Meer rendement uit Interne Audits

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meer rendement uit Interne Audits"

Transcriptie

1 van wijzend vingertje naar toegevoegde waarde Matthijs F.A. Dierick sr Lead Auditor en Trainer CLIENT LOGO

2 Inhoud van de presentatie Vooroordelen en misvattingen over interne audits Wat is nu het minimum dat de normen vereisen t.a.v. interne audits Hoe verhoog ik rendement van de audits? Welke eisen stel ik aan mijn interne audits Gelegenheid tot het stellen van vragen 2

3 Interne audits? Leveren ze u iets op? Komt het resultaat overeen met de inspanningen? Helpt het uw management systeem op een hoger niveau komen? Is het erg als er afwijkingen worden geconstateerd? 3

4 Misverstanden die er bestaan over interne audits Vaststellen wat je collega fout doet is matennaaierij iedereen kan het er wel even bij doen Iedereen maakt fouten en dat tonen we met interne audits aan met audits verbied je creativiteit, mensen moeten toch vrij kunnen zijn? Interne auditors zijn interne adviseurs Kost veel tijd en levert weinig op Een audit kost maar een uurtje Auditors zijn mede verantwoordelijk voor de bevindingen die zij hebben gedaan Slide 4, issue 4

5 Audits en Afwijkingen Audit: Een systematisch, onafhankelijk en gedocumenteerd proces voor het verkrijgen van auditbewijsmateriaal om objectief vast te stellen of aan de auditcriteria is voldaan Afwijking Het niet voldoen aan de gestelde auditcriteria LET WEL: AFWIJKINGEN KUNNEN ZOWEL POSITIEF ZIJN ALS MOGELIJKHEDEN TOT VERBETERING. Een afwijking is dus niet altijd een tekortkoming Slide 5, issue 4

6 Eisen aan aantal en frequentie interne audits Eisen die gelden voor ISO 9001, ISO 14001, OHSAS 18001: Het volledige managementsysteem (alle processen, niet perse elke procedure, werkinstructie) moet minimaal 1 x per 3 jaar intern geauditeerd worden (hangt samen met de externe certificatie audits); Er moet rekening gehouden worden met het belang van het proces (let wel dit is een risico beoordeling); Er moet rekening gehouden worden met resultaten van eerdere audits (dus hier een keer vaker, daar een keer minder); 6

7 Dus Directies moeten beslissen wat de kritische punten in de processen zijn; Analyses van auditbevindingen: wat zijn de echte incidenten en trends? Dus jaarlijkse trends, maar ook meerjaarlijkse trends Maximale flexibiliteit in de interne auditplanning Meenemen conclusies van de auditors (benoem een auditconclusie in de rapportage) 7

8 Een aantal does en don ts op basis van deze criteria Ga flexibel om met de interne auditplanning: auditplannings moeten levende documenten worden Is het goed, laat het dan ook eens met rust Is het niet goed, dan moeten we er wat vaker heen Wat vindt de auditor er van? Zijn oordeel moeten mee wegen in de auditplanning Afwijkingen kunnen ook een indicatie zijn voor positieve ontwikkelingen, terwijl het managementsysteem achter blijft Wat is nu echt kritisch in ons proces? Beheersen we dat voldoende? Beslissen we op basis van analyses of 1 malige uitslagen? HE, DIRECTIE, wat vinden jullie er van? Slide 8, issue 4

9 Ja, ja dat is allemaal wel mooi maar waar staat dat? NEN-EN-ISO 19011: 2011 Het is een richtlijn, dus geen eisen zoals ISO 9001, 14001, etc Centraal staat hier bij alle elementen van een interne audit (voorbereiden, uitvoeren en rapporteren), dat je dit moet monitoren, beoordelen en moet verbeteren 9

10 Kritische punten in het auditproces die in de gaten gehouden moeten worden Opvolging van audit bevindingen, zit hier bovenop, het is aan de proceseigenaar te bepalen of een probleem is opgelost Hoe wordt de directie geinformeerd over interne audits, is dit echt wel sturingsinformatie? De proceseigenaar moet een weging geven aan de bevinding en zijn corrigerende maatregelen hierop afstemmen Auditconclusies: wat mogen we concluderen op basis van deze audit: voldoen we, zijn we beter, liggen we achter, etc Zijn maatregelen echt wel gericht op het voorkomen van herhaling, of zijn we brandjes aan het blussen? Een incident is een trent waar je de frequentie niet van kent Hoe relevant is de bevinding van afdeling A voor andere afdelingen? HE, DIRECTIE, wat vinden jullie er van? Slide 10, issue 4

11 De interne auditor Wie bepaalt wie er geschikt is als interne auditor? Dat bent U! Neemt u daarbij de volgende zaken in overweging? Wat moet een interne auditor kunnen? (welke vaardigheden moet hij hebben?) Wat moet een interne auditor kennen (welke kennis moet hij hebben?) Afhankelijk van norm, proces, activiteit, moet worden vastgesteld welke interne auditor geschikt is. Niet elke interne auditor hoeft hetzelfde te kunnen Worden medewerkers ook beoordeeld op hun werkzaamheden als interne auditor? Welke beoordelingscriteria hanteert u? 11

12 Interne auditor: vaardigheden Criteria die u kunt gebruiken voor beoordeling en selectie van interne auditors zijn: Analytisch; Kritisch (maar niet te kritisch) Onafhankelijkheid Durf (durf je te zeggen dat iets niet klopt?) Interviewtechnieken Rapportage vaardigheid 12

13 Interne auditor: Kennis Een interne auditor hoeft geen expert te zijn maar een goede basiskennis over de volgende zaken mogen aanwezig gesteld kunnen worden: De relevante wetgeving; De relevante normen; De relevante processen en procedures Hoe waarborgt en beoordeelt u deze kennis en kunde? 13

14 Onthoudt heel goed het volgende: De normen schrijven voor WAT er geregeld moet worden; Uw managementsysteem schrijft voor HOE het geregeld is; De AUDITOR Toetst of er via uw HOE wordt voldaan aan het WAT van de normen. Het niet voldoen aan het HOE is daar mee ook een afwijking aan het WAT van de norm. 14

15 Zijn er nog vragen? 15

16 Hartelijk bedankt voor uw aandacht Kijk voor een groot en breed pallet aan auditors trainingen op 16

17 17

1 Wat zijn interne audits?

1 Wat zijn interne audits? 1 Wat zijn interne audits? Binnen de organisatie willen we kwaliteit garanderen in de zorgverlening die wij bieden of het product dat we maken. We hebben daarom allerlei afspraken gemaakt over het werk.

Nadere informatie

Interne audits, het rendement

Interne audits, het rendement Interne audits, het rendement HKZ Kwaliteitsdag Olav Kloek 8 april 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Strategie van de organisatie Herontwerp van organisaties, door: Nieuw financieringsstelsel Zelfsturende/zelfregulerende

Nadere informatie

VIA/001C. MANAGEMENTSYSTEEM Uw gedocumenteerde managementsysteem is geen Wetboek van Bedrijfsstrafrecht VIA/003C. Strategische aspecten VIA/004

VIA/001C. MANAGEMENTSYSTEEM Uw gedocumenteerde managementsysteem is geen Wetboek van Bedrijfsstrafrecht VIA/003C. Strategische aspecten VIA/004 VERBETEREN DOOR INTERNE AUDITS Peter H. de Dreu 19 januari 01 EEN MENS IS NOOIT TE OUD OM TE LEREN, TENZIJ MEN JONG GENOEG GELEERD HEEFT OM NOOIT MEER IETS TE LEREN Bron: Havank - 474 VIA/001/19 VIA/001C

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

Certificatiecriteria NEN-EN-ISO versie 9001:2008

Certificatiecriteria NEN-EN-ISO versie 9001:2008 Certificatiecriteria NEN-EN-ISO versie 9001:2008 Inhoudsopgave 1 Algemeen... 3 1.1 Doel van dit document... 3 1.2 Toepassingsgebied... 3 1.3 Beheer van dit document... 3 1.4 Referenties... 3 1.5 Definities

Nadere informatie

350.51 Interne audits effectiever inzetten

350.51 Interne audits effectiever inzetten 350.51 Interne audits effectiever inzetten ing. A.M. Ruting Inleiding Een belangrijk doel van een audit is het boven tafel krijgen van informatie. In het woordenboek wordt de betekenis van het woord audit

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Welkom bij de systeem demonstratie van Interne Audits

Welkom bij de systeem demonstratie van Interne Audits Welkom bij de systeem demonstratie van Interne Audits Systemen van Inception Borgen Verbeteren Systemen van Inception Borgen Verbeteren Systemen van Inception Document- en informatiebeheer/ procesmanagement

Nadere informatie

Trainingen 2016. Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Prijs. 9-10 Schiedam. 7-8 Steenwijk 23-24 Oisterwijk.

Trainingen 2016. Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Prijs. 9-10 Schiedam. 7-8 Steenwijk 23-24 Oisterwijk. 20 Auditen Auditvaardigheden 0-3-4 4-5 2-3 -0 7-23-24 7-2-27 5-2-3 24-25 50,- Interne Auditor ISO 00-2 2-4 23-25 3-5 00,- Optimaliseren van uw audits 2 Masterclass Lead Auditor 27 30 Kwaliteit Voorlichtingsbijeenkomst

Nadere informatie

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING 2. VERSTEVIGING VAN RISICOMANAGEMENT Van belang is een goed samenspel tussen het bestuur, de raad van commissarissen en de auditcommissie, evenals goede communicatie met

Nadere informatie

Welkom bij het auditnetwerk 20 e bijeenkomst, 2 oktober 2014. Samen kennis maken Kennis in praktijk brengen

Welkom bij het auditnetwerk 20 e bijeenkomst, 2 oktober 2014. Samen kennis maken Kennis in praktijk brengen Welkom bij het auditnetwerk 20 e bijeenkomst, 2 oktober 2014 Samen kennis maken Kennis in praktijk brengen Programma ѻ 11.00 ѻ 11.10 ѻ 12.30 ѻ 13.30 ѻ 14.30 ѻ 15.15 ѻ 15.30 Opening Hein Dekker, voorzitter

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

INTERNE AUDIT. BELAC 3-03 Rev 3-2014. Datum van toepassing: 27.06.2014

INTERNE AUDIT. BELAC 3-03 Rev 3-2014. Datum van toepassing: 27.06.2014 BELAC 3-03 Rev 3-2014 INTERNE AUDIT De versies van documenten van het managementsysteem van BELAC die beschikbaar zijn op de website van BELAC (www.belac.fgov.be) worden beschouwd als dé enige geldige

Nadere informatie

n130910 versie 26 november 2013 sccm Informatieblad uitvoeren van interne audits

n130910 versie 26 november 2013 sccm Informatieblad uitvoeren van interne audits Informatieblad Uitvoeren van interne audits sccm Informatieblad uitvoeren van interne audits 1 De overtuiging -en ervaring- van SCCM is dat elke organisatie (hoe klein ook) betere milieu- en arboprestaties

Nadere informatie

Trainingen 2015. Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Prijs. 8-9 Oisterwijk. 24-25 Steenwijk. 14-16 Schiedam.

Trainingen 2015. Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Prijs. 8-9 Oisterwijk. 24-25 Steenwijk. 14-16 Schiedam. Auditen Auditvaardigheden - - - - - - - - - - - - - - - 0,- Interne Auditor ISO 00 0- - -0-0,- Optimaliseren van uw audits Masterclass Lead Auditor 0 Kwaliteit Voorlichtingsbijeenkoms ISO 00:,- Kwaliteits

Nadere informatie

Trainingen 2015. Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Prijs. 8-9 Oisterwijk 24-25 Steenwijk. 14-16 Schiedam.

Trainingen 2015. Jan Feb Maart April Mei Juni Juli Aug Sep Okt Nov Dec Prijs. 8-9 Oisterwijk 24-25 Steenwijk. 14-16 Schiedam. Auditen Auditvaardigheden - - - - - - - - - - - - - - - 0,- Interne Auditor ISO 00 0- - -0-0,- Optimaliseren van uw audits Masterclass Lead Auditor 0 Kwaliteit Voorlichtingsbijeenkoms ISO 00:,- Kwaliteits

Nadere informatie

OHSAS certificaat voor het waarborgen van veiligheid

OHSAS certificaat voor het waarborgen van veiligheid OHSAS 18001-certificaat voor het waarborgen van veiligheid > continue verbetering > voordelen > internationaal erkende norm > eigen verantwoordelijkheid > compleet arbo- en veiligheidsmanagementsysteem

Nadere informatie

Kennis is de norm. KAM Opleidingen. ISO trainingen. Telefoon:

Kennis is de norm. KAM Opleidingen. ISO trainingen. Telefoon: KAM Opleidingen ISO 14001 trainingen Brochurewijzer Welkom bij KAM Opleidingen Waarom KAM Opleidingen Locaties InCompany training Training op maat Training on the job ISO 14001 opzetten en implementeren

Nadere informatie

Workshop Bouwend Nederland

Workshop Bouwend Nederland Workshop Bouwend Nederland De interne bedrijfsaudit Agenda Welkom Introductie BSI Veel toegepaste normen Interne audit 2 Introductie BSI

Nadere informatie

LIJST FIGUREN 15 LIJST TABELLEN 17 LIJST BOXEN 19

LIJST FIGUREN 15 LIJST TABELLEN 17 LIJST BOXEN 19 Inhoudsopgave LIJST FIGUREN 15 LIJST TABELLEN 17 LIJST BOXEN 19 HOOFDSTUK I HOE DIT BOEK TE GEBRUIKEN? 21 1. WAT IS MILIEUMANANAGEMENT? 21 2. DAT DEDEN WE TOCH AL? 22 3. HOE IS DE WETGEVING TERZAKE? 22

Nadere informatie

Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1

Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1 Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1 Inhoudsopgave 1 Algemeen... 2 1.1 Doel van dit document... 2 1.2 Toepassingsgebied... 2 1.3 Beheer van dit document... 2 1.4 Referenties... 2 1.5

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Geheel van beleidslijnen, procedures of eisen (normen) die worden gebruikt als referentie.

Geheel van beleidslijnen, procedures of eisen (normen) die worden gebruikt als referentie. Definities Accreditatie Accreditatie is de erkenning door een gezaghebbende organisatie dat een andere organisatie of persoon competent is om een bepaalde taak uit te voeren. De Raad voor Accreditatie

Nadere informatie

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken Leiderschap 1. De directie heeft vastgelegd en is eindverantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Internal Audit Charter

Internal Audit Charter Interne Audit Dienst Versie 3.0 (vervangt bij vaststelling door RvB vorige versie 2.0) Pagina 1 van 5 Artikel 1 Het doel, de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de internal auditfunctie zijn in dit

Nadere informatie

Interne audits meer dan alleen normverplichting

Interne audits meer dan alleen normverplichting Het nut van auditprogramma s voor managementsystemen, werkprocessen en projecten Interne audits meer dan alleen normverplichting Nog vaak zien organisaties audits als noodzakelijk kwaad. Onterecht, want

Nadere informatie

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM Pagina 1 van 6 Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM In het onderstaande is een leidraad opgenomen voor een Plan van aanpak certificeerbaar kwaliteitsmanagementsysteem.

Nadere informatie

Interne audittraining

Interne audittraining Interne audittraining door Annette Thijssen 100311 Interne Audittraining.doc Pagina 1 van 20 Wat is een interne audit Een systematische en onafhankelijke beoordeling met als doel: Nagaan of de procedures

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding... 9

Inhoudsopgave. Inleiding... 9 Inhoudsopgave Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Wat is geïntegreerd management?... 13 1.1. Wat is het doel van geïntegreerd management?... 13 1.2. Kwaliteit: wat betekent ISO 9001?... 14 1.3. Andere normen:

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

De betekenis van certificatie in relatie tot naleving wet- en regelgeving. n versie 29 november 2012

De betekenis van certificatie in relatie tot naleving wet- en regelgeving. n versie 29 november 2012 De betekenis van certificatie in relatie tot naleving wet- en regelgeving 1 De overtuiging -en ervaring- van SCCM is dat elke organisatie (hoe klein ook) betere milieu- en arboprestaties behaalt door het

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor!

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Het doel van NCK B.V. is om voor bedrijven hun werkbaar en beheersbaar systeem om te zetten in een systeem- en/of procescertificaat waarbij

Nadere informatie

Kennis is de norm. KAM Opleidingen. OHSAS trainingen. Telefoon:

Kennis is de norm. KAM Opleidingen. OHSAS trainingen. Telefoon: KAM Opleidingen OHSAS 18001 trainingen Brochurewijzer Welkom bij KAM Opleidingen Waarom KAM Opleidingen Locaties InCompany training Training op maat Training on the job OHSAS 18001 opzetten en implementeren

Nadere informatie

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen mei december 2014 SAFER, SMARTER, GREENER

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen mei december 2014 SAFER, SMARTER, GREENER BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT Trainingen mei december 2014 SAFER, SMARTER, GREENER 02 DNV GL Training met impact Training met impact Organisaties verduurzamen en veranderen continu. Positieve bedrijfsresultaten

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant Welkom INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN Leen Scheers Senior consultant GEGEVEN bedrijven wensen verschillende managementsystemen met certificaten meerdere invalshoeken (KVM), zowel op managementniveau

Nadere informatie

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Walvis ConsultingGroep Brengt kwaliteit tot leven Voor kwaliteit van mens en organisatie Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Ronald Zwart Vennoot, senior consultant en auditor ronald.zwart@walviscg.nl

Nadere informatie

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Versie : 00-00-00 Vervangt versie : 00-00-00 Geldig m.i.v. : Opsteller : ------------------- Pag. 1 van 5 Goedkeuringen : Datum: Paraaf: teamleider OK/CSA : DSMH

Nadere informatie

AANTOONBAAR. MVO norm. Stichting MVO Aantoonbaar. Door Gerben Bekooy

AANTOONBAAR. MVO norm. Stichting MVO Aantoonbaar. Door Gerben Bekooy VO norm Stichting VO Aantoonbaar Door Gerben Bekooy Inhoud presentatie 1. aanleiding 2. doel 3. toelichting 4. relatie met andere VO initiatieven 5. status van de norm 6. vragen Door Gerben Bekooy Aanleiding

Nadere informatie

Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy. Normalisatie: de wereld op één lijn

Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy. Normalisatie: de wereld op één lijn Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy Normalisatie: de wereld op één lijn Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! Goed energiemanagement leidt tot hoge

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Advies,opleiding, training en research op vlak van sales, services en management.

Advies,opleiding, training en research op vlak van sales, services en management. Eindverslag Gegevens van de onderneming Naam SB anagement bvba Straat Leuvenselaan, 191 Postcode, Stad 3300 TIENEN Land België Tel: 0495/281138 Fax: 016/821138 Contactpersoon e-mail: janroel.vanrhee@sb-management.be

Nadere informatie

Energiemanagementplan Cofely Energy & Infra

Energiemanagementplan Cofely Energy & Infra Energiemanagementplan Cofely Energy & Infra MVO medewerker Naam: S. Gorter Manager QHSE Naam: B.F. Maas Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Cofely Energy & Infra BV Kamer van Koophandel nr. 35011527,

Nadere informatie

In het kader van certificering is het houden van interne audits een verplicht onderdeel. (zie bijlage: HKZ-norm 4.4).

In het kader van certificering is het houden van interne audits een verplicht onderdeel. (zie bijlage: HKZ-norm 4.4). Uitvoering interne audits Inleiding In het kader van certificering is het houden van interne audits een verplicht onderdeel. (zie bijlage: HKZ-norm 4.4). De organisatie moet met geplande tussenpozen interne

Nadere informatie

AUDIT UITVOEREN. Het doel en het programma. De vragenlijst

AUDIT UITVOEREN. Het doel en het programma. De vragenlijst AUDIT UITVOEREN Bron: Aangepast aan NEN-EN-ISO 19011: 2011 / NNI Kwaliteitsaudit, als instrument om te verbeteren / Assegaff & Kottenhagen / Kluwer Auditstrategie in de praktijk / Assegaff & Vermeulen

Nadere informatie

1. Doel. 2. Toepassingsgebied/Definities. 2.1 Toepassingsgebied. Procedure Incidenten

1. Doel. 2. Toepassingsgebied/Definities. 2.1 Toepassingsgebied. Procedure Incidenten Procedure Incidenten 1. Doel Leercyclus bewerkstelligen (leren van incidenten zodat het veiligheidsmanagementsysteem bijgesteld kan worden en/of acties gestart kunnen worden). In kaart brengen van aard

Nadere informatie

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit

A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek. procedure. interne audit A.Z. Sint Jan A.V. - apotheek procedure interne audit nummer : ORG-00050 blz 1 van 3 eerste uitgiftedatum : 14.01.2000 datum herziening : 05.07.2007 verantwoordelijke : W. Renders uitgegeven door : apotheek

Nadere informatie

De interne audit: haal je er meer uit met een goed auditprogramma

De interne audit: haal je er meer uit met een goed auditprogramma Walvisgeluiden Juli 2013 Walvis ConsultingGroep Johannes Bosboomstraat 39-3817 DP Amersfoort www.walviscg.nl info@walviscg.nl tel: 085 87 80 640 De interne audit: haal je er meer uit met een goed auditprogramma

Nadere informatie

DR-QHSE-x. Deelreglement QHSE-manager

DR-QHSE-x. Deelreglement QHSE-manager DR-QHSE-x Deelreglement QHSE-manager Uitgave: augustus 2014 DR-QHSE-X 2 1 Algemeen Naam : Reed Business Opleidingen Adres : H.A. Lorentzstraat la, Zwijndrecht Aard : mondeling onderwijs Naast dit reglement

Nadere informatie

Hoe werken interne en externe audits? Met de billen bloot of een constructieve dialoog?

Hoe werken interne en externe audits? Met de billen bloot of een constructieve dialoog? Hoe werken interne en externe audits? Met de billen bloot of een constructieve dialoog? Auditeren is het controleren of een organisatie voldoet aan de eisen uit de brl en onderliggende protocollen alsmede

Nadere informatie

Werkwijze ISO- en VCA-certificering

Werkwijze ISO- en VCA-certificering Werkwijze ISO- en VCA-certificering In deze brochure leest u hoe de 3-jaarlijkse certificatiecyclus eruit ziet, wat u doet bij tekortkomingen en wat de reactietermijnen zijn. Welkom bij SKG-IKOB De certificeerder

Nadere informatie

Herziening ISO/IEC 17021

Herziening ISO/IEC 17021 Herziening ISO/IEC 17021 Versie 2006 Versie 2011 Conformiteitsbeoordeling Eisen voor instellingen die audits en certificatie van managementsystemen uitvoeren. Aanpassingen en overgangsmodaliteiten Brussel

Nadere informatie

Training. praktisch toepasbare kennis en informatie

Training. praktisch toepasbare kennis en informatie Training praktisch toepasbare kennis en informatie Training gericht op vakbekwaamheid, efficiency en zelfontplooiing Uw behoefte aan praktisch toepasbare kennis en informatie is onze zorg. Onder dit motto

Nadere informatie

SCB in de praktijk. Ervaringen met S.C.B. In de uitvoering van UAV GC werken. GWW Advies 1

SCB in de praktijk. Ervaringen met S.C.B. In de uitvoering van UAV GC werken. GWW Advies 1 SCB in de praktijk Ervaringen met S.C.B. In de uitvoering van UAV GC werken GWW Advies 1 Inhoud presentatie Achtergronden SCB Praktijk werking Verbeteringen GWW Advies 2 Herkomst SCB gedachte SCB is vervolg

Nadere informatie

HaCeCo afdeling certificatie verder HAC genoemd die geaccrediteerd is om certificaten toe te kennen binnen haar erkenningsgebied.

HaCeCo afdeling certificatie verder HAC genoemd die geaccrediteerd is om certificaten toe te kennen binnen haar erkenningsgebied. 1. Definities Firma De organisatie die opdracht heeft gegeven of wil geven aan HAC om haar kwaliteits- of veiligheidssysteem te auditeren tegen een bepaalde norm of checklist. Certificatie-instelling HaCeCo

Nadere informatie

De effectieve directie

De effectieve directie Studiedag - Journée d études De interne audit en het auditcomité Walgraeve M. Hoofd interne audit NVSM 17.10.2008 Verslag over: De effectieve directie - Financiële, operationele en strategische risico

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Naam Examenleverancier. Beoordeling audit examinering 2012 2013 Rapportage inkoopaudit examenproducten en diensten op examinering 2012 2013

Naam Examenleverancier. Beoordeling audit examinering 2012 2013 Rapportage inkoopaudit examenproducten en diensten op examinering 2012 2013 Naam Examenleverancier : Fundeon Toetsing Organisatieaudit Product Dienst Indien er sprake is van het toetsen van een product: Naam Product : Waterbouwer Crebonummer : 94020 Is er sprake van een Kadertoets

Nadere informatie

Inhoud. PCSN II - Implementatie Certificering Bosbeheer

Inhoud. PCSN II - Implementatie Certificering Bosbeheer PCSN II - Implementatie Certificering Bosbeheer Inhoud 1 Bereik... 2 2 Referentie... 2 3 Definities... 2 4 Certificering van bosbeheer... 2 4.1 Groepscertificering... 2 4.1.1 De groepsmanager... 2 4.1.2

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Naam Examenleverancier

Naam Examenleverancier Naam Examenleverancier : SH&M Toetsing Organisatieaudit Product Dienst Indien er sprake is van het toetsen van een product: Naam Product : Logistiek medewerker houthandel Crebonummer : 95331 Is er sprake

Nadere informatie

Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties. Informatiebeveiliging

Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties. Informatiebeveiliging Seminar Trends in Business & IT bij woningcorporaties Informatiebeveiliging Agenda Rondje verwachtingen Even voorstellen.. Informatiebeveiliging waarom? Stand van zaken bij corporaties Informatiebeveiliging

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Interne audit

Jaarverslag 2012 Interne audit Federaal agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Jaarverslag 2012 Interne audit Raadgevend comité 19 juni 2013 Plan 1. Nieuwigheden 2. Auditprogramma 2012 Audituniversum Inhoud Uitvoering 3.

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

Clinical Nurse Organisatieprofiel De functie Aard van de werkzaamheden Deeltaken: Word jij onze nieuwe collega?

Clinical Nurse Organisatieprofiel De functie Aard van de werkzaamheden Deeltaken: Word jij onze nieuwe collega? Clinical Nurse Organisatieprofiel Vivisol te Tilburg levert diensten en apparatuur aan patiënten thuis, ziekenhuizen en verpleegtehuizen op het gebied van o.a. zuurstof-, OSAS- en aërosoltherapie, beademing,

Nadere informatie

Tel: 0495/281138 Fax: 016/821138. e-mail: janroel.vanrhee@sb-management.be

Tel: 0495/281138 Fax: 016/821138. e-mail: janroel.vanrhee@sb-management.be Eindverslag Gegevens van de onderneming Naam: SB Management bvba Straat: Leuvenselaan, 191 Postcode, Stad: 3300 TIENEN Land: België Tel: 0495/281138 Fax: 016/821138 Contactpersoon: Van Rhee e-mail: janroel.vanrhee@sb-management.be

Nadere informatie

Naam Examenleverancier

Naam Examenleverancier Naam Examenleverancier : Fundeon Toetsing Organisatieaudit Product Dienst Indien er sprake is van het toetsen van een product: Naam Product : Dakdekker riet Crebonummer : 93845 Is er sprake van een kadertoets

Nadere informatie

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA Inleiding Systeemgerichte Contractbeheersing of: SCB Mr Joost Jansen MBA Programma: Voorstellen Doel Management summary Introductie ti SCB ISO 9001:2008 Toetsen Afronding Protocol managementaandacht (Vragen

Nadere informatie

BQA Belgian Quality Association

BQA Belgian Quality Association Lijst van vestigingen Naam Straat Postcode Stad Land SB Management bvba Gemeentestraat 152 3010 Leuven België Lijst van de departementen en verantwoordelijken Code Afdeling Verantwoordelijke(n) AANK Aankoop

Nadere informatie

OPENBARE SAMENVATTING

OPENBARE SAMENVATTING OPENBARE SAMENVATTING Project Gebruikersgroep energiemanagement RVO Datum 17 juli 2015 Onderwerp Openbare samenvatting NRK/mix gebruikersgroep implementatie energiemanagement in context van Europese EED-wetgeving

Nadere informatie

Certificering Mechanisch boren

Certificering Mechanisch boren SIKB, 18 juni 2010 Partner for progress Certificering Mechanisch boren BRL 2100, protocol 2101 Jan Keijzer Inhoud van de prestatie 1. Inleiding 2. Het certificatieproces 3. Planning tot 31-12-2010 Presentatie

Nadere informatie

Webinar Beheers- en Plusaudit 2015. René Zandstra Fysiotherapeut Leadauditor Plus- en Beheersaudits Certificeringsdeskundige HKZ / ISO 9001-2008

Webinar Beheers- en Plusaudit 2015. René Zandstra Fysiotherapeut Leadauditor Plus- en Beheersaudits Certificeringsdeskundige HKZ / ISO 9001-2008 Webinar Beheers- en Plusaudit 2015 René Zandstra Fysiotherapeut Leadauditor Plus- en Beheersaudits Certificeringsdeskundige HKZ / ISO 9001-2008 Programma - Het doel en verwachtingen van deze webinar -

Nadere informatie

Handleiding BPV-beoordeling voor de deelnemer. Dossiers VMBO

Handleiding BPV-beoordeling voor de deelnemer. Dossiers VMBO Handleiding BPV-beoordeling voor de deelnemer Dossiers VMBO Inhoudsopgave Inleiding... 3 Informatie BPV-beoordeling... 4 Kerntaak, werkprocessen, competenties, beoordelingscriteria en Arbo-regels... 4

Nadere informatie

Auditrapport. IBKI. Start audit 14/04/2014. Blz.1van 9

Auditrapport. IBKI. Start audit 14/04/2014. Blz.1van 9 IBKI Blz.1van 9 Introductie. Dit rapport is samengesteld door en betreft de auditactiviteiten zoals hieronder aangegeven: Audit nr. / Type / Datum / Duur Certificaat / Norm Adres 7964674 Controle-audit

Nadere informatie

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Februari 2014 Doelstelling project vg-documenten voor SodM Inzicht

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

Registerreglement Register (Highrisk) Security Officer Instructor (RHSOI )

Registerreglement Register (Highrisk) Security Officer Instructor (RHSOI ) Registerreglement Register (Highrisk) Security Officer Instructor (RHSOI ) Code : RR-RHSOI Datum : 02.05.2012 Eigenaar : Voorzitter TC RHSOI 1. INLEIDING De in dit register opgenomen functionarissen mogen

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 610 HET IN AANMERKING NEMEN VAN DE INTERNE AUDITWERKZAAMHEDEN INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-4 Reikwijdte en doelstellingen van de interne audit... 5 Verhouding

Nadere informatie

Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit

Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit Bijlage 4 Kwaliteitstoets/beheersmodel audit 1 Uitgangspunten Kwaliteitstoets/Beheersmodel audit Uitgangspunt is dat de zorgverzekeraar alle doelmatige en noodzakelijke fysiotherapeutische zorg vergoedt.

Nadere informatie

DEKRA Certification B.V. Marco Erdhuizen Ex Certification Manager SHAPING THE FUTURE

DEKRA Certification B.V. Marco Erdhuizen Ex Certification Manager SHAPING THE FUTURE DEKRA Certification B.V. Marco Erdhuizen Ex Certification Manager SHAPING THE FUTURE Even voorstellen Marco Erdhuizen: Ruim 9 jaar werkzaam bij DEKRA (KEMA), afdeling Explosion & Process Safety als projectleider,

Nadere informatie

Bijlage II: Criteria voor acceptatie van kwaliteitssystemen door de NVWA

Bijlage II: Criteria voor acceptatie van kwaliteitssystemen door de NVWA Bijlage II: Criteria voor acceptatie van kwaliteitssystemen door de NVWA NVWA, vastgesteld 4 juni 2014 Introductie Omdat de overheid moet zorgen voor een passende infrastructuur voor nalevingstoezicht,

Nadere informatie

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Versie 2012 Inleiding 201 Nederlands Normalisatie Instituut. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. Clusius College te Alkmaar

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. Clusius College te Alkmaar ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU Clusius College te Alkmaar Natuur en groene ruimte 3 (Vakbekwaam medewerker groenvoorziening) 97252 Bloemendetailhandel (Medewerker bloembinden)

Nadere informatie

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen januari september 2015. NIEUW: Trainingen gericht op de nieuwe ISO normen. SAFER, SMARTER, GREENER

BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT. Trainingen januari september 2015. NIEUW: Trainingen gericht op de nieuwe ISO normen. SAFER, SMARTER, GREENER BUSINESS SCHOOL TRAINING MET IMPACT Trainingen januari september 2015 NIEUW: Trainingen gericht op de nieuwe ISO normen. SAFER, SMARTER, GREENER 02 DNV GL Training met impact LEREN OP AFSTAND MET E-LEARNING

Nadere informatie

TOP-audit Auditreglement

TOP-audit Auditreglement TOP-audit Auditreglement 1 Inleiding Zorgverzekeraars zijn richting haar verzekerden verantwoordelijk voor het inkopen van kwalitatief goede fysiotherapeutische zorg. Een manier om het begrip kwalitatief

Nadere informatie

Directie hoort rol kwaliteitsmanager te vervullen

Directie hoort rol kwaliteitsmanager te vervullen Kwaliteitsmanager wordt in toenemende mate een ondersteunende functie Directie hoort rol kwaliteitsmanager te vervullen De opkomst van een gedocumenteerd kwaliteitssysteem op basis van de ISO 9000- normenserie

Nadere informatie

Certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven

Certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven Certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven versie januari 2014 LOSSE BIJLAGE 1 PROCEDURE AUDITS EN AUDITRAPPORTAGE Stichting CKB, Postbus 366, 2700 AJ Zoetermeer 1 Terminologie Met

Nadere informatie

1. Waar staan we nu? (de nulmeting)

1. Waar staan we nu? (de nulmeting) Amsterdam, 19 september 2015 Hoe zet u een praktisch milieumanagementsysteem voor uw organisatie op? Het stappenplan "ISO 14001 in 7 stappen" helpt u op weg! Onderstaand stappenplan is opgebouwd aan de

Nadere informatie

Raad voor Accreditatie (RvA) Invoering van ISO/IEC :2015

Raad voor Accreditatie (RvA) Invoering van ISO/IEC :2015 Raad voor Accreditatie (RvA) Invoering van ISO/IEC 17021-1:2015 Document code: RvA-T032-NL Versie 4, 16 november 2015 Een RvA-Toelichting beschrijft het beleid en/of de werkwijze van de RvA met betrekking

Nadere informatie

Certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven

Certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven Certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven versie oktober 2015 LOSSE BIJLAGE 1 PROCEDURE AUDITS EN AUDITRAPPORTAGE Stichting CKB, Postbus 366, 2700 AJ Zoetermeer 1 Terminologie Met

Nadere informatie

3.1 Methodiek ISO / OHSAS 3.2 Methodiek VCA

3.1 Methodiek ISO / OHSAS 3.2 Methodiek VCA Hoofdgroep Procedure Nummer : Procedure : Werkwijze systeemcertificering : S04 Inhoud : 1 DOEL 2 INLEIDING 3 BESCHRIJVING PROCEDURE 3.1 Methodiek ISO / OHSAS 3.2 Methodiek VCA 4 AUDITPROCES 4.1 Aanvraag

Nadere informatie

Pas op: instrumenten!!

Pas op: instrumenten!! DE TOOLBOX VAN COMPETENTIEONTWIKKELING 2009 Dirk Vandecruys itineris bvba Hogedries 29 3990 PEER Tel.: 0497/441.365 1 Voor mens en organisatie Pas op: instrumenten!! Veiligheidswaarschuwing (lezen voor

Nadere informatie

Naam Examenleverancier

Naam Examenleverancier Naam Examenleverancier : VOC Toetsing Organisatieaudit Product Dienst Indien er sprake is van het toetsen van een product: Naam Product : Autoschadehersteller, niveau 2 Crebonummer : 95030 Is er sprake

Nadere informatie

Samen werken aan voedselveiligheid

Samen werken aan voedselveiligheid Samen werken aan voedselveiligheid Een eerste kennismaking Roel Robbertsen, voorzitter SecureFeed Jaarvergadering Comité van Graanhandelaren Rotterdam, 20-11-2014 Inhoud presentatie Wie en wat is SecureFeed

Nadere informatie

Aantoonbaar leiderschap door opdrachtgevers

Aantoonbaar leiderschap door opdrachtgevers V C O GM HECKLIST PDRACHTGEVERS V C O GM HECKLIST PDRACHTGEVERS Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) Postbus 443 2260 AK Leidschendam +31 (0) 70-337 87 55 info@ssvv.nl www.vca.nl veiligheid gezondheid

Nadere informatie

HKZ Kwaliteitsdag. Werken aan patiëntveiligheid in relatie tot kwaliteit. Richard Raaphorst - Principal Lead Auditor DNV

HKZ Kwaliteitsdag. Werken aan patiëntveiligheid in relatie tot kwaliteit. Richard Raaphorst - Principal Lead Auditor DNV HKZ Kwaliteitsdag Werken aan patiëntveiligheid in relatie tot kwaliteit Richard Raaphorst - Principal Lead Auditor DNV HKZ Kwaliteitsdag 21 maart 2013 Even voorstellen.. Richard Raaphorst Functie: Principal

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie