Informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Waarom is er oorlog? Stel je voor hoe je leven zou zijn als je niet meer zou kunnen spelen...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Waarom is er oorlog? Stel je voor hoe je leven zou zijn als je niet meer zou kunnen spelen..."

Transcriptie

1 Informatie voor werkstukken en spreekbeurten In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Waarom is er oorlog? Oorlogen kunnen verschillende oorzaken hebben. Regeringsleiders kunnen het oneens met elkaar zijn waardoor er oorlog tussen landen ontstaat. Of een groep mensen in een land kan onafhankelijkheid willen (dan willen ze van een deel van een land een nieuw land maken). Of groepen mensen kunnen strijden om de macht in een land. ze worden stil en praten niet meer zo makkelijk met anderen ze worden agressief en gaan ze alleen maar oorlogsspelletjes spelen ze spelen niet meer, omdat ze zo slecht in hun vel zitten of omdat er geen veilige plek is om te spelen ze worden helemaal hyper en gespannen de dingen op dezelfde manier kunt doen zoals je gewend was. Soms kunnen kinderen, als het oorlog is bijvoorbeeld niet meer naar school, of je kunt niet meer over straat lopen omdat het te gevaarlijk is. Dat kan voor heel veel verwarring en onzekerheid zorgen. Wist je dat? Er in meer dan 30 landen in de wereld oorlog of een gewapend conflict is? En meer dan 80% van de slachtoffers van oorlogen geen soldaten zijn, maar burgers. De meerderheid daarvan zijn vrouwen en kinderen. 1 Oorlog betekent angst en onzekerheid voor mensen. Opgroeien in een oorlog kan voor kinderen allerlei gevolgen hebben, bijvoorbeeld: ze krijgen nachtmerries en slapen slecht ze trekken zich helemaal terug en raken in zichzelf gekeerd Stel je voor hoe je leven zou zijn als je niet meer zou kunnen spelen... Hoe zou je je dan voelen? Niet alle kinderen reageren hetzelfde op een oorlog, want ieder kind is anders. Het maakt ook uit hoe hevig de oorlog is, en hoe lang die al aan de gang is. Voor kinderen is het ook belangrijk dat ze kunnen rekenen op zorg van volwassenen. Soms hebben volwassenen al zoveel zorgen aan hun hoofd, dat ze niet genoeg aandacht meer hebben voor de kinderen. De kinderen zijn dan meer op zichzelf aangewezen. En dat maakt leven in een oorlog extra moeilijk. Wat oorlog voor kinderen ook heel moeilijk maakt, is dat hun dagelijkse structuur wordt verstoord. Dat betekent dat je niet meer FOTO: THOM HOFFMAN

2 Wat doet War Child? War Child vindt het belangrijk dat oorlogskinderen ook gewoon kunnen spelen en plezier kunnen maken. Als dat niet zou kunnen, kunnen kinderen zich namelijk ook niet goed ontwikkelen. Als je je niet goed voelt, is het bijvoorbeeld moeilijker om je te concentreren in de klas. En door te spelen leren kinderen ook. Je leert van elkaars ideeën en je leert met anderen omgaan. War Child organiseert allerlei sport- en spelactiviteiten voor kinderen. En mensen van War Child leren volwassenen, bijvoorbeeld leraren, in oorlogslanden hoe ze de Een medewerker van War Child vertelt over een meisje in een van zijn muzikale activiteiten: Lekker samen muziek maken in Bosnië. sport- en spelmogelijkheden voor kinderen kunnen verbeteren. War Child doet niet in ieder land precies hetzelfde, omdat de situatie, cultuur en mogelijkheden per land verschillen. Voordat mensen van War Child iets voor kinderen gaan opstarten, gaan ze eerst overleggen met mensen uit dat land wat er nodig is. Daarna gaat War Child samen met die mensen iets opzetten, bijvoorbeeld: Een jeugdcentrum maken waar kinderen veilig kunnen spelen; Zelf dirigent zijn Wekelijks creatieve activiteiten met groepjes kinderen doen. Daarin gaan ze onder begeleiding van een volwassene tekenen, schilderen, muziek maken en toneel spelen. Met een groep kinderen een toneelstuk maken; Een sportveld aanleggen; Leraren leren wat ze allemaal met sport en spel op school kunnen doen en waarom dat belangrijk is voor kinderen. Heb jij wel eens iets gedaan wat voelde als een overwinning op jezelf? Er was één meisje die zo ontzettend in zichzelf gekeerd en teruggetrokken was. Ze durfde Wat voor gevoel gaf je dat? nooit met de groep mee te doen. Ze had veel moeite om contact te maken met andere kinderen. Soms deden we een dirigent-oefening, waarbij een kind dirigent was voor de rest van de groep. Toen we op een dag deze oefening deden, zag ik dat ze eigenlijk wel dirigent wilde spelen, maar niet naar voren durfde te stappen. Ik vroeg haar naar voren te komen en gaf haar het stokje. Ze ging recht voor de groep staan, liet een moment van stilte vallen en stak ineens haar armen recht omhoog. De groep begon te spelen. Ze bleef stil en met gestrekte armen staan. Een halve minuut later, liet ze haar armen ineens zakken en werd het weer stil. Het leek eigenlijk nergens op, maar voor dit meisje was dit een enorme overwinning op haarzelf. Ik was zo trots op haar. Kinderen spelen in teams een bal-doorgeef spel in Sierra Leone. Voor kinderen in vluchtelingenkampen in Soedan zijn er normaal niet veel mogelijkheden voor sport en spel. Daarom organiseert War Child dat voor ze. 2

3 Het hoofdkantoor Willemijn Verloop is oprichter en directeur van War Child. Hier zie je haar met een jongetje in Sierra Leone. Hoe kwam Willemijn op het idee om War Child op te richten? Ik was in Bosnië toen het daar oorlog was. Ik kwam twee mannen tegen die met een grote zak met muziekinstrumenten naar een schuilkelder gingen om met kinderen muziek te maken. Zij waren van War Child Engeland. Ik besloot eens te gaan kijken. In het begin waren de kinderen heel stil en verlegen. Maar toen ze muziek gingen maken, veranderden ze in blije opgetogen kinderen die stonden te springen en te dansen. Ik vond het zo mooi om dat te zien, dat ik besloot dat we zoiets ook vanuit Nederland moesten gaan doen. De oprichting van War Child De Nederlandse War Child is in 1995 opgericht door Willemijn Verloop. Zij is nog steeds de directeur van War Child. Er zijn ook War Child s in Engeland en in Canada. Maar iedere organisatie is onafhankelijk, wat betekent dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor de hulp die ze in oorlogslanden geven en dat ze daar genoeg geld voor ophalen. Landen en gebieden waar War Child werkt: Colombia Kosovo Bosnië-Herzegovina Sierra Leone Democratische Republiek Congo Georgië Soedan Oeganda Tsjetsjenië Israël en Palestina Afghanistan Het hoofdkantoor van de Nederlandse War Child is in Amsterdam. Daar werken iets meer dan dertig mensen. Er moeten allerlei verschillende dingen worden gedaan op kantoor om War Child draaiende te houden en te zorgen dat de hulp aan de kinderen door kan gaan. Om een paar voorbeelden te noemen: Er moet geld worden opgehaald, dus er zijn mensen die bedenken hoe War Child dat kan doen (dit heet: marketing en fondsenwerving). Er moet worden bijgehouden hoeveel geld er binnen komt en weer uitgaat (financiën en administratie). Journalisten en andere mensen moeten worden geïnformeerd over wat War Child doet en wat de resultaten zijn (communicatie en voorlichting). En de mensen in de oorlogsgebieden moeten weten wat ze wel of niet moeten doen en al het nodige geld en spullen hebben (project management en logistiek). 3

4 TEKENING: ZELIMCHAN Hallo, Mijn naam is Zelimchan. Ik ben 11 jaar en kom uit het dorpje Staraja Soenza in Tsjetsjenie. Ons gezin bestaat uit vijf personen: mijn moeder, drie broers en ikzelf. Mijn vader is tijdens de oorlog om het leven gekomen. Mijn jongste broertje is twee jaar oud, mijn andere broers zijn acht en negen jaar. Ons dorp is erg mooi. Niet ver van ons huis is een rivier, de Soenzja. In de zomer zwem ik hier vaak met mijn vriendjes. Ons huis is niet zo groot maar het is wel een leuk huis. De oorlog is angstaanjagend. Tijdens de bombardementen schuilden we in de kelder van mijn oma. Mijn vader wilde dat we naar Ingoesjetie zouden vluchtten, waar nog veel meer mensen uit Tsjetsjenie naartoe zijn gegaan, maar mijn moeder was bang om hem alleen achter te laten. Ik word nog elke dag aan de oorlog herinnerd omdat er nog steeds veel huizen zijn vernietigd en niet opnieuw zijn opgebouwd. Ik ga graag naar school, maar voor de oorlog was het veel leuker. Toen was het nog een mooi groot schoolgebouw met goed verlichte lokalen, een sportzaal en een bibliotheek. Ook hadden we voor de oorlog nog veel schoolspullen. Nu is dat allemaal anders. We hebben een klein gebouw toegewezen gekregen waarin we les krijgen. Ik vind het erg leuk om naar school te gaan en allerlei dingen te leren. Met al mijn klasgenootjes ben ik dikke vrienden. Ik hou erg van boeken lezen en schilderen. Ik bezoek al een tijdje de workshops van War Child. Daar doen we verschillende dingen zoals spelletjes, tekenen, dansen, zingen en knutselen. Ook leren we ontspanningsoefeningen zodat we kunnen relaxen. Het liefst doe ik spelletjes want dan hebben we het meeste lol. Ik droom ervan om met een computer te leren omgaan. Maar omdat ik zelf geen computer heb weet ik niet wat je ermee kan doen. Als ik groot ben dan wil ik jurist worden. Zo kan ik de rechten van de mensen die in mijn republiek wonen verdedigen. Ook hoop ik dat onze hoofdstad Grozny weer helemaal wordt opgebouwd. Ik wil dat er veel mooie parken komen en een bioscoop. Mooie hoge gebouwen, een circustheater en overal vrolijke mensen en kinderen die genieten van het leven. Daar heb ik ook een tekening van gemaakt. Ik wens dat alle kinderen in Nederland gelukkig en gezond zijn. Dat ze succes op school hebben en in vrijheid kunnen leven. Ik hoop dat ze nooit oorlog te weten komen wat oorlog betekent. Groeten, Zelimchan Zelimchan is een jongetje uit het dorpje Staraja Soenzja, in Tsjetsjenië. Door de oorlog heeft hij zijn vader verloren. Nu woont hij met zijn drie broertjes en moeder in een dorpje bij de hoofdstad Grozny, in Tsjetsjenië. Zelimchan bij War Child Zelimchan kwam in 2001 voor het eerst bij ons. Door de dood van zijn vader was Zelimchan van een blij en vrolijk kind veranderd in een jongetje dat teruggetrokken, verdrietig en stil was. Hij speelde nauwelijks met andere kinderen. Twee maanden lang bezocht Zelimchan de activiteiten waar hij kon tekenen, muziek maken en dansen. Zelimchan zit nu lekkerder in zijn vel en heeft beter contact met anderen. Hij doet het ook veel beter op school. Ongeveer Tsjestjeense mensen vluchtten voor de oorlog naar Ingoesjetië, dat naast Tsjetsjenië ligt. De meeste mensen woonden daar in grote vluchtelingenkampen. Het leven was er zwaar en armoedig, maar ging toch gewoon door. Kinderen gingen naar school in tenten die waren ingericht als klaslokaal! 4

5 Kindsoldaten Waarom is of was er oorlog in......afghanistan Vanaf 1978 was er oorlog en onderdrukking in Afghanistan. Meer dan 2 miljoen Afghanen vluchtten naar Pakistan. In 2001 zette Amerika met hulp van andere landen de machthebbers in Afghanistan aan de kant, omdat zij het goed vonden dat er terroristen in hun land werden opgeleid. Soedan verschillende groepen mensen willen de macht hebben. Sierra Leone sommige groepen mensen willen de macht hebben over wat het meeste geld oplevert in dit arme land: de diamantmijnen. Democratische Republiek Congo verschillende groepen mensen willen de macht hebben. Oeganda een groep mensen is het niet eens met de president en daarom vechten ze tegen de regering. Kosovo in Kosovo zijn de meeste mensen van Albanese afkomst en een kleinere groep is van Servische afkomst. Er bestaat veel haat en nijd tussen die twee groepen. Kosovo hoort bij Servië, en Serven onderdrukten de Albanezen. De Albanezen begonnen een oorlog tegen de Serven om baas te zijn in eigen land. Bosnië-Herzegovina in dit land wonen verschillende bevolkingsgroepen, die het niet met elkaar eens waren over opsplitsing of het juist bij elkaar houden van het land. Daarom ontstond er oorlog. Tsjetsjenië Een groep mensen in Tsjetsjenië wil niet dat Tsjetsjenië nog langer bij Rusland hoort. Ze vechten voor een onafhankelijk Tsjetsjenië. Georgië Sommige delen van Georgië willen niet langer bij Georgië horen, maar eigen baas zijn of ergens anders bij horen. Daar vechten ze voor. De president van Georgië wil er niks van weten. Colombia groepen mensen strijden om de macht. In sommige delen van het land heeft de regering weinig te zeggen en maken rebellen de dienst uit. Israël en Palestina In de Tweede Wereldoorlog zijn heel veel Joden vermoord. Ze voelden zich nergens meer veilig en wilden ook een eigen land. Het land Palestina werd toen verdeeld tussen de Joden en de Palestijnse (de mensen die er al woonden). Nog steeds is er ruzie over welk stukje land van wie is en wie waar mag wonen. Andrew vocht een paar jaar als kindsoldaat in de oorlog in Sierra Leone. Hij was 10 toen hij door rebellen werd ontvoerd. Ze gaven hem drugs, zodat hij niet meer bang was. Hij zegt dat hij ook mensen heeft vermoord. Hij krijgt er een naar gevoel van als hij eraan terug denkt. En hij slaapt er slecht van. Uiteindelijk wist hij te ontsnappen uit het rebellenleger. Hij kon zijn ouders niet meer vinden, maar gelukkig wel een tante. Toen is hij bij haar gaan wonen. Hij gaat graag naar school en vindt het fijn om met vrienden te spelen. In sommige oorlogen zijn kinderen ook soldaten: kindsoldaten dus. Soms worden de kinderen gedwongen om het leger in te gaan. En soms willen ze het zelf, omdat ze het stoer vinden of omdat ze alles kwijt zijn en niet weten waar ze anders naartoe moeten. In het leger vechten ze mee of ze moeten voor de soldaten zorgen en spullen dragen. De Verenigde Naties, waar alle landen van de wereld samen afspraken maken, hebben veel regeringen besloten dat er geen kinderen meer in het leger mogen. Helaas willen nog niet alle landen zich aan die afspraak houden. Andrew (in het midden) en zijn vriendje links van hem zien er niet uit als kindsoldaten. Toch zijn allebei een paar jaar kindsoldaat geweest. Ze werden ontvoerd en moesten meevechten in de oorlog in Sierra Leone. Nu zijn ze gelukkig weer vrij. Ze vonden het allebei een vreselijke tijd. Nu proberen ze weer om een normaal leven op te bouwen. 5

6 Vragen aan Chris, die voor War Child werkte Chris werkte voor War Child in Afghanistan. Hij beantwoordt vragen die een aantal Nederlandse kinderen aan hem stelde Een van de landen waar War Child Nederland werkt, is Afghanistan. War Child probeert ervoor te zorgen dat meer Afghaanse kinderen kunnen sporten op school. In Afghanistan is dat niet gewoon. Door de jarenlange oorlog en strenge eisen vanuit het geloof, is sport achtergesteld. De leraren weten niet meer hoe ze sportlessen moeten geven en de ouders zien het nut er niet van in. Het komt vaak voor dat de kinderen amper bewegen in sportlessen. Ze moeten bijvoorbeeld uit hun hoofd leren wat de resultaten waren van het Afghaanse voetbalelftal dertig jaar geleden of de jongens in de klas mogen om de beurt tegen een bal schoppen. Als de les voorbij is, is iedereen misschien één keer aan de beurt geweest! Voor de meisjes is sport al helemaal taboe, want dat mag niet van het geloof. Die krijgen meestal vrij als er sport op het lesprogramma staat. En dat terwijl sport heel goed voor je is. Je vormt met andere kinderen een team en je leert dat je samen meer voor elkaar krijgt dan in je eentje. Ook kun je je energie lekker kwijt en plezier hebben, waardoor je daarna in de klas weer lekkerder in je vel zit. Waarom helpt War Child alleen kinderen en geen volwassenen? Er zijn veel organisaties die volwassenen helpen, maar weinig organisaties die zich helemaal op de kinderen richten. Zeker in een arm oorlogsgebied, zijn kinderen heel kwetsbaar. Daarom is het belangrijk dat War Child juist iets voor hen doet. Hoe groot is het verschil tussen een kind dat net bij jullie binnenkomt en een kind dat weer weggaat? Eerst doen kinderen niks of heel weinig aan sport op school, en daarna wel. Dat is het verschil. Als je kijkt naar de kinderen zelf, dan merken we ook dat de kinderen door het sporten meer en ook nieuwe vriendjes hebben en meer samen doen in groepjes. Ook zijn ze minder verlegen en spelen en praten ze meer. Zijn er kinderen die niks durven te doen of te zeggen? Jazeker. Kinderen in Afghanistan zijn over het algemeen heel gehoorzaam. Ze moeten doen wat er tegen ze wordt gezegd. Dat er zo lang oorlog in het land is geweest, zorgt er ook voor dat kinderen meer teruggetrokken en stil zijn. Kom je ook wel eens kinderen tegen die niet met de activiteiten van War Child mee willen doen? Ja, sommige kinderen zijn bang dat hun schoenen of kleren kapot gaan tijdens het sporten en dat ze dan thuis op hun kop krijgen. Daarom is het belangrijk dat we aan de ouders vertellen dat sport belangrijk is voor kinderen en dat wij de leraren trainen om goede sportlessen te geven. Waar woonde je in Afghanistan? War Child werkt in de steden Herat en Kabul. In beide steden is een huis waar de mensen van War Child wonen. Daar woonde ik ook. In Herat hadden we ook een hond. Een klein, lelijk maar wel lief hondje. We hebben hem Herat genoemd. Hij was bij ons komen wonen nadat mensen ons hadden gevraagd om hem te redden uit een gebouw toen er aanslagen waren. Sporten op school War Child is bezig om samen met het ministerie van onderwijs in Afghanistan een sportprogramma voor scholen op te zetten. Intussen trainen ze ook leraren in hoe ze sportlessen kunnen geven. En ze vertellen aan ouders wat het nut is van sport. 6

7 Ambassadeurs Marco Borsato is sinds 1998 ambassadeur van War Child. Een ambassadeur is iemand die naar een breed publiek kan vertellen wat de organisatie doet. Marco Borsato is zo betrokken bij War Child dat hij het gezicht van de organisatie is geworden. Ongeveer een keer per jaar bezoekt hij een oorlogsgebied om te kijken wat War Child daar doet. Van zijn bezoek wordt altijd een documentaire gemaakt die op TV wordt uitgezonden. Marco Borsato vertelt veel over War Child in interviews voor kranten, bladen en radio en televisie. Verder vertelt hij zijn publiek tijdens concerten ook over het werk van War Child. Marco Borsato schrijft altijd over zijn reizen voor War Child. Hier een stukje uit zijn dagboek van zijn reis naar Sierra Leone (een land aan de west-kust van Afrika). Daar ontmoette hij Mabinthi. In de activiteiten van War Child gingen de kinderen elkaar schminken. Dat is voor deze kinderen hele grote stap. Om elkaar te kunnen schminken moet je elkaar vertrouwen. Je moet durven om je ogen dicht te doen en erop vertrouwen dat de ander je geen pijn doet. Je zit dichtbij elkaar, ook dat kan heel eng zijn. Mabinthi mocht mij schminken. Het halve dorp stond te kijken hoe zij dat deed. Het was super! Mabinthi heeft een lief koppie. Je ziet duidelijk littekens op haar hoofd. In de oorlog probeerde iemand haar met een mes te doden. Bij elke penseelstreek die ze maakte, lag het hele dorp in een deuk. Iedereen vond het reuze grappig. Ik mocht haar gezicht ook schilderen en dat was heel bijzonder om mee te maken. Wil je nog meer reisverslagen van Marco Borsato lezen? Kijk dan op /artists / Marco Borsato. 7 Jetske van den Elsen is sinds eind 2003 kidsambassadeur van War Child. Jetske gaat af en toe naar evenementen en acties van kinderen voor War Child. En in de media geeft ze bekendheid aan het lespakket van War Child (www.schoolsforwarchild.nl) en de kinderwebsite (www.kidsforwarchild.nl). Bevrijdingsfestivals In Nederland herdenken we ieder jaar het einde van de Tweede Wereldoorlog. Ons land was vijf jaar bezet door Duitsland, waar Adolf Hitler aan de macht was. Op 5 mei 1945 werd Nederland bevrijd. Om niet te vergeten hoe fijn en belangrijk het is om in vrede te leven, worden ieder jaar de bevrijdings\festivals georganiseerd. In dertien steden in Nederland zijn er festivals, waar optredens zijn en van alles te doen is. Ook War Child is op de festivals aanwezig. In een paar steden treedt een artiest op namens War Child. In 2005 was dat Ali B. In 2005 trad Ali B op namens War Child bij de Bevrijdingsfestivals. FOTO: WILCO VAN DIJEN Hoe komt War Child aan geld? Er zijn heel veel mensen, clubs, scholen en bedrijven die geld geven aan War Child. Soms geven ze gewoon geld en soms doen ze een actie om geld in te zamelen. En er zijn ook veel bedrijven die gratis kantoorspullen aan War Child geven of gratis dingen voor War Child doen (zoals zorgen dat de computers op kantoor het doen, of folders en posters maken, of een advertentie plaatsen).

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

LESPAKKET KINDSOLDATEN

LESPAKKET KINDSOLDATEN LESPAKKET KINDSOLDATEN 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met het begrip kindsoldaten. Zij leren wat kindsoldaten zijn. Ook krijgen zij inzicht in de leefomstandigheden van kindsoldaten

Nadere informatie

Oeganda LESPAKKET KINDSOLDATEN

Oeganda LESPAKKET KINDSOLDATEN Oeganda LESPAKKET KINDSOLDATEN 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met het begrip kindsoldaten. Zij leren wat kindsoldaten zijn. Ook krijgen zij inzicht in de leefomstandigheden van

Nadere informatie

LESPAKKET KINDErrEchTEN 1

LESPAKKET KINDErrEchTEN 1 LESPAKKET KINDerrechten 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen zij inzicht

Nadere informatie

LESPAKKET KINDErrEchTEN 1

LESPAKKET KINDErrEchTEN 1 LESPAKKET KINDerrechten 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen zij inzicht

Nadere informatie

LESPAKKET KINDERRECHTEN

LESPAKKET KINDERRECHTEN LESPAKKET KINDERRECHTEN 1 schrijf op Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Kindsoldaten. Mkambo Husseni...

Informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Kindsoldaten. Mkambo Husseni... Informatie voor werkstukken en spreekbeurten Kindsoldaten Kun je je voorstellen dat er kinderen zijn van jouw leeftijd die als kindsoldaat moeten vechten? In de hele wereld zijn ongeveer 250 dui-zend kindsoldaten.

Nadere informatie

Kleur? Oorlog? Wanneer? Verhaal van. Blauw Iran-Irakoorlog 1980-1988 Neimar. Groen Oorlog in Rwanda 1994 Dominic

Kleur? Oorlog? Wanneer? Verhaal van. Blauw Iran-Irakoorlog 1980-1988 Neimar. Groen Oorlog in Rwanda 1994 Dominic OPDRACHT Op de volgende pagina vind je een tijdslijn. Daarnet werden er vijf verschillende oorlogen besproken. Duid deze oorlogen aan op de tijdslijn. Kleur de balkjes onder de tijdslijn in de juiste kleur.

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Kemal volgde zijn blik. Zijn adem stokte. Ook Wahib en Irfan vielen abrupt stil. Bij de mannen stond een zwarte minibus. Nestroys ogen gleden door de

Kemal volgde zijn blik. Zijn adem stokte. Ook Wahib en Irfan vielen abrupt stil. Bij de mannen stond een zwarte minibus. Nestroys ogen gleden door de Rebellen Bij het kruispunt stond een groep mannen. Het waren er een stuk of vijftien. De meesten droegen camouflagepakken. Anderen hadden T-shirts of tanktops aan. Ze deden geen enkele moeite om hun wapens

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid

De Nationale Stichting ter Bevordering van Vrolijkheid In Nederland staan 40 asielzoekerscentra (AZC's). Dat zijn plekken waar asielzoekers wonen. Asielzoekers zijn mensen die naar Nederland zijn gevlucht. Omdat er in hun eigen land oorlog is bijvoorbeeld,

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering.

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Toespraak burgemeester K. Tigelaar ter gelegenheid van de dodenherdenking op vrijdag 4 mei 2012 Dames en heren, jongens en meisjes, In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Herinneringen aan

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Copyright Beertje Anders

Copyright Beertje Anders Copyright Beertje Anders Beren hebben allerlei gevoelens. Kun jij zien hoe Beertje Anders zich nu voelt? Blij. Ik ben blij als ik jarig ben, als ik spelen mag met Beertje Bruin, als ik met de andere beren

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Debs Gardner-Paterson Jaar: 2010 Duur: 88 minuten Website www.africaunited.nl.

Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Debs Gardner-Paterson Jaar: 2010 Duur: 88 minuten Website www.africaunited.nl. Africa XXXXX United Opdrachtblad Opdrachtenblad Regie: Xx Jaar: 2007 Regie: Debs Gardner-Paterson Duur: xx Jaar: 2010 Duur: 88 minuten Website www.africaunited.nl Xxxxx Xxxx docentenhandleiding # Leerdoelen

Nadere informatie

Dames en heren, jongens en meisjes,

Dames en heren, jongens en meisjes, SPEECH TER GELEGENHEID VAN DE DODENHERDENKING 4 mei 2008 EN DE HERDENKING VAN DE BEVRIJDING OP 5 MEI 2008 Dames en heren, jongens en meisjes, 4 mei, 8 uur, een moment om stil te zijn. twee minuten stilte.

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Dit boekje is van. Doodgewone Helden

Dit boekje is van. Doodgewone Helden Dit boekje is van Doodgewone Helden Echte helden! Je kent ze misschien wel van tv. Ze kunnen vliegen, ze kunnen mensen redden uit brandende gebouwen en ze vechten tegen slechteriken. Iedereen heeft zo

Nadere informatie

Achor, 31 jaar. Nakisha, 11 jaar

Achor, 31 jaar. Nakisha, 11 jaar Achor, 31 jaar Achor is gevlucht voor de gevechten tussen regerings- en rebellengroepen. Achor is geboren in Darfoer in Soedan, een regio die geteisterd wordt door gewapende conflicten en geweld. Decennialang

Nadere informatie

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen Verhalen die de Here Jezus als kind hoorde: David, Saul en Jonatan Nadat hij Goliat had verslagen en de Filistijnen

Nadere informatie

Saomy. Februari 2015. Villa Ticca

Saomy. Februari 2015. Villa Ticca Saomy Februari 2015 Met Saomi gaat het goed! Ik bezoek haar thuis waar haar vader aan het werk is en ondertussen ook op de kinderen past, moeder is aan het werk in Otavalo. Saomi doet het goed op school,

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Met een koffer in de hand

Met een koffer in de hand Met een koffer in de hand Lessenserie over uitgenodigde vluchtelingen voor groep 7/8 bij De Vluchtelingenjackpot Najib, Faisal, Ayub en Zakaria Faisal Hallo! Dit is Faisal van 11. Op deze foto zie je Faisal

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren.

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren. Joweria Shadia, 11 jaar oud Ik ontmoette Joweria in augustus 2010 bij de organisatie Katwe Youth Development Association of te wel KAYDA, een partner organisatie van het programma Kinderen in de Knel van

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Informatieboekje. 1 Wat is de Kindertelefoon? Inhoudsopgave

Informatieboekje. 1 Wat is de Kindertelefoon? Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Wat is de Kindertelefoon? 3 2 Wat doet de Kindertelefoon voor je? 4 3 Waarom is de Kindertelefoon er eigenlijk? 6 4 De Kindertelefoon toen... 7 5 Zo werkt de Kindertelefoon 8 6 Waarover

Nadere informatie

Kennismaking met een andere wereld

Kennismaking met een andere wereld Kennismaking met een andere wereld Sophie werkte bijna twee maanden met Quechua scholieren in Arampampa, in het noorden van Potosí, Bolivia. Haar eerste kennismaking met Latijns Amerika en inheemse leeftijdsgenoten

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Inhoud 3. ZO doe je dat! IdeEën voor jouw MaS voor War Child 5 De beste tips & tricks 6 Waarom is jouw hulp belangrijk? 7.

Inhoud 3. ZO doe je dat! IdeEën voor jouw MaS voor War Child 5 De beste tips & tricks 6 Waarom is jouw hulp belangrijk? 7. NAAM: Beste maatschappelijke stagiaire, Wat goed dat je jouw maatschappelijke stage (MaS) voor War Child gaat doen, en daarmee in actie komt voor oorlogskinderen. Een maatschappelijke stage voor War Child

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas

MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas MET JEANNE AAN DE SLAG in de klas Aan de slag met het verhaal Nu jullie in Ieper letterlijk in Jeannes voetsporen wandelden, maakte het verhaal wellicht wat los bij de leerlingen. Het herinneringsboekje

Nadere informatie

Lesbrief. Introductie

Lesbrief. Introductie Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Vragen en opdrachten bij: Anne Frank, haar leven Doe meer met Leeslicht! Bij alle boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Wij een werkdag, zij een schooldag.

Wij een werkdag, zij een schooldag. Brenda haalt water Wij een werkdag, zij een schooldag. Actie boekje Steven veegt het erf Lamech werkt op het land Jacklyn maakt schoon Geef jouw tijd aan Steven, Brenda, Jacklyn, Lamech, Minasayesh, Adjida,

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten

BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten - Over praten met kinderen met een verstandelijke beperking - Congres NJI 18-11-2013 Suzanne van den Bos MSc inhoudelijk manager / gedragswetenschapper

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 20. Op het schoolplein

Thema Kinderen en school. Lesbrief 20. Op het schoolplein Thema Kinderen en school. Lesbrief 20. Op het schoolplein brengt zijn dochter Ama naar school. Hij praat met een moeder van een ander kind op het schoolplein. De moeder heet. Waar werkt? Wat leert u in

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951 Leven in veiligheid Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen niet anders. De situatie in hun eigen land is te gevaarlijk om er te blijven. Ze vluchten

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Tekst en Beeld Fotoverhaal En heel veel foto s! Even voorstellen... De redactie van HVT Nieuws Vakantieplannen

Tekst en Beeld Fotoverhaal En heel veel foto s! Even voorstellen... De redactie van HVT Nieuws Vakantieplannen Hoedje van Papier in de Wijk - Kindermagazine HVT Nieuws - Editie 1 - Juni 2009 Even voorstellen... De redactie van HVT Nieuws Vakantieplannen Tekst en Beeld Fotoverhaal En heel veel foto s! Van de redactie

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Vrijheid is belangrijk voor iedereen. Stuur jouw gedicht over vrijheid naar je vrienden en familie.

Vrijheid is belangrijk voor iedereen. Stuur jouw gedicht over vrijheid naar je vrienden en familie. 1. Wie herdenken we tijdens de Nationale Dodenherdenking op 4 mei? 1.. 2... 2. Wat vieren we op 5 mei, Bevrijdingsdag? 4. In het hoofdstuk Herdenken en Vieren lees je wat er allemaal gebeurt tijdens herdenking.

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER

UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER UNICEF Kinderrechten INFORMATIE EEN EIGEN MENING SPORT EN VRIJE TIJD FAMILIE GELIJKE BEHANDELING Patricia Willocq VOEDING GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk

Nadere informatie

HERDENKING JOODS MONUMENT

HERDENKING JOODS MONUMENT HERDENKING JOODS MONUMENT Op vrijdag 9 maart zullen de leerlingen aanwezig zijn bij de herdenking van het Joods monument op het terrein van voormalig Groot Bronswijk. Tijdens deze herdenking zullen de

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts.

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. Thema 5 Les 1: De angst: Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. De schrik: Als iemand ineens achter je staat, dan schrik je. Je bent dan ineens

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Winnaar categorie Isk/Okan. Het Universum

Winnaar categorie Isk/Okan. Het Universum Winnaar categorie Isk/Okan Het Universum De oceaan, de stilte en het universum. In haar ogen zag ik ze meteen. Je ziet het; haar ogen vol met tranen Of met de sterren. Toen ik haar voor het eerst zag,

Nadere informatie

Achter gesloten ogen: Spencer

Achter gesloten ogen: Spencer Achter gesloten ogen: Spencer Opdrachtenblad Regie: Dulco Tellegen Jaar: 2000 Duur: 25 minuten 1 Filmbeschrijving Spencer (18) woont in een opvangcentrum voor voormalig kindsoldaten in Liberia (West-Afrika).

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE!

ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE! ZEG NEE TEGEN EBOLA. KOM IN ACTIE! SCHOLEN IN ACTIE TEGEN DE EBOLA-RAMP! INSTRUCTIE LESMATERIAAL U heeft het vast al voorbij zien komen op het nieuws: ebola. Het raakt zoveel mensen in West-Afrika. Zoveel

Nadere informatie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie SAMEN DELEN een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie INHOUD LESBRIEF 1. Introductie 2. De SAMEN DELEN Lesinhoud 3. De SAMEN DELEN Quizzz 4. Het SAMEN DELEN Diploma 5. De SAMEN DELEN Activiteiten

Nadere informatie

Filmverslag Nederlands Pay It Forward

Filmverslag Nederlands Pay It Forward Werkstuk Scholieren.com Filmverslag Nederlands Pay It Forward Someone A Basis Titel: Pay it forward. Regisseur: Mimi Leder. Personen: Trevor is de hoofdpersoon, maar Arlene en Eugene zijn ook heel belangrijk.

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam!

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Waarom zo vroeg beginnen? Baby s kunnen veel meer dan je denkt. Luisteren Vanaf de eerste dag luistert je baby naar jouw stem. Al begrijpt

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

UNICEF en onderwijs. Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk

UNICEF en onderwijs. Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk UNICEF en onderwijs Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Hier zit ik op de schommel. Dat is het fijnste plekje van de school. Dung uit Vietnam Hoi! Mijn naam is Dung en ik ben 10 jaar oud. Ik woon

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Spreekbeurt Hulp aan dieren in nood

Spreekbeurt Hulp aan dieren in nood Hoi, ik ben Ikki. Wat leuk dat je je spreekbeurt houdt over hulp aan dieren. Ik kan je daar van alles over vertellen. Over asielen, waar dieren zonder baas terecht komen. En over dierenambulances, die

Nadere informatie

Dilemmatest vroeger en nu

Dilemmatest vroeger en nu Dilemmatest vroeger en nu 2015 Lieneke Westerink ONCE Erfgoededucatie Dilemma 1 Je hebt morgen een topotoets en je moet leren. Je hebt je ouders beloofd dat je gaat leren, maar dan komt er een vriend online:

Nadere informatie