Het diëtistisch consult

Save this PDF as:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het diëtistisch consult"

Transcriptie

1 Het diëtistisch consult

2 Vaardigheden diëtetiek Het diëtistisch consult Vierde druk Geertje Becker-Woudstra Menso Havinga Ria van Kuijeren Anke Leibbrandt Elly Linden-Wouters Lieve Pensaert Heleen Scholten Marlies Verweij Boom Lemma uitgevers Den Haag 2012

3 Inhoud Voorwoord 11 1 Inleiding Algemene informatie Skillslabmethode Inleiding Uitgangspunten van de skillslab-methode Stappen in het skillsonderwijs Verder leren in de stage Leermiddelen Reflectieverslag Beginvereisten Bijlage oefen- en observatielijst voor algemene communicatieve gespreksvaardigheden 21 2 Diëtistisch onderzoek: screening Inleiding Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyse screening Inleiding Geheugensteun voor het uitvoeren van de screening Screening inhoudelijke analyse Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken voor het practicum Het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Studietaken voor het zelfstandig oefenen Het simulatiecliëntcontact Oefen- en observatielijst voor de screening Samenvatting 39 3 Diëtistisch onderzoek: diëtistische anamnese Inleiding Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyse diëtistische anamnese Inleiding Geheugensteun voor het afnemen van de diëtistische anamnese Het afnemen van een diëtistische anamnese Test je kennis 48

4 3.7 Practicum Inleiding Studietaken voor het practicum Het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Studietaken voor het zelfstandig oefenen Het simulatiecliëntcontact Oefen- en observatielijst voor de diëtistische anamnese Samenvatting 53 4 Diëtistisch onderzoek: voedingsanamnese Inleiding Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyses Inhoudelijke analyse van de dietary history-methodiek Inhoudelijke analyse van de voedingsanamnesemethodiek 24-uur recall Inhoudelijke analyse met behulp van een schriftelijke voedselfrequentievragenlijst Inhoudelijke analyse van een voedingsanamnese met behulp van de één- of meerdaagse opschrijfmethodiek eetdagboekje Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken vóór het practicum Het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Studietaken voor het zelfstandig oefenen Het simulatiecliëntcontact Oefen- en observatielijsten Oefen- en observatielijst voor het afnemen van de voedingsanamnese met behulp van de dietary history-methodiek Oefen- en observatielijst voor het afnemen van de voedingsanamnese met behulp van de 24-uur recallmethodiek Oefen- en observatielijst voor het afnemen van de voedingsanamnese met behulp van de schriftelijke voedselfrequentievragenlijst Oefen- en observatielijst voor het afnemen van een voedingsanamnese met behulp van de één- of meerdaagse opschrijfmethode eetdagboekje Samenvatting Bijlagen Inhoudelijke analyse mondelinge voedselfrequentieanamnesemethodiek Geheugensteun voor het afnemen van een mondelinge voedselfrequentievragenlijst Het afnemen van een mondelinge voedselfrequentievragenlijst Oefen- en observatielijst mondelinge voedselfrequentieanamnesemethodiek 96

5 5 Diëtistisch onderzoek: antropometrie Inleiding Uitgangspunten Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyse antropometrisch onderzoek Inhoudelijke analyse meten van lichaamslengte Inhoudelijke analyse meten van het lichaamsgewicht Inhoudelijke analyse voor het meten van de middelomtrek Inhoudelijke analyse voor het uitvoeren van de huidplooidiktemeting bij volwassenen Inhoudelijke analyse meten lichaamssamenstelling met behulp van de bio-electrische impedantie-meting Inhoudelijke analyse meten van de skeletbreedte Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken vóór het practicum Het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Het simulatiecliëntcontact Oefen- en observatielijsten voor de antropometrische bepalingen Samenvatting Dietistische diagnose Inleiding Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyse diëtistische diagnose Inleiding Geheugensteun voor het uitvoeren van de diëtistische diagnose Inhoudelijke analyse: formuleren van de diëtistische diagnose Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken voor het practicum Het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Studietaken voor het zelfstandig oefenen Het simulatiecontact Oefen- en observatielijst voor de diëtistische diagnose Samenvatting 155

6 7 Dieetbehandeling Inleiding Meerwaarde behandeldoelen ICF-indeling Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyses dieetbehandeling Inleiding Geheugensteun voor het eerste-, vervolg- en afsluitend consult Inhoudelijke analyse dieetbehandeling eerste consult Inhoudelijke analyse dieetbehandeling vervolgconsult Inhoudelijke analyse dieetbehandeling afsluitend consult Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken voor het practicum Het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Werkwijze voor alle oefeningen/rollenspelen Het simulatiecliëntcontact Oefen- en observatielijsten voor de dieetbehandeling Samenvatting Voorlichtingsmateriaal Inleiding Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken Inhoudelijke analyse gebruik voorlichtingsmateriaal Inleiding Geheugensteun Inhoudelijke analyse gebruik voorlichtingsmateriaal in de dieetbegeleiding Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken vóór het practicum Het practicum Rollen voor het practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Werkwijze voor alle oefeningen/rollenspelen Het simulatiecliëntcontact Oefen- en observatielijst voor het gebruik van voorlichtingsmateriaal in de dieetbegeleiding Bijlagen Samenvatting 200

7 9 Lastige gesprekssituaties Inleiding Lastige gesprekssituaties Toelichting op de cliëntencategorieën Leermiddelen Leerdoelen Studieactiviteiten Inleiding Studietaken: cliënt met weerstand Studietaken: moeilijk aanspreekbare cliënt Inhoudelijke analyses Inhoudelijke analyse van de begeleiding van de cliënt met weerstand Inhoudelijke analyse van de begeleiding van de moeilijk aanspreekbare cliënt Test je kennis Practicum Inleiding Studietaken voor het practicum Practicum Zelfstandig oefenen Inleiding Studietaken voor het zelfstandig oefenen Oefen- en observatielijsten Inleiding Oefen- en observatielijst van de begeleiding van de cliënt met weerstand Oefen- en observatielijst van de begeleiding van de moeilijk aanspreekbare cliënt Samenvatting 226 Begrippenlijst 227 Geraadpleegde experts en literatuur 237 Over de auteurs 243

8 Voorwoord Het methodiekboek Het diëtistisch consult is bestemd voor studenten Voeding en Diëtetiek die opgeleid worden om in het paramedisch werkveld de beroepsrol van behandelaar te kunnen uitoefenen in het gebied van direct cliëntgebonden 1 taken. Het boek is primair bedoeld om te gebruiken bij het vaardigheidsleren het skillsonderwijs op de opleiding Voeding en Diëtetiek en tijdens de stage. Daarnaast is het boek geschikt voor de afgestudeerde diëtist, met name wanneer deze een student begeleidt tijdens de stage. Voor docenten is een digitale docentenhandleiding beschikbaar. In 1995 is een start gemaakt met de ontwikkeling van leermiddelen volgens de skillslabmethodiek voor het diëtistisch handelen in de individuele hulpverlening. Met behulp van deze methodiek worden studenten in een zo realistisch mogelijke setting voorbereid op de beroepspraktijk. De vier hogescholen in Nederland die een opleiding tot diëtist verzorgen de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, De Haagse Hogeschool, de Hogeschool van Amsterdam en de Hanzehogeschool Groningen hebben bij de totstandkoming van het skillsonderwijs met elkaar samengewerkt. Bij deze vierde druk is de samenwerking uitgebreid met de Katholieke Hogeschool Leuven België. Onder verantwoordelijkheid van het Transferpunt Vaardigheidsonderwijs van de Universiteit Maastricht werden voor de verschillende onderdelen van het diëtistisch handelen aparte handleidingen en videobanden ontworpen en uitgegeven. In 2004 zijn deze aparte handleidingen door de auteurs samengevoegd en bewerkt tot de eerste druk van het boek Het diëtistisch consult, uitgegeven door Uitgeverij LEMMA. De samenwerking met het Transferpunt Vaardigheidsonderwijs werd daarmee beëindigd. Met het verschijnen van deze vierde druk zijn alle hoofdstukken herzien. In hoofdstuk 1 wordt uitgebreid ingegaan op de skillslabmethodiek en is het schema van de fasen in het diëtistisch consult aangevuld. Vanwege het invoeren van de Directe Toegankelijkheid Diëtetiek is hoofdstuk 2 Diëtistisch onderzoek: screening toegevoegd. Daarnaast is de Diëtistische diagnose nu als afzonderlijk hoofdstuk toegevoegd en uitgebreid, in overeenstemming met de cursus diëtistische diagnose van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD). De naam van het hoofdstuk hulpmiddelen is aangepast in voorlichtingsmateriaal. Vaardigheden die nodig zijn voor professiegebonden taken zoals deskundigheidsbevordering, wetenschappelijke onderbouwing van het vakgebied en taken op het terrein van organisatie en bedrijfsvoering, zijn buiten beschouwing gelaten. Om de verschillende hoofdstukken (onderdelen van een consult) te kunnen plaatsen binnen het consult, zijn video s te vinden op de website dietetiekvaardig.nl (aangegeven d.m.v. een ). Hier is een nieuwe video beschikbaar van een screening bij een cliënt zonder verwijzing. Daarnaast zijn alle studietaken op de website geplaatst, waar de student feedback krijgt op de gegeven antwoorden. In de studietaken is een groot deel van de video s opgenomen om het gebruik hiervan te bevorderen. Bij de totstandkoming van alle hoofdstukken, maar ook bij de recente herziening, is samengewerkt met diëtisten uit het werkveld en collega-docenten. Wij blijven ons aanbevolen houden voor commentaar en suggesties. Tot slot wensen wij de gebruikers van dit boek veel succes bij het vaardigheidsleren. We hopen dat dit methodiekboek een bijdrage levert aan de verdere professionalisering van de diëtist. Geertje Becker-Woudstra Menso Havinga Ria van Kuijeren Anke Leibbrandt Elly Linden-Wouters Lieve Pensaert Heleen Scholten Marlies Verweij Februari In verband met de leesbaarheid is er in dit boek voor gekozen om: de consument van diëtistische zorg aan te duiden met cliënt in plaats van patiënt, hulpvrager, revalidant of pupil. de verlener van diëtistische zorg aan te duiden met diëtist in plaats van voedingskundige of diëtiste.

9

10 Inleiding

11 Fasen in het diëtistisch consult Aanmelding Verwijzing Voorbereiding Diëtistisch onderzoek uitvoeren Screening Diëtistische anamnese Voedingsanamnese Antropometrie Voorlichtingsmateriaal Diëtistische diagnose stellen Lastige gesprekssituaties Behandelplan opstellen Behandelplan uitvoeren Evalueren Afsluiten

12 1 Inleiding 1.1 Algemene informatie In dit methodiekboek staan de competenties centraal die je als diëtist nodig hebt voor de beroepsrol van behandelaar: het deel van de beroepsuitoefening dat cliëntgebonden is. Onder competenties wordt in dit verband verstaan een integratie van kennis, inzicht, vaardigheden en attitude die nodig is voor het uitvoeren van de diëtistische behandeling. Het diëtistisch handelen kenmerkt zich door zowel technische, methodische als communicatieve vaardigheden. Deze drie aspecten van het handelen van de diëtist komen dan ook geïntegreerd aan bod in dit boek, met andere woorden: er vindt integratie plaats van de verschillende domeinen (vakgebieden). Als student voeding en diëtetiek verwerf je als behandelaar competenties om bij gezondheidsgerelateerde voedingsproblemen in een tweegesprek: uitgaande van het samenwerkings- of participatiemodel een goede hulpverleningsrelatie op te bouwen; op methodische wijze interventies in het diëtistisch consult voor te bereiden, uit te voeren, te evalueren, bij te stellen en af te ronden, of een besluit te nemen tot verwijzing naar een andere zorgverlener; te reflecteren op het eigen beroepsmatig handelen en dit op basis hiervan verder te ontwikkelen. Het diëtistisch consult kan gezien worden als een probleemoplossend proces. De bijbehorende fasen zijn in het schema hiernaast weergegeven. De vaardigheden die horen bij de verschillende fasen in het diëtistisch consult zijn in afzonderlijke hoofdstukken opgenomen in het boek. Per hoofdstuk worden de betreffende vaardigheden verder benoemd en getraind. Uitgangspunt bij het samenstellen van de hoofdstukken 2 t/m 8 is een volwassen cliënt met voldoende beheersing van de Nederlandse taal die een Nederlands voedingspatroon heeft, meewerkt en geen psychosociale problematiek heeft. Als casus komt de heer Voskuil in elk hoofdstuk aan bod in een van de studietaken. Het boek Het boek is in de eerste plaats bedoeld voor het gebruik tijdens de periode van het binnenschools leren. Het is daarnaast een hulpmiddel bij de cliëntcontacten tijdens de stage, zowel voor de stagiair als voor de reeds afgestudeerde diëtist die de stagiair begeleidt. In dit boek komen de diëtistische vaardigheden in afzonderlijke, opzichzelfstaande hoofdstukken aan bod: Diëtistisch onderzoek: screening; Diëtistisch onderzoek: diëtistische anamnese; Diëtistisch onderzoek: voedingsanamnese; Diëtistisch onderzoek: antropometrie; Diëtistische diagnose; Dieetbehandeling; Voorlichtingsmateriaal; Lastige gesprekssituaties. De hoofdstukken zullen in de onderwijssituatie één voor één op het programma staan. De opleiding bepaalt zelf de volgorde waarin dit plaatsvindt. Vaak start men met hoofdstuk 4 Voedingsanamnese. Hoofdstuk 7 Dieetbehandeling kan vanzelfsprekend pas aan de orde komen na hoofdstuk 3 Diëtistische anamnese en hoofdstuk 6 Diëtistische diagnose. Hoofdstuk 9 komt meestal aan bod bij begeleidingsbijeenkomsten tijdens de stageperiode, het buitenschools leren. Hoofdstuk 8 wordt veelal ingezet gelijktijdig met het hoofdstuk Diëtistisch onderzoek: voedingsanamnese, en het hoofdstuk Dieetbehandeling. Elk hoofdstuk sluit af met een samenvatting van kernpunten die aangeven wat je in dit hoofdstuk hebt geleerd. Hoe te gebruiken Vóór je begint is het belangrijk om je een beeld te vormen van de vaardigheden die centraal staan in het onderdeel van het diëtis- 15

13 tisch consult waar je mee aan de slag gaat. Dit kun je doen door het beantwoorden van een aantal vragen. Vragen die je bij de start wilt beantwoorden zijn: Welke doelen moet en wil ik bereiken? Welke vaardigheden komen aan bod? Wat weet ik zelf al van het onderwerp? Hoe wordt het onderwijs aangepakt: wat moet ik allemaal doen, welke hulp kan ik krijgen en welke materialen zijn voorhanden? Door het bestuderen van hoofdstukinformatie, inleiding en leerdoelen van het betreffende hoofdstuk lukt het ongetwijfeld om de antwoorden op deze vragen te vinden. Het maken van een studieplanning stelt je vervolgens in staat om overzicht over je activiteiten te houden. 1.2 Skillslabmethode Inleiding Hoe kun je als aankomend diëtist het beste je de competenties eigen maken die horen bij de rol van behandelaar? Als methode is gekozen voor de zogenoemde skillslabmethode. In het vervolg van deze paragraaf vind je een uitgebreide toelichting. 2 Aan bod komen uitgangspunten, stappen in het skillsonderwijs, de doorgaande lijn in binnenen buitenschools leren. Daarnaast vind je in deze paragraaf een toelichting op belangrijke leermiddelen, simulatiecliëntcontact, reflectieverslag en beginvereisten Uitgangspunten van de skillslabmethode Je kunt vier pijlers onderscheiden: 1 In het skillslabonderwijs sta jij als student centraal. 2 Geen skillsonderwijs zonder domeinspecifieke kennis. 3 Skillsonderwijs is meer dan het leren van een kunstje ; het is een vaardigheid. 4 Zonder veelvuldig oefenen géén skills. 1 In het skillslabonderwijs sta jij als student centraal In het hoger beroepsonderwijs moeten actieve kennisverwerving, verankering en verwerking van kennis centraal staan. Als gevolg hiervan en de opvattingen over leren leren, werk je zo zelfstandig mogelijk en ben je verantwoordelijk voor je eigen leerproces. Als student leer je individueel en in groepen. Voorbeelden van onderwijsvormen die passen bij deze onderwijsvisie zijn o.a. probleemgestuurd onderwijs en projectonderwijs. Uiteindelijk leiden deze onderwijsvormen tot meer duurzame leerresultaten en zelfstandige studenten die beter zijn voorbereid op de praktijk. Ook de opleidingen Voeding en Diëtetiek in Nederland stellen kennisverwerving en probleem oplossen centraal, men hanteert studentgerichte onderwijsvormen. Hierop is een systematische methodiek voor het aanleren van vaardigheden, gebaseerd op dezelfde uitgangspunten, een welkome aanvulling. De skillslabmethode is zo n systematische methodiek. Uitgangspunt is de vraag welke activiteiten je moet verrichten om op een efficiënte manier vaardigheden aan te leren. Voor het skillslabonderwijs betekent dit dat de docent de facilitering van het leerproces van jou als student verzorgt. De docent stuurt minder, maar begeleidt, stimuleert en evalueert des te meer. Deze ondersteunende rol geldt zowel voor de inhoud als voor de begeleiding bij de leerstrategie die jij kiest. 2 Geen skillsonderwijs zonder domeinspecifieke kennis Kennis uit de diverse vakgebieden (domeinen) binnen je opleiding is een voorwaarde om de vaardigheden in de praktijk effectief toe te kunnen passen. Als de vaardigheid niet wordt ingebed in kennis, inzicht en houding, wordt het aanleren van de vaardigheid het aanleren van een kunstje. Zo gauw de situatie afwijkt van de leersituatie, weet je als student niet meer wat je moet doen. De aangeleerde vaardigheid ontbreekt het dan aan flexibiliteit. Omgekeerd moet je kennis over vaardigheden aanleren in direct verband met de uitvoering van vaardigheden, anders bestaat het gevaar dat je geïsoleerde of willoze kennis ontwikkelt. Geïsoleerde kennis wil zeggen dat kennis die je opdoet niet in verband staat met overige kennis. Willoze kennis wil zeggen dat je die kennis wel hebt opgedaan, maar dat je die niet op het juiste moment kunt oproepen. Kortom, het skillsonderwijs moet aansluiten bij kennis uit de diverse vakgebieden binnen je opleiding Voeding en Diëtetiek. Concreet betekent dit een integratie van specifieke kennis uit de medisch-biologische, voedingswetenschappelijke, sociaal-wetenschappelijke en communicatieve domeinen. 2 Deze toelichting in par. 1.2 is een voor de diëtetiek aangepaste versie van de tekst van het 16 Transferpunt Vaardigheidsonderwijs (TVPO) en met toestemming overgenomen. Het diëtistisch consult

14 3 Skillsonderwijs is meer dan het leren van een kunstje ; het is een vaardigheid Wanneer spreek je nu van een vaardigheid? Is iedere handeling die wordt toegepast door een expert een vaardigheid? De omschrijving van een vaardigheid die hier wordt gebruikt is: Een vaardigheid is een doelgerichte complexe handeling. Voor deze handeling moet je theoretische kennis bezitten en je krijgt de vaardigheid pas onder de knie door veelvuldig oefenen. Hierdoor krijg je een zekere handigheid en voldoende zelfvertrouwen. Aan het correct uitvoeren van een vaardigheid ligt een leerproces ten grondslag. Als je een handeling na het een keer te hebben gezien al beheerst, is er geen sprake van een vaardigheid. Een kenmerk van een vaardigheid is dat je er een bedoeling mee hebt. Een vaardigheid wordt namelijk steeds doelgericht, in een bepaalde context, uitgevoerd. Ten slotte zal er een logische opbouw in de deelhandelingen moeten zitten. Er zitten dus de volgende kanten aan een vaardigheid: 1 Een cognitieve component. Dit is de kennis die je nodig hebt voor de uitvoering van de handeling: het hoe, wat, waarom, wanneer, enzovoort; 2 Een uitvoeringscomponent. Je moet de juiste uitvoering verankeren in een professioneel handelingsschema dat aansluit bij de beroepsrol behandelaar van de diëtist. 3 Een sociaal-psychologische component. Hier ligt het accent op het zelfvertrouwen dat je moet aanleren om de handeling toe te passen. 4 Een handigheidscomponent. Je moet een handeling in verschillende situaties snel en soepel kunnen uitvoeren. 4 Zonder veelvuldig oefenen géén skills Bij het leren van een vaardigheid zijn twee opeenvolgende fasen te onderscheiden. Eerst maak je kennis met de vaardigheid en daarna ga je je de vaardigheid eigen maken. Als je een vaardigheid oefent, boek je vrij snel vooruitgang in de uitvoering van de handeling. Maar in deze kennismakingsfase kun je nog niet spreken van beheersing. Stel dat je in deze fase geconfronteerd wordt met een moeilijkheid, bijvoorbeeld een cliënt die je voortdurend onderbreekt. Hier kun je dan nog niet effectief mee omgaan. Het is helder dat je na een eerste training regelmatig moet oefenen om een vaardigheid je eigen te maken en een plaats te geven in het langetermijngeheugen. Zo bereik je dat je een vaardigheid accuraat, snel en flexibel in kunt zetten. Veel studenten hebben de neiging om zich vooral te storten op deze kennismakingsfase van de vaardigheid en besteden daardoor te weinig aandacht aan het zich eigen maken van de vaardigheid. De skillslabmethode besteedt juist systematisch aandacht aan beide fasen van het oefenen. Kortom, regelmatig oefenen gedurende langere tijd (afhankelijk van de vaardigheid, je individuele capaciteit en leerstijl) is een voorwaarde om te komen tot beheersing van de vaardigheid op lange termijn Stappen in het skillsonderwijs Om je de vaardigheden eigen te maken, doorloop je als student de volgende stappen. Stap 1: Kennis verwerven Na het lezen van de inleiding en het bekijken van de video s op de website krijg je inzicht in de achtergrondinformatie en word je gemotiveerd. Dit alles is van belang om de handelingen die aan de orde zijn te beredeneren en te verantwoorden. Door het bekijken van de video s en het bestuderen van de inhoudelijke analyse van het betreffende hoofdstuk, maak je een voorstelling hoe de vaardigheden in de praktijk worden uitgevoerd. Elke opleiding bepaalt zelf welke studietaken aan bod komen. Deze studietaken met feedback vind je net als de video s op de website. Bij het formuleren van studietaken zijn de volgende kernboeken gebruikt: Bohn Stafleu van Loghum, Informatorium voor Voeding en Diëtetiek, Houten, t/m Silverman J. e.a., Vaardig communiceren in de gezondheidszorg, een evidence based benadering. Lemma, Den Haag, 2006, 2e druk en eventuele aanvullende literatuur over gespreksvoering. Thomas & Bishop, Manual of Dietetic Practice, Blackwell Publishing, vierde druk, 2007 of een ander basisboek voor voeding en diëtetiek. Stap 2: Bijeenkomsten met de docent Om de opgedane kennis te evalueren, is het noodzakelijk feedback te krijgen van een docent. Elke opleiding bepaalt zelf hoeveel theoriebijeenkomsten worden gepland en hoe aan deze contacturen vorm wordt Hoofdstuk 1 Inleiding 17

15 gegeven. Meestal worden bijeenkomsten georganiseerd waarin de theorie een plaats krijgt en feedback op de studietaken wordt gegeven. Na de theoriebijeenkomsten zullen practica of trainingen op het rooster staan. De opleiding bepaalt zelf het aantal practica. Vóór het practicum maak je oefentaken om de overgang van de theorie naar de praktijk te maken. Tijdens het practicum ga je de vaardigheden onder docentbegeleiding oefenen. Je leert kritisch te kijken naar je eigen handelen, zodat je de toepassing en de uitvoering kunt bijsturen op grond van signalen (gaat goed, gaat fout). Pas dan is het verantwoord om zonder docent verder te oefenen. Zo begin je voorzichtig met de uitvoering van de (deel) vaardigheden. Ter ondersteuning van het oefenen maak je gebruik van de in elk hoofdstuk opgenomen leermiddelen. Dit zijn geheugensteunen, inhoudelijke analyses en oefen- en observatielijsten. Zie paragraaf Stap 3: Docentonafhankelijk oefenen Na het practicum ga je zelfstandig verder oefenen met medestudenten, familie en/of vrienden en bekenden. Hiervoor is casuïstiek toegevoegd. Hoe meer en gevarieerder je oefent, hoe beter je de vaardigheid onder de knie krijgt. Stap 4: Simulatiecliëntcontact Het zelfstandig oefenen wordt afgesloten met een simulatiecliëntcontact. In het gesprek dat je met de simulatiecliënt voert, demonstreer je de vaardigheid in een zo realistisch mogelijke setting. Alleen als je zelfstandig, herhaaldelijk en gevarieerd hebt geoefend in diëtistische vaardigheden, kun je voor het eerst de vaardigheden uitvoeren in een gesprek met een simulatiecliënt. Door al op de opleiding je gespreksvaardigheid te toetsen met behulp van een simulatiecliënt, is het mogelijk de meeste vaardigheden zodanig onder de knie te krijgen dat toepassing op echte cliënten verantwoord is. Het voordeel van simulatiecliënten is dat veel cliëntvariabelen onder controle kunnen worden gehouden. De opleiding instrueert de simulatiecliënten over de rol die zij moeten spelen aan de hand van een rolbeschrijving. In het gesprek met de simulatiecliënt demonstreer je de vaardigheid dus in een zo realistisch mogelijke situatie. Het belangrijke van deze stap is dat je verschillende vaardigheden integreert met elkaar én met ken- nis- en attitudeaspecten uit de verschillende vakgebieden. De simulatiecliënten zijn getraind om jou feedback te geven na afloop van de bijeenkomst, zodat je een kritische reflectie krijgt op je eigen handelen. Het simulatiecliëntencontact wordt bij voorkeur audiovisueel opgenomen en nabesproken in het bijzijn van een skillsdocent. Tot slot leg je je eigen ervaringen vast in een reflectieverslag. Zie paragraaf 1.3. Enkele praktische tips voor het zelfstandig oefenen en het simulatiecliëntcontact Voorbereiding Een goede voorbereiding maakt dat het gesprek zo soepel mogelijk kan verlopen. Werk in groepen van minimaal twee en maximaal vier studenten. Plan het gesprek. Zorg voor de juiste inrichting van het vertrek waar het gesprek plaatsvindt. Denk aan inhoudsmaten, voorbeelden van verpakkingen, folders en andere hulpmiddelen. Vergeet niet een registratieformulier en oefen- en observatielijsten mee te nemen en zorg dat je bekend bent met deze formulieren. De docent zorgt voor een rolbeschrijving. Bestudeer zo nodig dieetrichtlijnen, inhoudelijke analyse e.d. Spreek een rolverdeling af: diëtist, observator(en), bediener van de camera. Formuleer je persoonlijke leerdoelen ook voor de observator. Zorg dat opnameapparatuur klaar staat. Controleer het geluid en de opnamecapaciteit. Uitvoering Neem zowel het gesprek als de feedback op met audiovisuele apparatuur. Maak bij de feedbackbespreking gebruik van de oefen- en observatielijsten, de persoonlijke leerdoelen en de punten voor het reflectieverslag. Zie paragraaf 1.3. Laat de diëtist als eerste aan het woord, daarna de simulatiecliënt en de observator(en). Afronding Ga zorgvuldig om met de opname van het gesprek: respecteer de privacy van zowel de simulatiecliënt als de studenten. Schrijf een reflectieverslag (zie paragraaf 1.3). Iedere opleiding geeft apart aan hoe de feedback door de docent plaatsvindt. 18 Het diëtistisch consult

16 Mogelijkheden zijn onder andere: mondeling en individueel op basis van het ingeleverde reflectieverslag met audiovisuele opname; in plaats van individueel, een gesprek per groep van twee tot vier studenten; schriftelijke feedback met beoordelingsformulier; presentatie door student aan de hand van zelfgekozen beeldfragmenten. De praktische organisatie rond het simulatiecliëntcontact verschilt per opleiding. Stap 5: Toetsing Toetsing van de vaardigheden kan op diverse momenten plaatsvinden. De opleidingen maken hierin een eigen keuze. De afsluitende toets kan plaatsvinden in de vorm van een gesprek met een simulatiecliënt en/of een gesprek over het reflectieverslag (zie paragraaf 1.3) Verder leren in de stage Om de doorgaande lijn van het vaardigheidsleren vast te houden, ga je bij de voorbereiding van een gesprek op stage je voorkennis terughalen. Je vergelijkt het op school geleerde met de toepassing in de praktijk. Concreet betekent dit dat je: nagaat op welke manier jij de handeling hebt leren uitvoeren; observeert hoe de handeling door de stagebegeleider wordt uitgevoerd; de verschillen tussen het op school geleerde en de praktijk signaleert en bespreekt; de principes achterhaalt die tijdens het handelen worden gehanteerd; eventuele conflicterende werkwijzen en achtergronden daarvan toelicht; eigen keuzen verantwoordt vanuit de situatie, organisatie en theoretische achtergronden. Transfer Je bent pas echt vaardig als je de vaardigheid kunt toepassen bij verschillende cliënten in verschillende situaties. Dit betekent: oefenen in verschillende cliëntsituaties; oefenen in sterk uiteenlopende cliëntsituaties; bespreken van de verschillen in werkwijze (opleiding - stage); bespreken van keuzen voor het handelen in de cliëntsituatie; plaatsen van het geleerde in andere (cliënt) situaties; met andere woorden je vaardigheid is breed inzetbaar Leermiddelen Binnen het skillsonderwijs maak je gebruik van verschillende leermiddelen zoals inhoudelijke analyses, geheugensteunen en oefen- en observatielijsten. Ze zijn bij elk hoofdstuk van het diëtistisch consult duidelijk aangegeven. Met behulp van studietaken verdiep je je in de literatuur, bereid je je voor op de docentbegeleide bijeenkomsten en het docentonafhankelijk oefenen. Inhoudelijke analyse Een inhoudelijke analyse is een analyse van een vaardigheid. Het is een uitgebreide schematische weergave van een standaardprocedure van een fase van het diëtistisch consult. De inhoudelijke analyse is niet bedoeld als een keurslijf. Elk gesprek verloopt immers anders, maar de inhoudelijke analyse biedt wel een duidelijke structuur. Geheugensteun Deze is bedoeld als een soort inhoudsopgave, een samenvatting van de kernpunten van de inhoudelijke analyse. Je kunt de geheugensteun gebruiken bij het oefenen. Je moet de stappen achter elkaar hardop kunnen noemen tijdens het practicum. Oefen daarna verder tot je de handelingen beheerst en ze zonder hulp kunt uitvoeren. Dan pas is het verantwoord het gesprek met de simulatiecliënt te beginnen. Het tussentijds registreren is niet opgenomen in de geheugensteun. Oefen- en observatielijsten De oefen- en observatielijsten gebruik je als feedbackinstrument bij het oefenen. Zo kun je systematisch en methodisch in kaart brengen wat je al wel of niet goed doet. De lijsten zijn geordend op inhoud en op vorm. Onder inhoud staan de voedingskundige en diëtetiekkennisvaardigheden. Onder vorm staan zowel de sociaal-psychologische kennisvaardigheden als de communicatieve vaardigheden gerangschikt. Uiteraard heb je het meest aan de feedback als de lijst zo kritisch mogelijk wordt ingevuld. Vraag daarom van je observator een opstelling als van een kritische vriend. Iemand die het goed met je meent, maar je wel verbeterpunten wil aanreiken. Met het zetten van een kruisje wordt aangegeven of de onderdelen goed, fout of niet zijn uitgevoerd. Ook is er ruimte voor opmerkingen. Als een observatiepunt niet van toepassing is, wordt dat aangekruist in de kolom n.v.t. Lees de lijst eerst helemaal door voordat je begint met invullen. Hoofdstuk 1 Inleiding 19

Het diëtistisch consult

Het diëtistisch consult Het diëtistisch consult Het diëtistisch consult Anke Leibbrandt Lieve Pensaert Heleen Scholten Emine Türkeli Marlies Verweij Vijfde druk Met behulp van onderstaande unieke activeringscode kunt u toegang

Nadere informatie

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING 1 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Doelstellingen competenties Structuur en éénduidigheid Uniformiteit in formulering 2 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Generieke competenties

Nadere informatie

Wondverzorging. Let op: het is belangrijk om precies deze schrijfwijze aan te houden, dus met tussenstreepjes.

Wondverzorging. Let op: het is belangrijk om precies deze schrijfwijze aan te houden, dus met tussenstreepjes. M Wondverzorging Website In de oorspronkelijke uitgave van Wondverzorging was een cd-rom toegevoegd met aanvullend digitaal materiaal. Vanaf deze editie is echter al dit aanvullende materiaal vindbaar

Nadere informatie

Praktijkervaring- Jill Picauly

Praktijkervaring- Jill Picauly De Haagse Hogeschool- Voeding en Diëtetiek jaar 2 Praktijkervaring- Jill Picauly Studente Voeding en diëtetiek 14 Voor mijn praktijkervaring in jaar 2 heb ik er voor gekozen om ervaring op te doen in het

Nadere informatie

Toelichting op de werkcahiers en studietips voor het hbo en het mbo

Toelichting op de werkcahiers en studietips voor het hbo en het mbo VERPLEEGTECHNISCHE VAARDIGHEDEN Toelichting op de werkcahiers en studietips voor het hbo en het mbo Annita Strijbos Voor het mbo bewerkt door: Anneke Goossen Mariëtte Klaassen Gezina Dekker Transferpunt

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars.

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. Auteur: Anneke Lucassen Zelfevaluatie begeleiden bij zelfstandig

Nadere informatie

Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein VOOR GEMEENTEN DIE TRAININGSBUREAUS SELECTEREN

Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein VOOR GEMEENTEN DIE TRAININGSBUREAUS SELECTEREN Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein VOOR GEMEENTEN DIE TRAININGSBUREAUS SELECTEREN Checklist trainingen het gesprek in de Wmo en het gehele sociale domein Voor gemeenten

Nadere informatie

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2009-2010 Versie: 3 Fase: Gevorderd 1 Naam Student:.

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR ERGOTHERAPIE 2015-2016. Modeltraject eerste jaar Semester 1 WWW.AP.BE OPLEIDINGSONDERDELEN 2015/2016

PROFESSIONELE BACHELOR ERGOTHERAPIE 2015-2016. Modeltraject eerste jaar Semester 1 WWW.AP.BE OPLEIDINGSONDERDELEN 2015/2016 PROFESSIONELE BACHELOR ERGOTHERAPIE 2015-2016 Modeltraject eerste jaar Semester 1 Professioneel redeneren 1 6 ECTS Je zal de geschiedenis en de specifieke plaats van ergotherapie binnen de organisatie

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Beroepsopdracht 4 De geriatrische zorgvrager

Beroepsopdracht 4 De geriatrische zorgvrager Beroepsopdracht 4 De geriatrische zorgvrager 1 Werkprocessen en competenties gericht op het verpleegplan 1.1 Stelt verpleegkundige diagnose en stelt het verpleegplan op. A: Beslissen en activiteiten initiëren

Nadere informatie

Training. Gesprekstechnieken

Training. Gesprekstechnieken Training Gesprekstechnieken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Anne Marie Klaassens Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Gesprekstechnieken

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Zorg voor de oudere cliënt

Zorg voor de oudere cliënt Zorg voor de oudere cliënt Het voeren van een probleemverkennend gesprek Eenzaamheid/Sociaal Isolement* Het bepalen van het risico op een valincident bij een oudere cliënt* Het voeren van een instructiegesprek

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

Competentieprofiel instructeurs

Competentieprofiel instructeurs Competentieprofiel instructeurs 1) Actuele Kennis & Vaardigheden van Eerste Hulp Dit is de elementaire kennisstof en de bijbehorende vaardigheden die ten grondslag liggen aan Eerste Hulp onderwijs. Deze

Nadere informatie

Doorloop je eigen Traject!

Doorloop je eigen Traject! Traject en VakTraject brengen Zakelijke Communicatie/Nederlands op het gewenste niveau Doorloop je eigen Traject! Blijvend in prijs verlaagd! Traject is al 12,5 jaar hét lesmateriaal Zakelijke Communicatie/

Nadere informatie

Beroepsrol Behandelaar

Beroepsrol Behandelaar Beroepsrol Behandelaar Het behandelplan is het centrale beroepsproduct van de voedingskundige/diëtist als behandelaar. Het is geen enkelvoudig product, maar eerder een leidraad aan de hand waarvan andere

Nadere informatie

Jaar 1 Studiejaar 2015-2016

Jaar 1 Studiejaar 2015-2016 Jaar 1 Studiejaar 2015-2016 Handleiding Zorgstage MHVPOR04P1 Opleiding BMH Auteur: Caroline van Asten 2 Opleiding Bachelor medische Hulpverlening Vierjarige opleiding in het Nederlands Medisch hulpverleners

Nadere informatie

Minor Toegepaste Psychologie

Minor Toegepaste Psychologie Minor Toegepaste Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Programma van toetsing Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we een nieuw programma van toetsing ontworpen. We zijn afgestapt van

Nadere informatie

Handleiding Mbo-hbo doorstroomassessment jij en het hbo ..een succesvolle combinatie?

Handleiding Mbo-hbo doorstroomassessment jij en het hbo ..een succesvolle combinatie? Handleiding jij en het hbo..een succesvolle combinatie? Inhoudsopgave Leeswijzer 3 Inleiding 4 1. Het portfolio 5 1.1 Kwaliteitseisen 5 1.2 Samenstelling van het portfolio 5 1.3 Inleveren portfolio 6 1.4

Nadere informatie

KPB 1: Lesgeven en Stageverslag

KPB 1: Lesgeven en Stageverslag Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn 2014-2015 KPB 1: Lesgeven en Stageverslag Cursuscode Cohort 2013: LGWKLG01P1 (bachelor); LGAKLG01P1 (associate) Cohort 2014: LGWKLG01P1 (bachelor); LGAKLG01P1

Nadere informatie

LW-taak 27 Taalaanbod thuis Taalondersteuning. thuis

LW-taak 27 Taalaanbod thuis Taalondersteuning. thuis Leerwerktaak (LWT) Moeilijke oudergesprekken 15 Contacten tussen school en ouders 26 gesprekken voeren met ouders 27 Taalaanbod thuis Taalondersteuning thuis 32 Moeilijke oudergesprekken Leerwerktaak (LWT)

Nadere informatie

Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden

Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden Opleiding Professioneel en inspirerend trainen Post-HBO registeropleiding tot trainer communicatieve en managementvaardigheden Persoonlijk leiderschap en trainersvakmanschap Zoek je een gedegen opleiding

Nadere informatie

1 Studieloopbaanbegeleiding (slb) 15 1.1 Doel en taken slb 15 1.2 slb-instrumenten en methoden 18

1 Studieloopbaanbegeleiding (slb) 15 1.1 Doel en taken slb 15 1.2 slb-instrumenten en methoden 18 Inhoud Inleiding 9 Deel 1 Theorie 13 1 Studieloopbaanbegeleiding (slb) 15 1.1 Doel en taken slb 15 1.2 slb-instrumenten en methoden 18 2 Gespreksvaardigheden 28 2.1 Communicatiewetmatigheden 28 2.2 Luisteren

Nadere informatie

VOORWOORD. De opbouw van de leereenheden

VOORWOORD. De opbouw van de leereenheden VOORWOORD Angerenstein SB (Sport en Bewegen) is een complete serie leermiddelen voor het kwalificatiedossier Sport en Bewegen. Angerenstein SB bestaat uit boeken met theorie en opdrachten, online verdiepingsstof

Nadere informatie

1.0 Uitleg themataken en legenda

1.0 Uitleg themataken en legenda 1.0 Uitleg themataken en legenda 1. In dit inleidend document wordt uitgelegd hoe je kunt werken met de themataken. Je vindt hieronder een toelichting op de symbolen en codes die gebruikt worden bij de

Nadere informatie

Format voor het plan van aanpak voor het aanvragen van een ster

Format voor het plan van aanpak voor het aanvragen van een ster Format voor het plan van aanpak voor het aanvragen van een ster Uitwerking Domein Gezondheidszorg Hogeschool Utrecht Honoursforum GZ Onderwerp / thema: Naam student: Studentnummer: Opleiding: Studiejaar

Nadere informatie

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties?

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? LOGO-congres 15 juni 2012 Onderwijsvernieuwing met Ambitie en Passie WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? Theo Bouman & Valerie Hoogendoorn Opleidingsinstituut PPO Groningen 1 Doel Feeling te krijgen

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 6 Persoonlijke ontwikkeling Feedback

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 6 Persoonlijke ontwikkeling Feedback BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 6 Inleiding en leerdoelen betekent letterlijk terugkoppeling. In situaties waarin je met anderen omgaat, communiceert, wordt er mee bedoeld dat je de ander

Nadere informatie

Voor elke competentie dient u ten eerste aan te geven in welke mate deze vereist is om het stageproject succesvol te (kunnen) beëindigen.

Voor elke competentie dient u ten eerste aan te geven in welke mate deze vereist is om het stageproject succesvol te (kunnen) beëindigen. FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSWETENSCHAPPEN NAAMSESTRAAT 69 BUS 3500 3000 LEUVEN, BELGIË m Stageproject bijlage 1: Leidraad bij het functioneringsgesprek Naam stagiair(e):.. Studentennummer:. Huidige opleiding

Nadere informatie

De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk

De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk Op de HBOV van de Hogeschool Leiden wordt sinds het studiejaar 2013-2014 gewerkt met CBP s, Competentie Beoordelingen in de Praktijk. Gedachte hierachter is, dat

Nadere informatie

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten OPDRACHTFORMULIER Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent

Nadere informatie

Eindverslag stage jaar 1

Eindverslag stage jaar 1 Eindverslag stage jaar 1 In de stagegids jaar 1 kun je alle achtergrondinformatie over de stage vinden. In de bijlage van de stagegids staat ook een overzicht (tabel) met alle documenten die van belang

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Leerjaar Doelstelling opdracht. Activiteit Betrokkenen Loopbaancompetenties. Motievenreflectie Kwaliteitenreflectie

Leerjaar Doelstelling opdracht. Activiteit Betrokkenen Loopbaancompetenties. Motievenreflectie Kwaliteitenreflectie LOB matrix KWC afdeling SMS Noteer in onderstaand schema alle activiteiten die jij als professional of binnen de afdeling waar je werkzaam bent mee gewerkt wordt. Dit kunnen losse instrumenten zijn zoals

Nadere informatie

Inleiding bij de handreiking

Inleiding bij de handreiking Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen Inleiding bij de handreiking 2 Inleiding bij de handreiking Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen: werken met MY POD Waarom aandacht

Nadere informatie

2 jarig Verzorgende IG BOL

2 jarig Verzorgende IG BOL 2 jarig Verzorgende IG BOL Loopbaanoriëntatie Begeleiding (LOB) Leerjaar 1 Fase A Docentenhandleiding LOB Fase A leerjaar 1 Ontwikkelaar: Rianne Schuur Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1 Beginsituatie...

Nadere informatie

Communicatieve vaardigheden Ac 1

Communicatieve vaardigheden Ac 1 Communicatieve vaardigheden Ac 1 HIK Hoger Instituut der Kempen Afdeling Graduaat Maatschappelijk Werk Academiejaar 2008-2009 Els Boven en Lize Vandereycken Module: A Sociaal werk Ac1 Communicatieve vaardigheden

Nadere informatie

Een holistische benadering door klinisch redeneren

Een holistische benadering door klinisch redeneren Een holistische benadering door klinisch redeneren Barbara van der Meij (Links), Halime Ozturk (rechts) Publicatiedatum: 14-02-2014 Klinisch redeneren lijkt hét middel om de diëtetiek naar een hoger niveau

Nadere informatie

Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner

Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner Faculteit Economie en Management Minor NLP: Opleiding Technician en Practitioner NLP NLP staat voor Neuro Linguïstisch Programmeren (Bandler en Grinder,

Nadere informatie

Je oefent deze vaardigheid in het praktijklokaal aan de hand van het handelingsformulier Voorlichting geven.

Je oefent deze vaardigheid in het praktijklokaal aan de hand van het handelingsformulier Voorlichting geven. OPDRACHTFORMULIER Voorlichting geven Naam student: Datum: Opdracht Je geeft voorlichting aan een of meer zorgvragers. Voordat je gaat oefenen Je oefent deze vaardigheid in het praktijklokaal aan de hand

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Inleiding en leerdoelen Reflectie is de weerkaatsing van licht in bijvoorbeeld een spiegel. Reflectie zoals je dat in deze opdracht zult leren is eigenlijk

Nadere informatie

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V.

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Programma van toetsing tot september 2015 Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding Voor studenten die zijn begonnen met het curriculum voor september 2015 is het oude

Nadere informatie

Woord vooraf 2 e druk

Woord vooraf 2 e druk V Woord vooraf 2 e druk Verpleegkundig, zorgkundig en verzorgend Je zult merken dat in dit boek vaak het woord verpleegkundig gebruikt wordt. Dat is niet omdat verpleegkundig werk belangrijker zou zijn

Nadere informatie

Voeding, uitscheiding en diagnostiek

Voeding, uitscheiding en diagnostiek Voeding, uitscheiding en diagnostiek Werkcahier Kwalificatieniveau Geerard Siereveld Cees van Stipdonk Johan van t Wout Skillslab-serie voor verpleegkundige en verzorgende beroepsvaardigheden Houten 2008

Nadere informatie

In de praktijk (en later in projectgroepen) leer je op een andere manier dan op school.

In de praktijk (en later in projectgroepen) leer je op een andere manier dan op school. Handleiding leerverslag. Inleiding In de praktijk (en later in projectgroepen) leer je op een andere manier dan op school. Binnen de HBO-V opleiding neemt bovengenoemde vorm van leren veel tijd in beslag

Nadere informatie

Het voeren van een evaluatiegesprek

Het voeren van een evaluatiegesprek OPDRACHTFORMULIER Het voeren van een evaluatiegesprek Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent of je docent.

Nadere informatie

Professionele bachelor in de Ergotherapie

Professionele bachelor in de Ergotherapie Professionele bachelor in de Ergotherapie 2012 2013 Beknopte beschrijving van de opleidingsonderdelen Modeltraject eerste jaar Semester 1 Inleiding ergotherapie Je zal de geschiedenis en de specifieke

Nadere informatie

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2 Toetsopdracht Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra Studentnummer: 500646500 Klas: 2B2 Datum: 15 januari 2013 Reflectieverslag bijeenkomst 1,2 en 3 Zingevingsgesprekken Dit

Nadere informatie

De skillslabmethode en inzet van trainingsacteurs als simulatieklant/ cliënt

De skillslabmethode en inzet van trainingsacteurs als simulatieklant/ cliënt De skillslabmethode en inzet van trainingsacteurs als simulatieklant/ cliënt Methodiek De training wordt aangeboden in de vorm van het trainingspatroon volgens de SKILLSlabmethode. Deze methode van vaardigheidsleren

Nadere informatie

ALEXANDER GIELE Competentiemonitor Ingevuld door : C.M.T. Ruppert Ingevuld op : 19 december 2013

ALEXANDER GIELE Competentiemonitor Ingevuld door : C.M.T. Ruppert Ingevuld op : 19 december 2013 ALEANDER GIELE Competentiemonitor Ingevuld door : C.M.T. Ruppert Ingevuld op : 19 december 2013 Deze monitor is ingevuld op basis van een eerste gesprek, een lesobservatie en een nagesprek (soms in andere

Nadere informatie

Leerwerktaak: Verhaaltjessom oplossen aanleren

Leerwerktaak: Verhaaltjessom oplossen aanleren Leerwerktaak: oplossen aanleren Titel Gekoppeld aan beroepstaak OWE ILS-wi 614 Gekoppeld aan de volgende competenties(s) Niveau Geschikt voor de volgende vakken Ontwerper/ ontwerpgroep/ sectie/ school

Nadere informatie

1.a. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

1.a. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. Leerlijn ICT DERDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch 1.a. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken

Nadere informatie

Plan van aanpak voor de praktijkervaringen

Plan van aanpak voor de praktijkervaringen Plan van aanpak voor de praktijkervaringen Naam: Iris Maring Studnetnummer: 12096814 Klas: VD1E2 Vak : SLB Docent: Steensma, A. Vak : SLB Datum: 15-05-2013 Inhoudsopgave Praktijkopdracht Pagina 2 Voorgenomen

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

Bijlage 1 BEOORDELINGSFORMULIER EINDPRODCUCT PDG

Bijlage 1 BEOORDELINGSFORMULIER EINDPRODCUCT PDG Bijlage 1 BEOORDELINGSFORMULIER EINDPRODCUCT PDG Naam deelnemer: Gabriëlle Copini Beoordelaar: Ella ten Barge ROC/AOC: Friesland College Eindproduct (aankruisen) X in beeld/lesgeven op pad/ecursie aan

Nadere informatie

Porfolio. Politie Vormingscentrum

Porfolio. Politie Vormingscentrum Porfolio 1. Inleiding 2. Wat is een portfolio? Hoe gebruik je het portfolio Reflectieverslagen Persoonlijke leerdoelen formuleren Werkwijze en denkmodel om opgaven/problemen op te lossen 1. INLEIDING Ligt

Nadere informatie

Brochure Begrijpend lezen VMBO 1

Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 1 Brochure Begrijpend lezen VMBO 2 Inleiding Het belang van begrijpend lezen kan nauwelijks overschat worden. Het niveau van begrijpend lezen dat kinderen aan het einde van

Nadere informatie

PR V1. Beroepscompetentie- profiel RBCZ therapeuten

PR V1. Beroepscompetentie- profiel RBCZ therapeuten PR 180724 V1 Beroepscompetentie- profiel Afgeleid van de niveaubepaling NLQF, niveau 6 heeft RBCZ kerncompetenties benoemd voor de complementair/alternatief therapeut. Als uitgangspunt zijn de algemene

Nadere informatie

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE PRAKTIJKGIDS JAAR 3

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE PRAKTIJKGIDS JAAR 3 TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE PRAKTIJKGIDS JAAR 3 VOORWOORD Als stageteam zijn wij zeer verheugd dat uw instelling onze student(en) een stageplaats biedt en zo participeert in het opleiden van studenten tot professionals.

Nadere informatie

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 2 Stappen en fasen 8 ICT-beheerder - Netwerkbeheerder 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 De projectwijzers brengen je in realistische situaties die te maken hebben met het ICT-vakgebied zodat je niet

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 7 PROFESSIONELE GESPREKKEN

OPDRACHTEN BIJ THEMA 7 PROFESSIONELE GESPREKKEN OPDRACHTEN BIJ THEMA 7 PROFESSIONELE GESPREKKEN Een professioneel gesprek moet je altijd voorbereiden! INLEIDING Je voert dagelijks gesprekken. En dat doe je vaak op de automatische piloot. Professionele

Nadere informatie

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18 15 De werkbegeleider Samenvatting De werkbegeleider heeft een belangrijke rol binnen zorg- en welzijnsorganisaties. Zij helpt de student zich het vak eigen te maken en leert tegelijkertijd zelf hoe zij

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR ERGOTHERAPIE 2015-2016. Modeltraject eerste jaar Semester 1 WWW.AP.BE OPLEIDINGSONDERDELEN 2016/2017

PROFESSIONELE BACHELOR ERGOTHERAPIE 2015-2016. Modeltraject eerste jaar Semester 1 WWW.AP.BE OPLEIDINGSONDERDELEN 2016/2017 PROFESSIONELE BACHELOR ERGOTHERAPIE 2015-2016 Modeltraject eerste jaar Semester 1 Professioneel redeneren 1 6 ECTS Je zal de geschiedenis en de specifieke plaats van ergotherapie binnen de organisatie

Nadere informatie

Reflectie simulatiegesprek

Reflectie simulatiegesprek Reflectie simulatiegesprek Naam: Iris Maring Studentnummer: Klas: VD1E2 Vak: diëtistische vaardigheden Docent: I. Meeldijk Datum: 20-04-2013 Casus Deze reflectie heeft als doel om terug te kijken op mijn

Nadere informatie

Het participeren in een voortgangsgesprek van een stagiaire

Het participeren in een voortgangsgesprek van een stagiaire 1 1 1 1 1 1 0 1 0 0 Opdrachtformulier Het participeren in een voortgangsgesprek van een stagiaire Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen.

Nadere informatie

Aanbod Persoonlijke Vaardigheden

Aanbod Persoonlijke Vaardigheden Aanbod Persoonlijke Vaardigheden Naast de huidige in-house trainingen is er ook op individuele basis een aanbod van trainingen waaraan oio-medewerkers kunnen deelnemen. Deze trainingen zijn gericht op

Nadere informatie

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen

D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen DIDACTISCHE BEKWAAMHEID D.1 Motiveren en inspireren van leerlingen Resultaat De leraar motiveert leerlingen om actief aan de slag te gaan. De leraar maakt doel en verwachting van de les duidelijk zorgt

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

NEUROMOTOR TASK TRAINING

NEUROMOTOR TASK TRAINING NEUROMOTOR TASK TRAINING Hulp aan bewegingszwakke kinderen vanuit een wetenschappelijk fundament. Cursuscoördinator Theo de Groot Neuromotor task training (NTT) is een wetenschappelijk onderbouwde behandelmethode

Nadere informatie

Leerthema 1: De Intern Begeleider / Zorgcoördinator als spil in het onderwijs

Leerthema 1: De Intern Begeleider / Zorgcoördinator als spil in het onderwijs Leerthema 1: De Intern Begeleider / Zorgcoördinator als spil in het onderwijs STUDENTENHANDLEIDING Niveau: Post-HBO Leerthemabeschrijving Leerthema 1 is gericht op de competenties, de rollen en persoonskenmerken

Nadere informatie

Bij de MSF (verwijzers) is het verplicht minimaal 3 verwijzers een vragenlijst te sturen, voor de

Bij de MSF (verwijzers) is het verplicht minimaal 3 verwijzers een vragenlijst te sturen, voor de Multisource Feedback Er zijn drie verschillende formulierensets Multisource Feedback (MSF) beschikbaar in het digitaal portfolio: Bij de MSF (collega s) is het verplicht minimaal 3 collega s een vragenlijst

Nadere informatie

Modulaire opleiding cognitieve gedragstherapie

Modulaire opleiding cognitieve gedragstherapie Modulaire opleiding cognitieve gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie is toonaangevend in de ggz van vandaag. Tijdens deze opleiding leer je niet alleen werken volgens de richtlijnen, maar ook op basis

Nadere informatie

Stagedoelstelling exploratiestage

Stagedoelstelling exploratiestage Stagedoelstelling exploratiestage 2018-2019 1 Zorgverlener: verlenen verpleegkundige zorg/technische vaardigheden volgens de verpleegkundige basisprincipes Werkt systematisch en gestructureerd. Besteedt

Nadere informatie

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Cursusdoelen 1. De student heeft kennis van getalfuncties, inzicht in de telrij, (structuur van) getallen en getalrelaties

Nadere informatie

Minor Licht Verstandelijk Beperkt

Minor Licht Verstandelijk Beperkt Minor Licht Verstandelijk Beperkt Academie voor Sociale Studies Inleiding De minor Licht Verstandelijk Beperkt biedt een inspirerend en intensief half jaar deskundigheidsbevordering op het gebied van werken

Nadere informatie

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot GMW Geïntegreerde competentieverwerving 2 AD2 40 n.v.t. 220 JA aanvragen

Nadere informatie

Organisatie van werkzaamheden

Organisatie van werkzaamheden Organisatie van werkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Rubus Opleidingspartners, Richard Prins Inhoudelijke redactie: Jessica Satink

Nadere informatie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie Toetsvormen Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie 1 Waarom wordt er getoetst? Om te beoordelen in hoeverre de student in staat is te handelen zoals op academisch

Nadere informatie

ADL-vaardigheidstraining geven

ADL-vaardigheidstraining geven OPDRACHTFORMULIER Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van vaardigheid en noteer vragen en opdrachten. Bespreek deze samen met medestudenten of je docent. 2 Bestudeer de theorie. 3 Beantwoord

Nadere informatie

Een stagiaire instrueren en begeleiden bij het uitvoeren van leeractiviteiten en werkzaamheden

Een stagiaire instrueren en begeleiden bij het uitvoeren van leeractiviteiten en werkzaamheden 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Een stagiaire instrueren en begeleiden bij het uitvoeren van leeractiviteiten en werkzaamheden Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

OVERZICHT INHOUD TRAINING

OVERZICHT INHOUD TRAINING OVERZICHT INHOUD TRAINING Ouderschap Blijft BIJEENKOMST 1 Kennismaking en informatie over Ouderschap Blijft BIJEENKOMST 2 Motiverende gespreksvoering BIJEENKOMST 3 Oplossingsgericht werken BIJEENKOMST

Nadere informatie

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg Trainingen Coaching Intervisie Supervisie Voor de zorg Professioneel communiceren met 2013 Training Professioneel communiceren met Voor wie? De training is bedoeld voor mensen in de zorg die hun communicatie

Nadere informatie

Samen naar een individueel opleidingsplan. Anouk Straus

Samen naar een individueel opleidingsplan. Anouk Straus Samen naar een individueel opleidingsplan Anouk Straus Opzet workshop Theorie individueel opleidingsplan. Het individueel opleidingsplan in de praktijk Oefenen met IOP gesprek tussen aios en opleider Aan

Nadere informatie

NASCHOLINGSCENTRUM MAATSCHAPPELIJK WERK

NASCHOLINGSCENTRUM MAATSCHAPPELIJK WERK TEAMNASCHOLING SCHOOLGERICHT MAATSCHAPPELIJK WERK 1 SCHOOLGERICHT MAATSCHAPPELIJK WERK DOEL VAN DE NASCHOLING De training heeft tot doel om de taak van de schoolmaatschappelijk werker te professionaliseren,

Nadere informatie

Inhoud Inleiding Een nieuw beroep, een nieuwe opleiding Een nieuwe start bouwt voort op het voorgaande Relaties aangaan Omgaan met gevoelens

Inhoud Inleiding Een nieuw beroep, een nieuwe opleiding Een nieuwe start bouwt voort op het voorgaande Relaties aangaan Omgaan met gevoelens Inhoud Inleiding 9 1 Een nieuw beroep, een nieuwe opleiding 11 1.1 Het beroep Social Work 11 1.2 Beelden over leren mentale modellen 15 1.3 Competentiegericht leren 16 1.4 Een open leerhouding 17 1.5 Leren

Nadere informatie

Als docent werk je vanuit een positie van autoriteit, als trainer vanuit een positie van gelijkwaardigheid

Als docent werk je vanuit een positie van autoriteit, als trainer vanuit een positie van gelijkwaardigheid JOUW ROL ALS TRAINER Het klinkt misschien overbodig om het te hebben over de rol die je hebt bij het beïnvloeden van het denken en doen van anderen in groepssituaties. Iedereen weet toch wel wat die rol

Nadere informatie

Rubrics vaardigheden

Rubrics vaardigheden Rubrics vaardigheden Rubrics vaardigheden In het leerlab 2020 hebben 7 vernieuwingsscholen vier rubrics ontwikkeld om de persoonlijke groei van leerlingen in kaart te brengen. Deze rubrics zijn vaardigheden

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak. Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: Cohort: Geldig vanaf

SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak. Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: Cohort: Geldig vanaf SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: 23185 Cohort: Geldig vanaf 01-08-2015 Colofon * Daar waar hij staat, wordt ook zij bedoeld en omgekeerd. * Waar cliënt staat, kan

Nadere informatie

PROJECTHANDLEIDING. Maatschappelijke Zorg On Handleiding. your site Begeleidingsmethodieken Periode 3, 2015-2016

PROJECTHANDLEIDING. Maatschappelijke Zorg On Handleiding. your site Begeleidingsmethodieken Periode 3, 2015-2016 PROJECTHANDLEIDING Maatschappelijke Zorg On Handleiding your site Begeleidingsmethodieken Periode 3, 2015-2016 Kerntaak 2: Bieden van ondersteunende, activerende begeleiding en zorg. Werkprocessen: 2.5

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Rondleiding door de digitale omgeving op www.tumult.nl en alle mogelijkheden om er een activerende les mee te geven

Rondleiding door de digitale omgeving op www.tumult.nl en alle mogelijkheden om er een activerende les mee te geven Tumult Kick-off Voor wie: Docenten die (voor het eerst) aan de slag gaan met het lesmateriaal van Tumult. NB Ook andere docenten van de school zijn van harte welkom! Samen een goede start van het schooljaar

Nadere informatie