Introductieles water. Praatplaten - thematafel - watertafel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Introductieles water. Praatplaten - thematafel - watertafel"

Transcriptie

1 Water 1 en 2 1 Introductieles water Praatplaten - thematafel - watertafel Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: worden enthousiast voor het thema en hun voorkennis wordt geactiveerd. ervaren de eigenschappen van water. stromen, drijven, zinken, gieten, sproeien, pompen, overstromen, waterdicht, lek, nat, droog, het regenwater, de tranen, het zweet Themaplaat Texelse-Tim-pop Materialen om een thematafel of themahoek mee in te richten, zoals: doek of tafelkleed boeken over het thema eventueel spullen die met het thema te maken hebben Gedurende het thema wordt de thematafel verder gevuld, met voorwerpen, boeken en werkstukken van de leerlingen. Materialen voor in de watertafel: schoepenrad of ander speelgoed dat door water beweegt rietjes om door te blazen zeilbootjes fietspomp, luchtbedpomp of ventilator om wind te maken garde stuk regenpijp (open of gesloten) trechter jerrycan met kraantje stukken doorzichtige slang stukken elektriciteitsbuis en verbindingsstukjes om de buizen aan elkaar te maken tot een echte waterleiding melkpak met gaatjes om een douche van te maken gieter lege zeeppompjes bakjes in verschillende vormen 35 minuten Inleiding (10 minuten) Kringgesprekje met de Texelse-Tim-pop: Hallo, ik ben Tim Sommige kinderen kennen mij al. Ik woon op Texel. Oh, jullie ook? Leuk hier hè? Even mijn muts afzetten hoor. Wat is het hier lekker warm. Hebben jullie de verwarming aan staan? Of komt het van de zon? Ik ben net in het bos geweest. Ik hou heel veel van bomen. Om naar te kijken of in te klimmen of 1. Introductieles water 1

2 onder te zitten. Zoals de boom in Den Burg. Kennen jullie de boom? Voor de Intertoys? Dat is een goede vriend van mij. Daar is een terrasje waar je wat kan drinken. Nee, niet de boom. De mensen! Weten jullie hoe bomen drinken? Niet met hun mond want die hebben ze toch niet! Met hun wortels in de grond. Regenwater! Ha, ha, ha, is dat lachen. Ik krijg er watertranen van in mijn ogen. We gaan het over water hebben! Leuk! Kern (15 minuten) Introduceer de themaplaat. Bespreek met de leerlingen wat erop te zien is. Maak duidelijk dat jullie het de komende tijd over water gaan hebben. Laat de leerlingen vertellen over hun eigen ervaringen met water. Thuis en op vakantie. Wanneer is water leuk, wanneer niet leuk? Geef als hint woorden zoals: tranen, zweet, regenwater, lek, drijven, waterdicht. Afronding (10 minuten) Laat de thematafel zien en vraag of de leerlingen thuis ook nog boekjes of spullen voor de tafel hebben. Ze kunnen de boekjes die er al liggen bekijken. Introduceer de watertafel met het nieuwe materiaal. Hoe heet het en wat kun je ermee doen? Begrippen als stromen, drijven, zinken, gieten, sproeien, pompen, overstromen, waterdicht, lek, nat, droog kunnen hierbij aan de orde komen. 1. Introductieles water 2

3 Water 1 en 2 2 Water in de klas en thuis Speuren naar water Doelen Begrippen De leerlingen: leren en ervaren dat mensen niet zonder water kunnen leven. zien waar water voor wordt gebruikt. de druppel, stromend water Materialen Tip Lamineer Droppie Water en gebruik deze over twee jaar opnieuw. Texelse-Tim-pop Droppie Water: kopieerblad 2A en 2B gekopieerd op blauw karton Glas of beker Water 1 en 2 Spraakwaterplaat 1 20 blauwe druppels van papier Computer met geluidsversterking. Website: 2b Kopieerblad Water in de klas en thuis Droppie water vies Duur 65 minuten Vooraf Knip de Droppies Water uit en plak ze tegen elkaar. Hang dit onder de waterkraan in de klas en zet een glas/beker klaar. 2. Water in de klas en thuis 8 Water 1 en 2 2a Inleiding (10 minuten) Kopieerblad Water in de klas en thuis Droppie water schoon Texelse Tim maakt kennis met Droppie Water. De leerlingen zitten in de kring. Texelse Tim is er ook bij. Hij fluistert iets in het oor van de leerkracht. Hij heeft dorst. Vraag één van de leerlingen om een glas/beker water voor hem te halen. Wacht hier met de andere leerlingen op, zodat de spanning wordt opgebouwd. Valt er iets op aan de kraan? Ga met alle leerlingen kijken. Neem de druppel die aan de kraan hangt mee naar de kring. Laat Droppie daar tot leven komen en vertellen: 2. Water in de klas en thuis 7 Hallo kinderen. Hallo Tim. Ik ben Droppie Water. Zien jullie wat ik ben? Ik ben een waterdruppel. Zo n grote druppel die als het regent vanuit de boom op je neus valt: plop! Of die je in de keuken hoort als de kraan niet goed dicht is: drup, drup, drup. Of die op de vloer spat als je je wast met een natte spons: pats! Wat is het hier gezellig. Mag ik hier een tijdje blijven? Volgens mij houden jullie best van Droppies Water. Texelse Tim: Hu, hoezo? Snappen jullie wat hij bedoelt? Leerlingen geven antwoorden zoals: in de limonade, in een lekker warm 2. Water in de klas en thuis 3

4 bad, om te zwemmen, schaatsen, varen, skiën, sneeuwpop maken etc. Texelse Tim: Ik hou niet van droppies water in een regenbui. Droppie: Nee, jij niet, maar de planten vinden dat wel lekker. En mensen moeten ook water drinken. Kunnen jullie eens vertellen waar jullie mij en de andere waterdruppels in de school voor gebruiken? Kern (40 minuten) Waar gebruiken jullie in de school allemaal water? Hier gaan de leerlingen naar op zoek. Geef steeds een papieren druppel aan een leerling en vraag om de druppel op te hangen op een plek waar water wordt gebruikt. Op deze manier komen er waterdruppels te hangen bij bijvoorbeeld: de kraan in de klas de kraan in de wc de wc schoonmaakspullen afwasspullen gieter en plantje brandslang spons waterverf theekopje/theepot aquarium verwarming etc. Laat deze druppels gedurende het thema hangen. Bekijk vervolgens samen spraakwaterplaat 1. Hierop staan tien situaties waar in huis water wordt gebruikt. Bij zes situaties staat Droppie te kijken. Laat de leerlingen benoemen waarvoor in iedere situatie water wordt gebruikt. om kleren te wassen (wasmachine) om jezelf te wassen (bad/douche) om je tanden te poetsen om de wc door te spoelen om te koken om een babyfles mee te vullen Op vier plaatsen is de tekenaar vergeten Droppie erbij te zetten. Leerlingen kunnen deze vier plaatsen proberen te vinden en te benoemen: planten water geven centrale verwarming vloer boenen afwassen Stimuleer de leerlingen om na te denken over het belang van water: In welke situatie kun je het water echt niet missen? 2. Water in de klas en thuis 4

5 Hoe zou het zijn als je geen water zou kunnen drinken? In welke situatie vinden de leerlingen water het belangrijkst? Krijgen dieren ook water te drinken? Huisdieren, vogels, koeien, schapen en paarden? Afronding (15 minuten) Zing/beluister samen het liedje Stromend water en maak er bewegingen bij. Dit liedje is te vinden op de website: (klik eerst op de boot en dan op de knop met één muzieknoot). Stromend water Refrein draai de kraan maar open (met de rechterhand een draaibeweging maken naar rechts) laat het water lopen (met twee handen water naar beneden laten stromen) poets je tanden (tanden poetsen) was je handen (handen wassen) drink een kopje thee (uit een kopje drinken) doe een plas in de wc (neerwaartse beweging met de heupen maken) was je haar en je gezicht (haren wassen, gezicht wassen) en draai de kraan weer dicht (met de rechterhand een draaibeweging maken naar links) papa doet de afwas en ik help lekker mee de wasmachine doet de was en oma die zet thee Refrein m n zus zorgt voor de plantjes m n broertje zit in bad ik poets m n tandjes iedereen doet wat Refrein de eitjes koken, alle zes en mama dweilt het huis m n babybroertje drinkt zijn fles gezellig is het thuis Refrein 2. Water in de klas en thuis 5

6 Extra Creatief Laat de leerlingen met wasco een tekening maken van zichzelf onder de douche. Dan druppels sterke lijm erop en als dat droog is ecoline eroverheen. Laat de leerlingen met scherpe schaartjes kleren knippen uit stukjes stof. Deze plakken ze onder een zelfgetekende waslijn. Als de zon erboven schijnt drogen de kleren lekker snel! Spel Geef eens echt water in de poppenhoek, voor de thee. Of een klein emmertje sop met een doekje zodat de leerlingen kunnen schoonmaken. Leerlingen kunnen hun kennismaking met Droppie verwerken en uit bouwen door zelf met Droppie in de poppenhoek of poppenkast te spelen. Hiervoor kunt u kopieerblad 1a (Droppie schoon) enkele keren kopiëren en op karton laten plakken. Ook op andere plekken kunnen de leerlingen met water spelen, bijvoorbeeld in de zandbak, verven met waterverf, schilderen met water op het bord of op de stoep met een natte spons, of met kwasten. In een plas op het schoolplein. Website Klik op projecten, kies project water. 2. Water in de klas en thuis 6

7 Water 1 en 2 2a Kopieerblad Water in de klas en thuis Droppie water schoon 2. Water in de klas en thuis 7

8 Water 1 en 2 2b Kopieerblad Water in de klas en thuis Droppie water vies 2. Water in de klas en thuis 8

9 Spraakwaterplaat 1 2. Water in de klas en thuis 9

10 Water 1 en 2 3 Water buiten Klassengesprek proefje - schilderopdracht Doelen Begrippen De leerlingen: kunnen noemen waar buiten water te vinden is: in zee, de sloot, plassen, regen, wolken en mist. weten dat regen uit wolken komt. weten dat regen in het grondwater, in een put, of in sloten, plassen en zee terecht kan komen. weten dat water zich verplaatst en dat er een waterkringloop is. het grondwater, de put, de zee, de sloot, de plas, de vijver, de wolk, mist Materialen Kartonnen Droppie uit les 2 Texelse-Tim-pop Gieter met een wolk van karton en watten erop Plant met opvangschaal Plantenspuiten Grof tekenpapier Waterverf of ecoline Schilderspullen Knip-, plak- en tekenspullen Duur Inleiding (5 minuten) Kern (15 minuten) 50 minuten Texelse Tim is Droppie Water kwijt. Hij kijkt uit het raam en vraagt zich af of hij misschien buiten te vinden is. Zo wordt de overgang gemaakt van water binnen naar water buiten Houd een klassengesprek over waar water buiten te vinden is. Laat aan de orde komen: de zee, de sloot, de plas, de vijver, de regen, de wolk en de mist. Wat gebeurt er eigenlijk met regen als het op de grond valt? Het stroomt naar het grondwater, de put, of valt direct in de sloot, de plas, de vijver, of de zee. Waar komt regen eigenlijk vandaan? Regen valt uit de wolken. Wat zijn wolken? Wat is mist eigenlijk? Proefje Neem de wolkengieter. Begiet een kamerplant zo dat het water er weer onderuit loopt. Planten en bomen drinken niet al het regenwater op. De rest heet grondwater. Dat komt nu in de opvangschaal, maar buiten zakt 3. Water buiten 10

11 het gewoon diep weg in de grond. Als je een gat graaft in de grond kom je bij het grondwater. Soms moet je heel diep graven en soms een klein stukje. Denk maar aan een kuil op het strand. Afronding (20 en 10 minuten) De leerlingen sproeien met plantensproeiers tekenpapier nat. Dit is regen. Daarna schilderen ze water met verschillende kleuren blauwe en groene verf, of ecoline. Laat ze het hele papier vol schilderen. Waar stroomt al dat regenwater naartoe? De leerlingen bedenken of ze het water van de zee, een sloot, of een plas maken. Als het droog is beplakken de leerlingen hun waterschilderij met toepasselijke uitgeknipte figuurtjes, bijvoorbeeld: bootjes, zeehonden, zwemmers, vissen, kikkers, eenden, regenlaarzen, etcetera, afhankelijk van of ze een zee, sloot, of plas getekend hebben. Extra Activiteiten Geef per groepje leerlingen een klein plantje met een schoteltje eronder en laat ze ervoor zorgen. Een plant moet niet zoveel water krijgen dat het er weer onderuit loopt. Soms kun je grondwater zien in bouwputten (misschien is er wel eentje in de buurt die de kinderen kennen). Zet met goed weer een waterbaan in de zandbak. Richt de zandtafel of zandbak in met stukken plastic waar de leerlingen sloten en vijvers en of zee van kunnen maken. Geef er echt water bij en bijvoorbeeld bootjes, eendjes, etc. Liedjes Hansje Pansje Kevertje Het regent, het regent de pannetjes worden nat Tikke takke regen Spetter spetter spat, ik word klets kledder nat 3. Water buiten 11

12 Water 1 en 2 4 Koken en bevriezen Klassengesprek activiteiten Doelen Begrippen Materialen Tip Lamineer Blokkie Water en gebruik deze over twee jaar opnieuw. Duur De leerlingen: weten dat water bevriest als het heel koud wordt. Dan wordt het ijs. weten dat water in de lucht verdwijnt als het warm wordt. Als het heel warm wordt gaat het koken. Er ontstaat stoom/damp. ervaren de eigenschappen van ijs. ervaren de eigenschappen van stoom/damp. bevriezen, het ijs, de sneeuw, de hagel, koken, de damp, de stoom, drogen Texelse-Tim-pop met hagelstenen op zijn muts en kleren (gebruik bijvoorbeeld papiersnippertjes) Blokkie Water: kopieerblad 4 gekopieerd op wit karton Waterkoker met water Thee en theekopjes voor de leerlingen Limonade met ijsklontjes en bekertjes voor de leerlingen IJsklontjes in de watertafel Kan met warm water in de watertafel Vormpjes en stokjes om ijsjes te maken Sokken 55 minuten Vooraf Knip Blokkie Water uit. Inleiding (10 minuten) Texelse Tim komt in de kring. Hij heeft hagelstenen op zijn muts en zijn kleren. Aan het begin van de vorige les was hij Droppie Water kwijt. Texelse Tim vertelt dat hij Droppie gevonden heeft. Hij was inderdaad buiten. Tim kon Droppie eerst niet vinden, maar toen hij eens goed naar een hagelsteen keek, zag hij hem toch. Droppie Water durfde niet met Tim mee te gaan naar binnen, want hij ziet er wat anders uit. Kern (20 minuten) De leerlingen roepen Droppie Water. De witte Droppie komt in de kring. Hij heeft een andere kleur en een andere vorm. Welke vorm en welke kleur? De leerlingen kunnen hem nu beter Blokkie Water noemen. Bespreek waarom hij ineens wit en vierkant is. Hij is bevroren. Als het heel koud is, gaat water er anders uitzien. Het bevriest en het wordt hard. Je krijgt ijs. Regen verandert in hagel. Kunnen de leerlingen nog meer voorbeelden noemen van bevroren water? Wat zijn de ervaringen van de leerlingen? Denk aan sneeuwpret, schaatsen, ijsjes eten, ijsklontjes in de limonade, etc. 4. Koken en bevriezen 12

13 Als je water verwarmt gebeurt er iets anders. Kook met de leerlingen water in een waterkoker. Wat zie je en wat hoor je? Het water kookt. Er borrelen belletjes omhoog en er komt stoom/damp vanaf. Dat zijn hele kleine druppeltjes. Als water heel warm wordt, verdwijnt het in de lucht. Na een poosje kun je het niet meer zien. Laat een leerling voorzichtig voelen. Wat voelt hij? Als iets wat nat is opdroogt, verdwijnt het water ook in de lucht. Dit gaat alleen veel langzamer dan bij koken. Hoe warmer het is, hoe sneller het gaat. Afronding (30 minuten) Extra De leerlingen doen in kleine groepjes verschillende activiteiten met ijs en stoom: Samen theedrinken en stoom voelen. Limonade met ijsklontjes drinken. Spelen met ijsklontjes en warm water in de watertafel. IJsklontjes of ijsjes maken. Natte sokken laten drogen. Één op de verwarming en één op een koudere plek. Onderzoek welke sok het snelste droog is. Liedjes Het fluitketeltje van Annie MG Schmidt Keteltje dik van buik 4. Koken en bevriezen 13

14 Water 1 en 2 4 Kopieerblad Koken en bevriezen 4. Koken en bevriezen 14

15 Water 1 en 2 5 Visje,visje, in de sloot Waterdiertjes vangen en bekijken Doelen Begrippen Materialen Duur Inleiding (10 minuten) De leerlingen: ontdekken dat er in de sloot behalve eenden ook andere dieren leven zoals vissen en kleinere waterdiertjes. weten dat ook de hele kleine dieren eten nodig hebben. ontdekken dat er ook planten zijn die onder water groeien. kunnen verschillende planten en dieren onderscheiden. beseffen dat schoon water belangrijk is voor planten en dieren. leren zorgvuldig en zonder angst om te gaan met dieren en planten. de waterdieren, de waterplanten, het aquarium Aquaria (gebruik eventueel grote (augurken)potten) Zand/grind Emmers Schepnetjes (Je kunt zelf een schepnet maken door een zeef op een stok te binden) Platte witte bakken/diepe borden (chineesbakjes) Vergrootglazen of loeppotjes Visvoer Zoekkaart waterdiertjes Scheur- en knipmateriaal Plakspullen Texelse-Tim-pop met kroos en een kikker op/in zijn muts 100 minuten Texels Tim vertelt dat hij een beetje laat is. Hij was lekker de natuur in. Maar hij was te dicht bij de slootkant gekomen en erin gevallen. Gelukkig kon hij er weer uit komen. Maar zijn muts is nog een beetje nat. Er zit ook nog kroos op en er zit een kikker in. Er zitten dus planten en dieren in het slootwater! Kern (60 minuten) Zet van tevoren een aantal aquaria klaar op de thematafel. Op de bodem hiervan doen de leerlingen wat zand of grind. Vul ze voor een gedeelte met water. Verdeel de leerlingen in groepjes van drie of vier en zorg voor extra begeleiding. Ga naar een sloot of vijver in de buurt. Zorg ervoor dat er per groepje een schepnetje, een witte platte bak en een emmer is. Doe een beetje water in de platte bakken. Laat de leerlingen daar hun 5. Visje,visje, in de sloot 15

16 Tip De dieren zijn het best te vangen door met het netje achtjes te draaien in het water, tussen waterplanten maar ook in vrij water, niet te diep door de modder. Tip Zet een waterplant in een vaasje met water en laat een klein stukje boven het water uitsteken. Kijk wat er gebeurt. vangst in doen en direct bekijken. Laat het materiaal rouleren. Doe uiteindelijk de inhoud van de bakken in de emmer. Spreek met de leerlingen af dat de vangst na een paar dagen weer in de sloot teruggezet wordt. Kikkerdril kun je laten uitkomen in de klas. Verdeel de vangst in de klas over de aquaria. Waterplanten kunnen worden gebruikt bij het inrichten. Sommige dieren eten van deze planten. Het zijn planten die onderwater kunnen groeien. Sommige dieren verdragen elkaar niet. Geelgerande watertorren, bootsmannetjes en waterschorpioenen eten andere waterorganismen op. Eten en gegeten worden. De vleesetende waterdieren kunt u af en toe een beetje visvoer geven. Geef niet te veel, want wat ze niet opeten gaat liggen rotten. Bekijk met de leerlingen de vangst nog eens wat beter. Ook met vergrootglazen. Hoe zien de dieren eruit? Hebben ze poten? Hoeveel? Hebben ze een staart, een kop, een bek? Gebruik de zoekkaarten. De leerlingen zullen misschien de echte namen van de dieren willen weten, maar het is ook leuk om ze passende fantasienamen te laten bedenken. Afronding (30 minuten) Bespreek waarom dit water goed is voor de waterdieren en niet voor ons om te drinken. Wat kan er gebeuren met de sloot zodat het niet meer fijn is voor de waterdieren? Ga met de leerlingen knippen, scheuren, plakken, etc. Maak bijvoorbeeld een slootboek, of een groot groepswerk: een sloot op een lang papier. Extra Spraakwaterplaten: Gebruik de spraakwaterplaten 2 en 3 om het met de leerlingen over schone en vieze sloten te hebben. Thematafel: Pas de thematafel aan, leg er enkele boeken bij, hang er een poster of wat kleine illustraties van onderwaterleven bij. Spannend is om een paar vergrootglazen bij aquariumbakken te leggen. Hang een lachende Droppie Water aan een aquarium. Spel: Laat de waterdieren naspelen in het speellokaal. De kikkers, vissen, eenden en de kleine waterdieren. Vang de leerlingen. Juf is het visnet. Gevangen leerlingen moeten op de bank zitten. Het aquarium! Of een leerling is de reiger en probeert de dieren te vangen. Liedjes: Visje, visje in het water Er zaten 7 kikkertjes Acht kleine eendjes met rode teentjes Alle eendjes zwemmen in het water Tien kleine visjes 5. Visje,visje, in de sloot 16

17 Zoekblad 5. Visje,visje, in de sloot 17

18 Spraakwaterplaat 2 5. Visje,visje, in de sloot 18

19 Spraakwaterplaat 3 5. Visje,visje, in de sloot 19

20 Water 1 en 2 6 Waterwasmachine Verhaal - water zuiveren Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat gebruikt water via een afvoerput(je) in het riool terecht komt. weten dat rioolwater gezuiverd moet worden voordat het terug kan in de sloot. weten dat niet alles zomaar door de gootsteen gespoeld kan worden. ervaren hoe je zelf water kan filteren. beseffen dat schoon water belangrijk is voor onszelf. schoon, vies, troebel, gebruikt water, spoelen, het afvoerputje, het riool, de rioolbuis, de/het filter, zuiveren Droppie van karton met vieze achterkant Twee grote emmers Vijf kleine emmertjes gevuld met water Vervuiling voor het water: wc-papier, zand, koffie, afwasmiddel Zeef Theedoek Glazen en theelepeltjes voor de leerlingen Bekers kraanwater voor de leerlingen Spraakwaterplaat 4 Kopieerblad 5 Waterwasmachine Verhaal Droppie Water: De waterwasmachine Texelse-Tim-pop 3 uur Vooraf Hang voor de les spraakwaterplaat 4 op. Inleiding (30 minuten) Houd een vraaggesprek met de leerlingen over schoon en vies water. Droppie komt huppelend op en laat afwisselend zijn twee kanten zien terwijl hij zingt: schoon, vies, schoon, vies. Dan vraagt hij de leerlingen: Wisten jullie dat ik weer schoon kan worden als ik vies ben? Weten jullie ook wat er met mij gebeurt als jullie je handen hebben gewassen of je tanden gepoetst? Wat gebeurt er met gebruikt water? Wat gebeurt er met jouw badwater en het water uit de wc? Het zeepwater uit de wasmachine? Waar gaat dat naartoe? Via het afvoerputje gaat het door een buisje naar een grotere buis. Die grote buis, die uit jouw huis komt, wordt een riool genoemd. 6. Waterwasmachine 20

21 Denken jullie dat het rioolwater zomaar in de sloot komt? Natuurlijk niet! Dan zouden alle vissen en planten dood gaan en zouden de eendjes geen eten meer kunnen vinden. Eerst moeten wij, waterdruppels, schoongemaakt worden. Weten jullie hoe dit gebeurt? Ergens op spraakwaterplaat 4 kun je dit zien. Waar is dat? De leerlingen zoeken de waterwasmachine op de spraakwaterplaat. Kijk, hier worden wij druppeltjes schoongemaakt: in een grote waterwasmachine. Daarna zijn we weer schoon. Dan mogen wij de sloot in. Maar... (Droppie laat demonstratief zijn vieze kant zien) soms is het water zo vies dat wij bijna niet meer schoongemaakt kunnen worden. Dat gebeurt als mensen dingen door de gootsteen of de wc spoelen die daar niet horen. Dan gaat de waterwasmachine kapot. Ga nu in op wat wel en niet door de gootsteen en wc mag worden gespoeld. Als de leerlingen iets opnoemen wat wel door de gootsteen mag, laat Droppie zijn schone kant zien en zegt blij: Ja hoor, want dan word ik gewoon weer schoongemaakt. Bij iets dat niet mag, laat hij zijn vieze kant zien: Dan gaat de waterwasmachine misschien kapot en blijf ik vies. Voorbeelden van wat niet door het riool gespoeld mag worden: Harde dingen zoals: karton papier kleiresten pleisters etensresten plastic zakken luiers Giftige dingen zoals: oliën vetten medicijnen batterijen lijm verfresten kwastreiniger Kern (90 minuten) Lees het verhaal van Droppie Water voor, over de waterwasmachine. Ga zelf water zuiveren met de leerlingen. De leerlingen maken eerst vies water door in elk van de kleine emmertjes wc-papier, zand, koffie, of afwasmiddel te doen. Gooi alles bij elkaar in een grote emmer. Laat de leerlingen eerst zelf nadenken over de manier waarop ze dit water weer schoon kunnen maken. 1. Haal de zeef tevoorschijn en laat de leerlingen zelf bedenken en uitvoeren hoe ze met deze zeef het water moeten zuiveren (zeef boven lege emmer, water door de zeef gieten). Wat is er in de zeef blijven zitten? Hoe ziet het water eruit? 2. In het verhaal gaan Droppie en Spetter niet alleen door een zeef, maar ook door een filter. Haal de theedoek tevoorschijn en laat de leerlingen het water filteren met de theedoek. Wat is er in de theedoek blijven 6. Waterwasmachine 21

22 zitten? Wat is het verschil met wat er in de zeef zat? Hoe komt dat? 3. Giet het water in glazen. Laat de leerlingen kijken, ruiken en roeren. Hoe ziet het water er nu uit? Hoe komt dat? 4. Zou het water nu terug kunnen naar de sloot? Leg uit dat de leerlingen het water minder goed kunnen wassen dan een echte waterwasmachine. 5. Als het gefilterde water eerst naar een echte waterwasmachine zou gaan, is het daarna wel schoon genoeg voor de dieren en de planten maar nog niet zo schoon dat we het kunnen drinken. 6. Geef de leerlingen wat kraanwater te drinken. Afronding (30 minuten) Maak een keuze uit de volgende activiteiten: Kopieerblad: In het verhaal De waterwasmachine hebben de leerlingen met Droppie en Spetter de weg afgelegd naar en door de waterwasmachine. Op kopieerblad 5 kunnen de leerlingen met blauw kleurpotlood dezelfde weg nog eens afleggen. Creatief: Waterwasmachine maken van een kartonnen doos, kleine doosjes en wc-rolletjes. Laat een waterwasmachine tekenen. Laat zelfgemaakte papieren droppies vies maken met waskrijt. Hang ze aan een waslijn in de klas. Bouwen: In de bouwhoek een riool maken van blokken en pvc-buizen of wc-rollen. Watertafel: Spuit een beetje shampoo of afwasmiddel in de watertafel. Maak schuim. Doe wat zand in de watertafel. Laat het water filteren met koffiefilterhouders en koffiefilters. Extra Liedjes: Twee emmertjes water halen. Vertel dat het water vroeger uit de pomp kwam. Buiten spelen: Speel twee emmertjes water dragen. Bij mooi weer met echt water. Welk groepje heeft het eerst de bak water, de waterwasmachine, met bekertjes leeg gemaakt in een bak aan de andere kant van het plein? Websites: 6. Waterwasmachine 22

23 Verhaal De Waterwasmachine In het verhaal komen Droppie en Spetter (het vriendinnetje van Droppie) elkaar tegen in het riool en ervaren wat er met hen gebeurt. Hihi, wat zie jij er vies uit! lacht Spetter. Hoezo? vraagt Droppie beledigd. Je zit vol met zwarte strepen. En je stinkt! Wat heb je gedaan? Ik heb helemaal niks gedaan, antwoordt Droppie. Het is de schuld van die man met die grote zwarte handen. Hij liet de wasbak vollopen met water en daar lag ik dan met alle andere waterdruppels. Toen pakte hij een stuk zeep en een nagelborsteltje en begon te boenen. En met wie spoelde hij zijn handen af? Met ons natuurlijk. En toen was hij schoon en wij waren vies. Bah! Zo gaat dat met waterdruppels, giechelt Spetter zachtjes. Nou ja, niet met alle waterdruppels. Neem mij bijvoorbeeld. Ik ruik heerlijk. Naar rozenblaadjes. En Spetter haalt diep adem. Mmmm, heerlijk, badschuim. Verlegen komt Droppie dichterbij en ruikt. Lekker luchtje, mompelt hij. Bij wie heb jij in bad gezeten? Dat raad je nooit, zegt Spetter trots, bij Aafje, de dochter van de burgemeester! Zo zo. In een prachtig wit bad, gaat Spetter verder, met blinkende kranen en een zeepbakje in de vorm van een schelp. Nou nou. En aan de muren hingen fonkelende spiegels en kristallen lampen, zegt Spetter dromerig. Tjongejonge, sist Droppie, maar Spetter hoort het niet. Aafje draaide de kraan open en sssjjjj daar stroomde ik met alle andere druppels in het bad. Toen pakte ze een glazen fles, draaide de dop eraf en goot een scheutje badschuim in het bad. Tsjong, wat rook dat heerlijk. Alle waterdruppels zuchtten van genot. Ik voelde me net een prinsesje. Hou nou eens op! gilt Droppie. Zo is het genoeg! Je mag dan wel lekker ruiken, maar eigenlijk ben je net zo vies als ik. Verbaasd staart Spetter Droppie aan. Vies, ik? Oooooh, je bent gewoon jaloers. Dat is het! Nee, nee en nog eens nee, roept Droppie en van woede maakt hij golfjes in het water. Je bent echt vies. Als jij zo in de rivier komt of in de sloot, dan worden de vissen ziek en de waterplanten slap van narigheid. Vissen houden niet van zeep en shampoo en afwasmiddel en ook niet van badschuim. Vissen willen schoon water, zonder lekkere luchtjes. Spetter is er stil van. We gaan naar de waterwasmachine, zegt Droppie. Een wasmachine voor waterdruppels. Die maakt ons schoon en helder. Kom maar mee. Gehoorzaam stroomt Spetter achter Droppie aan. Door het donkere lange riool. Eindelijk komen ze bij de waterwasmachine. Van alle kanten stroomt 6. Waterwasmachine 23

24 het water de machine binnen. Water van overal, water uit huizen en uit fabrieken. Water uit scholen en ziekenhuizen. Water uit politiebureaus en groentewinkels. Water uit het noorden en uit het zuiden. En al het water is vies. Soms is het water zwart, groen, grijs en zelfs rood. Soms stinkt het water en soms ruikt het lekker. Er is zelfs water dat gewoon doorzichtig is en ruikt naar niks. En toch is het vies. Spetter blijft dicht in de buurt van Droppie en kijkt verwonderd om zich heen. Zo spoelen ze verder. Ze roetsjen naar beneden langs een soort waterglijbaan en komen in een bad terecht. Daar worden ze geklutst en rondgedraaid tot ze er draaierig van worden. Ze glippen door een zeef, zakken door een filter en duikelen door een buis naar beneden in een bad. Dan worden ze weer opgezogen en uitgespuugd in een ander bad. Uren en uren wast de waterwasmachine. Zijn we zo vies? vraagt Spetter verbaasd. Viezer dan je denkt, prinsesje, grinnikt Droppie en Spetter kijkt beschaamd de andere kant uit. Als ze eindelijk op hun rug liggen uit te puffen, is het al bijna donker. Laat me eens kijken, zegt Spetter en bekijkt Droppie van onder tot boven. Niks te zien! Je bent helemaal schoon. Geen grijze en zwarte strepen meer. Je bent zo helder als glas! Laat me eens ruiken, antwoordt Droppie en besnuffelt Spetter van boven tot onder. Je ruikt niet meer naar rozenblaadjes, roept hij blij. Je ruikt naar helemaal niks. Zoals het hoort. Joepie! roept Spetter. We zijn schoon! Wat zullen we gaan doen? vraagt Droppie. Waar heb je zin in? Ik wil wel regenen of sneeuwen. Ik wil het ijs zijn op de sloot. Of het water bij de limonade. Of een golfje op zee, juicht Droppie. Zeg, Drop, we kunnen natuurlijk ook hier blijven liggen. Nemen we een dagje vrij. Goed idee, glundert Droppie. We hebben hard genoeg gewerkt vandaag. 6. Waterwasmachine 24

25 Spraakwaterplaat 4 6. Waterwasmachine 25

26 Water 1 en 2 6 Kopieerblad 5 Waterwasmachine 6. Waterwasmachine 26

27 Water 1 en 2 7 Kraan dicht! Wandeling door de school Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten waar hun drinkwater vandaan komt. weten hoe ze zuinig kunnen zijn met water, in de klas en thuis. zuinig zijn, de gootsteen, de stortbak, stromen. Droppie water Druppels water (kopieerblad 2) die in les 2 zijn opgehangen Teken-of schilderspullen Versje Annie M.G. Schmidt: Hendrik Haan Texelse-Tim-pop Water 70 minuten Kopieerblad 2a Water in de klas en thuis Kopieerblad 1 en 2 1 en 2 2b Water in de klas en thuis Droppie water schoon Water Droppie water vies 2. Water in de klas en thuis 2. Water in de klas en thuis Inleiding (10 minuten) Texelse Tim geeft de leerkracht een glas water. Heeft u dorst? Lekker glaasje water? Wat wilt u drinken? Slootwater? Zeewater? Waarom niet? Kraanwater dan? Eén van de leerlingen gaat met Tim een glaasje water uit de kraan halen. Vraag aan de leerlingen of dit het gewassen poep-en-plaswater uit de machine is. Nee? Dat ging terug in de sloot. Maar waar komen de Droppies Water uit de kraan dan vandaan? Vraag het aan Droppie. Kern (30 minuten) Droppie vertelt: Als wij droppies water in de sloot zitten, zijn wij nog niet schoon genoeg om te drinken. Ook al zijn we door de waterwasmachine heen gegaan. We moeten nog een keer gewassen worden. En dat gebeurt aan de overkant. Het kraanwater voor Texel komt vanuit Den Helder. Niet met de boot mee! Door grote buizen onder de grond. Trouwens, wij vinden het helemaal niet zo leuk om twee keer door een machine te gaan. Dus eigenlijk is het heel jammer als schoon drinkwater, zonder het te gebruiken, door het afvoerputje gaat. Soms staat de kraan zomaar open. Dan stromen er allemaal vriendjes van me uit en daar gebeurt niets mee. Dan word ik heel verdrietig. Wij Droppies willen graag goed worden gebruikt. Anders gaan we schoon naar de waterwasmachine! Droppie loopt samen met de leerlingen langs het druppelpad uit les 2. Laat Droppie bij een paar druppels een aantal vragen stellen. 7. Kraan dicht! 27

28 1. De kraan in de klas Wat doe je met het water uit deze kraan? Hoeveel knoppen zitten er aan de kraan? Welke knop is voor warm water? En welke voor koud? Kun je zien waar het water vandaan komt? Kun je ook zien waar het water naartoe gaat? Hoe kun je zuinig zijn met het water uit deze kraan? 2. De kraan in de wc Waarvoor gebruik je het water uit deze kraan? Hoeveel knoppen zitten er aan de kraan? Kun je zien waar het water vandaan komt? Voel eens aan de buis als er koud water doorheen stroomt. En ook als er warm water doorheen stroomt. Voel je verschil? Kun je het water in de buis ook horen stromen? Hoe kun je zuinig zijn met het water uit deze kraan? 3. De stortbak van de wc Waar moet je aan trekken of op duwen om door te spoelen? Waarom doe je dat? Kun je het doorspoelen ook stopzetten? Waar komt het water vandaan? Kijk eens in de stortbak. Wat zie je? Wat gebeurt er in de stortbak als je doorspoelt? Hoe kun je zuinig zijn met het water uit de stortbak? Wat gebeurt er als je veel te veel wc-papier gebruikt? 4. De kraan in de keuken Waarvoor wordt het water uit deze kraan gebruikt? Welke knop is voor warm water? En welke voor koud? Hoe kun je dat zien? Kun je zien waar het water vandaan komt? Kun je ook zien waar het water naartoe gaat? Waarom zit er zo n rare slinger in de buis onder de gootsteen? Hoe kun je zuinig zijn met het water uit deze kraan? 5. Brandslang Waar is deze slang voor? Staat er een tekening op hoe je hem moet gebruiken? Moet je zuinig zijn met water uit de brandslang? Kan je hem gewoon lekker openzetten bij op een hete zomerdag? Afronding (30 minuten) Neem een tubetje tandpasta en een kindertandenborstel mee en laat een leerling zijn tanden poetsen met een emmer onder de kraan. Kijk eens hoeveel water er zou weglopen als je de kraan open laat staan! Lees het versje van Hendrik Haan. Wat gebeurt er als je de kraan open laat 7. Kraan dicht! 28

29 staan (met de overloop dicht)? Laat de leerlingen dat schilderen of tekenen. Laat de leerlingen ter afsluiting iets presenteren voor de ouders over dit project. Een tentoonstelling van de tekeningen, het versje, de emmer, tandenpoetswater etc. Extra Tip Het is leuk en leerzaam om een dag zuinig met water gedurende het jaar enkele keren terug te laten komen. Doe het druppelpad nog eens! Website: Website: Creatief: De leerlingen maken een tekening van een plek thuis waar ze zuinig kunnen zijn met water. Tandenpoetsen met de kraan dicht. Op de wc met een knop voor zuinig doorspoelen, onder de douche, in het bad, helpen met afwassen. Laat ze over hun tekening vertellen. Doen alsof. Beeld als leerkracht één van de bovenstaande handelingen uit. Weten de leerlingen welke het zijn? Laat ze dan zelf iets uitbeelden. Let op het dichtdraaien van de kraan. Liedje: Afscheidsliedje In het liedje neemt Droppie afscheid. Ook van Texelse Tim. Hij heeft het heel leuk gevonden, maar hij gaat nu echt weg. Maar als de leerlingen goed hebben opgelet, dan weten ze dat Droppie steeds weer terug zal komen. Refrein: Dag Droppie dag, leuk dat je bent geweest. Het was een reuze feest. Ga nu maar weer vlug naar de waterdruppies terug. We komen je vast weer tegen als een druppel in de regen in de golven van de zee in het water van de thee. We stampen in jouw regenplas en doen met jou de witte was. We zien je de volgende keer als een rimpel in het meer als een druppel aan de kraan Wij huilen en jij bent de traan We springen in het pierenbad en maken met jou onze haren nat Refrein We komen altijd weer samen als de regen druipt langs de ramen als we vissen in je slootje of op je varen in een bootje We poetsen met jou onze tanden en jij wast ons de handen Refrein 7. Kraan dicht! 29

De leerlingen: leren en ervaren dat mensen niet zonder water kunnen leven. zien waar water voor wordt gebruikt.

De leerlingen: leren en ervaren dat mensen niet zonder water kunnen leven. zien waar water voor wordt gebruikt. Water 2 Speuren naar water Doelen Begrippen De leerlingen: leren en ervaren dat mensen niet zonder water kunnen leven. zien waar water voor wordt gebruikt. de druppel, stromend water Materialen Tip Lamineer

Nadere informatie

Waterwasmachine. Verhaal - water zuiveren

Waterwasmachine. Verhaal - water zuiveren Water 1 en 2 6 Waterwasmachine Verhaal - water zuiveren Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat gebruikt water via een afvoerput(je) in het riool terecht komt. weten dat rioolwater gezuiverd

Nadere informatie

Visje,visje, in de sloot. Waterdiertjes vangen en bekijken

Visje,visje, in de sloot. Waterdiertjes vangen en bekijken Water 1 en 2 5 Visje,visje, in de sloot Waterdiertjes vangen en bekijken Doelen Begrippen Materialen Duur Inleiding (10 minuten) De leerlingen: ontdekken dat er in de sloot behalve eenden ook andere dieren

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF VAN PEUTERSPEELZAAL OLLEKE BOLLEKE JUNI 14

NIEUWSBRIEF VAN PEUTERSPEELZAAL OLLEKE BOLLEKE JUNI 14 NIEUWSBRIEF VAN PEUTERSPEELZAAL OLLEKE BOLLEKE JUNI 14 BESTE OUDERS/ VERZORGERS, Het einde van het schooljaar nadert, dus tijd voor ons laatste thema: water, wat doe je ermee. Onze themakast hebben we

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

Lesmateriaal op school

Lesmateriaal op school Lesmateriaal op school Instructieblad groep 1 & 2 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie - Instructieblad groep 1 & 2 - Materialen van het pakket: * memoryspel water * zout * 1 praatplaat het meer * 1 praatplaat

Nadere informatie

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Droppie in de Kwebben Hallo allemaal! Wat fijn dat jullie straks naar de Kwebben in Vught gaan! Mijn naam is Droppie en ik weet alles over water. Wist je dat water

Nadere informatie

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken)

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Ik vertel jullie in mijn spreekbeurt meer over water en drinkwater. Eerst vertel ik wat water is, waarom water het allerbelangrijkste is voor leven, en

Nadere informatie

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water.

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water. Water Zonder water kun niet Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te plassen

Nadere informatie

Lespakket Water. Instructieblad groep 3 & 4. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties:

Lespakket Water. Instructieblad groep 3 & 4. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties: Lespakket Water Instructieblad groep 3 & 4 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie - Instructieblad groep 3 & 4 - Materialen van het pakket * 2 plastic potten * 1 potje melk * 1 potje met thee * 1 potje

Nadere informatie

Regen, regen, alsmaar regen

Regen, regen, alsmaar regen april 2014 vanaf 4 jaar Regen, regen, alsmaar regen tekst: Judith Nieken muziek: Ton Kerkhof Regen, regen, alsmaar regen tekst: Judith Nieken muziek: Ton Kerkhof Refrein: Regen, regen, alsmaar regen, wat

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING GROEP 3-4

DOCENTENHANDLEIDING GROEP 3-4 1 INLEIdING Droppiewater.nl is al jaren dé kinderwebsite van de Nederlandse waterschappen. Het bekende stripfiguurtje Droppie Water nodigt de kinderen uit om kennis te maken met alles wat speelt rondom

Nadere informatie

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1 Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1 branden Iets dat door vuur kapot en op gaat. de brandweer Een plek waar mensen werken die branden blussen. Ze dragen dikke pakken en rijden in rode brandweerauto

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN DE BEESTENBENDE

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN DE BEESTENBENDE LESBRIEVEN LEERKRACHTENBESTAND LESBRIEF 6: KAT WIL NIET IN BAD AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN DE BEESTENBENDE Copyright De Uitvinders Uitgave 2016 Versie 1.0 LESBRIEVEN LEERKRACHTENBESTAND LESBRIEF 6:

Nadere informatie

Regen. ( 20 oktober 14 november)

Regen. ( 20 oktober 14 november) Regen ( 20 oktober 14 november) In Nederland regent het vaak. Kinderen komen dus van jongs af aan in aanraking met regen. In het thema leren de kinderen allerlei begrippen die met regen te maken hebben.

Nadere informatie

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Lespakket Water Instructieblad groep 5-8 Inhoud pakket: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Materialen van het pakket: * 2 plastic potten * 1 potje melk * 1 potje met thee * 1 potje met broodkorstjes/

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Miauw! Miauw!

Miauw!  Miauw! Onderbouw Thema: jaloezie Miauw! Een verhaal over een meisje dat jaloers is op haar babyzusje. Sinds Dian een zusje heeft moet ze de aandacht van moeder delen. Dat vindt Dian soms heel moeilijk. Miauw!

Nadere informatie

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen In en rondom is veel water te vinden, zoals slootjes, weteringen maar ook het Zwarte Water en de Millingerplas. In het thema water gaan de kleuters onderzoeken welke dieren er in en rondom het water bij

Nadere informatie

De ettertjes willen een kikkercircus

De ettertjes willen een kikkercircus Inhoud Vieze voeten 6 De ettertjes willen een kikkercircus rcus 9 De ettertjes willen schoonmaken 13 Logeren 16 Geld verdienen 19 Opgeruimd staat netjes 22 Parapluutjes 25 Winkeltje spelen 28 Twee moorkoppen

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

juni 2015 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Naar de camping

juni 2015 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Naar de camping juni 2015 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Naar de camping Naar de camping 1 We slapen in een tent. Dat zijn we zo gewend. tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Refrein: Dan gaan

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

Lesideeën groep 1 en 2

Lesideeën groep 1 en 2 2 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandarts en een tandheelkundige praktijk eruitzien. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe, wanneer en hoe vaak ze tandenpoetsen. Werkwijze

Nadere informatie

Klassengesprek - knutselen. Open de envelop, laat de foto zien en lees samen de brief:

Klassengesprek - knutselen. Open de envelop, laat de foto zien en lees samen de brief: Tim eet op Texel 3 en 4 6 Afval Klassengesprek - knutselen Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: beseffen dat er veel voedsel weggegooid wordt. beseffen dat verpakkingsmateriaal van voedsel veel

Nadere informatie

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Onze gemeentevisie GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Wij zijn gemeente van Jezus Christus die hem leren kennen, volgen en verkondigen. G K V - V Thematekst met gebaren: Sleutelvers: God

Nadere informatie

Plaats: bij de oud papier doos in de dolfijnen groep. Nodig: oud papier doos.

Plaats: bij de oud papier doos in de dolfijnen groep. Nodig: oud papier doos. Opdracht 1 Plaats: bij de oud papier doos in de dolfijnen groep. Nodig: oud papier doos. Flip heeft gezien dat jullie na het werken papiersnippers in de oud papier doos gooien en niet in de prullenbak.

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd

Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Gebruiksaanwijzing leerdagboek Exempel Schoon water Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Aanwijzingen Schrijf- en tekenruimte in leerdagboek

Nadere informatie

Met mijn rode paraplu

Met mijn rode paraplu oktober 2014 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Met mijn rode paraplu Met m n rode paraplu... Refrein: Met m n rode paraplu Loop ik lekker door de regen. Hij houdt al het water tegen.

Nadere informatie

1 Kussen over mijn hoofd

1 Kussen over mijn hoofd 1 Kussen over mijn hoofd De woonkamerdeur valt met een klap achter mij dicht. Ik ren de trap op, sla hier en daar een tree over. Niet vallen, denk ik nog, of misschien wel vallen. Mijn been breken en dan

Nadere informatie

Prinses Marijke. op de. Thee

Prinses Marijke. op de. Thee Prinses Marijke op de Thee Prinses Marijke loopt vrolijk door de tuin. De tuin heeft een naam: Prinsentuin. Maar er mogen ook prinsessen wandelen. De tuin hoort bij een paleis. Dat paleis heet het Princessehof.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

januari 2013 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Winterwoorden - BVP 1789 - Hint Music 2013

januari 2013 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Winterwoorden  - BVP 1789 - Hint Music 2013 januari 2013 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Winterwoorden - Winterwoorden 1 Als het winter is geworden, zijn de wolken dik en grijs. Al het water is bevroren. Op de sloten ligt

Nadere informatie

Wat weet je van water?

Wat weet je van water? Vragenset Wat weet je van water? Genoeg schoon water voor iedereen www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Wat weet jij van (schoon) water? Het waterschap zorgt voor

Nadere informatie

Lotte is er erg blij mee. Ik wilde altijd al een huisdier voor mezelf, zegt ze tegen opa. En nu heb ik er opeens een heleboel.

Lotte is er erg blij mee. Ik wilde altijd al een huisdier voor mezelf, zegt ze tegen opa. En nu heb ik er opeens een heleboel. Lotte heeft Luizen Buiten is het koud. Er vallen dikke druppels uit de bomen en de wind blaast hard door de straat. Lotte loopt hand in hand met opa Generaal over het schoolplein. Ze moest eerder van school

Nadere informatie

Activiteiten die we gaan doen:

Activiteiten die we gaan doen: Hoe gepast is dit thema, de warmte is goed aanwezig. De watertafel staat nu al buiten. In week 24 gaan we van start met ons nieuwe thema Oef wat warm! In dit thema leren de kinderen het verschil tussen

Nadere informatie

Voor Indigo en Nhimo Papahoorjeme_bw.indd :02

Voor Indigo en Nhimo Papahoorjeme_bw.indd :02 Papahoorjeme_bw.indd 2 05-05-11 15:02 Papahoorjeme_bw.indd 3 05-05-11 15:02 Voor Indigo en Nhimo Tamara Bos Papa, hoor je me? met tekeningen van Annemarie van Haeringen Leopold / Amsterdam De liefste

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe Opdrachten thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: schaatsenrijders Groepje 2: beekprikken Groepje 3: schrijvertjes Groepje 4: bloedzuigers Groepje 5:

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Zwart = tekst van verhaal Rood = de vragen die de voorlezer tussendoor stelt Blauw = de antwoorden die de kinderen kunnen geven

Zwart = tekst van verhaal Rood = de vragen die de voorlezer tussendoor stelt Blauw = de antwoorden die de kinderen kunnen geven Instructies: Zwart = tekst van verhaal Rood = de vragen die de voorlezer tussendoor stelt Blauw = de antwoorden die de kinderen kunnen geven Maandag Wat zie je op de voorkant? (een konijn en wortels) Heel

Nadere informatie

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes Bodemgespuis en kriebeldiertjes Overal vind je kriebeldiertjes, als je maar goed kijkt. Zullen we eens samen gaan kijken of er hier ook diertjes zijn? Als je een diertje gevonden hebt, mag je roepen. Dan

Nadere informatie

Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma

Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma Kinderopvang De Palmboom Professionele kinderopvang in je eigen buurt! Programma Week 15 Datum 7 tot en met 11 April 09.15 uur - Kring: Kern 0 1½ fruit eten. Fruit onder een doek verstoppen. Wat ligt er

Nadere informatie

Vos en Haas. en de bosbaas

Vos en Haas. en de bosbaas Vos en Haas en de bosbaas Vos en Haas en de bosbaas Sylvia Vanden Heede met tekeningen van Thé Tjong-Khing www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie

Nadere informatie

Ga je mee op watersafari?

Ga je mee op watersafari? Informatie en reserveringen voor het Nationaal Park Weerribben-Wieden: www.np-weerribbenwieden.nl Beulakerpad 1 8326 AH Sint Jansklooster t 0527-246196 / 06-12890380 e n.vanderlaan@ivn.nl Ga je mee op

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief

Arie Aardvarken. Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat

Nadere informatie

ligt. Druppelen: als ergens druppels vanaf vallen. Je haar druppelt bijvoorbeeld als je net uit het zwembad komt. Gieten: heel hard regenen.

ligt. Druppelen: als ergens druppels vanaf vallen. Je haar druppelt bijvoorbeeld als je net uit het zwembad komt. Gieten: heel hard regenen. Woordenschat blok 8 gr 4 Les:1 De regendruppel: een bolletje water dat uit de lucht naar beneden valt. Drassig: een grasveld is drassig als het erg nat wordt, waardoor het modderig wordt. Droog: als ergens

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips Lesbrief Arie Aardvarken In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat uit een interactieve rondleiding

Nadere informatie

Aftekenlijst

Aftekenlijst Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Ik en water

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

7.5 Script en plaatjes post-test

7.5 Script en plaatjes post-test 7.5 Script en plaatjes post-test De vorige keer waren we hier om Drakie wat beter te leren praten en Drakie heeft toen een heleboel van jou geleerd. Dat vond ie heel leuk. Vandaag gaan we wat dingen die

Nadere informatie

In de ene hand draagt hij een koffer, in de andere een kistje. Bok is de nieuwe buurman van Kip. Hij is een professor, zegt Kat. Iemand die heel veel

In de ene hand draagt hij een koffer, in de andere een kistje. Bok is de nieuwe buurman van Kip. Hij is een professor, zegt Kat. Iemand die heel veel Inhoud Nieuwe buurman 7 Kip schrikt 13 Ekster heeft pech 17 Kattenkruid 22 Ruzie 27 Een reuze idee 32 Bloemen voor kip 37 Waar was het nu? 40 Dom geweest 46 Goed zo, Kat! 51 Feest 55 5 Nieuwe buurman Het

Nadere informatie

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt.

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt. Hoofdstuk 1 Zullen we deze ballonnen nog aan de lamp hangen? Vragend kijkt Rianne Jochem aan. Is goed, mompelt haar stiefbroertje zacht. Hé, wat is er? vraagt Rianne verbaasd. Vind je de slingers niet

Nadere informatie

Oef, wat is het warm!

Oef, wat is het warm! Oef, wat is het warm! In het thema Oef, wat warm! staat warm weer en het verschil tussen warm en koud centraal. Oef, wat warm! vindt bij uitstek plaats tijdens een warm voorjaar of een warme zomer. Het

Nadere informatie

Stil blijft Lisa bij de deur staan. Ook de man staat stil. Ze kijken elkaar aan.

Stil blijft Lisa bij de deur staan. Ook de man staat stil. Ze kijken elkaar aan. Wild Op het laatste moment ziet Lisa de man pas. Ze hangt de was op in de tuin. En ineens komt hij achter de lakens vandaan. Lisa laat het mandje met was in het gras vallen. Ze gilt. De man ziet er slecht

Nadere informatie

Ik vou van u is een verhaaltje van het tuinvrouwtje Fiona en het wolkenmannetje Wiebe. Fiona verzorgt haar bloemen met heel veel liefde en overgave.

Ik vou van u is een verhaaltje van het tuinvrouwtje Fiona en het wolkenmannetje Wiebe. Fiona verzorgt haar bloemen met heel veel liefde en overgave. Ik vou van u is een verhaaltje van het tuinvrouwtje Fiona en het wolkenmannetje Wiebe. Fiona verzorgt haar bloemen met heel veel liefde en overgave. Als het regent vangt ze het water op en giet ze het

Nadere informatie

Cursistenboek Taalklas.nl Hoofdstuk 1 Het huis

Cursistenboek Taalklas.nl Hoofdstuk 1 Het huis Cursistenboek Taalklas.nl Hoofdstuk 1 Het huis 1 Woorden 1 de badkamer 2 het bed 3 de deur 4 de doek 5 de doos 6 de douche 7 het huis 8 de huiskamer 9 de kapstok 1 10 de keuken 11 de muis 12 de muur 13

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Teksten Peuterplein Liedjes bij cd Dirk Scheele

Teksten Peuterplein Liedjes bij cd Dirk Scheele Teksten Peuterplein Liedjes bij cd Dirk Scheele De bekende kinderliedjescomponist en zanger Dirk Scheele heeft speciaal voor Peuterplein 8 themaliedjes geschreven. De liedjes staan op de Peuterplein liedjes-cd.

Nadere informatie

In het water. Allemaal beestjes. Onderzoeken. Scheppen. Dit heb je nodig: Schepnetje. Dit heb je nodig: Petrischaaltje Zoekkaart Waterdiertjes Loep

In het water. Allemaal beestjes. Onderzoeken. Scheppen. Dit heb je nodig: Schepnetje. Dit heb je nodig: Petrischaaltje Zoekkaart Waterdiertjes Loep In het water 1 Allemaal beestjes In sloten en plassen leven veel waterdiertjes zoals libellen, kikkers en visjes. In schoon water hebben deze waterbewoners het meer naar hun zin dan in vies water. In vies

Nadere informatie

Linkerschoen. Œ Œ. œ. œ. œ œ. œ œ. œ. œ œ œ œ. & œ. œ Œ. & œ œ œ œ. & Œ Ó œ. œ Œ Œ œ. œœ Œ. œ. œ œœ Œ. œ œ œ. C œ. D m. Sint.

Linkerschoen. Œ Œ. œ. œ. œ œ. œ œ. œ. œ œ œ œ. & œ. œ Œ. & œ œ œ œ. & Œ Ó œ. œ Œ Œ œ. œœ Œ. œ. œ œœ Œ. œ œ œ. C œ. D m. Sint. november 2009 tekst: Marian van og muziek: Ton Kerkhof Linkerschoen Voorspel &4 4 Ó...... ouplet &... Kom, we poet -sen on - ze schoe-nen, want van-a - vond komt de. & Ó Sint.... Die graag he - le mooi

Nadere informatie

Kinderdagverblijf programma Dit ben ik

Kinderdagverblijf programma Dit ben ik Kinderdagverblijf programma Dit ben ik Week 5 Datum 27 t/m 31 januari 09.15 uur - Kring: Kern 0 1½ het gezicht van Puk. Spiegeltje in Puk zijn rugzak. Wat is dat nou? 09.20 uur - Voorleesboek: Kikker is

Nadere informatie

Knabbel en Babbeltijd.

Knabbel en Babbeltijd. Knabbel en Babbeltijd. (zorg ervoor dat je deze papieren goed leest, uitprint en meeneemt naar de VBW) Het thema van deze VBW-week is Zeesterren. Het thema is de titel van de week (dus geen kreet of korte

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Introductieles randje Texel. Brief - woordweb - thematafel

Introductieles randje Texel. Brief - woordweb - thematafel Randje Texel 3 en 4 1 Introductieles randje Texel Brief - woordweb - thematafel Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: worden enthousiast voor het thema en hun voorkennis wordt geactiveerd. de

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Het is druk op het schoolplein. Overal zie je kinderen die aan het knikkeren zijn. Joost heeft een grote zware knikkerzak. Hij roept: 'Ik heb de

Het is druk op het schoolplein. Overal zie je kinderen die aan het knikkeren zijn. Joost heeft een grote zware knikkerzak. Hij roept: 'Ik heb de De regenboogbonk Oma is op bezoek. 'Kijk eens Floor,' zegt ze. 'Ik heb een cadeautje voor je.' Ze geeft Floor een klein rond pakje. Floor doet snel het papiertje eraf. 'Wow,' zegt ze, 'wat mooi!' In haar

Nadere informatie

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur.

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Tornado Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Geschreven in januari 2012 (Geïllustreerd t.b.v. het

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

WATER. Een waterwandeling door Natuurtuin t Loo voor kinderen van groep 1 t/m 4, onder begeleiding van een volwassene.

WATER. Een waterwandeling door Natuurtuin t Loo voor kinderen van groep 1 t/m 4, onder begeleiding van een volwassene. 2 WATER Een waterwandeling door Natuurtuin t Loo voor kinderen van groep 1 t/m 4, onder begeleiding van een volwassene. 3 4 Een tocht over het Dreuzelpad door Natuurtuin t Loo voor kinderen van groep 1

Nadere informatie

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever.

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Vos en Waar is Haas het ijs? NAAM Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Wat een raar beest! lacht Uil.

Nadere informatie

Inhoud. Pagina. Water is leuk en belangrijk. Waar komt water vandaan? Spreekbeurt 1: Van drol tot drinkwater. Een proefje om in de klas te doen

Inhoud. Pagina. Water is leuk en belangrijk. Waar komt water vandaan? Spreekbeurt 1: Van drol tot drinkwater. Een proefje om in de klas te doen Spreekbeurt 1 Inhoud Pagina Water is leuk en belangrijk Waar komt water vandaan? Spreekbeurt 1: Van drol tot drinkwater Een proefje om in de klas te doen Spreekbeurt 2: Water: vaak een vriend, soms een

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

december 2013 vanaf 4 jaar Met kerst tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof

december 2013 vanaf 4 jaar Met kerst tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof december 2013 vanaf 4 jaar Met kerst tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Met kerst... 1 Met kerst staan er bomen in iedere kamer. Ze staan in de klas en ze geuren zo fijn. Met kerst staan er bomen

Nadere informatie

Ik ben de voet, en ik loop heel goed.

Ik ben de voet, en ik loop heel goed. Eén lliichaam, velle lleden Ik ben de voet, en ik loop heel goed. www.bijbelidee.nl (( voorbeelld )) Eén lliichaam, velle lleden Voorbereiding Op het werkblad staan een oor, mond, oog, neus, hand,voet,

Nadere informatie

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden.

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden. Warm in Verona Romeo loopt een beetje rond. Dat doet hij bijna elke dag. Hij vindt het leuk om door het stadje te lopen. Door de kleine straatjes. Langs de rivier waar de meisjes de was doen. En over de

Nadere informatie

De sloot BSO bovenbouw

De sloot BSO bovenbouw De sloot BSO bovenbouw Inhoud Opening thema:... 3 Aankleding lokaal... 4 Knutselideeën... 5 1. Visballon... 5 2. Vis op ijsstokje... 6 3. Onderwatertekening... 7 4. Vissen van bordjes... 8 5. Aquarium...

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

Papa heeft zijn boek weggelegd en komt ook aan tafel zitten. Ik zal wel de gaatjes in de pinda s prikken. Dan kunnen jullie er een draad doorheen

Papa heeft zijn boek weggelegd en komt ook aan tafel zitten. Ik zal wel de gaatjes in de pinda s prikken. Dan kunnen jullie er een draad doorheen Poffertjes voor papa Mama zet een krat met boodschappen op tafel. Kijk eens wat ik heb meegenomen voor jullie, zegt ze tegen Kolletje en Dirk, die op de grond met lego zitten te spelen. Kolletje staat

Nadere informatie

Adam en Eva eten van de boom

Adam en Eva eten van de boom Adam en Eva eten van de boom God maakt een prachtig paradijs. Hij zegt: Het is heel goed. Maar God heeft ook een vijand, En weet jij wel wat hij doet? Het mooie wat God heeft gemaakt, maakt hij juist graag

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Lespakket. Rioolwaterzuivering. Genoeg schoon water voor iedereen. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lespakket. Rioolwaterzuivering. Genoeg schoon water voor iedereen. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lespakket Rioolwaterzuivering Genoeg schoon water voor iedereen www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lespakket Rioolwaterzuivering Informatie voor de leerkracht Het

Nadere informatie

De Gloob-Fanfare. tweede leerjaar CORRECTIESLEUTEL - WATER

De Gloob-Fanfare. tweede leerjaar CORRECTIESLEUTEL - WATER De Gloob-Fanfare tweede leerjaar CORRECTIESLEUTEL - WATER De Gloob-Fanfare! Onze uitdagingen: 1. Wat verspillen wij dat blauw en vloeibaar is en veel meer waard dan goud? 2. Zet een groot emmer spektakel

Nadere informatie

Nieuwsbrief Moederdag

Nieuwsbrief Moederdag Nieuwsbrief Moederdag Het is alweer bijna Moederdag, een belangrijk moment voor de kinderen om hun mama eens extra te verwennen! In deze nieuwsbrief vind u twee activiteiten met leuke ideeën om te knutselen

Nadere informatie

NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN

NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN De Keuzemeersen is een klein natuurgebied naast de Leie. Een natuurgebied is leuk voor de mensen die in de stad wonen. Niet iedereen heeft een tuin. Of sommigen willen

Nadere informatie

EINSTEIN. Weet je wat, ik neem mijn neef mee naar het laboratorium. Daar werken mijn assistenten met stikstof. Dat vindt hij vast mooi.

EINSTEIN. Weet je wat, ik neem mijn neef mee naar het laboratorium. Daar werken mijn assistenten met stikstof. Dat vindt hij vast mooi. EINSTEIN ballon weer opblaast. Maar mijn assistenten vertellen dat het komt doordat de stikstof heel erg koud is en dat de lucht in de ballon dan kleiner wordt. Later warmt de lucht weer op en wordt weer

Nadere informatie

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam.

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam. Opdracht 1. Gebruik je ogen goed. In het bos kun je van alles ontdekken! Komen er onder de bomen verschillende soorten insecten en of bodemdiertjes voor? Het beste bos 1. Materiaal tas 1: zoekraam, 1 schepje,

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

De drie jongetjes lopen weg

De drie jongetjes lopen weg De drie jongetjes lopen weg Het is woensdagmiddag en de drie kleine jongetjes vervelen zich. Ze weten helemaal níéts te doen, en daarom rennen ze maar een beetje door het huis. Hou eens op met dat kabaal!

Nadere informatie

Voorbereiding post 1. De kringloop van het water Groep 6-7-8

Voorbereiding post 1. De kringloop van het water Groep 6-7-8 Voorbereiding post 1 De kringloop van het water Groep 6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 1: De kringloop van het water, voor groep 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen

Nadere informatie

De paashaas schildert eieren

De paashaas schildert eieren april 2015 vanaf 4 jaar De paashaas schildert eieren tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof De paashaas schildert eieren 1 In rood en groen en geel. Wat maakt hij er weer veel. Refrein: Paashaas, paashaas.

Nadere informatie

Introductieles. Tim eet op Texel. Brief - groepstekening - reactiespel

Introductieles. Tim eet op Texel. Brief - groepstekening - reactiespel Tim eet op Texel 3 en 4 Tim eet op Texel 3 en 4 1 Introductieles Tim eet op Texel Brief - groepstekening - reactiespel Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: worden enthousiast voor het thema

Nadere informatie

Leesboekje de seizoenen

Leesboekje de seizoenen Leesboekje de seizoenen Leesboekje De Seizoenen Pagina 1 Dit is de winter. Dit is de sneeuw. Dit is de hagel. Dit is de ijzel. Dit is het ijs. Dit is het donker. Dit is het licht. Dit is de kat. Dit is

Nadere informatie

Onderbouw. Lesideeën bij de actie "wandelen voor water"

Onderbouw. Lesideeën bij de actie wandelen voor water Lesideeën bij de actie "wandelen voor water" Onderbouw In deze lessen staan de volgende thema's centraal: handen wassen, persoonlijke hygiëne, bacteriën en water drinken. De lessen zijn een eenvulling

Nadere informatie

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 1 Les 1

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 1 Les 1 Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 1 Les 1 een hark Een lange steel met een soort kam van ijzer eraan. de fontein Een bak waaruit water spuit. Het is voor de sier. Een wasbak in de badkamer wordt ook

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: Mijn huis

Auditieve oefeningen bij het thema: Mijn huis Auditieve oefeningen bij het thema: Mijn huis Boek van de week: 1; Een huis bouwen 2;De bouwvakker 3; Op de bouwplaats 4; Een hol voor mol Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat

Nadere informatie

Ties en Trijntje in december

Ties en Trijntje in december Ties en Trijntje in december yvon jaspers Ties en Trijntje in december met tekeningen van Philip Hopman Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Voor Oma Han Kijk ook op www.ploegsma.nl www.yvonjaspers.nl www.philiphopman.nl

Nadere informatie