excat OpenGIS CSW server en client

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "excat OpenGIS CSW server en client"

Transcriptie

1 ONGERUBRICEERD Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR Managementsamenvatting excat OpenGIS CSW server en client Handleiding Binnen de Ruimte voor Geoinformatie (RGI) projecten Geoloketten (RGI-006) en Remote Sensing Knooppunt binnen NGII (RGI-405) is door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium excat ontwikkeld. excat is een zeer efficiënt tool voor het publiceren van metadata waarbij de door het Open Geospatial Consortium (OGC) ontwikkelde standaard voor Catalogue Services for Web of kortweg CSW wordt ondersteund. excat is een in Java geschreven CSW server en een CSW client. Het kenmerkende van excat is dat het gebouwd is op een XML database, het open-source systeem exist, dat gebruik maakt van de web technologie standaarden XPath en XQuery. Het is een zeer eenvoudig te gebruiken systeem waarmee metadata in XML formaat, in dit geval ISO 19115/19139, opgeslagen kan worden, via de CSW standaard doorzocht kan worden en dat ook nog de metadata op een overzichtelijke en op uniforme manier aan de gebruiker presenteert. Tevens is een tweede CSW client op basis van Javascript en AJAX ontwikkeld, die met enkele eenvoudige ingrepen gemakkelijk in bestaande websites kan worden opgenomen. Rapportnummer NLR-CR Auteur(s) R.W. van Swol Rubricering rapport ONGERUBRICEERD Datum december 2008 Kennisgebied(en) Geomatics Trefwoord(en) Catalogue Services OpenGIS standaarden INSPIRE ONGERUBRICEERD

2 ONGERUBRICEERD excat OpenGIS CSW server en client Handleiding Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium, National Aerospace Laboratory NLR ONGERUBRICEERD Anthony Fokkerweg 2, 1059 CM Amsterdam, P.O. Box 90502, 1006 BM Amsterdam, The Netherlands Telephone , Fax , Web site:

3 Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR NLR-CR excat OpenGIS CSW server en client Handleiding R.W. van Swol Niets uit dit rapport mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de eigenaar. Opdrachtgever Contractnummer Eigenaar NLR Divisie Verspreiding Rubricering titel Goedgekeurd door: Alterra Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium Aerospace Systems & Applications Beperkt Ongerubriceerd december 2008 Auteur Reviewer Beherende afdeling

4

5 Samenvatting Met de INSPIRE trein vol op stoom op weg naar een gestandaardiseerde geo-informatie wereld, komen er ook steeds meer tools beschikbaar die de gebruiker moeten helpen om op die trein te springen. Binnen Geoloketten is door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium een zeer efficiënt tool voor het publiceren van metadata ontwikkeld. Het belang van metadata wordt al lang onderkend, maar een ieder die zich wel eens in die materie heeft verdiept weet ook dat het aanmaken en onderhouden van metadata niet de meest aantrekkelijke klus is. Daardoor schort er nog wel eens aan de manier waarop data worden beschreven en dat komt de uitwisselbaarheid van de gegevens niet ten goede. Gelukkig is het geo-informatieveld in beweging: er ontstaat een eenduidiger beleid ten aanzien van de standaarden en een groeiend besef dat metadata moet. Tegelijkertijd wordt het ook steeds eenvoudiger om metadata aan te maken door ondersteuning van intelligente software tools. Wanneer de datasets dan op een correcte wijze van metadata zijn voorzien dan is de vraag wat er vervolgens mee gedaan wordt. Gewoonlijk wordt de informatie in een database opgeslagen en is er een al dan niet geavanceerde manier om in die database te zoeken naar specifieke informatie. Zo heeft elke organisatie wel een optimale manier gevonden om de gegevens en de bijbehorende metadata te beheren. Een belangrijk nut van metadata is echter dat het gebruikers helpt om datasets van elkaar te vinden en te gebruiken. Het publiceren van de metadata op internet is dus erg belangrijk voor het meervoudig gebruik van waardevolle geo-informatie. En om ook dit proces te stroomlijnen is door het Open Geospatial Consortium een standaard bedacht: Catalogue Service for Web of kortweg CSW. De CSW standaard beschrijft hoe digitale catalogi voor geospatiële data en diensten kunnen worden geraadpleegd. Voor de gebruiker betekent dit in praktijk dat men geen weet hoeft te hebben over hoe de achterliggende database is georganiseerd om toch de catalogus te kunnen raadplegen. Voor de ontwikkelaar betekent het dat er slimme software ontwikkeld kan worden waarmee het zoeken in verspreid aanwezige databases geautomatiseerd kan worden. Door het NLR is in het Geoloketten project excat ontwikkeld. excat is een in Java geschreven CSW server en een CSW client. Het bijzondere van excat is dat het gebouwd is op een XML database, het open-source systeem exist dat gebruik maakt van de webtechnologie standaarden XPath en XQuery. Prachtige en indrukwekkende termen natuurlijk, maar wat echt belangrijk is dat daarmee een zeer eenvoudig te gebruiken systeem is ontwikkeld waarmee metadata in XML formaat, in dit geval ISO 19115/19139, opgeslagen kan worden, via de CSW standaard 3

6 doorzocht kan worden en dat ook nog de metadata op een overzichtelijke en op uniforme manier aan de gebruiker presenteert. De CSW client is ook op basis van XQuery ontwikkeld en kan met enkele eenvoudige ingrepen gemakkelijk in bestaande websites worden opgenomen. Installatie van de excat software bestaat slechts uit een paar handelingen en zondere verdere configuratie werkt het out-of-the-box. En dat op Windows, Unix of Mac OSX machines. Het is voor de beheerder al net zo eenvoudig om metadata, in de vorm van XML bestanden aan de database toe te voegen. Met een administratie programma kunnen de bestanden van de schijf worden ingelezen. Daarbij bestaat tevens de mogelijkheid bestandsmappen aan te maken zodat enige organisatie in de te bewaren bestanden kan worden aangebracht. Andere beheerders geven misschien de voorkeur aan het gebruik van de WebDAV interface; de bestandsmappen worden dan in bijvoorbeeld de Windows verkenner weergegeven alsof het normale mappen op het systeem zijn. Drag-and drop is dan de wijze waarop de metadata bestanden worden toegevoegd of verwijderd. Kan het eenvoudiger? Via de CSW client kunnen ook andere CSW servers elders op het net worden bevraagd en hoewel het CSW protocol er ook in voorziet dat een vraag simultaan naar meerdere servers wordt gestuurd geeft men vaak de voorkeur aan het harvest-en van gegevens van andere servers. Van tijd tot tijd worden dan alle databestanden van andere CSW servers opgehaald en in de eigen database opgeslagen. Ook excat biedt deze mogelijkheid. Met de Harvest module kan gemakkelijk de informatie van andere aanbieders worden opgehaald en lokaal worden opgeslagen. 4

7 Inhoud Afkortingen 7 1 Inleiding 9 2 Het CSW protocol CSW-HTTP binding GetRecords Request CQL_TEXT voorbeelden ogc:filter voorbeelden GetRecords voorbeelden (KVP en XML) 13 3 exist XML database XPath XQuery exist 14 4 excat CSW server en client excat CSW server excat geïntegreerde CSW client excat CSW Javascript/AJAX client excat Harvest module 16 5 Installatieprocedure excat Installatie Metadata toevoegen aan de database Gebruik van de Administratie client Gebruik van WebDAV Gebruik van Harvest request Installatie Javascript/AJAX client 25 6 Geavanceerd gebruik van excat Aangepaste configuratie van excat allow.xml csw.properties 30 5

8 6.1.3 csw.hosts.xml harvest.properties Een tweede excat instantiatie Backup maken en inlezen Gebruik van OpenLayers viewer 37 Referenties 38 6

9 Afkortingen AJAX CQL CSW GIS HTTP KVP NGII OGC RGI RPC SOAP SQL URI URL UTF WebDAV XML XSL Asynchronous JavaScript and XML Common Query Language Catalogue Services for the Web Geographic Information System Hypertext Transport Protocol Key-Value Pair Nationale Geo-Informatie Infrastructuur Open Geospatial Consortium Ruimte voor Geo-Informatie Remote Procedure Call Simple Object Access Protocol Structured Query Language Uniform Resource Identifier Uniform Resource Locator Unicode Transformation Format Web-based Distributed Authoring and Versioning Extensible Markup Language Extensible Stylesheet Language 7

10 Deze pagina is opzettelijk blanco. 8

11 1 Inleiding Binnen de Ruimte voor Geo-informatie (RGI) projecten Geoloketten (RGI-006) en Remote Sensing Knooppunt binnen NGII (RGI-405) is door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium excat ontwikkeld. excat is een zeer efficiënt tool voor het publiceren van metadata waarbij de door het OpenGIS Consortium (OGC) ontwikkelde standaard voor Catalogue Services for Web of kortweg CSW wordt ondersteund. excat is een in Java geschreven CSW server en een CSW client. Het kenmerkende van excat is dat het gebouwd is op een XML database, het open-source systeem exist (zie: dat gebruik maakt van de web technologie standaarden XPath en XQuery. Het is een zeer eenvoudig te gebruiken systeem waarmee metadata in XML formaat, in dit geval ISO 19115/19139, opgeslagen kan worden, via de CSW standaard doorzocht kan worden en dat ook nog de metadata op een overzichtelijke en op uniforme manier aan de gebruiker presenteert. Tevens is een tweede CSW client op basis van Javascript en AJAX ontwikkeld, die met enkele eenvoudige ingrepen gemakkelijk in bestaande websites kan worden opgenomen. Het belang van metadata wordt al lang onderkend, maar een ieder die zich wel eens in die materie heeft verdiept weet ook dat het aanmaken en onderhouden van metadata niet de meest aantrekkelijke klus is. Daardoor schort er nog wel eens aan de manier waarop data worden beschreven en dat komt de uitwisselbaarheid van de gegevens niet ten goede. Gelukkig is het geo-informatieveld in beweging: er ontstaat een eenduidiger beleid ten aanzien van de standaarden en een groeiend besef dat metadata moet. Tegelijkertijd wordt het ook steeds eenvoudiger om metadata aan te maken door ondersteuning van intelligente software tools. Wanneer de datasets dan op een correcte wijze van metadata zijn voorzien dan is de vraag wat er vervolgens mee gedaan wordt. Gewoonlijk wordt de informatie in een database opgeslagen en is er een al dan niet geavanceerde manier om in die database te zoeken naar specifieke informatie. Zo heeft elke organisatie wel een optimale manier gevonden om de gegevens en de bijbehorende metadata te beheren. Een belangrijk nut van metadata is echter dat het gebruikers helpt om datasets van elkaar te vinden en te gebruiken. Het publiceren van de metadata op internet is dus erg belangrijk voor het meervoudig gebruik van waardevolle geo-informatie. En om ook dit proces te stroomlijnen is door het OpenGIS Consortium een standaard bedacht: Catalogue Service for Web of kortweg CSW. De CSW standaard beschrijft hoe digitale catalogi voor geospatiële data en diensten kunnen worden geraadpleegd. Voor de gebruiker 9

12 betekent dit in praktijk dat men geen weet hoeft te hebben over hoe de achterliggende database is georganiseerd om toch de catalogus te kunnen raadplegen. Voor de ontwikkelaar betekent het dat er slimme software ontwikkeld kan worden waarmee het zoeken in verspreid aanwezige databases geautomatiseerd kan worden. 2 Het CSW protocol Het CSW protocol is door OGC ontwikkeld om via het web databases te kunnen ondervragen zonder dat daarbij kennis hoeft te bestaan over de structuur van die database. Dit kan doordat bij de database een (virtuele) catalogus in een standaard formaat behoort. Als gevolg kan binnen de ISO metadata XML records in de database gezocht worden zonder het XML schema te hoeven kennen. De catalogus voorziet namelijk in een mapping tussen afgesproken zoekbare termen (zoals Title, Subject, AnyText,...) en het overeenkomstige element of attribuut binnen het XML schema. Inmiddels zijn er reeds verschillende updates van de specificatie verschenen. De meest relevante versies zijn versie en Deze versie verschillen slecht weinig van elkaar. Tenzij anders vermeld wordt in dit document slechts aan CSW versie gerefereerd. 2.1 CSW-HTTP binding De communicatie tussen een client en de CSW server verloopt meestal, maar niet noodzakelijkerwijs, via het HTTP protocol. Er zijn afspraken gemaakt hoe de boodschappen tussen client en server worden eruit zien en op welke wijze zij verzonden worden. De volgende boodschappen die aan een server kunnen worden verzonden zijn vastgesteld: - GetCapabilities (om een beschrijving te krijgen van de CSW Server mogelijkheden) - DescribeRecords (om een beschrijving te krijgen van de onderliggende record structuur) - GetDomain - GetRecords (om te zoeken naar bepaalde records) - GetRecordById (om een record op basis van een unieke identifier op te vragen) - Harvest (om de CSW server te vertellen een record op te halen en op te slaan in de database) - Transaction Deze boodschappen kunnen in XML worden verpakt of als KVP (key-value pairs) worden verstuurd via zowel HTTP GET als HTTP PUT requests. 10

13 De server antwoord altijd met één van de volgende XML boodschappen: - <csw:capabilities>...</csw:capabilities> - <csw:describerecordresponse>...</csw:describerecordresponse> - <csw:getrecordsresponse...</csw:getrecordsresponse> - <csw:getrecordbyidresponse>...</csw:getrecordbyidresponse> - <csw:harvestresponse>...</csw:harvestresponse> - <ows:exceptionreport>...</ows:exceptionreport> Het laatste antwoord betreft een foutmelding als gevolg van een onjuist geformuleerd request. Voor de duidelijkheid is hierboven voor de request en response boodschappen alleen het root element van het XML document getoond. De volledige definitie van deze boodschappen is te vinden in de CSW specificatie OGC r1 en OGC GetRecords Request Het GetRecords request is veruit het belangrijkste request dat aan de CSW server wordt toe gestuurd. Het bevat namelijk de criteria waarop een selectie van (metadata) records wordt gemaakt. Deze criteria zijn volgens het CSW protocol vervat in een zogenaamde Constraint. CSW voorziet in 2 manieren waarop zo'n Constraint kan worden geformuleerd: - CQL_TEXT, een als tekst-string geformuleerd Common Query Language statement - FILTER, een als XML geformuleerde query Naast Constraint kunnen nog veel meer parameters worden opgegeven, zoals het maximum aantal records dat men terugverwacht en het formaat en het schema van dat record. Ook hier wordt voor een uitvoerige beschrijving verwezen naar document OGC CQL_TEXT voorbeelden Hieronder staat een paar voorbeelden van het gebruik van CQL_TEXT voor het selecteren van metadata records. 1. Gevraagd worden alle records waarin de string "water" voorkomt: AnyText LIKE '%water%' 2. Gevraagd worden alle records waarin de titel de string "water" voorkomt: Title LIKE '%water%' 3. Gevraagd worden alle records waarvan de titel begint met "water": Title LIKE 'water%' 11

14 4. Gevraagd worden alle records waarin de titel de string "water" voorkomt en waarvan de geografische boundingbox geheel of gedeeltelijk samenvalt met een bepaald gebied (hier: Nederland in latitude, longitude coördinaten): Title LIKE '%water%' AND BBOX(ows:BoundingBox, 3.19,50.67,7.26,53.59) 5. Gevraagd worden alle records waarin de titel de string "water" voorkomt en waarvan de geografische boundingbox geheel binnen een bepaald gebied valt(hier: Nederland in latitude, longitude coördinaten): Title LIKE '%water%' AND WITHIN(ows:BoundingBox,ENVELOPE(3.19,7.26,53.59,50.67)) ogc:filter voorbeelden De voorbeelden 1 en 4 uit de vorige paragraaf zien er als FILTER in XML als volgt uit: 1. Gevraagd worden alle records waarin de string "water" voorkomt: <ogc:filter xmlns:xml="http://www.w3.org/xml/1998/namespace" xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml" xmlns:ogc="http://www.opengis.net/ogc" xmlns="http://www.opengis.net/ogc"> <ogc:propertyislike escape="\" singlechar="_" wildcard="%"> <ogc:propertyname>anytext</ogc:propertyname> <ogc:literal>%water%</ogc:literal> </ogc:propertyislike> </ogc:filter> 4. Gevraagd worden alle records waarin de titel de string "water" voorkomt en waarvan de geografische boundingbox geheel of gedeeltelijk samenvalt met een bepaald gebied (hier: Nederland in latitude, longitude coördinaten) (namespace definities weggelaten): <ogc:filter> <ogc:and> <ogc:propertyislike escape="\" singlechar="_" wildcard="%"> <ogc:propertyname>title</ogc:propertyname> <ogc:literal>%water%</ogc:literal> </ogc:propertyislike> <ogc:bbox> <ogc:propertyname>ows:boundingbox</ogc:propertyname> <gml:envelope> <gml:lowercorner> </gml:lowerCorner> <gml:uppercorner> </gml:upperCorner> </gml:envelope> </ogc:bbox> </ogc:and> </ogc:filter> 12

15 2.2.3 GetRecords voorbeelden (KVP en XML) Een volledig GetRecords request zou er als volgt uit kunnen zien: KVP request met CQL_TEXT constraint: &version=2.0.2&namespace=xmlns(csw=http://www.opengis.net/cat/csw) &resulttype=results&outputschema=http://www.opengis.net/cat/csw/2.0.2 &outputformat=application/xml&maxrecords=10&typenames=csw:record &elementsetname=summary&constraintlanguage=cql_text &constraint_language_version=1.1.0 &constraint=anytext+like+%27%25water%25%27 XML request met FILTER constraint: <?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <csw:getrecords xmlns:csw="http://www.opengis.net/cat/csw/2.0.2" maxrecords="10" outputformat="application/xml" outputschema="http://www.opengis.net/cat/csw/2.0.2" resulttype="results" service="csw" version="2.0.2"> <csw:query typenames="csw:record"> <csw:elementsetname>summary</csw:elementsetname> <csw:constraint version="1.1.0"> <ogc:filter xmlns:ogc="http://www.opengis.net/ogc" xmlns="http://www.opengis.net/ogc" xmlns:gml="http://www.opengis.net/gml"> <ogc:propertyislike escape="\" singlechar="_" wildcard="%"> <ogc:propertyname>anytext</ogc:propertyname> <ogc:literal>%water%</ogc:literal> </ogc:propertyislike> </ogc:filter> </csw:constraint> </csw:query> </csw:getrecords> 3 exist XML database Metadata voor geo-informatie (data en services) wordt volgens de standaarden ISO19115 en ISO19139 beschreven. De wijze waarop deze metadata vervolgens in XML wordt gepresenteerd staat beschreven in de ISO19139 standaard. Metadata voor geo-informatie zijn tegenwoordig dus XML documenten. Bij het aanleggen van een catalogus op basis van metadata worden veelal relationele databases gebruikt die met behulp van SQL zoekopdrachten kunnen worden ondervraagd. Echter, wanneer XML bestanden in dergelijke relationele databases worden 13

16 opgeslagen gaat de mogelijkheid om op kenmerken binnen de XML bestanden te zoeken verloren. Het gebruik van een XML database biedt daarentegen belangrijke voordelen met als belangrijkste dat er er binnen het document gezocht kan worden door gebruik te maken van XPath en XQuery. Zowel XPath als XQuery zijn door de World Wide Web Consortium (W3C) ontwikkelde standaarden en worden binnen veel toepassingen gebruikt. 3.1 XPath XPath (zie: is een taal om onderdelen van een XML document aan te duiden en biedt tevens de mogelijkheid om met tekst, getallen en booleans te manipuleren. XPath wordt vooral gebruikt bij XSL (stylesheet) transformaties waarbij een XML document geconverteerd wordt naar een ander XML document volgens de regels die in een XSL document staan gespecificeerd. 3.2 XQuery XQuery (zie: is een taal die is ontwikkeld om op intelligente en doorzichtige wijze XML documenten te ondervragen. Het gebruikt daarbij XPath om testen (queries) uit te voeren op onderdelen van XML documenten om vervolgens XML fragmenten of gehele documenten uit een collectie van XML documenten op te vragen. 3.3 exist Als XML database is voor de ontwikkeling van excat gebruik gemaakt van exist. exist (zie: is een opensource database management systeem dat geheel gebouwd is op XML technologie en ondersteund de standaarden XPath en XQuery. Deze XML database is volledig in Java geschreven en is gemakkelijk te integreren in toepassingen waarbij XML gebruikt wordt. Daarbij ligt de prestatie op een hoog niveau doordat er een slim indexing schema wordt toegepast waarmee snel relaties (zoals: (parent-child, ancestor-descendant of previous-next) tussen fragmenten van de XML documenten kunnen worden vastgesteld. De exist database bevat een aantal belangrijke eigenschappen waarvan er hier een paar genoemd worden: XQuery ondersteuning, autorisatie mechanisme, crash recovery, backup-restore functionaliteit,... Daarnaast worden de volgende netwerk protocolen ondersteund: HTTP/REST, WebDAV, SOAP en XML-RPC. 14

17 Voor de exist database is ook een Administratie client beschikbaar waarmee eenvoudig toegang tot de database wordt verkregen en waarmee de structuur, de documenten, de gebruiksrechten beheerd kunnen worden. Vanuit die client kan ook een backup worden gemaakt en kan een bestaande backup worden ingelezen. 4 excat CSW server en client 4.1 excat CSW server Ook excat is in Java ontwikkeld en opereert binnen een servlet-engine zoals Tomcat. Binnen excat is het CSW protocol voor het "ISO Application Profile for Metadata" geïmplementeerd. Dit betekent dat gestandaardiseerde CSW verzoeken (requests) door excat worden afgehandeld en dat ook gestandaardiseerde antwoorden (responses) worden terug gegeven. De requests bevatten daarbij vooral zoekopdrachten voor de metadata database. De volgende CSW requests worden ondersteund: -GetCapabilities -DescribeRecords -GetRecords -GetRecordById -Harvest Alle requests kunnen zowel als HTTP GET als HTTP PUT requests naar de excat CSW server worden verstuurd. Omdat excat op de exist XML database ontwikkeld is zijn ook specifieke eigenschappen van exist, zoals de REST, SOAP, XML-RPC en WebDAV interfaces beschikbaar. Ook de Administratie client van exist kan worden gebruikt om de metadata (in ISO XML formaat) te beheren. 4.2 excat geïntegreerde CSW client Op basis van XQuery is ook een CSW client toegevoegd. Deze client is via een webbrowser benaderbaar en is vooral geschikt voor experts op het gebied van CSW. De client biedt de mogelijkheid om de excat server maar ook andere remote CSW servers te ondervragen. Daarbij kan (eventueel) in CQL_TEXT een zoekopdracht worden opgegeven die of als CQL_TEXT of als FILTER wordt verzonden. [Opmerking: in de excat software wordt voor de vertaling van CQL naar FILTER de Geotools bibliotheek gebruikt (zie: Tevens kunnen de verzendmethode (GET of POST) en het verzendformaat (KVP of XML) worden 15

18 gekozen. Andere parameters die door de gebruiker kunnen worden ingesteld zijn: version, resulttype, maxrecords, outputschema, ElementSetName en SortBy. De client biedt ook nog een oefenmogelijkheid in het gebruik van filters. De als CQL_TEXT ingevoerde constraint wordt getoond in de overeenkomstige ogc:filter XML representatie en in het uiteindelijke XQuery formaat. Ook kan de Harvest module die als servlet (onafhankelijk van de excat CSW server) is geïmplementeerd vanuit dezelfde browser client worden bediend. Deze bediening is zeer eenvoudig en bestaat slechts uit het starten, monitoren en stoppen van het harvest proces voor gelsecteerde remote CSW servers. 4.3 excat CSW Javascript/AJAX client Doordat de bovengenoemde CSW client is opgebouwd uit xql-pagina's die alleen binnen een servlet engine, zoals Tomcat gebruikt kunnen worden is deze client niet zomaar binnen willekeurige webpagina's te gebruiken. Daarom is er ook een op Javascript en AJAX gebaseerde client ontwikkeld die eenvoudig in bestaande web-pagina's kan worden ingepast. De client is ook eenvoudiger te gebruiken; de gebruiker heeft de mogelijkheid een zoekterm in te voeren op basis waarvan de gehele tekst, of alleen de titel of alleen op onderwerp wordt doorzocht. Kennis van CQL_TEXT of FILTER constraints is daarbij niet nodig. Net als bij de andere client kunnen ook hier remote CSW servers ondervraagd worden. Om de client met remote servers te laten communiceren is wel een proxy vereist. Veiligheidsredenen laten niet toe dat browsers via Javascript XML boodschappen uitwisselen met andere servers dan waarvan de pagina's worden geladen. Via een eenvoudige proxy, in dit geval in PHP geschreven, kan dit probleem omzeild worden. De enige voorwaarde is dat de server waar de client wordt geïnstalleerd PHP ondersteunt. 4.4 excat Harvest module Ook een onafhankelijke Harvest module is beschikbaar. Harvesting is het proces van verzamelen van metadata records om die vervolgens in de eigen database op te slaan. Meestal worden die metadata records bij andere remote CSW servers vandaan gehaald maar noodzakelijk is dat niet. Harvesting wordt meestal gebruikt in plaats van gedistribueerde zoek acties waarbij een zoekopdracht aan een CSW server door diezelfde server wordt doorgegeven aan andere servers en de resultaten verzameld. Deze procdure blijkt in praktijk niet altijd efficiënt te werken omdat servers niet snel genoeg reageren waardoor het gehele proces van de zoekopdracht vertraagd wordt. Ook vaak lastig de verzamelde resultaten eerst te sorteren alvorens het resultaat naar de gebruiker toe te sturen. Met een enkele database met daarin de 16

19 verzamelde data bestaan deze problemen niet. Het nadeel is echter dat men niet zeker weet of de ge-harveste records nog actueel zijn. Door met regelmaat het Harvest proces te draaien en omdat het modificeren van metadata databases in praktijk niet erg vaak gebeurt, hoeft dit nadeel niet van groot belang te zijn. De huidige excat Harvest module werkt semi-automatiseerd en moet door de gebruiker gestart worden. Nadat de metadata op schijf verzameld is worden de records stuk voor stuk aan de excat CSW server aangeboden via het standard CSW Harvest request. Het voordeel hiervan is dat de Harvester ook in combinatie met andere CSW servers kan werken. Het is aan de CSW server om te bepalen of en hoe het record vervolgens wordt opgeslagen. De standaard werking is dat metadata die, op basis van de unieke file identifier, al aanwezig is niet wordt overschreven en dat overschrijving van metadata records alleen plaats vindt wanneer de metadata bij dezelfde remote CSW server vandaan komt. Dit voorkomt dat dezelfde records via meerdere CSW servers worden binnengehaald. 5 Installatieprocedure excat 5.1 Installatie De excat software is als een zogenaamd Java war-bestand beschikbaar. Dit maakt de installatie er gemakkelijk. De gehele procedure bestaat in feite uit drie stappen. Stap 1: Installeren software Het kopiëren van het bestand excat.war naar de directory $CATALINA_HOME/webapps is voldoende. [$CATALINA_HOME is hier de directory waar Tomcat is geïnstalleerd. Onder Windows is dat meestal C:\Program Files\Apache Software Foundation\Tomcat 5.5] Wanneer Tomcat gestart wordt zal het bestand excat.war automatisch worden uitgepakt en in de directory $CATALINA_HOME/webapps/excat zijn alle bestanden terug te vinden. Een nieuwe en lege XML database wordt automatisch aangemaakt. De directory-structuur is te zien in figuur 1 en een beschrijving volgt hierna. 17

20 Fig. 1 Folderstructuur excat web-applicatie css: hier staan de css stylesheets die de vormgeving van de client bepalen. doc: hier staan een aantal documenten met achtergrond informatie. images: een aantal beeldjes die voor de opmaak van de client webpagina's worden gebruikt scripts: hier staan de excat.js en prototype.js javascript files. Javascript wordt in de client gebruikt om het "back-button" probleem op te lossen. Dynamisch aangepaste pagina's geven de impressie van een nieuw geladen pagina maar zijn dat niet. De browser back-button kan daardoor niet gebruikt worden om naar de "vorige" pagina terug te gaan. Met Javascript is deze intuïtieve methode toch toe te passen. META-INF: een standaard directory in web-applicaties waarin onder andere het automatische herladen van de applicatie geregeld wordt. WEB-INF: hieronder vallen alle hulpbestanden en overige bestanden die voor de web-gebruiker verborgen blijven. In deze directory is ook weer een uitsplitsing naar directories gemaakt. WEB-INF/bin: hier staat het programma waarmee de Administratie client van de exist XML database wordt opgestart (Unix en Windows versie). WEB-INF/classes: hier staat het configuratiebestand voor de log-boodschappen. WEB-INF/conf: hier staan de excat configuratie bestanden (zie hierna). WEB-INF/data: hier staan de exist database bestanden. WEB-INF/harvest: hier staan (tijdelijk) de XML metadata records die door de Harvest module bij remote CSW servers worden opgehaald. 18

21 WEB-INF/lib: alle Java jar bibliotheken. WEB-INF/log: de diverse log-files WEB-INF/xml: XML-bestanden: voor capabilities, describerecord en het voorbeeld metadata record. WEB-INF/xsl: XSL stylesheets voor de CSW client en voor de server. Transformatie van XML naar een ander XML formaat gebeurt op basis van deze stylesheets. Ondermeer staan hier de XSL stylsheets waarmee ISO19139 records in DublinCore formaat worden getransformeerd. Stap 2: Controleer juiste werking De excat web-applicatie is meteen beschikbaar. Ga met de browser naar en de hoofdpagina van excat wordt zichtbaar (zie Fig. 2). Hierbij wordt ervan uitgegaan dat Tomcat geconfigureerd is om op poort 8080 te werken. Dit is de standaard setting. Indien die is aangepast dan moet natuurlijk een ander poortnummer worden gebruikt. Fig. 2 excat client hoofdpagina Stap 3: Installeer voorbeeldrecord Ga vanuit de hoofdpagina naar CSW Client. Een zoekformulier verschijnt (zie Fig. 3). Vul niets in maar druk op de "Submit" knop. Er wordt nu één metadata record gevonden, namelijk de beschrijving van excat in ISO19139 formaat (zie Fig. 4). Dit record wordt automatisch in de XML database opgeslagen als er een zoekopdracht wordt gegeven en er nog geen records in de 19

22 database staan. Het XML antwoord dat van de server is ontvangen kan worden getoond door op"de "XML-tab" te klikken. Wanneer het record geselecteerd wordt (klikken op de titel of op "more") wordt een leesbare representatie van het bestand getoond. De "XML-tab" geeft ook hier weer de mogelijkheid het ruw XML antwoord van de server te bekijken. Fig. 3 excat client zoekformulier 20

Acht stappen voor JSF

Acht stappen voor JSF Acht stappen voor JSF Inleiding In deze tutorial zullen we JSF (Java server faces) installeren. Wat we niet beschrijven is hoe te werken met JSF, over dit onderwerp zijn er genoeg boeken en internetsites

Nadere informatie

Inhoudsopgave Disclaimer... 3 Voorwoord... 4 Inleiding... 5 Het downloaden van XAMPP... 7 Het installeren van XAMPP... 8 Joomla installeren op

Inhoudsopgave Disclaimer... 3 Voorwoord... 4 Inleiding... 5 Het downloaden van XAMPP... 7 Het installeren van XAMPP... 8 Joomla installeren op 1 Inhoudsopgave Disclaimer... 3 Voorwoord... 4 Inleiding... 5 Het downloaden van XAMPP... 7 Het installeren van XAMPP.... 8 Joomla installeren op XAMPP... 15 Handige links... 16 2 Disclaimer Bij de samenstelling

Nadere informatie

Test Joomla op je PC 1

Test Joomla op je PC 1 1 Disclaimer Bij de samenstelling van dit ebook is de grootst mogelijke zorg besteed aan de juistheid en correctheid van de informatie die in dit ebook wordt verstrekt. De auteur van dit ebook kan op geen

Nadere informatie

Kennissessie INSPIRE. Algemene vereisten & architectuur Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum.

Kennissessie INSPIRE. Algemene vereisten & architectuur Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum. Kennissessie Algemene vereisten & architectuur Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum Thijs Brentjens Inhoud Download Services Pre-defined datasets via Atom feeds Pre-defined

Nadere informatie

Installatie Avalanche Webview

Installatie Avalanche Webview Installatie Avalanche Webview Deze handleiding beschrijft de stappen om software voor Avalanche Webview op een huidige omgeving te updaten en te installeren. 1. Deïnstalleer de huidige Avalanche Webview

Nadere informatie

Upgrade Web Client met ESS naar 3.5.0

Upgrade Web Client met ESS naar 3.5.0 Upgrade Web Client met ESS naar 3.5.0 I Upgrade Web Client met ESS naar 3.5.0 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Upgrade Web Client met ESS naar versie 3.5.0 1 1.1 Stap... 0 - Voorbereidingen 1 1.2 Stap... 1 -

Nadere informatie

WebDAV. Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties

WebDAV. Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties WebDAV Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties Datum: November 2010 Aantal pagina's: 7 Versie: 1.30 Doelgroep: Content

Nadere informatie

Koppeling met een database

Koppeling met een database PHP en MySQL Koppeling met een database 11.1 Inleiding In PHP is het eenvoudig om een koppeling te maken met een database. Een database kan diverse gegevens bewaren die met PHP aangeroepen en/of bewerkt

Nadere informatie

Handleiding installatie Rental Dynamics

Handleiding installatie Rental Dynamics Handleiding installatie Rental Dynamics Versie: 1.1 Datum: 9 januari 2015 1. Inleiding Deze handleiding beschrijft de procedure voor de installatie van Rental Dynamics en de benodigde software. In hoofdstuk

Nadere informatie

Installatie en configuratie documentatie

Installatie en configuratie documentatie Installatie en configuratie documentatie Assistance Web Portal v. 2.58, 2.60 Voor Windows 2003 / 2008 / XP / Vista / Windows 7 Assistance PSO handleiding, uitgegeven door Assistance Software. Alle rechten

Nadere informatie

Handleiding voor het installeren van Tomcat7

Handleiding voor het installeren van Tomcat7 Handleiding voor het installeren van Tomcat7 Brondocument C:\WebServer\Handleiding\Tomcat\InstallerenTomcat.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 22-05-06 1e versie Tomcat 5.5 1.1v 24-05-06 Aanpassingen

Nadere informatie

WebUntis 2014 Instructies basisinstallatie

WebUntis 2014 Instructies basisinstallatie WebUntis 2014 Instructies basisinstallatie Copyright 2013 Untis Benelux Rotterdam Installatie WebUntis 1 1 Algemeen...2 1.1 Java JRE 7... 2 1.2 Apache Tomcat... 2 1.3 Een database.... 4 1.4 JDBC-Driver...

Nadere informatie

Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager

Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager Inhoudsopgave 1. Algemeen - 3-2. Installatie PostgreSQL database server - 4-3. Installatie FTP server - 9-4. Aanmaken account in FileZilla server - 13

Nadere informatie

TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise

TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise Inhoudsopgave 1. Voorbereiding... 4 2. Web Service Connector tool configuratie... 5 3. TaskCentre taak voor het aanmaken van

Nadere informatie

WebUntis 2014 Instructies basisinstallatie

WebUntis 2014 Instructies basisinstallatie WebUntis 2014 Instructies basisinstallatie Copyright 2013 Untis Benelux Rotterdam Installatie WebUntis 1 1 Algemeen... 2 1.1 Java JRE 7... 2 1.2 Apache Tomcat... 2 1.3 Een database.... 4 1.4 JDBC-Driver...

Nadere informatie

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking

HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking HANDLEIDING DMS Plugin Installatie, configuratie & werking Dit document is de handleiding voor de installatie, configuratie en werking van de DMS Plugin. Versie 1-12/09/2005 Inhoudstafel 1 Installatie...

Nadere informatie

Nederlands WFS Profiel. Version 1.0

Nederlands WFS Profiel. Version 1.0 Nederlands WFS Profiel Version 1.0 Ravi: een profiel Ravi, netwerk voor geo-informatie Stichting Ravi is een netwerkorganisatie in het publieke domein en richt zich op de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland.

Nadere informatie

Installatie King Task Centre

Installatie King Task Centre Installatie King Task Centre In deze handleiding wordt beschreven hoe u het King Task Centre moet installeren. Deze handleiding geldt voor zowel een nieuwe installatie, als voor een upgrade van een bestaande

Nadere informatie

Nederlands WMS - SLD Profiel. Versie 1.0

Nederlands WMS - SLD Profiel. Versie 1.0 Nederlands WMS - SLD Profiel Versie 1.0 Ravi: een profiel Ravi, netwerk voor geo-informatie Stichting Ravi is een netwerkorganisatie in het publieke domein en richt zich op de ruimtelijke ontwikkeling

Nadere informatie

Installatie en configuratie documentatie

Installatie en configuratie documentatie Installatie en configuratie documentatie Assistance Web Portal v. 2.x Voor Windows 2003 / XP / Vista Assistance PSO handleiding, uitgegeven door Assistance Software. Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Werken op afstand via internet

Werken op afstand via internet HOOFDSTUK 12 Werken op afstand via internet In dit hoofdstuk wordt uitgelegd wat er nodig is om op afstand met de ROS artikel database te kunnen werken. Alle benodigde programma s kunnen worden gedownload

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

Installatie. Klik vervolgens op OK om verder te gaan met de installatie. Om verder te gaan met de installatie kunt op op Volgende klikken.

Installatie. Klik vervolgens op OK om verder te gaan met de installatie. Om verder te gaan met de installatie kunt op op Volgende klikken. Installatie De client software van Backup+ kan worden gedownload op de Internet Limburg website. Kijk hiervoor op http://www.ilimburg.nl/downloads. Na het downloaden en openen van het backup+.exe bestand

Nadere informatie

Installatie SQL: Server 2008R2

Installatie SQL: Server 2008R2 Installatie SQL: Server 2008R2 Download de SQL Server 2008.exe van onze site: www.2work.nl Ga naar het tabblad: Downloads en meld aan met: klant2work en als wachtwoord: xs4customer Let op! Indien u een

Nadere informatie

BSCW-WebDAV Handleiding

BSCW-WebDAV Handleiding BSCW-WebDAV Handleiding Strategische informatievoorziening Februari 2005 versie 2 Gebruik van deze handleiding Deze handleiding is bedoeld om medewerkers en studenten te ondersteunen bij het gebruik van

Nadere informatie

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 I Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1 1.1 ESS... Iconen selecteren 1 1.2 ESS... Inlog scherm tekst

Nadere informatie

Datum 15 juni 2006 Versie 1.0.6. Exchange Online. Handleiding voor gebruiker Release 1.0

Datum 15 juni 2006 Versie 1.0.6. Exchange Online. Handleiding voor gebruiker Release 1.0 Datum 1.0.6 Exchange Online Handleiding voor gebruiker Release 1.0 1.0.6 Inhoudsopgave 1 Instellingen e-mail clients 2 1.1 Gebruik via Outlook 2003 2 1.2 Gebruik via ActiveSync 15 1.3 Gebruik via andere

Nadere informatie

Installeren van het programma:

Installeren van het programma: Versie: 1.0 Gemaakt door: Whisper380 Eigenaar: Whisper380-computerhulp.net Datum: 20-2-2011 Inhoudsopgave Installeren van het programma:...3 Configureren van het programma:...7 Mappen aanmaken:...9 Groepen

Nadere informatie

Installatie Avalanche Windows

Installatie Avalanche Windows Installatie Avalanche Windows Deze handleiding beschrijft de stappen om software voor Avalanche Windows op een huidige omgeving te updaten en te installeren. Tijdens deze installatie, kunnen anders gebruikers

Nadere informatie

Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening. 11 april 2007 ZorgTTP

Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening. 11 april 2007 ZorgTTP Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening 11 april 2007 ZorgTTP Inleiding In het kader van Risicoverevening wordt gepseudonimiseerd informatie aangeleverd aan het College voor Zorgverzekeringen

Nadere informatie

WebHare en WebDAV. Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties

WebHare en WebDAV. Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties WebHare en WebDAV Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties Datum: Oktober 2012 Aantal pagina's: 8 Versie: 1.4 Doelgroep:

Nadere informatie

Denit Backup instellen op een Linux server

Denit Backup instellen op een Linux server Denit Backup instellen op een Linux server Deze handleiding beschrijft de stappen om de back-up software van Ahsay in te stellen. AANMAKEN BACK-UP SET... 2 DE SCHEDULER INSTELLEN... 4 HET FILTER INSTELLEN...

Nadere informatie

Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows.

Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows. Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows. Inhoudsopgave 1. Lees dit eerst... 2 2. Inleiding... 2 3. Installatie Xampp... 3 1.1 Installatie Xampp Launcher... 7 1.2 Controle geïnstalleerde bestanden...

Nadere informatie

WebHare Professional en Enterprise

WebHare Professional en Enterprise WebHare Professional en Enterprise Publicatie module Site inrichting handleiding Datum 19 november 2002 Aantal pagina s: 31 Versie: 2.01 Doelgroep Sysops Gebruikers met site aanmaak rechten Gebruikers

Nadere informatie

Absentie Presentie Server Migratie

Absentie Presentie Server Migratie Absentie Presentie Server Migratie Auteur A. Boerkamp Versie V1.2 Datum 11-08-2010 Status Voor Intern / Extern gebruik Pincash International, 3066GS Rotterdam, Anthonetta Kuijlstraat 43-45, 010-2868000

Nadere informatie

Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie

Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie Inhoud INHOUD... 1 1. INTRODUCTIE... 2 DOELSTELLING DOCUMENT... 2 GERELATEERDE DOCUMENTEN... 2 GEBRUIK VAN HET DOCUMENT... 2 LEZERS DOELGROEP... 2

Nadere informatie

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Laatste revisie: 29 juli 2009 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1 Installatie ODBC driver... 2 2 Systeeminstellingen in AbiFire5... 3 2.1 Aanmaken extern profiel...

Nadere informatie

Selenium IDE Webdriver. Introductie

Selenium IDE Webdriver. Introductie Selenium IDE Webdriver Het Wielsem 10, 5231 BW s- Hertogenbosch, telefoon 073-6409311 e- mail info@testwork.nl internet http://www.testwork.nl 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Selenium IDE... 3 3

Nadere informatie

Technisch ontwerp. Projectteam 6. Project "Web Essentials" 02 april 2009. Versie 2.1.0

Technisch ontwerp. Projectteam 6. Project Web Essentials 02 april 2009. Versie 2.1.0 Projectteam 6 Faculteit Natuur en Techniek Hogeschool Utrecht Projectleider: Hans Allis, hans.allis@student.hu.nl Technisch ontwerp Project "Web Essentials" 02 april 2009 Versie 2.1.0 Teamleden: Armin

Nadere informatie

Installatie Handleiding - Multispectraal V.W1.0

Installatie Handleiding - Multispectraal V.W1.0 Installatie Handleiding - Multispectraal V.W1.0 Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina Nr. 1. Download 3 2. Database 3 2. WWW 4 2. Verifinger 5 2. Script 6 Download Voorafgaand aan de installatie moet u een aantal

Nadere informatie

Installeer Apache2: Landstede februari 2009 versie 3 1 Bertil Hoentjen

Installeer Apache2: Landstede februari 2009 versie 3 1 Bertil Hoentjen Installeer Apache2: Deze howto gaat over name based virtual hosting onder Apache 2.x., en is getest onder OpenSUSE 11 maar is in feite ook van toepassing op de andere distributies. Alleen Debian en afgeleide

Nadere informatie

1. Installatie netwerklock

1. Installatie netwerklock 1. Installatie netwerklock Bij het gebruik van een netwerklock wordt de lock op de server in het netwerk geactiveerd. De werkstations (cliënts) voeren de lockverificatie via het netwerk uit met behulp

Nadere informatie

NIS Notarieel Informatie Systeem

NIS Notarieel Informatie Systeem INSTALLATIEHANDLEIDING CONVISO ID-SCAN NIS Notarieel Informatie Systeem Sportlaan 2h, 818 BE Heerde T (0578) 693646, F (0578) 693376 www.vanbrug.nl, info@vanbrug.nl 2014 Van Brug Software B.V. Hoewel deze

Nadere informatie

5/8 Patch management

5/8 Patch management Management Services 5/8 Patch management 5/8.1 Beheer van patches met Subscription Management Tool 5/8.1.1 Inleiding Een moderne Linux-server moet regelmatig worden bijgewerkt met de laatste versie van

Nadere informatie

Installatie van sqlserver

Installatie van sqlserver Installatie van sqlserver Download SQLserver 2005 Express basis van de website van 2work: www.2work.nl, tabblad downloads; beveiligde zone. De inlog gegevens kunnen via de helpdesk aangevraagd worden.

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

Handleiding voor Zotero versie 2.0

Handleiding voor Zotero versie 2.0 Handleiding voor Zotero versie 2.0 Michiel Wolda De handleiding voor Zetero is geschreven voor de lezers van het boek Deskresearch: Informatie selecteren, beoordelen en verwerken: tweede editie (Van Veen

Nadere informatie

Handleiding Job voor gebruikers

Handleiding Job voor gebruikers Handleiding Job voor gebruikers I Handleiding Job voor gebruikers Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Werking van de Job 2... 2 1.1 Wat is een job?... 2 1.2 Selecteer de personeelsdatabase... 3 1.3 Is de job gestart?...

Nadere informatie

Stappenplannen MailPlus SOAP API

Stappenplannen MailPlus SOAP API Stappenplannen MailPlus SOAP API Stappenplannen MailPlus SOAP API oktober 2009 Introductie Dit document bevat stappenplannen welke u als technische gebruiker van MailPlus op weg kunnen helpen met de koppeling

Nadere informatie

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Inhoud ArcGIS... 2 Gebruik WMS in ArcGIS... 2 GetFeatureInfo request... 6 Gebruik WFS in ArcGIS... 7 WFS service toevoegen... 7 Enkel

Nadere informatie

Automatisering voor Financiële Dienstverleners. Werken met Queries en Merge Documenten. For more information visit our website at www.pyrrho.

Automatisering voor Financiële Dienstverleners. Werken met Queries en Merge Documenten. For more information visit our website at www.pyrrho. Automatisering voor Financiële Dienstverleners Werken met Queries en Merge Documenten For more information visit our website at www.pyrrho.com Date: Document Nr: 30 maart, 2007 UBizzMerge, Versie 4.0 Status:

Nadere informatie

Een ASP.NET applicatie opzetten. Beginsituatie:

Een ASP.NET applicatie opzetten. Beginsituatie: Hoofdstuk 1 Een ASP.NET applicatie opzetten Beginsituatie: Windows XP Pro, Windows Vista Pro of Windows 7 Pro Visual Studio.NET moet zijn geïnstalleerd. Let hierbij op dat de Express versie niet voldoet.

Nadere informatie

Handleiding voor het installeren van VBA scripts in Outlook

Handleiding voor het installeren van VBA scripts in Outlook Handleiding voor het installeren van VBA scripts in Outlook Brondocument E:\OutLook\InstallerenVBAScriptOutlook.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-03-12 1e versie na draaien prototype klant 1.1v

Nadere informatie

Outlook Web App 2010 XS2office

Outlook Web App 2010 XS2office Handleiding Outlook Web App 2010 XS2office Toegang tot uw contacten, adressen en e-mail berichten via internet XS2office Versie: 22 juli 2014 Helpdesk: 079-363 47 47 Handleiding OWA Helpdesk: 079-363 47

Nadere informatie

Installatie Solid Edge ST5

Installatie Solid Edge ST5 Installatie Solid Edge ST5! NEEM DIT DOCUMENT DOOR VOORDAT U UW HUIDIGE SOLID EDGE VERSIE GAAT VERWIJDEREN! LET OP!! SOLID EDGE ST5 KUNT U NIET MEER OP WINDOWS XP INSTALLEREN LET OP!! DE ST5 LICENSE MANAGER

Nadere informatie

Handleiding FOCWA Kennisbank. Kennisbank V 1.0 Remco Jansen

Handleiding FOCWA Kennisbank. Kennisbank V 1.0 Remco Jansen Handleiding FOCWA Kennisbank Kennisbank V 1.0 Remco Jansen 1 Inhoud : Login Loginnaam laten bewaren Zoeken naar FOCWA Kennisbank documenten Taal, Categorie en Subcategorieën Trefwoord Verfijnen van uw

Nadere informatie

Handleiding. Outlook Web App 2010 - CLOUD. Versie: 22 oktober 2012. Toegang tot uw e-mailberichten via internet

Handleiding. Outlook Web App 2010 - CLOUD. Versie: 22 oktober 2012. Toegang tot uw e-mailberichten via internet Handleiding Outlook Web App 2010 - CLOUD Versie: 22 oktober 2012 Toegang tot uw e-mailberichten via internet Handleiding Multrix Outlook Web App 2010 - CLOUD Voorblad Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 Inloggen...4

Nadere informatie

Installatiehandleiding Business Assistent

Installatiehandleiding Business Assistent Installatiehandleiding Business Assistent Wijzigingsgeschiedenis Versie Datum Omschrijving Status 0.1 25-09-2014 Eerste opzet van het installatie Concept document. 1.0 04-11-2014 Geen: Commercieel maken

Nadere informatie

5/5 Red Carpet. 5/5.1 Inleiding

5/5 Red Carpet. 5/5.1 Inleiding Management Services 5/5 Red Carpet 5/5.1 Inleiding Met de overname van Ximian is Novell ook eigenaar geworden van de Red Carpet-technologie. Hoewel het aannemelijk is dat het hier een tijdelijke oplossing

Nadere informatie

Installatie Groeps Login app

Installatie Groeps Login app Installatie Groeps Login app Inleiding Deze handleiding bestaat uit twee delen: 1. Voor de systeembeheerder: technische installatie van de Groeps Login app 2. Voor de systeembeheerder of gebruiker: installatie

Nadere informatie

Module VIII - DNS. Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005)

Module VIII - DNS. Stefan Flipkens - Cursus: Internet - Intranet (2004-2005) Module VIII - DNS Wanneer we de url van een webpagina ingeven in de adresbalk van onze browser dan moet ons computersysteem weten op welk IP adres de webpagina te vinden is. DNS servers helpen ons computersysteem

Nadere informatie

Handleiding. Online backup PC

Handleiding. Online backup PC Handleiding Online backup PC Inhoudsopgave 1. Installatie 2 2. Configuratie eerste keer 4 3. Bepalen waarvan een backup gemaakt moet worden 5 4. Instellen wanneer de backup wordt uitgevoerd 5 5. Beveiliging

Nadere informatie

Installatie MicroSoft SQL server 2012 Express

Installatie MicroSoft SQL server 2012 Express Installatie MicroSoft SQL server 2012 Express Het installeren van deze MicroSoft SQL server 2012 Express dient te gebeuren door iemand met volledige rechten op het systeem. Wij adviseren dit door een systeembeheerder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. versie 0.8

Inhoudsopgave. versie 0.8 JOOMLA! INSTALLATIE HANDLEIDING versie 0.8 Inhoudsopgave Stappenplan...3 Inrichten database...4 Configuratiecentrum cpanel...4 Aanmaken van een database gebruiker...5 Aanmaken van een database...6 Gebruiker

Nadere informatie

Handleiding: Whitelabel Customersite

Handleiding: Whitelabel Customersite ARGEWEB B.V. Handleiding: Whitelabel Customersite Controlportal.nl Argeweb Support 8-1-2009 Handleiding voor het gebruik maken van de Whitelabel Customersite op controlportal.nl, door Resellers van Argeweb.

Nadere informatie

NSS volumes in een bestaande tree aanspreken vanuit Domain Services for Windows

NSS volumes in een bestaande tree aanspreken vanuit Domain Services for Windows NSS volumes in een bestaande tree aanspreken vanuit Domain Services for Windows Elders in dit werk hebt u kunnen lezen hoe DSfW ingezet kan worden als alternatief voor Active Directory. Dit heeft echter

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Wat is de Landelijke Voorziening Beeldmateriaal?...3 2 Levering van de luchtfoto s...4 2.1 Luchtfoto s via webservices...4 2.2 Luchtfoto

Nadere informatie

Standard Parts Installatie Solid Edge ST3

Standard Parts Installatie Solid Edge ST3 Hamersveldseweg 65-1b 3833 GL LEUSDEN 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl Bank (Rabo): 10.54.52.173 KvK Utrecht: 32075127 BTW: 8081.46.543.B.01 Standard Parts Installatie Solid Edge ST3

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

U gaat naar de site van Dropbox. Klik nu op de grote knop Download Dropbox.

U gaat naar de site van Dropbox. Klik nu op de grote knop Download Dropbox. Dropbox Weg met USB-sticks, leve Dropbox! Met het programma wisselt u eenvoudig bestanden (foto's, documenten, muziek) uit tussen verschillende gebruikers en apparaten. Stap 1: Downloaden Klik hierboven

Nadere informatie

Installatie Handleiding voor: TiC Narrow Casting Certified. System Integrators

Installatie Handleiding voor: TiC Narrow Casting Certified. System Integrators Installatie Handleiding voor: TiC Narrow Casting Certified System Integrators Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager Inhoudsopgave 1. Algemeen - 3-2. Installatie PostgreSQL database server -

Nadere informatie

Voor de database wordt een Access 2000 bestand gebruikt, met voorlopig 1 tabel:

Voor de database wordt een Access 2000 bestand gebruikt, met voorlopig 1 tabel: Eenvoudig voorbeeld. Er wordt verondersteld dat er met VS 2008 EXPRESS gewerkt wordt. Voor de database wordt een Access 2000 bestand gebruikt, met voorlopig 1 tabel: (Sommige schermafdrukken zijn afkomstig

Nadere informatie

Wijzigen Standaard Wachtwoord (Siemens 5400/5450/SE565)

Wijzigen Standaard Wachtwoord (Siemens 5400/5450/SE565) Wijzigen Standaard Wachtwoord (Siemens 5400/5450/SE565) Indien de ADSL router en computer correct zijn aangesloten en u via de computer toegang heeft tot het internet, kan het configuratie menu van de

Nadere informatie

Client Applicaties (Browser+Desktop) http/https. Apache Webserver. http proxy. WMS WFS Adm SLD Tomcat. Tomcat. GeoServer. PostGIS

Client Applicaties (Browser+Desktop) http/https. Apache Webserver. http proxy. WMS WFS Adm SLD Tomcat. Tomcat. GeoServer. PostGIS WMS voor Kadastrale kaart Limburg GEORZ-lab Datum: 17 juli 2009 Auteur: GEORZ-lab, Just van den Broecke Versie: 2 Contact: Ebrahim Hemmatnia (Adviseur PPI GEO, Kadaster), tel. 088 183 22 16. Inleiding

Nadere informatie

OpenVPN Client Installatie

OpenVPN Client Installatie OpenVPN Client Installatie Windows Vista, Windows 7 Auteurs: Sven Dohmen Laatste wijziging: 23-09-2013 Laatst gewijzigd door: Sven Dohmen Versie: 2.4 Inhoud Ondersteuning... 3 Troubleshooting... 4 Windows

Nadere informatie

Gegevens. Cliënt met browser Server met Apache/IIS Databaseserver En PHP

Gegevens. Cliënt met browser Server met Apache/IIS Databaseserver En PHP Webservers inrichten Inleiding De webapplicatie die je hebt geschreven, is volgens het three-tier systeem ontwikkeld: 1. Gegevensopslag in een database 2. PHP voor de logica 3. XHTML (en CSS) voor de presentatie

Nadere informatie

Installatiehandleiding Business Assistent

Installatiehandleiding Business Assistent Installatiehandleiding Business Assistent Wijzigingsgeschiedenis Versie Datum Omschrijving Status 0.1 25-09-2014 Eerste opzet van het installatie Concept document. 1.0 04-11-2014 Geen: Commercieel maken

Nadere informatie

ODS: Open Directory service. Wat is ODS?

ODS: Open Directory service. Wat is ODS? Wat is ODS? Wat is ODS? Geïntegreerde Meta-directorie voor OpenScape Office LX/MX/HX voor het zoeken van contacten in verschillende databasen en directories. Toegang verlenen naar verschillende directories.

Nadere informatie

INSTALLATIE HANDLEIDING

INSTALLATIE HANDLEIDING INSTALLATIE HANDLEIDING REKENSOFTWARE MatrixFrame MatrixFrame Toolbox MatrixGeo 1 / 9 SYSTEEMEISEN Werkstation met minimaal Pentium 4 processor of gelijkwaardig Beeldschermresolutie 1024x768 (XGA) Windows

Nadere informatie

mymanualsolarapp - What s Your Solar Power Today?

mymanualsolarapp - What s Your Solar Power Today? mymanualsolarapp - Inleiding De manual versie is speciaal gemaakt voor zonnesysteem eigenaren die hun pc niet de hele dag aan willen laten staan of geen computer gekoppelde inverter systemen hebben. Door

Nadere informatie

Temperatuur logger synchronisatie

Temperatuur logger synchronisatie Temperatuur logger synchronisatie Juni 10, 2010 1 / 7 Temperatuur logger synchronisatie Introductie Twee of meerdere ontvangers van het Multilogger systeem kunnen met de temperature logger synchronisatie

Nadere informatie

Handleiding Reinder.NET.Tasks.SQL versie 2

Handleiding Reinder.NET.Tasks.SQL versie 2 Handleiding Reinder.NET.Tasks.SQL versie 2 Reinder Stolte Tramstraat 33 8771RR Nijland Inhoudsopgave 1 Algemeen... 2 2 Installeren en configureren... 3 3 Taken instellen... 4 3.1 Taskname (Taaknaam) verplicht

Nadere informatie

Op de Virtual Appliance is MySQL voorgeïnstalleerd. MySQL is momenteel de meest gebruikte database op het internet.

Op de Virtual Appliance is MySQL voorgeïnstalleerd. MySQL is momenteel de meest gebruikte database op het internet. Het installeren van WordPress Nu je een volledig werkende virtuele server hebt is het tijd om er een applicatie op te installeren. We beginnen met de blogtool WordPress. De database De eerste stap is het

Nadere informatie

Een Windows XP-netwerk maken

Een Windows XP-netwerk maken Een Windows XP-netwerk maken Inleiding Deze beschrijving geldt voor Windows XP Professional (Home edition komt in zekere maten overeen met Professional), Nederlandse versie. Ook geldt dit document alleen

Nadere informatie

Handleiding aanmaak CSR

Handleiding aanmaak CSR Handleiding aanmaak CSR Voordat u begint: Om een Certificate Signing Request (CSR) te maken moet het programma OpenSSL geïnstalleerd worden. Dit programma kan geheel gratis gedownload worden vanaf de OpenSSL

Nadere informatie

Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1

Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1 Standaard Asta Powerproject Client Versie 12 Installatiedocument v1 4 september 2012 Voor vragen of problemen kunt u contact opnemen via telefoonnummer 030-2729976. Of e-mail naar support@powerproject.nl.

Nadere informatie

Installatie NemaDecide en eerste gebruik

Installatie NemaDecide en eerste gebruik Installatie NemaDecide en eerste gebruik Installeren NemaDecide NemaDecide kan worden geïnstalleerd op alle computer vanaf Windows 95. De interface is toegesneden op een beeldschermresolutie van 1280 x

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Facto minifmis

Installatiehandleiding. Facto minifmis Installatiehandleiding Facto minifmis 1. Installatie Facto MiniFMIS 1.1 Achtergrond Facto MiniFMIS biedt facilitaire organisaties een eenvoudige en gebruikersvriendelijke hulpmiddel bij het uitvoeren van

Nadere informatie

ONLINEADVISEREN.NL ONLINEADVISEREN.NL. Handleiding interactief websysteem ter ondersteuning van online adviseren

ONLINEADVISEREN.NL ONLINEADVISEREN.NL. Handleiding interactief websysteem ter ondersteuning van online adviseren ONLINEADVISEREN.NL Handleiding interactief websysteem ter ondersteuning van online adviseren Handleiding onlineadviseren 120815 Blz. 1 van 17 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Aanmelden... 3 3 Algemene functionaliteit...

Nadere informatie

Upgrade Accowin van versie 1 naar versie 2

Upgrade Accowin van versie 1 naar versie 2 Upgrade Accowin van versie 1 naar versie 2 Versie 2.0.2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. AccowinUpgrade uitvoeren... 2 2.1 Taalkeuze... 2 2.2 Belangrijke opmerking... 2 2.3 Selecteren map waarin de huidige

Nadere informatie

ALL-CRM Installatie handleiding

ALL-CRM Installatie handleiding ALL-CRM Installatie handleiding Auteur: Shams Hadi Datum: 05-06-2014 Version: v1.2 2014, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Systeem vereisten 3 2.1 Cliënt (Desktop applicaties) 3 2.2 Cliënt (Internet

Nadere informatie

XAMPP Web Development omgeving opzetten onder Windows.

XAMPP Web Development omgeving opzetten onder Windows. XAMPP Web Development omgeving opzetten onder Windows. Inhoudsopgave 1. Lees dit eerst... 2 2. Inleiding... 2 1 Xampp downloaden... 2 2 Installatie Xampp 1.7.4 op externe harddisk... 3 3 XAMPP herconfiguren...

Nadere informatie

JPTrain. JPTrainBeta versie 25 mei 2015. Android client voor GBtrainHost

JPTrain. JPTrainBeta versie 25 mei 2015. Android client voor GBtrainHost JPTrain JPTrainBeta versie 25 mei 2015 Android client voor GBtrainHost Inhoud 1. Benodigd voor JPTrain... 3 2. Installatie JPTrain... 3 2.1 Conversie van oude versie(s)... 3 3. Eerste kennismaking met

Nadere informatie

4/5 Installatieservers

4/5 Installatieservers Netwerk Services 4/5 Installatieservers 4/5.1 Een Su SE -installatieserver maken 4/5.1.1 Inleiding Als u maar één server te installeren hebt, doet u dat natuurlijk vanaf de installatie-dvd. Als er meerdere

Nadere informatie

WAVIX Installatie Handleiding

WAVIX Installatie Handleiding Modelit Rotterdamse Rijweg 126 3042 AS Rotterdam Telefoon +31 10 4623621 info@modelit.nl www.modelit.nl in opdracht van RIKZ WAVIX Installatie Handleiding Modelit KvK Rotterdam 24290229 Datum 27 September

Nadere informatie

Handleiding Document Management Systeem (DMS)

Handleiding Document Management Systeem (DMS) Handleiding Document Management Systeem (DMS) 1/16 INDEX: 1.Wat?... 3 2.URL + aanmelding... 3 3.Opladen van documenten*... 7 4.Link voor externen:... 9 Download url:... 12 Inleiding:... 12 Instellingen...

Nadere informatie

Stappenplan bij het gebruik van SQL 2008 Versie 2.0, 17-09-2010

Stappenplan bij het gebruik van SQL 2008 Versie 2.0, 17-09-2010 Stappenplan bij het gebruik van SQL 2008 Versie 2.0, 17-09-2010 Installatie stappen Microsoft SQL Server 2008 Express: Het is raadzaam om de volledige installatie met een gebruiker zonder beperkingen uit

Nadere informatie

Belangrijke Informatie

Belangrijke Informatie Belangrijke Informatie Geachte relatie, Deze Dahua NVR beschikt over de nieuwste generatie firmware. Deze firmware beschikt over vele nieuwe mogelijkheden. Veel van deze nieuwe functionaliteiten worden

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie