Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK) LiDAR data hosting services:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK) LiDAR data hosting services:"

Transcriptie

1 Gebruikers Handleiding Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK) LiDAR data hosting services: DHM Vlaanderen II - Proefproject Geraardsbergen (2012) 22 mei 2013 BVK, 2013 Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen Tel: ++32(0)

2 Versie Versie 1.0 Auteur AGIV-VITO BVK-team Datum aanmaak Datum afdruk 5 juni / 57 BVK, 2013

3 Document historiek Release Datum Beschrijving van de verandering Editors Reviewers V1.0 22/05/2013 First release version NVC, JB, TP JVV, SVDL BVK, / 57

4 Inhoud 1 Inleiding Referenties Termen, definities, afkortingen Context BVK Context DHMV_II Doel van dit document 8 2 Overzicht van de beschikbare remote sensing data, afgeleide producten en bijhorende BVK dienstverlening LiDAR bron data LiDAR afgeleide producten (DTM, DSM, hillshade, slope) Multispectrale digitale beelden (RGB) 14 3 Opzoeken en downloaden van de gewenste ruwe remote sensing data : stappen vooraf (randvoorwaarden) Samenvattende User matrix security AGIV registratie (authenticatie) AGIV toelating (authorisatie) Gebruiksvoorwaarden 18 4 Gebruik van de BVK hosting services naar het BVK Archief Beschikbare data binnen de BVK in functie van de overeenkomstige dienst voor openstelling Profiel 1 : LiDAR brondata en/of de afgeleide producten visualiseren en bevragen, ad hoc een data tile ophalen Opstarten van de BVK viewer Aangeboden data lagen binnen de BVK viewer Visualiseren van de afgeleide producten DTM, DSM of de aangeleverde orthomozaiek Bevragen van de datalagen binnen de BVK viewer (vb: hoogtebevraging) Renderen van 3D data binnen de BVK viewer Opvragen metadata van de data tiles & ad hoc ophalen van een data tile Profiel 2: LiDAR brondata en/of afgeleide producten over grote gebieden downloaden om zelf mee aan de slag te gaan BVK data download applicatie voor batch download van LAZ tiles of DTM/DSM/RGB tiles curlscript voor downloaden van LiDAR LAZ tiles, DTM/DSM/RGB tiles Profiel 3 : Integreren van de hosting services (WMS/WFS interface) in een eigen applicatie 40 5 Gebruik van het BVK Dataportaal op het online archief 41 4 / 57 BVK, 2013

5 1 Inleiding 1.1 Referenties AGIV BVK AGIV Security : online help BVK_LiDAR_service_ICD_v1 0.pdf BVK viewer (prototype) BVK Dataportaal BVK Data download applicatie https://remotesensing.agiv.be/bvkviewer/ https://remotesensing.agiv.be/downloadportal/ 1.2 Termen, definities, afkortingen BVK LiDAR DHMV_I DHMV_II OGC WMS WFS Beeldverwerkingsketen Light Detection and Ranging (laser altimetrie) : remote sensing techniek voor het bepalen van de hoogte op basis van laser pulsen (laser scanner) LiDAR campagne over het Vlaamse gewest ( ) in het kader van de aanmaak van het Digitaal Hoogte Model Vlaanderen I. LiDAR campagne over het Vlaamse en Brussels Hoofdstedelijk Gewest ( ) in het kader van een update van het Digitaal Hoogte Model Vlaanderen II. Open Geospatial Consortium Web Map Service Web Feature Service BVK, / 57

6 1.3 Context BVK Het AGIV ontwikkelt en onderhoudt, samen met en voor partners, een operationele, sensorgenerieke en modulaire data beheers- en verwerkingsketen; de Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK). De BVK levert sinds januari 2012 onder meer volgende dienstverlening aan AGIV, GDI-Vlaanderen en derden in dienstverband : - online snelle storage en beheerde offline archivering van grote volumes aan remote sensing 1 bron data; - automatische workflows op de bron data voor onder meer de aanmaak en de bijhouding van geografische gegevens (bv. Grootschalig Referentie Bestand (GRB), Digitaal Hoogte Model (DHM), Digitaal Oppervlakte of Surface Model (DSM), ); - hosting services en download services voor de remote sensing bron data en/of voor specifieke partner applicaties; - een beheerde toegang tot alle remote sensing bron data op basis van de heersende gebruiksvoorwaarden; - uitgebreide technische documentatie bij de aangeboden ruwe remote sensing bron data en diensten, die eindgebruikers in staat stelt applicaties met een toegevoegde waarde te (laten) ontwikkelen. Partners VITO: lange termijn samenwerkingsverband AGIV-VITO voor de verdere ontwikkeling en exploitatie van de beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen ( ). WaterWegen en Zeekanaal NV & nv De Scheepvaart: lange termijn samenwerkingsverband met nv De Scheepvaart en Waterwegen en Zeekanaal NV. Zij startten in de periode april - september 2013 met het project Mobile Mapping op de Vlaamse waterwegen. Met deze beelden inventariseren de waterwegbeheerders de objecten (oevers, bolders, ) naast de waterwegen. Dit gebeurt in het kader van een actualisatie van de elektronische vaarkaarten (Inland ECDIS). De remote sensing bron data voor dit project (panoramische beelden en terrestrische LiDAR) worden online ter beschikking gesteld, beheerd gearchiveerd en ontsloten via de BVK. De BVK dienstverlening staat open voor vragen van potentiële partners tot samenwerking rond één of meer van de onderstaande BVK diensten. Geïnteresseerde overheidsdiensten, wetenschappelijke instellingen en bedrijven kunnen steeds contact opnemen met het BVK team via subject : BVK-team). Dienstverlening 1. BVK archief : Multispectrale ruwe beelden (air/space- borne); Mobilemapping data (wegen & waterwegen); Airborne LiDAR data (DHMVI & DHMVII); Terrestrische LiDAR data (waterwegen) 2. BVK-Dataportaal : portaal naar het BVK online archief voor download van ruwe multispectrale air/space-borne beelden. 3. BVK Data Hosting Services : veilige en beheerde ontsluiting van het BVK archief en afgeleide producten 4. BVK Applicatie Hosting Services : ter beschikking stellen van browser applicaties voor het werken met de ruwe remote sensing data. 1 Remote sensing is het geheel van methoden en technieken die tot doel hebben aardse fenomenen vanop afstand (remote) zonder enig fysisch contact te bestuderen (sensing). 6 / 57 BVK, 2013

7 o o AGIV mobilemapping viewer (browser applicatie) Geauthoriseerde gebruikers kunnen de beschikbare mobilemapping beelden bevragen via de AGIV browser applicatie. Om toegang tot de data te krijgen, vereist de privacy commissie dat een gebruiker zich registreert bij AGIV en dat de verantwoordelijke van een machtiging de gebruiker toegang verschaft onder zijn machtiging. BVK prototype viewer (browser applicatie); Het BVK project stelt een prototype browser applicatie ter beschikking om alle beschikbare data aangeboden via het BVK project te visualiseren en metadata/data op te vragen. Deze viewer is bedoeld om eindgebruikers een snel overzicht en inzicht te geven in de beschikbare data, voor interface testen en demo doeleinden. 5. BVK Dedicated Worfklows : Binnen de BVK worden dedicated automatische beeldverwerkings workflows ontwikkeld, geïmplementeerd en continue onderhouden en/of verbeterd. Deze worklfows werken rechtstreeks op de ruwe remote sensing data en hebben betrekking op zowel efficiënt storage beheer, als op het opleveren van een specifiek afgeleid product of informatie. o o o BVK pre-processing workflows Deze workflow stelt de gebruikers op AGIV in staat om de ruwe data en metadata te gaan downloaden en vol-automatisch om te zetten tot een hoger level tussenproduct (vb: orthorectificatie) in een door de gebruiker gedefinieerd formaat, compressie en versnijdingspatroon. BVK GRB change detection workflow Deze workflow staat in voor een vol-automatische change detection op basis van ruwe middenschalige multispectrale beelden. Het gegenereerde veranderingsbestand wordt vervolgens gebruikt om gevalideerde afwijkingen op te leveren voor de GRB bijhouding. BVK DTM/DSM/slope/hillshade workflow Op basis van de nieuw ingewonnen LiDAR (LAZ) data in het kader van het DHM- Vlaanderen II update project, werd binnen de BVK een dedicated workflow ontwikkeld en geïmplementeerd. Deze workflow levert de eindproducten : DTM, DSM, hillshade en slope per NGI kaartblad. 1.4 Context DHMV_II DHMV_II ( ) : In 2013 lanceerde AGIV een opdracht voor de inwinning van het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II, als update van het vroegere DHM (DHMV_I ). De LiDAR puntenwolken hiervoor worden gespreid opgenomen over een periode van 3 jaar ( ) en hebben een minimale puntendichtheid van 16 punten per m² en multiple returns. Simultaan met de LiDAR-hoogtegegevens worden eveneens hoogwaardige multispectrale (RGB) luchtopnames opgenomen. De remote sensing bron data voor dit project (airborne LiDAR) worden online ter beschikking gesteld, beheerd gearchiveerd en ontsloten via de BVK. Meer informatie over dit DHM update project kan gevonden worden op de AGIV webpagina (http://www.agiv.be/gis/projecten/?catid=218). Als voorbereiding op de opdracht voor de inwinning van het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II werd op 30 april 2012 LiDAR-hoogtegegevens en beeldmateriaal ingewonnen en verwerkt voor een testgebied van ca. 30km² ter hoogte van Geraardsbergen. Dit testgebied omvat een veelheid aan landschappen: riviervallei en hellingen, bebouwd gebied en open terrein, water, bossen en lage vegetatie,. De LiDAR puntenwolken werden opgenomen met dezelfde (of strengere) specificaties als deze voor het DHM update project. BVK, / 57

8 Via dit proefproject wordt de mogelijkheid geboden aan LiDAR gebruikers en applicatie ontwikkelaars om al vertrouwd te raken met de nieuw ingewonnen LiDAR puntenwolken, de noodzakelijke (pre)-processing en de mogelijkheden van deze gegevens. Zowel de huidige bestaande datasets van DHMV_I als van het Proefproject Geraardsbergen (2012), als de LiDAR datasets die nog gevlogen zullen worden in de volgende jaren voor DHMV_II, worden gehost op VITO binnen het BVK project. 1.5 Doel van dit document Dit document beschrijft enerzijds de beschikbare ruwe remote sensing data en/of afgeleide producten en anderzijds de BVK dienstverlening die het mogelijk maakt voor een gebruiker om effectief met de beschikbare remote sensing data aan de slag te gaan (viewen, bevragen, downloaden). Hierbij zal in deze eerste versie de nadruk gelegd worden op de dienstverlening met betrekking tot de remote sensing data ingewonnen via het project DHMV_II en dan meer bepaald in eerste instantie de remote sensing data beschikbaar binnen het proefproject Geraardsbergen. Kennis van de gebruiksvoorwaarden en de AGIV security is vereist om toelating te kunnen krijgen tot de remote sensing data die de gebruiker wenst te gebruiken. Voor een overzicht van de vereiste aanvraagprocedure, de geldende gebruiksvoorwaarden en de AGIV security wordt ook verwezen naar de AGIV webpagina en Online Help (http://agiv.be/gis/projecten/?artid=2114 en Dit document spitst zich in het bijzonder toe op de BVK dienstverlening om een efficiënt en juist gebruik van de aangeboden BVK diensten en de via deze diensten aangeboden ruwe remote sensing data, of daarvan afgeleide producten mogelijk te maken. Hoewel dit document zeker een goed begin is voor iedereen die nog niet bekend is met de AGIV registratie en/of de BVK dienstverlening, wordt voor een diepgaandere technische bespreking van de data hosting services verwezen naar de BVK technische documentatie BVK_LiDAR_service_ICD_v1.0.pdf beschikbaar op de BVK webpagina (http://agiv.be/gis/diensten/?catid=223). 8 / 57 BVK, 2013

9 2 Overzicht van de beschikbare remote sensing data, afgeleide producten en bijhorende BVK dienstverlening De remote sensing data die binnen het proefproject Geraardsbergen werd ingewonnen omvat zowel LiDAR 2 data als multispectrale (RoodGroenBlauw RGB) beelden. Afhankelijk van het type bron data/afgeleide producten, wordt de openstelling vanuit de BVK op een andere manier ondervangen (hosting of via download). In Tabel 1 wordt een overzicht gegeven van de bron data binnen het proefproject Geraardsbergen. De rubrieken vatten kort de belangrijkste eigenschappen van de beschikbare bron data en afgeleide producten samen. Voor een volledige beschrijving wordt verwezen naar de technische specificaties in de applicaties of de metadata die inherent in/bij de LAS files/ruwe beelden aanwezig is. Tabel 1: overzicht van de beschikbare ruwe remote sensing data, en de overeenkomstige dienst om de data aan de gebruikers aan te leveren ruwe data beschikbaar in BVK BVK afgeleide producten Aangeleverde producten BVK dienst 1 LiDAR puntenwolken (.LAZ) Hosting services 2 Digitale RGB beelden (.HDF5) 3 DTM/DSM/hillshade/slope (1& 5m) (Geotiff met deflate compressie) BVK dataportaal Hosting services 4 RGB orthomozaieken (Geotiff met deflate compressie) Hosting services 2.1 LiDAR bron data De ruwe remote sensing data die via laser altimetrie wordt ingewonnen bestaat uit een niet uitgedunde puntenwolk met hoge puntdichtheid. De data wordt in stroken opgenomen, vliegstroken, met een puntendichtheid van minimum 16 punten per m² en multiple returns (Figuur 1). Deze puntenwolk wordt onderworpen aan een strenge kwaliteitscontrole, zowel planimetrisch (RMSExy = 0.10m) als altimetrisch (RMSEz = 0.05m) met de bedoeling hoogwaardige bron data aan te kunnen bieden en vervolgens deze ruwe data in te zetten voor een veelvoud aan toepassingen (hoogte-, hydrologische-, city 3D modellering, archeologisch onderzoek, bosinventarisatie, ). 2 Laseraltimetrie of LIDAR (Engels acroniem voor LIght Detection And Ranging ) is een techniek waarbij de hoogte van het aardoppervlak wordt gemeten d.m.v. een lasersysteem dat aan boord van een vliegtuig of helikopter kan worden gemonteerd (airborne), of op een auto of boot of platform (terrestrial). BVK, / 57

10 a) Figuur 1: a) overzicht van de vliegstroken (opgedeeld in tiles, weergave via WMS) zoals gevlogen voor de LiDAR vlucht boven Geraardsbergen met weergave van de tile metadata voor één tile; b) voorbeeld van puntenwolken binnen de vliegstroken b) Deze ruwe remote sensing data (LiDAR bron data) van het proefproject Geraardsbergen is opgenomen binnen het BVK archief (beheerde offline archivering + beveiligde online storage) en wordt ontsloten via de BVK Data Hosting Services. De data specificaties voor het proefproject Geraardsbergen, zoals aangeleverd door de dienstverlener en zoals aangeboden vanuit BVK, worden samengevat in Tabel 2. Een volledig overzicht van deze informatie (LASinfo) is vervat in de LAZ files die gedownload worden via de BVK data hosting services. 10 / 57 BVK, 2013

11 Tabel 2: een greep uit de data specificaties van een LAZ tile zoals aangeboden vanuit de BVK SPECIFICATIE INVULLING [Date]_[Contractor]_[VS;DS]_[FSID]_[Xll]_[Yll] Naamgeving _ES_VS_014_114000_ tile _ van VluchtStrook 14 uitgevoerd door Eurosense op 30/04/2012 Formaat Point data record format LAZ of LASzip (Versie LAS 1.2) (losslessly compressed LAS - 3 Per LiDAR punt volgende informatie X,Y,Z Intensity GPS time RGB (echte kleurenwaarde) Classification (1 = unclassified; 2 = ground, 4 = medium vegetation, 5 = high vegetation) Point source ID Return Number/ Number of returns per pulse Scan angle rank CRS/Hight puntdichtheid Belgium Lambert 1972 (EPSG 31370) / TAW 8pts/m² per strook; vermits er gevlogen wordt met een overlap van 50%, komt dit neer op een minimale puntendichtheid van 16pts/m² Original tiling (m) Tile grootte orde (Mb) 500 x 500 per vluchtstrook (vluchtstrook informatie blijft behouden in de tiles) Variërend van 0.5Mb tot 20 à 30 Mb WFS en WMS services worden ter beschikking gesteld vanuit de BVK om de attributen van de LiDAR punten te ontsluiten. De keuze voor de OGC WMS/WFS interfaces (Open Geospatial Consortium ) berust op de INSPIRE vereisten tot interoperabiliteit met betrekking tot geografische data services. De WMS interface dient u te gebruiken wanneer u de LiDAR-tile bounding boxen als een bitmap wenst weer te geven in uw applicatie. Deze bitmap stelt een geprojecteerde en versneden visualisatie voor, afhankelijk van de viewing configuratie in de client (applicatie). Een WFS dient u te gebruiken steeds wanneer u de onderliggende attributen van de features (bvb: de LiDAR tiles) wil bevragen. Voor een volledige beschrijving van de WMS en WFS interfaces, alsook de beschrijving van de HTTP GET interface wordt verwezen naar de technische documentatie van de BVK (BVK_LiDAR_service_ICD_v1 0.pdf - 1.1). BVK, / 57

12 2.2 LiDAR afgeleide producten (DTM, DSM, hillshade, slope) Een dedicated workflow binnen de BVK levert volgende afgeleide producten : Digitaal Terrein Model (DTM) : raster van 1m, 5m Digitaal Surface Model (DSM) : raster van 1m, 5m Hillshade : raster van 1m en 5m Slope : raster van 1m en 5m Deze LiDAR processing voor de aanmaak van de afgeleide producten maakt gebruik van LASTOOLS. Meer informatie over LASTOOLS raadpleegt u best de webpagina: of at: Figuur 3 toont subsets van deze afgeleide producten. Figuur 2: TIN interpolatie van de LiDAR punten (terrein punten) levert het Digitale Hoogte Model (DHM) 12 / 57 BVK, 2013

13 Figuur 3: TIN interpolatie van de LiDAR punten (terrein punten en de punten op objecten) levert het Digitale oppervlakte/surface Model (DSM) Specificaties van de producten voor het proefproject Geraardsbergen, zoals aangeboden uit BVK en zoals ook downloadbaar vanuit de BVK, worden samengevat in Tabel 3. Tabel 3: data specificaties van de afgeleide producten zoals aangeboden vanuit de BVK DTM DSM HILLSHADE SLOPE Resolutie (m) 1, 5 1,5 1,5 1,5 Formaat Geotiff (deflate compressie) Geotiff (deflate compressie) geotiff geotiff Cijfer notatie Floating point 32bit Floating point 32bit Referentiesysteem EPSG31370 (Lambert72) EPSG31370 (Lambert72) EPSG31370 (Lambert72) EPSG31370 (Lambert72) WMS BVKviewer in x x compressie deflate deflate deflate deflate Original tiling (m) 500 x x x x 500 WFS en WMS services worden ter beschikking gesteld vanuit de BVK om DSM en DTM rasters te ontsluiten. De keuze voor de OGC WMS/WFS interfaces (Open Geospatial Consortium ) berust op de INSPIRE vereisten tot interoperabiliteit met betrekking tot geografische data services. BVK, / 57

14 In de context van het Proefproject Geraardsbergen 2012, worden naast de LiDAR punten ook de DTM, DSM en RGB orthomozaiek raster tiles ontsloten via WMS/WFS en http GET interfaces naar de backend. De WMS baselayer dient u te gebruiken om DTM/DSM-tile bounding boxen als een bitmap weer te geven in uw applicatie. Deze bitmap stelt een geprojecteerde en versneden visualisatie voor, afhankelijk van de viewing configuratie in de client (applicatie). Een WFS dient u te gebruiken steeds wanneer u de onderliggende attributen van de features (bvb: de DTM/DSM tiles) wil bevragen. Voor een volledige beschrijving van de WMS en WFS interfaces, alsook de beschrijving van de HTTP GET interface wordt verwezen naar de technische documentatie van de BVK (BVK_LiDAR_service_ICD_v1 0.pdf - 1.1). 2.3 Multispectrale digitale beelden (RGB) Tijdens de LiDAR vlucht worden gelijktijdig digitale multispectrale beelden (meerdere spectrale kanalen R,G,B) ingewonnen. Deze digitale beelden hebben een grondresolutie van 7 à 8 cm. De dienstverlener levert eveneens de orthomozaiek aangemaakt op basis van deze digitale beelden (RGB orthomozaiek). Deze orthomozaiek heeft een grondresolutie van 10 cm en wordt opgeleverd in afzonderlijke tiles. Figuur 4 toont een subset van de orthofotomozaiek met daarbovenop een transparante GRB laag. Figuur 4: subset van de grootschalige RGB orthomozaiek met als bovenliggende transparante laag het GRB 14 / 57 BVK, 2013

15 Specificaties van de multispectrale producten voor het proefproject Geraardsbergen, zoals aangeboden uit BVK en zoals ook downloadbaar vanuit de BVK, worden samengevat in Tabel 4. Tabel 4: data specificaties van de multispectrale beelden en afgeleide producten zoals aangeboden vanuit de BVK RGB BEELDEN RUWE RGB ORTHOMOZAIEK Resolutie (cm) 8 10 Formaat Geotiff Geotiff bitdiepte 16bit/band 8 bit/band Referentiesysteem Exterior oriëntatie files in EPSG31370 EPSG31370 (Lambert72) WMS BVKviewer in x compressie deflate Deflate/JPEG tiling x 500 Grootte orde (Gb) BVK, / 57

16 3 Opzoeken en downloaden van de gewenste ruwe remote sensing data : stappen vooraf (randvoorwaarden) Geïnteresseerden in de aangeboden data uit het proefproject Geraardsbergen (testdata DHMV_II), kunnen een aanvraag richten aan AGIV via een online aanvraag formulier te vinden op de AGIV webpagina (http://agiv.be/gis/projecten/?artid=2114). Via dit formulier geeft een gebruiker aan dat hij toegang wil tot de testdata voor een bepaalde toepassing of gebruik. Vermits het hier hoog kwalitatieve en zeer actuele data betreft is AGIV, naast feedback over de aangeboden bron data, diensten en afgeleide producten, uiteraard ook geïnteresseerd in de al dan niet innovatieve toepassingen die op basis van deze bron data/afgeleide producten worden ontwikkeld. 3.1 Samenvattende User matrix security Vooraleer als gebruiker de ruwe bron data en/of afgeleide producten te kunnen raadplegen en/of downloaden, dient u zowel door AGIV gekend te zijn als door AGIV erkend te worden als gebruiker. Om gekend te zijn bij AGIV dient u zicht te registreren (3.2), om erkend te worden als gebruiker van deze data dient u toelating te verkrijgen (3.3). Aangezien het hier data betreft binnen een proefproject, is de data aan specifieke gebruiksvoorwaarden onderworpen, die u geacht wordt gelezen te hebben alsook in acht te nemen (3.4). 3.2 AGIV registratie (authenticatie) Alle gebruikers die van de AGIV dienstverlening wensen gebruik te maken, worden gevraagd zich te registreren bij AGIV. Dit stelt AGIV in staat om op basis van uw profiel automatisch rollen en toegangen tot diensten voor u te regelen. 16 / 57 BVK, 2013

17 Na registratie bij AGIV heeft u een persoonlijk gebruikersprofiel waar u steeds kan bekijken tot welke diensten toepassingen u toegang heeft (https://auth.agiv.be/profiles/) (Figuur 5). Onder de knop Overzicht toelatingen krijgt u vervolgens een overzicht van de bron data waartoe u toelating verkregen hebt. Figuur 5: AGIV security profiel pagina: de toepassing RemoteSensing zal eveneens in het gebruikersprofiel beschikbaar gesteld worden van zodra toelatingen verleend worden op de feitelijke remote sensing bron data van het DHMV_II. BVK, / 57

18 Een uitgebreid overzicht van en hulp bij de AGIV security is te vinden op 3.3 AGIV toelating (authorisatie) Voor bepaalde datasets heeft u als gebruiker specifieke rechten nodig vooraleer u van deze datasets gebruik kan maken. Deze rechten worden u al dan niet toegekend door AGIV, op basis van de geldende gebruiksvoorwaarden op de datasets en uw profiel als gebruiker. Bij uitnodiging tot gebruik van een toepassing/dataset zal u een ontvangen van AGIV. Via de link in die kan u, indien u geregistreerd bent bij AGIV, de uitnodiging tot toelating accepteren (Figuur 6). Figuur 6: uitnodigingsmail die een gebruiker ontvangt om toelating te krijgen tot de resource (= bron data) zoals vermeld in de titel van de uitnodiging 3.4 Gebruiksvoorwaarden De gebruiksvoorwaarden (of de link er naartoe) voor een resource waartoe u toelating aanvraagt/wordt uitgenodigd, worden u steeds aangeboden. U wordt geacht deze gebruiksvoorwaarden aandachtig te lezen en hiermee in te stemmen alvorens de overeenkomstige bron data te gebruiken. Informatie over de gebruiksvoorwaarden voor de bron data binnen het DHM Vlaanderen 2 proefproject Geraardsbergen is te vinden via volgende link : 18 / 57 BVK, 2013

19 4 Gebruik van de BVK hosting services naar het BVK Archief Eenmaal u de AGIV security gepasseerd bent : - u bent geregistreerd (u kan uw AGIV profielpagina bekijken en editen), - u hebt toelating gekregen tot de bron data voor het proefproject Geraardsbergen (u hebt één of meerdere uitnodigingen ontvangen en telkens geaccepteerd), kan u van één of meerdere diensten van de BVK gebruik maken om de data waarvoor u toelating werd gegeven, te bekijken, te bevragen, te gebruiken. In Figuur 7 vindt u een schematisch overzicht van de verschillende diensten aangeboden door de BVK met aanduiding van het gebruikersprofiel dat door de dienst beoogd wordt. Figuur 7: aangeraden BVK dienstverlening op basis van het gebruikersprofiel 4.1 Beschikbare data binnen de BVK in functie van de overeenkomstige dienst voor openstelling Afhankelijk van de aard van de ruwe data wordt de data aan de gebruikers ter beschikking gesteld via een andere dienst (hosting services of data download portaal). Dit om de dataoverdracht naar de gebruiker veilig en efficiënt te houden. Om client applicaties in de mogelijkheid te stellen on-the -fly gebruik te maken van zowel de ruwe LiDAR puntenwolken, als de afgeleide DTM/DSM en RGB orthomozaiek producten en om daarbij aan de requirement te voldoen om de netwerkvoetafdruk zo laag mogelijk te houden, wordt er met een fijnmazige tiling gewerkt voor de afgeleide product rasters. Om de ruwe remote sensing data/afgeleide producten van het proefproject Geraardsbergen via AGIV security ter beschikking te stellen, dient voor elke data laag dienst combinatie een resource gedefinieerd te worden waarop het AGIV security systeem de toelating kan enten. Bij BVK, / 57

20 toelating tot een bepaalde resource, heeft de gebruiker toegang tot alle data die onder deze resource beschikbaar gesteld wordt. Hieronder in Tabel 5 wordt een overzicht gegeven van de ruwe remote sensing bron data voor het proefproject Geraardsbergen, de resource waaronder deze bron data wordt ter beschikking gesteld en de data naam die in de uitnodigingen ( s aan gebruikers) tot gebruik van deze resource zullen vermeld staan. Dit alles wordt in de volgende hoofdstukken verduidelijkt aan de hand van een stappenplan voor de bovenstaande (Figuur 7) gebruikersprofielen. Tabel 5: overzicht van de beschikbare ruwe remote sensing data, de naam van de overeenkomstige resource binnen de BVK, waaronder de data wordt aangeboden en de overeenkomstige dienst om de data van de resources aan de gebruikers aan te leveren data/bvk resource naam BVK dienst AGIV Security data naam 1 Ruwe LiDAR data (LAZ)/ LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_ DTM/DSM (1& 5m) afgeleide producten (Geotiff)/ LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_ RGB orthomozaieken (tiff, tfw)/ LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_ Ruwe RGB data (tif) / RGB_RawDHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012 Hosting services Hosting services Hosting services BVK data portaal LiDAR_DHMV_ProefGeraardsbergen LiDAR_DHMV_ProefGeraardsbergen LiDAR_DHMV_ProefGeraardsbergen RGB_RawDHMV_II_ProefGeraardsbergen 4.2 Profiel 1 : LiDAR brondata en/of de afgeleide producten visualiseren en bevragen, ad hoc een data tile ophalen De prototype BVK viewer is binnen de BVK ontwikkeld met als doel a) het BVK-team in staat te stellen interface testing uit te voeren, b) de partners snel een overzicht van hun data te verschaffen. Binnen het proefproject Geraardsbergen wordt de BVK viewer eveneens aangeboden. Gebruikers die niet bekend zijn met het LiDAR LAS/LAZ formaat en/of niet bekend met hosting services kunnen op deze manier toch met de data aan de slag Opstarten van de BVK viewer ID Stap Actie 1 internet browser : Firefox, Internet Explorer Intypen URL: https://remotesensing.agiv.be/bvkviewer/ 2 Authenticatie binnen AGIVsecurity Kies de optie gebruikersnaam en wachtwoord, vul uw gegevens in en druk op aanmelden. 20 / 57 BVK, 2013

21 3 Uw login gegevens werden herkend door de AGIV security, u bent geauthenticeerd Bij geldige login zal u de BVK viewer pagina zien verschijnen BVK, / 57

22 4.2.2 Aangeboden data lagen binnen de BVK viewer De BVK viewer heeft standaard aan aantal basislagen base layers ingeladen, die gebiedsdekkend zijn voor gans Vlaanderen. Daarnaast is voor alle bron data (AGIV eigen of van partners) die opgenomen is binnen het BVK online archief en opengesteld wordt vanuit de BVK een specfieke laag voorzien in de BVK viewer. Afhankelijk van het gebruikersprofiel binnen de AGIV security, zal een gebruiker tot één of meerdere van deze lagen toegang krijgen. Tabel 6 geeft een overzicht met beschrijving van alle datalagen in de BVK viewer. In dit document wordt verder uitsluitend ingegaan op de datalagen die betrekking hebben op de data die ontsloten wordt in het kader van het proefproject Geraardsbergen. Tabel 6: beschrijving van de datalagen die standaard in de BVK viewer aangeboden worden Datalaag Base layers Omschrijving Gebiedsdekkend voor Vlaanderen AGIV WMS CIR Kleurinfrarood orthomozaiek zomervlucht 2009 AGIV WMS RGB Kleur orthomozaiek zomervlucht 2009 AGIV GRB GRB basiskaart LiDAR DHMV_I Mobile Mapping MOW LiDAR brondata van de eerste LiDAR vlucht over Vlaanderen in functie van de opdracht : DHM Vlaanderen I ; samenwerking tussen AGIV, MOW, afdeling WL, en VMM, afdeling Water Panoramische fotos van alle wegen in Vlaanderen in functie van de MOW opdracht : verkeersbordendatabank Test Project Waterways 2012 MM_BevaarbareWaterwegenVl_Proefproject_2012 LiDAR_BevaarbareWaterwegenVl_Proefproject_2012 Test Project Geraardsbergen 2012 LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ RGBMosaics_tiles LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DSM_5m_tiles LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DSM_1m_tiles LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DTM_5m_tiles LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DTM_1m_tiles LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012 Panoramische fotos van alle bevaarbare waterwegen in Vlaanderen in functie van de actualisatie van de electronische vaarkaarten (Inland ECDIS) ; samenwerking tussen AGIV, Wenz en nv De Scheepvaart. Terrestrische LiDAR van alle bevaarbare waterwegen in Vlaanderen in functie van de actualisatie van de electronische vaarkaarten (Inland ECDIS) ; samenwerking tussen AGIV, Wenz en nv De Scheepvaart. Tiles layer voor bevraging van de datalagen (WMS/WFS interface) Orthomozaiek tiles (500 x 500m) 5m DSM tiles (500 x 500m) 1m DSM tiles (500 x 500m) 5m DTM tiles (500 x 500m) 1m DTM tiles (500 x 500m) Ruwe LiDAR punten tiles (variabel afhankelijk van data inhoud) 22 / 57 BVK, 2013

23 Test Project Geraardsbergen 2012 Baselayers ProefProjectGeraardsbergen_2012_RGB LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DSM_5m LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DSM_1m LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DTM_5m LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_ DTM_1m Map layers voor visualisatie van de datalagen (WMS) Orthomozaiek DSM 5m DSM 1m DTM 5m DTM 1m Visualiseren van de afgeleide producten DTM, DSM of de aangeleverde orthomozaiek Van de ruwe LiDAR brondata wordt een Digitaal Terrein Model en een Digitaal Surface Model vervaardigd. Beide producten kunnen gevisualiseerd worden in de BVK viewer. Ook de door de dienstverlener aangeleverde orthomozaiek tiles kunnen via de BVK viewer bekeken worden. Daarvoor dienen de overeenkomstige WMS lagen aangezet te worden. a) Viewer startpagina b) Openen van de lagen groep Test Project Geraardsbergen 2012 Baselayers BVK, / 57

24 c) Activeren van de gepaste laag (vb: DTM) & zoomen naar het projectgebied Bevragen van de datalagen binnen de BVK viewer (vb: hoogtebevraging) 24 / 57 BVK, 2013

25 Op basis van een bevraging van de WMS (WMS feature info) kan de hoogte van elke plaats bevraagd worden (afhankelijk van de resolutie van de laag die geactiveerd staat). a) Activeer de gepaste laag (Test Project Geraardsbergen 2012 Baselayers DTM in dit geval) & zorg dat de laag die bevraagd moet worden in lichtblauw oplicht (klik eenmaal op de laag DTM in dit geval) b) Zoom in de kaart naar de plaats waarvan de hoogte moet bevraagd worden en klik eenmaal. Er verschijnt een informatie window dat voor het aangeklikte punt de X, Y en Z waarden meegeeft (in meter). De EPSG codes die vermeld worden, geven het gebruikte ruimtelijke referentiesysteem aan (BelgeLambert72 en TAW). BVK, / 57

26 4.2.5 Renderen van 3D data binnen de BVK viewer Het is eveneens mogelijk om de LiDAR puntenwolken (ruwe LiDAR LAZ files) binnen de BVK viewer te visualiseren. Hiervoor is een plugin geschreven BVKRenderPlugin v a) Onder de LAZ tile rendering settings button is de link te vinden om de BVKrenderplugin te downloaden. Hiervoor dient de installatie handleiding (te vinden op dezelfde plaats) gevolgd te worden. 26 / 57 BVK, 2013

27 b) Activeer de tile laag: LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012, deze laag bevat de LiDAR puntenwolken (LASzip formaat), en klik op de gewenste tile die gevisualiseerd moet worden. De BVK render plugin geeft een 3D weergave van de gekozen tile. Via klik, drag en zoom kan binnenin het beeld geroteerd en gezoomd worden door de puntenwolk heen Opvragen metadata van de data tiles & ad hoc ophalen van een data tile De tiles layers kunnen gebruikt worden om de attribuut informatie van een bepaalde data tile op te vragen. Hiervoor dient weerom de gepaste datalaag geactiveerd te worden en de gewenste tile aangeklikt te worden. Hieronder wordt het voorbeeld gegeven voor de tilelaag BVK, / 57

28 LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_DTM_1m_tiles (a, b, c en d) en voor de LiDAR ruwe punten tile laag LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012 (e, f, g en h). a) Activeer de tile layer : LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_DTM_1m_tiles b) Klik op de tile waarvan de attribuut informatie moet opgevraagd worden c) Klik op de link om deze tile (DTM 1m resolutie) over te halen, save de tile 28 / 57 BVK, 2013

29 d) De tile die op deze manier gedownload werd kan vervolgens vanop de nieuwe locatie geopend worden in eigen software (voorbeeld hier is QGIS met aangepaste eigen kleurenschaal) BVK, / 57

30 e) Activeer de tile layer : LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012 f) Inactiveer de LAZ tiles render optie in de button LAZ tile rendering settings 30 / 57 BVK, 2013

31 g) Klik op de tile waarvan de attribuut informatie moet opgevraagd worden. Aangezien de LiDAR vliegstroken overlappen en de attribuut informatie per vliegstrook wordt samengesteld, zullen bij deze request meerdere antwoorden gegeven worden. h) Klik op de link om de respectievelijke LAZ files (LiDAR puntdata in LASzip formaat) over te halen, save de files. BVK, / 57

32 i) De LAZ files die op deze manier gedownload worden kunnen vervolgens verwerkt worden in eigen software (voorbeeld hier is LAS Viewer LAStools, of 32 / 57 BVK, 2013

33 4.3 Profiel 2: LiDAR bron data en/of afgeleide producten over grote gebieden downloaden om zelf mee aan de slag te gaan Om ruwe of afgeleide data van meerdere tiles te downloaden stelt u best de nodige URL requests op om in batch mode af te handelen. Hoe deze requests moeten opgesteld worden is te vinden in het Interface Controle Document (BVK_LiDAR_service_ICD_v1 0.pdf ) dat ter beschikking gesteld wordt en continue onderhouden door het BVK-team. Dit technische document beschrijft de WMS en WFS interfacing en het gebruik ervan in detail. Aangezien het niet voor iedere gebruiker de bedoeling is om eigen software te ontwikkelen, het ook niet voor iedere gebruiker bekend is hoe een script samen te stellen om meerdere URL requests te lanceren, heeft het BVK-team een bijkomende applicatie voorzien: BVK data download applicatie BVK data download applicatie voor batch download van LAZ tiles of DTM/DSM/RGB tiles De applicatie is te vinden op de AGIV webpagina : als een zip bestand. De inhoud van de zip file is een README file en een.jar file. Eenvoudig dubbelklikken op de file BVK_DataDownloadApplicatie_v1.0.jar opent de applicatie op uw scherm. U dient verder als geregistreerde en geauthoriseerde gebruiker enkel nog uw gebruikersnaam en wachtwoord in te geven, om een verbinding te leggen via de BVK interfaces (Figuur 8). Figuur 8: BVK data download applicatie om op eenvoudige manier verbinding te leggen met de BVK backend interfaces en vervolgens LAZ tiles of DTM/DSM/RGB tiles van een bepaalde regio over te halen; (a) de verbinding wordt gelegd door gebruikersnaam en wachtwoord in te vullen. BVK, / 57

34 Onder de drop down list Datalaag krijgt u een overzicht van de lagen waartoe u volgens de authorisatie van uw account bij AGIV, toelating voor gekregen hebt. Voor het Proefproject Geraardsbergen moet u toelating hebben ontvangen op de ruwe LiDAR data (resource: Remote Sensing LiDAR_DHMV_ProefGeraardsbergen (LiDAR_DHMV_ProefGeraardsbergen)), zoals beschreven in 3.3. U kiest de laag van uw interesse en geeft aan over welk gebied u de gegevens wil downloaden. Figuur 9: BVK data download applicatie om op eenvoudige manier verbinding te leggen met de BVK backend interfaces en vervolgens LAZ tiles of DTM/DSM/RGB tiles van een bepaalde regio over te halen; (b) de datalaag bepaald welke tiles zullen opgehaald worden. U heeft hiervoor de keuze uit een lijst van gemeenten, een lijst van 1/8 NGI kaartbladen of een bounding box (BBOX), die u zelf preciseert. Verder dient u ook de output locatie aan te geven. Dit is de locatie waar de applicatie de gedownloade LiDAR bron data (LAZ files), of afgeleide producten dient weg te schrijven. 34 / 57 BVK, 2013

35 Figuur 10: BVK data download applicatie om op eenvoudige manier verbinding te leggen met de BVK backend interfaces en vervolgens LAZ tiles of DTM/DSM/RGB tiles van een bepaalde regio over te halen; (c) alle tiles die overlappen met de aangeduide regio worden naar de door u aangeduide locatie gekopieerd. Vervolgens klikt u op de start download button en kan u na processing van de query en downloaden van uw regio van interesse, op de door u gekozen locatie uw gegevens terugvinden. BVK, / 57

36 Figuur 11: BVK data download applicatie om op eenvoudige manier verbinding te leggen met de BVK backend interfaces en vervolgens LAZ tiles of DTM/DSM/RGB tiles van een bepaalde regio over te halen; (d) logs van de processing tonen niet alleen de voortgang maar ook foutmeldingen indien u een datalaag gekozen heeft waarvoor u onvoldoende rechten heeft bijvoorbeeld. 36 / 57 BVK, 2013

37 4.3.2 curlscript voor downloaden van LiDAR LAZ tiles, DTM/DSM/RGB tiles Uiteraard kan u ook zelf de lijst van URL requests samenstellen. Hieronder wordt een voorbeeld gegeven van hoe u voor een interesse gebied een dergelijke lijst van URL requests samenstelt, in batch afvuurt en de resultaten wegschrijft. Hiervoor wordt een command line tool gebruikt die toelaat om meerdere URL requests in batch af te handelen (curl). Voor informatie over curl en voor download van de curl executable, wordt verwezen naar de curl download wizard op de curl webpagina : Na installatie, kan het curl commando worden aangeroepen vanuit een batch file. De batchfile moet op dezelfde locatie staan als de curl applicatie. Stap 1: keuze van het interesse gebied, samenstellen van de Bounding Box (BBOX) Om het interesse gebied te visualiseren kan u zoals hoger beschreven de BVK viewer gebruiken. Eens het interesse gebied gekend, noteert u de minimum en maximum X en Y coördinaten (=BBOX voor dat gebied). VOORBEELD BBOX Xmin Xmax Ymin Ymax Figuur 12: DTM 1m en LiDAR LAZ tiles, met de gekozen BBOX in overlay getekend. Stap 2: opstellen WFS requests; get features in een BBOX en schrijf resultaat weg naar.csv file Deze stap is vereist om de exacte identiteit en locatie van de LiDAR LAZ of DTM/DSM/RGB tiles over het interesse gebied op te vragen. Met die informatie kunnen vervolgens de URL requests BVK, / 57

38 samengesteld worden om de respectievelijke overlappende tiles effectief te downloaden (http GET). Voor het opmaken van de WFS requests wordt ook verwezen naar het Interface Controle Document (BVK_LiDAR_service_ICD_v1 0.pdf). Hieronder wordt het call front en call end weergegeven. De BBOX werd ingevuld per tile van 500 x 500 m op basis van de gekozen coördinaten. In dit voorbeeld, komt dat neer op 3 tiles (= 3 calls). VOORBEELD LIDAR LAZ TILES Call front : curl --user "gebruikersnaam":wachtwoord --url "https://remotesensing.agiv.be/gis/geoserver/wfs?service=wfs&version=1.1.0&request=getfeature&typename =Agiv:LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012&SRSNAME=EPSG:31370&BBOX= Call end : &outputformat=csv" > WFS_LAZTile2.csv VOORBEELD DTM 1M TILES Call front : curl --user "gebruikersnaam":wachtwoord --url "https://remotesensing.agiv.be/gis/geoserver/wfs?service=wfs&version=1.1.0&request=getfeature&typename = Agiv:LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_DTM_1m_tiles&SRSNAME=EPSG:31370&BBOX= Call end : &outputformat=csv" > WFS_DTMTile2.csv Het volledige voorbeeld van de batchfile voor de LAZ tiles wordt dan : Let wel, u dient hier zelf rekening te houden met de harde limiet op het aantal features dat doorgegeven wordt door de WFS service. Om network-expensive WFS calls te voorkomen is deze limiet ingesteld op features voor de datalagen die binnen het testproject ter beschikking gesteld worden. Deze GetFeature restriction is beschreven in het interface controle document (BVK_LiDAR_service_ICD_v1.0.pdf) op de BVK webpagina. De aangemaakte batchfile wordt vervolgens in de command prompt opgeroepen, vanonder de locatie waar curl geïnstalleerd werd. Het resultaat weggeschreven in de.csv files geeft volgende informatie voor alle overlappende a) LAZ tiles en b) DTM tiles terug: FID LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012.fid-790c8800_13eeace2045_2580 tile_id POLYGON (( , , , , tile_geometry , , , , / 57 BVK, 2013

39 , , , , , , , , , , )) LiDAR_DHMV_2_ProefProjectGB2012/ _ES_VS_015/Tiles/ _ES_VS_0 tile_location 15_113500_ laz tile_date 30/04/2012 tile_day 121 tile_year 2012 tile_julianday tile_file_source_id 15 tile_system_identifier tile_point_density_allreturn tile_point_density_lastreturn 9.73 tile_contractor Litemapper_6800 ES tile_totalpoints b) FID LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012_DTM_1m_tiles.fid-790c8800_13eeace2045_34a4 id 292 resourcename LiDAR_DHMV_II_ProefprojectGeraardsbergen_2012 path LiDAR_DHMV_2_ProefProjectGB2012/DTM_01/DTM_2012_1M_113000_ lam_xmin lam_ymin lam_xmax lam_ymax the_geom POLYGON (( , , , , )) De metadata van de LAZ tiles is ook te vinden in de LAZ files zelf. Meer informatie over de betekenis van de attributen in deze metadata is te vinden in het interface controle document (BVK_LiDAR_service_ICD_v1.0.pdf). De tile_location of path is de informatie die vereist is om de URL requests samen te stellen in stap 3. Stap 3: samenstellen van de download URL requests op basis van de informatie opgevraagd via de WFS call (.csv) VOORBEELD LIDAR LAZ TILES Call front : curl --user "gebruikersnaam":wachtwoord --url "https://remotesensing.agiv.be/gis/data/ Call end : " >.laz VOORBEELD DTM 1M TILES Call front : curl --user "gebruikersnaam":wachtwoord --url "https://remotesensing.agiv.be/gis/data/ Call end : " >.tif BVK, / 57

40 Het volledige voorbeeld van de batch files voor enerzijds de LAZ tiles en anderzijds de DTM tiles, wordt dan : Per 500 x 500 tile kunnen meerdere LAZ tiles voorkomen. Dit omdat de originele vluchtstrook informatie behouden blijft. Dus de LAS stroken worden verknipt per 500 x 500 tile, maar niet samengevoegd over de stroken heen. Indien u slechts 3 tiles wil overhalen, dient u de bounding box coördinaten naar binnen te bufferen met vb: 1m (113501, , ,161499), zodat er geen overlap meer is op de BBOX rand. Deze batchfiles worden weerom in de command prompt opgeroepen vanop de locatie waar curl geïnstalleerd staat. De gedownloade LAZ of tif files, worden weggeschreven op dezelfde locatie. Het LAZ file formaat heeft de kleinste network en storage footprint (factor 6 kleiner dan de overeenkomstige LAS file) en er is open-source software voorhanden voor LAZ file-i/o (vb. conversie naar LAS). Meer informatie is te vinden op de LASTOOLS website : of: Via LASTools (LASZIP) kunnen de.laz files uitgepakt worden naar.las files. 4.4 Profiel 3 : Integreren van de hosting services (WMS/WFS interface) in een eigen applicatie Hiervoor wordt integraal verwezen naar het Interface Controle Document (BVK_LiDAR_service_ICD_v1.0.pdf). 40 / 57 BVK, 2013

41 5 Gebruik van het BVK Dataportaal op het online archief De ruwe multispectrale digitale beelden (RGB), met een resolutie van 8cm, worden aangeboden via het portaal naar het BVK online archief. Voor het proefgebied Geraardsbergen werden volgende beelden opgeleverd: 16bit panchromatische (zwart/wit) 16bit kleurbeelden (RGB) 8bit pansharpende kleurbeelden (RGB) Er is geen verdere processing gebeurd op deze beelden. Dus deze beelden zijn bijvoorbeeld nog niet georthorectificeerd. Alle nodige metadata voor de beelden is wel voorhanden om processing op de beelden uit te voeren. Bij download van de ruwe beelden, wordt deze metadata voor de beelden eveneens mee gedownload: - camera calibratie file (.pdf) - exterior oriëntatie (.csv) - kwaliteitsrapporten (.pdf) Meer informatie over beeldformaten en compressie, FTP data beschikbaarheid en download snelheden is te vinden onder de informatie button van het portaal zelf. Tabel 7 geeft een overzicht van de stappen die doorlopen worden bij het gebruik van het BVK dataportaal. BVK, / 57

42 Tabel 7: BVK dataportaal voor opzoeken van de beschikbare ruwe multispectrale beelden in het online BVK archief; overzicht van de vereiste stappen doorheen de AGIV security en het bestellen van de gewenste beelden. ID Stap Actie 1 internet browser : Firefox, Internet Explorer Intypen URL: https://remotesensing.agiv.be/downloadportal/ 2 Authenticatie binnen AGIVsecurity Kies de optie gebruikersnaam en wachtwoord, vul uw gegevens in en druk op aanmelden. 3 Uw login gegevens werden herkend door de AGIV security, u bent geauthenticeerd Bij geldige login zal u de BVK Data portaal pagina zien verschijnen. 42 / 57 BVK, 2013

43 4 Informatie lezen De informatie geeft inzicht in wat er mag verwacht worden van de beelden, alsook tips voor het downloaden 5 Beeldenlijst samenstellen Via de knop Beelden wordt het bij uw profiel passende overzicht van beschikbare vluchten samengesteld. Het is dus best mogelijk dat indien u enkel toelating hebt verkregen voor de RGB ruwe beelden van het Proefproject Geraardsbergen, dat hier slecht 1 vlucht zichtbaar wordt. Hieronder een voorbeeld van een gebruiker die toelating werd gegeven voor meerdere vluchten van AGIV. BVK, / 57

44 Via de drop down list rechtsboven, kan een keuze gemaakt worden tussen de verschillende soorten vluchten: alle vluchten ; AGIV Provinciaal (vluchten uitgevoerd per provincie of halve provincie); AGIV regionaal (vluchten uitgevoerd voor gans Vlaanderen); AGIV Provinciaal Analoog (vluchten uitgevoerd per provincie, met analoge camera) ; AGIV Gemeentelijk (vluchten uitgevoerd per gemeente met aanduiding van de datum). De groep Gemeentelijk omvat de grootschalige (7 à 8 cm resolutie) vluchten, de andere zijn allen middenschalig. De RGB ruwe beelden van het proefproject Geraardsbergen zijn grootschalige vluchten, gevlogen in 2012 en vallen bijgevolg onder de groep AGIV 44 / 57 BVK, 2013

45 Gemeentelijk Via het invulveld Vlucht naam kan eveneens rechtstreeks op de vluchtnaam gezocht worden, vb: AGIV D levert opnieuw de testdata van het Proefproject Geraardsbergen op. BVK, / 57

46 Via de knop BBox Keuzelijst kan u op basis van een drop down list per gemeente of per NGI 1/8 kaartblad het zoekgebied afbakenen. Bij klikken op ok worden automatisch de coördinaten van het zoekgebied ingevuld. 46 / 57 BVK, 2013

47 6 Beelden kiezen en in de winkelkar stoppen Eens de voor u beschikbare vluchten over het interessegebied gekend zijn, kan u starten met het selecteren van de gewenste beelden. Daarvoor klikt u op de vlucht naar keuze. U krijgt vervolgens een overzicht van alle beelden die behoren tot deze vlucht, inclusief een quicklook en de bijhorende worldfile. Al bij de selectie van de vlucht ziet u steeds het aantal beelden dat tot die vlucht behoort. In het geval van de RGB beelden voor het Proefproject Geraardsbergen zijn dat er maar liefst BVK, / 57

48 U kan indien gewenst door de quicklooks wandelen. U vindt ook een eerste korte samenvatting van metadata bij de quicklooks. 48 / 57 BVK, 2013

49 BVK, / 57

50 50 / 57 BVK, 2013 Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen

51 Het totaal aantal beelden dat u in één keer kan bestellen is gelimiteerd tot 500. U dient dus bij grotere bestellingen uw bestelling op te delen in groepen van maximum 500 beelden. Dit doet u door de beelden één voor één in de winkelkar te stoppen, of via de knop Alles toevoegen alle beelden die tot die vlucht behoren. Indien u toch kiest voor de optie Alles toevoegen in dit geval van 1683 beelden, krijgt u volgende foutboodschap: BVK, / 57

52 / 57 BVK, 2013

53 Via de knop Bestellen komt u op het volgende scherm, waar u het gewenste beeldformaat (al dan niet met compressie) en de gewenste spectrale banden kan kiezen. Hier dient u ook uw adres in te geven, waarop u de voortgangsmails zal ontvangen. BVK, / 57

54 Van zodra u op de knop Bevestig hebt geklikt, is uw bestelling geplaatst. Er volgt onmiddellijk een op het door u opgegeven adres, die uw bestelling bevestigd. Via de link in de doorgestuurde kan u de voortgang van uw bestelling volgen (ingediend verwerking verzonden). U krijgt ook voor elke fase die afgehandeld is een doorgestuurd. 54 / 57 BVK, 2013

55 7 Afhalen van uw bestelling Van zodra uw bestelling volledig verwerkt is, de ruwe beelden en hun metadata klaarstaan, wordt u daarvan via op de hoogte gebracht. Vanaf het moment dat u een wordt toegezonden met de boodschap dat uw bestelde beelden klaar staan op de FTP server, blijven deze voor 120 uren op de FTP opslag hardware. De bestelling-specifieke FTP login en paswoord combinatie en de beelddata zelf worden automatisch gewist van het systeem na het verstrijken van 120 uren. Om optimaal gebruik te maken van de bandbreedte van uw internet connectie, is het aan te raden een FTP-client te gebruiken die meerdere connecties tegelijkertijd kan openen naar uw data. Een zeer degelijk en freeware FTP pakket die een dergelijke functionaliteit bevat, is Filezilla (http://filezilla-project.org/). Meer informatie over FTP download snelheid is te vinden onder de Informatie button van het BVK dataportaal. BVK, / 57

56 56 / 57 BVK, 2013 Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen

Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK) BVK DataPortaal

Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK) BVK DataPortaal Gebruikers Handleiding Beeldverwerkingsketen GDI-Vlaanderen (BVK) BVK DataPortaal 17 juni 2013 BVK, 2013 Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen Contactpunt@AGIV.be Tel: ++32(0)92617200 Versie

Nadere informatie

Procedure aanvragen en bekomen testdata DHMV II Geraardsbergen

Procedure aanvragen en bekomen testdata DHMV II Geraardsbergen Procedure aanvragen en bekomen testdata DHMV II Geraardsbergen Laura D heer Dienst klantenrelaties, AGIV Nancy Van Camp Dienst IT, AGIV Agenda Aanvraagprocedure testdata DHMV II Geraardsbergen Ontvangen

Nadere informatie

BVK-MM SERVICE 2012. Overzicht dienstverlening

BVK-MM SERVICE 2012. Overzicht dienstverlening BVK-MM SERVICE 2012 BESCHIKBAARHEID IN HET EERSTE OPERATIONELE JAAR VAN DE MOBILEMAPPING DIENST BINNEN DE BEELDVERWERKINGSKETEN GDI-VLAANDEREN BEDRAAGT 99.9%. HET AANTAL EFFECTIEVE GEBRUIKERS LOOPT OP

Nadere informatie

A new Lidar survey for Flanders a promising tool for discovering our cultural heritage

A new Lidar survey for Flanders a promising tool for discovering our cultural heritage A new Lidar survey for Flanders a promising tool for discovering our cultural heritage Jo Van Valckenborgh Toon Petermans Nancy Van Camp AGIV Afdeling Geodiensten Agenda Inleiding DHMV-II project Wat is

Nadere informatie

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Inhoud ArcGIS... 2 Gebruik WMS in ArcGIS... 2 GetFeatureInfo request... 6 Gebruik WFS in ArcGIS... 7 WFS service toevoegen... 7 Enkel

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Wat is de Landelijke Voorziening Beeldmateriaal?...3 2 Levering van de luchtfoto s...4 2.1 Luchtfoto s via webservices...4 2.2 Luchtfoto

Nadere informatie

Handleiding AHN downloaden van PDOK. 27-02-2015 Versie 1.0 Definitief

Handleiding AHN downloaden van PDOK. 27-02-2015 Versie 1.0 Definitief Handleiding AHN downloaden van PDOK Versie 1.0 1 van 10 Verspreiding www.ahn.nl Contact: info@ahn.nl 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Bepalen welk type data nodig is... 3 3 Bepalen van welk gebied

Nadere informatie

Verkeersbordendatabank Handleiding WMS service. Verkeersbordendatabank

Verkeersbordendatabank Handleiding WMS service. Verkeersbordendatabank Inhoudstabel 1. Inleiding... 3 2. Structuur aangeboden WMS service... 4 2.1. Inhoud... 4 2.2. Beveiliging... 5 2.3. Bereikbaarheid... 5 3. Aansluiten op de WMS service... 6 3.1. Opzetten VPN tunnel...

Nadere informatie

2014 Bentley Systems, Incorporated. Gebruik van AHN2. Marc Rietman, Application Engineer

2014 Bentley Systems, Incorporated. Gebruik van AHN2. Marc Rietman, Application Engineer 2014 Bentley Systems, Incorporated Gebruik van AHN2 Marc Rietman, Application Engineer Webinar 22 april 2014 AHN2 Open data 2 WWW.BENTLEY.COM 2014 Bentley Systems, Incorporated Onderwerpen Types beschikbare

Nadere informatie

Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop

Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop... 1 Inleiding... 3 Inloggen... 4 Wachtwoord vergeten... 4 Gebruikersnaam vergeten... 5 Nog geen klant?...

Nadere informatie

Vlaanderen in 3D Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II inwinningsproces en producten

Vlaanderen in 3D Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II inwinningsproces en producten Vlaanderen in 3D Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II inwinningsproces en producten Tony Vanderstraete Teamleider Beeldverwerking Producteigenaar DHMV-II Agenda Inwinningsproces Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen

Nadere informatie

e-invoicing Online Billing

e-invoicing Online Billing e-invoicing Online Billing Voor vragen over Online Billing, contacteer: Email: Tel.: Inhoud Welkom bij Online Billing 3 Registratie voor Online Billing 4 einvoicing en epayment 10 Aanmelden 11 Nieuwe facturen

Nadere informatie

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking Dit document is de handleiding voor de installatie, configuratie en werking van de DMS Plugin. Versie 1-12/09/2005 Inhoudstafel 1 Installatie...

Nadere informatie

Handleiding PDOK gebruik ten behoeve van Afnemers

Handleiding PDOK gebruik ten behoeve van Afnemers ten behoeve van Afnemers Dit document is bedoeld voor online gebruik. Datum: 10 december 2012 Versie: 1.1 Status: definitief Versiehistorie Versie Datum Wijzigingen ten opzichte van de vorige versie 1.0

Nadere informatie

eservice Gebruikershandleiding eservice Gebruikershandleiding v1.0 Pagina 1

eservice Gebruikershandleiding eservice Gebruikershandleiding v1.0 Pagina 1 eservice Gebruikershandleiding eservice Gebruikershandleiding v1.0 Pagina 1 Inhoud Inhoud... 2 Maak een nieuwe gebruiker aan... 3 Registreer een machine... 8 Nieuwe tellerstand doorgeven... 11 Nieuwe bestelling

Nadere informatie

Micro Computer Service Center. Installatie

Micro Computer Service Center. Installatie Micro Computer Service Center Installatie MCSC BDR versie 2.7 van 01/01/2013 2013 Contents I. Uit te voeren bij MCSC voor vertrek naar de klant... 3 1. Bdr opzetten... 3 2. Bdr aanmaken in McscCom... 3

Nadere informatie

INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER

INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER 1. Inleiding Om toegang te krijgen tot het systeem van de Orde van Architecten Vlaamse Raad waarmee u uw digitaal visum kan verkrijgen, dient u te beschikken over een

Nadere informatie

Hoe spreek ik een WMS aan?

Hoe spreek ik een WMS aan? Handleiding Hoe spreek ik een WMS aan? 1.4 Agentschap voor Geografische Informatie Vlaanderen Koningin Maria Hendrikaplein 70 T +32 9 276 15 00 contactpunt@agiv.be BE-9000 Gent F +32 9 276 15 05 www.agiv.be

Nadere informatie

AHN2 - Bentley. Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1.0 INLEIDING... 3 2.0 DATA... 5 3.0 DOWNLOADEN... 8 4.0 GEBRUIK IN BENTLEY PRODUCTEN...

AHN2 - Bentley. Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1.0 INLEIDING... 3 2.0 DATA... 5 3.0 DOWNLOADEN... 8 4.0 GEBRUIK IN BENTLEY PRODUCTEN... AHN2 Open data Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 1.0 INLEIDING... 3 1.1 DOCUMENT VERSIES... 3 1.2 OVERZICHT VAN TERMEN EN AFKORTINGEN... 4 2.0 DATA... 5 2.1 AHN2 0,5 METER MAAIVELD RASTER, OPGEVULD... 5

Nadere informatie

Intramed OnLine instellen en gebruiken. Voor Android tablet of telefoon

Intramed OnLine instellen en gebruiken. Voor Android tablet of telefoon Intramed OnLine instellen en gebruiken Voor Android tablet of telefoon Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemeen...1 1.1 Toegang tot inlogportalen...1 Hoofdstuk 2 Basic account...3 2.1 Microsoft Remote Desktop

Nadere informatie

Handleiding gebruik Citymail

Handleiding gebruik Citymail Handleiding gebruik Citymail Versie : 4.0.1 Jaar : 2014 Auteur : Citymail BV / Charly Traarbach Citymail BV Copyright 1 Citymail BV, Nederland 2014 Niets uit dit document mag worden vermenigvuldigd en/of

Nadere informatie

Client Applicaties (Browser+Desktop) http/https. Apache Webserver. http proxy. WMS WFS Adm SLD Tomcat. Tomcat. GeoServer. PostGIS

Client Applicaties (Browser+Desktop) http/https. Apache Webserver. http proxy. WMS WFS Adm SLD Tomcat. Tomcat. GeoServer. PostGIS WMS voor Kadastrale kaart Limburg GEORZ-lab Datum: 17 juli 2009 Auteur: GEORZ-lab, Just van den Broecke Versie: 2 Contact: Ebrahim Hemmatnia (Adviseur PPI GEO, Kadaster), tel. 088 183 22 16. Inleiding

Nadere informatie

Web applicatie Tolk- en vertaalaanvragen: Handleiding voor aanvragers SVBBO

Web applicatie Tolk- en vertaalaanvragen: Handleiding voor aanvragers SVBBO Eerste aanmelding Web applicatie Tolk- en vertaalaanvragen: Handleiding voor aanvragers SVBBO Datum release 24/04/2013 Versie 1.0 1. Eerste aanmelding Wanneer u als contactpersoon via het registratiesysteem

Nadere informatie

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo voor aanbieders (Versie 26 augustus 2014) 1 Inhoud Wat is het Resultaatmeetsysteem?... 3 Cliënten stimuleren mee te doen... 4 Over de handleiding... 4 Deel I

Nadere informatie

Gebruikers- handleiding Porta

Gebruikers- handleiding Porta Gebruikers- handleiding Porta Inleiding Met de applicatie Porta op ons extranet kunnen gegevensbestanden tussen het CAK en ketenpartners uitgewisseld worden. In deze handleiding is beschreven hoe u dit

Nadere informatie

Handleiding (Verzender Ontvanger)

Handleiding (Verzender Ontvanger) Handleiding (Verzender Ontvanger) Anachron B.V. Steven Nijholt & Maarten Wiggers 28-02-2014 Version: 1.1 Status: Released Inhoud 1. Over dit document... 3 1.1 List of changes... 3 1.2 Scope... 3 2. Registratie...

Nadere informatie

De controlekaart volledige werkloosheid

De controlekaart volledige werkloosheid De controlekaart volledige werkloosheid Mobiele Versie Gebruikershandleiding Inhoudstafel Toegang 4 Algemene beschrijving 6 Bovenaan 7 Het logo van de uitbetalingsinstelling 7 De PDF downloaden 7 Instellingen

Nadere informatie

Handleiding. Porta applicatie

Handleiding. Porta applicatie Handleiding Porta applicatie Inleiding Met de applicatie Porta op het Extranet kunt u als ketenpartner gegevensbestanden met het CAK uitwisselen. In deze handleiding staat beschreven hoe u dit kunt doen.

Nadere informatie

HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE

HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE HANDLEIDING EXTERNE TOEGANG CURAMARE Via onze SonicWALL Secure Remote Access Appliance is het mogelijk om vanaf thuis in te loggen op de RDS omgeving van CuraMare. Deze handleiding beschrijft de inlogmethode

Nadere informatie

Installatie en configuratie documentatie

Installatie en configuratie documentatie Installatie en configuratie documentatie Assistance Web Portal v. 2.58, 2.60 Voor Windows 2003 / 2008 / XP / Vista / Windows 7 Assistance PSO handleiding, uitgegeven door Assistance Software. Alle rechten

Nadere informatie

Beginnen met businessdesk

Beginnen met businessdesk Beginnen met businessdesk Inleiding De businessdesk oplossingen van Desk Solutions zijn specifieke oplossingen die u een flexibele desktop omgeving leveren zonder dat u zich zorgen hoeft te maken over

Nadere informatie

Installatie Handleiding voor Modelit Applicatieprogrammatuur

Installatie Handleiding voor Modelit Applicatieprogrammatuur Modelit Elisabethdreef 5 4101 KN Culemborg Telefoon +31 345 521121 info@modelit.nl www.modelit.nl Installatie Handleiding voor Modelit Applicatieprogrammatuur Datum 27 April 2007 Modelit KvK Rivierenland

Nadere informatie

Handleiding 3CX Centrale. Handleiding 3CX Centrale. Pagina 1. 12Connect 03/2011 versie2.1

Handleiding 3CX Centrale. Handleiding 3CX Centrale. Pagina 1. 12Connect 03/2011 versie2.1 Pagina 1 Handleiding 3CX Centrale Inhoudsopgave Accountinformatie opvragen... 3 3CX Downloaden en Installeren.... 5 3CX Wizzard... 7 3CX laten verbinden met 12Connect... 9 Aanmelding Controle... 11 12Connect

Nadere informatie

Online Back-up installatie handleiding. Sikkelstraat 2 4904 VB Oosterhout www.winexpertise.nl. E: info@winexpertise.nl

Online Back-up installatie handleiding. Sikkelstraat 2 4904 VB Oosterhout www.winexpertise.nl. E: info@winexpertise.nl Online Back-up installatie Sikkelstraat 2 4904 VB Oosterhout www.winexpertise.nl E: info@winexpertise.nl Datum: 1-10-2012 Document versie: V1.0 Versie en distributie geschiedenis Versie Datum Auteur Status

Nadere informatie

Intramed OnLine instellen en gebruiken. Voor Mac OSX

Intramed OnLine instellen en gebruiken. Voor Mac OSX Intramed OnLine instellen en gebruiken Voor Mac OSX Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemeen...1 1.1 Toegang tot inlogportalen...1 Hoofdstuk 2 Basic account...3 2.1 Microsoft Remote Desktop installeren en Intramed

Nadere informatie

Handleiding PDOK wandel- en fietsroutes

Handleiding PDOK wandel- en fietsroutes Handleiding PDOK wandel- en fietsroutes Versie 1.1 (4 december 2012) Algemene informatie Stichting Landelijk Fietsplatform en Stichting Wandelnet beheren de landelijke (recreatieve) routedatabank. Vanaf

Nadere informatie

Handleiding: Whitelabel Customersite

Handleiding: Whitelabel Customersite ARGEWEB B.V. Handleiding: Whitelabel Customersite Controlportal.nl Argeweb Support 8-1-2009 Handleiding voor het gebruik maken van de Whitelabel Customersite op controlportal.nl, door Resellers van Argeweb.

Nadere informatie

WAVIX Installatie Handleiding

WAVIX Installatie Handleiding Modelit Rotterdamse Rijweg 126 3042 AS Rotterdam Telefoon +31 10 4623621 info@modelit.nl www.modelit.nl in opdracht van RIKZ WAVIX Installatie Handleiding Modelit KvK Rotterdam 24290229 Datum 27 September

Nadere informatie

Test Joomla op je PC 1

Test Joomla op je PC 1 1 Disclaimer Bij de samenstelling van dit ebook is de grootst mogelijke zorg besteed aan de juistheid en correctheid van de informatie die in dit ebook wordt verstrekt. De auteur van dit ebook kan op geen

Nadere informatie

Handleiding testgebruiker v.0.1

Handleiding testgebruiker v.0.1 Handleiding testgebruiker v.0.1 Handleiding testgebruiker v.0.1 Brands & Stories - 21.10.2014-1 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Doelstelling 3 1.3 Een probleem rapporteren 3 2 Registreren 4 2.1

Nadere informatie

MOTUS- APP: De gebruikersgids

MOTUS- APP: De gebruikersgids MOTUS- APP: De gebruikersgids 1 Hoe de MOTUS- app gebruiken Een gebruikersgids voor de web tool van MOTUS is beschikbaar via de webpagina s http://www.motus.vub.ac.be en www.motusdemo.com. Wat nu volgt

Nadere informatie

Handleiding Webapplicatie Robin

Handleiding Webapplicatie Robin Handleiding Webapplicatie Robin (Versie 05) Inhoudstafel 1. Registratie van uw labo... 2 2. Persoonlijke account aanmaken... 4 3. Inloggen in uw labo account... 7 4. Wijziging labogegevens... 8 5. Inschrijven

Nadere informatie

Datum 15 juni 2006 Versie 1.0.6. Exchange Online. Handleiding voor gebruiker Release 1.0

Datum 15 juni 2006 Versie 1.0.6. Exchange Online. Handleiding voor gebruiker Release 1.0 Datum 1.0.6 Exchange Online Handleiding voor gebruiker Release 1.0 1.0.6 Inhoudsopgave 1 Instellingen e-mail clients 2 1.1 Gebruik via Outlook 2003 2 1.2 Gebruik via ActiveSync 15 1.3 Gebruik via andere

Nadere informatie

DHMV II Realisaties 2014 en blik op de toekomst (bron)data en voorbeeldtoepassingen

DHMV II Realisaties 2014 en blik op de toekomst (bron)data en voorbeeldtoepassingen DHMV II Realisaties 2014 en blik op de toekomst (bron)data en voorbeeldtoepassingen Toon Peetermans R&D ontwikkelaar - AGIV Jo Van Valckenborgh - Stafmedewerker Innovatie / Producteigenaar DHMV II - AGIV

Nadere informatie

MULTIFUNCTIONELE DIGITALE SYSTEMEN

MULTIFUNCTIONELE DIGITALE SYSTEMEN MULTIFUNCTIONELE DIGITALE SYSTEMEN Installatie e-bridge Re-Rite 7 Installatie Re-Rite 7 Set-up starten Start de set-up uit de installatie map De InstallShield Wizard wordt gestart De Visual C++ Runtime

Nadere informatie

Telewerken Altrecht. Overal toegang tot je persoonlijke Altrecht Desktop

Telewerken Altrecht. Overal toegang tot je persoonlijke Altrecht Desktop Telewerken Altrecht Overal toegang tot je persoonlijke Altrecht Desktop Wat is Altrecht Telewerken? 3 Eerst een Citrix client installeren 3 Hoe log ik in op Telewerken met mijn SMS Token? 4 Hoe log ik

Nadere informatie

EasternGraphics product documents pcon.update handleiding HANDLEIDING

EasternGraphics product documents pcon.update handleiding HANDLEIDING HANDLEIDING INDIEN U ZICH REEDS HEEFT AANGEMELD EN OVER EEN LOGIN BESCHIKT, KUNT U DIRECT NAAR HOOFDSTUK 2 1. Aanmelden en Registreren U kunt zich aanmelden en registreren voor pcon.update middels onze

Nadere informatie

Instructies voor het downloaden van nieuwsbulletins

Instructies voor het downloaden van nieuwsbulletins Instructies voor het downloaden van nieuwsbulletins Inleiding Met het RTV AudioDownload Tool kan ieder uur het laatste nieuwsbulletin worden gedownload en beschikbaar worden gesteld voor de omroep automatisering

Nadere informatie

Wilt u zelf vector kaarten maken voor uw garmin kijk dan op GPS-info.nl/custom_maps.php.

Wilt u zelf vector kaarten maken voor uw garmin kijk dan op GPS-info.nl/custom_maps.php. SOFTWARE > GARMIN CUSTOM MAPS Met de laatste Firmware van de Garmin Colorado, oregon en dakota kunt uzelf jpg kaarten laden in de gps. De eerste informatie stond al op GPS-info.nl/nieuws, toch heb ik een

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

EPB-CERTIFICAAT OPENBAAR GEBOUW

EPB-CERTIFICAAT OPENBAAR GEBOUW GEBRUIKERSHANDLEIDING EPB-CERTIFICAAT OPENBAAR GEBOUW Connectiegids ten behoeve van de certificateur Pagina 1/9 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 1 VOORWOORD BETREFFENDE DEZE GIDS... 3 2 VERREISTE SOFTARE...

Nadere informatie

Self-Service Portal Registeren, downloaden & activeren van een soft token

Self-Service Portal Registeren, downloaden & activeren van een soft token Self-Service Portal Registeren, downloaden & activeren van een soft token Document versie: 3.2 Uitgavedatum: september 2014 Inhoud Introductie... 3 Over 2 e factor authenticatie... 3 Over egrid authenticatie...

Nadere informatie

E-PROCUREMENT GEBRUIKERSBEHEER

E-PROCUREMENT GEBRUIKERSBEHEER E-PROCUREMENT GEBRUIKERSBEHEER HANDLEIDING VOOR AANKOPERS Rechten GEBRUIKSVOORWAARDEN De FOD Personeel en Organisatie behoudt alle rechten (waaronder auteursrechten, merkrechten en octrooien) met betrekking

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

Installatie en configuratie documentatie

Installatie en configuratie documentatie Installatie en configuratie documentatie Assistance Web Portal v. 2.x Voor Windows 2003 / XP / Vista Assistance PSO handleiding, uitgegeven door Assistance Software. Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Cloud storage. Cloud storage 1/17

Cloud storage. Cloud storage 1/17 Cloud storage 1/17 Cloud storage Het internet wordt weleens voorgesteld als een wolk (Engels: cloud). En in die wolk kan je jouw gegevens bewaren. Maar waar worden die gegevens nu eigenlijk opgeslagen?

Nadere informatie

KraamZorgCompleet OnLine instellen en gebruiken. Voor Android tablet of telefoon

KraamZorgCompleet OnLine instellen en gebruiken. Voor Android tablet of telefoon KraamZorgCompleet OnLine instellen en gebruiken Voor Android tablet of telefoon Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemeen...1 1.1 Toegang tot inlogportalen...1 Hoofdstuk 2 Basic account...3 2.1 Microsoft Remote

Nadere informatie

Snelle installatiegids voor Symbian

Snelle installatiegids voor Symbian Snelle installatiegids voor Symbian Versie 1.0 Inhoudsopgave 1. WELKOM BIJ MOBIDM... 2 2. INSTALLATIE VAN DE AFARIA VOOR SYMBIAN... 3 2.1. SOFTWARE INSTALLEREN... 3 3. BEVEILIGING... 6 4. NIEUWE APPLICATIES...

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie juli 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetsysteem.nl 1 Inhoud Korte introductie... 3 Over de handleiding... 3 Let op (info over browser)...

Nadere informatie

Automatische conversie banknummers naar het IBAN formaat

Automatische conversie banknummers naar het IBAN formaat Automatische conversie banknummers naar het IBAN formaat Sdu Advocatensupport Sdu Uitgevers www.scherpinsupport.nl september 2013 1 Inhoudsopgave Overzicht... 3 Converteren banknummers... 3 Rapport maken...

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014 Handleiding Opslag Online voor Windows Phone 8 Versie augustus 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Downloaden van KPN Opslag Online QR Code 4 2.2 Downloaden van KPN

Nadere informatie

Installatie Handleiding: Activatie gebruikers Rijksregister

Installatie Handleiding: Activatie gebruikers Rijksregister Installatie Handleiding: Activatie gebruikers Rijksregister Betreffende: Project: C.I.A.-Server: Activatie gebruikers rijksregister C.I.A.-server: Central Identification & Authentication Server Ten behoeve

Nadere informatie

Inleiding...2. 1. MyUnifiedPost: verschillende inboxen...3. 2. De standaard MyUnifiedPost-inbox van het reisagentschap...4

Inleiding...2. 1. MyUnifiedPost: verschillende inboxen...3. 2. De standaard MyUnifiedPost-inbox van het reisagentschap...4 Manual MyBTN Inhoud Inleiding...2 1. MyUnifiedPost: verschillende inboxen...3 2. De standaard MyUnifiedPost-inbox van het reisagentschap...4 2.1 De standaard inbox openen...4 2.2 De inbox...5 2.3 Labels

Nadere informatie

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Inhoud 1 1.1 Introductie NAPinfo 3 Website 3 1.2 Inloggen 3 2 2.1 NAPinfo starten en basisfuncties 4 NAPinfo algemeen 4 2.2 NAPinfo kaartlaag toevoegen

Nadere informatie

Net2 Anywhere - Installatie

Net2 Anywhere - Installatie Anywhere - Installatie Wat is Anywhere? Anywhere is een reeks van applicaties die gebruik maken van het internet om extra functies toe te voegen aan uw toegangscontrolesysteem. De beveiligde webserver

Nadere informatie

AdmInbox. Installatie Scan Plug-in

AdmInbox. Installatie Scan Plug-in AdmInbox Installatie Scan Plug-in Doel van deze handleiding De modules van Asperion kunnen op velerlei manieren ingesteld worden om daarmee optimaal aan te sluiten bij de specifieke bedrijfsomstandigheden

Nadere informatie

KraamZorgCompleet OnLine instellen en gebruiken. Voor Mac OSX

KraamZorgCompleet OnLine instellen en gebruiken. Voor Mac OSX KraamZorgCompleet OnLine instellen en gebruiken Voor Mac OSX (Untitled) Voor Mac OSX Copyright 2012 Convenient en licentiegevers. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Handleiding voor installatie en gebruik van

Handleiding voor installatie en gebruik van Handleiding voor installatie en gebruik van Opticon OPN-2001 Data Collector Inhoud pakket: - OPN-2001 - USB Communicatie kabel - Neckstrap Voordat u kunt communiceren met de OPN-2001 dient u de volgende

Nadere informatie

HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4

HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4 HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4 1 INLEIDING Om toegang tot de beveiligde persoonlijke omgeving van de HDN website te krijgen (www.hdn.nl), moet uw Internet browser voorzien zijn van een HDN certificaat.

Nadere informatie

Software Requirements Specification

Software Requirements Specification Software Requirements Specification PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage

Nadere informatie

Ordina VSM Customer Portal

Ordina VSM Customer Portal Ordina VSM Customer Portal Waarom gebruik maken van een Customer Portal U wilt de voortgang van uw meldingen (verstoringen / vragen) voor uw beheercontract(en) via een internetportaal kunnen inzien. Eventueel

Nadere informatie

Installatie. Klik vervolgens op OK om verder te gaan met de installatie. Om verder te gaan met de installatie kunt op op Volgende klikken.

Installatie. Klik vervolgens op OK om verder te gaan met de installatie. Om verder te gaan met de installatie kunt op op Volgende klikken. Installatie De client software van Backup+ kan worden gedownload op de Internet Limburg website. Kijk hiervoor op http://www.ilimburg.nl/downloads. Na het downloaden en openen van het backup+.exe bestand

Nadere informatie

Installatie SQL: Server 2008R2

Installatie SQL: Server 2008R2 Installatie SQL: Server 2008R2 Download de SQL Server 2008.exe van onze site: www.2work.nl Ga naar het tabblad: Downloads en meld aan met: klant2work en als wachtwoord: xs4customer Let op! Indien u een

Nadere informatie

Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7

Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7 Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7 Versie 1.4 Datum 11 januari 2011 Status definitief Inhoud 1 Downloaden installatiebestand 3 2 SafeSign installeren 4 3 Certificaten toevoegen aan de

Nadere informatie

GIDS Beheer online account fytolicentie (18/05/2015; v.4)

GIDS Beheer online account fytolicentie (18/05/2015; v.4) GIDS Beheer online account fytolicentie (18/05/2015; v.4) Aandacht! De browsers voor optimale weergave van de applicatie zijn Internet Explorer 8 en 9. Mogelijks niet correcte weergave bij gebruik van

Nadere informatie

Kennissessie INSPIRE. Algemene vereisten & architectuur Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum.

Kennissessie INSPIRE. Algemene vereisten & architectuur Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum. Kennissessie Algemene vereisten & architectuur Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum Thijs Brentjens Inhoud Download Services Pre-defined datasets via Atom feeds Pre-defined

Nadere informatie

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Laatste revisie: 29 juli 2009 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1 Installatie ODBC driver... 2 2 Systeeminstellingen in AbiFire5... 3 2.1 Aanmaken extern profiel...

Nadere informatie

App4Broker : uw nieuwe app!

App4Broker : uw nieuwe app! App4Broker : uw nieuwe app! Pagina 1 van 20 Inhoudsopgave 1. U GEBRUIKT MYBROKER AL... 3 1.1. APP4BROKER DOWNLOADEN OP UW TABLET... 3 1.2. INSTALLATIE VAN HET CERTIFICAAT... 4 2. U HEEFT NOG NOOIT MET

Nadere informatie

AFO 142 Titel Aanwinsten Geschiedenis

AFO 142 Titel Aanwinsten Geschiedenis AFO 142 Titel Aanwinsten Geschiedenis 142.1 Inleiding Titel Aanwinsten Geschiedenis wordt gebruikt om toevoegingen en verwijderingen van bepaalde locaties door te geven aan een centrale catalogus instantie.

Nadere informatie

NIS Notarieel Informatie Systeem

NIS Notarieel Informatie Systeem INSTALLATIEHANDLEIDING CONVISO ID-SCAN NIS Notarieel Informatie Systeem Sportlaan 2h, 818 BE Heerde T (0578) 693646, F (0578) 693376 www.vanbrug.nl, info@vanbrug.nl 2014 Van Brug Software B.V. Hoewel deze

Nadere informatie

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie beheerders handleiding

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie beheerders handleiding Betaalopdrachten web applicatie beheerders handleiding 1 Overzicht Steeds vaker komen we de term web applicatie tegen bij software ontwikkeling. Een web applicatie is een programma dat online op een webserver

Nadere informatie

HANDLEIDING IMPACTXRM MOBILE. IMPACTXRM NV Zuidleiestraat 12/1b 9880 Aalter 0032 (50)960070 info@impactxrm.com. Bijgewerkt 29/07/2015 Versie 1.2.

HANDLEIDING IMPACTXRM MOBILE. IMPACTXRM NV Zuidleiestraat 12/1b 9880 Aalter 0032 (50)960070 info@impactxrm.com. Bijgewerkt 29/07/2015 Versie 1.2. HANDLEIDING IMPACTXRM MOBILE IMPACTXRM NV Zuidleiestraat 12/1b 9880 Aalter 0032 (50)960070 info@impactxrm.com Bijgewerkt 29/07/2015 Versie 1.2.1 INHOUD INHOUD... 1 ALGEMEEN Filosofie... 2 INSTALLATIE...

Nadere informatie

Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten. Deel 1 : Inloggen als instelling

Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten. Deel 1 : Inloggen als instelling Bisdom Antwerpen Vicariaat voor het onderwijs Handleiding inschrijvingsmodule raamovereenkomsten 1. INLEIDING Deel 1 : Inloggen als instelling Het inschrijven voor een raamovereenkomst gebeurt per instelling

Nadere informatie

Handleiding Online webshop Vrije Tijd Gemeente Zulte

Handleiding Online webshop Vrije Tijd Gemeente Zulte Handleiding Online webshop Vrije Tijd Gemeente Zulte Geachte gebruiker, Deze handleiding is bedoeld voor de mensen die zichzelf of hun kinderen online willen inschrijven voor één of meerdere gemeentelijke

Nadere informatie

HELP IK GIS! WWW.GEOPUNT.BE INSTRUMENTEN OP MAAT. AGIV-trefdag ICC Gent, 27 november 2014

HELP IK GIS! WWW.GEOPUNT.BE INSTRUMENTEN OP MAAT. AGIV-trefdag ICC Gent, 27 november 2014 HELP IK GIS! WWW.GEOPUNT.BE INSTRUMENTEN OP MAAT GEO VOOR IEDEREEN INSTRUMENTEN OP MAAT OVERBRUGGEN DE KLOOF MET DE GEBRUIKER Geopunt-kaart Geopunt plug-in Er werd een Quantum GIS plugin ontwikkeld zodat

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding Office 365 Business Premium & Domeinnaam Voor beheerders pro cloud solutions 1 Inhoud 1. Wanneer gebruikt u deze handleiding?... 3 2. Office 365 Business Premium instellen... 4 2.1.

Nadere informatie

Met een LightSwitch applicatie een OData service uit de Windows Azure Marketplace consumeren

Met een LightSwitch applicatie een OData service uit de Windows Azure Marketplace consumeren Met een LightSwitch applicatie een OData service uit de Windows Azure Marketplace consumeren Om eens wat ervaring op te doen met de Windows Azure Marketplace heb ik een publieke en gratis databron gekozen

Nadere informatie

DE ELEKTRONISCHE IDENTITEITSKAART (EID)

DE ELEKTRONISCHE IDENTITEITSKAART (EID) DE ELEKTRONISCHE IDENTITEITSKAART (EID) INSTALLATIEGIDS EID MIDDLEWARE HOME VOOR WINDOWS VERSIE 1.1 NL Disclaimer Fedict is niet verantwoordelijk voor om het even welke schade die een derde zou ondervinden

Nadere informatie

HANDLEIDING WEB SHOP

HANDLEIDING WEB SHOP HANDLEIDING WEB SHOP 1 Registreren... 2 1.1 Aanmelden als nieuwe gebruiker... 2 1.2 Persoonsgegevens... 2 1.3 Persoonsgegevens 2... 3 1.4 Eerste keer aanmelden... 4 2 Mijn profiel... 5 2.1 Mijn gegevens...

Nadere informatie

Handleiding Zelfservice Cloud voor Workspace365 Versie april 2014

Handleiding Zelfservice Cloud voor Workspace365 Versie april 2014 Handleiding Zelfservice Cloud voor Workspace365 Versie april 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Zelfservice Cloud 4 2.1 Inloggen op Zelfservice Cloud 4 2.2 Rechten kopen of wijzigen

Nadere informatie

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit.

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Algemeen Met de Kyocera Scannen naar AFAS Profit beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar AFAS Profit. Met deze oplossing

Nadere informatie

Handleiding installatie Rental Dynamics

Handleiding installatie Rental Dynamics Handleiding installatie Rental Dynamics Versie: 1.1 Datum: 9 januari 2015 1. Inleiding Deze handleiding beschrijft de procedure voor de installatie van Rental Dynamics en de benodigde software. In hoofdstuk

Nadere informatie

360 -beeldendatabank Vlaanderen De nieuwe mobilemappingtoepassing van het AGIV

360 -beeldendatabank Vlaanderen De nieuwe mobilemappingtoepassing van het AGIV 360 -beeldendatabank Vlaanderen De nieuwe mobilemappingtoepassing van het AGIV Tony Vanderstraete (AGIV), Ilse Van den Weghe (AGIV), Lies Steel (THV Image-V) Agenda Inleiding Welke data komen beschikbaar?

Nadere informatie

Technische handleiding

Technische handleiding Technische handleiding Technische handleiding Verwijzersplatform - juli 2015-1 Inhoud 1 Prisma Mantelzorg 3 1.1 Wat is Prisma Mantelzorg? 3 1.2 Contactgegevens 3 2 Over de applicatie 4 2.1 Beschikbaarheid

Nadere informatie

VERBINDING MAKEN EN INLOGGEN...

VERBINDING MAKEN EN INLOGGEN... INHOUDSOPGAVE 1. VERBINDING MAKEN EN INLOGGEN... 3 2. HET AANMAKEN VAN DOMEINEN... 4 2.1. Plaatsen website... 6 3. HET AANMAKEN VAN E-MAILADRESSEN... 6 3.1. E-mail ophalen... 7 IntroWeb Plesk Quick Startup

Nadere informatie