Toolkit jeugdoverlast. Een bundeling van mogelijkheden op preventief, curatief en repressief gebied

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toolkit jeugdoverlast. Een bundeling van mogelijkheden op preventief, curatief en repressief gebied"

Transcriptie

1 Toolkit jeugdoverlast Een bundeling van mogelijkheden op preventief, curatief en repressief gebied Praktijkteam jeugd & overlast Kennemerland November 2010

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Overzicht mogelijkheden en maatregelen 4 3. Preventieve mogelijkheden 5 4. Curatieve mogelijkheden Repressieve mogelijkheden APV Andere bestuursrechtelijke maatregelen Strafrechtelijke maatregelen Overige maatregelen Nieuwe wettelijke bevoegdheden Wet Maatregelen Voetbalvandalisme en Ernstige Overlast Drank- en Horecawet Bestuursrechtelijke handhaving Praktijkvoorbeelden Ideeënlijst Bronnen 53 2

3 1. Inleiding Met het overgrote deel van de jongeren gaat het goed; zij groeien op in veilige buurten, behalen hun diploma en groeien op tot betrokken, sociale buurtgenoten. Voor een kleiner deel jongeren is deze ontwikkeling minder vanzelfsprekend. Ze hebben problemen en veroorzaken ook vaak problemen, zoals criminaliteit en overlast. Hoewel het een relatief kleine groep betreft, heeft het gedrag van deze jongeren een grote impact op de samenleving. De aanpak van jeugdoverlast is een complex vraagstuk dat multidisciplinaire inspanning vereist. Er zijn tal van organisaties en instanties die bijdragen aan het voorkomen en tegengaan van jeugdoverlast. De aanpak van hangjongeren is een traject dat alleen succesvol kan worden opgepakt als alle betrokken partijen zich gezamenlijk inzetten. Wanneer maatregelen goed op elkaar zijn afgestemd, versterken de onderdelen van de aanpak elkaar. De regievoering is belegd bij de gemeente. De aanpak van overlast door hangjongeren hoort immers thuis in het lokale veiligheidsbeleid van de gemeente. Om deze regierol goed in te kunnen vullen, moeten gemeenten en hun partners beschikken over een passend aanbod aan maatregelen. Als naslagwerk en als hulpmiddel ligt er nu deze toolkit. Dit document is niet bedoeld als leesdocument maar als gereedschapskist waaruit kan worden geput op het moment dat daar behoefte aan is. In de toolkit zijn zowel preventieve- als curatieve- en repressieve maatregelen opgenomen welke inzetbaar zijn bij het tegengaan van jeugdoverlast. Pagina 4 bevat een totaaloverzicht aan van deze mogelijkheden. Wel dient een kanttekening gemaakt te worden bij de toolkit: een standaardrecept tegen overlast is er niet. Vaak vraagt de problematiek om het creatief toepassen en combineren van bestaande mogelijkheden. Mogelijkheden die hier op een rij zijn gezet. En waar op grond van expertise en binnen de juridische kaders een keuze uit kan worden maakt. Het gaat er uiteraard om de maatregelen uit dit overzicht in te zetten waar zinvol. Bij lichte vormen van overlast kun je je soms beter richten op het organiseren van extra activiteiten of het maken van afspraken tussen de groep die voor overlast zorgt en de overige buurtbewoners. Bij andere overlastgroepen zijn soms vooral trajecten nodig om individuele groepsleden weer terug op school of aan het werk te helpen. Maar in veel gevallen werken maatregelen ondersteunend aan wat je als samenwerkingspartners verder nog onderneemt. De maatregelen die in de toolkit zijn opgenomen sorteren weinig effect als er niet op alle terreinen snel en effectief wordt samengewerkt bij de aanpak van overlast. Een voorwaarde voor het gebruik van de toolkit zou dan ook moeten zijn dat de basis op orde is: een samenwerking waarbij iedereen weet wat het einddoel is, achter de gekozen aanpak staat en weet wat er van hem of haar wordt verwacht. Voor de beschrijving van integrale werkwijzen en ketenaanpak wordt verwezen naar de Aanpak van Jeugdoverlast Kennemerland. Hierin worden de integrale groepsaanpak uit Haarlemmermeer en SOM uit IJmond Noord toegelicht en vindt u formats en stappenplannen terug. Speciale aandacht is er tenslotte in dit document voor de aanpak van gemeentegrensoverschrijdende overlastsituaties. Deze overlast doet zich veelal voor in de vorm van zgn. loop- en slooproutes : de routes van en naar uitgaansgelegenheden. Uit de Quickscan jeugdoverlast Kennemerland 1 is onder meer naar voren gekomen dat er in de regio behoefte is aan het bundelen en delen van kennis met betrekking tot de aanpak van loop- en slooproutes. In deze toolkit treft u een aantal methoden aan die reeds in de Kennemerlandse praktijk hebben bewezen effectief te zijn. Wanneer dergelijke loop- en slooproutes zich voordoen tussen gemeenten wordt aanbevolen om gezamenlijk op te treden en voor een eenduidige aanpak voor het gebied tussen beide gemeenten te kiezen 2. 1 Quickscan jeugdoverlast Kennemerland, AEF, februari Een voorbeeld hiervan is de aanpak van de loop- en slooproute tussen Uitgeest en Heemskerk, zie hiervoor nachtcoaches op pag. 14 3

4 2. Overzicht mogelijkheden en maatregelen Hieronder treft u een overzicht aan van de mogelijkheden welke in deze toolkit worden beschreven. Bij de indeling is een onderscheid gemaakt tussen enerzijds het moment van actie (preventieve, curatieve of repressieve fase) en anderzijds de breedte waar de maatregel zich op richt (persoon, groep of omgeving) Deze indeling beoogt het zoeken naar de juiste tools in deze gereedschapskist te vergemakkelijken. Door met de cursor op de maatregel te klikken komt u direct op de juiste pagina in dit document. Persoons -gericht Preventief Curatief Repressief Gezonde Nachtcoache Nuchter op Verwijderingsbevel Openlijke school Effe Werken s Straat handel middelen Mentor- Ouders Verbod Maatjes Tegendraadse Wakkere Ouders messen/ project jeugd Ouders Weet project steekwapens Gebieds-verbod Ouders Tegendraadse Je kan het Verbod Je kan het Vrouwen aan zelf Verbod straat- openbare zelf bedenken zet jeugd bedenken schenderij dronkenschap Verslavingspreventie hangplekken Buurtvaders Straatcoache s Mediation Vandalen betalen! Voorwaarden bij voorwaardelijke straf Dader/ slachtoffer gesprekken Straat-/ contactverbod Mediation Huisuitzetting Sociaal Contract Horecaontzegging Avondklok Groepsgericht BOS-project Chillbus Ummah Wahidah Toezicht door Jongeren Thuis op straat Draaiboek Delft Straatcoache s Gedragscode s Jong Bos en Lommer (Jongeren) Buurtbemiddeling Mobiel Jongeren Team Buurtpreventi e Verlichting/ Camera toezicht Interactief Theater Film Mobiele Ontmoetings Plaats Nachtcoache s Inrichting hangplekken Hangplek van het jaar Gele Kaarten Groene Hangplekke n Kids & Space Meldingsplicht Verbod samenscholing/ ordeverstorin Bestuurlijke g ophouding Verbaliseren groepsleden Groepsverbod Verbod hinderlijk drankgebruik Gebieds/ objectverbod Domeingericht Geluidsmaatregelen Cameratoezicht Deelneming aan criminele organisatie Hinderlijk gedrag in/ bij gebouwen Aanwijzen veiligheids-risico gebied 4

5 Horeca toegangs tijden/ sluitingstijden Jeugdhonk de Kan wél Toekomst (Jong) 3. Preventieve mogelijkheden (gericht op het voorkomen van overlast) Preventieprojecten zijn onder te verdelen in deelnemersgerichte (lees: persoons- en groepsgerichte) projecten en omgevingsgerichte projecten. In onderstaand schema wordt aangegeven welke effecten de verschillende soorten projecten hebben Deelnemersgerichte projecten: Toezicht (door jongeren met politiecontacten) Effect deelnemers - Meer vaardigheden, zelfvertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel - Gedrag verbetert, minder drugs en delicten - Vermindering kloof deelnemers en instanties - Toeleiding naar school en werk divers Effect omgeving - Sociale veiligheid en imago winkelcentra verbeterd - Imago van de jongeren was soms verbeterd bij de winkeliers, niet altijd. Eigen plek - Meer verantwoordelijkheidsgevoel - Minder overlastgevend gedrag - Vermindering kloof jongeren en officiële instanties - Vermindering kloof omwonenden en jongeren, soms positief soms onduidelijk - Minder overlast en vechtpartijen - Reacties omwonenden, soms positief, soms onduidelijk - Aanzuigende werking, soms positief en soms onduidelijk. Organiseren activiteiten - Meer verantwoordelijkheidsgevoel - Gedrag verbetert (minder overlast en vechtpartijen) - Vermindering kloof instanties en jongeren - Geen zicht op de kloof tussen jongeren en omwonenden. - Minder overlast en vechtpartijen - Imago jongeren verbetert - Spin-offeffect: bereiken jongeren algemeen. 5

6 Omgevingsgerichte projecten: Voorlichting (door exhangjeugd over allerlei onderwerpen) Effect deelnemers Effect omgeving - Stabiliserend effect - Soms positief, niet altijd - - Sociale vaardigheden verbeterd duidelijk is het gedrag in de - Opstap naar school/ werk externe doelgroep - Spin-offeffect waardoor beter bereik risicojongeren Outreach (begeleiden van risicojeugd door exrisicojeugd, diverse varianten) - Stabilliserend effect - Soms positief, soms onduidelijk - Sociale vaardigheden verbeterd verandering in houding en - Opstap naar betaald werk gedrag externe doelgroep - Spinn-off effect; beter bereik risicojongeren Beleid (risicojeugd betrekken bij beleidsvorming) - Stabiliserend effect - Sociale vaardigheden verbeterd - Opstap naar betaald werk - Beter bereik risicojongeren. Voorbeelden Hieronder treft u een diversiteit aan voorbeelden uit Kennemerland en andere delen van Nederland 3. Ook bij overlast door hangjongeren geldt: voorkomen is beter dan genezen. Vaak komt wangedrag, zoals vandalisme, voort uit verveling. Veel leed kan voorkomen worden door jongeren een aantrekkelijk alternatief te bieden. Bijvoorbeeld door te investeren in sportactiviteiten, scholing of uitzicht op een baan. Jongeren die aan het sporten, leren of werken zijn, kunnen immers niet voor overlast zorgen. Het gaat om het bieden van perspectief en een goede combinatie van enerzijds straffen(als zij onwettelijk gedrag vertonen) en bieden van steun, juist ook als zij gestraft worden. Zo leren zij hoe ze zich in de publieke ruimte moeten gedragen 4. Gezonde School en genotsmiddelen Tijdens de lessen krijgen leerlingen informatie over genotmiddelen en leren over de risico s daarvan. Daarnaast komen houdingsaspecten en sociale vaardigheden, zoals groepsdruk en weerbaarheid aan bod. Het uitgangspunt is dat jongeren zelf verantwoordelijk zijn voor hun gedrag, ouders en school begeleiden hen daarbij. Lokale voorbeelden: GGD Kennemerland in gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Velsen Uitvoering: Stichting Brijder Verslavingzorg, Voortgezet onderwijs in genoemde gemeenten Basisonderwijs in Haarlem, Heemskerk. 3 Zie voor uitgebreidere beschrijvingen en als bron de Quickscan jeugdoverlast Kennemerland, februari 2010 en 4 Tussen flaneren en schofferen Raad voor maatschappelijke ontwikkeling (Mischa de Wintere.a.) 6

7 Chillbus Voor jongeren die graag op straat zijn en minder vaak te vinden zijn in een jongerencentrum heeft MeerWaarde een omgebouwde srv-bus tot haar beschikking. Deze bus rijdt rond en doet dienst als ontmoetingsplek voor jongeren, met name op plekken waar weinig of geen jongerenvoorzieningen zijn. Er zijn op deze bus twee jongerenwerkers aanwezig. Lokale voorbeelden: Haarlemmermeer Uitvoering: Stichting Meerwaarde en Gemeente Haarlemmermeer. Gedragscodes Gezamenlijk met jongeren worden afspraken gemaakt over gewenst gedrag. Deze afspraken kunnen worden verspreid d.m.v. flyers, of er kan een afsprakenbord worden geplaatst op de overlast locatie Succesfactor bij deze aanpak is dat Jongeren worden betrokken bij het opstellen van de code. Lokale voorbeelden: Haarlemmermeer Uitvoering: Stichting Meerwaarde en Gemeente Haarlemmermeer, jongeren Effe Werken Effe Werken is een Amsterdams project dat hangjongeren helpt om een baan te vinden. De gemeente, politie en woningcorporaties zijn gezamenlijk de strijd aangegaan met verloedering en criminaliteit in de wijk. Het project is opgezet voor werkzoekende jongeren tussen de 18 en 23 jaar. Op straat worden (hang)jongeren aangesproken en enthousiast gemaakt om een werktraject in te gaan. Via Effe Werken worden ze doorverwezen naar een uitzendbureau die hen bij reguliere klanten inzet of de jongeren stromen door naar een werkervaringsproject. Veel van de jongeren vallen buiten de doelgroep van het CWI en het jongerenloket. Zij willen wel werken, maar missen daarvoor de juiste startkwalificatie en mentaliteit. De jongeren krijgen training over praktische zaken, zoals het opstellen en schrijven van een CV en sollicitatiebrief, het voeren van een sollicitatiegesprek en telefonisch contact met bedrijven. Ook onderwerpen als feedback, conflicthantering, tegenslagen en assertiviteit komen aan bod. Effe Werken heeft tot goede resultaten geleid. In twee jaar tijd zijn zeker 70 jongeren aan een baan of werkervaringsplaats geholpen. Lokale voorbeelden: Amsterdam Uitvoering: Gemeente, politie en woningcorporaties Mentor- / maatjesproject Een mentor- of maatjesproject is een project waarbij een vrijwilliger 1-op-1 gekoppeld wordt aan een deelnemer en gedurende enige tijd als coach of mentor optreedt. Vrijwilligers helpen jongeren bijvoorbeeld op weg met hun huiswerk, of het vinden van een stage of baan. De mentor behandelt de ander als een gelijkwaardig persoon, waarbij de waarde van het persoonlijk contact voorop staat. Mentorprojecten versterken zo ook de verbondenheid in de samenleving. Daarnaast kan een mentorproject de kansen voor maatschappelijk kwetsbare jongeren verbeteren. De steun van de mentor draagt er bijvoorbeeld toe bij dat de jongere zijn schoolcarrière met succes afrondt en dat problemen in de vrijetijdsbesteding verminderen. Lokale voorbeelden: Helmond, Hilversum e.a. Uitvoering: Vrijwilligers Kijk voor meer informatie over het mentorproject op: Kijk voor meer informatie over het maatjesproject op: Ouders van Tegendraadse Jeugd Ouders van Tegendraadse Jeugd (OTJ) is een opvoedings- ondersteunend programma dat bestaat uit interventies en ondersteunende materialen voor ouders van kinderen met (een verhoogd risico op) strafbaar gedrag en beroepskrachten. Doel van het programma is het effectiever maken van de preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit en daarmee het aantal kinderen dat voor het eerst een strafbaar feit pleegt te verminderen en de recidive terug te dringen. Ouders van jeugdigen met (verhoogd risico op) politiecontacten vanwege het plegen van strafbare feiten zijn de doelgroep. Het gaat enerzijds ouders van kinderen die (nog) geen politiecontacten hebben, maar bij wie wel sprake is van een opeenstapeling van risicofactoren die de kans op strafbaar gedrag vergroot en anderzijds om ouders van kinderen die door de politie zijn opgepakt. Bij uitstek geschikt om ouders aan te spreken in een vroeg stadium wanneer hun kinderen op straat 7

8 hinderlijk- of overlastgevend gedrag laten zien. Het uitgangspunt is dat ouders de steun krijgen die bij hen past. Het is de bedoeling dat ouders door deelname aan dit programma krachtiger worden in het uitvoeren van hun opvoedingsvaardigheden en dat hun kinderen daardoor stoppen met het plegen van strafbare feiten. Het OTJ-programmadeel voor ouders bestaat uit opvoedingsondersteunende interventies met verschillende doelstellingen. De interventies verschillen in o.a. intensiteit, doelstelling, doelgroep en methodiek. De afgelopen 4 jaar is wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd door het Nederlands Jeugdinstituut(NJI), het onderzoeksrapport is inmiddels positief beoordeeld door ZonMW, met advies aan het Ministerie van Justitie en programma ministerie Jeugd en Gezin om door te ontwikkelen en vervolgonderzoek te doen. Justitie neemt dit over. Lokale voorbeelden: diverse gemeenten in onder meer Kennemerland Uitvoering: Bureau Halt (op aanvraag van opdrachtgever, dit is meestal een gemeente of een CJG) Kijk voor meer informatie op en Halt-methodiek Je kan het zelf bedenken Met de methodiek Je kan het zelf bedenken richt Halt zich op jongeren uit groep 7 en 8 van de basisschool en de klassen 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Je kan het zelf bedenken benadert thema s rond jeugdcriminaliteit vanuit het gedrag van de jongeren en spreekt hen aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Er komen verschillende thema s aan de orde: strafbaar gedrag, waarden en normen, respect, groepsgedrag, nee leren zeggen, Virtueel leven/digipesten. Ook is er ondersteunend materiaal zoals film, multimedia, e.d. beschikbaar. Daarnaast zijn er ook aparte programma s met betrekking tot weerbaarheid, radicalisering en slachtoffer in beeld(slachtoffer/dader). De ouderbetrokkenheid is ook hierin van belang en er kunnen door Halt verschillende combinaties samengesteld worden afhankelijk wat er specifiek nodig is. De interventies kunnen in verschillende situaties of locaties uitgevoerd worden, dus is niet beperkt tot de schoolse omgeving. Lokale voorbeelden: Verschillende gemeenten Uitvoering: Scholen, Halt eventueel i.s.m. politie en/of andere partners Kijk voor meer informatie op: Vrouwen aan zet (VAZ ) Vrouwen aan zet richt zich op jonge kinderen (tot 13 jaar) in de Haagse Schilderswijk die betrokken zijn bij overlastgevende en mogelijk ook criminele activiteiten van oudere jeugd en volwassenen. Hun ouders hebben daarop onvoldoende zicht. Doel van het project is het ontwikkelen van een gezamenlijke preventieve aanpak waarin moeders verantwoordelijkheid nemen voor het gedrag van de kinderen op straat, om afglijden naar criminaliteit of randgroepgedrag te voorkomen. Minimaal eens per week lopen de moeders in kleine groepjes op straat, signaleren en rapporteren vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte en spreken kinderen aan. Zij geleiden kinderen door naar bestaande activiteiten en nemen zo nodig het initiatief voor het organiseren van nieuw aanbod. Inmiddels functioneert er een aantal groepen met een vaste kern van 10 tot 12 moeders. Zij werken buurtgericht. Dankzij hun netwerk slagen zij erin verbindingen te leggen tussen vraag en aanbod in de wijk. Ook ontwikkelen zij zich in toenemende mate tot aanspreekpunt en vraagbaak voor andere moeders. In wekelijkse bijeenkomsten nemen de vrouwen, in aanwezigheid van een begeleidster, de week door en bespreken zij problemen en initiatieven. Het VAZ-project heeft in 2005 de KIWI stimulerings- en waarderingsprijs gekregen. Het project werd daarnaast genomineerd voor de Hein Roethofprijs Lokale voorbeelden: Den Haag Uitvoering: Streetcare (i.o.v. de gemeente Den Haag), basisscholen, welzijnswerk, politie en opbouwwerk Kijk voor meer informatie op BOS-project Sinds 2005 kunnen gemeenten een financiële bijdrage van het Rijk ontvangen voor projecten die sportieve of bewegingsactiviteiten voor jongeren aanbieden in een samenwerking tussen buurt-, onderwijs-, en sportorganisaties. Het doel van deze BOS-impuls is het wegnemen van achterstanden bij jeugdigen en verminderen van overlast in de buurt door jongeren. Het laagdrempelige aanbieden van arrangementen moet bovendien een gezonde en actieve leefstijl bevorderen én onderwijs- en opvoedingsachterstanden terugdringen. Er zijn inmiddels talloze BOS-projecten gestart. Elke 8

9 gemeente heeft zijn eigen specifieke BOS aanpak. Om van elkaar te kunnen leren en inspiratie op te doen, heeft het Landelijk Ondersteuningsnetwerk BOS-impuls een aantal gemeenten gevraagd om zoveel mogelijk concrete informatie over hun BOS-projecten beschikbaar te stellen voor andere gemeenten in Nederland, die ook bezig zijn of gaan met BOS-projecten. Lokale voorbeelden: Verschillende gemeenten Uitvoering: Gemeente Kijk voor meer informatie op: Jong Bos en Lommer Jong Bos en Lommer daagt de jongeren in Bos en Lommer (Amsterdam) uit om hun talenten optimaal te benutten en te gebruiken. De IDN-bank, de financiële tak van het project, biedt jongeren de kans om binnen drie dagen 500,- minisubsidie te krijgen voor een plan dat bijdraagt aan talentontwikkeling of bijdraagt aan de samenleving. Voorbeelden zijn het ramadan parkeerproject en een zelfgemaakte soapserie, waarin jongeren aangeven wat hen bezighoudt in Bos en Lommer. Daarnaast hebben de jongeren met hulp van Jong Bos en Lommer een mediabedrijf en een businessclub opgericht. Maar ook eenmalige activiteiten zoals sport of muziek kunnen via deze minisubsidies ondernomen worden. aanpak hangjongeren in gemeenten. Voorop staat dat jongeren het zelf doen en slechts ondersteund worden door de adviseurs van Jong Bos en Lommer. Deze adviseurs bieden de jongeren advies en ondersteuning bij deze initiatieven gedurende maximaal drie maanden. Lokale voorbeelden: Amsterdam Uitvoering: Gemeente Kijk voor meer informatie op: Methodiek Ummah Wahidah Een aantal Marokkaanse jongeren uit Maassluis nam een aantal jaren geleden het initiatief om zelf een bijdrage te leveren aan het verminderen van overlastgevend gedrag. De jongeren hebben zich verenigd in Stichting Ummah Wahidah (Marokkaans voor eenheid ). Ummah Wahidah richt zich op de jongeren als groep. De lokale Marokkaanse gemeenschap wordt bij de activiteiten betrokken, waarbij interne correctiemechanismen (sociale controle, beroep op religieuze verantwoordelijkheid) van doorslaggevend belang zijn. Uit politiecijfers blijkt inmiddels dat de aanpak gezorgd heeft voor een afname van crimineel gedrag. Daarnaast zijn ook de betrokkenheid en de onderlinge verstandhouding van de wijkbewoners verbeterd. De succesvolle aanpak van Stichting Ummah Wahidah is gebundeld in een methodiekboek. Dit methodiekboek is in de eerste plaats bedoeld voor gemeentelijke beleidsmakers, politici en sleutelfiguren uit de Marokkaanse gemeenschap die het probleem van delinquent gedrag onder Marokkaanse jongeren willen bestrijden. Het methodiekboek Marokkaanse Jongeren en overlast. Een bijzonder Marokkaans-Maassluise aanpak is als download beschikbaar via: Lokale voorbeelden: Maassluis Uitvoering: Gemeente, politie, woningbouwcorporatie, moskee en het welzijnswerk Kijk voor meer informatie op: en Thuis Op Straat (TOS )/ zomerwijkweken Thuis Op Straat (TOS) streeft ernaar de sfeer op de pleinen en in de straten te verbeteren en zorgt ervoor dat kinderen en jongeren zich buiten thuis voelen. Thuis Op Straat biedt veiligheid, aandacht en plezier, maar vraagt ook wat terug: fatsoen, respect en je houden aan de huisregels, zodat iedereen het naar z n zin kan hebben. Met een team van medewerkers organiseert Thuis Op Straat allerlei sport- en spelactiviteiten op de pleinen (of bij slecht weer op scholen, in gymzalen of buurthuizen). De activiteiten zijn voor iedereen toegankelijk. Alle kinderen, tieners en jongeren kunnen (gratis) lid worden. Thuis Op Straat is momenteel actief in veel Rotterdamse wijken. Jaarlijks komen er meer TOSpraktijken bij. Een vergelijkbare opzet wordt teruggevonden in de organisatie van Scoop welzijn en Alifa gedurende de zomervakantie met de zomerwijkweken. Lokale voorbeelden: o.a. Rotterdam, Amsterdam, Schiedam, Leiden, Almelo en Enschede Uitvoering: Gemeente en welzijnsinstellingen Kijk voor meer informatie op: en 9

10 Verslavingspreventie op hangplekken Het bereiken van hangjeugd wordt in de verslavingspreventie steeds meer als een belangrijke interventie gezien, als aanvulling op preventieactiviteiten in bijvoorbeeld het onderwijs en uitgaanscircuit. Een project Verslavingspreventie op hangplekken richt zich op hangjongeren die experimenteren met verdovende middelen. Zonder toezicht van volwassenen kan dit tot problematisch middelengebruik leiden, met alle gezondheidsrisico s van dien. Aan de hangjongeren wordt hulpverlening in de vorm van advies en consultatie op de hangplek zelf gegeven. Een dergelijk project kan tot doel hebben om hangjongeren informatie te bieden met het oog op bewust gebruik en terugdringen van overmatig gebruik van verdovende middelen. Daarnaast kan het project het middelengebruik van jongeren op hangplekken in kaart brengen en inzicht verschaffen in problemen die ermee samenhangen. Lokale voorbeelden: Krimpen aan den IJssel Uitvoering: Verslavingszorg, jongerenwerk Kijk voor meer informatie op: Geluidsmaatregelen Geluid biedt een relatief snelle en goedkope oplossing om hangjongeren te verjagen. Geluidsmaatregelen lossen het algemene probleem van hangjongeren echter niet op. De hangjongerenproblematiek verplaatst zich. Door plaatsing van een ultrasoon geluidssysteem kan een beperkt gebied onaantrekkelijk worden gemaakt voor hangjongeren. De jongeren vinden het gezoem irritant en besluiten de plek te verlaten. Passanten en omwonenden ondervinden geen hinder van het geluid, omdat een hoogfrequent geluid slechts een bereik van enkele meters heeft en niet door muren en ramen dringt. De ervaring wijst uit dat hangjongeren de klanken van draaiorgels en klassieke muziek eveneens slecht verdragen. Op de Londense metrostations wordt al jaren klassieke muziek ingezet tegen hangjongeren, vandalen en andere ongenode gasten. NB. Inzet van een dergelijk geluidssysteem kan alleen besloten worden door het college. Lokale voorbeelden: o.a. Haarlemmermeer, Rotterdam Charlois, Vlaardingen, Hoorn Uitvoering: Gemeente Kijk voor meer informatie op: Delftse aanpak overlast van jeugd De gemeente Delft heeft een draaiboek samengesteld voor de aanpak van structurele overlastsituaties van jeugd op openbare locaties (plein, straat, buurt, wijk). Het draaiboek bestaat uit een stappenplan dat per locatie een aanpak op maat levert. Het draaiboek beschrijft een aantal uitgangspunten voor een standaardaanpak. Door de standaardaanpak is het mogelijk om overlast van jeugd op een locatie volgens een vaste structuur aan te pakken. Deze structuur biedt de deelnemende partijen duidelijkheid in de werkwijze, processtappen en producten die daaruit voortvloeien. Er gaat aandacht uit naar afstemming en ontwikkeling van maatregelen op alle aspecten van de veiligheidsketen: proactie, preventie, preparatie en (na)zorg. Het draaiboek kent acht processtappen. Deze vormen een vast element en bieden houvast voor samenwerking, regie, problematiekgerichte interventies en SMART-doelen. Aan elke processtap is een tijdsindicatie verbonden. Iedere processtap levert een vooraf vastgesteld product op waarover besluiten genomen kunnen worden. Maatregelen worden met elkaar in samenhang gebracht en gericht op de gehele veiligheidsketen. De mogelijk te betrekken partners en maatregelen worden als variabelen in het draaiboek opgesomd. Het stappenplan en de bijlagen worden aan de hand van evaluaties en aan de hand van landelijke ervaringen en nieuwe methodieken aangepast en verrijkt. Lokale voorbeelden: Delft Uitvoering: Gemeente, politie, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, scholen, bewonersorganisaties e.a. Kijk voor meer informatie op: (Jongeren)Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling is het bemiddelen in conflicten tussen buren of personen uit een buurt of wijk, onder leiding van onpartijdige bemiddelaars. De bemiddelaars zijn getrainde lokale vrijwilligers. Het doel hiervan is dat de kwaliteiten van bemiddelaars én bewoners (jong en oud) worden aangeboord en benut als instrument om zelf oplossingen voor problemen te bedenken en te realiseren. 10

11 Buurtbemiddeling is erop gericht om de communicatie tussen conflicterende partijen te herstellen en gezamenlijk, zonder inmenging van de politie, tot een oplossing te komen. Voorwaarde voor de kans tot slagen van de methode is dat bewoners een zekere mate van betrokkenheid voelen met hun woonomgeving en de bereidheid hebben om zelf energie te steken in het oplossen van situaties die problemen opleveren. Bij jongerenbemiddeling vindt de bemiddeling met de buurtbewoners plaats door de overlastveroorzakende jongeren zelf. Dit gaat alleen als de gemoederen nog niet te hoog zijn opgelopen en men nog bereid is om met elkaar in gesprek te treden. Lokale voorbeelden: Haarlemmermeer Uitvoering: stichting Meerwaarde, Gemeente Haarlemmermeer, wijkbewoners Meer informatie over buurtbemiddeling: Meer informatie over jongerenbuurtbemiddeling: Toezicht door jongeren Toezicht door Jongeren (TDJ) is een project dat specifiek is opgezet om jongeren die een aantal keren met politie in aanraking zijn geweest, een tweede kans te bieden. De jongeren krijgen een EHBO-cursus, sporten twee keer in de week en leren om goed voor hun spullen zoals fiets, portofoon en uniform te zorgen. Na de opleiding tot toezichthouder kunnen de jongeren doorstromen naar een baan in de beveiliging of een andere functie. Het mes snijdt aan twee kanten. Aan de ene kant voorkomt het dat deze jongeren rond gaan hangen. Aan de andere kant stappen zij ook op leeftijdsgenoten af die voor overlast zorgen. Het is de ervaring dat zij beter naar leeftijdsgenoten luisteren dan naar volwassen omstanders. De jongeren surveilleren in groepjes van twee of drie. Ze benaderen niet alleen hangjongeren, maar spreken ook mensen aan die in het wandelgebied fietsen, controleren auto s op een invalidenparkeerplaats op geldige papieren en kijken of er geen afval buiten de afvalbakken ligt. Als ze iets tegenkomen, seinen ze via de portofoon de politie of de gemeentelijk opsporingsambtenaar in. Lokale voorbeelden: o.a. Leiden, Utrecht (Jongeren op Straat) Uitvoering: Jongerenwerk, politie en gemeente Kijk voor meer informatie op: Mobiel Jongeren Team (MJT) Het Mobiel Jongeren Team (MJT) is gespecialiseerd in het verminderen en voorkomen van jongerenoverlast. De jongerenwerkers van het MJT leggen contacten met jongeren en buurtbewoners in de overlastlocatie, zetten interventies in gang om de overlast terug te dringen en indien nodig verwijzen zij jongeren door naar andere instanties. Het team benadert grote groepen jongeren, zowel individueel als in groepsverband, op een ongedwongen manier. De jongerenwerkers dragen bijvoorbeeld geen uniform. Samen met de jongeren wordt gezocht naar alternatieven voor het rondhangen. Het blijkt dat de overlast door jongeren op alle locaties waar het MJT optrad, is afgenomen. De buurt wordt weer gezelliger en leefbaarder en jongeren met wie het mis dreigt te gaan, komen weer op het rechte pad. Drop-outs kunnen op termijn weer naar school, zwerfjongeren kunnen weer voor huisvesting in aanmerking komen en jonge werklozen krijgen weer perspectief op een baan. Lokale voorbeelden: Haarlemmermeer, Den Haag Uitvoering: Jongerenwerk, gemeente Kijk voor meer informatie op: Buurtvaders Buurtvaders zijn vrijwilligers die met hun aanwezigheid de sociale controle in de buurt vergroten. Zij maken rondes door de buurt, bijvoorbeeld op tijdstippen waarop andere toezichthouders (zoals stadswachten) niet actief zijn. Deze aanpak wordt vaak toegepast bij overlast door jongeren van Marokkaanse afkomst. Een voorbeeld hiervan is de inzet van Marokkaanse buurtvaders in Haarlemmermeer tijdens de jaarwisseling. Buurtvaders spreken hangjongeren niet alleen aan op hun gedrag, maar verwijzen ook door. Ze praten veel met de jongeren over bijvoorbeeld omgaan met agressie en discriminatie. Maar ook over hun toekomst, studie en werk. Verder bemiddelen de vaders tussen jongeren, hun ouders en de buurtregisseur. Lokale voorbeelden: onder meer Haarlemmermeer Uitvoering: Vrijwilligers. Maatschappelijke organisaties, Stichting Meerwaarde Kijk voor meer informatie op: 11

12 Buurtpreventieproject Er zijn buurtpreventieprojecten waarin de buurtbewoners de handen ineen slaan en bijvoorbeeld dagelijks een ronde door de buurt maken. Daarmee neemt de sociale controle toe. Dit kan zowel de subjectieve als objectieve veiligheid in een wijk verbeteren. De gebieden met een buurtpreventieproject zijn vaak herkenbaar door de borden Attentie Buurtpreventie. De dienstdoende bewoners maken een praatje met zowel buurtgenoten als rondhangende jongeren. Zo kunnen zij hangjongeren aanspreken op eventuele overlast en geven ze ongeregeldheden door aan bevoegde instanties. De bewoners hebben bovendien een actieve rol in het beheer van de buurt en maken daarover afspraken. Veel bewonersgroepen in deze projecten hebben een verenigingsvorm aangenomen met een bestuur en buurtcoördinatoren. Zij voeren regelmatig overleg met elkaar (bewoners onderling) en met de gemeente en de politie. De vrijwilligers blijken een grote invloed te hebben op de actiebereidheid van de andere bewoners bij het signaleren van criminaliteit en overlast. Projecten Buurtpreventie zijn relatief eenvoudig en met weinig middelen te realiseren. Projecten zijn vooral goed uitvoerbaar in buurten waar mensen zich redelijk betrokken en verantwoordelijk voelen. Lokale voorbeelden: Verschillende gemeenten Uitvoering: Bewoners, politie, gemeente (evt. ook woningcorporatie, winkeliers, welzijnswerk of wijkopbouwwerk) Het project Buurtpreventie Bolnes won in 2007 de Hein Roethofprijs. Meer informatie over dit project is beschikbaar via: Straatcoaches In diverse gemeenten zijn straatcoaches actief om jeugdoverlast aan te gaan. De straatcoaches fietsen dagelijks in koppels door de buurten die door de gemeente en de politie hiervoor zijn uitgekozen. Zij zijn zeven dagen per week tot s avonds laat op pad, en brengen rapport uit aan zogenaamde thuisteams. Deze thuisteams gaan, indien nodig, binnen 24 uur op bezoek bij de raddraaiers en hun ouders. De leden van de thuisteams gaan onaangekondigd op bezoek bij de ouders van de overlastveroorzakers en confronteren de ouders met het gedrag van hun kinderen. Door deze bezoeken worden de ouders zich bewust van wat hun kinderen uitspoken. Zij worden erop gewezen dat zij zelf een einde moeten maken aan onacceptabel gedrag van hun kinderen. De ervaringen met de straatcoaches zijn positief en hebben in een aantal buurten al geleid tot een afname van de gemelde overlast. Lokale voorbeelden: o.a. Haarlemmermeer, Amsterdam Uitvoering: Gemeente Kijk voor meer informatie op: en Extra verlichting & cameratoezicht AANPAK LOOP- EN SLOOPROUTES Tijdens risicovolle tijden, (uitgaans)avonden en op risicoplaatsen kan er meer worden verlicht dan in de reguliere situatie. De perceptie van daders verandert hierdoor; het risico om gezien te worden neemt toe. In sommige gemeenten wordt de verlichting ook na sluitingstijd hoger gehouden. Zo is in Noordwijk een pakket aan maatregelen ingezet om overlast in een uitgaanswijk en omliggende buurten tegen te gaan. Hierbij wordt de openbare verlichting in het desbetreffende gebied feller rond sluitingstijd. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van camera s welke 360 graden in het rond draaien. De beelden worden op uitgaansavonden live bekeken in de meldkamer en als daar aanleiding toe is gaat er een telefoontje naar de politie die dan direct kan ingrijpen. Doel van deze maatregelen is het verminderen van geweld en vandalisme in de openbare ruimte. Verlichting draagt daaraan bij doordat er minder donkere hoekjes zijn, er is beter zicht op (potentiële) daders en escalatie kan worden voorkomen. Een effectevaluatie naar het verbeteren van basisverlichting (en dus niet extra verlichting en calamiteitenverlichting) toont aan dat basisverlichting zorgt voor minder vandalisme en geweldslachtoffers op straat (openbare ruimte algemeen; overdag, s avonds en s nachts). Grotere sociale controle hangt hiermee samen. Lokale voorbeelden: Verschillende gemeenten, o.a. Haarlemmermeer, Noordwijk (uitgaansgebied de Grent) Uitvoering: Gemeente, Politie, Openbaar Ministerie, winkeliers, bedrijven Kijk voor meer informatie op 12

13 +BP+Extra+verlichting?reference=dossiers/Uitgaansgeweld/index/index Vervroegen horecatoegangstijden/ gespreide sluitingstijden AANPAK LOOP- EN SLOOPROUTES Op basis van diverse onderzoeken kan geconcludeerd worden dat door het instellen van een bepaalde (vroegere) toegangstijd in de horeca, het alcoholgebruik en daarmee alcoholgerelateerde problemen in de regio teruggedrongen kunnen worden en dat jongeren vroeger uit zullen gaan. Door regionaal een uiterste toegangstijd in te stellen wordt de vooravond van uitgaanders verkort en daarmee de tijd die jongeren hebben om in te drinken. Uitgaanders die met minder alcohol op de horeca binnen komen, zullen gedurende de rest van de avond minder drinken dan uitgaanders die vooraf gedronken hebben. De afname van de omvang van het collectieve alcoholgebruik zal tot afname van overlast en geweld in de woon- en leefomgeving leiden en bijdragen aan de verbetering van de openbare orde. Het stellen van een uiterste toegangstijd kan verder voorkomen dat jongeren laat in de nacht eindigen bij slechts een paar horecagelegenheden, veelal horecagelegenheden die zich minder aan een barreglement of (wettelijke) voorschriften houden. Wanneer deze horecagelegenheden gelijktijdig sluiten, zullen bij sluitingstijd jongeren massaal naar buiten stromen en kunnen er confrontaties ontstaan. Gespreide of glijdende eindtijden worden ingezet om openbare orde problemen aan het einde van de uitgaansnacht te voorkomen. Door een diversiteit op te laten treden in de sluitingstijden van de horeca wordt de spreiding in het huiswaarts keren van het uitgaanspubliek vergroot. Van een geconcentreerde bezoekersstroom is daarom geen sprake meer. Indien gemeenten hierin gezamenlijk optrekken kan deze aanpak effect hebben op het tegengaan van overlast op loop- en slooproutes welke de gemeentegrenzen overschrijden Voorbeelden: o.a. West- Friesland, Breda Vandalen betalen! AANPAK LOOP- EN SLOOPROUTES In de gemeente Hoorn worden Onder het motto vandalen betalen vandalen via posters in bushokjes geconfronteerd met de consequenties van hun gedrag. Ook wordt de buurt via een huis-aan-huis flyer gevraagd de ogen open te houden en vandalisme en andere overlast en criminaliteit te melden. Met deze campagne wil de gemeente vandalen af te schrikken en zodoende de overlast door vernielingen terugdringen. Daders van vandalisme vallen onder het snelrecht en moeten ook de kosten van alle vernielingen betalen De gemeente Hoorn werkt nauw samen met de Politie Hoorn. Samen zetten zij acties uit om de pakkans van daders langs de bekende slooproutes van de binnenstad naar de buitenwijken te vergroten. Ook vraagt de gemeente inwoners om vooral de ogen open te houden en vandalisme te melden. Voorbeeld: Hoorn 13

14 4 Curatieve maatregelen (gericht op het tegengaan van overlast) Het is van belang dat alle betrokkenen bewust worden gemaakt van de problematiek en de maatregelen die worden genomen. Stap één is het duidelijk benoemen van de overlastgevende hangplek tot overlastplek. Als de jongeren niet weten dat ze overlast veroorzaken, passen ze hun gedrag niet aan. Ouders kunnen hun kinderen alleen aanspreken als ze weten voor welke overlast de jongeren verantwoordelijk zijn. Voor omwonenden maakt het een verschil als ze weten wie de jongeren zijn. Als er een band ontstaat, kan gezamenlijk naar oplossingen worden gezocht. In een groot aantal plaatsen in Nederland zijn vrijwilligers actief in het bedenken en realiseren van creatieve manieren om de dialoog tussen jong en oud op gang te brengen. Nachtcoaches AANPAK LOOP- EN SLOOPROUTES Nachtcoaches zijn mensen met een BOA opleiding die op een mountainbike op loop- en slooproutes surveilleren. Zij spreken jeugd vriendelijk maar duidelijk aan en confronteren hen met overlastgevend gedrag. Pleegt een jongere overlast dan wordt de politie ingeschakeld. Een traject bij Halt/de Brijder Stichting volgt. In het geval dat de jongere aangehouden wordt, dan worden de ouders (wakker) gebeld om hen op te halen. Lokale voorbeelden: Heemskerk en Uitgeest Uitvoering: Gemeente, Politie Kennemerland, HALT, Stichting Brijder Verslavingszorg Wakkere Ouders AANPAK LOOP- EN SLOOPROUTES Bij het project Wakkere ouders wordt iedere jongere die zich op de openbare weg bevindt en als verdachte ten aanzien van het verstoren van de nachtelijke rust kan worden aangemerkt, aangehouden. De tolerantiegrens ligt daarbij laag. De ouders van de overlast veroorzakende jongere wordt letterlijk wakker gebeld en gevraagd de zoon of dochter op te komen halen 5. Naast overlastplegers m.b.t. geluidsoverlast, ligt de focus bij de handhavingsnachten met name op het bezit van alcohol. Dit in verband met het feit dat veel overlast alcohol-gerelateerd is en ouders vaak niet weten dat hun kind alcohol drinkt. Fenomenen als comazuipen en andere alcholspelletjes vinden vaak buiten plaats op verzamelplekken voordat de jongeren naar de uitgaansgelegenheid gaan. Een groot deel van de aanhoudingen worden verricht naar aanleiding van het bezit van (aangebroken) flessen alcohol. Naast het feit dat de ouders worden gebeld om de jongeren op te halen op het bureau, vindt de afdoening plaats via Bureau Halt die hiervoor een samenwerkingsverband heeft met de Brijderstichting. Een intakegesprek voordat deze afdoening gerealiseerd kan worden vind plaats met de jongeren én ouder(s). Als er onvoldoende aan wordt meegewerkt, wordt de Halt-afdoening omgezet naar een regulier proces-verbaal. De handhavingsnachten worden doorgaans georganiseerd op avonden wanneer er in Uitgeest feestavonden worden georganiseerd voor jongeren vanaf 14 jaar. Elke jongere die tijdens zo n avond wordt aangehouden, krijgt een toegangsverbod van drie maanden voor deze bewuste horecagelegenheid. Lokale voorbeelden: Heemskerk, Uitgeest Uitvoering: Gemeente, Politie Kennemerland, OM, Bureau HALT, Stichting Brijder Verslavingszorg, BOA s, Horeca. Gele kaarten Het "gele kaarten traject" is een instrument waarbij een sanctie proportioneel opgebouwd wordt. Indien een jongere aanwezig is op een locatie met een melding van overlast, of zelf overlast veroorzaakt, krijgt hij hiervoor een waarschuwing met een gele kaart als gevolg. Een gele kaart is letterlijk een gele bekeuringsbon met waarschuwende en uitlegtekst. De personalia van de jongere wordt genoteerd en op diens naam wordt in het bedrijfsprocessensysteem van de politie een afspraak op persoon gemaakt. Direct na het uitreiken van de gele kaart wordt aan de ouders van de minderjarige een brief gestuurd. Hierin is melding gedaan van het feit dat de minderjarige overlast heeft veroorzaakt of deel uitmaakt van een groep die overlast veroorzaakt. Ouder(s) worden op deze manier aangesproken op het maatschappelijk gezien ongewenste gedrag. Naast de in kennisstelling van ouders door middel van 5 Uit: Quickscan Jeugd en Overlast, Andersson Elffers Felix, pagina 25 Wakkere Ouders. 14

15 een brief, wordt telefonisch contact opgenomen met de ouders. Aan de brief wordt een apart inlegvel van Meerwaarde toegevoegd, waarin aangekondigd wordt dat zij contact zullen opnemen met de ouders. Gekozen wordt om te werken met een apart inlegvel, om de verschillen in rollen tussen politie en meerwaarde te onderscheiden, maar samenwerking te onderstrepen door gezamenlijke verzending. Meerwaarde zal vervolgens (telefonisch) contact leggen met ouders. Bij een volgende keer dat de jongere overlast veroorzaakt wordt hij/zij gesanctioneerd ter zake het vastgestelde strafbare feit. Hierbij kan gedacht worden aan een bekeuring of HALT. Lokale voorbeelden: Haarlemmermeer, Haarlemmerliede, Haarlem, Heemskerk, Beverwijk en Uitgeest Uitvoering: Gemeente, Bureau HALT, Stichting Meerwaarde/Stichting Welschap, Politie Kennemerland Nuchter op Straat (NOS) Op de plaatsen waar de jongeren vervelend hangen/drinken en blowen zijn er relatief veel overlastmeldingen vanuit de wijk. Bewoners durven de beschonken jeugdigen vaak niet aan te spreken uit angst voor agressief gedrag en/of represailles. Om de overlast beheersbaar te houden dient er specifiek op geïnvesteerd te worden. Bij alcohol/drugsgebruik/openbare dronkenschap en dergelijke op straat door minderjarige wordt in het project Nuchter op straat in plaats van een bekeuring (die vaak door de ouders betaald wordt) de desbetreffende jongere doorverwezen naar bureau HALT die in samenwerking met de Brijder een passende straf laat uitvoeren met ook een educatief karakter. Ouders worden altijd gebeld. Lokale voorbeelden: Haarlemmermeer Uitvoering: Politie, Halt, Brijder Stichting Ouder weet project Dit is een project om ouders van hangjongeren die overlast veroorzaken, structureel te informeren over het gedrag van hun kinderen. Ouders zijn immers de eerst verantwoordelijken voor het gedrag van hun kinderen. De overlast op hangplekken wordt door de politie nauwkeurig bijgehouden. Ouders van overlast veroorzakende hangjongeren ontvangen bij een eerste en tweede melding van overlast een brief. Na een derde melding brengt de wijkagent in opdracht van de jeugdrechercheur een huisbezoek aan de ouders. De wijkagent maakt een inschatting van de thuissituatie en kan naar aanleiding hiervan de jongere inbrengen in het jeugdoverleg met de plaatselijke zorgorganisatie. Als er al enige tijd sprake is van een overlastplek, worden omwonenden uitgenodigd voor een buurtbijeenkomst. De politie geeft op deze bijeenkomst aan wat gedaan is en welke afspraken er eventueel zijn gemaakt. Tegelijkertijd kunnen omwonenden hun zegje doen en kan een actuele inventarisatie worden gemaakt van de overlast. Lokale voorbeelden: De Bilt Uitvoering: Politie Kijk voor meer informatie op: Ouders van tegendraadse jeugd Zie eerder bij preventie, ook hier van toepassing. Halt-methodiek Je kan het zelf bedenken Zie eerder bij preventie, ook hier van toepassing. Interactief theater Professionele acteurs maken, naar aanleiding van verhalen van bewoners, een voorstelling. Hierin komen verschillende standpunten over overlast van jongeren, leefbaarheid en veiligheid aan bod. De acteurs houden hangjongeren, buurtbewoners en andere betrokkenen een spiegel voor. Het doel is om alle bewoners tot elkaar te brengen en een dialoog te laten ontstaan. Na de voorstelling wordt de bewoners gevraagd om de scènes om te vormen tot een ideaalbeeld. De stappen die nodig zijn om tot dit ideaalbeeld te komen, kunnen worden voorgelegd aan bestuur en gemeenteraad. De bewoners maken bijvoorbeeld samen een plan voor de inrichting van een hangplek, voor voorzieningen voor ouderen en jongeren en voor omgangsregels in de wijk. Lokale voorbeelden: o.a. Wijchen, Vlaardingen Uitvoering: Jongerenwerk Kijk voor meer informatie op: 15

16 Film In sommige steden hebben jongeren (bijvoorbeeld op initiatief van het jongerenwerk) zichzelf gepresenteerd in een film. In de film laten zij zien wie zij zijn en wat hen bezighoudt. De film wordt vervolgens samen met de buurtbewoners en andere betrokkenen bekeken waarna, op een ongedwongen wijze, een discussie over overlast kan worden gevoerd. Buurtbewoners krijgen door de film een beter en persoonlijker beeld van de jongeren. Dat kan bij sommige bewoners de angst wegnemen om de jongeren op een ander moment ook eens aan te spreken. Lokale voorbeelden: o.a. Laren, Leiden, Vught en Arnhem Uitvoering: Buurtwerk, gemeente Kijk voor meer informatie op: Inrichting hangplekken Het creëren van officiële jongerenontmoetingsplekken die zijn gericht op één bepaalde groep, blijkt niet te werken. De openbare ruimte is eenvoudigweg niet door één groep te claimen. De belangrijkste eis waaraan een geschikte hangplek moet voldoen, is dat hij aantrekkelijk is ingericht voor jongeren. Gedacht kan worden aan een pleintje en een veldje met een sportgelegenheid en een paar bankjes. Ook het plaatsen van bijvoorbeeld een extra prullenbakje of enkele doelpaaltjes kan bijdragen aan de het behouden van een goede sfeer. Groene hangplekken Naturally cool is de naam van een project voor leerlingen van het vmbo, havo en vwo tussen 14 en 18 jaar. Het project betrekt jongeren actief bij hun eigen leefomgeving door hen te stimuleren om na te denken over de inrichting en vormgeving van hun eigen hangplekken. De natuur vormt daarbij een belangrijke inspiratiebron. Hangproblematiek en de behoefte aan groen in de stad worden zo op vernieuwende wijze samengebracht. Aan de hand van een lespakket besteden jongeren diverse lesuren aan opinievorming, buurtonderzoek en visieontwikkeling om vervolgens in onderlinge samenwerking maquettes te maken van de in hun ogen ideale, groene ontmoetingsplekken. Deze maquettes presenteren zij vervolgens aan de gemeente. Van de gemeente wordt dan gevraagd deze ideale hangplek ook daadwerkelijk te realiseren. Lokale voorbeelden: o.a. Nijmegen, Enschede, Rotterdam en Amsterdam Uitvoering: Gemeente, onderwijs Meer informatie is beschikbaar via: Mobiele ontmoetingsplaats (MOP ) Een aantal gemeenten maakt gebruik van speciaal ontworpen mobiele hangplekken (MOP s). Deze zijn bestand tegen vandalisme en kunnen bij overlast vrij eenvoudig met een vrachtwagen verplaatst worden. De MOP s zijn gemaakt van cortenstaal. Deze staalsoort wordt ook gebruikt voor scheepscontainers en kan niet doorroesten. De hangplekken zijn 3,80 meter lang, 2,40 meter breed en 2,55 meter hoog. De kosten zijn vergelijkbaar met een gemiddelde bushalte: ongeveer euro. Een andere uitvoering van een mobiele hangplek is de zogenaamde rondtrekkende hangplek. Hierbij wordt bijvoorbeeld een omgebouwde bus ingezet. De bus doet alle plekken in de stad waar hangjongeren zich ophouden, aan. De bus is bijvoorbeeld voorzien van muziekinstallaties, (computer)spelletjes, en sportmaterialen om buiten de bus te gebruiken. Om de mobiele hangplek echt van de jongeren zelf te maken, wordt het voertuig door hen ingericht of bijvoorbeeld met graffiti bespoten. Een jongerenwerker, die met de bus meerijdt, kan de jongeren bijvoorbeeld hulp bieden bij het zoeken van werk en wijzen op de gevaren van alcohol en drugs. Lokale voorbeelden: o.a. Amersfoort, Eindhoven, Bunschoten en Enschede Uitvoering: Gemeente, jeugdwerk Kijk voor meer informatie op: De hangplek van het jaar Hang Around is een jaarlijkse landelijke wedstrijd die groepen hangjongeren de kans geeft om zich van hun goede kant te laten zien. Uit vele inzendingen worden tien groepen jongeren geselecteerd die bijzondere acties willen ondernemen om de band met hun buurt of wijk te verbeteren of herstellen. De uiteindelijke winnaar wint met zijn actie de titel Hangplek van Nederland. 16

17 Jongeren die aan Hang Around meedoen, hebben onder begeleiding van het plaatselijke Jongerenwerk een actie bedacht en ook zelf uitgevoerd, waarmee ze zich op een positieve manier presenteerden aan de buurt. De activiteiten kunnen variëren van het organiseren van een buurtfeest tot het opnieuw beschilderen van de hangplek. Jongeren uit Velserbroek hebben met SamenStaanWeSterk in 2009 de Award voor de grootst opgezette actie en de Award voor samenwerking. Een groep jongens organiseerde een dag op het strandje en de grasvelden bij de Westbroekerplas met Oudhollandse sport- en spelactiviteiten (zeepkistenrace, spijkerpoepen, touwtrekken, etc.) en met jong-hollandse sport- en spelactiviteiten (frisbeeën, beachvolleybal, reuzenstift-tekenen). De teams die meedoen zijn gemengd, jongeren en buurtbewoners. Oud kan zo wat van jong leren en andersom. In Velserbroek heeft de organisatie gelegen bij woningcorporatie Eigen Haard, Stichting Welzijn Velsen (jongerencentrum De Koe), wijkplatform, en een groep jongeren en hun ouders. Lokale voorbeelden: Velserbroek e.a. Uitvoering: Nationale Jeugdraad, Stade Advies Meer informatie is beschikbaar via: ww.jeugdraad.nl en Spel Kids & Space Kids & Space is een spel, waarbij jongeren (12-18 jaar) betrokken worden bij actuele plannen voor de openbare ruimte. Potentiële hangjongeren worden zo in een vroeg stadium gevraagd mee te denken over hun eigen leefomgeving. Hierdoor ontstaat een betrokkenheid die minder snel tot overlast zal leiden. Het spel wordt in groepen gespeeld aan de hand van een Jongeren Stedenbouwkundig programma van Eisen dat zij eerst zelf hebben samengesteld. In de groep zijn onderhandelaars, rekenaars en bouwers nodig. Op maquettes van het openbare domein wordt een masterplan ontwikkeld. De jongeren presenteren hun plannen uiteindelijk aan elkaar en aan een jury. Tijdens een evaluatie worden de rollen omgedraaid en jureren de jongeren de plannen die de ontwerpers gemaakt hebben. Het spel is afhankelijk van de inzet van de gemeente en de continuïteit van begeleiding. De keren dat het is gespeeld, bleek het een aansprekende methode te zijn. Lokale voorbeelden: Amsterdam Uitvoering: Politie, gemeente, buurtopbouwwerk en/of jongerenwerk Kijk voor meer informatie op: Jeugdhonk De Toekomst Marokkaanse jongeren runnen in een voormalig schoolgebouw in Utrecht in eigen beheer een jeugdhonk: De Toekomst. Het honk biedt wijkjongeren een plek om samen te komen, televisie te kijken en te biljarten. Het plein waar de school aan staat, was jarenlang een favoriete hangplek voor jongeren uit de buurt. Dit gaf veel overlast. Omwonenden voelden zich geïntimideerd en beklaagden zich bij politie en gemeente. Uit gesprekken met de jongeren bleek dat zij geen andere plek hadden. Het leegstaande schoolgebouw bood uitkomst. Van de gemeente, politie en jongerenwerk kregen de jongeren ondersteuning om het pand in te richten als jeugdhonk. Het beheer van het honk is in handen van de jongeren van De Toekomst. De jongeren spreken de bezoekende jongens aan op overlastgevend gedrag en geven voorlichting, onder meer over alcohol en drugs. De leeftijd van de jongeren die komen, varieert van 15 tot 27 jaar. De Toekomst heeft maandelijks overleg met gemeente, politie en het jongerenwerk. Buurtbewoners klagen minder en er zijn aanzienlijk minder hangjongeren op het plein. Jongerengroep De Toekomst heeft de Utrechtse Veiligheidsprijs 2007 gewonnen. Lokale voorbeelden: Utrecht-Zuilen Betrokken partijen: Gemeente, politie en jongerenwerk Kijk voor meer informatie op: Kan wél (jong)! De werking van Kan wél! is eenvoudig. Een bewoner heeft een idee om zijn wijk te verbeteren en wil dit uitvoeren. Een buurtcoach denkt mee en zorgt voor wat geld om te starten en verder doet deze bewoner het zelf. Door projecten van Kan wél! wordt de band tussen bewoners onderling en tussen bewoners en corporaties/gemeenten aanzienlijk versterkt. De achterliggende gedachte van deze methode is dat mensen in wijken en buurten zelf over veel creativiteit beschikken en bereid zijn zich in te zetten voor een leefbare buurt als je ze maar de ruimte geeft. Kan wél! probeert zoveel mogelijk te voorkomen dat bewoners stuiten op bureaucratie en onwil als zij zelf een wijkinitiatief willen starten. Kan wél! is in 2006 opgestart door het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken (LSA). Het 17

18 LSA is een landelijk platform van bewoners die samenwerken om de leefbaarheid in hun wijk te vergroten. Met ingang van 1 juni 2007 is er ook een project speciaal voor jongeren van start gegaan: Kan wél jong. Lokale voorbeelden: o.a. Almere, Amsterdam, Arnhem en Enschede Uitvoering: Actieve buurtbewoners, buurtcoach, LSA Kijk voor meer informatie op: 18

19 5. Repressieve mogelijkheden (gericht op het beteugelen van overlast) Er is een scala aan repressieve maatregelen, toe te passen op jeugdoverlast. Let wel, dat handhaven alleen niet voldoende is om jeugdproblematiek aan te pakken. Naast een repressieve aanpak dient vaak ook een curatieve aanpak ingezet te worden. Soms heeft de overlast door hangjongeren dermate grote vormen aangenomen, dat hard ingrijpen noodzakelijk is. Onder andere strafrecht en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) biedt hiervoor verschillende mogelijkheden. Zo kan er gericht in een projectmatige aanpak op APV feiten gehandhaafd worden in samenwerking met Halt en OM. Om te voorkomen dat de problematiek zich naar andere locaties verplaatst, kunnen repressieve maatregelen vaak het beste in combinatie met zachtere maatregelen worden ingezet. 5.1 Algemeen plaatselijke verordening Samenscholing, ongeregeldheden, ordeverstoring en samenkomsten Maatregel Verbod om o.a. hinderlijk samen te scholen, onnodig op te dringen en anderen lastig te vallen (alleen of in groepsverband) te vechten of op andere wijze de orde te verstoren een stof of voorwerp bij zich te hebben waarvan aannemelijk is dat deze is meegebracht om de orde te verstoren, schade aan zaken dan wel letsel aan personen te veroorzaken in een situatie waarin de burgemeester een noodbevel heeft gegeven op grond van artikel 175 Gemeentewet (oproer, rampen, ernstige wanordelijkheden, ongevallen) richting een samenscholing te gaan Strafrechtelijke sanctie Bestuursrechtelijke reactie Randvoorwaarden Procedure Taakverdeling Wanneer toepassen Eerste stap Verwijderingsbevel Maatregel Strafrechtelijke sanctie Overtreding verbod is strafbaar, maximum straf: hechtenis van ten hoogste drie maanden of een boete van de tweede categorie (maximaal 3350) Bestuursdwang Zie ook het verwijderingsbevel, art. 2.1 lid 4 Strafrechtelijk: politie / OM Bestuursrechtelijk: politie Onmiddellijk optreden als een van de in het eerste vakje genoemde situaties zich voordoet Eerste stap strafrecht: staande houden en procesverbaal opmaken Eerste stap bestuursrecht: een einde maken aan de samenscholing, stoffen of voorwerpen afnemen, mensen wegsturen Degene die aanwezig is bij een tot toeloop aanleiding gevende gebeurtenis dan wel een samenscholing of bij enig voorval waardoor er wanordelijkheden ontstaan of dreigen te ontstaan is verplicht op een daartoe strekkend bevel van een ambtenaar van Politie direct zijn weg te vervolgen of zich te verwijderen. Niet voldoen aan een ambtelijk bevel is strafbaar o.g.v. art. 184 Sr, maximum straf: hechtenis van 19

20 Bestuursrechtelijke reactie Taakverdeling Wanneer toepassen Eerste stap ten hoogste drie maanden of een boete van de tweede categorie (maximaal 3350). Bestuursdwang Strafrechtelijk: politie Bestuursrechtelijk: politie Onmiddellijk optreden als een van de in het eerste vakje genoemde situaties zich voordoet Eerste stap strafrecht: staande houden en procesverbaal opmaken Eerste stap bestuursrecht: personen verwijderen Verbod openlijk gebruik van of handel in harddrugs/ handel in slaap- of kalmeringsmiddelen Maatregel Verbod om op of aan de weg of in een voor het publiek toegankelijk gebouw of vaartuig harddrugs te gebruiken of t.b.v. dat gebruik voorwerpen of stoffen openlijk voorhanden te hebben, of zich op of aan de weg op te houden indien dit te maken heeft met de handel in middelen als bedoeld in de artikelen 2 of 3 Opiumwet en/of of slaap- of kalmeringsmiddelen Strafrechtelijke sanctie Overtreding van het verbod is strafbaar, maximum straf: hechtenis van ten hoogste drie maanden of een boete van de tweede categorie (maximaal 3350) Bestuursrechtelijke reactie n.v.t. Taakverdeling Strafrechtelijke handhaving: politie / OM Wanneer toepassen Onmiddellijk optreden als de in het eerste vakje Eerste stap genoemde situatie zich voordoet Eerste stap strafrecht: staande houden en procesverbaal opmaken Verbod om messen of andere steekwapens bij zich te hebben Maatregel Verbod om op of aan de weg of in een voor het publiek toegankelijk gebouw messen of andere voorwerpen die als steekwapen kunnen worden gebruikt voorhanden te hebben Strafrechtelijke sanctie Overtreding van het verbod is strafbaar, maximum straf: hechtenis van ten hoogste drie maanden of een boete van de tweede categorie ( 3350 Bestuursrechtelijke reactie Bestuursdwang Randvoorwaarden/ Procedure Het verbod geldt alleen op door burgemeester en wethouders aangewezen wegen en daaraan gelegen voor het publiek toegankelijke gebouwen Het verbod geldt niet voor voorwerpen die zodanig zijn ingepakt dat ze niet meteen kunnen worden gebruikt Taakverdeling Aanwijzing wegen: B & W Strafrechtelijke handhaving: politie / OM Bestuursdwang: burgemeester, mandaat is mogelijk Wanneer toepassen Wanneer aanwijzing wegen: bij structurele Eerste stap overlast die de openbare orde op de wegen aantast of bedreigt. Eerste stap aanwijzing wegen: contact opnemen met bestuursdienst (openbare orde en veiligheid) 20

Toolkit jeugdoverlast. Een bundeling van mogelijkheden op preventief, curatief en repressief gebied

Toolkit jeugdoverlast. Een bundeling van mogelijkheden op preventief, curatief en repressief gebied Toolkit jeugdoverlast Een bundeling van mogelijkheden op preventief, curatief en repressief gebied Praktijkteam jeugd & overlast Kennemerland November 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Overzicht mogelijkheden

Nadere informatie

Hangen in Hoogeveen. repressieve aanpak overlastgevende jeugd

Hangen in Hoogeveen. repressieve aanpak overlastgevende jeugd Hangen in Hoogeveen repressieve aanpak overlastgevende jeugd Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Hoofdstuk 2 is vertrouwelijk 3. Mogelijke maatregelen 9 3.1 Proactie 10 3.2 Preventie 11 3.3 Preparatie 11 3.4

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen vwo 2015-II

maatschappijwetenschappen vwo 2015-II Opgave 2 Rondhangen Bij deze opgave horen de teksten 2 en 3 en tabel 1. Inleiding De Kamer ontvangt elk jaar een rapportage van de minister van Justitie over de voortgang van de aanpak van problematische

Nadere informatie

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen Bergen NH 2 Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen 1. Inleiding In het beleidsplan Naar een nuchter Bergen 2012 2015 zijn de volgende ambities

Nadere informatie

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Integrale veiligheid Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Inleiding In het integraal veiligheidsbeleid is vastgelegd dat er tweejaarlijks een operationeel integraal veiligheidsprogramma wordt opgesteld. Daar is

Nadere informatie

Speciale Halt-afdoening

Speciale Halt-afdoening Speciale Halt-afdoening Thema middag Helder op straat (HOS) 26 januari 2012 Liesbeth vanden Boeynants Directeur Halt ZWN Halt Zuid-West Nederland o Werkgebied 39 gemeenten; 2 politieregio s o 21 medewerkers;

Nadere informatie

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard Actieplan verslavingspreventiebeleid Gemeente Valkenswaard 2014-2015 - 2 - Inhoudsopgave Inleiding p. 4 Het plan p. 5 Het actieprogramma p. 6 1. Ouder/kind avond p. 6 2. Voorlichting vierde klas p. 7 3.

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

12 JUNI 2015 GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK VOORTGANGSRAPPORTAGE. Voortgang aanpak jongeren overlast AANPAK OP DOMEIN GROEP EN INDIVIDUEEL PREVENTIE

12 JUNI 2015 GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK VOORTGANGSRAPPORTAGE. Voortgang aanpak jongeren overlast AANPAK OP DOMEIN GROEP EN INDIVIDUEEL PREVENTIE Voortgang aanpak jongeren overlast AANPAK OP DOMEIN GROEP EN INDIVIDUEEL PREVENTIE Hangplekken Hangplekken zijn van alle tijden; de behoefte om vrienden te ontmoeten, samen wat te kletsen en te lachen

Nadere informatie

GEMEENTE VAL KENSWAARD

GEMEENTE VAL KENSWAARD V GEMEENTE VAL KENSWAARD de Hofnar 15 Postbus 10100 5550 GA Valkenswaard T (040) 208 34 44 F (040) 204 58 90 gemeente@valkenswaard.nl www.valkenswaard.nl Aan de leden van de raad van de gemeente Valkenswaard

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen

Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen Jaarverslag 2014 Landstede Welzijn Bathmen Landstede Welzijn Raalte Passage 13 8102 EW Raalte 088-8508275 Voorwoord Voor u ligt ons jaarverslag van 2014. 2014 stond wederom in het teken van verandering.

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

Jaarplan 2004 politie Geertruidenberg-Drimmelen

Jaarplan 2004 politie Geertruidenberg-Drimmelen Jaarplan 2004 politie Geertruidenberg-Drimmelen 1. Inleiding 1.1 Veiligheid op de politieke agenda Veiligheid staat in Nederland hoog op de politieke agenda. Ook binnen de politiek van de gemeente Geertruidenberg

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: J. Ragetlie Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Uitvoeringsprogramma Alcohol- en Drugsbeleid 2012 Steller: S. van Schijndel Datum: 18 januari 2012 Nr.: RIB-JR-1202 Geachte

Nadere informatie

Sociale veiligheid. De zorg voor een prettige en veilige reis

Sociale veiligheid. De zorg voor een prettige en veilige reis Sociale veiligheid De zorg voor een prettige en veilige reis Inleiding Elke dag spant NS zich in om het reizen met de trein en het verblijf op het station voor iedereen zo prettig en veilig mogelijk te

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

Vandaag Alert Morgen Veilig

Vandaag Alert Morgen Veilig Vandaag Alert Morgen Veilig Een plan ter vergroting van de veiligheid in Zwolle; met concrete acties en inzet van extra preventie, waakzaamheid en opsporing. Voorwoord De VVD Zwolle introduceert het plan

Nadere informatie

Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort

Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort Stad Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort Periode januari t/m december 2014 Afdeling Veiligheid & Wijken januari 2015 Stad met een hart Veiligheidsbeeld Amersfoort januari december 2014 Voor u ligt het

Nadere informatie

Bijlage 3 Jaaruitvoeringsplan Tweestromenland 2015

Bijlage 3 Jaaruitvoeringsplan Tweestromenland 2015 Bijlage 3 Jaaruitvoeringsplan Tweestromenland 2015 Veiligheidsbeleving Inzicht krijgen in de factoren die van invloed zijn op de veiligheidsbeleving bij de inwoners van Tweestromenland. Afhankelijk van

Nadere informatie

CONVENANT VEILIGE SCHOOL. Voortgezet onderwijs

CONVENANT VEILIGE SCHOOL. Voortgezet onderwijs CONVENANT VEILIGE SCHOOL Voortgezet onderwijs Gemeente Vlaardingen en Lentiz Onderwijs Groep Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam St. Sint Jozefmavo Politie Rotterdam-Rijnmond 2 Ondergetekenden 1.

Nadere informatie

Hein Roethofprijs 2007. veiligheid door samenwerking

Hein Roethofprijs 2007. veiligheid door samenwerking Hein Roethofprijs 2007 veiligheid door samenwerking omslag: Stadsmarinierschap uit Rotterdam wint Hein Roethofprijs 2006 Het project Stadsmarinierschap is een van de maatregelen die Rotterdam neemt om

Nadere informatie

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Ouders en verzorgers spelen vanzelfsprekend een zeer belangrijke rol in de ontwikkeling van het gedrag van hun kind. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa

veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa Buitengewoon opsporings ambtenaren (boa s) spelen een steeds belangrijkere rol in de openbare ruimte. Zij dragen

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Het bedrijfsleven in Nederland is sinds jaar en dag slachtoffer van criminaliteit.

Nadere informatie

Gebiedsscan. Albrandswaard

Gebiedsscan. Albrandswaard Gebiedsscan 2011 Albrandswaard In deze rapportage leest u de resultaten van de sessie gebiedsscan criminaliteit en overlast voor wat betreft de gemeente Albrandswaard. Aan bod komen de dorpskernen Rhoon,

Nadere informatie

CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE

CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTADUTRECHT PROCESEVALUATIE CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE J. Snippe, M. Hoorn, B. Bieleman INTRAVAL Groningen-Rotterdam 4. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Nadere informatie

locatiegebonden groepsgebonden dagelijks af en toe incidenteel in de avonduren s nachts in het weekend door de week wisselend per seizoen

locatiegebonden groepsgebonden dagelijks af en toe incidenteel in de avonduren s nachts in het weekend door de week wisselend per seizoen PLAN VAN AANPAK JEUGDGROEPEN Naam hotspot / jeugdgroep Datum 1. INVENTARISATIE GROEP Bullets kenmerken die van toepassingen zijn: meerdere opties mogelijk 1.1. OVERLAST Aard geluidsoverlast vernielingen

Nadere informatie

Convenant Veiligheid in rn om de school Gemeente Hengelo

Convenant Veiligheid in rn om de school Gemeente Hengelo Convenant Veiligheid in rn om de school Gemeente Hengelo Hengelo, 21 oktober 2010 1. Doelstelling Dit convenant heeft tot doel om een eenduidig en sluitend stelsel van afspraken te maken ten behoeve van

Nadere informatie

Boete of Kanskaart Van eerste drankje tot comazuipen

Boete of Kanskaart Van eerste drankje tot comazuipen Boete of Kanskaart Van eerste drankje tot comazuipen 23 juli 2013 blad 2 van 10 Boete of Kanskaart 24 juli 2013 1 Inleiding 3 2 Oorzaken, aanpak en doelstellingen 4 2.1 Oorzaken 4 2.2 Aanpak 4 2.3 Doelstellingen

Nadere informatie

Voel je thuis op straat!

Voel je thuis op straat! Voel je thuis op straat! 0-meting onder kinderen, jongeren en volwassenen in Bergen op Zoom Centrum Ron van Wonderen Nanne Boonstra Utrecht, september 2007 Verwey- Jonker Instituut 1 Samenvatting en conclusies

Nadere informatie

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving Startnotitie ketenbeleid Menameradiel Inhoud 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving bijlagen bijlage 1. bijlage 2. bijlage 3. bijlage 4. bijlage

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 604 Integraal Veiligheidsprogramma Nr. 8 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Convenant Veiligheid in en om de school Veiligheid in en om de school

Convenant Veiligheid in en om de school Veiligheid in en om de school Convenant Veiligheid in en om de school Veiligheid in en om de school Gemeenten Weert, Nederweert en Cranendonck Convenant voor: Voortgezet Onderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs Middelbaar Beroeps Onderwijs

Nadere informatie

Slim leven. Motiveren tot een gezonde leefstijl

Slim leven. Motiveren tot een gezonde leefstijl Slim leven Motiveren tot een gezonde leefstijl Grip op het eigen leven Elke jongere verdient de kans om zich te ontwikkelen. Om uit te groeien tot een zelfstandig individu met ambities, doelen en perspectief.

Nadere informatie

Pestprotocol Prakticon

Pestprotocol Prakticon Pestprotocol Prakticon Pesten op school Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus aan willen pakken.

Nadere informatie

School s cool Utrecht helpt brugklassers een goede start te maken in het voortgezet onderwijs

School s cool Utrecht helpt brugklassers een goede start te maken in het voortgezet onderwijs School s cool Utrecht helpt brugklassers een goede start te maken in het voortgezet onderwijs In Utrecht verlaten jaarlijks zo n 600 risicojongeren de basisschool. Dit zijn jongeren die om verschillende

Nadere informatie

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten < 0 ar Voorlichting over de risico's van Zwangeren Voorkomen van alcoholgebruik bij STAP alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl

Nadere informatie

De gordijnen gaan weer open Maart 2011

De gordijnen gaan weer open Maart 2011 De gordijnen gaan weer open Maart 2011 Bij alle beleidnoties, evaluaties e.d. over Multiproblem gezinnen komen de termen als zelfredzaamheid of empowerment altijd sterk naar voren toe. Over het algemeen

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2016-2019

PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 6C Openbare orde en veiligheid Inleiding Wij willen het veiligheidsniveau voor de bewoners en bezoekers van Leiderdorp behouden in objectief en subjectief opzicht en waar mogelijk

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 1 Welkom en introductie Preventieprogramma Jeugdhulp Wethouder Paans spreekt allereerst zijn steun uit aan professionals

Nadere informatie

ToReachIt. Acceptance is the beginning of change!!!

ToReachIt. Acceptance is the beginning of change!!! ToReachIt Acceptance is the beginning of change!!! Acceptance is the beginning of change! Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding 1.1. Wat ontbreekt er in Nederland aan begeleiding voor onze doelgroep volgens

Nadere informatie

Veiligheidscijfers Soest 2015 samenwerking loont

Veiligheidscijfers Soest 2015 samenwerking loont ontwikkeling 2015 tov 2014, gemeente ontwikkeling 2015 tov 2014, regio MNL januari t/m juni juli t/m december Veiligheidscijfers Soest 2015 samenwerking loont Januari 2016 - In 2015 is het aantal woninginbraken

Nadere informatie

Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West

Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West Inleiding Aanpak risicojeugd 18 tot 23 jaar in Amsterdam Nieuw-West Als portefeuillehouder Jeugd, zorg en welzijn in Amsterdam Nieuwe West wil ik heel bewust agenderen dat de groep jongeren of jongvolwassenen

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014 Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid en 2014 Via de evaluatie Lokaal Gezondheidsbeleid 2010- hebben wij gemeld dat voor Lokaal Gezondheidsbeleid geen afzonderlijke nota meer verschijnt. Dit omdat gezondheid

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt en overzicht alcohol < 0 jaar Voorlichting over de risico's van alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl < 0 jaar

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

IrisZorg Preventieve wijkgerichte

IrisZorg Preventieve wijkgerichte IrisZorg Preventieve wijkgerichte hulpverlening 1. Wie zijn Bianca Lubbers en Vincent Stijns? 2. Wat is IrisZorg? 3. Wat is IRIS in de Buurt? 4. Wat doet IRIS in de Buurt? casuïstiek 5. Maatschappelijk

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Een voorbeeld van een lokale aanpak. Jos Wienen, burgemeester van Katwijk. Fusiegemeente sinds 1 januari 2006;

Jongeren en alcohol. Een voorbeeld van een lokale aanpak. Jos Wienen, burgemeester van Katwijk. Fusiegemeente sinds 1 januari 2006; Jongeren en alcohol Een voorbeeld van een lokale aanpak Jos Wienen, burgemeester van Katwijk Kenmerken Katwijk Fusiegemeente sinds 1 januari 2006; Eigen cultuur, traditie en karakter; Kustgemeente; 1 drankgebruik

Nadere informatie

www.youngeratheart.nl

www.youngeratheart.nl www.youngeratheart.nl Younger at heart Younger at heart is een jonge, innovatieve jongerenwerkorganisatie. Younger at heart richt zich op jongeren en jong volwassenen van 12 tot 30. Core business is het

Nadere informatie

Integraal Veiligheidsbeleid Actieplan 2012-2013

Integraal Veiligheidsbeleid Actieplan 2012-2013 Integraal Veiligheidsbeleid Actieplan 2012-2013 Gouda veilig; dat doen we samen Gouda is in de afgelopen jaren veiliger geworden. Op bijna alle vlakken is de geregistreerde criminaliteit in Gouda gedaald.

Nadere informatie

POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN EN DE GEMEENTE VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING

POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN EN DE GEMEENTE VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN EN DE GEMEENTE VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING WONEN EN SOCIALE VEILIGHEID Elke gemeente wil een veilige gemeente zijn waarin haar inwoners veilig wonen, werken en recreëren.

Nadere informatie

Quickscan Jeugd en Overlast

Quickscan Jeugd en Overlast Quickscan Jeugd en Overlast Veiligheidsregio Kennemerland Utrecht, 11 februari 2010 Maliebaan 16 postbus 85198 3508 AD Utrecht telefoon 030 236 3030 telefax 030 236 3070 kvk 30096560 mail@aef.nl Inhoud

Nadere informatie

Zuid West College 2015

Zuid West College 2015 Zuid West College 2015 Plan van aanpak 2015 Veiligheid en leefbaarheid in en rondom Zuid West College Stadsdeel Escamp Partijen: Stadsdeelkantoor Escamp De directeur van het Zuid West College Landelijke

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 030-286 10 00 Fax 030-286 12 24 www.utrecht.nl Commissie Mens en Samenleving Behandeld door Jet Smit, Tanja Heijkamp Doorkiesnummer 030-286 00 00 E-mail

Nadere informatie

Bestuursovereenkomst Jeugd en alcohol Zeeland

Bestuursovereenkomst Jeugd en alcohol Zeeland Bestuursovereenkomst Jeugd en alcohol Zeeland Partijen: De minister van Veiligheid en Justitie (VenJ); De Vereniging van Zeeuwse Gemeenten, namens de 13 gemeenten in Zeeland, hierna te noemen de gemeenten;

Nadere informatie

Enquête Buurtpreventie en buurtafspraken Welgelegen & Indische Buurt te Leeuwarden Mei 2012

Enquête Buurtpreventie en buurtafspraken Welgelegen & Indische Buurt te Leeuwarden Mei 2012 Enquête Buurtpreventie en buurtafspraken Welgelegen & Indische Buurt te Leeuwarden Mei 2012 Ontwikkeld door Welzijn Centraal en vrijwilligers. Mede mogelijk gemaakt door Gemeente Leeuwarden, Woon Friesland

Nadere informatie

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 14 juli 2011

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 14 juli 2011 1 ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 14 juli 2011 OPSTELLER VOORSTEL: AFDELING: PORTEFEUILLEHOUDER: G. Snapper FJZ/AJZ M.C.M. Waanders Agendapunt: No. /'11 Dokkum, 27 mei 2011 ONDERWERP: Sluitingstijden

Nadere informatie

Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO)

Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO) / Bijlage 3.2 Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO) 7 juni 2012 Inhoudsopgave Artikel 1 Bevoegdheden op grond van artikel 172a Gemeentewet 2 Artikel

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

Wijkwerkplan Albrandswaard 2010 15 november 2009

Wijkwerkplan Albrandswaard 2010 15 november 2009 Wijkwerkplan Albrandswaard 2010 15 november 2009 Politie Rotterdam-Rijnmond - Wijkwerkplan Albrandswaard 2010 1 Inleiding Voor u ligt het wijkwerkplan van het wijkteam Albrandswaard. De basis van dit wijkwerkplan

Nadere informatie

Winkeliers over functioneren van politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa s)

Winkeliers over functioneren van politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa s) Stichting Maatschappij en Veiligheid (SMV) Den Haag, augustus 2014 Winkeliers over functioneren van politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa s) 1 Het onderzoek In opdracht van de Stichting Maatschappij

Nadere informatie

Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018

Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018 Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2018 september 2014 gemeente roerdalen 2014-2018 1 Hoofstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Nederlandse jongeren drinken veel, vaak en op jonge leeftijd. Daarnaast

Nadere informatie

Aan de Fractie van de PvdA t.a.v. de heer Verbruggen. Geachte heer Verbruggen,

Aan de Fractie van de PvdA t.a.v. de heer Verbruggen. Geachte heer Verbruggen, Ingekomen stuk tkn02 (PA 30 september 2009) Veiligheid Aan de Fractie van de PvdA t.a.v. de heer Verbruggen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 329 96 10 E-mail

Nadere informatie

Commissienotitie. Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin. Status Informerend

Commissienotitie. Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin. Status Informerend Onderwerp Alcohol 16 min geen goed begin Status Informerend Voorstel 1. Kennis te nemen van de activiteiten die in Boxtel en Veghel worden ondernomen in het kader van het project Alcohol 16 min geen goed

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

Sluitende aanpak. voor risico- en. probleemjongeren

Sluitende aanpak. voor risico- en. probleemjongeren Sluitende aanpak voor risico- en probleemjongeren Stad van jongeren Rotterdam is een stad van jongeren. Dat is een statistisch gegeven. Maar je ziet het ook als je op straat loopt. Overal jonge mensen

Nadere informatie

Project overlastgevende jeugd

Project overlastgevende jeugd Project overlastgevende jeugd Waarom overlastgevende jeugd? Alle zes de Peelgemeenten prioriteren de aanpak van jeugdoverlast voor de komende vier jaar. Niet per definitie omwille van zorgelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren

Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren Het gaat goed met kinderen in Nederland. Uit onderzoeken blijkt dat Nederlandse kinderen in vergelijking met kinderen uit andere rijke landen

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 030-286 10 00 Fax 030-286 12 24 www.utrecht.nl Commissie Mens en Samenleving Behandeld door Jet Smit, Sietske Jonkers Doorkiesnummer 030-286 00 00 E-mail

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Trendanalyse van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid

Trendanalyse van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid Trendanalyse van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid Presentatie Raadsinformatieavond Utrecht 3 juni 2010 Ida Haisma 2-6-2010 Trendsignalement 2010 (1) Trendsignalement 2010 vraagt aandacht

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Schoolveiligheidsconvenant 10 november 2014

Schoolveiligheidsconvenant 10 november 2014 Schoolveiligheidsconvenant 10 november 2014 CONVENANT VEILIG IN EN OM SCHOOL VOORTGEZET EN MIDDELBAAR ONDERWIJS Doelstelling Dit convenant heeft ten doel om tot eenduidige en sluitende afspraken te komen

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Eval uat i e Camer at oezi cht Gouda Ei ndr appor t Samenvatting en conclusies De gemeente Gouda is begin 2004 een proef gestart met cameratoezicht in de openbare ruimte op diverse locaties in de gemeente.

Nadere informatie

40 secondant #1 februari 2010. Illustratie: Hans Sprangers

40 secondant #1 februari 2010. Illustratie: Hans Sprangers 40 secondant #1 februari 2010 Illustratie: Hans Sprangers Hoe zorg je dat mensen zich buiten weer veilig voelen en jongeren ook hun gang kunnen gaan, zonder overlast te veroorzaken? Aanpak Jongeren op

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2013

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2013 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2013 DOCS.nr. 4539980 Nummer 204 Vragen van het raadslid Schulten en van Wegen (BPA) inzake Woninginbraken,

Nadere informatie

Format werkplan maatschappelijke organisatie

Format werkplan maatschappelijke organisatie Format werkplan maatschappelijke organisatie Naam organisatie Jongerenvereniging KPJ Limburg 1. Activiteitnaam (en nummer) In Veilige Handen 2. Korte omschrijving De zorg voor een veilige omgeving is essentieel

Nadere informatie

Bijlage A: Veiligheidsanalyse (cijfermatig overzicht) Gemeente Neder- Betuwe

Bijlage A: Veiligheidsanalyse (cijfermatig overzicht) Gemeente Neder- Betuwe Bijlage A: Veiligheidsanalyse (cijfermatig overzicht) Gemeente Neder- Betuwe Algemene inleiding Voor u ligt een (cijfermatige) veiligheidsanalyse van de Gemeente Neder-Betuwe. Dit cijfermatige overzicht

Nadere informatie

Onderwerp Project Op Jezelf voor risicojongeren in Dukenburg en Lindenholt

Onderwerp Project Op Jezelf voor risicojongeren in Dukenburg en Lindenholt Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 13 mei 2009 / 53/2009 Fatale termijn: besluitvorming vóór: eind april Onderwerp Project Op Jezelf voor risicojongeren in Dukenburg en Lindenholt Programma

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma BOAtoezicht. Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

Uitvoeringsprogramma BOAtoezicht. Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Uitvoeringsprogramma BOAtoezicht 2016 Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Inhoud 1. Inleiding...2 1.1 Doel toezicht en handhaving...2 1.2 Geschiedenis...2 1.3 Inhuur bij Omgevingsdienst IJmond...2

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Veilige Buurten. 1. Overlast en criminaliteit aanpakken

Veilige Buurten. 1. Overlast en criminaliteit aanpakken Veilige buurten Veilige buurten Veilige Buurten 1. Overlast en criminaliteit aanpakken Iedereen wil wonen, werken, wandelen en winkelen in een veilige buurt. Een buurt waar je gewoon je kinderen buiten

Nadere informatie

Aanpak jeugdoverlast Kennemerland

Aanpak jeugdoverlast Kennemerland Aanpak jeugdoverlast Kennemerland Inleiding Uit het behoefteonderzoek Veilige Gemeenten (2005) en ook uit een inventarisatie in Kennemerland blijkt dat gemeenten het meest te kampen hebben met de volgende

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 16 september 2015

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 16 september 2015 Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 16 september 2015 1 Welkom en introductie Preventieprogramma Jeugdhulp De vijf gemeenten in de Hoeksche Waard geven samen vorm

Nadere informatie

Antwerpen School aan de beurt

Antwerpen School aan de beurt www.besafe.be Antwerpen School aan de beurt Antwerpen - School aan de beurt 1 Antwerpen School aan de beurt FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

voor al uw maatwerk trainingen

voor al uw maatwerk trainingen voor al uw maatwerk trainingen voor al uw maatwerk trainingen Als u wilt dat uw medewerkers weten hoe te handelen bij calamiteiten of dat u uw medewerkers handvatten aan wilt reiken waardoor zij waardevoller

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Infosheet Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Tijdig ingrijpen betekent voorkomen dat een de fout ingaat. Wie wil dat niet? Dat is dan ook precies wat deze infosheet beoogt: inzicht

Nadere informatie