Jongerenkrant. Meer zien? Armanda van Mental Theo Zwoegen op het voegen Raymzter over Raymzter De nieuwe Golf GTI

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jongerenkrant. Meer zien? Armanda van Mental Theo Zwoegen op het voegen Raymzter over Raymzter De nieuwe Golf GTI"

Transcriptie

1 Meer zien? Word nù lid van FNV Bouw en je krijgt de DVD BON snel thuisgestuurd Jongerenkrant Magazine voor starters in de bouw en hout 2005 Vragen? Opmerkingen? Meer weten? Bel de vakbondstelefoon of 0900 FNVBOUW ( 0,10 per minuut) Of kijk op internet: Armanda van Mental Theo Zwoegen op het voegen Raymzter over Raymzter De nieuwe Golf GTI

2 INHOUD Armanda Barten zwaait terug Met de dag leven is de beste optie Mental Theo s Armanda Niet alleen heel erg fijn om naar te kijken, ook nog wat te zeggen. Voegen op middeleeuws terrein Van de roerige Middeleeuwen tot nu: voegen is van alle tijden. Raymzter is dope Een goed gesprek met een jongen met inhoud. De gloednieuwe Golf GTI Wow. Jongerenkrant testte de nieuwe Golf GTI. Op Zandvoort! Wooden shoes are here to stay Wie wist dat er dagelijks nog duizenden klompen over de toonbank gaan? Colofon De Jongerenkrant verschijnt één keer per jaar en is een uitgave van Stichting FNV Pers in opdracht van FNV Bouw, postbus 520, 3440 AM Woerden T Tekst Natalie Hanssen Fotografie Harold Naaijer Vormgeving en lithografie Studio FNV Bouw Drukwerk Hoonte Bosch & Keuning, Utrecht Oplage Bestellen Dit artikel is te bestellen bij de afdeling Inkoop & Voorraadbeheer T onder bestelnummer B Eindelijk - een leuke blonde dame die gewoon terugzwaait als bouwvakkers fluiten. Zelf staat ze alleen op aanvraag op de ladder - als er geklust moet worden, doet Theo dat. Armanda Barten (20) kennen wij als de assistente van Mental Theo. Maar er is meer. 2 Jongerenkrant Jongerenkrant 3

3 Ze werd ooit zesde van Nederland met kunstschaatsen en trainde op hoog niveau. Of ze kon zingen wist ze eigenlijk niet, maar ze was zo enthousiast over de muziek dat ze op zangles ging en twee singles opnam. Ze doet modellenwerk en presenteert af en toe wat op tv, deed een HBOopleiding in muziekmanagement en verder... ziet ze wel wat er op haar pad komt. Je hebt wel veel gedaan voor iemand van twintig... Ja. Ik ben jong begonnen met modellenwerk en wat tv. Ik ben erin gerold. Eigenlijk was ik altijd bezig met kunstschaatsen. Maar op een gegeven moment merk je dat je óf niet goed genoeg bent óf niet fanatiek genoeg. Want je moet wel héél veel trainen. Toen werd ik op de Megafestatie gevraagd voor modellenwerk door een vrij onbekend bureau. En zo kwam ik Theo tegen tijdens een opdracht. Die vroeg me of ik zijn assistente wilde worden. Wat ben je nou eigenlijk? Dat weet ik zelf niet. Ik ben net klaar met een studie in muziekmanagement. Als er een keer een leuk baantje op mijn pad komt, neem ik dat aan. Tv vind ik leuk, maar ook redactie en productie. Ik heb stage gelopen bij Endemol. Af en toe een modellenklusje vind ik ook leuk. Vroeger wilde ik dokter worden maar toen kwam ik Theo tegen. De showbizz sprak me ook aan. 4 Jongerenkrant 2005 Wat vind je het leukst om te doen? Ik geloof modellenwerk. Maar presenteren is ook leuk. Ik ben nu echt sidekick van Theo, maar ik zou best een eigen programma willen presenteren. Het moet niet, het mag allemaal. Als het leuk is, doe ik het. Sta je wel eens in het echt op die ladder? Nooit. Dat laat ik aan de mannen over. Theo doet dat wel, die is wel eens klusjesman. Vind je het erg om als dom blondje afgeschilderd te worden? Ik heb daar geen last van. Ik ben vrij openhartig, ik zeg wat ik vind. Mensen mogen denken dat ik een dom blondje ben. Ik weet zelf wel wat ik in me heb, ik hoef me niet te bewijzen. Last van fluitende bouwvakkers? Ik zwaai meestal wel terug en ik ben ook niet te beroerd voor een praatje. Hoe is om assistente van Mental Theo te zijn? Hij is niet altijd even vrouwvriendelijk, maar ik ken hem natuurlijk al langer en ga daar ook anders mee om dan andere vrouwen. Soms zie ik in de zaken waar we komen wel meiden die zo graag op tv willen dat ze alles doen. Daar springt Theo natuurlijk meteen op in, dat is het spel eigenlijk. Grijp je wel eens in? Soms wel en soms erger ik me ook eraan. Maar hij vindt het leuk, die meiden vinden het leuk, dus wat moet ik dan nog. Soms moet ik er ook om lachen en af en toe zeg ik achteraf moest dat nou? Maar het zijn geen twistpunten. Hij doet gewoon wat hij doet, dat deed hij ook al voor ik er was. Zou je niet willen dat Theo de sidekick was en jij de presentator? Voor één dag misschien! Hij trekt de kar en dat kan hij ook goed. Nou ja, fifty-fifty is misschien wel eens leuk. Wat doe je naast werken? Ik sport veel om in shape te blijven. Vooral fitness. Ik ben niet graatmager en daarom ben ik ook geen topmodel. Dan kun je echt alleen sla en worteltjes eten. Dat ben ik dus niet van plan. Maar ik vind het prima zo. Mental Theo & Armanda against AIDS Er komen regelmatig vragen voor het goede doel bij ons binnen. We doen het, als het echt iets bijdraagt. Als je kan helpen, dan doe je dat toch? Je nam zangles, alleen om een single op te nemen? Ik vond het leuk, die muziekdingen waar Theo mee bezig was. Dus heb ik zang- en dansles gevolgd om een bepaalde act neer te zetten. Ik wist niet dat ik kon zingen maar dat lukt nu. Je bent niet echt bang, geloof ik. Nee. Niet voor wat mensen van me vinden. Waar ben je wel bang voor? Spinnen. En - misschien heel serieus... maar dat ik later een van negen tot vijf baan krijg en dat elke dag er hetzelfde uitziet. Daar ben ik wel bang voor. Maar inderdaad, dat heb ik zelf in de hand. Wat zou je aan de wereld willen veranderen? Ha ha, wat een Miss Nederland-vraag! Dan hoor je die missen wat zeggen en dan denk ik altijd wat lul jij nou, man?. Ik heb er zelf eigenlijk nog nooit over nagedacht. Nou... dat we in Nederland wat toleranter naar elkaar zijn. En ik zou wel willen dat er minder files waren... maar ja, ik wil mijn auto ook niet wegdoen. Kreeg je nog extra respect voor de bouw toen jullie huis werd verbouwd door 12 bouwbakkers? Ik heb sowieso respect voor bouwvakkers. Zwaar werk en goed werk. Ze bouwen wat we nodig hebben hè. Ik zwaai wel weer volgende keer hoor. Na dit interview nog enthousiaster! Wat zou je in de toekomst nog willen? Een eigen kroeg. Misschien dat ik dat volgend jaar in de zomer ga doen. Een paar leuke meiden achter de bar... Financieel is het ook interessant. Maar ik kijk wel wat er gebeurt. In het vak van tv en modellenwerk blijft het altijd afwachten, de ene keer heb je veel te doen, de andere keer niet. Met de dag leven is volgens mij de beste optie Jongerenkrant 5

4 t Voegen op middel eeuws terrein In de roerige middeleeuwen stonden de kruisboogschutters en hellebaarden klaar op de stadswallen om de vijand te overgieten met kokende olie. Tegenwoordig is de muur een leerlingbouwplaats, zijn de jongens een stuk liever, en valt er alleen af en toe nog wat mortel van de muur. Traditioneel voegwerk Oud voegwerk verwijderen, gevelwerk stomen, kapotte stenen vervangen, schuren en vervolgens opnieuw voegen. Op de traditionele manier met een traditionele mortel, die wordt aangepast aan de ondergrond. Per project wordt een andere mortel gebruikt. En een ander soort voeg. De knipvoeg en de snijvoeg komen vaak voor. Het is heel ambachtelijk werk, wat je niet vaak meer ziet. In de stadswallen zit een heel aparte voeg. Hij zit tussen een terugliggende en een gesneden voeg in. Het zijn namelijk vrij brede voegen. Die moet je niet volsmeren want dan gaat de voeg boven de steen spreken. Zeldzame plant Tijdens de restauratie van de fundering van de muur kwam van alles omhoog. Een eeuwenoud trapje bijvoorbeeld. Omdat de muur al zo lang bestaat - sinds groeit er van alles in en op. Rick: Je komt boompjes tegen, stukjes groen. Sommige stukjes gevel hebben we laten zitten omdat er een zeldzame plant in groeide. Daar werken we nu omheen. Hij is wel trots op zijn leerlingen, want de muur ziet er netjes uit. Het is vrij moeilijk en ook fysiek zwaar. Echt handenarbeid. Je bent nooit tevreden, er is altijd wel een plek waar het nog gladder en strakker kan. Om een mooi stukje werk te maken moet je echt perfectionistisch zijn. Onder het waakzame oog van uitvoerder Hobellman zijn drie leerlingen van het bedrijf Takkenkamp bezig de oude voegen in ere te herstellen. Met veel plezier, zo te zien. Het is een bijzondere klus, vindt ook Rick Takkenkamp (26), sinds januari eigenaar van het familiebedrijf. Je ziet vaak dat oudere vakmensen dit doen, maar ook jongeren moeten het restauratievak gaan beheersen. Het restaureren van oud voegwerk doen ze eigenlijk dagelijks. Heel vaak op bijzondere plekken: Landgoed den Treek te Leusden en het Jachtslot st. Hubertus op de Hoge Veluwe, en zelfs op paleis t Loo. Berti Zegeling (21 jaar) Dit vak leer je niet in twee maanden Waar ben je mee bezig? Ik ben aan het voegen. Ik ben hiervoor drie jaar glaszetter geweest, maar dit bevalt beter. Je ziet goed wat je doet - het is mooi resultaatwerk. Bijzonder werk? Dit is een kalkvoeg die schaduwachtig is, omdat de muur schuin naar boven loopt. Het heeft wel wat. Als ik ooit kinderen krijg, is het leuk om te zeggen hieraan heb gewerkt. Al gaat mijn persoonlijke voorkeur uit naar nieuwbouw. Dat schiet veel meer op. Moeilijk? Je hebt nogal verschil tussen voegen en voegen. Over het algemeen komt er nog wel iets meer bij kijken. Het is een vak dat je niet in twee maanden onder de knie hebt. Ik heb in vijftien maanden heel veel geleerd maar in vergelijking met mijn leermeester weet ik nog hééélemaal niks. Opleiding? LTS met basisvakken metselen en tegelzetten en een heftruckcertificaat. Nu doe ik de praktijkopleiding bij de NSPV, de Nederlandse Stichting Praktijkopleiding Voegen in Boxtel. Mooiste klus? Dat is toch wel Hattem. Omdat het een restauratie is van een muur uit Dat weet ik omdat ik de steen tegenkwam waar dat op stond. Robert-Jan Slik (25 jaar) Je kunt het of je kunt het niet Wat ben je aan het doen? Ik ben hier aan het metselen. Er zijn verschillende verbanden en dus verschillende lagen van metselen. De stenen hebben steeds een andere dikte. De muurafdekking hebben we ook vervangen. Er zaten bitummen op en nu zandcement. Mooi om te doen, interessant. Waarom metselen? Metselen is altijd anders. Je ziet wat je maakt. Ik heb de opleidingen primair en voortgezet metselen gedaan. Of het moeilijk is? Ach, je moet alles leren... Mooiste klus? Dat was een gebouw in Almere van het Apostolisch Genootschap. Van de fundering tot aan het dak waren we erbij en hebben we alles gemetseld en gevoegd. Uitdaging? Elke muur weer tot een mooi resultaat brengen. Alles is mooi om te doen. Ik blijf in de toekomst ook metselen. Ik ben een metselaar in hart en nieren. Welk talent heb je nodig? Metselen is een gave. Dat kun je of dat kun je niet. Net als die vragen die jij mij nu stelt. 6 Jongerenkrant 2005 Nico en ik hadden Lammert, onze leermeester net een pak op zijn sodemieter gegeven. Dit is een verzoeningskusje om het weer goed te maken Jongerenkrant 7

5 Bokser in de bouw Wie bokst, heeft karakter nodig. Maar wie elke dag door weer en wind op zijn werk verschijnt, ook. Dat vertelt bokser Paco Struijk, die niet alleen net een boksschool heeft opgezet, maar ook werkvoorbereider in het staalbedrijf is. Paco (25) (klasse: licht welter) komt net uit de training. Hij oogt fit. Je kunt bij boksen de kantjes er niet vanaf lopen. Als je er anderhalf uur bent moet je er anderhalf uur voor gaan ook. Zijn boksschool in Sliedrecht bestaat pas een paar maanden. Hij heeft inmiddels vijftien leden. Niet zozeer de boksschool is de droom van Paco, maar wel: een paar jongens goed genoeg te krijgen om de ring in te gaan. En, het is wel wat idealistisch, maar ik vind het ook goed om jongere jongens van de straat te houden. Ik ben zelf ook 14 geweest. Passie Hij is zelf een dikke acht jaar bezig. Hij traint twee keer per week, en tijdens zijn eigen lessen - drie keer per week - doet hij ook gewoon mee. Daarnaast loopt hij hard om op gewicht te blijven en hij is bezig een speciaal diploma te halen om trainer te worden. Het is meer een passie dan een hobby. Het leuke aan boksen is dat je van niemand afhankelijk bent. En het is een van de weinige sporten waar je je agressie in kwijt kunt. Ik heb dat wel nodig. Ik ben heetgebakerd. In de bouw kom je wel eens mensen tegen die op een bevelende manier tegen je praten. Dat is niet aangenaam en je kunt er niet altijd tegenin gaan. Dat kun je dan op de sportschool er lekker uit slaan. Na het douchen ben je ook in je hoofd weer fris. 8 Jongerenkrant 2005 Kampioen Ik ging mee met een vriend en ik was meteen verkocht. Stoten zetten, combinaties maken... Als je van een tegenstander niet kunt winnen en je gaat trainen en dan kun je het op gegeven moment wel... dat is kicken. Als je een goeie trainer hebt en je wordt gestimuleerd. Dat is mooi. Je wordt steeds beter en dan ga je ook wedstrijden doen. Ik ben kampioen van Nederland en Zuid-Holland geweest. Maar de bokssport staat in Nederland nog op een redelijk laag pitje. Er zijn te weinig mensen met wedstrijdcapaciteiten om tegen te boksen. Bij boksen gaat om directe treffers. Niet via de handschoen of dekking van een ander maar direct op het lichaam of het hoofd. Daarmee scoor je punten. Het mooiste is een wedstrijd winnen op knock-out. Dat gebeurt niet heel vaak. Bij amateurboksen heb je ook hoofdbescherming. En handschoenen natuurlijk. Paco: Maar de klappen komen wel aan hoor. Ik ben zelf ook een keer knock-out gegaan. Niet fijn. Het is een stoot die je niet aan ziet komen. Kijk voor meer info op Boksen.nl Karakter Je hebt hetzelfde soort karakter nodig om er met boksen en in het werk altijd voor te gaan, zegt Paco. Niet met een griepje meteen thuis blijven. Ik weet ook dat mijn baas dat in me waardeert. En dat komt toch mede door de sport die je doet. Je bent gezond bezig. Ik werk bij een staalbedrijf. We hebben 80 ijzervlechters in dienst en zijn ook een handelsmaatschappij. Ik heb eerst gelast in de hal (betonstaalvlechter), nu ben ik werkvoorbereider. Ik zorg dat prefab buigstaten gemaakt worden en maak van grote tekeningen kleinere tekeningen zodat het wat makkelijker werkt in de hal. Ik ben ook interne kwaliteitsbewaker voor de prefab. Ik controleer elke dag vijf elementen die af zijn. Het is afwisselend werk en ik vind het mooi als je iets opbouwt vanuit niets. Lastige elementen zijn het leuke werk. Mede door mijn kaderopleiding heb ik meer verantwoordelijkheid gekregen. Ik moet nu zelf meer nadenken en dingen regelen. Ik denk dat deze elementen goed van pas komen bij mijn trainersopleiding. De ideale toekomst Een goede functie, leuk werk en genoeg verdienen. En boven alles dat ik zelf de nodige wedstrijden mag winnen, een A-klasser worden, en een boksschool met wat wedstrijdjongens. Dat lijkt me wel leuk. De aanzet is in elk geval gemaakt Jongerenkrant 9

6 Koffie. Het zwarte goud van de organisatie. De schouder om op uit te huilen, de adviseur in levensvraagstukken. Wie drinkt er niet een dagelijks bakkie troost? Feiten en weetjes over de drank die ons draaiende houdt. 10 Jongerenkrant 2005 Driemaal daags Gemiddeld drinkt een Nederlander jaarlijks 146 liter koffie, oftewel ruim 3 kopjes per dag. Koffie is daarmee de meest gedronken drank in Nederland (uitgezonderd leidingwater). Alleen de Noren, Finnen, Denen, Zweden, Oostenrijkers en Zwitsers drinken meer koffie. Bron: diverse webpagina s, waaronder De koffie-kick Cafeïne zorgt er voor dat we ons na een kop koffie beter kunnen concentreren en alerter zijn. Een kop gewone filterkoffie bevat ongeveer 75 milligram cafeïne. De cafeïne heeft een licht stimulerend effect op het centraal zenuwstelsel. De een is daar gevoeliger voor dan de ander. Sommige mensen krijgen klachten als oorsuizingen en duizeligheid. Meestal gebeurt dat bij hoeveelheden vanaf 500 milligram cafeïne per dag of meer. Het stimulerende effect van cafeïne verdwijnt vanzelf weer. Maar als je er wél gevoelig voor bent, kan een kop koffie s avonds soms voor slapeloosheid zorgen. Koffie en cholesterol Koffiebonen bevatten enig (plantaardig) vet. Bij bereidingswijzen waarbij géén filter wordt gebruikt, blijft koffie-olie in de koffie zitten, wat een bestanddeel heeft dat het cholesterolgehalte in het bloed verhoogt. Wie gewoon filterkoffie zet heeft daar geen last van, want het cholesterolverhogende bestanddeel blijft in het filter achter. Gevaarlijke koffie Regelmatig gebruik van vier tot vijf koppen koffie per dag leidt doorgaans niet tot ongewenste bijwerkingen. Overmatig gebruik (meer dan 10 koppen per dag) kan wel leiden tot hartkloppingen en slapeloosheid. Bij verandering van de consumptie van koffie, bijvoorbeeld van géén gebruik naar regelmatig gebruik kan de bloeddruk tijdelijk stijgen. Dit is van voorbijgaande aard. Bij een plotseling lager gebruik kan hoofdpijn ontstaan (berucht is de hoofdpijn na een werkweek in het weekend). Bakkie in de bouw Raymzter Ik maak wat ík dope vind Wie denkt dat de Nederlandse rapper Raymzter (25) - van Kut Marokkanen??! - een spreekbuis is voor Marokkanen heeft het mis. Voor Nederlanders met Moslimvrees dan? Weer mis. Raymzter maakt muziek over wat er in hém leeft. Morgen een country-hit? Niets is uitgesloten. Last van talent? Raymzter is niet alleen een kritische jongen die het heeft over zaken die iedereen aangaan, maar is ook een studio begonnen voor vers Nederlands raptalent: Kaapwerk producties Jongerenkrant 11

7 Raymzter Op het moment is hij bezig met videoclips en alles wat erbij komt kijken om het nieuwe album goed naar voren te brengen. Daarnaast heeft hij een studio gebouwd. Talent dat hij tegenkomt tijdens de jurering van talentenjachten, op feesten of MC-battles, wil hij de kans geven zich verder te ontwikkelen op het gebied van hiphop. Je wilt jong talent verder helpen? Ja. Het gaat daarbij niet om hits maken, maar om mensen te helpen bij hun ontwikkeling, zodat ze niet blijven steken. Ik zie bijvoorbeeld veel jongens die talent hebben, en heel graag op Tupac willen lijken of op 50 cent. Dat vind ik zonde. Je moet je eigen identiteit in de muziek kunnen verwerken in plaats van hem kwijtraken. Ik beperk me ook niet tot hiphop. Ik ben een mens van het moment. Als iemand nog eens met een goed idee voor een country-nummer komt, zal ik dat best willen proberen. Als ik vandaag een hardrockbeat wil en morgen een Marokkaanse, dan moet dat kunnen. Het enige waarmee ik mijn stempel zet, zijn mijn teksten. En die gaan iets verder dan Moppie, ik hou van jou. Hoe lang doe je over zo n tekst? De teksten die in een nacht zijn geschreven zijn vaak het best. Het is een momentopname, net als een foto. Het spontane gaat eraf als je blijft schaven. Wat ga je nog meer doen voor het nieuwe album? Er komen nog twee clips en dan zijn er drie in totaal. Ik geef verder nooit interviews als ik in de studio zit. Ik kan niet van de hak op de tak springen. Dat komt daarna wel weer. En dan doe ik alleen dingen waar ik me prettig bij voel - ik ga niet bij TeleKids zitten. Met de bouw heb ik wel iets. Arbeiders die met hun handen werken. Ik weet wat het is om hard te werken. Ik ben altijd bakker geweest, Het lijkt me vergelijkbaar, het is ook fysiek zwaar. Het zijn gebroeders. Ik las ergens dat je een spreekbuis bent voor mensen zonder stem. Het is nooit mijn roeping geweest om echt een spreekbuis te zijn. Muziek is mijn roeping. Daar moet ik een mening in kunnen verwerken, of iets mee kunnen zeggen over mijn huidige situatie. Mensen denken altijd dat ik een spreekbuis wil zijn voor Marokkaanse jongeren omdat ik half Marokkaans ben. Maar er zijn er genoeg die zeggen fuck die Raymzter of ik kan me niet identificeren want zijn moeder is Nederlands. Als ik een tekst maak denk ik bijvoorbeeld ook aan mijn zusje: wat zou die ervan vinden als ik dit zeg? Wat vindt mijn buurman? Misschien zijn zij ook met mijn onderwerpen bezig. Dat geeft me dan nog meer inspiratie om zoiets juist te zeggen. Ik denk na over de gevolgen van mijn teksten. Mensen ontleden ze nu eenmaal. Vanwege mijn teksten word ik vaak door de media gevraagd om mijn mening. Na de moord op Theo van Gogh stond mijn hele voic vol. Maar ik doe niet mee aan het mediacircus. Als je mijn mening wilt horen, moet je maar naar mijn album luisteren. Wat grijpt je nu aan? Hoe de hele wereld in elkaar zit. De commercie, de gedrevenheid door geld. Ik was vroeger ook altijd bezig met uiterlijk, merkkleren... En nu weet ik dat al die dingen gemaakt worden door kinderen van zes in Peru. Voor een banaan per dag. We vinden het allemaal gemeen dat ze die kinderen in Pakistan laten werken, maar wij sponsoren het wel omdat we die bende afnemen. Ik kan ook op klompen lopen (zie ook pagina 16, red.) of een clip maken op sandalen. Ik ben de commercie ontgroeid. We gaan steeds meer Amerika achterna. Straks kan je aanwijzen wie er geen geld heeft omdat die een slecht gebit heeft en de verzekering niet kan betalen. Dat is diep triest. Wat zou je eraan willen doen? Ik wil wel echt iets betekenen. Je kunt hier een stem of een mening hebben. Maar ergens anders kan ik een waterput bouwen. Je kunt hier niet idealistisch zijn. Ja, tot het moment dat de huur betaald moet worden en je weer geld moet verdienen met iets wat je niet leuk vindt. Het nieuwe album? Het was een veel zwaardere bevalling dan het eerste. Voor het eerste had ik zoveel tijd, sommige teksten had ik al jaren. Nu wachten mensen erop en sta je onder druk. Ook voor jezelf. Je wilt niet dat ze zeggen daar komt Raymzter weer met zijn vingertje wijzen. Daarom heb ik weer heel veel verschillende tracks gemaakt. Nieuw. Het is volwassener. Ik heb wat meer live muzikanten gebruikt, een bassist, sax, toetsenist. De teksten zijn ook weer gegroeid. Ik heb op dit album helemaal losgelaten wat de incrowd van rappers ervan zal vinden. Ik maak wat ík dope vind. Ik hoop dat veel mensen zullen luisteren, vooral jongeren. Er zit ook een hoop advies in. Advies aan de jongeren in de bouw? Blijf het niet tot je zeventigste doen. En natuurlijk: doe je eigen ding. Als geld je drijfveer is, word je nooit gelukkig. Maar ik ben nu een beetje leeg, hoor. Het is meer de koffie die spreekt (zie ook pagina 10, red.). Maar de tour komt eraan. 12 Jongerenkrant Jongerenkrant 13

8 HOE HOGER, HOE BETER De regering verkondigde onlangs dat de mensen in de bouw het gevaarlijkste werk hebben. Vooral valgevaar is de laatste tijd een hot item. Wat doen die jongens die Beroeps-houding is het belangrijkste hoog werken, en vinden ze dat dan niet eng, vroegen wij ons af. Wie het dak opgaat moet wel de juiste beroepshouding hebben. Let op hoe de ladder staat, hoe de toegang is en wat je op het dak Ricardo Logmans (27) is samen met zijn collega s bezig de oude Van Nelle fabriek in Rotterdam te schilderen. Op 30 à 35 meter hoogte werken in een bak die tegen glas hangt, in een land met Hollands winterweer... Dat klinkt wel spannend. Valt best mee, vindt Ricardo. Het is wel hoog, maar niet gevaarlijk als je je aan de regels houdt. Met wind kijken we wel extra uit. Als die achter de bak komt, kan die uitslaan, en zit je door de ruit heen. We halen de reclame er dan af, om het zeilbooteffect te verkleinen. Vanaf windkracht zes mag het wettelijk niet, maar soms beoordeel je zelf dat het eerder al niet kan. Hier aan de achterkant waait het soms echt te hard, dan gaat het alle kanten op. Vanglijn Een vanglijn is maximaal anderhalve meter lang. Aan het uiteinde zit een musketonhaak of speciale lijnhaak met schroefvergrendeling. De valdiepte mag maximaal anderhalve meter zijn. De vanglijn of de gordel moet een valdemper hebben. Aluminiumverf Met z n vijven schilderen de jongens van Hoftijzer in een maand of negen, strekkende meter Van Nelle fabriek. Schoonmaken, schuren, oude stopverf verwijderen, ontroesten, primer erover. Alles afkitten, stopverf, twee keer primer en twee lakken... somt Ricardo op. Eerst was het voor mij gewoon een te schilderen object. Maar mijn baas wees me erop dat het werelderfgoed is! Dat is leuker dan zomaar iets schilderen. We verven bijvoorbeeld met aluminium verf, dat is het oude voorschrift van de architect. De verf, meer dan 600 liter, wordt in Frankrijk besteld. In Nederland hebben ze alleen maar literblikjes. Dat is wat lastig werken. Wees een bergbeklimmer Als je persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt, is het verstandig een training te volgen en goed geïnformeerd te zijn. Je moet in staat zijn te zien of het ankerpunt goed is en de lijn en remmechanisme ook. Kortom, het vraagt de beroepshouding van een bergbeklimmer. Weet wat je doet! Niet bang Ricardo is nooit bang op grote hoogte. Je moet weten wat je doet. En het is belangrijk dat je alles zelf opbouwt. Als iemand anders een foutje maakt kun je er niet meer over nadenken. Ik vind: hoe hoger, hoe beter. Je moet nooit denken aan wat er kan gebeuren, want dan ga je niet meer omhoog. Dan ga je op kantoor zitten. We zetten een balk met tegengewichten op het dak. Daar hangen de staalkabels aan waaraan je omhoog gaat. Alles wordt ieder jaar gekeurd. Zelf kijken we elke dag of alles nog klopt. Of alle pennen erin zitten, of alle kabels nog goed zijn... We blijven controleren. Bovendien hebben we ook nog gordels aan. Dat is niet verplicht, maar we doen het voor de veiligheid. In het ergste geval breekt alles af van boven. Als je dan geen gordel aanhebt, val je naar beneden.we hebben ook alle veiligheidsdiploma s want het bedrijf is gecertificeerd. Gelukkig heeft Ricardo nooit iets gevaarlijks meegemaakt. De verantwoording ligt toch bij jezelf. Ja, ik wil ook elke dag veilig naar huis! 14 Jongerenkrant Jongerenkrant Gordel Draag een harnas- of parachutegordel. Deze wordt op borsthoogte gedragen. Een heupgordel is als valbreker af te raden. Bij een val kunnen kwetsbare organen, zoals maag en lever, beschadigen. Een heupgordel is alleen geschikt als werkgordel. kan tegenkomen (bijvoorbeeld antennes of luiken). De werkgever moet er samen met de eigenaar van het gebouw voor zorgen dat er bij het ontwerp van het gebouw zoveel mogelijk permanente voorzieningen worden aangebracht. Als dat niet lukt, dan zijn technische maatregelen tegen vallen - zoals leuningen of hekwerken - een vereiste. Bij kortdurende werkzaamheden voor de platte daken is persoonlijke valbescherming toegestaan, zoals de gordel, de vanglijn en bevestiging. Bevestiging De vanglijn wordt met een safe-lock of Manuchrone-haak aan een vast stabiel punt bevestigd. Bijvoorbeeld aan een steigerpijp. Een andere mogelijkheid is bevestiging aan een flexibele lijn. Dat geeft meer bewegingsvrijheid. Er zijn vanglijnen in de handel met een ingebouwd remmechanisme. Deze zijn bekend als lijnklem, stop- en remchutes.

9 s Wooden shoes a re back in town! Joost (23) (verft klompen met de hand) Het verven blijkt nog steeds het beste te doen met de hand. Het is leuk werk, ik doe het al vier jaar. De binnenkant mag natuurlijk echt geen verf hebben. Je leert het steeds beter en sneller. s Wie dacht dat de klomp geen toekomst meer heeft, zit ernaast. Dagelijks wordt bij Nijhuis B.V. in het Gelderse Beltrum zo n tweeduizend paar draagklompen ingeladen voor transport, naast nog eens drieduizend stuks souvenirs. Welzeker wordt er nog op klompen gelopen! Paul Nijhuis stapt enthousiast rond op zijn eigen exemplaren. Je moet dat niet onderschatten. In het noorden en oosten van het land staat op elke boerderij nog minstens twee paar klompen. Stratenmakers gebruiken wel tien paar in een jaar. Daarnaast worden ze gebruikt bij tuinbedrijven en door particulieren in de tuin. Nijhuis voorziet in zo n driekwart van de Nederlandse vraag. De overige tien tot vijftien klompenmakers in de rest. Trendy klomp We krijgen alles te zien wat met de hedendaagse klomp te maken heeft. Aan zijn bureau in de fabriek heeft Nijhuis al van alles bedacht en ontworpen. Klompjes met speciale decoraties en logo s, een beertje met mini-klompjes... Zijn laatste creatie is een hippe variant op de klomp die is geïnspireerd op de wat elegantere Franse klomp. Nadelen van de klomp probeert hij te ondervangen. Hij bewerkt de klomp op een speciale manier en vervangt delen door leer. Ik ben ook een beetje een uitvinder. Hij heeft ook zelf de cursus voor het vak klompen maken gemaakt, in samenwerking met de Technische Hogeschool. De opleiding is ondergebracht bij de SH&M, de Stichting Hout en Meubel. Acht mensen per jaar worden opgeleid. Zelf heeft Nijhuis het vak van vader op zoon geleerd. Nijhuis sr. maakte met de hand vier paar per dag. Nijhuis jr. met zijn machinerie wel drieduizend. Veilige klomp Klompen zijn vooral warm. Dat is een eigenschap van hout, dat bovendien ook voetvocht opneemt. Nijhuis: Als je eenmaal op klompen gaat lopen, kun je geen schoenen meer verdragen. Je bent gewend aan frisse lucht om je voet. De klompen van Nijhuis zijn door TNO veilig bevonden als werkschoeisel. Ze bieden soms meer bescherming dan stalen neuzen: je kunt er zelfs met een auto overheen rijden zonder dat ze breken. Een Duits tv-programma heeft Nijhuis dat eens laten doen. Je moet wel aardig wat gas geven. Stalen neuzen kunnen werken als een guillotine voor je tenen, bijvoorbeeld als ze dubbelklappen. Toch wordt de klomp niet altijd toegestaan op de werkplek. Nijhuis: De klomp heeft nu eenmaal een armoedig, oubollig imago. Voor stratenmakers echter zijn ze het meest veilige schoeisel. Maar je moet ze natuurlijk niet op het dak dragen, als het glad is. Je moet wel je verstand gebruiken. Geschiedenis! Klompen maken is het een na oudste beroep ter wereld. De allereerste klomp die gevonden werd stamt uit 1230 en werd opgegraven op de Nieuwendijk in Amsterdam. De buitenkant van de klomp is in 800 jaar nagenoeg identiek gebleven. Tot na de tweede wereldoorlog had elk dorpje zijn eigen klompenmaker. In die tijd werden negen miljoen paar klompen per jaar verkocht. En dat zonder reclame! Linda (21) (voorziet klompen van decoraties) De decoratie wordt als een soort kindertattoo opgebracht. Dat doet Linda. Secuur werk. Het heeft wel wat, met zo n oerhollands product te werken. s We bevinden ons in Beltrum, Gelderland. En we zijn niet alleen. We worden omringd door miljoenen klompen. Geen wonder, want we staan in de Waterklomp Een klomp wordt vervaardigd van vers populierenhout. De boom wordt in stukken gezaagd en gaat de eerste machine door om de buitenkant eraf te halen en de ruwe vorm te maken. Daarna volgen steeds verfijndere handelingen, tot het hele voetbed erin zit. Omdat een verse populier wel vijfenzeventig procent water bevat, moet de klomp voor het schuren een week drogen. Meer dan de helft van het gewicht verdwijnt. Tachtig procent van de werkzaamheden van vroeger is overgenomen door machines. Die ontwikkelt Nijhuis grotendeels zelf. We automatiseren de ambachtelijke machines. Ook snijgereedschap vinden we uit. Tja, niemand anders doet het natuurlijk. Dat is het lot van de klompenmaker. Hij staat tegenwoordig op eenzame hoogte. fabriek van de grootste klompenproducent van Nederland. Armand (27) (klompenmaker) Ik vind het niet oubollig. Klompen lopen ook fijn. Het is prachtig dat het begint als boom en eindigt als klomp. 16 Jongerenkrant Jongerenkrant 17

10 GELD STINKT NIET! Jouw financiële situatie in de toekomst Bouwen in the spotlights Praten over geld is eigenlijk alleen leuk als je het krijgt. Maar we voelen ons als vakbond wel een beetje geroepen op een rijtje te zetten wat er de komende tijd gaat gebeuren op het gebied van je toekomsttegoeden. Daar zijn we een vakbond voor. Vorig jaar was hij haast elke week op tv, en ook dit jaar is hij weer te zien bij Net 5. Martijn Pollé is de jongen die de verbouwingen doet bij het programma SamenWonen. Sinds kort heeft hij zijn eigen bedrijf als decor- stand en interieurbouwer. Prepensioen Stoppen met werken voor 65 jaar blijft mogelijk. Dat kan door je ouderdomspensioen aan te vullen, en eerder in te laten gaan. Hoe werkt dat? Iedere maand zet je samen met je werkgever een bedrag opzij. Het bedrag dat je afdraagt is pensioenpremie, die gaat in de spaarpot bij je pensioenfonds. Je ziet dat maandelijks terug op je loonstrook, en je krijgt ieder jaar een overzicht. Hoe langer je spaart hoe groter de spaarpot wordt: daarom is het belangrijk dat je al vroeg nadenkt over iets wat nog heel ver weg lijkt, je pensioen. De pensioenpremie is fiscaal aftrekbaar. De overheid helpt op die manier dus een handje mee om je spaarpot gevuld te krijgen. Maar de premie om te stoppen met werken voor je 65e zijn vanaf 2006 niet meer aftrekbaar. Gelukkig hebben de bonden tot een oplossing kunnen komen met het kabinet. Je mag namelijk pensioen sparen tot 100% van je laatstverdiende inkomen. Maar bij de meeste pensioenfondsen spaar je maar voor 70% van je laatstverdiende loon. Door extra ouderdomspensioen te sparen, dus tot die 100%, én de pensioenleeftijd flexibel te maken (dus het mogelijk maken het ouderdomspensioen voor je 65e in te laten gaan) kun je toch voor je 65e stoppen. Doordat de spaarpot tot 100% gevuld is, heb je dan toch voldoende inkomen. Levensloop verlof Pensioen is dus belangrijk. Juist als je jong bent. Maar misschien wil je voordat je oud bent ook wel eens een tijdje niet werken of minder werken. Om een lange reis te maken, een opleiding te volgen of je ouders te helpen. Om dan toch een inkomen te hebben, kan de bond in de CAO met de werkgevers afspraken maken over een levensloopregeling. In zo n regeling kun je sparen voor betaald verlof. Het geld dat je daarvoor opzij zet, mag je - net als bij het pensioen - aftrekken van de belasting. Door onze onderhandelingen mag je nu tot maximaal 210 % van je bruto jaarloon sparen voor je levensloopregeling. Daarbij komt nog dat je voor elk jaar dat je meegedaan hebt aan de levensloopregeling, een heffingskorting van 183 euro bij je belastingaangifte op het moment dat je dat geld gaat gebruiken. Dat kan lekker oplopen tijdens een loopbaan. Alles bij elkaar kun je wel voor zo n 3,5 jaar verlof met 70% loon of 2,5 jaar met 100 % sparen. Je hebt daarmee meer keuze je leven in te richten zoals jij het wilt, en op je dertigste twee jaar niet te werken, of eerder te stoppen. Als je tenminste spaart... Ja jongens, zoals ie nu staat is prima... wie niet in beeld is even stil of op de gang... Interviewster Denise spreekt twaalf klussers, camera, geluid, regie en toeschouwers toe. We bevinden ons in het huis waar het programma SamenWonen deze keer wordt opgenomen. In het programma wordt een stel dat gaat samenwonen geholpen met de inrichting van de gezamenlijke woning. Vooral probleemgevallen worden bijgestaan - bijvoorbeeld als hij een donkere, klassieke smaak heeft, en zij juist van kleur en modern houdt. Vaak moet er ook wat gebeuren op het gebied van bouw. Dat regelt Martijn. Het is heel leuk werk, zegt hij. Als de nood aan de man is, helpt iedereen mee. Soms geef ik zelfs de presentator, Erik van der Hoff, een schroevendraaier: Maak jij die lampjes even vast! Tja, het moet gewoon af in beperkte tijd. Knutselen Martijn is via etalagebouw en requisitenservice uiteindelijk in de decorbouw terechtgekomen. Het knutselen, zeg maar, vond ik altijd het leukst dus daar ben ik steeds verder in gegaan. Was er voor een foto bijvoorbeeld een meubeltje nodig 18 Jongerenkrant Jongerenkrant 19

11 MET 190 KM/U DE BOCHT IN OP HET RACE-CIRCUIT Autotest: de gloednieuwe Golf GTI De aller- allernieuwste Golf GTI. We gingen al kwijlen bij de gedachte aan de 2.0 FSI-turbomotor (147 kw/200 pk), maar onze dromen kwamen uit en... we mochten hem testen! Maar goed, zo n auto ga je natuurlijk niet op een zandweg testen. Zandvoort kwam meer in de richting. weg hebben tussen snel en goed. Het gaat niet altijd op de traditionele manier. Soms gebruik ik dan extra goede materialen, bijvoorbeeld een constructie met een extra dikke plaat hout zodat je niet op een andere manier hoeft te verstevigen. Of ik verzin een heel andere oplossing dan gebruikelijk. Ik heb wel eens een verlaagd plafond opgebouwd uit drie grote delen. Dan moet je niet al te rechtlijnig denken maar verder kijken. Het idee van het programma is ook dat het niet alleen voor de show is. Het moet goed zijn. Ik bereid zoveel mogelijk in mijn werkplaats voor. Eén hele dag klussen vrienden en bekenden van de deelnemers aan het programma met Martijn mee. Lastig werken? Ja. Daar kan ik niks op afdingen. Je doet met zoveel mensen maar de helft van wat je in een schone lege ruimte doet. Maar zo is het nu eenmaal op locatie. Daarom probeer ik zoveel mogelijk naar de voorbereiding te trekken. Ik wil daar niet voor verrassingen komen te staan. Er loopt wel een man of tien, twaalf rond. Ex-coureur en trainer Fred Krab wacht ons op op het immense circuit van Zandvoort. Er staat een waterig zonnetje, en het is lekker fris buiten. Fred heeft er zin in. Hij is diverse keren Nederlands en Europees kampioen Formule 2000 geweest, en tevens Formule 3 rijder. Wat heel grappig is, is dat mijn allereerste raceauto de eerste Golf GTI was. Dat was een Spartaans racertje. Golf had destijds een team, en daar zat ik in. De auto is behoorlijk veranderd. Op de GTI zat geen ESP - een tracktion- en stabiliteitscontrole, die ingrijpt als je te hard gaat. Dat is veilig. Fred: Die zet ik wel even uit op de baan. Dat eerste racertje was een wolf in schaapsvacht. Dit is meer een comfortauto, die ook goed op de weg rijdt. Lekker snel en ik vind het een mooie auto om te zien. De testers. Superbouwvakker Poul, en ex-coureur Fred Krab. voor het zicht, dan zette ik dat even in elkaar. Stylisten denken niet altijd na over de constructie. Daar heb ik weer achtergrond in. Vooral in het zien wat iemand bedoelt en het effect bereiken. Ik ben goed in het bedenken van creatieve oplossingen. Het leuke vindt Martijn dat het constant nieuwe dingen zijn. Ik kan mijn aandacht niet heel lang bij iets houden, zoals lang aan een huis bouwen. Bij SamenWonen doe je in een heel kort tijdsbestek heel veel verschillende klussen. Maar ook deadlines spreken me aan: het moet altijd af voor de opnames. Onder druk werken. Je bent daarna wel kapot, maar ik vind het wel lekker om te doen. Dat heb je met standbouw ook. Daarbij zet je toch een bouwwerk neer op een paar vierkante meter. Smeuïg van onder tot boven Tv-persoonlijkheid Martijn is meestal maar heel even in beeld, als in het programma getoond wordt wat er verbouwd wordt. Het is altijd secondewerk, hoor, zegt hij. Dat is maar goed ook. Ik was er eigenlijk een beetje huiverig voor. Ik gaf zelf ook nogal eens af op mensen die zo nodig met hun kop op tv moesten. Maar de naamsbekendheid is leuk. En nee, je wordt er niet extra rijk van. Het is voor mij gewoon een klus. Ik heb wel een sponsor die me gereedschap geeft. Dat is een leuke extra. Tot slot willen we natuurlijk wel even van hem weten waar we op moeten letten als we zelf gaan samenwonen. Ik denk niet alleen op de inrichting. Je moet een plek zoeken waarin je je allebei prettig voelt en je ook terug kunt trekken. Dat ben ik zelf ook aan het zoeken. Ik ga namelijk ook samenwonen! Op het circuit zijn Fred en Poul, onze testers, haast niet te houden. Fred neemt de bocht door de wielen om te gooien en tegelijk gas te geven. Hij haalt per ongeluk een échte raceauto in. Maar dat is een beginnend coureur hoor, zegt Fred. Hij vind de auto wat zacht om te racen, meer op comfort en de weg gericht. Maar daar is de auto natuurlijk op gemaakt. Fijne stuurpositie, het stuur ligt ook goed in de hand. De zitpositie is ook fijn. De remmen vertragen heel goed, maar soft. Net als de turbo - die gaat heel smeuïg. Schakelen gaat ook lekker soepel. De auto reageert goed op het halfnatte wegdek en rijdt makkelijk 190 km/u. Dat is heel goed voor een standaardauto op een circuit. Snelheid maken kost afstand en een circuit is erg kort. Ik vind het ook leuk dat je aan de open neus ziet dat het een GTI is. Hij is dus lekker smeuïg van onder tot boven. Goed en comfortabel. Onze superbouwvakker Poul ziet het eerst helemaal niet zitten. Wat een kleine auto! Waar moet ik straks mijn gipsplaten kwijt?! Kwaliteit Als je in twee dagen een heel huis moet verbouwen en opknappen, moet je wel heel slim zijn af en toe, beaamt Martijn. Mijn kwaliteitseis ligt toch erg hoog. Je moet een goede midden- Ok, de ruimte valt mee. Ik pas er net in, en ik ben niet heel fijn gebouwd. Ik kan wel fijn bouwen trouwens! 20 Jongerenkrant Jongerenkrant 21

12 FNV Bouw? Wat koop ik er voor? TIP: De goedkoopste autoverzekering In samenwerking met FNV is de site Independer opgezet. Hier kun je prijzen vergelijken van verschillende zaken, maar ook je autoverzekering. Kijk dus snel op Anderhalf miljoen keer de Golf GTI De eerste Golf GTI ging in juni 1976 in productie. Oorspronkelijk was het de bedoeling een gelimiteerde serie van stuks te produceren, maar de uitsluitend in zilvergrijs en rood leverbare auto met 110 pk (top 182 km/h) veroverde al snel de harten van een grote schare liefhebbers. De Golf GTI werd daarmee de grondlegger van de GTI-klasse. In plaats van de oorspronkelijk geplande stuks, werden er - verdeeld over vier generaties Golf - in totaal meer dan 1,5 miljoen GTI-modellen gebouwd. Vul onderstaande gegevens volledig in. Persoonsgegevens Vakopleiding FNV Bouw bewaakt de kwaliteit van vakopleidingen en draagt bij in je opleidingskosten. Juridische hulp FNV Bouw kan je vertellen waar je recht op hebt, en de berekening van je loon of uitkering controleren. Als het nodig is regelen we juridische ondersteuning. Antwoord op al je vragen Je kunt op 400 plaatsen in het land terecht met vragen over bijvoorbeeld je inkomen, vakantiedagen of je arbeidsvoorwaarden. Belastingformulier invullen De FNV- belastingconsulenten staan voor je klaar om de aangifte inkomstenbelasting in te vullen. Naast gemak levert dat vaak vele euro s op. Heel veel informatie Als lid van FNV Bouw ontvang je Spijkerhard, de sectorkrant en FNV Bouw Magazine. Op onze website vind je dag en nacht alle informatie die je zoekt.... en daarnaast is de bond natuurlijk ook altijd actief voor de CAO s en arbeidsomstandigheden in de sector Als lid van FNV Bouw betaal je maandelijks contributie. Het bedrag hangt af van je leeftijd. Deze bedragen worden elk jaar aangepast. Mensen met een uitkering betalen minder. Als je jonger bent dan 20 jaar en bij een samenwerkingsverband werkt, zijn de eerste twee maanden lidmaatschap gratis. 15 en 16 jaar E 3,41 17 jaar E 5,44 18 jaar E 6,81 19 jaar E 8,18 20 jaar E 10,20 21 jaar E 11,55 22 jaar en ouder E 13,60 Raymzter & Lodewijk zijn al lid, nu jij nog! Stuur de bon in een envelop zonder postzegel naar: FNV Bouw afdeling Ledencontact Antwoordnummer VB Woerden Het nieuwe lid werd aangemeld door: Naam en voorletters Naam en voorletters M / V Van het eerste idee dat de auto wat klein is, is voor toeschouwers weinig meer te merken. Met 180 km/u komt Poul voorbij. We kunnen nog net een grote grijns onderscheiden. 100 km/u in 6,9 seconden De nieuwe Golf GTI, die standaard is voorzien van een zesversnellingsbak, sprint in 7,2 seconden van km/h en de tussenacceleratie van km/h neemt in de vijfde versnelling slechts 7,5 seconden in beslag. Er is ook een DSG-versnellingsbak met dubbele koppeling leverbaar. Doordat deze extreem snel schakelt en bovendien continu kracht doorgeeft, verkort hij de tijd voor de sprint van km/h tot slechts 6,9 seconden. De Golf GTI haalt een topsnelheid van 235 km/h en het gemiddelde verbruik van de motor die aan de strenge Euro 4-normen voldoet, bedraagt 8,0 liter per 100 kilometer. Adres Postcode en woonplaats Telefoon adres Geboortedatum Nationaliteit Werkgevergegevens Ik werk bij te Aard van het bedrijf Mijn functie / beroep Betaalwijze Machtiging Welke betaalwijze wil je? (aankruisen wat van toepassing is) Ik betaal per automatische afschrijving en machtig FNV Bouw om de contributie maandelijks van mijn (post)bankrekening af te schrijven Adres Postcode en woonplaats Maak 9 werverspremie over op rekeningnummer: Stuur mij een waardebon Ik geef me over. Een auto met zo n sportieve versnellingsbak, past bij het karakter van een jongen met hart voor de bouw. 22 Jongerenkrant 2005 Ik betaal per acceptgirokaart ( 0,25 per maand duurder). Datum Handtekening

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

FIT VOOR DE ARBEIDSMARKT

FIT VOOR DE ARBEIDSMARKT FIT VOOR DE ARBEIDSMARKT WERKLOOS? DOE MEE AAN FIT VOOR DE ARBEIDSMARKT Werkloos? Doe dan mee aan Fit voor de Arbeidsmarkt en vergroot je de kans op een nieuwe baan. Schrijf je meteen in! Alleen of samen

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

4 maanden voor slechts 25,- WORD NU ZZP LID! Nu met gratis Noizezz Extreme gehoorbescherming t.w.v. 9,95

4 maanden voor slechts 25,- WORD NU ZZP LID! Nu met gratis Noizezz Extreme gehoorbescherming t.w.v. 9,95 4 maanden voor slechts 25,- WORD NU ZZP LID! Nu met gratis Noizezz Extreme gehoorbescherming t.w.v. 9,95 ALS ZZP ER IN DE BOUW STA JE STERKER Zzp er in de sector bouw? De FNV is er ook voor jou! Met ruim

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk!

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk! Inleiding Maak kennis met de klas van meneer Jakobi. De leerlingen uit deze bovenbouwklas hebben deze zomer een bijzondere opdracht uitgevoerd. Ze moesten aan het werk! Drie weken lang. En dat niet alleen.

Nadere informatie

Nautilus International is de vakbond voor werknemers in de maritieme sector en is actief in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zwitserland.

Nautilus International is de vakbond voor werknemers in de maritieme sector en is actief in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Zwitserland. Voor zoet en zout FNV Waterbouw is dé Nederlandse vakbond voor werknemers in de waterbouw. Deze bond is ontstaan uit de samenwerking tussen de bonden FNV Bouw (werknemers in de baggersector) en Nautilus

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioen krant augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioenheld Nieuws Ik vind het leuk om iets nieuws te leren

Nadere informatie

maart 2015 Schoonmaken is echt een vak pagina 6 Nieuwe regels voor uw pensioen pagina 4 Pensioenleeftijd naar 67. En nu? pagina 8

maart 2015 Schoonmaken is echt een vak pagina 6 Nieuwe regels voor uw pensioen pagina 4 Pensioenleeftijd naar 67. En nu? pagina 8 Pensioen krant maart 2015 Schoonmaken is echt een vak pagina 6 Nieuwe regels voor uw pensioen pagina 4 Pensioenleeftijd naar 67. En nu? pagina 8 Pensioenheld De website legt alles duidelijk uit Karin Kars

Nadere informatie

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf.

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Les 1 Werk en inkomen (1) Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Evert en Monica -2 Rijbewijs Monica is jarig.

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN!

WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN! WORD NU LID! WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN! Lid worden van FNV Woondiensten is een goede stap. Ons motto is Gewoon Goed Werk. Wij vinden dat u recht hebt op gelijk loon voor gelijk werk, een vast contract

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Een gevaarlijke vriend

Een gevaarlijke vriend MARIAN HOEFNAGEL Een gevaarlijke vriend Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Een mooie auto De bel gaat; het is vijf over drie. De school gaat uit. Kamal doet zijn boeken in zijn rugtas en loopt naar de

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

WORD NU LID VAN FNV BOUW!

WORD NU LID VAN FNV BOUW! WORD NU LID! Bouw WORD NU LID VAN FNV BOUW! Lid worden van FNV Bouw is een goede stap. Ons motto is Gewoon Goed Werk. Wij vinden dat u recht hebt op gelijk loon voor gelijk werk, een vast contract en een

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Algemeen directeur Directeur sociale zaken

Algemeen directeur Directeur sociale zaken VOORWOORD Wanneer je aan je collega s zou vragen waarom zij naar het werk gaan, dan geven zij vast verschillende antwoorden. De één wil bijvoorbeeld veel geld verdienen, terwijl de ander het juist belangrijk

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3:

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3: Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege 12 t/m 16 oktober 2015 Naam: Klas 3: DIT STAGEVERSLAG IS VAN Naam Emailadres Telefoon Klas MIJN STAGE DOE IK BIJ Naam organisatie Soort bedrijf Adres Plaats

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Week 1: Neem 100% verantwoordelijkheid voor je eigen leven

Week 1: Neem 100% verantwoordelijkheid voor je eigen leven Week 1: Neem 100% verantwoordelijkheid voor je eigen leven Gefeliciteerd, vandaag neem jij de eerste stap richting een Proud to be Stout leven. Ik ben trots op jou! De aankomende 8 weken neem ik jou mee

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema.

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden van les 12, 13, 14 en 15. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN WAAROM DIT BOEKJE? 1. Denk jij, na het lezen van deze bladzijde dat dit boekje nuttig voor jou kan zijn? a. Ja,.. b. Nee, want c. Dat weet ik nog niet, omdat 2. Wat hoop jij na

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent.

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent Zo! Goedemorgen of goedemiddag, wat is t? Ik moet zo de koeien weer melken, dus... Excuus, dat ik wat stink. Ik heb het zo

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Pensioen blad voor werknemers maart 2015 Meer inzicht in je pensioen: MET UPO & DE PENSIOENPLANNER 2 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Premie in 2015: PENSIOENPREMIE BLIJFT GELIJK 5 UITNODIGING gratis

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Lesbrief over Leerplicht

Lesbrief over Leerplicht Lesbrief over Leerplicht Donderdag 19 maart 2015: Dag van de Leerplicht! Leerplicht? Hoezo? Ik ga toch gewoon naar school!? Ja, voor de meeste kinderen in Nederland is het de gewoonste zaak van de wereld

Nadere informatie

Interviewfragmenten. Vraag 1: Heeft u een zeer goede, goede, redelijke of slechte gezondheid?

Interviewfragmenten. Vraag 1: Heeft u een zeer goede, goede, redelijke of slechte gezondheid? Interviewfragmenten Onderstaande fragmenten zijn uitsuitend bedoeld voor gebruik bij het boek Onderzoek doen met vragenlijsten. Het is niet toegestaan deze fragmenten te publiceren of anderszins te verspreiden.

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

Wij timmeren aan de weg

Wij timmeren aan de weg Wij timmeren aan de weg Even voorstellen; Bouwkracht Vakpersoneel. Bouwkracht vakpersoneel B.V. is onderdeel van de LubronGroep en voortgekomen uit Lubron technisch intermediair. Onder de vlag van Lubron

Nadere informatie

Ivonne Bressers: Dank je wel. Rob Kleijs: Ivon, Kun je nog eens uitleggen wat het Usher Syndroom is?

Ivonne Bressers: Dank je wel. Rob Kleijs: Ivon, Kun je nog eens uitleggen wat het Usher Syndroom is? 100 Col 's beklimmen in 40 dagen met een totale afstand van 4100 kilometer. Eddy Driessen uit Arnhem wil die tocht gaan afleggen en dat doet hij voor zijn plezier maar ook voor het goede doel. Namelijk

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Werken in de bouw. Bouw aan je toekomst!

Werken in de bouw. Bouw aan je toekomst! Werken in de bouw Bouw aan je toekomst! De bouw biedt veel mogelijkheden voor iedereen die van techniek houdt en graag samenwerkt. Mogelijkheden waar je misschien niet zo snel aan denkt. Want in de bouw

Nadere informatie

Lesbrief 40. Een nieuwe woning zoeken

Lesbrief 40. Een nieuwe woning zoeken http://www.edusom.nl Beginnerslessen Lesbrief 40. Een nieuwe woning zoeken Wat leert u in deze les? Waar u op kunt letten als u een nieuwe woning zoekt. Een gesprek voeren over een nieuwe woning. Uitdrukkingen!

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Lesbrief. Bij ons in het dorp Jan Terlouw

Lesbrief. Bij ons in het dorp Jan Terlouw Lesbrief Bij ons in het dorp Jan Terlouw Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES MODULE #6 DREAMBOARD PROCES Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving Een eigen huis.. Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving M.H. Kwekkeboom (red.) A.H. de Boer (SCP) C.van Campen

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Zorgboerderij Sterrenland 30-01-14

Zorgboerderij Sterrenland 30-01-14 Zorgboerderij Sterrenland 30-01-14 Inhoudsopgaven Inleiding...3 Bedrijfsgegevens...4 Afzetmarkt...5 De ligging...6 Het uiterlijk...7 De afdelingen...8 Regels... 9 Personeel...10 Vragen...11 Slot...12 Inleiding

Nadere informatie

HANDIG SPELEN MET EEN HOND

HANDIG SPELEN MET EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG SPELEN MET EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER SPELEN MET EEN HOND. JE

Nadere informatie

Eerste baan... en pensioen?

Eerste baan... en pensioen? Eerste baan... en pensioen? Waaraan denk je bij je eerste baan? Pensioen is misschien het laatste waar je aan denkt bij je eerste baan. Toch is het erg belangrijk. Neem dus rustig de tijd om je er in te

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

Help me, Zoey, zeg ik. Zoey kijkt verbaasd. Waarmee?, vraagt ze.

Help me, Zoey, zeg ik. Zoey kijkt verbaasd. Waarmee?, vraagt ze. 1 Ik wou dat ik een vriendje had. Ik wou dat hij in mijn kast zat. Dan kon ik hem tevoorschijn halen wanneer ik maar wilde. Hij zou naar me kijken alsof ik mooi ben. Zwijgend. Hij zou zijn leren jack uittrekken

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3.

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3. Over de streep Inhoud Over de streep. 1. Zaalindeling... 2. Hoe ziet de dag eruit?.. 2. Hoe ziet de workshop eruit?.. 2. De groep(en). 2. Wat te doen als.. 3. Hoe. 3. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent,

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht.

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht. 1. Vakantieplannen Yeeesss! roept Vera. Had ik wel verwacht, bromt Edwin. Vader kijkt hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Wel verwacht? Natuurlijk, reageert Edwin. We hebben nog een rondvlucht met de

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie