Open Educational Resources in Vlaanderen anno 2013 Resultaten van een bevraging in het Vlaamse hoger onderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Open Educational Resources in Vlaanderen anno 2013 Resultaten van een bevraging in het Vlaamse hoger onderwijs"

Transcriptie

1 Open Educational Resources in Vlaanderen anno 2013 Resultaten van een bevraging in het Vlaamse hoger onderwijs OOF 2011/01 Multicampus, blended learning en werktrajecten Open Educational Resources in het Vlaamse hoger onderwijs anno 2013 Luc Vandeput, KHLeuven Samenvatting Uit een bevraging van de Associatie KU Leuven in het kader van het project MuLLLTi (Multicampusonderwijs) blijkt dat de meerderheid van de aangeschreven instellingen aangeven dat ze momenteel op de een of andere manier een opstart maken met OER. De meerderheid ervan heeft echter momenteel geen beleid rond OER en het belangrijkste accent ligt dan ook momenteel op het vergroten van de awareness in de instellingen, gevolgd door didactische ondersteuning van docenten en vakgroepen bij het ontwikkelen van OER. Niet onbelangrijk blijft immers de steeds terugkomende vaststelling dat bij de docenten heel wat scepsis omtrent OER blijft bestaan. Het zijn vooral individuele docenten die leermaterialen publiekelijk toegankelijk maken en OER gaan gebruiken in de eigen cursussen. Er is m.a.w. vooral sprake van een bottom up benadering rond OER en OER is momenteel nog niet geïntegreerd in het kwaliteitszorgsysteem van de instellingen. 1 Aanleiding en situering Bijna een decennium geleden startte het Massachusetts Institute of Technology (MIT) met het online beschikbaar stellen van het onderwijsmateriaal dat in het eigen onderwijs aan de eigen studenten beschikbaar werd gesteld. Dit project heeft wereldwijd navolging gehad en heeft geleid tot een ontwikkeling waarvan het einde nog niet in zicht is. Leermaterialen die op deze wijze beschikbaar komen, worden open leermiddelen of, in het Engels, Open Educational Resources (afgekort tot OER) genoemd.

2 Aanleiding en situering In Nederland waren het de Open Universiteit in 2006 en de Technische universiteit Delft in 2007 die als eerste instituten voor Hoger Onderwijs startten met het online beschikbaar stellen van open leermiddelen. Het lijkt erop dat in Nederland Open educational resources hoger op de beleidsagenda staat dan in Vlaanderen. Prof. Fred Mulder vanuit de OU was de ontwikkeling van Open Education sterk genegen en werd al gauw de believer van OER, die zowel in Nederland als op internationale fora het concept toelichtte en verdedigde. Zijn aanwezigheid was niet onopgemerkt, en Mulder kreeg de Unesco Chair Open Educational Resources Momenteel maakt een ganse groep intensief werk om OER maar ook Open CourseWare verder uit te trollen en de verdienmodellen die hiermee gepaard gaan, uit te werken. Anja Mulder (Nederland) coördineert dit geheel. In de Trendrapportage Open educational resources 2013 wordt het hele concept en de daarbijhorende ontwikkelingen beschreven en gedocumenteerd. De rapportering van de vragenlijst die daarbij werd gebruikt, belichtte de stand van zaken in Nederland. Het leek interessant diezelfde vragenlijst te gebruiken om de situatie in het Hoger onderwijs van Vlaanderen in kaart te brengen. N.a.v. een vergadering in juni 2012 op het Ministerie van Onderwijs onder voorzitterschap van N. Vercruysse, werd duidelijk dat er meerdere instellingen voor HO bezig zijn met introductie van OER. De initiatieven variëren van informeren over tot het formuleren van een beleid rond OER. Om deze beweging te ondersteunen werd in de vergadering de idee geopperd om een werkgroep op te starten. De oprichtingsbijeenkomst liet echter op zich wachten. In het OOF project MuLLLTi (Multicampusonderwijs) van de Associatie KU Leuven, dat Multicampusonderwijs, werktrajecten en blended learning tracht te verbinden is een van de componenten Open Educational Resources en Open CourseWare. Het projectteam is van mening dat OER de processen m.b.t. multicampusonderwijs, blended learning en levenslang leren kan faciliteren en ondersteunen. Naast het documenteren van het wat en hoe van Open ER in het project, wensten we in dit project ook een beeld te krijgen hoe hoger onderwijs in de Associatie KU Leuven, maar ook in het hoger onderwijslandschap Vlaanderen hiernaar kijkt en welke initiatieven hieromtrent reeds ontplooid zijn. Aan de instellingen, zowel hogescholen als universiteiten werden een aantal vragen gesteld. Bedoeling was een overzicht te krijgen of en in welke mate MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 2

3 instellingen zich voorbereiden op het Open ER bewegingen. Het is m.a.w. geen bevraging van een grote groep respondenten om items willen scoren. 2 Resultaten De vragen werden aan elke instelling hoger onderwijs van Vlaanderen bezorgd met de vraag om vanuit instellingsniveau aan te geven wat de stand van zaken is wat betreft Open Educational Resources. De grafieken zijn opgebouwd op basis van 15 antwoorden. Volgende instellingen beantwoordden de vragenlijst vanuit instellingsbrede invalshoek: KHLeuven, KHBO, GroepT, KU Leuven, ENW AUgent, Hogeschool Gent, HUB-KAHO, Thomas More, Karel de Grote Hogeschool, KU Leuven, Katho-Vives, Xios Hogeschool Limburg en KHLim. Bestaat er binnen uw onderwijsinstelling een gemeenschappelijke visie op Open Educational Resources? % 1.Neen, er is geen sprake van een gedeelde visie 63 2.Ja, er begint een gedeelde visie te ontstaan 40 3.Ja, er is een heldere en gedeelde visie 7 4.Weet ik niet 0 Is er binnen uw onderwijsinstelling sprake van beleid m.b.t. Open ER met concrete activiteiten om de visie op open leermaterialen te realiseren? % 1.Neen, maar er wordt momenteel een beleid ontwikkeld op instellingsniveau 53 2.Nee, maar er wordt wel een beleid ontwikkeling op niveau van het departement of faculteit 13 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 3

4 Is er binnen uw onderwijsinstelling sprake van beleid m.b.t. Open ER met concrete activiteiten om de visie op open leermaterialen te realiseren? % 3.Ja, er is een beleid, maar dat wordt nog niet daadwerkelijk uitgevoerd door departement of faculteit 7 4.Ja, er is een beleid dat wordt instellingsbreed uitgevoerd 7 5.Weet ik niet 20 Motieven van (onderdelen van) uw instelling om beleid te ontwikkelen voor Open leermaterialen % 1.Om de drempel voor de toegang tot het HO te verlagen 11 2.Om het onderwijs efficiënter in te richten 15 3.Om het studiesucces te verhogen 9 4.Om de kwaliteit van de leermaterialen te verbeteren 21 5.om kosten te besparen 8 6.Om de instelling internationaal te profileren 9 7.Om de juiste studenten aan te trekken met de juiste studiekeuze 4 8.Bereiken van nieuwe doelgroepen 19 9.Anders, namelijk 4 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 4

5 Waarop richt het beleid zich? % 1.financiële ondersteuning bij ontwikkeling van open leermaterialen 0 2.Inhoudelijk didactische ondersteuning bij de ontwikkeling van Open ER 17 3.Juridische ondersteuning rondom Open ER 2 4.Ontwikkelen van heldere richtlijnen ons gebruik van Creative Commons licenties 7 5.Technische ondersteuning bij de productie van Open ER 10 6.Tools voor het maken van Open ER 12 7.Vergroten van awareness over Open ER binnen de instelling 24 8.Delen van Open leermaterialen binnen de instelling 21 9.Anders 7 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 5

6 Waarom ontwikkelt uw instelling geen visie of beleid over Open Educational resources? % 1.Twijfel over kosten- baten/ verdienmodel 9 2.Beleidsmakers zien er de meerwaarde niet van in 0 3.Beleidsmakers vinden het nog te vroeg om hierover al een beleid te ontwikkelen 6 4.Scepsis bij de docenten 12 5.Onderwijsinstelling wenst geen voorloper te zijn op dit gebied 3 6.Expertise op gebied van Open ER ontbreekt binnen de instelling 12 7.Is nog onbekende materie 15 8.De aard van de opleiding geeft vooralsnog geen directe noodzaak voor Open Educational Resources 9.Wordt niet als een issue gezien binnen de ontwikkelingen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren 10.Heeft deels ook te maken met informatie die niet met iedereen kan gedeeld worden Het onderwerp staat op de agenda Weet het niet 0 13.Anders, namelijk 12 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 6

7 Worden Open Educational resources in uw instelling gebruikt of hergebruikt door docenten? % 1. Nee, dat gebeurt niet 8 1.Ja, het zijn vooral individuele medewerkers die Open ER gebruiken 71 2.Ja, sommige groepen van mijn instelling gebruiken Open ER 18 3.Ja, Open ER worden (her)gebruikt in de hele instelling en zijn ingebed in de dagelijkse praktijk 0 4.Ik weet het niet 6 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 7

8 Biedt uw instelling ondersteuning bij de ontwikkeling van Open ER? % 1.Nee, Open ER wordt momenteel niet ondersteund 17 2.Ja, door het aanbieden van inhoudelijke/ didactische en onderwijstechnologische ondersteuning 3.Ja, door het aanbieden van juridische ondersteuning bij Open ER en Creative Commons 4.Ja, door de aanbieding van technische ondersteuning bij de productie van Open ER Ja, door het aanbieden van docent-professionalisering 17 6.Eigen innovatiefondsaanvragen worden op dit gebied gestimuleerd 10 7.We stimuleren wel het uitwisselen van leer- en lesmaterialen binnen onze onderwijsinstelling 21 8.Ik weet het niet 7 Worden er kwaliteitseisen gesteld aan Open ER in uw instelling? 1.Nee, er worden geen kwaliteitseisen gesteld aan Open R. Het maakt geen deel uit van het interne kwaliteitszorgsysteem 2.Ja, er worden zulke eisen gesteld aan Open ER, we maken deel uit van het interne kwaliteitszorgsysteem. Hoe dat gebeurt verschilt per groep/ opleiding 3.Ja, er worden instellingsbreed kwaliteitseisen gesteld aan Open ER. Open ER maakt deel uit van het instellingsbrede kwaliteitszorgsysteem. MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 8

9 Worden er kwaliteitseisen gesteld aan Open ER in uw instelling? 4.Ik weet het niet Bestaan er binnen uw instelling (collecties) met Open educational resources? % 1.Ja 27 2.Neen 60 3.Ik weet het niet 13 Welke typen Open Educational Resources worden door de instelling aangeboden? % 1.Complete cursussen, Open Courseware 10 2.Leereenheden / modules 15 3.Hoorcolleges, presentaties en lezingen 23 4.Artikelen en boeken 15 5.Toetsen 8 6.Studieopdrachten 10 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 9

10 Welke typen Open Educational Resources worden door de instelling aangeboden? % 7.Afstudeerwerken 10 8.Anders, namelijk 3 9. Niet van toepassing 8 In welke vorm worden Open Educational Resources door uw instelling aangeboden? % 1.Word of pdf documenten 23 2.Powerpoint, Prezi, Keynote 23 3.Weblectures 18 4.Video 5 5.Vodcast/ podcasts 5 6.e-books 3 7.Games 0 8.Wiki 5 9.Blogs Niet van toepassing 8 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 10

11 Welke kanalen worden door uw instelling gebruikt om Open Educational Resources te presenteren? % 1.Eigen website 30 2.iTunesU 4 3.Open Courseware Consortium 7 4.You Tube 26 5.Slideshare 19 6.Niet van toepassing 15 MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 11

12 Conclusies 3 Conclusies De meerderheid van de aangeschreven instellingen geven aan dat ze op de een of andere manier een opstart maken met Open educational resources. Wanneer we kijken naar de voordelen van Open educational resources, wordt de kwaliteit om les en leermateriaal te verbeteren meest aangegeven. Ook het bereiken van nieuwe doelgroepen scoort, evenals de wens om het onderwijs efficiënter te organiseren. De meerderheid heeft momenteel geen beleid wat OER betreft, maar OER is blijkbaar wel een topic op de beleidsagenda in de helft van de instellingen die de vragenlijst beantwoordden. Het belangrijkste accent ligt momenteel op het vergroten van de awareness in de instellingen, gevolgd door didactische ondersteuning van docenten en vakgroepen bij het ontwikkelen van OER. Juridische ondersteuning is momenteel geen issue voor de respondenten. Het delen van de leermaterialen in de instellingen daarentegen wel. Op de vraag waarom een instelling geen beleid ontwikkelt, springt de onbekendheid van OER in het oog. De meerderheid geeft tegelijkertijd aan dat het op de beleidsagenda is geplaatst. Niet onbelangrijk is de steeds terugkomende vaststelling ook in deze vragenlijst de scepsis van de docenten omtrent OER. Het zijn vooral individuele docenten die leermaterialen publiekelijk toegankelijk maken en OER gaan gebruiken in de eigen cursussen. Er is m.a.w. een bottom up benadering. OER is momenteel nog niet geïntegreerd in het kwaliteitszorgsysteem van de instellingen. 4 Aanbevelingen Welke aanbevelingen kunnen we uit deze rapportering van het Vlaamse hoger onderwijs formuleren? Niveau onderwijs Vlaanderen 1 Het is wenselijk op niveau van het Vlaamse hoger onderwijs een Special interest group op te starten om de aan de gang zijnde ontwikkelingen rond OER concreet op te volgen, maar ook om een actieplan uit te werken voor het Vlaamse Hoger onderwijs. Op deze wijze kunnen zowel belangstellenden als experten worden bereikt. 2 Het is o.i. duidelijk dat er nog grote behoefte is aan informatie over OER (artikelen, good practices,...) en het uitwisselen van ervaringen tussen MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 12

13 Bronnen instellingen, maar ook tussen vakgroepen. Het zijn immers believers die momenteel op de boot van OER zijn gestapt. Een studiedag zou m.a.w. een eerste initiatief kunnen zijn. 3 Het is o.i. hoog tijd dat ook Vlaanderen contacten onderhoudt met de internationale consortia, maar ook gaandeweg participeert aan deze consortia. 4 Het breder delen van en bij te dragen aan OER vanuiut de instellingebn hoger onderwijs lijkt ons een maatschappelijke verplichting. Niveau instellingen 1 Verkennen van en experimenteren met 'open education ecosystems' (waaronder Open Study, P2P, edx, ) 2 Sterker segmenteren naar doelgroepen (waaronder ontwikkelen van OCW voor studenten hoger onderwijs en het ontwikkelen van materiaal over 'how MIT teaches', bestemd voor docenten). 3 Aangezien er in de instellingen geen kwaliteitseisen gesteld worden aan OER (vraag op p.9) is het wenselijk de kwaliteit te monitoren via bijv. review groups. 4 Financiële ondersteuning is een noodzaak voor zowel didactische als onderwijstechnologische kwaliteitsvereisten. 5 Bronnen Jacobi, R. (2013). "Trendrapportage Open Educational Resources 2013." trendrapportage-open-educational-resources-2013/. Surf Foundation. (2012). Open Educational resources.voortgangsrapportage programma Open Educational Resources: terugblik 2011 en vooruitblik Bijlage Uit onderstaande vragen moge het duidelijk zijn dat er heel wat vragen rond OER slechts ten dele, maar meestal onbeantwoord blijven, wat een belangrijk argument is voor de opstart van een werkgroep. Is OER het instrument voor marketing, dan wel om innovatie en kwaliteit te realiseren en verhogen? Of is OER eerder om nieuwe doelgroepen aan te spreken? MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 13

14 Bijlage Gebeurt OER initiëren best eerst vanuit een beleid dan wel eerst experimenteren? Wat zijn mogelijkheden en kansen om te exploreren? Welke delen van leermateriaal krijgen het predicaat Open ER? Met welke diensten wordt Open ER aangeboden? Hoe wordt begeleiding, ondersteuning en examinering uitwerkt in een OER setting? Wat met de inkomsten? Wat doen instellingen binnen de Associaties/ in Nederland op het gebied van Open ER? Hoe doen ze dat en waarom? Zijn ze succesvol? In welke opzichten? Worden er contacten onderhouden met klanten Hoe worden OER beoordeeld? Wat is rol en positie van OER in instelling? Wordt samengewerkt met partners? Wat zijn de inkomsten? Vindt er monitoring plaats?... MuLLLTi Open educational resources: Bevraging HO 14

Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Cartoons ( blz. 5 en blz. 30 ) Tomas Schats

Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Cartoons ( blz. 5 en blz. 30 ) Tomas Schats 'OER Hollands landschap' van OU Celstec is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Cartoons ( blz. 5 en blz. 30 ) Tomas Schats 2 rapport OHL 2012 Inhoudsopgave

Nadere informatie

MultiCampusOnderwijs Videoseminarie Expertisenetwerk SoE Leuven

MultiCampusOnderwijs Videoseminarie Expertisenetwerk SoE Leuven http://associatie.kuleuven.be/onderwijs/mco MultiCampusOnderwijs Videoseminarie Expertisenetwerk SoE Leuven 17.04.2013 Luc Vandeput Vooraf: Creative commons Slideshare: www.slideshare.com/luput/mco_mulllti

Nadere informatie

EEN OER-HOLLANDS LANDSCHAP

EEN OER-HOLLANDS LANDSCHAP EEN OER-HOLLANDS LANDSCHAP SAMENVATTING ONDERZOEK STAND VAN ZAKEN OPEN EDUCATIONAL RESOURCES IN HET NEDERLANDSE HOGER ONDERWIJS (OKTOBER 2012) Wereldwijd stellen hogescholen en universiteiten steeds vaker

Nadere informatie

IK WIL DE MOGELIJKHEDEN VAN ONLINE ONDERWIJS VERKENNEN WAAR BEGIN IK?

IK WIL DE MOGELIJKHEDEN VAN ONLINE ONDERWIJS VERKENNEN WAAR BEGIN IK? IK WIL DE MOGELIJKHEDEN VAN ONLINE ONDERWIJS VERKENNEN WAAR BEGIN IK? Dit stappenplan neemt je mee langs vragen die relevant zijn als je online onderwijs wilt ontwikkelen: waarom wil je inzetten op online

Nadere informatie

Een Vlaams platform voor digitale innovatie in het hoger onderwijs. Zin of onzin? Debatavond 20 april 2016

Een Vlaams platform voor digitale innovatie in het hoger onderwijs. Zin of onzin? Debatavond 20 april 2016 Een Vlaams platform voor digitale innovatie in het hoger onderwijs. Zin of onzin? Debatavond 20 april 2016 1 Voorgeschiedenis: KVAB-Standpunten http://www.kvab.be/standpunten.aspx Standpunt 33: Denkers

Nadere informatie

Ria Jacobi 30 maart 2017

Ria Jacobi 30 maart 2017 Ria Jacobi 30 maart 2017 Open onderwijs 1 Open beweging - Open access> Open Science - Open source - Open leermaterialen - Open onderzoeksdata - Open standaarden Bron: https://www.yearofopen.org/; https://openeducationweek.org/;

Nadere informatie

Open onderwijs in het Nederlandse hbo

Open onderwijs in het Nederlandse hbo Open onderwijs in het Nederlandse hbo Trends, kansen en vraagstukken Robert Schuwer Agenda Enkele begrippen Trends en kansen Onderzoek Wat nu? 2 1 Enkele begrippen CC-BY Hester Jelgerhuis 3 Wat is open?

Nadere informatie

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs Open & Online De (mogelijke) rollen van bibliotheken Onderwijs Enthousiasme om mee te werken aan het onderzoek De opkomst hier vandaag Vragen en nieuwsgierigheid Leidraad met vragen opgesteld Telefonische

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS

STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS STRATEGISCHE AGENDA DE WAARDE(N) VAN WETEN EN OPEN ONDERWIJS Netwerk SIG Open Education 9 oktober 2015 1 SPEERPUNTEN 1. Kleinschalige leergemeenschappen 2. Rijke leeromgeving 3. Kwalitatief goede en inspirerende

Nadere informatie

Open en online onderwijs ROBERT SCHUWER ZUYD HOGESCHOOL

Open en online onderwijs ROBERT SCHUWER ZUYD HOGESCHOOL Open en online onderwijs ROBERT SCHUWER ZUYD HOGESCHOOL 27-05-2014 Agenda OER en MOOC Open Education: een model Kansen voor Zuyd Hogeschool MAAR EERST EEN PAAR FACTS & FIGURES CC-BY Pink Sherbet Photography

Nadere informatie

De impact van Open Educational Resources (OER), Open Courseware (OCW) en Open Education (OE) op het onderwijs in de gezondheidszorg en welzijn

De impact van Open Educational Resources (OER), Open Courseware (OCW) en Open Education (OE) op het onderwijs in de gezondheidszorg en welzijn De impact van Open Educational Resources (OER), Open Courseware (OCW) en Open Education (OE) op het onderwijs in de gezondheidszorg en welzijn Presentatie voor WGV zorg en welzijn, Apeldoorn, 6 maart 2014

Nadere informatie

Business modellen rond Open Educational Resources Wat vertelt ons de internationale praktijk?

Business modellen rond Open Educational Resources Wat vertelt ons de internationale praktijk? Business modellen rond Open Educational Resources Wat vertelt ons de internationale praktijk? Ben Jansen en Robert Schuwer M.m.v. Anne Helsdingen Seminar Surf Academy 25 november 2011 I keep six honest

Nadere informatie

Uitkomsten survey. Hamptonga.gov

Uitkomsten survey. Hamptonga.gov Uitkomsten survey Hamptonga.gov Respons 27 ingevulde surveys Wat zou de belangrijkste meerwaarde van een SIG Blended Learning voor jou zijn? theorievorming onderzoeksresultaten uitwisselen gezamenlijk

Nadere informatie

Op weg naar EUR-strategie online leren

Op weg naar EUR-strategie online leren Op weg naar EUR-strategie online leren SURF Symposium Open en Online Education, 11 maart 2014 Dr. Gerard Baars Directeur Risbo en projectleider deelprogramma online leren EUR Bouwstenen strategie online

Nadere informatie

Online voorbereiden op de start van je opleiding

Online voorbereiden op de start van je opleiding Online voorbereiden op de start van je opleiding LIESBETH GEBBEN Aanmelders bij het domein Techniek kunnen in aanloop naar hun studie hun niveau verhogen door online courses te volgen op het gebied van

Nadere informatie

Special interest group Blended learning KICK-OFF BIJEENKOMST

Special interest group Blended learning KICK-OFF BIJEENKOMST Special interest group Blended learning KICK-OFF BIJEENKOMST 18 april 2016 Welkom en inleiding Wat is een SIG? Special interest groups (SIG's) van SURF zijn kennisgemeenschappen (communities) rondom specifieke

Nadere informatie

DLMs/OER en TPACK Karel Kreijns Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek/Open Universiteit Nederland

DLMs/OER en TPACK Karel Kreijns Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek/Open Universiteit Nederland DLMs/OER en TPACK Karel Kreijns Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek/Open Universiteit Nederland e-mail: karel.kreijns@ou.nl page 1 Overzicht Onderzoekscontext (Wikiwijs; DLMs en OER) Onderzoeksvraag

Nadere informatie

Digitalisering & Studiesucces E-merge 2011-2014 Anka Mulder Secretaris TU Delft Directeur Onderwijs TU Delft. Challenge the future

Digitalisering & Studiesucces E-merge 2011-2014 Anka Mulder Secretaris TU Delft Directeur Onderwijs TU Delft. Challenge the future Digitalisering & Studiesucces E-merge 2011-2014 Anka Mulder Secretaris TU Delft Directeur Onderwijs TU Delft 1 Digitalisering 1. Waar staan we? 2. Waarom digitaliseren? De vraagkant 3. Studiesucces 4.

Nadere informatie

Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. 29 augustus 2017

Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. 29 augustus 2017 Forum Ondernemend Hoger Onderwijs 29 augustus 2017 Welkom! 9.30 9.45u Introductie nieuwe Forumleden toelichting verloop Stand van zaken bijzondere info 9.45 10.20u SOHO-website: luik jongeren en ondernemen

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Voorwoord. Nienke Meijer College van Bestuur Fontys Hogescholen

Voorwoord. Nienke Meijer College van Bestuur Fontys Hogescholen 3 Voorwoord Goed onderwijs is een belangrijke voorwaarde voor jonge mensen om uiteindelijk een betekenisvolle en passende plek in de maatschappij te krijgen. Voor studenten met een autismespectrumstoornis

Nadere informatie

Een Persoonlijke & Flexibele Leer en Werkomgeving voor Hogeschool Leiden

Een Persoonlijke & Flexibele Leer en Werkomgeving voor Hogeschool Leiden Een Persoonlijke & Flexibele Leer en Werkomgeving voor Hogeschool Leiden Nico Juist, IM, B&S, Hogeschool Leiden voor Challengeday, project FPLO, SURFnet, 7 maart 2017 Hogeschool Leiden 12000 studenten

Nadere informatie

Docenten effectiever professionaliseren dankzij ICT. Wilfred Rubens

Docenten effectiever professionaliseren dankzij ICT. Wilfred Rubens Docenten effectiever professionaliseren dankzij ICT Wilfred Rubens Programma Introductie Huidige situatie docentprofessionalisering digitale didactiek Perspectieven op een alternatief Voorbeelden en leervragen

Nadere informatie

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Online learning is the single biggest change in education since the printing press John Chubb and Terry Moe Inhoud Online leren Voordelen en aandachtspunten

Nadere informatie

OpenU, DLWO en curriculum. Wilfred Rubens

OpenU, DLWO en curriculum. Wilfred Rubens OpenU, DLWO en curriculum Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Programma Ambitie OU Concept OpenU bij OLW Curriculum? Onderdeel OpenU als casus curriculum Demonstratie Open Universiteit: spin

Nadere informatie

Hoe ondernemend zijn onze Vlaamse studenten? Prof Hans Crijns en Sabine Vermeulen

Hoe ondernemend zijn onze Vlaamse studenten? Prof Hans Crijns en Sabine Vermeulen Hoe ondernemend zijn onze Vlaamse studenten? Prof Hans Crijns en Sabine Vermeulen Inleiding Vlaanderen kent de laatste jaren een lage ondernemerschapsgraad. De resultaten voor Vlaanderen in de Global Entrepreneurship

Nadere informatie

WIKI-Games. Wiki-based games in higher education. Wim Westera Peter van Rosmalen

WIKI-Games. Wiki-based games in higher education. Wim Westera Peter van Rosmalen WIKI-Games Wiki-based games in higher education Wim Westera Peter van Rosmalen SURF Academy: Seminar innovatie en inspiratie, Utrecht, 17 februari 2011 Overzicht Project inbedding Learning Media Progamma

Nadere informatie

Pilot Social Media Analyse, studiejaar 14/ 15

Pilot Social Media Analyse, studiejaar 14/ 15 Pilot Social Media Analyse, studiejaar 14/ 15 Presentatie 10-9-2015 Even voorstellen: Studie wiskunde (Rijksuniversiteit Utrecht) met voor- en nakandidaatsbijvak econometrie (Erasmus universiteit). Docent

Nadere informatie

Verslag over de ronde tafel de meerwaarde van het Aanmoedigingsfonds van 25 maart 2013

Verslag over de ronde tafel de meerwaarde van het Aanmoedigingsfonds van 25 maart 2013 Raad Hoger Onderwijs 11 juni 2013 RHO-RHO-END-003t Verslag over de ronde tafel de meerwaarde van het Aanmoedigingsfonds van 25 maart 2013 Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2

Nadere informatie

Onderstaand treft u de resultaten aan van de vragenlijst over ondernemend onderwijs.

Onderstaand treft u de resultaten aan van de vragenlijst over ondernemend onderwijs. De behoefte aan het delen van kennis en ervaring is groot! Samenwerking door kennis te delen en ervaringen uit te wisselen is essentieel om de verdere implementatie van ondernemend onderwijs efficiënt

Nadere informatie

Associatie KU Leuven: Sterke partners voor beter hoger onderwijs

Associatie KU Leuven: Sterke partners voor beter hoger onderwijs Associatie KU Leuven: Sterke partners voor beter hoger onderwijs Associatie KU Leuven: een netwerk van sterke partners Groep T, KHLeuven en KHLim bereiden een fusie voor Facts & figures 4% % 45% 49% 95.000

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Grand Challenges LEARNING ANALYTICS EN OPEN & ONLINE ONDERWIJS. 28 mei 2015

Grand Challenges LEARNING ANALYTICS EN OPEN & ONLINE ONDERWIJS. 28 mei 2015 Grand Challenges LEARNING ANALYTICS EN OPEN & ONLINE ONDERWIJS 28 mei 2015 Welkom Programma Open en Online Onderwijs Stimuleringsregeling, 11 projecten van start Flankerend Onderzoek Kennisagenda - Samen

Nadere informatie

Samen inclusief hoger onderwijs realiseren. Beleidsplan

Samen inclusief hoger onderwijs realiseren. Beleidsplan Samen inclusief hoger onderwijs realiseren Beleidsplan 2017-2019 Goedgekeurd door de stuurgroep dd. 20.03.2017 Voorwoord Het Steunpunt Inclusief Hoger Onderwijs (SIHO) zet met zijn beleidsplan samen inclusief

Nadere informatie

Leren in netwerken met OpenU. Wilfred Rubens

Leren in netwerken met OpenU. Wilfred Rubens Leren in netwerken met OpenU Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Smartphone/tablet met internetaansluiting bij u? Inhoud Veranderende opvattingen over leren Voorbeelden leeractiviteiten OU Discussie

Nadere informatie

OPINIE. Betrokken, voorbeeldig, proactief: ICT-integratie in de lerarenopleiding. Samenvatting. Aanleiding

OPINIE. Betrokken, voorbeeldig, proactief: ICT-integratie in de lerarenopleiding. Samenvatting. Aanleiding Betrokken, voorbeeldig, proactief: ICT-integratie in de lerarenopleiding Jan Elen, KU Leuven, Fac.Psychologie & Pedagogische Wetenschappen Bram Pynoo, Associatie UGent, Expertisenetwerk lerarenopleidingen

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Blended Learning & Crossmedia

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Blended Learning & Crossmedia Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Blended Learning & Crossmedia Probleemomgeving De Faculteit Communicatie & Journalistiek (FCJ) van de Hogeschool Utrecht (HU) profileert zich als een instituut waar

Nadere informatie

OpenU: producten en diensten voor vernieuwend hoger onderwijs. Wilfred Rubens

OpenU: producten en diensten voor vernieuwend hoger onderwijs. Wilfred Rubens OpenU: producten en diensten voor vernieuwend hoger onderwijs Wilfred Rubens Inhoud Korte inleiding Welke producten en diensten zijn ontwikkeld? Verbreding? Nieuwe markten, non-consumers: Technologische

Nadere informatie

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: OPEN EN ONLINE ONDERWIJS

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: OPEN EN ONLINE ONDERWIJS INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: OPEN EN ONLINE ONDERWIJS ACTIVITEITENPLAN 2015 WWW.SURF.NL/ONDERWIJS Innovatieprogramma Onderwijs op Maat Project: Open en Online Onderwijs 2 INHOUD 1 Open

Nadere informatie

Beleidslunch ICT integratie 28/1/2014

Beleidslunch ICT integratie 28/1/2014 Beleidslunch ICT integratie 28/1/2014 1 Agenda Strategische prioriteiten Ontwikkelingen / tendensen in de samenleving Consequenties voor organisatie van het onderwijs voor ICT / ondersteuning andere Andere

Nadere informatie

Teacher Design Teams: een nieuwe kijk op het professionaliseren van lerarenopleiders

Teacher Design Teams: een nieuwe kijk op het professionaliseren van lerarenopleiders Teacher Design Teams: een nieuwe kijk op het professionaliseren van lerarenopleiders Universiteit Gent, UC Leuven en ENW School of Education Vrije Universiteit Brussel en Brussels ENW onderwijs ENW Lerarenopleidingen

Nadere informatie

Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017

Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017 Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017 Situering van de Kwaliteitscode Afstemming op Europese referentiekaders De regie-pilots De uitgebreide instellingsreview In de periode 2015-2017 krijgen de universiteiten

Nadere informatie

Startbijeenkomst Special Interest Group (SIG) Groene ICT. 4 februari 2011 Gerard van Westrienen, SURFfoundation Platform ICT & Bedrijfsvoering

Startbijeenkomst Special Interest Group (SIG) Groene ICT. 4 februari 2011 Gerard van Westrienen, SURFfoundation Platform ICT & Bedrijfsvoering Startbijeenkomst Special Interest Group (SIG) Groene ICT 4 februari 2011 Gerard van Westrienen, SURFfoundation Platform ICT & Bedrijfsvoering Agenda 10.00 10.05 Welkom 10.05 10.20 Ontwikkelingen Groene

Nadere informatie

Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. 6 sept 2016

Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. 6 sept 2016 Forum Ondernemend Hoger Onderwijs 6 sept 2016 Welkom! 9.30 9.50u PXL Introductie nieuwe Forumleden Nieuws en Actualiteit 9.50 10.20u SOHO-werking 10.20 10.35u PAUZE 10.35 10.45u Aanpak getuigschrift bedrijfsbeheer

Nadere informatie

Betreft: Participeren en studeren in het buitenland. Knelpunten voor studenten met een functiebeperking

Betreft: Participeren en studeren in het buitenland. Knelpunten voor studenten met een functiebeperking Steunpunt Inclusief hoger Onderwijs Sint-Jorisstraat 71 8000 Brugge Betreft: Participeren en studeren in het buitenland. Knelpunten voor studenten met een functiebeperking Het Steunpunt Inclusief Hoger

Nadere informatie

Zuyd Innoveert Aanvraag Faculteitsproject Faculteit ICT

Zuyd Innoveert Aanvraag Faculteitsproject Faculteit ICT Zuyd Innoveert Aanvraag Faculteitsproject Faculteit ICT Table of Contents 1. Onderwerp, context en aanleiding... 2 2. Welk doel streef je na/ wat is er klaar als je project is afgerond?... 3 3. Welke vernieuwing

Nadere informatie

MOOC S: TRENDS EN KANSEN VOOR HET HOGER ONDERWIJS

MOOC S: TRENDS EN KANSEN VOOR HET HOGER ONDERWIJS Trendrapport Open Educational Resources 2013 23 MOOC S: TRENDS EN KANSEN VOOR HET HOGER ONDERWIJS door, Ben Janssen en In dit artikel gaan we in op massive open online courses (MOOC s) en de kansen die

Nadere informatie

Standpunt Online leren (30 april 2014)

Standpunt Online leren (30 april 2014) Standpunt Online leren (30 april 2014) 1. LEREN IN HET DIGITALE TIJDPERK 1.1 WORDT HET ONDERWIJS VAN DE TOEKOMST ONDERSTEUND DOOR ICT? ICT mag voor VVS in ieder geval geen doel op zich worden. Het kan

Nadere informatie

DE ROL VAN DE BIBLIOTHEEK IN OPEN EN ONLINE ONDERWIJS: EEN VERKENNING

DE ROL VAN DE BIBLIOTHEEK IN OPEN EN ONLINE ONDERWIJS: EEN VERKENNING DE ROL VAN DE BIBLIOTHEEK IN OPEN EN ONLINE ONDERWIJS: EEN VERKENNING 3 INHOUDSOPGAVE Samenvatting 4 Achtergrond 6 Directe aanleiding onderzoek 6 Aanpak en opbouw van dit rapport 7 A) Begripsbepaling 8

Nadere informatie

Hoger Onderwijs 3.0 met OpenU #ehon2012. Wilfred Rubens

Hoger Onderwijs 3.0 met OpenU #ehon2012. Wilfred Rubens Hoger Onderwijs 3.0 met OpenU #ehon2012 Wilfred Rubens Inhoud Urgentie om te veranderen OpenU als 'ontwrichtende' innovatie Aspecten van OpenU (OER, snapshots, kennisabonnement, leertraject, middel voor

Nadere informatie

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 1 / 14 Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2010 Kennisnet.nl Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2 / 14 Samenvatting Scenario s voor Leren op

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend Iedere ochtend in Afrika ontwaakt een leeuw met de wetenschap dat hij sneller moet lopen dan de traagste gazelle Productiebedrijven in Vlaanderen met uitsterven bedreigd springlevend of? Benchmark uw productielogistiek

Nadere informatie

Eindverslag projectgroep assessmentvormen in een competentiegerichte lerarenopleiding. 1. Doel van het project en samenstelling van het projectteam

Eindverslag projectgroep assessmentvormen in een competentiegerichte lerarenopleiding. 1. Doel van het project en samenstelling van het projectteam Expertisenetwerk School of Education Associatie K.U.Leuven Dekenstraat 6, bus 4067 B-3000 Leuven Eindverslag projectgroep assessmentvormen in een competentiegerichte lerarenopleiding 1. Doel van het project

Nadere informatie

Taak 1. Bewegingsarmoede bij kinderen

Taak 1. Bewegingsarmoede bij kinderen Taak 1 10 Bewegingsarmoede bij kinderen U werkt als bewegingswetenschapper op de Hogeschool PXL en u werkt mee aan een onderzoek over bewegingsarmoede bij kinderen. Over dit onderzoek is een kort bericht

Nadere informatie

Presentatie advies Onderwijs en Open leermiddelen. Tweede Kamer 3 september 2008

Presentatie advies Onderwijs en Open leermiddelen. Tweede Kamer 3 september 2008 Presentatie advies Onderwijs en Open leermiddelen Tweede Kamer 3 september 2008 Opbouw presentatie: Aanleiding & achtergrond adviesvraag Hoofdboodschap: Zet in op open leermiddelen Drie concrete aanbevelingen:

Nadere informatie

De meerwaarde van Open en Online Onderwijs voor hogescholen

De meerwaarde van Open en Online Onderwijs voor hogescholen De meerwaarde van Open en Online Onderwijs voor hogescholen Frans van Kalmthout Avans Hogeschool 11 maart 2014 Symposium O2E georganiseerd door SURF, OCW,VNSU en VH Inhoud van de presentatie 1 Gewenste

Nadere informatie

TENCompetence: naar een integraal persoonlijk competentiemanagement voor een leven lang leren. Jocelyn Manderveld SURF Foundation

TENCompetence: naar een integraal persoonlijk competentiemanagement voor een leven lang leren. Jocelyn Manderveld SURF Foundation TENCompetence: naar een integraal persoonlijk competentiemanagement voor een leven lang leren. Jocelyn Manderveld SURF Foundation TENCompetence The European Network for Lifelong Competence Development

Nadere informatie

Dossier Mediacoach 2015

Dossier Mediacoach 2015 Dossier Mediacoach 2015 Mediacoach is een opleiding voor professionelen die werken met jongeren en/of volwassenen en die mediawijsheid willen integreren in hun eigen beroepspraktijk. Mediawijsheid is onontbeerlijk

Nadere informatie

E-communication 4 social work

E-communication 4 social work E-communication 4 social work Wij zijn vijf derdejaars studenten bachelor orthopedagogie aan de Katholieke Hogeschool Limburg departement SAW. Ons afstudeerproject gaat over communicatie tussen ouders

Nadere informatie

TENCompetence: infrastructuur

TENCompetence: infrastructuur TENCompetence: infrastructuur voor de competentieontwikkeling van individu, team en organisatie in Europa. Presentatie Dr. Marlies Bitter-Rijpkema, Open Universiteit Nederland. Horeca Branche Instituut,

Nadere informatie

Evaluatie AnatomyTOOL Effect op doelmatigheid

Evaluatie AnatomyTOOL Effect op doelmatigheid Evaluatie AnatomyTOOL Effect op doelmatigheid 26 sept 2017, O.P. Gobée, afd. Anatomie & embryologie, LUMC. Licentie: CC BY Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Samenvatting... 1 Doelstellingen en projectrealisatie...

Nadere informatie

DE ROL VAN DE BIBLIOTHEEK IN OPEN EN ONLINE ONDERWIJS: EEN VERKENNING

DE ROL VAN DE BIBLIOTHEEK IN OPEN EN ONLINE ONDERWIJS: EEN VERKENNING DE ROL VAN DE BIBLIOTHEEK IN OPEN EN ONLINE ONDERWIJS: EEN VERKENNING De rol van de bibliotheek in open en online onderwijs: een verkenning 3 INHOUDSOPGAVE Samenvatting 4 Achtergrond 6 Directe aanleiding

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Vraag nr. 139 van 5 december 2012 van GERDA VAN STEENBERGE

Vraag nr. 139 van 5 december 2012 van GERDA VAN STEENBERGE VLAAMS PARLEMET SCHRIFTELIKE VRAGE PASCAL SMET VLAAMS MIISTER VA ODERWIS, EUGD, GELIKE KASE E BRUSSEL Vraag nr. 139 van 5 december 2012 van GERDA VA STEEBERGE Begroting Onderwijs Lerarenopleidingen In

Nadere informatie

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: PROEFTUIN

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: PROEFTUIN INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: PROEFTUIN ACTIVITEITENPLAN 2015 WWW.SURF.NL/ONDERWIJS Innovatieprogramma Onderwijs op Maat Project: Proeftuin 2 INHOUD 1. Proeftuin 3 1.1 Doelen 3 2. Werkwijze

Nadere informatie

Dynamic Publishing on Demand in Social Networks. R.M.G Dols Morpheus Software 2006

Dynamic Publishing on Demand in Social Networks. R.M.G Dols Morpheus Software 2006 Dynamic Publishing on Demand in Social Networks R.M.G Dols Morpheus Software 2006 Introductie Roger Dols Morpheus Software Onze expertise is het beheersbaar maken van kennis door toepassing van 2e generatie

Nadere informatie

Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. 17 februari 2017

Forum Ondernemend Hoger Onderwijs. 17 februari 2017 Forum Ondernemend Hoger Onderwijs 17 februari 2017 Welkom! 9.30 9.40u Introductie nieuwe Forumleden toelichting verloop Nieuws en Actualiteit 9.40 10.10u Ecosystemen in studentensteden Artepreneur en

Nadere informatie

Persoonlijke Competentie Ontwikkeling in Leernetwerken

Persoonlijke Competentie Ontwikkeling in Leernetwerken Persoonlijke Competentie Ontwikkeling in Leernetwerken Prof. dr. Rob Koper Onderwijstechnologisch Expertise Centrum Conferentie Onderwijsinnovatie Het Boek Voorbij, Hogeschool Zuyd, Heerlen 30-5-200-7

Nadere informatie

Hoe wordt e- learning gebruikt?

Hoe wordt e- learning gebruikt? Hoe wordt e- learning gebruikt? Van: Wilfred Rubens Datum: 14 september 2013 Deze rapportage gaat in op de vraag hoe e- learning wordt toegepast door de respondenten van de MOOC E- learning en binnen de

Nadere informatie

SIG Digitaal Toetsen Jaarplan 2015

SIG Digitaal Toetsen Jaarplan 2015 SIG Digitaal Toetsen Jaarplan 2015 Mission statement Bevordering van kwantiteit en kwaliteit van digitale toetsing in het Hoger Onderwijs, door het bij elkaar brengen van experts en belangstellenden en

Nadere informatie

Student & Lector. Een steekproef

Student & Lector. Een steekproef Student & Lector Een steekproef Aanleiding Sinds 2001 kent het Nederlandse hoger onderwijs lectoraten. Deze lectoraten worden vormgegeven door zogenaamde lectoren: hoog gekwalificeerde professionals uit

Nadere informatie

Vragenlijst voor het in beheer nemen van de afspraak Doorstroommonitor

Vragenlijst voor het in beheer nemen van de afspraak Doorstroommonitor Vragenlijst voor het in beheer nemen van de afspraak Doorstroommonitor Versie beheer Versie Datum Door Reden 0.1 24 oktober 2013 Elise Lustenhouwer Eerste opzet being vragen 0.2 29 oktober 2013 Marjan

Nadere informatie

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN 1 De Netwerkschool ROC Nijmegen onderzocht de toepassingsmogelijkheden van videoconferencing in de Netwerkschool. Er werd zowel marktonderzoek

Nadere informatie

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO Masterclass ICT-docentprofessionalisering 12 september 2011 Anna Tomson, Erwin Faasse, Peter J. Dekker 1 OPZET 1. Startpunt: HvA-beleid vanaf 2007 Peter 2. Inhoud: Voorbeeld

Nadere informatie

Positive Education Psychology

Positive Education Psychology Positive Education Psychology (2013 onderwijsvlaanderen.be) In landen met een sterke sociale segregatie in het onderwijs heeft de sociale achtergrond van de leerlingen een grotere invloed op het kennisniveau

Nadere informatie

Persoonlijke OntwikkelingsPlannen (POP): een instrument voor doorstroom PROVINCIALE NETWERKDAG 2 OKTOBER 2014

Persoonlijke OntwikkelingsPlannen (POP): een instrument voor doorstroom PROVINCIALE NETWERKDAG 2 OKTOBER 2014 Persoonlijke OntwikkelingsPlannen (POP): een instrument voor doorstroom PROVINCIALE NETWERKDAG 2 OKTOBER 2014 2 Programma (sessie 23) 1. Wat? 2. Aanleiding 3. POP-Model 4. Inbedding Praktijkcase: Sarah

Nadere informatie

STIMULERINGSREGELING OPEN EN ONLINE ONDERWIJS 2018 VOORLICHTINGSBIJEENKOMST 18 SEPTEMBER Vragen? #SURF_OO

STIMULERINGSREGELING OPEN EN ONLINE ONDERWIJS 2018 VOORLICHTINGSBIJEENKOMST 18 SEPTEMBER Vragen? #SURF_OO STIMULERINGSREGELING OPEN EN ONLINE ONDERWIJS 2018 VOORLICHTINGSBIJEENKOMST 18 SEPTEMBER 2017 Vragen? www.surf.nl/livestream STIMULERINGSREGELING OPEN EN ONLINE ONDERWIJS 2018 Online onderwijs Open leermaterialen

Nadere informatie

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: LEARNING ANALYTICS

INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: LEARNING ANALYTICS INNOVATIEPROGRAMMA ONDERWIJS OP MAAT PROJECT: LEARNING ANALYTICS ACTIVITEITENPLAN 2015 WWW.SURF.NL/ONDERWIJS Innovatieprogramma Onderwijs op Maat Project: Learning Analytics 2 INHOUD 1. Learning Analytics

Nadere informatie

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen

Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen AFSTANDSLEREN EN ICT GECOMBINEERD ONDERWIJS 4 1 Toll-net: samenwerken aan e-leren en gecombineerd leren voor volwassenen Steven De Pauw Coördinator Toll-net Steven Verjans Universitair docent Open Universiteit

Nadere informatie

Weblectures & Organisatie

Weblectures & Organisatie Weblectures & Organisatie Wat komt er allemaal bij kijken als u weblectures in de instelling wilt introduceren? Klaus Hoven Academy for Leisure NHTV Breda Weblectures & Organisatie Meeste docenten hebben

Nadere informatie

Buitengewoon onderwijs - Bijkomende of gespecialiseerde opleidingen voor leerkrachten

Buitengewoon onderwijs - Bijkomende of gespecialiseerde opleidingen voor leerkrachten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 163 van KATHLEEN HELSEN datum: 21 januari 2016 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Buitengewoon onderwijs - Bijkomende

Nadere informatie

Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer

Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer AUTEURS Jonathan Desdemoustier, onderzoeker-doctorandus, Smart City Institute, HEC-Liège, Universiteit van Luik (België)

Nadere informatie

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd.

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd. Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie DREAM-project Evaluatie DREAM-project De Vlaamse overheid ondersteunt een aantal initiatieven ter bevordering van het ondernemerschap en de ondernemerszin.

Nadere informatie

Lab to Learn leren met morgen VOORBEELDRAPPORTAGE EDUCHECK VO. EJ"Chec Ra pp. orfa e. Ij IT-workz. liorl

Lab to Learn leren met morgen VOORBEELDRAPPORTAGE EDUCHECK VO. EJChec Ra pp. orfa e. Ij IT-workz. liorl liorl Lab to Learn leren met morgen VOORBEELDRAPPORTAGE EDUCHECK VO EJ"Chec Ra pp orfa e Ij IT-workz LET OP! Dit is een voorbeeldrapportage van de vo versie van de EduCheck waarin slechts enkele pagina

Nadere informatie

Training examencommissies

Training examencommissies Training examencommissies N.a.v. midterm review instellingstoets kwaliteitszorg 5 maart 2015 Linda Verbeek 1 Voorstellen Drs Scheikunde (UU) MSc Onderwijskundig ontwerp en advisering (UU) Nu: Beleidsmedewerker

Nadere informatie

Open educational resources (OER) zijn open leermaterialen die online

Open educational resources (OER) zijn open leermaterialen die online Open Educational Resources Toegang tot hoogwaardig onderwijs voor iedereen door Judith Evertse, oktober 2011 Open educational resources (OER) zijn open leermaterialen die online beschikbaar zijn voor (her)gebruik

Nadere informatie

EVC-portfolio s tussen diversiteit en standaardisering.

EVC-portfolio s tussen diversiteit en standaardisering. EVC-portfolio s tussen diversiteit en standaardisering. Een onderzoek binnen onderwijs, arbeid en cultuur Promotor: Prof. dr. Wil Meeus Copromotor: Prof. dr. Elke Struyf Onderzoekers: Dhr. Bert Pieters

Nadere informatie

Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders?

Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders? Universal Design for Learning Moet mijn lesmateriaal dan zo anders? 10 december 2012 Congres Dé blikopener voor Inclusief Hoger Onderwijs Handicap + Studie Leen Thienpondt Meggie Verstichele Thema: Zo

Nadere informatie

Didactische cursus 2007-2008 POP

Didactische cursus 2007-2008 POP Jeremy Waterloo Datum: 251007 Ranonkelstraat 9 4818 HN Breda Netherlands Didactische cursus 20072008 POP Toelichting Na het doornemen van het competentieprofiel van de HKU en de verwerking hiervan op het

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Leren in en met sociale netwerken Open Universiteit

Leren in en met sociale netwerken Open Universiteit Leren in en met sociale netwerken Open Universiteit 14 oktober 2011 Cees Brouwer Agenda 1 Missie Open Universiteit en leernetwerken 2 Levenscyclus en perspectief 3 Eigen ervaring 1: kennis intensieve organisatie

Nadere informatie

e-communication 4 schools 2 parents 2.0

e-communication 4 schools 2 parents 2.0 1 van 9 2/12/2011 13:15 e-communication 4 schools 2 parents 2.0 Wij zijn vijf derdejaarsstudenten bachelor orthopedagogie van de Katholieke Hogeschool Limburg dept. SAW (België). Ons afstudeerproject gaat

Nadere informatie

Een structurele en instellingsbrede aanpak voor studiesuccesverbetering. Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen

Een structurele en instellingsbrede aanpak voor studiesuccesverbetering. Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen Een structurele en instellingsbrede aanpak voor Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen INHOUD 1. Visie op 2. Het speelveld: factoren voor studiesucces 3. Observaties in de hogeschool 4. Uitgangspunten

Nadere informatie

De dienstverlening van SURFnet Onderzoek onder aangesloten instellingen. - Eindrapportage -

De dienstverlening van SURFnet Onderzoek onder aangesloten instellingen. - Eindrapportage - De dienstverlening van Onderzoek onder aangesloten instellingen - Eindrapportage - 09-09-2009 Inhoud Inleiding 3 Managementsamenvatting 4 Onderzoeksopzet 5 Resultaten 6 Tevredenheid 6 Gebruik en waardering

Nadere informatie

Tijd voor positief passend onderwijs. Opzet proeftuintjes in Apeldoorn

Tijd voor positief passend onderwijs. Opzet proeftuintjes in Apeldoorn Tijd voor positief passend onderwijs Opzet proeftuintjes in Apeldoorn Annemieke Mol Lous Lectoraat passend onderwijs Hogeschool Leiden & Thomas More Hogeschool Maart 2017 POSITIEF ONDERWIJS POSITIEVE PSYCHOLOGIE

Nadere informatie