FREQUENTLY ASKED QUESTIONS MVO & DUURZAAMHEIDSVERSLAGGEVING

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FREQUENTLY ASKED QUESTIONS MVO & DUURZAAMHEIDSVERSLAGGEVING"

Transcriptie

1 FREQUENTLY ASKED QUESTIONS MVO & DUURZAAMHEIDSVERSLAGGEVING Dit FAQ document is gebaseerd op de GRI (Global Reporting Initiative) richtlijnen volgens versie GRI G3.1 en certificering en tracht antwoord te geven op de meest gestelde vragen m.b.t. deze richtlijnen en MVO & Duurzaamheidsverslaggeving in het algemeen en de interactie met certificering van onderliggende managementsystemen (zoals ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001, ISO 50001, MVO Prestatieladder en/of CO2 Prestatieladder). Wat is het doel van MVO & Duurzaamheidsverslaggeving? MVO & Duurzaamheidsverslaggeving is erop gericht om inzicht te verschaffen in de economische waarde van een onderneming en de concrete bijdrage aan maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) en duurzaamheid; via verslaggeving legt de onderneming verantwoording af aan haar stakeholders (belanghebbenden) over haar (belangrijkste) prestaties op economisch, milieu- en sociaal vlak naast haar ambitie en doelstellingen. Waarom publiceren ondernemingen een MVO of Duurzaamheidsverslag? Dat verschilt per onderneming, meestal is er sprake van een combinatie van redenen. Onafhankelijk onderzoek heeft aangetoond dat de voornaamste afwegingen voor verslaggeving betrekking hebben op het voldoen aan wensen en eisen van stakeholders (waaronder opdrachtgevers en investeerders), specifieke eisen met betrekking tot een beursnotering, het voldoen aan wet- en regelgeving, verhoging van concurrentie- c.q. onderscheidend vermogen, verbetering van de commerciële licence to operate, versterking van interne betrokkenheid ten aanzien van MVO en duurzaamheid, een methodiek om MVO en duurzaamheidsdoelen te stellen en te monitoren of het aantrekken van nieuwe medewerkers. Wat zijn de voordelen van MVO of Duurzaamheidsverslaggeving? Ook dit aspect verschilt per onderneming, alhoewel onafhankelijk onderzoek heeft aangetoond dat er een aantal veel voorkomende aspecten door ondernemingen worden benoemd. De meest genoemde voordelen (in willekeurige volgorde) zijn: verhoging van bewustwording van bedrijfsrisico s en zakelijke mogelijkheden, versterking van synergie tussen financiële en nietfinanciële informatievoorziening en bedrijfsprestaties, verbetering van lange termijn strategie

2 en business planning, stroomlijning van processen, kostenreductie, efficiency verbetering, versterking van concurrentievermogen (benchmarking), versterking van de bedrijfsreputatie en/of brand loyalty en een versterking van de relatie met de (belangrijkste) stakeholders (belanghebbenden) naast het makkelijker aantrekken van financiering. Waaraan dient een MVO- of Duurzaamheidsverslag te voldoen? Hoewel dit sterk afhangt van de doelstelling(en) die de rapporterende onderneming zich stelt en het kader waarin de verslaggeving wordt opgesteld, kan over het algemeen worden gesteld dat een gedegen verslag gebaseerd is op een aantal vaste principes, te weten: volledigheid, evenwichtigheid, vergelijkbaarheid, nauwkeurigheid, tijdigheid, duidelijkheid, en betrouwbaarheid. Daarnaast is identificatie van de (belangrijkste) stakeholders van belang, evenals materialiteit ( what matters?) (vaststelling van aspecten die bepalend zijn voor de economische, milieu gerelateerde en sociale gevolgen die de onderneming teweeg brengt of van invloed zijn op haar stakeholders) en organisatorische afbakening (op welke bedrijfsonderdelen heeft de verslaggeving betrekking). Welke informatie wordt normaliter opgenomen in het verslag? Hoewel er geen sprake is van een standaard format is voor de opzet en inhoud van een MVOof Duurzaamheidsverslag, wordt in de regel uitgegaan van een aantal (vaste) elementen om te komen tot een volwaardig verslag. In essentie komt het erop neer dat de rapporterende onderneming verslag doet over de aspecten die voor haar en haar stakeholders van belang zijn. Afhankelijk van de omstandigheden en specifieke keuzes die de rapporterende onderneming moet maken, kan rapportage van sommige of alle navolgende elementen worden overwogen (dit betreft geen volledige maar een indicatieve opsomming): energie-, brandstof- en waterverbruik; verbruik van andere natuurlijke bronnen; productie van afval; CO2 emissie; risico s en mogelijkheden m.b.t. klimaatverandering, vraag naar nieuwe producten of dienstverlening etc.; initiatieven m.b.t. de lokale gemeenschap; beleid en concrete maatregelen op het vlak van MVO en duurzaamheid; mensenrechten; HR management; sociale aspecten; anti-corruptie; doelstellingen en prestaties m.b.t. MVO en duurzaamheid en stakeholder analyse.

3 Op welke manier kan het verslag tot stand komen? De wijze waarop invulling gegeven kan worden aan een MVO- of Duurzaamheidsverslag hangt sterk af van de doelstelling(en) van de rapporterende onderneming en de uitgangspunten en structuur (wel of geen onderliggend kader van een norm of richtlijnen) die de onderneming daarvoor kiest. In de regel kan worden gesteld dat de totstandkoming van een volwaardig verslag een gestructureerd proces volgt waarin de volgende onderdelen aan bod komen: identificatie van eventuele wettelijke verplichtingen, inventarisatie en consultatie van de (belangrijkste) stakeholders, opzet interne stakeholder structuur, vaststelling rapportage cyclus, koppeling met en integratie van MVO- en duurzaamheidsbeleid binnen de ondernemingsstrategie, identificatie van datacollectie en ondersteunende processen en systemen, vaststelling van scope van informatie, uitvoering van materialiteitsassessment (over welke aspecten wordt er gerapporteerd), vaststelling van doelstellingen en key performance indicators (KPI s) en bijbehorende structuur van monitoring, vaststelling rapportagestructuur, vaststelling wijze en timing van communicatie en publicatie en tot slot het inrichten van responskanalen (voor het verkrijgen van feedback). Welke richtlijnen bestaan er voor MVO & Duurzaamheidsverslaggeving? In de loop der tijd zijn er diverse normen en methodieken ontwikkeld die feitelijk zonder uitzondering in internationaal verband worden toegepast. De meest gehanteerde richtlijnen zijn die van het Global Reporting Initiative (GRI). Daarnaast zijn er de ISO richtlijnen die als basis kunnen worden toegepast, evenals de basisprincipes van de UN Global Compact of de methodiek conform het Carbon Disclosure Project, een internationale benchmark gericht op rapportage over het effect van ondernemingen op het klimaat en gebruik van natuurlijke bronnen. Voor welk type onderneming is MVO en Duurzaamheidsverslaggeving geschikt? In principe is MVO en Duurzaamheidsverslaggeving geschikt voor elk type onderneming, ongeacht de omvang ervan of de scope van de bedrijfsactiviteiten. De vraag of een onderneming aan een MVO of Duurzaamheidsverslag moet beginnen ligt eerst en vooral opgesloten in de vraag of het bedrijf in kwestie belang hecht aan een MVO- en duurzaamheidsbeleid en/of hiertoe een concrete (externe) noodzaak bestaat en of het past binnen de strategie, cultuur en mogelijkheden van de organisatie.

4 Oorspronkelijk waren het vrijwel uitsluitend grote, internationaal opererende en vaak beursgenoteerde ondernemingen die zijn overgegaan op het ontwikkelen van een MVO- of Duurzaamheidsverslag; inmiddels echter zijn er ook (middel)grote ondernemingen die beschikken over een MVO- of Duurzaamheidsverslag of dat overwegen. Wat is de achtergrond van de veel toegepaste GRI richtlijnen? De gelijknamige internationale netwerkorganisatie GRI ontwikkelde in 2000 richtlijnen om gestandaardiseerde verslaggeving rondom MVO en duurzaamheid te bewerkstellingen. Via een continue ontwikkeling hebben de GRI richtlijnen in het afgelopen decennium diverse veranderingen ondergaan; in 2006 werd de versie GRI G3 geïntroduceerd, gevolgd door de versie GRI G3.1 (waarop dit FAQ document betrekking heeft); medio 2013 werd de nieuwste versie GRI G4 geïntroduceerd. Hoe zien de GRI richtlijnen er globaal uit? De GRI richtlijnen in versie GRI G3.1 omvatten zogeheten prestatie indicatoren die verdeeld zijn over 3 categorieën, te weten economisch, milieu en sociaal; rondom 34 verschillende thema s of aspecten binnen de genoemde 3 categorieën zijn er in totaal 79 prestatie indicatoren te onderscheiden en bestrijken specifieke onderwerpen variërend van bijvoorbeeld luchtemissies, afvalwater en afvalstoffen tot aan corruptie of opleiding en onderwijs. Welke thema s komen in de hoofdcategorieën van de GRI richtlijnen aan bod? De GRI richtlijnen in versie GRI G3.1 hanteren 9 economische prestatie indicatoren (waaronder economische prestaties, marktaanwezigheid en indirecte economische effecten), 30 milieu prestatie indicatoren (waaronder energie, water, biodiversiteit, naleving en transport) en 40 sociale prestatie indicatoren. De sociale prestatie indicatoren zijn onderverdeeld in 4 subcategorieën, te weten arbeidsomstandigheden & volwaardig werk, mensenrechten, maatschappij en productverantwoordelijkheid. Welke onderdelen van de GRI richtlijnen moeten worden toegepast? Er bestaat geen verplichting om aan alle prestatie indicatoren van de GRI richtlijnen te voldoen, toepassing ervan is eerst en vooral een keuze die de rapporterende onderneming zelf moet maken. Toepassing en invulling van de GRI richtlijnen verschilt per definitie per onderneming en hangt nauw samen met de doelstelling(en) die de onderneming zich stelt.

5 Een goed en professioneel opgesteld MVO of Duurzaamheidsverslag volgens de GRI richtlijnen beantwoordt aan vaste en internationaal erkende en toegepaste verslaggevingsprincipes (zie ook vraag 4: Waaraan dient een MVO of Duurzaamheidsverslag te voldoen?). Welke ontwikkelingen zijn er op het gebied van GRI? Medio 2013 werd een nieuwe versie van de GRI richtlijnen geïntroduceerd, versie GRI G4. Deze nieuwe versie verschilt in een aantal belangrijke opzichten van de versie GRI G3.1 die nog door veel ondernemingen wordt toegepast. MVO- en Duurzaamheidsverslagen die na 31 december 2015 worden gepubliceerd conform de GRI richtlijnen dienen in lijn te zijn met versie GRI G4. In welk opzicht verschilt versie G4 van G3.1 van de GRI richtlijnen? De versie GRI G4 is een doorontwikkeling van GRI G3.1 op basis van voortschrijdend inzicht op basis van internationale toepassing van de richtlijnen ten aanzien van MVO- en Duurzaamheidsverslaggeving. Kort samengevat zijn er een viertal aspecten die in GRI G4 zijn veranderd ten opzichte van GRI G3.1. Het aspect materialiteit (zie ook vraag 4: Waaraan dient een MVO of Duurzaamheidsverslag te voldoen?) is de leidraad voor het verslag; er dient meer inzicht te worden verschaft in de keuzes die aan de basis liggen van het opstellen van het verslag. In dat kader is een zogeheten materialiteitsmatrix van groot belang en een belangrijk hulpmiddel om per onderwerp het belang voor de stakeholders af te zetten tegen het belang van de rapporterende onderneming. Een evenwichtige materialiteitsanalyse leidt ertoe dat er (nog meer) focus komt in het verslag dat daarmee (nog) relevanter wordt. De in versie GRI G3.1 gehanteerde toepassingsniveaus (C, B, A: oplopende mate van het aantal performance indicators waar tegen wordt gerapporteerd) komen niet terug in GRI G4. De nieuwe versie biedt de mogelijkheid om te kiezen om aan te geven dat de rapportage in overeenstemming is met GRI G4 of niet; een aanvullende detaillering biedt de optie van rapportage op core level of het meer uitgebreidere comprehensive level. In versie GRI G4 wordt meer belang gehecht aan het verschaffen van inzicht over de wijze en mate van monitoring van de keten (leveranciers en afnemers) in relatie tot MVO en duurzaamheid en de rol c.q. inbreng van de rapporterende onderneming op dit punt.

6 Tot slot is er in de versie GRI G4 sprake van een uitbreiding van de zogeheten profiel indicatoren die betrekking hebben op de rapporterende onderneming. Zo wordt meer nadruk gelegd op thema s als ethiek, integriteit, bestuur ( governance ), beloningsbeleid en taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden ten aanzien van MVO en duurzaamheid in het algemeen. Waarom laten ondernemingen hun verslag extern toetsen? De overweging om het MVO- of Duurzaamheidsverslag extern te laten toetsen en te beoordelen kan per onderneming verschillen. In de meeste gevallen is de keuze en beslissing van de opdrachtgever ingegeven door de overtuiging dat een onafhankelijk uitgevoerde externe beoordeling waarde toevoegt aan het verslag en in de ogen van stakeholders een grotere mate van vertrouwen zal inboezemen. Wat houdt externe toetsing van het verslag in? De wijze waarop Bureau Veritas Sustainability invulling geeft aan externe toetsing van een MVO of Duurzaamheidsverslag omvat in de regel vijf stappen. Het traject begint met een scoping meeting, waarin de vaststelling van de scope van de toetsing (zowel organisatorisch als qua bedrijfsactiviteiten) aan bod komt in combinatie met de vaststelling van het tijdspad waarbinnen de toetsing dient plaats te vinden en het bepalen van het rollenspel tussen de externe beoordelaar(s) en de binnen de organisatie betrokken functionaris(sen). Deze fase wordt gevolgd door een aanvullende introductie sessie waarin het projectplan op details wordt afgestemd en inzicht wordt verkregen in de door de onderneming gehanteerde systemen en procedures die een rol spelen in het MVO- of Duurzaamheidsverslag. Na deze twee stappen kan de eigenlijke toetsing plaatsvinden; deze omvat analyse van data, de werking van systemen en procedures en interne controles en wordt aangevuld met interviews. Vanuit de rapportage fase ontvangt de opdrachtgever een management rapportage met de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen en een zogeheten assurance statement, een formele verklaring van externe toetsing en beoordeling die de opdrachtgever desgewenst kan opnemen in het te publiceren MVO- of Duurzaamheidsverslag.

7 Afrondend bestaat een aanvullende mogelijkheid voor een close out meeting; dit betreft een meeting met het management van de opdrachtgever waarin de bevindingen en aanbevelingen nader worden toegelicht. NB: toetsing en beoordeling van een MVO- of Duurzaamheidsverslag is maatwerk en komt tot stand op basis van nauwe samenspraak en afstemming met de opdrachtgever Wat zijn de kosten van externe toetsing? Toetsing en beoordeling van een MVO- of Duurzaamheidsverslag is per definitie een kwestie van maatwerk en zal derhalve per onderneming verschillen. Een aantal parameters zijn in belangrijke mate bepalend voor de omvang van de toetsing en daarmee de kosten ervan. Uitgaande van de toepassing van de GRI richtlijnen als basis voor de totstandkoming van het verslag, zijn de navolgende aspecten van belang om de omvang en daarmee het kostenplaatje van toetsing te kunnen vaststellen: het aantal GRI performance indicators die getoetst moeten worden en hun individuele complexiteit, de diepgang van de toetsing (limited level: beperkte toetsing toegespitst op verificatie van data; reasonable level: uitgebreide toetsing toegespitst op verificatie van data en onderliggende (management)systemen en structuren) en de eventuele wens om op meerdere locaties de toetsing uit te voeren. Kan toetsing van een verslag worden gecombineerd met certificering? Toetsing van een MVO- of Duurzaamheidsverslag kan in de praktijk gecombineerd worden met certificering van managementsystemen. Daartoe heeft Bureau Veritas Sustainability de methodiek Integrated Certification ontwikkeld. Deze aanpak richt zich in het bijzonder op de wisselwerking tussen specifieke elementen uit certificering (kwaliteit, milieu, gezondheid & veiligheid, energiemanagement, CO2 reductie etc.) en hun directe raakvlakken met aspecten uit de GRI richtlijnen. In operationele zin kan certificering en toetsing van een MVO- of Duurzaamheidsverslag in combinatie met elkaar worden uitgevoerd. Meer informatie over de strekking en invulling van deze aanpak vindt u in de introductie- brochure Integrated Certification die vrij opvraagbaar is bij Bureau Veritas.

8 Wat houdt Integrated Reporting (IR) in? Integrated Reporting (IR) is een nieuwe ontwikkeling waarbij MVO- of Duurzaamheidverslaggeving wordt gecombineerd met c.q. geïntegreerd in het Financiële (Jaar)verslag. De methodiek van IR kan uitsluitend worden getoetst door accountantsorganisaties, aangezien de beoordeling van financiële rapportage exclusief is voorbehouden aan daartoe beëdigde accountants. Waar is meer informatie te krijgen over de GRI richtlijnen? De GRI organisatie in Amsterdam beschikt over een uitgebreide website (www.globalreporting.org) waarop een grote variëteit aan praktische en vrij beschikbare informatie is te vinden, inclusief de normdocumenten van de GRI richtlijnen in versie GRI G3.1 en GRI G4. Bureau Veritas Sustainability uw partner voor integrale MVO & Duurzaamheid dienstverlening telefoon:

Sustainable News Editie 1, 2014

Sustainable News Editie 1, 2014 Sustainable News Editie 1, 2014 Rotterdam/Amersfoort,maart 2014 Geachte relatie, Als gewaardeerde zakelijk partner doet het ons genoegen u de eerste editie toe te zenden van Sustainable News die dit jaar

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Version 1/2013 Uitdagingen in de gezondheidszorg Als professionele zorgaanbieder

Nadere informatie

GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015

GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015 GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015 BMA Ergonomics b.v. rapporteert volgens de core variant van versie G4 van de richtlijnen van het Global Reporting Initiative. Op de indicatoren en de informatie in het

Nadere informatie

Workshop Transparantie verslaglegging

Workshop Transparantie verslaglegging Workshop Transparantie verslaglegging René van Dam (Bureau Veritas Netherlands) Patrick Brom (DEKRA Certification B.V.) Michael van Alphen (DNV GL Business Assurance B.V.) Doel van de workshop Hoe maak

Nadere informatie

Toelichting GRI tabel

Toelichting GRI tabel Toelichting GRI tabel Bij de samenstelling van het verslag is zoveel mogelijk rekening gehouden met de richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI), een onafhankelijke organisatie, gevestigd in

Nadere informatie

GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012

GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012 GRI-tabel - ANWB MVO-jaarverslag 2012 Verwijzing paginanummers Visie en strategie 1.1 Verklaring van de directie. 1. Voorwoord 1.2 Beschrijving van belangrijke gevolgen, risico's en mogelijkheden. 1. Voorwoord,

Nadere informatie

MVO VERSLAGGEVING NADER BEKEKEN

MVO VERSLAGGEVING NADER BEKEKEN TGTHR SAMEN DUURZAAM ONDERNEMEN TGTHR Whitepaper MVO VERSLAGGEVING NADER BEKEKEN Aan de slag met het MVO-verslag algemene introductie & praktische handvaten tgthr.nl Erik H. van der Graaf versie 2016 VOORWOORD

Nadere informatie

STAKEHOLDERDIALOOG. De tabel schetst hoe wij onze stakeholders actief betrekken en welke verwachtingen zij hebben.

STAKEHOLDERDIALOOG. De tabel schetst hoe wij onze stakeholders actief betrekken en welke verwachtingen zij hebben. STAKEHOLDERDIALOOG Op verschillende momenten gedurende het jaar onderhouden we nauwe contacten met diverse stakeholders. Transparantie is een van de belangrijkste grondslagen voor onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

Beschrijving Energie Management Systeem

Beschrijving Energie Management Systeem Beschrijving Energie Management Systeem 11 maart 2014 Dit document beschrijft het Energie Management Systeem en het reductieplan voor realisatie van de energiereductie doelstellingen van Bepacom B.V. StenVi

Nadere informatie

De benchmark geanalyseerd

De benchmark geanalyseerd Datum 21-05-2015 1 De benchmark geanalyseerd Master studies naar de uitkomsten van de Transparantie Benchmark Allard Hibma MSc Prof. dr. Dick de Waard Datum 21-05-2015 2 Agenda Introductie Toelichting

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

GRI-tabel. duurzaamheidsverslag 2015

GRI-tabel. duurzaamheidsverslag 2015 GRI-tabel duurzaamheidsverslag 2015 general standard disclosures visie en strategie verslag opmerkingen G4-1 Verklaring van de hoogste beslissingsbevoegde van de organisatie. duurzaamheidsverslag 2015

Nadere informatie

FUGRO GEOSERVICES B.V.

FUGRO GEOSERVICES B.V. FUGRO GEOSERVICES B.V. CO 2 Prestatieladder - Energiemanagement Aktieplan Bijlage C - Transparantie Datum: 21 april 2017 Versie 1.0 Versie 1.0 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 2. BEHEERSMAATREGELEN... 4

Nadere informatie

Energie Management Programma. InTraffic

Energie Management Programma. InTraffic Energie Management Programma InTraffic Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 17/2/2012 Marije de Vreeze Opzet structuur 0.2 13/3/2012 Marije de Vreeze Gegevens 0.3 5/4/2012 Dirk Bijkerk Input

Nadere informatie

Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement

Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement Certification Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement Het nastreven en behalen van vooraf vastgestelde doelstellingen is de ultieme uitdaging voor iedere onderneming of instelling.

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing orm Jaarreken Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Duurzaam ondernemen in het mkb Duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) is niet alleen een thema

Nadere informatie

Bijlage bij MN MVO Jaarverslag 2014. gri tabel. op basis van de gri Richtlijnen (versie g4.0)

Bijlage bij MN MVO Jaarverslag 2014. gri tabel. op basis van de gri Richtlijnen (versie g4.0) Bijlage bij MN MVO Jaarverslag 14 gri tabel op basis van de gri Richtlijnen (versie g4.0) 14 Strategie en analyse G4-1 Verklaring management over visie en strategie van duurzame ontwikkeling 2 Voorwoord

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Resultaten onderzoek naar informatievoorziening duurzaamheidsverslaggeving

Resultaten onderzoek naar informatievoorziening duurzaamheidsverslaggeving Resultaten onderzoek naar informatievoorziening duurzaamheidsverslaggeving DHV Adviesgroep Duurzaam ondernemen Folkert van der Molen 27 oktober 2005 G a t e w a y t o s o l u t i o n s Hoofdconclusie Uit

Nadere informatie

De accountant en het bestuursverslag Visie NBA Young Profs

De accountant en het bestuursverslag Visie NBA Young Profs De accountant en het bestuursverslag Visie NBA Young Profs Aanleiding Op 13 november 2015 publiceerde de NBA haar consultatiedocument De accountant en het bestuursverslag: Verder kijken dan de jaarrekening.

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

3.B.2 Energie Management plan. Pagina van 6

3.B.2 Energie Management plan. Pagina van 6 3.B.2 Energie Management plan Pagina van 6 1 Documentversie: 1.0 Datum: April 2014 Contactpersoon: Arnoud Fokkens, arnoud.fokkens@ziut.nl, tel: 06-52.54.10.83 G Pagina 2 van 6 Inhoudsopgave 1 Energie management

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

Duurzaamheidsverslaggeving

Duurzaamheidsverslaggeving Duurzaamheidsverslaggeving MVO-contactdag - Gent 20 oktober 2010 Frank Van Damme - Commotie Agenda Duurzaamheidsverslaggeving Situering? Wat? Waarom? Global Reporting Initiative - GRI Inhoud Materialiteit

Nadere informatie

1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120

1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120 1. AUDITINSTRUCTIE SCORECARD COPRO 8120 1.1. Inleiding DTe vraagt ter verificatie van de aangeleverde cijfers een assurance-rapport van een externe accountant. Een assurance-rapport dient eenmaal per jaar

Nadere informatie

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Dieter Vander Beke Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Overzicht van de presentatie 1. Vertrouwen in de overheid? 2. Maatschappelijke

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement en duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen en milieumanagement zijn begrippen die vaak, bijna onbewust, gekoppeld worden aan milieubelastende sectoren

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA Wat is de feitelijke rol van de accountant ten aanzien van het jaarverslag en elders opgenomen niet financiële informatie? In hoeverre matcht deze rol met de verwachtingen van beleggers? Prof dr Philip

Nadere informatie

NUMMER OMSCHRIJVING Pagina( s) in verslag JV = Jaarverslag 2015 TV = Transparantieverslag 2015

NUMMER OMSCHRIJVING Pagina( s) in verslag JV = Jaarverslag 2015 TV = Transparantieverslag 2015 GRI-TABEL 4.0 BDO De afgelopen jaren hebben wij de eerste stappen gezet om duurzame economische, ecologische, sociale en bestuurlijke resultaten te integreren in onze verslaggeving. Wij hebben daarbij

Nadere informatie

CO 2 HANDBOEK RASENBERG INFRA

CO 2 HANDBOEK RASENBERG INFRA CO 2 HANDBOEK RASENBERG INFRA Onderwerp Organisatie O 2 handboek : Rasenberg Infra INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 AFBAKENING... 4 2.1 INLEIDING... 4 2.2 ORGANISATORISCHE AFBAKENING... 4 2.3 ENERGIESTROMEN...

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

GRI Workshop. Facilitator: Joris Wiemer. Brussel, 26 Januari. Senior Coordinator External Relations

GRI Workshop. Facilitator: Joris Wiemer. Brussel, 26 Januari. Senior Coordinator External Relations GRI Workshop Facilitator: Joris Wiemer Senior Coordinator External Relations Agenda Duurzaamheidsverslaggeving en de GRI Richtlijnen (30 min) Oefening: Het Duurzaamheidsverslaggevingsprocess (45 min) Vragen

Nadere informatie

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 Vormingssessie SDG s 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 1 Hoe verhouden de SDG s zich ten opzichte van verduurzamen en MVO? 2 Is

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Beursgenoteerde ondernemingen en geïntegreerde verslaggeving. Toezicht Financiële Verslaggeving

Beursgenoteerde ondernemingen en geïntegreerde verslaggeving. Toezicht Financiële Verslaggeving Beursgenoteerde ondernemingen en geïntegreerde verslaggeving Toezicht Financiële Verslaggeving Oktober 2013 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting 4 2 Aanleiding, doelstellingen en populatie 7 3 Belangrijkste

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Communicatieplan. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen & CO 2 Prestatieladder - Niveau 3. Datum: 17 december 2015 Versie: 3

Communicatieplan. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen & CO 2 Prestatieladder - Niveau 3. Datum: 17 december 2015 Versie: 3 Communicatieplan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen & CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 17 december 2015 Versie: 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 1 1. Doelstelling van het communicatieplan...

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

Sustainable News Editie 2, 2014

Sustainable News Editie 2, 2014 Sustainable News Editie 2, 2014 Rotterdam/Amersfoort, mei 2014 Geachte relatie, Het doet ons genoegen u de tweede editie toe te zenden van Sustainable News, de periodieke nieuwsbrief van Bureau Veritas

Nadere informatie

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015

Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Energie audit verslag 2014 en management actieplan 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Energie auditverslag 2014... 4 Bedrijfsgrootte en organisatiegrenzen... 4 Inzicht... 5 CO2 Emissies onderverdeeld naar

Nadere informatie

Velddriel, 24 oktober Energiemanagementplan

Velddriel, 24 oktober Energiemanagementplan Velddriel, 24 oktober 2016 Energiemanagementplan VERANTWOORDING Document Energiemanagementplan 2016 Opdrachtgever Directie Van den Biggelaar Grond- en waterbouw Auteur J. (Joey) de Groot Datum 24 oktober

Nadere informatie

Management-/ energiereview CO2 prestatieladder

Management-/ energiereview CO2 prestatieladder Management-/ energiereview CO2 prestatieladder 2015 Fluor Corporation Deelnemers Ger van der Schaaf: Executive Director Kees Schelling: QA/QC Jos Thijs: Kwaliteitsmanager 1 Resultaten van audits status

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

CO2 Prestatieladder Communicatieplan

CO2 Prestatieladder Communicatieplan CO2 Prestatieladder Communicatieplan Missie: Samen werken aan CO2 reductie Rapportage: Communicatieplan CFA Datum: 5 januari 2016 Opgesteld: Monique Harmsen Versie: 2.0 (2016) Inhoudsopgave: 1 Inleiding...

Nadere informatie

Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers'

Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers' Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers' 22 januari 2011 zaterdag Arjan de Draaijer en Marleen Janssen Groesbeek Afgelopen week is voor het eerst de

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

CO 2 Energie reductie plan

CO 2 Energie reductie plan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze CO 2 Energie reductie plan 2015 Pagina 1 Inhoud 1. Introductie 3 2. Organisatiegrens 3 3. Reductiedoelstellingen 3 4. Energie en CO 2 -reductie

Nadere informatie

Global Reporting Initiative (GRI) tabel

Global Reporting Initiative (GRI) tabel Global Reporting Initiative (GRI) tabel - 2016 General Standard Disclosures Omschrijving Waar in verslag Pagina / locatie G4-1 Verklaring van de directie. Jaaroverzicht G4-1 G4-3 Naam van de verslaggevende

Nadere informatie

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep Van Gelder Groep B.V. Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Van Gelder Groep 1 2015, Van Gelder Groep B.V. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van dit document mag worden gereproduceerd in welke

Nadere informatie

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO)

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO) Procedure 07 CO 2 -prestatieladder 24 februari 2013 (FKO) Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Stuurcyclus Energiemanagement 4 2. Methodiek voor de emissie inventaris 6 Procedure 07 CO 2-prestatieladder 2 Inleiding

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid

Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Het CO2 reductie beleid van ons bedrijf... 3 2.1 ENERGIESTROMEN... 3 2.2 DOELSTELLINGEN SCOPE 1 EN 2... 3 2.3 MAATREGELEN OM

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: 2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: april 2014 Concept Versie 1 Maart 2014 Pagina

Nadere informatie

Meten en rapporteren van duurzaamheidsprestaties

Meten en rapporteren van duurzaamheidsprestaties Meten en rapporteren van duurzaamheidsprestaties Anouk Van de Meulebroecke - meulebroecke@beco.be 0479 48 91 31 Sabine Simoens sabine.simoens@cayman.be 0472 905 344 Duurzaam bouwen Energieprestatie gebouwen

Nadere informatie

Reductie: Mourik Industrie gaat voor CO2-Management. 3.B.1 Plan van aanpak. Certificering op de CO2-Prestatieladder in de industriebranche

Reductie: Mourik Industrie gaat voor CO2-Management. 3.B.1 Plan van aanpak. Certificering op de CO2-Prestatieladder in de industriebranche Reductie: 3.B.1 Plan van aanpak Mourik Industrie gaat voor CO2-Management Certificering op de CO2-Prestatieladder in de industriebranche Pagina 1 van 10 Mourik Industrie Postbus 1202, 3180 AE Rozenburg

Nadere informatie

RJ-Richtlijn 400 en Handreiking Maatschappelijke verslaggeving. Nancy Kamp-Roelands Ernst & Young

RJ-Richtlijn 400 en Handreiking Maatschappelijke verslaggeving. Nancy Kamp-Roelands Ernst & Young RJ-Richtlijn 400 en Handreiking Maatschappelijke verslaggeving Nancy Kamp-Roelands Ernst & Young Adviesaanvraag min. EZ Vrijwilligheid en eigen verantwoordelijkheid Ruimte voor eigen invulling en uiting

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris 2013 Visser Assen Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien juni 2014 Definitief S.G. Jonker R. van der Veen AMK Inventis Advies en Opleiding 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen 31 januari 2014 NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvo-verslagen

Nadere informatie

20 Tinten Groen. Communicatieplan t.b.v. CO2-prestatieladder Certificering. Datum : Augustus 2016

20 Tinten Groen. Communicatieplan t.b.v. CO2-prestatieladder Certificering. Datum : Augustus 2016 plan t.b.v. CO2-prestatieladder Certificering 20 Tinten Groen Datum : Augustus 2016 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2015 2016 Versie 2 2016 pag. 1. INHOUDSOPGAVE Pag. 1. Inleiding 3 2. doelstellingen

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze Energie Management Actieplan 2015 Status: definitief versie 1.0 Datum: november 2015 Datum gewijzigd: n.v.t. Auteur: U.Dorstijn Pagina 1 Inhoud

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2016-2017 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2017 Revisie:

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens Inclusief CO 2 -footprint en reductie Maarssen, 25 maart 2014 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling COLOFON Het format

Nadere informatie

PROFIELSCHETS VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT

PROFIELSCHETS VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT PROFIELSCHETS VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT 1. Beschrijving van de aard en de omvang van de stichting Bij de bepaling van de omvang en samenstelling van de Raad van Toezicht wordt rekening gehouden met

Nadere informatie

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid

Energie, Afval, Geluid, Diversiteit, Duurzame Inzetbaarheid DUURZAAM ONDERNEMEN bij NS Strategie Mobiliteit per trein heeft een duurzaam karakter en daarmee NS ook. Door het reizen van deur tot deur voor onze klanten zo aantrekkelijk mogelijk te maken draagt NS

Nadere informatie

Geheel 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO

Geheel 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: Geheel 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: december 2015 Versie 4 Dec 2015 Pagina

Nadere informatie

G4 Inhoudsopgave Duurzaamheidsverslag 2015

G4 Inhoudsopgave Duurzaamheidsverslag 2015 G4 Inhoudsopgave Duurzaamheidsverslag 2015 Strategie en analyse Profiel Beschrijving Gerapporteerd Pagina/vindplaats 1 Een verklaring van de hoogste beslissingsbevoegde van de organisatie over de relevantie

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN COMMUNICATIEPLAN ENERGIE-AUDITVERSLAG

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN COMMUNICATIEPLAN ENERGIE-AUDITVERSLAG ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN COMMUNICATIEPLAN ENERGIE-AUDITVERSLAG 3-IN-1 C02-REDUCTIEPLAN Becono Beheer BV voor de werkmaatschappijen: Becono Betonverharding BV Aannemingsbedrijf Witteveen BV Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Communicatiedoelstellingen 3 3. Doelgroepen 4 3.1 Stakeholdersanalyse 4 3.2 Doelgroepen intern 4 3.3 Doelgroepen

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Voortgang van CO 2 reductieplan van Genap B.V (tm juni) Copyright 2016 Genap B.V.

Voortgangsrapportage. Voortgang van CO 2 reductieplan van Genap B.V (tm juni) Copyright 2016 Genap B.V. Voortgangsrapportage Voortgang van CO 2 reductieplan van Genap B.V. 2016 (tm juni) Copyright 2016 Genap B.V. Inhoud Inleiding... 2 1 Energiebeleid... 3 2 Huidig energieverbruik en trendanalyse... 3 3 Voortgang

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Communicatie CO2 footprint. versie mei 2015

Communicatie CO2 footprint. versie mei 2015 Communicatie CO2 footprint versie mei 2015 Steller: CO2 manager Naam Paraaf Datum A. Kneepkens, April 2015 TPA Nederland Controle: Directeur K. Brouns Coldmix BV Mei 2015 AGK Pagina 1 van 5 pagina s 2015

Nadere informatie

Datum : energiemanagement & kwaliteitsmanagement

Datum : energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

BESTUURSREGLEMENT. Vastgesteld in de vergadering van de Raad van Commissarissen op 10 maart Bestuursreglement Wonen Midden-Delfland

BESTUURSREGLEMENT. Vastgesteld in de vergadering van de Raad van Commissarissen op 10 maart Bestuursreglement Wonen Midden-Delfland BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld in de vergadering van de Raad van Commissarissen op 10 maart 2010 2 Vaststelling en reikwijdte reglement Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte 1. Dit reglement is een uitwerking

Nadere informatie

Analyse Carbon Footprint eerste helft 2011

Analyse Carbon Footprint eerste helft 2011 Analyse Carbon Footprint eerste helft 2011 Auteurs R. Neleman en B. Spaltman Autorisatie F. van der Sanden en M. Aben Kenmerk Analyse Carbon Footprint eerste helft 2011 Datum 27 oktober 2011 Versie 1.0

Nadere informatie

CO2 managementplan. Max Bögl

CO2 managementplan. Max Bögl CO2 managementplan Max Bögl Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Energie meetplan... 4 2.1 Planning meetmomenten... 4 2.2 Vergelijking met vergelijkbare organisaties... 5 3 Energiemanagement actieplan... 6 4 Stuurcyclus...

Nadere informatie

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Bijlage C Vaststellen van relevantie, significantie en prioriteit van MVO-onderwerpen NPR 9026 Versie: 2015 Auteurs Rob Boers Erwin Vos CSU CSU 1 Prioriteringsrapport

Nadere informatie

Scope III analyse 2015

Scope III analyse 2015 Scope III analyse 2015 Beheer document Versie Datum wijziging Gewijzigd door Scope III Analyse 12-5-2016 M. Hoogeland Inhoud Inleiding... 4 1.De waardeketen... 4 Algemene beschrijving... 4 Meetperiode...

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Reductiebeleid en reductiedoelstellingen

CO2 prestatieladder Reductiebeleid en reductiedoelstellingen CO2 prestatieladder Reductiebeleid en doelstellingen Versie: Definitief Datum: februari 2015 Eis: 2.C.3 Westgaag 42b - 3155 DG Maasland Postbus 285-3140 AG Maassluis Telefoon: 010-5922888 Fax: 010-5918621

Nadere informatie