovich beschouwt nieuwe media als de convergentie van twee afzonderlijke historische trajecten; computergebruik en mediatechnologieën. De ontwikkeling van de moderne digitale computer en de opkomst van de moderne mediatechnologieën hebben een parallelle geschiedenis. De synthese van deze twee historische bewegingen is de translatie van alle bestaande media in numerieke data die vatbaar is d.m.v. computers. Het resultaat is nieuwe media: een nieuwe status van media (Manovich, 2001, p. 20). 11

12 1.3. De ideologische connotaties van de nieuwe media Ideologisch gezien impliceert nieuw een verbeterde, recentere en glamoureuze betekenis. De connotaties van het nieuwe zijn afgeleid van een modernistische visie op sociale vooruitgang d.m.v. technologie. Dat ontwikkelingen als nieuw bestempeld worden, is deel van een sterke ideologische beweging en visie rond vooruitgang in de Westerse samenleving. Ondernemers en bedrijven die media hardware en software produceren, evenals media-journalisten, -recensenten, -artiesten en - intellectuelen steunen en onderhouden deze visie en beweging. Deze promotie en enthousiasme voor het nieuwste is zelden ideologisch objectief en heeft het doel geld op te brengen en winst te genereren. De promotie van nieuwe media en technologie door zowel staat als bedrijven kan niet los gezien worden van de globaliserende neoliberale vormen van productie en distributie (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 11) Niet-technisch en inclusief Nieuwe media is ook een nuttige overkoepelende term. Het legt als definitie geen nadruk op puur technologische en formele aspecten, zoals vb. digitale media of elektronische media, evenmin op één enkele slecht bepaalde karakteristiek, zoals vb. interactieve media. De term nieuwe media kan zowel één als meerdere technologieën betekenen en inhouden. Het is een term met een brede culturele resonantie i.p.v. een bekrompen technologische of gespecialiseerde applicatie (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, pp ). 2. Het onderscheid tussen de verschillende soorten nieuwe media Nieuwe media is, zoals eerder vermeld, een overkoepelende en inclusieve term. Maar het is ook van nut om de te definiëren wat de term nieuwe media inhoudt in zijn variëteit en pluraliteit. Hierin zien we een hele reeks van verschillende soorten verandering, die niet simpelweg te vatten zijn als technologische ontwikkelingen. Hieronder wordt het schema van Lister, Martin, Dovey e.a. vermeld, dat de algemene term nieuwe media opsplitst in enkele meer vatbare concepten (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 12). Nieuwe media staan gelijk aan: Nieuwe tekstuele ervaringen: nieuwe genres, tekstuele vormen, entertainmentvormen en media consumptiepatronen (vb. computerspelen, special effects cinema, hypertexts). Nieuwe voorstellingen van de wereld: media die nieuwe representatiemogelijkheden en ervaringen aanbrengt, zoals vb. virtuele omgevingen of interactieve multimedia d.m.v. schermen. 12

13 Nieuwe relaties tussen gebruikers/consumenten en media technologieën: media die veranderingen in het gebruik en de receptie van beeld en communicatie media in het dagdagelijks leven verwezenlijken, evenals veranderingen in de betekenis die geïncorporeerd is in media technologieën. Nieuwe ervaringen van de relatie tussen inleving, identiteit en gemeenschap: veranderingen in de persoonlijke en sociale ervaring van tijd, plaats en ruimte door media, die implicaties hebben voor de manier waarop we onszelf, en onze plaats in de wereld, ervaren. Nieuwe opvattingen van de biologische relatie van het lichaam met de media: media die het onderscheid tussen het menselijke en het artificiële, tussen natuur en technologie, tussen lichaam en (media als) technologische prothese, tussen het echte en het virtuele, uitdagen of betwisten. Nieuwe patronen van organisatie en productie: media die een grote herschikking en integratie in media-cultuur, -industrie, -economie, -toegang, -eigendom, -controle en -regulatie, teweegbrengen. Deze concepten hebben hun output in verschillende ontwikkelingsdomeinen van technologische producten, zoals computer-mediated communication ( , video-, audio- of tekst-chat, instant messaging, social networking, weblogs, RSS data, mobiele telefonie en online prikborden), mediadragers en platformen (het World Wide Web, CD-Rom, DVD, Blu-Ray, Usb, Bluetooth, verschillende videospel-platformen, e.a.), virtuele-realiteit-media, en een hele reeks van getransformeerde en geëvolueerde media (in vb. fotografie, animatie, televisie, film, cinema, muziek, drukpers) (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 13). Zoals eerder vermeld, is de technologische output voortdurend onderhevig aan verandering en evolutie, maar het zijn de concepten en principes die de nieuwe media bepalen en dus vast staan. 3. Karakteristieken van nieuwe media Zoals eerder aangehaald werd, verwijst de overkoepelende term nieuwe media naar een uitgebreide reeks van veranderingen in media-productie, -distributie en -gebruik. Deze betreffen echter meer dan alleen technologische veranderingen, het zijn ook tekstuele, conventionele en culturele veranderingen. Desalniettemin kunnen er ook een aantal karakteristieken aan het concept van nieuwe media gekoppeld worden. Deze zijn een aanvulling van de eerder vermelde definities. De karakteristieken die Lister, Dovey e.a. geven, zijn; digitality, interactivity, hypertextuality, dispersal en virtuality (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 14). Manovich geeft een lijst met andere karakteristieken voor nieuwe media, waarbij alle principes voor nieuwe media gereduceerd worden tot vijf karakteristieken. Deze zijn; numerical representation, modularity, automation, variability en cultural transcoding. De 13

14 bovenstaande karakteristieken van Manovich hebben een logische ordening, waarbij de laatste drie karakteristieken enkel toegeschreven kunnen worden als de eerste twee karakteristieken ook aanwezig zijn in de media. Manovich herziet ook de andere karakteristieken die aan nieuwe media worden toegeschreven, waarbij hij oordeelt of de principes volstaan om nieuwe media van de klassieke media te onderscheiden (Manovich, 2001, p. 20) Digitaal Nieuwe media worden vaak digitale media genoemd, in contrast met de bestaande analoge media. Onder digitale media verstaat men dan media waarvan alle input data geconverteerd wordt in nummers (als abstracte symbolen). Eenmaal gecodeerd kan de input data onderworpen worden aan de mathematische processen van toevoeging, aftrekking, vermenigvuldiging en verdeling d.m.v. algoritmes in software (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 15). Zo kunnen culturele vormen (in se analoge vormen) zoals geschreven tekst, foto s, filmbeelden en audio verwerkt en opgeslagen worden als nummers en als output uitgebracht worden in de vorm van online bronnen, digitale disks of geheugen die weergegeven kunnen worden op een beeldscherm. Bij analoge media daarentegen wordt alle input geconverteerd in een fysiek object. Analoog verwijst naar de manier waarop de input data (beelden, licht, geluid, handschrift) en het gecodeerd media product (vb. de groeves op een vinyl LP) analoog met elkaar gerelateerd zijn (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 14). Pavlik beschouwt simpelweg alle nieuwe media die online beschikbaar zijn of op andere niet analoge platformen als digitale media (Pavlik, 2008, p. 8). Turow en Duffy hebben een extremere mening en oordelen dat men niet van nieuwe media moet spreken omdat nieuw een relatieve en niet-tijdsgebonden term is. Om deze reden stellen zij nieuwe media gelijk aan digitale media. De digitale media onderscheiden zich, volgens Turow en Duffy, van de traditionele (analoge) media op twee manieren; de eerste is het, hierboven beschreven, technologisch onderscheid en de tweede manier is de, hieronder beschreven, interactieve eigenschap van digitale (nieuwe) media (Turow & Duffy, 2009, p. 315). Manovich is van oordeel dat het karakteriseren van nieuwe media als analoge, continue media die geconverteerd wordt naar een digitale discrete vorm, te kort schiet (Manovich, 2001, p. 50). Om deze reden stelt hij nieuwe media niet gelijk met de karakteristiek digitaal, maar wel met een numerical representation zoals we later in dit onderzoek zullen zien Interactief Zoals eerder vermeld staan digitale media ons toe om media te bewerken en manipuleren; deze mogelijkheden worden vaak beschouwd als het interactief potentieel van nieuwe media. De karakteristiek interactief kan echter op twee niveaus van betekenis opereren; het ideologische en het instrumentale. Ideologisch kunnen interactieve media gekenmerkt worden door actieve participatie. De 14

15 term staat dan voor een sterker gevoel van gebruiker-engagement, voor een onafhankelijkere relatie met de kennisbron, en voor een vrijer en meer gepersonaliseerd gebruik. Instrumentaal gezien verwijst interactief naar de mogelijkheid voor de gebruiker om de media te gebruiken naar eigen voorkeur (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, pp ). Het zij door inhoud te verwerken, verzamelen of veranderen, het zij door middel van soorten nieuwe media te communiceren, te navigeren of te produceren/registreren. Manovich meent dat het bestempelen van nieuwe media als interactief te simplistisch is. Hij oordeelt dat vanaf het moment dat een media-object gepresenteerd wordt op een computergestuurd apparaat, het automatisch interactief wordt. De reden hiervoor is het feit dat interactie één van de basisconcepten van deze apparaten is. Manovich beschouwt andere concepten zoals menu-based interactiviteit, schaalbaarheid, simulatie, image-interface en instrumenten als de interactieve structuren en handelingen voor nieuwe media. Deze verzorgen de fysische interactie tussen een gebruiker en een media-object. Maar ook de psychologische interactie moet onderscheiden worden. Dit zijn de psychologische processen zoals hypothese vorming, herinnering, identificatie, en invulling, die voor de gebruiker noodzakelijk zijn om een tekst of beeld te begrijpen (Manovich, 2001, pp ). Nieuwe media zijn dan volgens Manovich interactief als ze door middel van deze processen de gedachten van de gebruiker vorm geven. Hierbij vormt het principe van hyperlinking (dat hieronder wordt uiteengezet), dat associaties objectiveert, de basis voor interactieve nieuwe media (Manovich, 2001, p. 61) Hypertekstueel Nieuwe media kunnen gekenmerkt worden door een hypertekstuele interface. De karakteristiek hypertekstueel kan beschreven worden als; ( )a work which is made up from discrete units of material in which each one carries a number of pathways to other units. (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 24). Het werk is dan een web van connecties die de gebruiker verkent m.b.v. de navigatiehulpmiddelen van de interface. Elke knoop in het web heeft een aantal ingangen, uitgangen en verbindingen. In een digitaal gecodeerde tekst is elke afzonderlijk deel even toegankelijk en snel bereikbaar voor de gebruiker (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 24). In analoge media daarentegen zijn de delen niet allemaal even toegankelijk en snel bereikbaar. Een voorbeeld hiervan is het doorspoelen van een videocassette om een bepaalde scène te bereiken. De basisprincipes voor de hypertekst zijn dus associatie en een non-lineair verloop (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, pp ). Binnen dit studiegebied is er onenigheid over bijwerkingen van hypertekst en non-lineariteit zoals information overload en cognitive disorientation. Lee (Lee, 2005) geeft een overzicht van deze onenigheden en studies. De disorientation kan volgens Macedo-Rouet, Rouet, e.a. een cognitive overload in de hand werken (Macedo-Rouet, Rouet, Epstein, & Fayard, 2003, p. 99). Terwijl een andere studie (Eveland & Dunwoody, 2001) geen significante effecten van computer tekstformaten op desoriëntatie vond. 15

16 3.4. Dispersal Dispersal staat voor versnippering of uiteendrijving, en verwijst naar de manier waarop zowel de productie als de distributie van nieuwe media gedecentraliseerd, geïndividualiseerd en alom vertegenwoordigd zijn geworden. Deze dispersal is het resultaat van veranderingen ngen in onze relatie met zowel de consumptie als de productie van media teksten. Het media publiek is niet langer een groot homogeen, simultaan en uniform publiek; door de uitgebreide diversiteit aan media technologieën en bronnen wordt de mediaconsument individueler en selectiever (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 31). Maar de traditionele massamediaproductie is zelf ook veranderd; ze is niet meer gecentraliseerd en niet meer gestandaardiseerd qua inhoud productie en distributie. Er is qua productie ook een schift naar de domestieke en alledaagse sfeer/context vastgesteld, d.i. in de vorm van ITvaardigheden die door het publiek worden aangeleerd en overgenomen. Dit is het gevolg van de samenloop van computer-based communications (die voor de consument beschikbaar zijn) met de bestaande basis van omroep-/uitzend-technologie (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 32). Nieuwe media zijn dispersed in die zin dat er uitbreiding, segmentatie, en individualisatie vastgesteld wordt in het media-gebruik van consumenten. Nieuwe media zijn ook dispersed qua productie door de uitbreiding aan mogelijkheden om media teksten te produceren. Ten slotte kunnen nieuwe media in het algemeen ook ok opgevat worden als dispersed door de manieren waarop consumenten ermee aan de slag kunnen; deze reiken van actieve interpretatie tot effectieve zelfproductie (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 34). Jo Caudron verklaart deze karakteristiek als een shift van top-down naar bottom- up, waarbij de mediaconsument meer controle krijgt. (Zie Figuur 1.). De technologie van nieuwe media geeft de consument meer autoriteit om te schiften met tijdbesteding aan media (time-shifting), plaatsbepaling voor mediaconsumptie (place-shifting), en om het product zelf uit te zoeken of er een opinie over te hebben (authority-shifting) (Caudron, 2011, p. 40). Figuur 1. De verandering van top-down naar bottom-up. Bron: Caudron, 2011, p

17 3.5. Virtuality De term virtuality of virtuele realiteit wordt enerzijds gebruikt om de ervaring van een onderdompeling in een wereld die opgemaakt is uit computer graphics en digitale video (met welke de gebruiker tot op een bepaald niveau interactie heeft), te definiëren. Ook virtuele videospelwerelden worden hieronder gerekend. Anderzijds kan het de ruimte waar deelnemers zich door online onderlinge communicatie bevinden, voorstellen. De eerste is dus een technologisch afgelijnde/geprogrammeerde ruimte, en de tweede een manier om de denkbeeldige ruimte van een communicatienetwerk voor te stellen. Nieuwe media kunnen dus een virtuele realiteit, of cyberspace, creëren (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 35) Numerical representation Alle nieuwe-media-objecten bestaan uit een digitale code; het zijn numerieke representaties. Dit feit heeft volgens Manovich twee consequenties; elk nieuwe-media-object kan formeel/met een mathematische functie beschreven worden, en elk nieuwe-media-object is onderworpen aan en algoritmische manipulatie/is programmeerbaar. Nieuwe-media-objecten worden dan gemaakt d.m.v. computers in een numerieke vorm. Of verschillende vormen van klassieke media kunnen omgezet worden in nieuwe media met het proces van digitalisering (Manovich, 2001, pp ) Modularity Deze karakteristiek representeert dezelfde modulaire structuur die inherent is aan nieuwe-mediaobjecten. Media elementen zoals beelden, geluiden, vormen of gedragingen worden gerepresenteerd als verzamelingen van discrete samples (pixels, polygonen, voxels, karakters, script). Deze elementen worden geassembleerd als grotere media-objecten maar behouden hun afzonderlijke identiteiten. Zo bestaat vb. een film uit verschillende stille beelden, geluiden of bewegende beelden. Verschillende films kunnen dan ook weer samengevoegd worden tot een grotere film. Nieuwe-media-objecten worden dus volgens Manovich gekarakteriseerd door de samenstelling uit verschillende onafhankelijke delen, die zelf ook bestaan uit kleinere onafhankelijke delen, en zo verder tot op het niveau van de kleinste bestanddelen (Manovich, 2001, pp ) Automation Nieuwe media worden gekenmerkt door de automatisering van veel operaties die komen kijken bij mediacreatie, -manipulatie en/of toegang. De numerieke codering en de modulaire structuur karakteristieken (hierboven besproken) maken de automatisering van de operaties en handelingen met 17

18 nieuwe media mogelijk. Op deze manier kan de menselijke intentionaliteit volgens Manovich deels uit het creatieve proces verwijderd worden (Manovich, 2001, p. 32) Variability Nieuwe media kunnen gekenmerkt worden door de mogelijkheid dat nieuwe-media-objecten niet vast bepaald zijn; het zijn, naar de mening van Manovich, objecten die kunnen bestaan in verschillende uiteenlopende versies. Dit is eveneens een gevolg van de numerieke codering en de modulaire structuur. Bij traditionele media is er een menselijke schepper betrokken die manueel tekstuele, visuele en/of audio-elementen in een bepaalde samenstelling of opeenvolging monteert. Deze samenstelling of opeenvolging wordt dan vastgelegd op een materiaal, waarbij de orde permanent wordt vastgelegd. Nieuwe media, daarentegen, kunnen gekarakteriseerd worden door variabiliteit in versies aangezien ze gemodelleerd of gereformeerd kunnen worden doordat ze modulair zijn (Manovich, 2001, p. 36) Transcoding Manovich is van mening dat nieuwe media beschikken over twee onderscheiden lagen, de culturele laag en de computerlaag. Enerzijds representeert de culturele laag de structurele organisatie en eigenschappen die vatbaar zijn voor de menselijke gebruiker; zo kunnen vb. computerbestanden bestaan uit grammaticale zinnen. Maar anderzijds vertegenwoordigt de computerlaag de vaste conventies van de werking, structuur en organisatie van data van computers. Deze twee lagen beïnvloeden elkaar en nieuwe media kan, volgens Manovich aldus gekarakteriseerd worden als een mengeling van menselijke en computer betekenissen, van traditionele manieren hoe menselijke cultuur gemodelleerd wordt en de manier hoe een computer deze voorstelt. Nieuwe media kunnen getranscodeerd zijn, of vertaald in een ander formaat, in die zin dat de culturele categorieën en concepten van traditionele media op het vlak van betekenis en taal vervangen worden door concepten en categorieën die ontleend zijn aan de ontologie, epistemologie en pragmatiek van de computers (Manovich, 2001, pp ). 4. Conclusie Deze karakteristieken zijn echter geen vereiste technologische eigenschappen of vereisten van de nieuwe media in kwestie, maar moeten volgens Lister, Martin, Dovey e.a. meer gezien worden als concepten en ideeën om nieuwe media te bepalen en te begrijpen (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, pp ). De karakteristieken moeten gepercipieerd worden als deel van een dynamische matrix van kwaliteiten die media als nieuw bestempelen. Niet alle kwaliteiten zullen aanwezig zijn in alle voorbeelden van nieuwe media, ze zullen aanwezig zijn in verschillende mate en combinaties 18

19 (Lister, Dovey, Giddings, & Grant, 2003, p. 37). Ook Manovich stelt dat niet alle nieuwe-mediaobjecten de bovenstaande karakteristieken incorporeren, daarom moeten de karakteristieken niet beschouwd worden als absolute wetten maar wel als algemene tendensen (Manovich, 2001, p. 27). Door de veelzijdigheid en complexiteit die inherent zijn aan de term nieuwe media, is het voor ons duidelijk geworden dat we de nieuwe media niet simpelweg kunnen vatten met één definitie. We kunnen dus concluderen dat nieuwe media verstaan kan worden als een losse verzameling van de bovenstaande karakteristieken, concepten en ideeën. Hoofdstuk 2. Sociale Media 1. Inleiding Sociale media zijn, zoals we in dit hoofdstuk zullen aantonen aan de hand van de karakteristieken en eigenschappen van enerzijds de eerder besproken nieuwe media en anderzijds de sociale media zelf, een deelverzameling van de nieuwe media. Wat we in de algemene inleiding al vermeld hebben, en waar we ons later in dit onderzoek op zullen verdiepen, is dat het gebruik van sociale media tijdens het Pukkelpopdrama van 2011 de aanleiding is voor dit onderzoek. Maar wat zijn nu precies die sociale media, en hoe werken ze? In dit hoofdstuk zullen wij de eigenschappen en aspecten van sociale media daarom bespreken. Het doel is meer inzicht te krijgen in de werking en achtergrond van de sociale media zodat wij aan de hand van de diepte-interviews kunnen onderzoeken hoe de sociale media gebruikt kunnen worden voor de crisiscommunicatie van muziekfestivals. Om het concept van sociale media beter te begrijpen, beginnen wij met het bepalen van een definitie en classificatie van sociale media a.d.h.v. de geschiedenis van het ontstaan, de technische specificaties en de verschillen met andere concepten als Web 2.0 en User-Generated Content. Eerst en vooral willen wij verduidelijken dat de sociale media een deelverzameling zijn van de nieuwe media. Sociale media maken gebruik van nieuwe media technologieën en hebben de karakteristieken ervan. Zo zijn sociale media per definitie interactief, digitaal, en onderhevig aan hypertextuality en dispersal. Voor een uitvoerige bespreking van deze karakteristieken; zie deel 3 van hoofdstuk 1. De sociale media hebben hun oorsprong in 1998 toen Bruce en Susan Abelson Open Diary oprichtten, een voorloper van de social networking site die online dagboek schrijvers in een online gemeenschap samenbracht (Kaplan & Haenlein, 2010, p. 60). De website heeft enkele innovatieve eigenschappen geïntroduceerd, zoals reacties op dagboeken en favorieten- of vriendenlijsten, die later de bouwstenen werden voor sociale netwerk sites en blog websites. De term weblog werd ook voor het eerst gebruikt in 1997, en afgekort tot blog een jaar later, toen een blogger het zelfstandig 19

20 naamwoord weblog op komische wijze veranderde tot de zin we blog (Kaplan & Haenlein, 2010, p. 60). De toenemende beschikbaarheid en prijsverlaging van high-speed internet toegang heeft geleid tot een toenemende populariteit van deze concepten, wat resulteerde in de oprichting van grote aantallen social networking sites zoals Myspace in 2003 en Facebook in 2004 (Kaplan & Haenlein, 2010, p. 60). De blogs zelf zijn een hype van korte duur geweest, om die reden dat de meeste mensen niets te zeggen hebben en omdat een blog een zware investering qua tijd en profilering is. Maar de essentie van de blog, het online delen van een opinie, is wel gebleven. Deze opinie werd verder doorgezet in het microbloggen; waarbij d.m.v. een paar kernwoorden nieuws wordt verspreid. Dit wordt ook wel content curation genoemd (Caudron, 2011, p. 57). Twitter is een vb. van online sociale netwerkdienst die werkt met microblogging, de gebruikers kunnen korte berichten posten (of er op reageren) die gekoppeld worden aan een tag (een sleutelwoord waarmee gelabeld kan worden, dit proces noemt men tagging) of hashtag (een sleutelwoord met een # waarmee een thema wordt aangegeven, gesprekken worden geordend, en die kan functioneren als link). Facebook en Myspace werken min of meer volgens het zelfde principe, maar worden door de consument minder professioneel en meer triviaal gebruikt. Er zijn al meerdere sociale media deze voorgegaan, maar deze waren van mindere kwaliteit en populariteit. Met de groei van sociale media en User-Created Content verschenen ook websites, gericht zijn op het delen van media-inhouden, die de sociale netwerk sites functies overnamen en implementeerden. Last FM (muziek en genres/smaken), Flickr (het delen van foto s) en YouTube (het delen van video s) zijn hier voorbeelden van (Boyd & Ellison, 2008, p. 216). Sindsdien bestaan er honderden sociale media sites voor verschillende praktijken en interesses, het is echter niet onze bedoeling deze allemaal te bespreken. 2. Web 2.0 en User-Created Content Er moet ook een onderscheid gemaakt worden met de twee andere concepten die vaak in dezelfde adem vermeld worden als sociale media. Hieronder zullen wij de termen Web 2.0 en User-Created Content verduidelijken Web 2.0 Het eerste concept is Web 2.0. Over deze term bestaat veel onenigheid en er worden verschillende kenmerken en inzichten aan toegeschreven. Hieronder zullen wij enkele kenmerken en inzichten bespreken. De term Web 2.0 werd voor het eerst toegepast in 2004 door Tim O Reilly 2 om nieuwe manieren waarmee softwareontwikkelaars en gebruikers het World Wide Web gebruikten, te beschrijven. Dit wil zeggen als een platform waarbij inhoud en toepassingen niet langer gemaakt en 2 T. O Reilly. What is Web 2.0 Design Patterns and Business Models for the Next Generation of Software, Zie link; 20

Revision Questions (Dutch)

Revision Questions (Dutch) Revision Questions (Dutch) Lees pagina s 1-44 van New Media: A Critical Introduction (2008). Maak bij het lezen de onderstaande vragen. Print je antwoorden uit en lever deze in bij de Vergeet niet je naam

Nadere informatie

de vloeiende onderneming

de vloeiende onderneming de vloeiende onderneming social media, communicatie & collaboratie op mensenmaat 1 socioloog & web pionier oprichter van ONE Agency, theoriginals, tvagency, xca, The Reference,... opiniemaker, spreker,

Nadere informatie

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft.

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Webtechniek is gespecialiseerd in technische oplossingen voor internet en applicaties. Sinds 2000 is het

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

Briefing V1. interactieve content

Briefing V1. interactieve content Briefing V1 interactieve content Marianne Meijers m.b.meijer-meijers@hva.nl Wat is interactieve Content?. Definitie Interactieve content is de inhoudelijke bijdrage van een medium die bestaat uit tekst,

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society

Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society Outline 1. De Vlaamse mediamix in cijfers What s in a buzz? 2. Hoe de evoluties in de mediamix begrijpen

Nadere informatie

Effectief social media gebruiken in 90 minuten

Effectief social media gebruiken in 90 minuten Effectief social media gebruiken in 90 minuten Bij aankoop van deze uitgave stelt Uitgeverij Boom Nelissen u gratis de e-bookversie beschikbaar. Wij vinden dat u de inhoud van het boek overal moet kunnen

Nadere informatie

Research & development

Research & development Research & development Publishing on demand Workflow ondersteuning Typesetting Documentproductie Gespecialiseerd document ontwerp Web ontwerp en onderhoud Conversie Database publishing Advies Organisatie

Nadere informatie

Onderzoek: Het gebruik van Social Media in bibliotheken

Onderzoek: Het gebruik van Social Media in bibliotheken Onderzoek: Het gebruik van Social Media in bibliotheken Persoonlijk gebruik van Social Media is de afgelopen jaren explosief gestegen. Op professioneel vlak worden Social Media gezien als een nieuwe manier

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

DEEL I Media en de digitale samenleving 15

DEEL I Media en de digitale samenleving 15 Inleiding 11 DEEL I Media en de digitale samenleving 15 1 Een digitale cultuur 17 Geno Spoormans 1.1 Wereldbeelden en cultuurverschillen 18 1.2 Mythen, genres en codes 19 1.2.1 Mythen 20 1.2.2 Genres 22

Nadere informatie

De vloeiende organisatie

De vloeiende organisatie De vloeiende organisatie Sociologische mijmeringen over social media Ben Caudron Social Media, sterren in het universum van Enterprise 2.0 verzameling van ondernemingsgerichte, webgebaseerde collaboratie-

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen Informatiekaart 08 leren vernieuwen Mediawijsheid Mediawijsheid is actueel in het onderwijs. Kinderen worden geconfronteerd met steeds meer verschillende media; naast de krant en de televisie worden kinderen

Nadere informatie

Van Consumers naar Prosumers. O.W. Vonder

Van Consumers naar Prosumers. O.W. Vonder 1 Van Consumers naar Prosumers O.W. Vonder Over Learning Valley Vertaalt onderwijskundige vraagstukken naar Microsoft oplossingen Spin-out van Wageningen Universiteit Ruime onderwijskundige kennis en expertise

Nadere informatie

R5.1. Quick guide. Clixmaster Studio & Social Media / Communities. Quick guide. Clixmaster Studio. Gebruikersdocumentatie

R5.1. Quick guide. Clixmaster Studio & Social Media / Communities. Quick guide. Clixmaster Studio. Gebruikersdocumentatie Quick guide R5.1 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Gebruikersdocumentatie Clixmaster Studio Quick guide 1/16 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Version management Based on Clixmaster

Nadere informatie

MarianSpier. Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider

MarianSpier. Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider MarianSpier Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider Studie Communicatie en designmanagement Didactiek, pedagogiek Organisatiepsychologie Werk Communicatie adviseur

Nadere informatie

Social Media zijn Highly. Erik Hekman Mechelen, Mei 2010. Accessible Media

Social Media zijn Highly. Erik Hekman Mechelen, Mei 2010. Accessible Media Social Media zijn Highly Erik Hekman Mechelen, Mei 2010 Accessible Media KERN VAN DEZE SESSIE Hoe bereik je gebruikersgroepen doormiddel van social media? wat zijn de eigenschappen / mogelijkheden? hoe

Nadere informatie

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel Agenda About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel About Mediamatic Mediamatic LAB, gespecialiseerd in informatiesystemen en community websites

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

vanuit de technische en organisatorische omgeving, werk-verdeling, budget, planning, en hergebruik van componenten. Het documenteren van SA dient

vanuit de technische en organisatorische omgeving, werk-verdeling, budget, planning, en hergebruik van componenten. Het documenteren van SA dient 9 Samenvatting Software heeft vooruitgang in veel vakgebieden mogelijk gemaakt en heeft een toenemend invloed op ons leven en de samenleving in zijn geheel. Software wordt gebruikt in computers, communicatienetwerken,

Nadere informatie

Social media en monitoring een handleiding voor startende groepen. Wit Communicatieadviseurs

Social media en monitoring een handleiding voor startende groepen. Wit Communicatieadviseurs Social media en monitoring een handleiding voor startende groepen Wit Communicatieadviseurs Wat is monitoring? Het zoeken naar gesprekken die relevant zijn voor jouw onderwerp, om een vinger aan de pols

Nadere informatie

Invloed van digitaal op ons business model

Invloed van digitaal op ons business model Invloed van digitaal op ons business model Waarom Social media? Wat vinden onze doelgroepen? Wat kun je zelf/wat mag je zelf Wat en hoe kun je online vinden en wat doe je ermee? NVFG Ronald Pastor 22 januari

Nadere informatie

2) Welke sociale netwerken zijn populair in Nederland?

2) Welke sociale netwerken zijn populair in Nederland? MMM22 Les 1 Social networks 1) Wat is een social network? Een sociaal netwerk, dat in het spraakgebruik als 'netwerk' wordt aangeduid, is een netwerk van mensen of groepen mensen. Bijvoorbeeld een verzameling

Nadere informatie

Let the net work! Online professionaliseren voor HRD professionals. Sociale media voor HRD. Focus en keuzes maken

Let the net work! Online professionaliseren voor HRD professionals. Sociale media voor HRD. Focus en keuzes maken Let the net work! Online professionaliseren voor HRD professionals Sibrenne Wagenaar en Joitske Hulsebosch De wereld ligt aan je voeten. Waar je vroeger naar een netwerkbijeenkomst ging om mensen te ontmoeten,

Nadere informatie

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat!

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! Social media en content marketing gaan tegenwoordig hand in hand. Waar Facebook veel gebruikt wordt voor B2C-marketing, is LinkedIn juist meer geschikt

Nadere informatie

Social media stappenplan voor gemeenten

Social media stappenplan voor gemeenten Social media stappenplan voor gemeenten Door Gert Goossens Gemeenten moeten de eerste echte stappen in de social media nog zetten. Het sociale media stappenplan voor gemeenten, met praktische tips voor

Nadere informatie

samenvatting web2.0 door wwmverbr De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal

samenvatting web2.0 door wwmverbr De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal samenvatting web2.0 door wwmverbr De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Studiemateriaal Koop en Verkoop al je samenvattingen, aantekeningen, onderzoeken, scripties, collegedictaten, en nog veel

Nadere informatie

In een modern archief past ook sociale media

In een modern archief past ook sociale media In een modern archief past ook sociale media John Jansen Het kenmerk van sociale media is de actualiteit, gekoppeld aan het feit dat de drempel om te communiceren sterk is verlaagd. Veel organisaties kiezen

Nadere informatie

How to use Social Media in events

How to use Social Media in events Michael Vromans Http://www.linkedin.com/pub/michael-vromans/12/99a/618 "We are a creative agency & digital production company and we love to build custom products that last" Liefdevol producten maken die

Nadere informatie

Digitale Ongelijkheid

Digitale Ongelijkheid Digitale Ongelijkheid klantenservice via digitale media Dr. Alexander van Deursen Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie Toegang tot digitale media Motivatie 5% niet gemotiveerd om internet te gebruiken

Nadere informatie

DE NIEUWE GROUPWARE HEET SOLOWARE

DE NIEUWE GROUPWARE HEET SOLOWARE DE NIEUWE GROUPWARE HEET SOLOWARE SAMENWERKEN IN DE NETWERKECONOMIE: LEVE HET INDIVIDU! EEN WHITEPAPER OVER DE INVLOED VAN SOCIAL SOFTWARE EN WEB2.0 OP GOED GEREEDSCHAP VOOR KENNISWERKERS IN DE KENNISECONOMIE

Nadere informatie

Social Media Marketing strategie

Social Media Marketing strategie Social Media Marketing strategie --= werkboek =-- 1. Bepaal je doelstelling Vaak zal SMM een onderdeel zijn van bestaande marketingcommunicatieplannen. Een extra kanaal om je doelgroep te bereiken. Soms

Nadere informatie

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw In de whitepaper waarom u eigen documenten niet langer nodig heeft schreven we dat het rondmailen van documenten geen

Nadere informatie

THE WEB 3.0 CLOTHING BUYING EXPERIENCE. Masterproef Propositie

THE WEB 3.0 CLOTHING BUYING EXPERIENCE. Masterproef Propositie THE WEB 3.0 CLOTHING BUYING EXPERIENCE Masterproef Propositie Tom Knevels Communicatie & MultimediaDesign 2011-2012 KERNWOORDEN Online in combinatie met offline kopen, beleving/ervaring, vertrouwen, kledij

Nadere informatie

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix?

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Enkele quotes die we de afgelopen jaren te horen kregen op directiecomités en bij verschillende communicatiedepartementen:

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

i3sync DRAADLOOS PLUG & PLAY PRESENTATIE DEVICE

i3sync DRAADLOOS PLUG & PLAY PRESENTATIE DEVICE i3sync DRAADLOOS PLUG & PLAY PRESENTATIE DEVICE VERANDER DE MANIER WAAROP U VERGADERT Verander de manier waarop u vergadert of presenteert dankzij dit compacte en lichte presentatie device. i3sync is gebruiksvriendelijk

Nadere informatie

Hoe promoot ik mij als kunstenaar via het internet? Workshop over het sociale web

Hoe promoot ik mij als kunstenaar via het internet? Workshop over het sociale web Hoe promoot ik mij als kunstenaar via het internet? Workshop over het sociale web Kristof Michiels IBBT-SMIT- Vrije Universiteit Brussel kristof.michiels@ibbt.be Over mezelf Kristof Michiels = Onderzoeker

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden 1 Inleiding Per maand wordt er minder dan één open standaard aangemeld bij het Forum Standaardisatie. Daarnaast hebben we veel moeite om mensen te

Nadere informatie

De Business Case voor sociale media bij gemeenten

De Business Case voor sociale media bij gemeenten De Business Case voor sociale media bij gemeenten Boyd Hendriks Wie de business case zoekt voor het gebruik van sociale media bij gemeenten, vindt meestal een plaatje dat is opgebouwd uit verschillende

Nadere informatie

Flight School Crisissimulatie. Online social media simulatietool

Flight School Crisissimulatie. Online social media simulatietool Flight School Crisissimulatie Online social media simulatietool Regie over crisiscommunicatie Digitalisering van nieuws, explosieve groei van social media en technologische innovaties die van iedere smartphone

Nadere informatie

Clixmaster Studio & Social Media / Communities

Clixmaster Studio & Social Media / Communities 1/23 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Version management Based on Clixmaster Studio R.5.2 Date Version Changed 16/02/2010 1.0 Final R5.1 16/04/2010 1.1 Revision R5.1 19/04/2010 1.2 Optimized

Nadere informatie

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10. Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.31 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com

Nadere informatie

Copyright. Copyright. Copyright Stefan Rooyackers, Nederland Internet. 2 2011 www.nederlandinternet.nl

Copyright. Copyright. Copyright Stefan Rooyackers, Nederland Internet. 2 2011 www.nederlandinternet.nl Copyright Copyright Aan de inhoud van dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Dit document is met grote zorg samengesteld door Nederland Internet. Incidentele onvolkomenheden kunnen zich desalniettemin

Nadere informatie

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society

RICHES Renewal, Innovation and Change: Heritage and European Society This project has received funding from the European Union s Seventh Framework Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement no 612789 RICHES Renewal, Innovation

Nadere informatie

Whitepaper. Personal Targeting Platform. De juiste content Op het juiste moment Aan de juiste persoon

Whitepaper. Personal Targeting Platform. De juiste content Op het juiste moment Aan de juiste persoon Whitepaper Personal Targeting Platform De juiste content Op het juiste moment Aan de juiste persoon Introductie 2 Geïntegreerde personalisering 2 Het opbouwen van een profiel 2 Segmenteren en personaliseren

Nadere informatie

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS Intro Lobke Elbers @lobkeelbers lobke@travelnext.nl Community manager Content schrijver Online marketing Blogger Kansenzoeker Samenwerker Gastdocent NHTV Nijmegen www.travelnext.nl

Nadere informatie

Social Media Strategie Plan

Social Media Strategie Plan Social Media Strategie Plan Creëren van de strategie en planning van de uitvoering Een stappenplan met daarin vastgelegd waar je merk staat, waar je heen wilt en en hoe er te komen. Houd in gedachten dat

Nadere informatie

Culture Shock -PIM. GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl. Esra Atescelik juni 2009 1

Culture Shock -PIM. GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl. Esra Atescelik juni 2009 1 GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl Esra Atescelik juni 2009 1 Inhoudsopgave 1. Concept Culture Shock.3 1.1 Definitief concept 4 1.2 Interactief gedeelte van de film..4

Nadere informatie

Monitoring en Engagement met BeSocialEasy.

Monitoring en Engagement met BeSocialEasy. Monitoring en Engagement met BeSocialEasy. De online tool BeSocialEasy vindt voor jou berichten die worden gepubliceerd op weblogs, fora, nieuws sites, blogs en verschillende social media platformen (zoals

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6 pagina 97 HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6.1 Nieuws 6.1.1 Content: Zijn jongeren in nieuws geïnteresseerd? 6.1.2 Waarde: Is nieuws volgen belangrijk? 6.1.3 Oordeel: Hoe beoordelen jongeren nieuws?

Nadere informatie

Studiedag sociale media in de social profit? Strategisch kiezen voor sociale media. Eric Goubin. Brussel, 24 januari 2013

Studiedag sociale media in de social profit? Strategisch kiezen voor sociale media. Eric Goubin. Brussel, 24 januari 2013 Studiedag sociale media in de social profit? Strategisch kiezen voor sociale media Eric Goubin Brussel, 24 januari 2013 1 Communicatiedoelen: waarom communiceren? Stijgende bekendheid van beleid, diensten,

Nadere informatie

Mediawijsheid en de e-cultuursector Naar nieuwe vormen van expressieve en reflectieve mediawijsheid

Mediawijsheid en de e-cultuursector Naar nieuwe vormen van expressieve en reflectieve mediawijsheid Mediawijsheid en de e-cultuursector Naar nieuwe vormen van expressieve en reflectieve mediawijsheid door Levien Nordeman Wat betekent mediawijsheid voor de e-cultuursector? De afgelopen maanden heeft Virtueel

Nadere informatie

Arbo & moderne communicatiemiddelen

Arbo & moderne communicatiemiddelen Arbo & moderne communicatiemiddelen 19 e symposium NVvA Edwin Hagelen, UMC Utrecht Fred van Dam, LUMC Leiden 24 maart 2010, Zeist Inhoud 1. Medewerker 2.0 2. Arbodeskundige 2.0 3. Verwerken van informatie

Nadere informatie

Help! Moet mijn project gaan twitteren?

Help! Moet mijn project gaan twitteren? Help! Moet mijn project gaan twitteren? Jan-Jelle van Hasselt Managing Partner Wit Communicatieadviseurs www.bpug.nl PRINCE2, MSP, MoP, M_o_R, MoV & P3O are Registered Trade Marks of the Cabinet Office

Nadere informatie

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Inhoud van de presentatie Waarom dit onderzoek? Opzet van het onderzoek

Nadere informatie

Sociale media en didactiek (en pedagogiek)

Sociale media en didactiek (en pedagogiek) Sociale media en didactiek (en pedagogiek) Twitter: #smhuis Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Wie van u? Wie van u? Laptop/tablet/smartphone bij u? Wie van u? Laptop/tablet/smartphone bij u?

Nadere informatie

Service Design: een inleiding

Service Design: een inleiding Service Design: een inleiding IFMA, 10 december 2013 Joannes Vandermeulen @joannes #namahn design that works for people 1 Het bestaande verbeteren design that works for people 2 maar toch besparen? design

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie. De

Nadere informatie

Wegwijzer: Een geschikt medium kiezen

Wegwijzer: Een geschikt medium kiezen Wegwijzer: Een geschikt medium kiezen Vandaag de dag heb je verschillende media ter beschikking om je doelgroep te bereiken. Maar welk medium kies je? Dat hangt af van je doel, doelgroep en de context

Nadere informatie

Linking the Customer Purchase Process to E-commerce

Linking the Customer Purchase Process to E-commerce Samenvatting Elektronische handel verandert fundamenteel de manier waarop consumenten goederen en diensten kopen. E-commerce is het kopen en verkopen van producten of diensten via elektronische systemen

Nadere informatie

Overzicht HvA > V1 > IA 2008 /2009

Overzicht HvA > V1 > IA 2008 /2009 HvA, Blok 2 / Informatie Architectuur Docent / Auke Touwslager 10 november 2008 Overzicht HvA > V1 > IA 2008/2009 Overzicht - Even voorstellen - Introductie vak - opdrachten & lesprogramma - Doel van het

Nadere informatie

het boek is een platform

het boek is een platform het boek is een platform ontwikkeling van boeken en tijdschriften in het digitale tijdperk In het digitale tijdperk krijgen boeken en tijdschriften gezelschap van digitale producten die qua content verwant

Nadere informatie

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22 LIVE PERFORMANCE Bijlage Onderzoek Social Media Sander van de Rijt PTTM22 Inhoudsopgave Social Media onderzoek Heesakkers & Daniels bestrating 3 Wat is social media? 3 Voor- en nadelen social media 3 Voordelen

Nadere informatie

Heerlijk Wonen marketing

Heerlijk Wonen marketing Heerlijk Wonen marketing Succesvol toepassen van online marketing Lambert van der Plas - Adyta Wat doet Adyta? Adyta adviseert, assisteert en dirigeert online marketing strategieën voor kleine tot middelgrote

Nadere informatie

Social Employee Platform

Social Employee Platform SUCCESVOL GEREALISEERD VOOR Social Employee Platform Een nieuw platform voor interne communicatie en kennisdeling 1 Social media in een corporate context Het internet is niet langer een plek waar we alleen

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Veel leesplezier gewenst! Met ondernemende groet, Bram van Dam Student Small Business & Retail Management. 30 mei 2012.

Veel leesplezier gewenst! Met ondernemende groet, Bram van Dam Student Small Business & Retail Management. 30 mei 2012. return on investment marketing viral sociale behoeftes Doelgroep Social Media Voor de kleine ondernemer Voorwoord Na veel over social media te hebben gelezen, verschillende presentaties te hebben bijgewoond

Nadere informatie

Multi-Screen Consument

Multi-Screen Consument Multi-Screen Consument Multiscreen: wat weten we al? What s on their Screens, what s on their minds? Multiscreen consumer research Microsoft Advertising USA EIAA Multi-Screeners Report Pan europees onderzoek

Nadere informatie

DE JEUGD AAN DE KNOPPEN

DE JEUGD AAN DE KNOPPEN Permissie entertainment: DE JEUGD AAN DE KNOPPEN Den Haag Telecom 2004: Kids & Telecom Jan-Willem Brüggenwirth Algemeen Directeur Radio 538 & Juize.FM HET NEDERLANDSE RADIOLANDSCHAP SINDS JUNI 2003 combinatie

Nadere informatie

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device MOBILE BUSINESS APPS Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device YOUR VIEW ON BUSINESS Introductie Oplossingen Any2info is een innovatieve ICT-onderneming

Nadere informatie

NIMA B EXAMEN INTERNE EN CONCERNCOMMUNICATIE ONDERDEEL B 1.2 23 JUNI 2015

NIMA B EXAMEN INTERNE EN CONCERNCOMMUNICATIE ONDERDEEL B 1.2 23 JUNI 2015 EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL 2 Tijd: 14.00 15.00 uur (1 uur) U wordt verzocht uw antwoorden kort en bondig te formuleren, de vragen op het aan u uitgereikte antwoordpapier te beantwoorden, goed aan te geven

Nadere informatie

Dynamic Publishing on Demand in Social Networks. R.M.G Dols Morpheus Software 2006

Dynamic Publishing on Demand in Social Networks. R.M.G Dols Morpheus Software 2006 Dynamic Publishing on Demand in Social Networks R.M.G Dols Morpheus Software 2006 Introductie Roger Dols Morpheus Software Onze expertise is het beheersbaar maken van kennis door toepassing van 2e generatie

Nadere informatie

Social (Media) Networking for eshops

Social (Media) Networking for eshops Social (Media) Networking for eshops Stijn Vanbriel http://strakplan.wordpress.com Promotor: Niels Hendrickx Co promotor: Liesbeth Huybrechts Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave Inleiding en motivatie... 3 Derde

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Frankwatching. Volledige automatisering e-mailmarketing

Frankwatching. Volledige automatisering e-mailmarketing Frankwatching Volledige automatisering e-mailmarketing Efficiënte promotie van nieuwe artikelen via e-mail CMS Koppeling bespaart een uur werk per nieuwsbrief Customized content door uitgebreide segmentatie

Nadere informatie

Factsheet((NL)( Intranet,(Extranet,(Social(&(more

Factsheet((NL)( Intranet,(Extranet,(Social(&(more Multi Enterprise Social Network Platform 10 redenen om mee te doen Factsheet((NL)( Intranet,(Extranet,(Social(&(more Intranet, Extranet, Social Organiseer mensen en informatie op natuurlijke wijze TransportLAB

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Seminar Social Media Marketing IFFI netwerk. Thursday 16 February 12

Seminar Social Media Marketing IFFI netwerk. Thursday 16 February 12 Seminar Social Media Marketing IFFI netwerk @mcoster Social Media Social media is de, ook in het Nederlandse taalgebied gangbare, Engelse benaming voor online platformen waar de gebruikers, met geen of

Nadere informatie

ONDERZOEK ONLINE INFLUENCERS

ONDERZOEK ONLINE INFLUENCERS ONDERZOEK ONLINE INFLUENCERS 2 Voorwoord Marketeers worden zich er steeds meer van bewust wat de invloed is van social media op de (online) reputatie van hun bedrijf. Mede daarom zetten zij ook steeds

Nadere informatie

30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet!

30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet! 30 Facebook Tips Voor Meer Bezoekers, Klanten & Omzet! Auteur: Copyright 2011, Alle rechten voorbehouden www.tomdehaan.nl 1 Voordat je de tips gaat lezen Dit ebook is een verzameling van tips voor je Facebook

Nadere informatie

Masterproeven 2012-2013 Wireless & Cable Research Group (WiCa)

Masterproeven 2012-2013 Wireless & Cable Research Group (WiCa) Masterproeven 2012-2013 Wireless & Cable Research Group (WiCa) Aanbevelingssystemen Vakgroep Informatietechnologie Onderzoeksgroep WiCa WiCa Wireless 13 onderzoekers Cable 3 onderzoekers Fysische laag

Nadere informatie

Connect Social Business

Connect Social Business Connect Social Business Joey Kaan September 2014 Inhoudsopgave 1 Achtergronden 4 2 Probleemstelling & Doelstelling 5 2.1 Leren Professioneel Functioneren.................. 5 2.2 Facebook API leren door

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

i3sync PLUG & PLAY DRAADLOOS PRESENTATIE MIDDEL

i3sync PLUG & PLAY DRAADLOOS PRESENTATIE MIDDEL i3sync PLUG & PLAY DRAADLOOS PRESENTATIE MIDDEL VERANDER DE MANIER WAAROP U VERGADERT Of geef presentaties met dit compacte en lichtgewicht presentatie device. De i3sync is eenvoudig te gebruiken en stelt

Nadere informatie

Onderzoeksvaardigheden 2

Onderzoeksvaardigheden 2 Performance van Phonegap Naam: Datum: april 2012 Studentnummer: 0235938 Opleiding: CMD Docenten: Pauline Krebbers Modulecode: MEDMO101DT Modulenaam: Onderzoeksvaardigheden 2 / Media & Onderzoek Inhoudsopgave

Nadere informatie

WHITEPAPER INBOUND MARKETING

WHITEPAPER INBOUND MARKETING WHITEPAPER INBOUND MARKETING TeamForce Web Solutions BV Energieweg 47 4906 CG Oosterhout Nederland Postbus 6015 4900 HA Oosterhout Nederland Tel. +31 (0)162 468190 Fax +31 (0)162 468199 E mail:info@teamforce.com

Nadere informatie

Reputatie en social media

Reputatie en social media Reputatie en social media Themadag Communicatie Pensioenfederatie Zeist 11 december 2012 1 Actualiteit Online reacties op berichtgeving rond de nieuwe pensioenregeling Speciale pagina op de website: 30.000

Nadere informatie

Kennis maken met weblogs. Kennis maken met weblogs Weblogs als instrument in een veranderende wereld

Kennis maken met weblogs. Kennis maken met weblogs Weblogs als instrument in een veranderende wereld Kennis maken met weblogs Kennis maken met weblogs Weblogs als instrument in een veranderende wereld De veranderende maatschappij The Old World The New World Duurzame veranderingen Van Informatiesamenleving

Nadere informatie

Social Media & Informatiebeveiliging Binnen de Retail. irisk it Retail, Platform voor InformatieBeveiliging 27 januari 2011

Social Media & Informatiebeveiliging Binnen de Retail. irisk it Retail, Platform voor InformatieBeveiliging 27 januari 2011 Social Media & Informatiebeveiliging Binnen de Retail irisk it Retail, Platform voor InformatieBeveiliging 27 januari 2011 Wie zijn wij? Maxeda = VendexKBB Enkele jaren geleden heeft een groep private

Nadere informatie

WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT

WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT Posities als antecedenten van management-denken over concernstrategie ACHTERGROND (H. 1-3) Concernstrategie heeft betrekking op de manier waarop een concern zijn portfolio

Nadere informatie