Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie"

Transcriptie

1 Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken

2 Wat is laaggeletterdheid? Geletterdheid is de vaardigheid om schriftelijke informatie die functioneel is in het leven van alledag (thuis, werk en samenleving) te begrijpen en adequaat te gebruiken. Laaggeletterdheid is het onvermogen daartoe.

3 Sociaal-economische gevolgen Laaggeletterdheid kost Nederland een half miljard per jaar 456 miljoen aan uitkeringen 61 miljoen aan gezondheidszorg 19,5 miljoen aan politie en justitie.

4 Omvang van het probleem Nederland telt. miljoen laaggeletterden dit is :.. van de bevolking /3 is autochtoon..% van de beroepsbevolking...% van de niet-werkenden...% van de lage inkomens.

5 Landelijk Aanvalsplan Beter voorkómen dan genezen: voorschoolse educatie tot volwasseneducatie Werving, toeleiding en bewustwording Activering van ketenpartners: gemeenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties 3 partners: Stichting lezen en schrijven, Stichting Etv.nl en CINOP

6 Resultaten initieel onderwijs Grotendeels vastgelegd in staand beleid: - invoering referentiekader taal en rekenen vo-po-(v)mbo - steunpunt taal en rekenen (alle informatie, voorbeeldexamens, regelingen en voorbeeldmaterialen) - digitaal taalportfolio (2011) - taalbeleid in mbo - training taal- en vakdocenten

7 Resultaten gemeenten en provincies Website taalkracht voor gemeenten Ruim 60% gemeenten is actief in bestrijding laaggeletterdheid, van kleine initiatieven tot brede gemeentelijke aanvalsplannen Die gemeenten bereiken bijna 80% van de bevolking Atlas bestrijding laaggeletterdheid gemeenten verschijnt in 2011

8 Resultaten bedrijfsleven Website met informatie en instrumenten Convenant overheid bedrijfsleven Aanpak laaggeletterdheid in het kader van bedrijfsscholing (Zeeman, Philips, Sita) Aanpak in branches (bouw, schoonmaak, metaal, installatietechniek, zorg e.a.) Brede aanpak in sociale werkvoorziening Veel bewustwordingsactiviteiten

9 Bewustwording, taboedoorbreking en werving Mediacampagnes en websites Stichting lezen en schrijven Herkenningswijzers Trainingen herkennen en doorverwijzen Dag en week alfabetisering en de alfabetiseringsprijzen Ambassadeurs acties i.s.m. Stichting ABC

10 Onderzoek Monitor deelname volwassenenonderwijs Monitor G52 Jaarlijkse voortgangsrapportages Jaarlijkse monitor aanvalsplan Slotrapportage (2011) ALL-onderzoek (2011) Onderzoek opbrengsten ve in bedrijven, zorg en welzijn (2011)

11 Volwasseneneducatie Kenniskring (intake, doelgroep, competentieprofiel) Tool NODW Protocol dyslexie bij laaggeletterde volwassenen Educatie als bedrijfspartner en ondersteunen vraaggericht werken Platform ambassadeursbegeleiders Training ambassadeursbegeleiders Platform projectleiders Wervings- en beleidsplannen Taal in NLQF Docentkwaliteit

12 Vervolg 2011 Cinop Branches en bedrijven Regionale arbeidsmarkt Kwaliteit van docenten Taal in het NKK Digitaal taalportfolio (afronding) Kenniskring Inzet vrijwilligers educatie Onderzoek en monitoring

13 Opbrengsten Thema staat op de kaart in media, bij gemeenten, provincies, bedrijfsleven, bibliotheken, onderwijs etc. Thema wordt verbreed naar basisvaardigheden breed Nieuw actieplan

14 Wat zijn basisvaardigheden Lezen en schrijven Rekenen Digitale vaardigheden Sociaal-juridische vaardigheden Financiële vaardigheden Gezondheidsvaardigheden Taal is een onderliggende vaardigheid bij alle basisvaardigheden. 14

15 Opbrengsten ETV digitale programma s - lees en schrijf - rekenen - geld - lees en schrijf voetbal - lees en schrijf gezondheid - klik en tik etc.

16 Trends

17 Trends

18 Trends Meer richten op de groep laaggeletterden bovengrens niveau 1 Uit onderzoek blijkt dat werkende laaggeletterden goed te bereiken zijn, dus verdere activering bedrijven Bereik laaggeletterden via ouders in het po (preventief en curatief ineen) Inzet vrijwilligers Inzet op blended learning en internet

19 Toekomst: bedreigingen Minder middelen participatiebudget, dus ook voor volwasseneneducatie Bezuinigingen op bibliotheken Vavo uit educatiebudget (50%) Infrastructuur educatie brokkelt af, veel roc s stoten afdeling af Gedwongen winkelnering blijft tot 2015 Meer inzet vrijwilligers

20 Kansen bibliotheken en ve Leven lang leren.. Ouder en kind.. Blended learning....

21 Ina den Hollander Mob: Pettelaarpark 1 Postbus BP s-hertogenbosch

Taal en rekenen. in de volwasseneneducatie ABC. Standaarden en eindtermen ve 30% en rekenen

Taal en rekenen. in de volwasseneneducatie ABC. Standaarden en eindtermen ve 30% en rekenen 2F Taal en rekenen abc ABC taal 1FHandreiking Standaarden en eindtermen ve in de volwasseneneducatie 30% en rekenen 75 Taal en rekenen in de volwasseneneducatie In opdracht van het ministerie van OCW heeft

Nadere informatie

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen voor bibliotheken Breng vraag en aanbod bij elkaar en help laaggeletterden vooruit Nederland telt 1,3 miljoen laaggeletterde volwassenen (16-65 jaar).

Nadere informatie

Geletterdheid in Nederland Actieplan laaggeletterdheid 2012-2015

Geletterdheid in Nederland Actieplan laaggeletterdheid 2012-2015 Geletterdheid in Nederland Actieplan laaggeletterdheid 2012-2015 In dit Actieplan vindt u de plannen van het kabinet om de geletterdheid van de groep laaggeletterden in Nederland verder te bevorderen.

Nadere informatie

Workshop Taal Werkt! 11 september 2014

Workshop Taal Werkt! 11 september 2014 Workshop Taal Werkt! 11 september 2014 Programma Wat is laaggeletterdheid? Laaggeletterdheid binnen het bedrijfsleven Taalvrijwilligers binnen bedrijven Brainstorm Wat is laaggeletterdheid? 5 Feiten &

Nadere informatie

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Dinsdag 30 oktober 2012 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses

Nadere informatie

Werving tbv Educatieve Trajecten. 19 juni 2013. Drenthe College

Werving tbv Educatieve Trajecten. 19 juni 2013. Drenthe College Werving tbv Educatieve Trajecten 19 juni 2013 Drenthe College Drenthe College - Middelgroot ROC met werkgebied: provincie Drenthe - Ca 650 medewerkers en 8300 studenten - 3 sectoren voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Alle Schiedammers doen mee!

Alle Schiedammers doen mee! Alle mers doen mee! Aanvalsplan laaggeletterdheid 28 2 Gemeente. Afdeling Educatie & Welzijn Alle mers doen mee! Aanvalsplan laaggeletterdheid 28 2 Gemeente Gemeente Cluster Maatschappelijke Ontwikkeling

Nadere informatie

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@ nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

LLL-rondetafelgesprek Learn for Life

LLL-rondetafelgesprek Learn for Life LLL-rondetafelgesprek Learn for Life s-hertogenbosch, 25 maart 2015 Roots van CINOP SVE richtte zich 100% op de VE WEB en roc-vorming aanleiding voor fusie SVE-CIBB Nieuwe organisatie gaat verder onder

Nadere informatie

Servicedocument wijziging regelgeving Educatie

Servicedocument wijziging regelgeving Educatie Servicedocument wijziging regelgeving Educatie In het actieplan mbo Focus op vakmanschap 2011-2015 is een aantal wijzigingen van wet- en regelgeving aangekondigd over het educatiebeleid van OCW die in

Nadere informatie

Stichting Lezen & Schrijven. Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven

Stichting Lezen & Schrijven. Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven Stichting Lezen & Schrijven Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven Educatie Werkt!, Amsterdam 30 september 2011 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief

Nadere informatie

Train de trainer programma voor Taalambassadeurs Zeg het voort. Train-de-trainer programma voor taalambassadeurs Zeg het voort

Train de trainer programma voor Taalambassadeurs Zeg het voort. Train-de-trainer programma voor taalambassadeurs Zeg het voort ABSTRACT Train de trainer programma voor Taalambassadeurs Zeg het voort Name / Project title Contact Person Country Website Lead organisation Main partners Period of activity Language Objectives Train-de-trainer

Nadere informatie

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Even voorstellen Marga Tubbing, taalregisseur regio Utrecht marga@lezenenschrijven.nl 06-44349008 Lineke Maat,

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2008

Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2008 Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2008 CINOP, s-hertogenbosch Folkert Kuiken Colofon Titel: Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2008 Auteur:

Nadere informatie

Voorstel programma educatie

Voorstel programma educatie Voorstel programma educatie 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Landelijke ontwikkelingen 3. Regio Rivierenland 4. Opdracht ROC Rivor 5. Opleidingsbehoefte per gemeente 6. Voorwaarden cursusaanbod 2013

Nadere informatie

Servicedocument wijziging regelgeving Educatie

Servicedocument wijziging regelgeving Educatie Servicedocument wijziging regelgeving Educatie In het actieplan mbo Focus op vakmanschap 2011-2015 is een aantal wijzigingen van wet- en regelgeving aangekondigd over het educatiebeleid van OCW. Op 19

Nadere informatie

SAMEN DIGITAAL : de opgave

SAMEN DIGITAAL : de opgave SAMEN DIGITAAL : de opgave -> Bibliotheek Utrecht, Mariken van Meer Internetvaardigheden Utrechtse situatie De Utrechtse aanpak / Leven en Leren -> Stichting Digisterker, Piet Boekhoudt CBS typen internetvaardigheden

Nadere informatie

De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein

De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein De Bibliotheek; óók partner in het sociale domein Laaggeletterden hebben vaker te maken met armoede, Schuldhulp en gezondheidsproblemen. Gemeenten, wijkteams en consulenten Werk en Inkomen zijn zich hier

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2006

Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2006 Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2006 CINOP, s-hertogenbosch Willem Houtkoop Colofon Titel: Voortgangsrapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid over het jaar 2006 Auteur:

Nadere informatie

1. Onderwerp Inzet en aanpak Volwasseneneducatie 2013

1. Onderwerp Inzet en aanpak Volwasseneneducatie 2013 In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen, Voorschoten

Nadere informatie

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Naast de reguliere projectcommunicatie (informeren over project, voortgang en resultaten) en de communicatie gericht op het werven

Nadere informatie

Balans opmaken: Resultaten Taal voor het Leven eerste jaar

Balans opmaken: Resultaten Taal voor het Leven eerste jaar Balans opmaken: Resultaten Taal voor het Leven eerste jaar De Lage Landen Drs. Rita van Dijk & Prof. Dr. Maurice de Greef De kracht van taal http://www.youtube.com/watch?v=z06cbr1ox3a Opbrengsten taaltrajecten

Nadere informatie

Om van gewone dingen meer te weten

Om van gewone dingen meer te weten Een brede verkenning naar het gebruik en de waarde van ETV.nl-materialen in non-formele educatie voor volwassenen - SAMENVATTING - COLOFON Titel :. Een brede verkenning naar het gebruik en de waarde van

Nadere informatie

Oplegvel Collegebesluit

Oplegvel Collegebesluit Oplegvel Collegebesluit Onderwerp Beleid Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) 2013 en 2014 Portefeuille J. Nieuwenburg Auteur Mevr. J. van der Meer Telefoon 5115091 E-mail: jmeer@haarlem.nl SZ/JOS Reg.nr.2012/486546

Nadere informatie

Nulmeting leermiddelen laaggeletterdheid

Nulmeting leermiddelen laaggeletterdheid Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor

Nadere informatie

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Programma s laagdrempelig Voor veel laaggeletterden is leren en het volgen van formeel of non-formeel onderwijs allerminst een vanzelfsprekend. Zaken

Nadere informatie

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht.

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht. Maatschappelijke Ingekomen stuk D1 (PA 12 maart 2014) Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail

Nadere informatie

Campagne ABC 0 in de provincie Groningen

Campagne ABC 0 in de provincie Groningen Campagne ABC 0 in de provincie Groningen 1. Karakteristieken De wervingscampagne ABC 0 euro is een provinciaal vervolg op de gemeentelijke wervingscampagne Doe mee in Hoogezand-Sappemeer (zie de vorige

Nadere informatie

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014

Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september 2014 Bijlagen Overdrachtsdocument Samenwerkingsverband West-Brabant 1 Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Resultaten samenwerking Arbeidsmarktregio West-Brabant Van september 2013 tot september

Nadere informatie

TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg. Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014

TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg. Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014 TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014 Dit weet u na deze presentatie Taal: ons een zorg? 1. Laaggeletterdheid in de zorg

Nadere informatie

Opbrengsten in beeld. Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010

Opbrengsten in beeld. Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 Opbrengsten in beeld Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 Opbrengsten in beeld Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 CINOP, s Hertogenbosch Samenstelling: Paul Steehouder en

Nadere informatie

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Stichting Lezen & Schrijven Michiel Sträter Jaarcongres Management Kinderopvang 22-04-2014 Kennismaken - Leidinggevende - Beleidsmedewerker

Nadere informatie

B&W Vergadering. B&W Vergadering 23 augustus 2016

B&W Vergadering. B&W Vergadering 23 augustus 2016 2.1.7 Volwasseneneducatie 2016-2017 1 Dossier 735 voorblad.pdf B&W Vergadering Dossiernummer 735 Vertrouwelijk Nee Vergaderdatum 23 augustus 2016 Agendapunt 2.1.7 Omschrijving Volwasseneneducatie 2016-2017

Nadere informatie

Laaggeletterdheid onder volwassenen in Nederland: beleid en uitvoering

Laaggeletterdheid onder volwassenen in Nederland: beleid en uitvoering Laaggeletterdheid onder volwassenen in Nederland: beleid en uitvoering Wendy Reniers Solis ID: 3752291 Taal- en Cultuurstudies Universiteit Utrecht Bachelor thesis Begeleider: dr. Adriënne Bruyn Tweede

Nadere informatie

Opdrachtverstrekking volwasseneneducatie

Opdrachtverstrekking volwasseneneducatie Collegevoorstel Inleiding: De gemeente ontvangt van het Rijk middelen voor volwasseneneducatie. Deze middelen moeten ingezet worden bij het regionaal opleidingscentrum (roc). Onze gemeente zet deze middelen

Nadere informatie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap T.a.v. mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Postbus 16375 2500 BJ 'S-GRAVENHAGE (070) 373 8681

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap T.a.v. mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Postbus 16375 2500 BJ 'S-GRAVENHAGE (070) 373 8681 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap T.a.v. mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Postbus 16375 2500 BJ 'S-GRAVENHAGE doorkiesnummer (070) 373 8681 uw kenmerk bijlage(n) betreft Reactie

Nadere informatie

Opbrengsten in beeld

Opbrengsten in beeld Opbrengsten in beeld Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 CINOP, s Hertogenbosch Samenstelling: Paul Steehouder en Marli Tijssen Colofon Titel: Opbrengsten in beeld. Rapportage Aanvalsplan

Nadere informatie

Activiteitenplan VE 2014 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie

Activiteitenplan VE 2014 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie Activiteitenplan VE 2014 Steunpunt taal en rekenen ve Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie 1 Activiteitenplan Steunpunt volwasseneneducatie 2014 INHOUD Pagina Titel 4 Inleiding 5 I Informatie

Nadere informatie

De gemeente Huizen blijft in de rol van centrumgemeente van de gemeenschappelijke regeling de contractvoorbereiding doen.

De gemeente Huizen blijft in de rol van centrumgemeente van de gemeenschappelijke regeling de contractvoorbereiding doen. TOELICHTING OP DE PRESTATIE-OVEREENKOMST 2014 Registratienr: 13.0008128 1. Inleiding Als bijlage treft u de prestatieovereenkomst educatie voor het jaar 2014 aan. Omdat het gemeenschappelijke orgaan educatie

Nadere informatie

Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2013-2017

Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2013-2017 Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2013-2017 Gemeente Twenterand September 2013 Voorwoord Kunnen lezen en schrijven is in onze geletterde maatschappij pure noodzaak om een prettig leven te kunnen leiden. Veel

Nadere informatie

Stichting Lezen & Schrijven

Stichting Lezen & Schrijven Laaggeletterden herkennen en dan? Clarine van Ommeren Apeldoorn 18 september 2014 Initiatief van H.K.H. Prinses Laurentien Doel: het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid op zowel korte als lange

Nadere informatie

IN HET VECHTDAL Actieplan Laaggeletterdheid Gemeente Dalfsen 2008-2009

IN HET VECHTDAL Actieplan Laaggeletterdheid Gemeente Dalfsen 2008-2009 IN HET VECHTDAL Actieplan Laaggeletterdheid Gemeente Dalfsen 2008-2009 Aanvalsplan Laaggeletterdheid Gemeente Dalfsen 1 Inhoudsopgave: 1. Inleiding blz. 3 2. Laaggeletterdheid: omschrijving en ontwikkelingen

Nadere informatie

Activiteitenplan VE 2013 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie

Activiteitenplan VE 2013 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie Activiteitenplan VE 2013 Steunpunt taal en rekenen ve Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie 1 Activiteitenplan Steunpunt volwasseneneducatie 2013 INHOUD Pagina Titel 4 Inleiding 6 I Informatie

Nadere informatie

Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2008

Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2008 Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2008 CINOP, s-hertogenbosch Jan Neuvel, Piet Litjens, Annemarie Groot, Elle Langens, Mohammed Meziani en Mirella Verspiek Colofon Titel:

Nadere informatie

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering In iedere FAQ-lijst vindt u eerst de lijst met vragen, zodat u de voor u interessante vragen en antwoorden op de pagina s hierna makkelijk terug kunt

Nadere informatie

TRAINING WERKEN MET. Training Werken met. Ella Bohnenn Fouke Jansen. In opdracht van Stichting Expertisecentrum ETV.nl

TRAINING WERKEN MET. Training Werken met. Ella Bohnenn Fouke Jansen. In opdracht van Stichting Expertisecentrum ETV.nl ... WERKEN MET TRAINING Ella Bohnenn Fouke Jansen In opdracht van Stichting Expertisecentrum ETV.nl Stichting Expertisecentrum ETV.nl Lange Voorhout 9 2514 EA Den Haag Postbus 556 2501 CN Den Haag T 070-3765490

Nadere informatie

Laaggeletterdheid, herkennen & doorverwijzen

Laaggeletterdheid, herkennen & doorverwijzen Laaggeletterdheid, herkennen & doorverwijzen Lydia de Jong, Jorijn Tragter 28 mei 2016 Wie zijn wij? Voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid en bevordering van digitale vaardigheid. Actie programma

Nadere informatie

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2

Computercursus voor laaggeletterden. Klik & Tik en E-TV. Leven Lang Leren pilot, BasisBibliotheek Maasland. Inhoud: Projectplan 2 Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Inhoud: Projectplan 2 Tussentijdse evaluatie (februari 20) 6 Projectplan Computercursus voor laaggeletterden Klik & Tik en E-TV Aanleiding Op 30 maart

Nadere informatie

Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in. de buurt. TYMPAAN 20 mei 2015

Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in. de buurt. TYMPAAN 20 mei 2015 Lydia de Jong, netwerk coördinator NH en ZH: De bibliotheek voor ontmoeting in de buurt 2 TYMPAAN 20 mei 2015 De bibliotheek is een laagdrempelige plek voor ontmoeting in de buurt, want: 3 Je kunt er altijd

Nadere informatie

Drenthe Telt mee met Taal Bondgenootschap en taalakkoord betekent ketensamenwerking Een workshop over het provinciale Bondgenootschap voor een

Drenthe Telt mee met Taal Bondgenootschap en taalakkoord betekent ketensamenwerking Een workshop over het provinciale Bondgenootschap voor een Drenthe Telt mee met Taal Bondgenootschap en taalakkoord betekent ketensamenwerking Een workshop over het provinciale Bondgenootschap voor een Geletterd Drenthe en het lokale bondgenootschap Hoogeveen

Nadere informatie

Regionaal programma volwasseneneducatie 2015

Regionaal programma volwasseneneducatie 2015 Regionaal programma volwasseneneducatie 2015 Arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam April 2015 Inleiding De gemeenten in de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam hebben de voor het jaar 2015 geplande educatieve

Nadere informatie

De rol van de bibliotheek in het sociaal domein

De rol van de bibliotheek in het sociaal domein De rol van de bibliotheek in het sociaal domein Probiblio en BISC 19 juni 2014 Jantine Kriens Voorzitter Directieraad Maatschappelijke trends Participatiemaatschappij. - Burger is zelf aan het roer, de

Nadere informatie

Uitvoeringsplan

Uitvoeringsplan AANPAKKEN VAN LAAGGELETTERDHEID = INVESTEREN IN DE TOEKOMST GEMEENTE STEENWIJKERLAND a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Uitvoeringsplan 2014 2017 a b c d e f g h i j k l m n o p q r s

Nadere informatie

Raamwerk voor de competenties van docent basisvaardigheden

Raamwerk voor de competenties van docent basisvaardigheden Raamwerk voor de competenties van docent basisvaardigheden Samenvatting Name / Project title Contact Person Country Website Lead organisation Main partners Period of activity Language Objectives Raamwerk

Nadere informatie

Rotterdam leest! Rotterdam schrijft! Actieplan laaggeletterdheid Gemeente Rotterdam

Rotterdam leest! Rotterdam schrijft! Actieplan laaggeletterdheid Gemeente Rotterdam Rotterdam leest! Rotterdam schrijft! Actieplan laaggeletterdheid 2007 2010 Gemeente Rotterdam Colofon Rotterdam leest! Rotterdam schrijft! Actieplan laaggeletterdheid 2007-2010 Nadere informatie Jeugd,

Nadere informatie

Aanpak Laaggeletterdheid Provincie Utrecht 2010

Aanpak Laaggeletterdheid Provincie Utrecht 2010 Aanpak Laaggeletterdheid Provincie Utrecht 2010 Colofon Titel Aanpak laaggeletterdheid Provincie Utrecht 2010 Auteur Robbie van Kippersluis, Jan Jongeneelen en Ieteke Bos Versie 3 Datum 17 november 2010

Nadere informatie

Door slim samenwerken bereik je meer Workshop 13-11-2014

Door slim samenwerken bereik je meer Workshop 13-11-2014 Door slim samenwerken bereik je meer Workshop 13-11-2014 Uw wensen en verwachtingen van de workshop Met welke partijen kan je samen werken, voorbeelden en tips Wie pakt welke rol in de aanpak van laaggeletterdheid?

Nadere informatie

Geletterdheid verhogen: belangrijke rol weggelegd voor de bibliotheek Gemeenten kunnen niet om de bibliotheek heen

Geletterdheid verhogen: belangrijke rol weggelegd voor de bibliotheek Gemeenten kunnen niet om de bibliotheek heen Geletterdheid verhogen: belangrijke rol weggelegd voor de bibliotheek Gemeenten kunnen niet om de bibliotheek heen Wat is geletterdheid? Geletterdheid omvat luisteren, spreken, lezen, schrijven, gecijferdheid

Nadere informatie

Cursussen voor volwassenen

Cursussen voor volwassenen Groningen Drenthe Overijssel 25 2012-2013 Cursussen voor volwassenen U volgt uw cursus bij het Alfa-college Het Alfa-college is het regionaal opleidingen centrum voor Noorden Oost-Nederland, met een breed

Nadere informatie

en leerlingenvervoer

en leerlingenvervoer Wat willen we bereiken? Omschrijving/Definitie: Hier wordt onder verstaan: 1. zorgdragen voor vervoer van leerlingen met een beperking; 2. bevorderen onderwijs voor leerlingen met beperkingen; 3. bevorderen

Nadere informatie

Focus op laaggeletterdheid SAMEN WERKEN AAN VOLWASSENENEDUCATIE. Betrokkenheid van samenwerkende partijen. september 2016

Focus op laaggeletterdheid SAMEN WERKEN AAN VOLWASSENENEDUCATIE. Betrokkenheid van samenwerkende partijen. september 2016 SAMEN WERKEN AAN VOLWASSENENEDUCATIE Betrokkenheid van samenwerkende partijen Auteurs Marion Rozema, Kennisinstituut voor Taalontwikkeling (ITTA) september 2016 Burgers, wij allemaal dus, moeten meedoen

Nadere informatie

Gezamenlijke Aanpak Laaggeletterdheid in West-Brabant

Gezamenlijke Aanpak Laaggeletterdheid in West-Brabant Gezamenlijke Aanpak Laaggeletterdheid in West-Brabant Voortgangsbericht De WVS-groep en de bibliotheken in de regio West-Brabant namen afgelopen jaar het initiatief om gezamenlijk educatie-trajecten te

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG. laaggeletterdheid. Geachte mevrouw Arib,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG. laaggeletterdheid. Geachte mevrouw Arib, De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 342 43 44 E voorlichting@rekenkamer.nl W www.rekenkamer.nl D A T U M 20

Nadere informatie

Collegevoorstel SAMEN LEVEN EN WERKEN. zaak_zaaknummer. Ja, namelijk uitgesteld (één week) Stad van actieve mensen. Samen leven en Werken

Collegevoorstel SAMEN LEVEN EN WERKEN. zaak_zaaknummer. Ja, namelijk uitgesteld (één week) Stad van actieve mensen. Samen leven en Werken kjezaak_id bericht_nummer bericht_id Collegevoorstel zaak_zaaknummer SAMEN LEVEN EN WERKEN Reg.nr. B&W d.d. 29-04-2014 Openbaar Programma Ja, namelijk uitgesteld (één week) Stad van actieve mensen DT d.d.

Nadere informatie

Een groter bereik met de bibliotheek als verbindende schakel

Een groter bereik met de bibliotheek als verbindende schakel Landelijke dag Laaggeletterdheid en Digitale Vaardigheden Een groter bereik met de bibliotheek als verbindende schakel Donderdag 13 november Utrechts Centrum voor de Kunsten Deze dag is een gezamenlijk

Nadere informatie

Meer participatie door taal in Den Haag

Meer participatie door taal in Den Haag Initiatiefvoorstel Meer participatie door taal in Den Haag VVD-fractie Catharina Abels 1 Aanleiding De VVD vindt laaggeletterdheid een belangrijk maatschappelijk probleem. Het ontbreken van basisvaardigheden

Nadere informatie

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering In iedere FAQ-lijst vindt u eerst de lijst met vragen, zodat u de voor u interessante vragen en antwoorden op de pagina s hierna makkelijk terug kunt

Nadere informatie

Rapport Scan (op) Basisvaardigheden

Rapport Scan (op) Basisvaardigheden Inhoudsopgave 4 Focus op basisvaardigheden betrekt ook lastigste doelgroep bij CV 3 4 Doel van het onderzoek 4 4 Conclusies 8 4 Werken aan basisvaardigheden: wat levert het op? 9 Onderzoek wijst uit: meer

Nadere informatie

Aandacht voor laaggeletterde ouders. Nynke Okma Stichting Lezen & Schrijven

Aandacht voor laaggeletterde ouders. Nynke Okma Stichting Lezen & Schrijven Aandacht voor laaggeletterde ouders Nynke Okma Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses Laurentien Doel: het voorkomen en verminderen

Nadere informatie

Aandachtspunten versterking volwasseneneducatie Nederland 1 oktober 2016

Aandachtspunten versterking volwasseneneducatie Nederland 1 oktober 2016 Aandachtspunten versterking volwasseneneducatie Nederland 1 oktober 2016 De infrastructuur van volwasseneneducatie (ve) in Nederland is de afgelopen 10 tot 15 jaar veranderd van een vanuit overheidswege

Nadere informatie

Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen

Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen Op weg naar opleidingen VE Wetswijziging per 1-1-2013 Opleidingen Taal en Rekenen 1F Opleidingen Taal en Rekenen 2F Noodzaak aanwezigheid professionele

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Emmen

Rekenkamercommissie Emmen Rekenkamercommissie Emmen Op enkel spoor gezet. Brief aan de raad betreffende het gevoerde beleid ter bestrijding van laaggeletterdheid Inhoud: 1. Inleiding 2. Het beleid 3. De uitvoering 4. Evaluatie

Nadere informatie

Meer vaardig meer burger!

Meer vaardig meer burger! (Digi)taalhuis Wageningen Projectplan 2016/2017 Meer vaardig meer burger! Kernpartners, Wageningen, augustus 2016 1. Probleemstelling In Nederland zijn 1,3 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar minder

Nadere informatie

CPS 2015 1. Onderzoekplan Geletterdheid op Bonaire

CPS 2015 1. Onderzoekplan Geletterdheid op Bonaire Onderzoekplan Geletterdheid op Bonaire Inleiding De Stichting Lezen & Schrijven Bonaire is in het voorjaar van 2015 opgericht en is een initiatief van Rotary Club Bonaire. De Stichting Lezen & Schrijven

Nadere informatie

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Jos Debeij Gerlien van Dalen Adriaan Langendonk VNG regionale conferenties 15 en 16 april 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Tel mee met Taal 2016 2018

Tel mee met Taal 2016 2018 Tel mee met Taal 2016 2018 versie 8 december 2015 Actieprogramma Tel mee met Taal 2016-2018 Tel mee met Taal in een notendop Tel mee met Taal is een landelijk actieprogramma van de ministeries van Onderwijs,

Nadere informatie

Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Overeenkomst ROC Nijmegen 2013. BW-nummer. Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073

Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Overeenkomst ROC Nijmegen 2013. BW-nummer. Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 Openbaar Onderwerp Overeenkomst ROC Nijmegen 2013 Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting De gemeente Nijmegen maakt, op grond van de Wet Educatie

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda Openbaar Onderwerp Subsidie informele taalondersteuning 2014 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051/ Werk & Inkomen/ 1061 B. Frings/ T. Tankir Samenvatting Met dit voorstel verlenen wij een

Nadere informatie

Taalcoach in de bieb

Taalcoach in de bieb Taalcoach in de bieb Het mobiliseren en faciliteren van Utrechtse vrijwilligers voor een aanval op laaggeletterdheid in de bibliotheken concept 16/02/12 Samenvatting Utrecht kent ruim 26.000 laaggeletterden.

Nadere informatie

Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2007

Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2007 Monitor deelname lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2007 CINOP, s-hertogenbosch Jan Neuvel, Pauline Coppens en Piet Litjens Colofon Titel: Monitor deelname aan het lees- en schrijfonderwijs

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Volwasseneneducatie en ontwikkeling Taaihuis. Portefeuilehouder John Nederstigt

Nota van B&W. onderwerp Volwasseneneducatie en ontwikkeling Taaihuis. Portefeuilehouder John Nederstigt gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Portefeuilehouder John Nederstigt Collegevergadering 5jUÜ2016 inlichtingen Caroline van de Vijver-Guldenmund (023 567 4294) Registratienummer 2016.0033428

Nadere informatie

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen Projectplan Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen [Naam organisatie] vindt het belangrijk om alert te zijn op

Nadere informatie

Van A tot Z betrokken. Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010

Van A tot Z betrokken. Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING... 4 VERANTWOORDING: WAAROM DIT AANVALSPLAN?... 5 ACHTERGRONDEN... 9 Terugblik... 9 Definitie van laaggeletterdheid... 9 Kenmerken van laaggeletterden... 10 Schematisch overzicht

Nadere informatie

Nederland FACTS & FIGURES. Laaggeletterdheid in. Geletterdheid. VAN DE 1,3 MILJOEN laaggeletterden tussen de 15 en 65 jaar zijn: 65% 35%

Nederland FACTS & FIGURES. Laaggeletterdheid in. Geletterdheid. VAN DE 1,3 MILJOEN laaggeletterden tussen de 15 en 65 jaar zijn: 65% 35% Laaggeletterdheid in Nederland FACTS & Ongeveer 1 op de 9 Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar is laaggeletterd. In totaal zijn dat 1,3 miljoen mensen. Van deze groep is 65% autochtoon. Het aantal laaggeletterden

Nadere informatie

Handreiking Wmo en laaggeletterdheid

Handreiking Wmo en laaggeletterdheid s hoe gemeenten aandacht aan laaggeletterde burgers kunnen besteden in hun Wmo-beleid Handreiking Wmo en laaggeletterdheid Tips hoe gemeenten aandacht aan laaggeletterde burgers kunnen besteden in hun

Nadere informatie

Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland

Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland Algemeen vormend onderwijs, beroepsonderwijs en scholing in Nederland 2e fase wetenschappelijk onderwijs post hoger beroepsonderwijs beroepsgerichte volwasseneneducatie OU wetenschappelijk onderwijs hoger

Nadere informatie

de colleges DDFKAS S. Raap - de Groot 18 augustus 2016 Aanpak laaggeletterdheid middels digi taalhuis

de colleges DDFKAS S. Raap - de Groot 18 augustus 2016 Aanpak laaggeletterdheid middels digi taalhuis Aan: Van: Datum: Onderwerp: Overig: de colleges DDFKAS S. Raap - de Groot 18 augustus 2016 Aanpak laaggeletterdheid middels digi taalhuis Aanleiding Gemeenten zijn in het kader van de WEB (Wet Educatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 28 760 Meerjarenplan Alfabetisering Nr. 52 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk: een gratis leerplek. 18 januari 2011 Mariëlle Meeuwsen MOVISIE Lotte Lebbink Cofora

Vrijwilligerswerk: een gratis leerplek. 18 januari 2011 Mariëlle Meeuwsen MOVISIE Lotte Lebbink Cofora Vrijwilligerswerk: een gratis leerplek 18 januari 2011 Mariëlle Meeuwsen MOVISIE Lotte Lebbink Cofora Inhoud Opening Quiz vrijwilligerswerk Hoe is vrijwilligerswerk te gebruiken op de arbeidsmarkt: praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Taal voor het leven jaar ervaring in de regio's

Taal voor het leven jaar ervaring in de regio's Legenda 0800 nummer Inzet taalambassadeurs (regionale) campagne Website Herkennen bij balie, door arts etc Gezinsaanpak via school Laaggeletterdheid in de opvang Taal voor Thuis: methodiek taalstimulering

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2018 SITRO

Beleidsplan 2014-2018 SITRO Beleidsplan 2014-2018 SITRO 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Doelgroep... 4 2.2 Doelstelling... 4 2.3 Uitgangspunten... 4 3 Organisatie... 5 3.1 Werkzaamheden... 5 3.1.1 Toekomst... 5 3.2 Vermogen en bestuur...

Nadere informatie

Startnotitie implementatie Wet Participatiebudget Inclusief toelichting op de prestatie-overeenkomst 2010

Startnotitie implementatie Wet Participatiebudget Inclusief toelichting op de prestatie-overeenkomst 2010 Startnotitie implementatie Wet Participatiebudget Inclusief toelichting op de prestatie-overeenkomst 2010 1. Inleiding Bijgaand treft u de prestatie-overeenkomst educatie voor het jaar 2010 aan. Omdat

Nadere informatie

Monitor deelname aan het lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2006

Monitor deelname aan het lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2006 Monitor deelname aan het lees- en schrijfonderwijs door laaggeletterden 2006 CINOP, s-hertogenbosch Jan Neuvel en Thomas Bersee, m.m.v. Roeland Audenaerde Colofon Titel: Monitor deelname aan het lees-

Nadere informatie

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Meer (voor)lezen, beter in taal De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Adriaan Langendonk Miniconferentie Flevoland 23 september 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

#telmeemettaal PROGRAMMA

#telmeemettaal PROGRAMMA Welkom PROGRAMMA Inleiding Tel mee met Taal Actielijn 1 Lokale netwerkaanpak/taal voor het Leven Actielijn 2 Taalakkoorden Actielijn 3 Leesbevordering/Kunst van Lezen Actielijn 5 Kennis en communicatie

Nadere informatie

De aanpak van laag geletterdheid door openbare bibliotheken

De aanpak van laag geletterdheid door openbare bibliotheken De aanpak van laag geletterdheid door openbare bibliotheken Kansen en mogelijkheden voor de toekomst sectorinstituut openbare bibliotheken De aanpak van laag geletterdheid door openbare bibliotheken Kansen

Nadere informatie

Regionaal Educatieprogramma Holland Rijnland. Uitvoeringsplan Inhoud

Regionaal Educatieprogramma Holland Rijnland. Uitvoeringsplan Inhoud Regionaal Educatieprogramma Holland Rijnland Uitvoeringsplan 2016 Inhoud Inleiding... 2 Ambitie... 3 Uitvoering... 3 Toegang... 3 Het aanbod... 4 Rol van de Stichting Lezen en Schrijven... 6 Inkoop of

Nadere informatie

Cursussen voor volwassenen

Cursussen voor volwassenen Groningen Drenthe Overijssel 26 2014-2015 Cursussen voor volwassenen www.alfa-college.nl U volgt uw cursus bij het Alfa-college Het Alfa-college is het regionaal opleidingen centrum voor Noorden Oost-Nederland,

Nadere informatie

Digitale grenzen en mogelijkheden van laaggeletterden en laagopgeleiden

Digitale grenzen en mogelijkheden van laaggeletterden en laagopgeleiden Digitale grenzen en mogelijkheden van laaggeletterden en laagopgeleiden Presentatie voor We leren altijd!, 10 jaar ETV.nl 5 maart 2014 Willem Houtkoop (willem.houtkoop@ecbo.nl Waar hebben we het over Verschillende

Nadere informatie

Samenwerking Belastingdienst en Openbare Bibliotheken. Inclusief uitkomsten ledenpeiling

Samenwerking Belastingdienst en Openbare Bibliotheken. Inclusief uitkomsten ledenpeiling Samenwerking Belastingdienst en Openbare Bibliotheken Wendy de Vrede / Nienke Willems Maaike Toonen / Mark Deckers Januari 2016 Inclusief uitkomsten ledenpeiling Agenda 1. Feiten 2. Doel en uitgangspunten

Nadere informatie